muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/3263, Karar No: 2014/8051, Tarih: 10.06.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/3263 E.  ,  2014/8051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1973 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında ... köyü çalışma alanında bulunan dava konusu taşınmaz, dere yatağı olması nedeniyle tespit harici bırakılmıştır. Dava konusu taşınmazın bir bölümü 30.4.2001 yılında idari yoldan Hazine adına tapuya bağlanmış, 20.11.2002 yılında 1614 ve 1615 parsel sayılı taşınmazlara ifraz edilmiş, 1614 ve 1615 parsel sayılı taşınmazlar 21.1.2013 tarihinde ... Ticaret Borsasına satılmıştır. Davacılar ...ve ..., tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü ile 1614 vc 1615 parsel sayılı taşınmazlara yönelik tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adlarına tescil istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, davacıların 1614 ve 1615 parsel sayılı taşınmazlara yönelik davasının reddine, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/145 Esas sayılı dava dosyasında 03.05.1989 tarihinde yapılan keşif sonrasında alınan 05.05.1989 tarihli fen bilirkişi raporunda kırmızı renkle gösterilen 19000 m2'lik bölümün davacılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve ...mirasçıları vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar ... ve ...mirasçıları vekilinin 1614 ve 1615 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazları yerinde değildir. Davalı Hazine vekilinin fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölüme yönelik, davacılar ... ve ...mirasçıları vekilinin fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümlere yönelik temyiz itirazlarına gelince; öncelikle mahkemece, çekişmeli taşınmazla ilgili görülen ve 3.2.1992 tarihinde açılmamış sayılmasına karar verilen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/145-1992/6 sayılı dava dosyasında yapılan keşif sonrası alınan 3.5.1989 tarihli fen bilirkişi raporuna atıfta bulunularak hüküm kurulması isabetsizdir. Mahkemece, fen bilirkişiden dava konusu edilen taşınmaz bölümleri ile bu bölümlerin yüzölçümlerini tereddüte yer bırakmayacak şekilde kroki üzerinde göstermesi istenilmeli, fen bilirkişiden denetime açık ve infazı kabil bir şekilde rapor alındıktan sonra hüküm kurulmalıdır. Kaldı ki yapılan keşif sonrası alınan fen bilirkişi rapor ve ek raporlarında, ... Asli ye Hukuk Mahkemesinin 1988/145-1992/6 sayılı dava dosyasında yapılan keşif sonrası alınan 3.5.1989 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümün yüzölçümünün 23.376,95 m2 olduğu belirtilmesine rağmen, taşınmaz bölümünün yüzölçümü hususundaki çelişki giderilmeden 3.5.1989 tarihli rapora atıfta bulunularak taşınmazın 19.000 m2 yüzölçümü ile tesciline karar verilmesi de isabetsizdir. Kabule göre de; mahkemece, çekişmeli taşınmazın niteliği ile ilgili yöntemine uygun şekilde araştırma yapılmamış, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi araştırılmamış, taşınmazın niteliği ve zilyetlik hususlarında yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, dava tarihi olan 2003 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek zilyetlik tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve 3 kişilik jeoloji mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır

. Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, 3 kişilik jeoloji mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın aktif dere yatağı içerisinde kalıp kalmadığı huusunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın incelenen 3 adet fotoğrafa göre sınırlarının ve niteliğini belirlemesi istenilmeli, taşınmazı tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine vekili ile davacılar ... ve ...mirasçıları vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacılara iadesine, 10.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/76, Karar No: 2011/6058, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/76 E.  ,  2011/6058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ... ve ...'in beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının onama ve bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir. Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2365, Karar No: 2015/6439, Tarih: 14.05.2015

