muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/667, Karar No: 2013/2982, Tarih: 07.05.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/667 E.  ,  2013/2982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin tespiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmiştir. Belli günde davalı vekili Av. ... ile davacı ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin pay devri suretiyle davalı kooperatifin ortağı olduğunu, tahsis edilen dairede ikamet ettiğini, aidat yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle 2002 yılında ihracına karar verildiğini, ihraç kararının iptali için dava açıldığı, davalı kooperatifin davadan vazgeçilmesi halinde ortalığının devam ettirileceğinin belirtilmesi üzerine davanın takipsiz bırakıldığını ve açılmamış sayılmasına karar verildiğini, kararın kesinleşmesinden sonra ....04.2006 tarihinde yapılan genel kurula çağrıldığını ve genel kurula katıldığını, 2009 yılında ihraca konu borcun kooperatif hesabına yatırıldığını ileri sürerek, kooperatif ortağı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili,davacının ortaklıktan ihracına ilişkin kararın kesinleşiğini, genel kurul kararıyla yerine ortak alındığını, ihraç iptali davasından vazgeçilmesi karşılığında anlaşmanın söz konusu olmadığını, kooperatif hesabına yatırılan paranın kabul edilmediğini ve istendiği takdirde geri alınabileceğini, davacının ihraç sonrası yapılan genel kurullara çağrılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacının ihracının, ihraç kararı iptali davasının takipsiz bırakılması üzerine 04.....2005 tarihinde kesinleştiği, bu tarihten sonra yapılan ....04.2006 tarihli genel kurul hazirun cetvelinde davacının isminin bulunduğunu, anılan genel kurulda ihraç edilen ortakların ihracının onaylanmasına karar verildiği ve alınan kararın yeni bir ihraç kararı niteliğinde olduğu, genel kurulca alınan ihraç kararının davacıya tebliğ edilmemesi nedeniyle ortaklığının devam ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının kooperatif ortağı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1996, Karar No: 2022/7296, Tarih: 24.10.2022

**11. Hukuk Dairesi         2019/1996 E.  ,  2022/7296 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 6. Tüketici Mahkemesi’nce verilen 05.03.2019 tarih ve 2018/385 E. - 2019/25 K. sayılı ek kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin 1999 yılında Yurt Bank ... Şubesi nezdinde hesap açtırdığını, banka çalışanlarının yanlış ve kasıtlı yönlendirmeleri ile mevduatın offshore bankasına yatırıldığını, banka yöneticileri ...ile birlikte 53 sanık hakkında bankayı vasıta kılmak suretiyle dolandırıcılık suçundan kamu davası açıldığını, ceza aldıklarını ve kesinleştiğini, alacağın offshore bankasından tahsil imkanının bulunmadığını, müvekkilinin ödenmeyen mevduatından Yurt Ticaret ve Kredi Bankasının devredildiği davalı bankanın sorumlu olduğunu ileri sürerek 4.292,00 TL’nin yatırıldığı 24.11.1999 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, fer’i müdahil vekili ve ihbar olunan vekilleri, husumet, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve esasa ilişkin savunmalarda bulunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 4.292,00 TL alacağın 24.11.1999 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Asıl kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece 01.03.2019 tarihli ek karar ile kararın miktar itibariyle kesin olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Ek karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Mahkemece 01.03.2019 tarihli ek kararla davalı vekilinin temyiz isteminin miktar yönünden reddine karar verilmişse de, karar tarihi olan 2019’da temyiz sınırının 3.200,00 TL olduğu, davada kabulüne karar verilen 4.292,00 TL’nin temyiz sınırının üstünde olduğu bu itibarla mahkemece verilen ek kararın hatalı olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin ek karara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile 01.03.2019 tarihli ek kararın bozulmasına ve davalı vekilinin esas karara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı vekilin mahkemenin 13.02.2019 tarihli kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre ve davalı vekilinin temyiz dilekçesinde zamanaşımı def’inin açıkça ileri sürelmemesine göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı vekilin mahkemenin 13.02.2019 tarihli kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre ve davalı vekilinin temyiz dilekçesinde zamanaşımı def’inin açıkça ileri sürelmemesine göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin ek karara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile 01.03.2019 tarihli ek kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 24/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10496, Karar No: 2016/6602, Tarih: 27.04.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/10496 E.  ,  2016/6602 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin çocuğu İsra'nın davalı elektrik şirketinin sorumluluğunda olan elektriğin direğinin elektrik olmaması gereken alt kısmından elektrik akımına kapılarak yaşamını yitirdiğini, davalının gerekli dikkat, özen ve bakım yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkillerinin destekten yoksun kaldığını, acı ve ıstırap içinde olduklarını belirterek; fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla, ayrı ayrı 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatına olay tarihinden itibaren ve ayrı ayrı 85.000,00 TL manevi tazminata karar tarihinden itibaren yasal en yüksek değişken faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, derdestlik, zamanaşımı ve husumet itirazlarının olduğunu, davacıların anne ve baba olarak objektif özen ve bakım yükümlülüklerini ihmal ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; olayın gerçekleşmesinde davalının kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile Davacı ... lehine 19.230,84 TL ve davacı ... lehine 22.232,16 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 05/05/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 8.650,00 TL cenaze ve defin masrafının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Davacı ... lehine 50.000,00 TL ve davacı ... lehine 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Somut olayda; dava dilekçesinde manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinden itibaren faiz istenilmesine rağmen mahkemece talebi aşar şekilde dava tarihinden itibaren faiz başlatılmasına karar verilmesi doğru değilse de; bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; hükmün üçüncü maddesindeki “dava ” kelimesinin hükümden çıkartılması, yerine “karar” yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 27.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/378, Karar No: 2010/1945, Tarih: 19.04.2010

