muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5332, Karar No: 2017/2404, Tarih: 27.03.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/5332 E.  ,  2017/2404 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi tazminata ilişkin faiz alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalı ...'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, faiz alacağı istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davacının dava dilekçesinde hasım(davalı) olarak ...''ni gösterdiği anlaşılmaktadır.

İş kazasından kaynaklanan tazminat davasında davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaz. Buradaki dava arkadaşlığı ihtiyari dava arkadaşlığı olup davacı yan isterse sorumluların tamamı yerine bir kısmına davasını yöneltebilir. Ne dava tarihinden önce yürürlükte olan 1086 sayılı HUMK'da, ne de dava ve karar tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK'da dahili dava diye adlandırılan bir müessese bulunmamaktadır. Aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunan davalılar aleyhine olarak açılmış derdest bir davada yargılama konusu olayla ilgisi bulunan diğer sorumlular da davaya dahil edilmek istenebilir. Bu aşamada yapılması gereken öncelikli iş davaya dahil edilmek istenen bu sorumlulara husumetin usulünce yöneltilmesini diğer bir ifade ile bu kişiler hakkında usulünce bir dava açılmasını beklemek ve her iki davayı birleştirerek bir arada karar vermek olmalıdır. Dahili dava dilekçesinin birleştirme istemini de içeren yeni bir dava niteliğinde olduğunu düşünmek de pek tabi mümkündür. Ancak bu durumda dava açılırken ödenmesi gereken başvurma ve peşin harcın yatırılması gerektiği ortadadır.

Yapılan açıklamalara göre somut olayda, dava açılırken taraf olarak gösterilmeyen ... aşamalarda verilecek dilekçe ile davaya dahil edilemeyeceği, bu duruma göre ...şirketine yönelik, usulünce açılmış bir davanın varlığından söz etme imkanı bulunmadığı açıktır. Hakkında usulüne uygun biçimde açılmış bir dava bulunmayan... şirketi bakımından, davalı sıfatıyla işin esasına yönelik hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ...'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

27/03/2017 gününde oyçokluğuyla karar verildi.Başkan

KARŞI OY

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ...'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

27/03/2017 gününde oyçokluğuyla karar verildi.Başkan

KARŞI OY

İş kazasından kaynaklanan bedensel zarar davasında dava dilekçesi ile talep edilen miktara olay tarihinden, ıslah dilekçesi ile talep edilen miktara ise ıslah tarihinden itibaren faiz istenmesi nedeniyle bu şekilde karar verilip temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen ıslahla talep edilen miktarın olay tarihinden ıslah tarihine kadar geçen süreye ilişkin faiz alacağının kabulüne karar verilmiş olup çoğunluk kararıyla sair temyiz itirazlarının reddine, davaya dahil edilen... Hakkında usulüne uygun açılmış dava bulunmadığından bu şirket aleyhine kabul kararı verilmesi doğru olmamıştır gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir. Çoğunluğun bu kararına aşağıdaki gerekçelerle katılamamaktayım.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle; yargılama hukuku açısından “dava şartı” ile “kesin hüküm” kavramları üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamada bulunabilmesi için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları gerçekleşmeden bir davanın esası incelenemez. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde, hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp, inceler ve bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir. Dava şartları dava açılmasından, hüküm verilmesine kadar var olmalıdır. Dava şartlarından bazıları olumlu (davanın açılması sırasında var olması gerekli); bazıları ise olumsuz (davanın açılması sırasında bulunmaması gereken) şartlardır. Dava şartlarının davanın açıldığı günde bulunmaması yada bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda davanın mesmu (dinlenebilir) olmadığından reddi gerekir.