**14. Ceza Dairesi         2015/2365 E.  ,  2015/6439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suçun niteliğine etkisi bakımından mağdur ...'ın nüfus kaydı getirtilmeden hüküm kurulmuşsa da; Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla mağdurun nüfus kayıt örneği temin edildiğinden ve sanığın eylemini onbeş yaşını tamamlamayan mağdura karşı tehditle gerçekleştirdiği anlaşıldığı halde hakkında TCK'nın 103/4. maddesinin uygulanmaması aleyhe temyiz olmadığından bu hususlar bozma nedeni yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin eleştiriler dışında unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık ve müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 14.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3448, Karar No: 2016/5320, Tarih: 10.05.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/3448 E.  ,  2016/5320 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk ve ... Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesine aykırılık nedeni ile tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde taşınmazın bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

... Asliye Hukuk Mahkemesince, davacının tüketici olduğu ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... Tüketici Mahkemesince, uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kalmadığı gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Kanunun 3. maddesi (I) bendinde "gerçek veya tüzel kişilerle tüketiciler arasında kurulan eser sözleşmelerini tüketici işlemi kapsamına almıştır. Kanunun 73/1. maddesi ise tüketici işlemlerinden doğan davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirlenmiştir.

6502 sayılı Kanunun 3. maddesi gerekçesinde eser sözleşmelerinin kanun kapsamına alınmasına herhangi bir açıklama getirilmemiştir. Ancak kanunun sistematiği nazara alındığında kanunda zikredilen eser sözleşmelerinden kastın; ticari ve mesleki olmayan amaçlarla, salt kişisel ihtiyaçları için kullanma ve tüketme amacıyla gerçek ve tüzel kişi ile tüketici arasında yapılan eser sözleşmeleri olduğu anlaşılmaktadır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri 818 sayılı BK'nın 155 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinin kendine özgü bir türüdür. Bu sözleşmelerin bir tarafı arsa sahibi diğer tarafı yüklenicidir. Bu tür sözleşmelerde arsa sahibinin Tüketici Kanununda 3/k maddesindeki tüketici tanımına uymadığı anlaşılmaktadır.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde arsa sahibi açısından güdülen amaç kullanmak için konut edinmek değil arsasını değerlendirmektir. Bu nedenle arsa sahibinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalarken güttüğü saikin 6502 sayılı Kanunda tanımlanan tüketicinin saikinden farklı olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerine konu işin üst düzey teknolojiyi gerektirmesi, sözleşme kapsamında taşınmaz satış vaadi ve inşaat sözleşmelerinin de bulunduğu nazara alındığında 6502 sayılı Kanunda kanun koyucunun salt kullanma ve tüketme amacına yönelik mutfak, dolap yaptırmak araç tamiri yapmak gibi dar kapsamlı eser sözleşmelerini kastettiği, arsa karşılığı inşaat sözleşmelerinin ise bu kapsamda olmadığının kabulü gerekir.

Somut olayda, davacı vekilinin, taraflar arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği, davacının inşaat yapılması amacıyla, taşınmazını davalıya teslim ettiği, ancak davalının sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip, inşaatı yapmadığını ileri sürerek, davalıya devredilen taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tescili olmadığı takdirde ise taşınmaz bedelinin davalıdan tahsili istemiyle dava açtığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, eldeki davada uyuşmazlığın, 6502 sayılı Kanun kapsamında kalmadığı, davalı şirket tacir ise de, davacının gerçek kişi olup, tacir olmadığı, anlaşılmakla, davanın HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 10/05/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/238, Karar No: 2022/1334, Tarih: 19.10.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2022/238 E.  ,  2022/1334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mah. Sıfatıyla)

1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı Yargıtay 4. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda, davanın esastan reddine karar verilmiştir.

2. Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; olayın meydana geldiği 02.05.2009 tarihinde müvekkilinin yanında eşi, çocukları ve misafirleriyle ... askeri lojmanlarına ilerlerken dava dışı Hâkim Yüzbaşı ... ile yol verme meselesi yüzünden tartıştıklarını, ...’ın müvekkilinin kendisine “geri zekalı” dediğini iddia ettiğini, hakkı ve yetkisi olmadığı hâlde esas duruşa geçmesi şeklindeki emrine müvekkilinin itiraz etmediğini, garnizonda görev yapmış olmasının avantajını kullanarak telefonla Merkez Komutanlığını aradığını, şikâyeti üzerine eşi, küçük çocukları ve misafirleri ile birlikte Merkez Komutanlığına sevk edildiklerini ve saatlerce burada tutulduklarını, ifadelerinin alınmasına müteakip aynı gün saat 23:10 sıralarında serbest bırakıldıklarını, ancak müştekinin daha sonra fer’i müdahil Askeri Savcı Binbaşı ...’ı aradığını ve soruşturmaya askeri savcılık makamında devam edilmesini istediğini, müvekkiline isnat edilen suçların “üste saygısızlık” ve “hakaret” suçları olduğunu, isnat edilen suçların Askeri Ceza Kanunu kapsamına giren suçlardan olmadığını, bu suçlardan soruşturmanın ... Merkez Komutanlığınca zaten yapıldığını, bir askeri savcının askeri mahkemenin görev alanına giren bir olayda soruşturmaya re’sen başlaması ve el koymasının ancak ağır cezalık veya gecikmesinde sakınca bulunan, delillerin kaybolma durumu olan suçlarda mümkün olabileceğini, üste saygısızlık suçunun 477 sayılı Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun’un 47. maddesinde düzenlenen bir disiplin suçu niteliğinde olduğunu, hakaret suçunun da Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen şikâyete bağlı bir suç olduğunu, her iki suçun da ağır cezalık suç vasfında olmadığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 46. maddesindeki taraf tutma ve kayırma hâlinin açıkça görüldüğünü, müvekkilinin serbest bırakılmasına rağmen 04.05.2009 tarihinde fer’î müdahil savcı tarafından hakaret ve üste saygısızlık suçlarından tutuklama istemiyle askeri mahkemeye sevk edildiğini, askeri mahkemenin görev alanına girmemesine ve yasal şartları oluşmamasına rağmen hâkim yüzbaşı ...’nın (hakkında tefrik kararı verilen) bulunduğu heyet tarafından müvekkili hakkında tutuklama kararı verildiğini, yapılan itirazın en yakın mahkemece reddedildiğini, bu ret kararının da mesleki dayanışma, taraf tutma ve kayırma kastıyla verildiğini, müvekkilinin ancak 12.05.2009 tarihinde fer’î müdahil tarafından serbest bırakıldığını, hakaret suçundan uzlaşma tutanağı imzalatıldığını, suçsuz yere sekiz gün süreyle askeri cezaevinde tutulduğunu, fer’î müdahil tarafından bilerek Askeri Ceza Kanunu’nun 87/1. maddesinde düzenlenen “emre itaatsizlikte ısrar suçu” nun oluştuğu iddiasıyla ... 7

.05.2009 tarihinde fer’î müdahil tarafından serbest bırakıldığını, hakaret suçundan uzlaşma tutanağı imzalatıldığını, suçsuz yere sekiz gün süreyle askeri cezaevinde tutulduğunu, fer’î müdahil tarafından bilerek Askeri Ceza Kanunu’nun 87/1. maddesinde düzenlenen “emre itaatsizlikte ısrar suçu” nun oluştuğu iddiasıyla ... 7. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinde kamu davası açıldığını, mahkemece görevsizlik kararı verildiğini ancak görevsizlik kararının daha sonra bozulduğunu, mahkemece direnme kararı verildiğini ve Askeri Yargıtay Genel Kurulunun direnme kararını da bozduğunu, mahkemece yapılan yargılama sonucunda müvekkilinin beraatına karar verildiğini, fer’î müdahilin davacının sırf askeri mahkemede yargılanmasını sağlamak amacıyla hareket ettiğini, böylece kayırma, taraf tutma ile farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı kararlar verildiğini, bu nedenle maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek 150.000TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.