**8. Hukuk Dairesi         2010/378 E.  ,  2010/1945 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Tescil

...ve ... ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair İskenderun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 28.03.2007 gün ve 78/117 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi bir kısım davalılar vekilleri tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar... ve ... vekili tarafından davalılar Nuriye Yüce ve müşterekleri aleyhine TMK.nun 713/2.maddesinde yazılı ölüm sebebine dayanılarak açılan tapu iptali ve tescil davasının kabulü ile Hatay ili İskenderun ilçesi Akçay mevkii 3 numaralı parselin davalıların kök murisi ... adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile davacılar adına eşit hisseli olarak tesciline karar verilmesi üzerine hüküm bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre bir kısım davalılar vekillerinin aşağıda yazılı bulunan husus dışında yerinde olmayan diğer temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün esasının ONANMASINA,

Ancak; dava TMK.nun 713/2. maddesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. TMK.nun 713/2.maddesindeki yollama nedeniyle bu tür davaların aynı maddenin diğer fıkralarında yazılı koşullara tabi olması gerektiği sonucuna ulaşılır. Aynı maddenin 3.fıkrasındaki “tescil davası” sözcüğünün 1 ve 2.fıkraya göre açılacak davalarıda kapsadığının kabulü gerekir. (Yargıtay HGK.nun 17.2.2010 tarih 2010/8-58 E. 2010/78 K., M.R.Karahasan-İ.Özmen, Zilyetlik-Tescil-Tapu iptali Davaları, 1983-Sh:1451) Buna göre gerek yasal hasım durumunda bulunan Hazine ve diğer kamu tüzel kişileri ve gerekse iptal ve tescil isteği nedeniyle davada taraf durumunu almış bulunan kayıt malikinin mirasçıları davalılar, harç,avukatlık ücreti ve diğer yargılama giderlerinden sorumlu tutulamazlar. Mahkemece bu husus gözden kaçırılarak davalılar aleyhine harç, yargılama gideri ve avukatlık ücreti yükletilmiş olması doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenle bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile usul ve kanuna aykırı görülen hükmün harç, yargılama gideri ve avukatlık ücretine ilişkin bölümünün HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 365,00 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 1.092,22 TL’nin temyiz edenlerden alınmasına 19.04.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1114, Karar No: 2025/6971, Tarih: 28.04.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/1114 E.  ,  2025/6971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/985 E., 2024/3194 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 27. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/105 E., 2023/47 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince kullanılan ilaç bedelinin Kurum tarafından karşılanması istemli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliğinin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; uyuşmazlık konusu ilacın SUT kapsamına alınmamasına ilişkin bilgi ve belge dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiştir.

Bu kapsamda, yeniden geri çevirmeye mahal bırakmaksızın;

1-Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbı Cihaz Kurumundan dava konusu kanser hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen Olaparib etken maddeli Lynparza ilaca ilişkin ilacın üretici firması/firmaları tarafından ruhsat başvurusunda bulunup bulunmadığı, ruhsat başvurusunda bulunmuş ise bu başvuruya ilişkin dayanak belgeler (faz çalışmaları, tıbbi araştırma ve görüşler ile vs bilimsel veriler) ile Kurumunuzca ruhsat verilmesi veya verilmemesine ilişkin bilimsel görüş, itiraz ve çekincelere ilişkin bilgi belge vs tüm kayıtların celp edilip dosyaya eklenmesine, ayrıca ruhsat verilmiş ise hangi tür kanser hastalığına, ne zaman ruhsat verildiği ve ruhsatın devam edip-etmediğinin sorulmasına ve ayrıca endikasyon dışı ilacın kullanılmasının uygun görülmesine ilişkin tıbbi komisyon görüşlerinin celp edilip dosyaya eklenmesine,

2-Davalı SGK Başkanlığından dava konusu kanser hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen Olaparib etken maddeli Lynparza ilacın SUT kapsamına alınması veya alınmamasına ilişkin tüm dayanak belgelerin (bu konuda alınan bilimsel görüş, komisyonun SUT kapsamına alınması veya almamasına ilişkin gerekçe ve görüşlerini içeren itiraz vs. çekincelerine ilişkin görüş, bilgi ve belgeler vs. tüm kayıtlar) celp edilip eklenmesine,

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemlerinin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7593, Karar No: 2011/5437, Tarih: 10.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/7593 E.  ,  2011/5437 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ... ve ...'nin beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 10.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.