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (HUMK) 237.maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114/1-i maddesi uyarınca; dava konusu uyuşmazlık hakkında bir kesin hüküm bulunuyorsa, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeni bir dava açılamaz. Kesin hükmün bulunması olumsuz dava şartıdır. Kesin hüküm, hem bireyler için hem de Devlet için hukuki durumda bir kararlılık ortaya koyar. Bununla, hukuki güvenirlik ve yargı erkine güven sağlandığından kamu yararı ile doğrudan ilgilidir. Kesin hüküm adli gerçeği ifade eder. 1982 Anayasa’sının 138.maddesi uyarınca yasama, yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarını değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez. Kesin hüküm, uyuşmazlığın gelecek için sona ermesini ve böylece hukuki barışın sağlanmasını amaçlamaktadır. Bu nedenledir ki kesin hüküm itirazı, davanın her aşamasında ileri sürülebilir ve mahkemenin de; davanın her aşamasında kesin hükmün varlığını kendiliğinden gözetip, davayı kesin hükümden (dava şartı yokluğundan) reddetmesi gerekir. Yine kesim hüküm itirazı mahkemede ileri sürülmemiş olsa dahi, ilk defa Yargıtay'da (temyiz veya karar düzeltme aşamasında) ve dahası bozmadan sonra da ileri sürülebilir. Bu bakımdan usulü kazanılmış hakkın istisnasıdır ve tarafların iradesine de bağlı olmayan mutlak bir etkiye sahiptir. (Hukuk Genel Kurulu’nun 05.06.1991 gün ve 1991/5-215-342 E., K. sayılı ilamı; Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6.Baskı, yıl: 2001, C. V, s. 4980 vd.).

Hemen belirtilmelidir ki kesin hüküm, şekli anlamda kesin hüküm ve maddi anlamda kesin hüküm, olmak üzere ikiye ayrılır. Şekli anlamda kesin hüküm, sözü edilen karara karşı artık bütün olağan yasa yollarının kapandığı anlamına gelir. Bazı son kararlar verildikleri anda kesindirler (Örneğin HUMK. m. 427; HMK. m. 361). Yasa yolu açık olan bir karar, yasa yoluna başvurma süresi geçmekle de kesinleşir. Öte yandan, temyiz yolu açık olan bir karar temyiz edilip sonuçta onanmış ve karar düzeltme süresi geçirilmişse, ya da karar düzeltme yoluna gidilip de bu istem reddedilmişse veyahut yasa yoluna başvurmaktan feragat edilmişse verilen hüküm şekli anlamda kesinleşir. Bir hüküm bir kere şekli anlamda kesinleşirse, artık bu hükme karşı, olağan yasa yollarına başvurulamaz. Bir kararın maddi anlamda kesinleşmesi için öncelikle şekli anlamda kesinleşmesi gerekir.

Maddi anlamda kesin hükmün ilk koşulu, her iki davanın taraflarının aynı kişiler olması; ikinci koşulu, müddeabihin aynılığı; üçüncü koşulu ise, dava sebebinin aynı olmasıdır. Kesin hükmün ikinci koşulu olan müddeabih, dava konusu yapılmış olan hak, yani dava ile elde edilmek istenilen sonuçtur. Önceki dava ile yeni davanın müddeabihlerinin (konularının) aynı olup olmadığını anlamak için hakimin, eski davada verilen kararın hüküm fıkrası ile yeni davada ileri sürülen talep sonucunu karşılaştırması gerekir. Eski ve yeni davanın konusu olan maddi şeyler fiziki bakımdan aynı olsa bile, bu şeyler üzerinde talep olunan haklar değişikse, müddeabihler aynı değil demektir. Kesin hükmün üçüncü koşulu ise dava sebebinin aynı olmasıdır. Dava sebebi, hukuki sebep olmayıp, davacının davasını dayandırdığı vakıalardır. Öyle ise; her iki davanın da dayandığı maddi vakıalar (olaylar) aynı ise, diğer iki koşulun da bulunması halinde kesin hükmün bulunduğundan söz edilebilir.

6100 sayılı HMK’nun 303/1.maddesi de “Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.” şeklinde benzer bir tanımı içermektedir.

Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulu’nun 05.02.2003 gün ve 2003/21-30 E. 2003/57 K.; 23.02.2005 gün ve 2005/21-66 E. 2005/93 K.; 03.03.2010 gün ve 2010/11-75 E. 2010/121 K.; 08.12.2010 gün ve 2010/1-602 E. 2010/643 K.; 02.11.2011 gün ve 2011/2-561 E. 2011/668 K. sayılı ilamlarında da vurgulanmıştır.

