muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/41039, Karar No: 2016/935, Tarih: 20.01.2016

**13. Hukuk Dairesi         2014/41039 E.  ,  2016/935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki ayıplı ifa davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... avukatınca duruşmasız olarak davalı Kuzu Toplu Konut Ltd. Şti avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de, dava miktar itibariyle duruşmaya tabi olmadığından incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ...' nin, diğer davalı müteahhit ...' ne inşa ettireceği ...”' nden 10.09.2007 tarihinde satın aldığı bağımsız bölümün 30.10.2007 tarihinde teslim edildiğini, teslimden sonra gerek kendi konutu gerekse blok ve site ortak yerleri ile ilgili ayıp ve eksiklikler bulunduğunu öğrendikten sonra 30.11.2010 tarihinde noterden gönderdiği ihtarname ile davalı satıcı ...' ye ihbarda bulunduğunu ileri sürerek eksik ve ayıplı işlerden dolayı ortaya çıkan bedel farkının (semen tenzili) tespit edilerek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini dilemiştir.

Davalılar, dava konusu dairenin davacıya eksiksiz olarak teslim edildiğini, ayıp ve eksik bulunmadığını, kaldı ki ayıp ihbar mükellefiyetinin de süresinde yerine getirilmediğini savunarak davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, bilirkişi rapor ve ek raporu hükme esas alınarak 8.740.00.TL eksik ifa bedeli ve 5.371.00.TL gizli ayıp bedeli olmak üzere toplam 14.111.00.TL' nın dava tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bilirkişi rapor ve ek raporu hükme esas alınarak 8.740.00.TL eksik ifa bedeli ve 5.371.00.TL gizli ayıp bedeli olmak üzere toplam 14.111.00.TL' nın dava tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalıların, mahkemece gizli ayıp olarak nitelendirilen ayıplarla ilgili temyiz itirazı yönünden; Dava tarihi olan 30.12.2010 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 4077 sayılı TKHK.’nun 4. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre; tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde açık ayıpları satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’ da gizli ayıpların ne kadar sürede satıcıya ihbar edileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Öyle olunca, 4077 sayılı TKHK’nun 30. maddesi gereğince, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde, genel hükümlere göre uyuşmazlığın çözümü gerekli olduğundan, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun bu konudaki 198. maddesi (6098 Sayılı TBK.’nun 223. maddesi) uygulanacaktır. Anılan maddeye göre, alıcı, teslim aldığı malı işlerin olağan akışına göre, imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp gördüğü zaman bunu satıcıya derhal (uygun süre içinde) ihbar etmekle yükümlüdür. Bunu ihmal ettiği takdirde, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirme ile meydana çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu ayıp sonradan meydana çıkarsa, bu durumu da hemen satıcıya bildirmediği takdirde yine satılanı bu ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılır. O halde, gizli ayıpların, dava zamanaşımı süresi içinde ve ayıp ortaya çıktıktan sonra derhal (dürüstlük kuralına uygun olan en kısa sürede), ihbar edilmesi; ayıbın açık mı, yoksa gizli mi olduğunun tayininde ise, ortalama (vasat) bir tüketicinin bilgisinin dikkate alınması, gerekmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanunu’ nun 198. maddesinde (6098 sayılı TBK.’ nun 223. maddesi) öngörülen süre içinde ihbar edilmeyen ayıplar için dava açılamaz.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; Davacının 10.09.2007 tarihinde satın aldığı bağımsız bölümün davacıya 30.10.2007 tarihinde teslim edildiği ve davacının da gerek kendi konutu gerekse blok ve site ortak yerleri ile ilgili ayıp ve eksiklikler bulunduğu yönünde 30.11.2010 tarihinde noterden gönderdiği ihtarname ile davalı satıcı ...' ye ihbarda bulunduğu dosya kapsamı ile sabittir.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; Davacının 10.09.2007 tarihinde satın aldığı bağımsız bölümün davacıya 30.10.2007 tarihinde teslim edildiği ve davacının da gerek kendi konutu gerekse blok ve site ortak yerleri ile ilgili ayıp ve eksiklikler bulunduğu yönünde 30.11.2010 tarihinde noterden gönderdiği ihtarname ile davalı satıcı ...' ye ihbarda bulunduğu dosya kapsamı ile sabittir.