Mahkemeler, aynı konuda, aynı dava sebebine dayanarak, aynı taraflar hakkında verilmiş olan bir kesin hüküm ile bağlıdırlar; aynı davayı bir daha (yeniden) inceleyemezler ve aynı konuya ilişkin yeni bir davada, önceki davada verilmiş olan kesin hüküm ile bağlıdırlar (Baki Kuru, a.ge., C. V, s. 5051- 5053).

Kesinleşen dosyada dava dilekçesiyle talep edilen miktara olay tarihinden itibaren faiz istenmiş olup, olay tarihinden itibaren faize karar verilmiş, ıslah dilekçesinde ise ıslah edilen miktara ıslah tarihinden itibaren faiz talep edilmiş ve bu miktara da ıslah tarihinden itibaren faize karar verilmiştir.

Kesinleşen dosyada dava dilekçesiyle talep edilen miktara olay tarihinden itibaren faiz istenmiş olup, olay tarihinden itibaren faize karar verilmiş, ıslah dilekçesinde ise ıslah edilen miktara ıslah tarihinden itibaren faiz talep edilmiş ve bu miktara da ıslah tarihinden itibaren faize karar verilmiştir.

Davacı bedensel zararın tazmininde olay tarihinden itibaren faiz talebinde bulunabileceğini bilerek kısmi davasında olay tarihinden itibaren faiz talebinde bulunmuş ancak ıslan talebinde faiz başlangıcına yönelik talebini daraltmak suretiyle (olay tarihinden itibaren faiz isteyebileceğine ilişkin talebinden zımmı feragat etmek suretiyle) açıkça ıslah edilen miktara ıslah tarihinden itibaren faiz talep ederek bu şekilde taraflar arasında yargılama yapılıp verilen hüküm temyiz denetiminden geçerek kesinleşmiştir. Faiz talep edilmez veya talep edilmesine rağmen bir karar verilmez ise faizin yeniden yargılama konusu yapılması mümkün ise de, yargılama konusu yapılarak kesinleşen faizin başlangıç tarihi, faizin türü, faizin oranı ve faizin miktarı kesinleşen hükümde hatalı olsa dahi kesin hüküm nedeniyle taraflar arasında yeniden yargılama konusu yapılamaz. Bu nedenle temyiz itirazları reddedilen davalı Medaş'ın temyiz itirazlarının da kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüşünde olduğumdan Sayın çoğunluğun sair temyiz itirazlarının reddi kararına katılmamaktayım.
Yargıtay — Esas No: 2023/7386, Karar No: 2024/2089, Tarih: 26.03.2024

**2. Hukuk Dairesi         2023/7386 E.  ,  2024/2089 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/454 E., 2023/891 K.

DAVA TARİHİ : 16.08.2022

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 20. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2022/547 E., 2022/801 K.

Taraflar arasındaki evlat edinmede ana baba rızasının aranmaması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı kurum vekili dava dilekçesi ile; davalı annenin 2016, 2021 ve 2022 yıllarında üç çocuk dünyaya getirdiğini, fakat annelik rolünün getirdiği beceri ve sorumluluklara sahip olmadığını, çocukları ihmal ettiği ve madde kullandığının öğrenildiğini, üç kardeşin evlat edindirme hizmetinden yararlandırılması amacıyla kurum bakımına alınması uygun görülerek çocukların Ankara Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğüne yerleştirildiğini, yapılan araştırmada baba ...'in çeşitli suçlardan hükümlü olarak hapiste olduğunun öğrenildiğini, Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/360 Esas ve 2018/420 Karar sayılı ilamına göre ...'in kendisine vasi tayin edildiğini, çocukların kuruluşa geldiği günden itibaren anneleri tarafından hiç sahiplenilmediğini, arayıp sorulmadığını, kuruluşla iletişim kurulmadığını, anne ve babanın küçüklere karşı özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini belirterek küçükler Elif Mira, Ömür Miraç ve Nida'nın evlat edinilmesinde annenin ve babanın rızasının aranmamasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı anneye dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı anne 10.11.2022 tarihli celsede; uzun zamandır uyuşturucu kullanmadığını, şikayet sebebiyle çocuklarının elinden alındığını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı anneye dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı anne 10.11.2022 tarihli celsede; uzun zamandır uyuşturucu kullanmadığını, şikayet sebebiyle çocuklarının elinden alındığını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu küçüklerin evlat edinme hizmetinden yararlandırılması amacıyla kurum bakımına alındığı, evlat edinilmek amacıyla kuruma yerleştirilenler için evlat edinmede ana ve baba rızasının aranıp aranmayacağı kararının ne şekilde alınacağının 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 312 nci maddelerinde açıklandığı, 4721 sayılı Kanun'un 312 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince koruma kararı alınmasından sonra da evlat edinme talebine ilişkin dava içinde rıza hususunda bir karar verilmesinin mümkün olduğu, ana-baba rızası aranmaması kararının ileride gerçekleşecek evlat edinme işlemleri sırasında talep edilmesinin mümkün ve gerekli olduğu, bu durumda bağımsız olarak ileri sürülen talebin kabulüne yasal imkan olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine, davalı ... lehine vekâlet ücretine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı kurum vekili istinaf dilekçesinde; davalı lehine vekâlet ücretine hükmedildiğini, karara karşı istinaf yoluna başvurduklarını, evlat edinmede rıza aranmaması davasının niteliği gereği, taraflar yararına vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek reddedilen dava ve vekâlet ücreti yönlerinden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Davacı kurum vekili istinaf dilekçesinde; davalı lehine vekâlet ücretine hükmedildiğini, karara karşı istinaf yoluna başvurduklarını, evlat edinmede rıza aranmaması davasının niteliği gereği, taraflar yararına vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek reddedilen dava ve vekâlet ücreti yönlerinden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıdaki tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "08.10.2016 doğumlu ... 21.02.2021 doğumlu ... ve 09.04.2022 doğumlu ..., kuruma yerleştirildikten sonra 08.07.2022 tarihinde geçici bakım sözleşmesi ile aile yanına yerleştirildikleri, evlat edinmede ana baba rızasının aranmaması konulu eldeki davanın ise 16.08.2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. TMK'nın 312. maddesinde yerleştirmeden kast edilenin, geçici bakım sözleşmesi ile küçüğün, kişi veya eşlerin yanına yerleştirilmesidir. Küçüğün kurum yurtlarına yerleştirilmesi evlat edinme davasından önce rıza aranmaması davasının açılmasına engel değil ise de, aile yanına yerleştirilmesi evlat edinme davasında önce ayrı bir dava olarak evlat edinmede ana/baba rızasının aranmaması davasına engeldir. Bu durumda rıza aranmaması davasının, evlat edinecek kişi veya ailenin yanına yerleştirilmesinden önce veya evlat edinme davası ile birlikte istenmesi gerektiği, aile yanına yerleştirilmiş küçük için bağımsız rıza aranmaması davası açmanın mümkün olmadığı ancak evlat edinme işlemleri ile birlikte istenebileceği anlaşılmaktadır. İş bu husus 6100 sayılı HMK'nın 114/2. maddesi gereği dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hâkim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmesi gerekir (HMK mad.114/1-h, 115). İlk Derece Mahkemesince de davanın usulden reddine karar verilmesinin isabetli olduğu, yine kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği (HMK.m.326/1), vekâlet ücretinin de yargılama giderlerinden olduğu, (HMK m.323/1-ğ), bu durumda davacının davasının reddine karar verildiğinden, kendini vekil ile temsil ettiren davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesi ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini tekrarla reddedilen dava ve vekâlet ücreti yönlerinden kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini tekrarla reddedilen dava ve vekâlet ücreti yönlerinden kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı kurum vekili tarafından açılan evlat edinmede ana-baba rızası aranmamsı davasının usulden reddi kararının doğru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı, 194 üncü, 114 üncü, 115 inci, 323 üncü, 326 ncı ve 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Kanun’un 6 ncı, 311 inci ve 312 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/27723, Karar No: 2013/14565, Tarih: 04.06.2013