Hükme esas alınan bilirkişi heyet rapor ve ek raporunda “gizli ayıp”lı olarak belirtilen imalatlar ile ilgili olarak; bu ayıpların “açık” yada “gizli” olup olmadığı ve “gizli ayıp” olarak nitelendirilen bu ayıplar yönünden (mesela kanalizasyon altyapısının projesine ve mevzuata aykırı yapılması, dış cephe sıvasında kabarma/dökülme olması, bodrum kattaki yer süzgeçlerinin paslanması ile ilgili sorunlar yaşandığı yönündeki ayıplar ile diğer ayıpların mevsimlerdeki yağmur, kar, güneş ve ısı durumları dikkate alınarak ne zaman oluştuğu yada oluşacağı ve bunu normal vasıflardaki tüketicinin ne zaman farkedebileceği ile bağımsız bölümün teslim tarihi ve ihbar tarihi de göz önünde bulundurularak) yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı hususlarına yeterince yer verilmediği anlaşılmaktadır. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 198. maddesi (6098 sayılı TBK.’nun 223. maddesi) hükmü ile gizli ayıplar yönünden kendisine yüklenen “derhal ihbar” mükellefiyetini yerine getirip getirmediğini ispat yükü davacıdadır. Site yönetiminin, tüketici adına ayıp ihbarında bulunma hak ve yetkisi bulunmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece, konusunda uzman kişilerden oluşturulacak yeni bilirkişi heyeti aracılığı ile “gizli ayıp” olarak nitelendirilen imalatların, “açık” yada “gizli” ayıplı olup olmadığı ayrıca bu ayıpların ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususunda ayıpların niteliği ve ortaya çıktıkları (mevsimlerdeki yağmur, kar, güneş ve ısı durumları dikkate alınarak bu ayıpların ne zaman oluştuğu yada oluşacağı ve bunu normal vasıflardaki bir tüketicinin ne zaman farkedebileceği) zaman dilimi de dikkate alınarak tarafların delillerinin değerlendirilmesi ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken bu konuda gerekli inceleme ve araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Davalıların, mahkemece eksik ifa olarak nitelendirilen eksik işlerle ilgili temyiz itirazı yönünden; Her ne kadar mahkemece açık ve kapalı kafeterya, bisiklet ve yaya yürüyüş yollarının yapılmaması eksik ifa olarak nitelendirilmiş ve buna göre davacının talebi kabul edilmiş ise de; Bunların yapılmamış olmasının davacının satın aldığı bağımsız bölümün ekonomik değerini düşüren açık ayıp niteliğinde olduğu, davalıların bu ayıbı gizlemek için de herhangi bir hileye başvurmadığı, davacının bu ayıplardan bağımsız bölümü teslim aldığı tarihte kolayca bilgi sahibi olabileceği kuşkusuzdur. Davacının teslim aldığı bağımsız bölüm nedeniyle, 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesi gereğince malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde davalıya ayıp ihbarında bulunmadığı da anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca bu kalemler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ve yazılı gerekçe ile bu talebin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3-Bozma nedenlerine göre, davalıların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. ve 2. bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, 3. bent gereğince davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3952, Karar No: 2016/5350, Tarih: 10.05.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/3952 E.  ,  2016/5350 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur.

Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmiş olmakla, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı tarafından sunulan 25.01.2016 tarihli dilekçede özetle; "...hâkimin davada taraf tuttuğu, verilen gün ve saatte ara vererek tamamen başka şekilde davrandığı, karşı tarafın avukatı hâkim ve katip içerde iken duruşma salonuna girip 20-30 dakika kadar mahkeme heyetinin yanında bulunduğu, kendisinin daha sonra duruşma salonuna davet edilmesi nedeniyle içerde olup bitenlerden haberinin olmadığı, hâkimce keşifte tutulan raporun kendisine verildiği ve bir diyeceğinin olup olmadığının sorulduğu, kendisinin de; söyleyeceklerinin çok olduğu ama rapor içeriğini bilmediği için söyleyemediğini ifade ettiği, hâkimin kendisinin sorduğu sorulara cevap vermediği, hâkimin bu tavrından dolayı taraf tuttuğunu düşündüğü..." gerekçesiyle reddi hâkim yoluna başvurmuştur.

Reddedilen hâkim tarafından, istemin reddi gerektiği yönünde görüş bildirilmesi üzerine, dosyayı inceleyen merci tarafından reddi hâkim talebinin reddine, davacının 500,00.-TL idarî para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin verilen karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

HMK'nın 41. maddesi gereğince ret talebi süresinde yapılmamışsa, inandırıcı delil veya emare gösterilmemişse ve davayı uzatmak amacıyla yapıldığı açıkça anlaşılıyor ise, toplu mahkemelerde ret edilen hâkimin müzakereye katılmasıyla; tek hâkimli mahkemelerde ise reddedilen hâkimin kendisi tarafından geri çevrilir.

HMK'nın 38/5. maddesi uyarınca; hâkimi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf bir hafta içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra yazı işleri müdürü tarafından ret dilekçesi, varsa karşı tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hâkime verilir. Hâkim bir hafta içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildirerek, dosyayı hemen merciine gönderilmek üzere yazı işleri müdürüne verir.

HMK'nın 40. maddesi ise; ret talebini incelemeye yetkili merciyi göstermiştir.

HMK'nın 40. maddesi ise; ret talebini incelemeye yetkili merciyi göstermiştir.

Somut olayda; ret talebi HMK'nın 42. maddesi gereğince merci tarafından incelenmesi gerekirken, ret talep edilen dava dosyasının esası üzerinden kurulan ara kararla reddi istenen hâkimden farklı bir hâkimce değerlendirilmiştir. Reddi istenen hâkimce yazılan mütalaa ile birlikte dosya merciye gönderilmek üzere yazı işleri müdürlüğüne verilmeli ve merci tarafından reddi hâkim talebi değişik iş esasına kaydedilip, ret talebi hakkında inceleme yaparak talebin değerlendirilmesi gerekirken, reddi hâkim talep edilen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/1001 Esas sayılı dosyası üzerinden ara kararla ret kararı vermesi usûl ve kanuna uygun olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; ret talep eden hakkında verilen para cezasının disiplin para cezası olduğu kanunda düzenlenmiş olmasına rağmen idarî para cezasına hükmedilmiş olması da doğru değildir

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının temyiz isteminin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde iadesine 10/05/2016 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6485, Karar No: 2024/19070, Tarih: 09.12.2024

**2. Ceza Dairesi         2024/6485 E.  ,  2024/19070 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 18.03.2024

SAYISI : 2023/2848 E., 2023/3049 K.

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme

HÜKÜM : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Ek kararın onanması

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 18.03.2024 tarihli ve 2023/2848 E., 2024/3049 K. sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 296/2. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Hükmolunan cezaların miktar ve türleri gözetildiğinde, 5271 sayılı Kanun'un 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması karşısında; temyiz isteminin reddine dair 18.03.2024 tarihli ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden sanığın temyiz isteminin, aynı Kanun'un 298. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Beykoz 1. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/32662, Karar No: 2015/1492, Tarih: 22.01.2015

**13. Ceza Dairesi         2013/32662 E.  ,  2015/1492 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/201217

MAHKEMESİ : Adana 12. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 15/02/2013

NUMARASI : 2006/105 (E) ve 2013/165 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Sanığın savunmasında, 2005 yılı mayıs ayında suça konu evden taşındığını ileri sürmesi, 30.03.2006 tarihli su kapama zabtında sanığın imzasının bulunmaması ve dosya içinde mevcut 16.05.2012 tarihli tutanakta bina yöneticisinin sözkonusu adreste sanık C.. D..' in oturmadığını beyan ettiğinin yazılı olması karşısında; ev sahibi dinlenmeli ve muhtarlıktan, telekom ve elektrik idaresi gibi kuruluşlardan da sorulmak suretiyle, 30.03.2006 tarihinde sanığın ikamet edip etmediği belirlendikten sonra hukuki durumunun tayin ve takdiri yerine eksik araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi,

2-Kabule göre ise;