**2. Ceza Dairesi         2011/27723 E.  ,  2013/14565 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2009/271269

MAHKEMESİ : Nevşehir 1. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 28/05/2009

NUMARASI : 2008/758 (E) ve 2009/412 (K)

SUÇ : Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak,

1- Ceza yasasında, hapis cezası ile adli para cezasının seçenekli yaptırım olarak öngörüldüğü durumlarda mahkemece, öncelikle hapis ya da adli para cezasının neden seçildiğine ilişkin yasal ve yeterli gerekçe gösterilmeli, daha sonra ise alt ve üst sınırları arasında yasal ve yeterli gerekçe gösterilerek temel ceza belirlenmelidir.

Somut olayda sanığa yüklenen suç kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçu olup, hakaret suçunun düzenlendiği 5237 sayılı TCK .nun 125/1 maddesinde hapis ve adli para cezası olarak öngörülen seçenekli yaptırım, aynı maddenin 3-a fıkrasında yer alan görevliye hakaret suçunu da kapsadığından, kamu görevlisine karşı hakaret suçundan, seçenekli yaptırımlardan neden hapis ya da adli para cezasına hükmedildiğinin yasal ve yeterli gerekçesi gösterilip, daha sonra hükmedilen hapis ya da adli para cezasının alt ve üst sınırı arasında temel cezanın belirlenmesinde yasal ve yeterli gerekçe gösterilmesi gerekirken, yalnızca hapis cezasının alt ve üst sınırları arasında temel cezanın belirlenmesine ilişkin gerekçe gösterilmesi,

2- Suç için, yasada, kısa süreli özgürlüğü bağlayıcı ceza (hapis cezası) ve para cezası seçenekli olarak öngörülmüş olup da, mahkemece özgürlüğü bağlayıcı cezaya (hapis cezasına) hükmedilmişse, bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez (Yeni TCY.m.50/2) Bu durumda, yasada yalnızca adli para cezasına çevrilemeyeceği belirtildiği için, önlemlere çevrilebilir.

TCY.nın 125/3-a maddesindeki suç tanımında, hapis cezası ile adli para cezası seçenekli olarak öngörülmüştür. Mahkemece hapis cezasına hükmedilmesine karşın, bu cezanın artık adli para cezasına çevrilemeyeceği gözetilmeden, hapis cezasının adli para cezasına dönüştürülmesi suretiyle aynı Yasanın 50/2. maddesine aykırı davranılması,

TCY.nın 125/3-a maddesindeki suç tanımında, hapis cezası ile adli para cezası seçenekli olarak öngörülmüştür. Mahkemece hapis cezasına hükmedilmesine karşın, bu cezanın artık adli para cezasına çevrilemeyeceği gözetilmeden, hapis cezasının adli para cezasına dönüştürülmesi suretiyle aynı Yasanın 50/2. maddesine aykırı davranılması,

3- Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 03/02/2009 tarih ve 2008/11-250 esas ve 2009/13 karar sayılı kararında belirtildiği gibi, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilirken mahkemece kanaat verici basit bir araştırma ile belirlenecek maddi zararın esas alınması, manevi zararın bu kapsama dahil edilmemesi gerektiği, somut olayda katılanın tazminat istemi bulunmadığı gibi dosya içindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde sanığa yüklenen hakaret suçundan doğan ve hakimin basit bir araştırma ile saptayabileceği herhangi bir maddi zararının bulunmadığı; daha önce kasıtlı bir suçtan mahkumiyeti olmayan, cezasının tür ve süresi itibariyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından yararlanmasına engel bir durumu bulunmadığı gözetilmeden, "Sanığın kasti suçtan sabıkasının olması nedeniyle..." şeklindeki dosya içeriğine uygun olmayan, yetersiz gerekçe ile sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepler dolayı, BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 326/son maddesi uyarınca yeni hüküm kurulurken bozma öncesi hükmolunan yaptırımın (cezanın) ve sonuçlarının ağırlaştırılamayacağı kuralının gözetilmesine 04.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.