Sanığın eyleminin birden fazla kez gerçekleştirdiğine dair delil bulunmadığı ve eyleminin tek suç olarak kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden, şartları oluşmamasına rağmen sanık hakkında 5237 Sayılı TCK'nın 43. maddesinin uygulanması suretiyle fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanık C.. D..' in temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 22.01.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5626, Karar No: 2013/18255, Tarih: 02.07.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/5626 E.  ,  2013/18255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki Tüketiciyi Koruma Kanunundan Kaynaklanan davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vasi, eşinin akıl sağlığının yerinde olmadığını, Sulh Hukuk Mahkemesi kararı ile vesayet altına alındığını, eşinin davalı bankadan bireysel tüketici kredisi çektiğini ancak tam ehliyetsiz olması nedeniyle imzalanan sözleşmenin mutlak butlanla malul olduğunu belirterek, sözleşmenin iptaline, kısıtlının maaşından yapılan kesintilerin iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı banka, kredi sözleşmelerini imzalayana ve parayı alana kadar normal biri gibi davranan kısıtlının borcun ifası istendiğinde ehliyetsizliğini ileri sürmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu savunmasıyla, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava bireysel tüketici kredisi sözleşmesinin iptali talebine ilişkindir. Davacı, eşinin davalı bankadan kredi sözleşmesi ile kredi çektiğini ancak "şizofreni" hastası olması nedeniyle ehliyetinin olmadığını ve imzaladığı sözleşmelerden sorumlu olmayacağından bahisle sözleşmenin iptalini istemiştir. Mahkemece, krediyi alan vesayet altındaki ...’in davalı banka ile yaptığı işlem sırasında da "şizofren" hastası olup olmadığı, hukuki ehliyeti haiz olup olmadığı hususlarının açıklığa

Kavuşturulması için Yargıtay ve taraf denetimine elverişli, konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davacı yararına BOZULMASINA,peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 2.7.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3370, Karar No: 2021/6673, Tarih: 20.05.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/3370 E.  ,  2021/6673 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, ilamında belirtildiği şekilde asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan ... İnş. Mad. Mak. Tic. Ltd. Şti. ile ... İnş. Nak. Harf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Mahkemece Dairemizce verilen 02.06.2016 tarihli bozma ilamına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediği görülmüştür; Davacı Kurum, 25.06.2010 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda vefat eden sigortalıya bağlanan gelirler ile tedavi masraflarından oluşan Kurum zararının davalılardan tahsilini talep etmiş olup, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde davalılardan asıl işveren İnş. Mad. Mak. Tic.Ltd. Şti. %10, alt işveren...İnş. Nak. Harf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. %40, üçüncü kişi ... %10, sigortalı ise %40 oranında kusurlu bulunmuştur. Bozma ilamında hatalı olduğu, ancak sonuca etkili olmadığı için bozma nedeni yapılmadığı belirtilen gerçek zarar hesabı esas alınarak, bu kusur oranlarına göre davalıların sorumlu olduğu Kurum zararı miktarı tespit ile hüküm altına alınmıştır.

Ancak, kararın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21'inci maddesinin 1 ve 4’üncü fıkraları olup, 5510 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin dördüncü fıkrası, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemektedir. Buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilebilecektir.

Üçüncü kişinin rücu alacağından sorumluluğu kusur sorumluluğu esasına dayanır. Bir başka ifadeyle; üçüncü kişi, ancak kusurlu bir hareketinin varlığı halinde rücu alacağından sorumludur.

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalığın üçüncü kişinin kusuru sonucunda meydana gelmesi halinde rücu edilecek miktar ise; sigortalı ya da hak sahiplerine yapılan ödemelerin tümünün, bağlanacak gelirlerin ise başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, kusur karşılığından oluşmaktadır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Mahkemece yukarıda belirtilen ilkeler göz önünde bulundurularak, 5510 sayılı Kanunun 21'inci maddesinin 1 ve 4’üncü fıkralarının uygulanması gerekirken, bu madde uygulanmadan hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, temyiz eden davacı Kurum ve davalılardan ...İnş. Mad. Mak. Tic. Ltd. Şti. ile ... İnş. Nak. Harf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...İnş. Mad. Mak. Tic. Ltd. Şti. ile ... İnş. Nak. Harf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine, 20.05.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.