muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/11809, Karar No: 2010/19891, Tarih: 11.11.2010

Anılan dosyalarda, dava konusu edilen taşınmazlar Gölbaşı İlçesine ve Ankara'ya yakın olup, Konya yolu yakınında bulunmaları nedeniyle dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu muhakkaktır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen dosyalar getirtilerek, burada kesinleşen metrekare birim fiyatlarından ayrılma nedenleri yönünden bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 11.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/79, Karar No: 2006/68, Tarih: 28.03.2006

Ceza Genel Kurulu 2006/YYB-79 E., 2006/68 K.

**Ceza Genel Kurulu 2006/YYB-79 E., 2006/68 K.**

**- BAZI İDARİ MAKAMLARA, YARGI MERCİİ OLMADIKLARI HALDE, YAPTIRIM UYGULAMA BAKIMINDAN KENDİLERİNE KISMEN KAZA YETKİSİ VERİLMİŞ MAKAMLAR OLMALARI

- KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNUNA MUHALEFET ETME SUÇUNDAN SANIK KİŞİNİN HUKUKİ DURUMU

- KOVUŞTURMA KONUSU FİİLİN KABAHAT OLUŞTURDUĞUNUN ANLAŞILMASI HALİNDE MAHKEME TARAFINDAN İDARÎ YAPTIRIM KARARI VERİLMESİ**- 4926 S. KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU(MÜLGA) [ Madde 13 ]

- 4926 S. KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU(MÜLGA) [ Madde 26 ]

- 5326 S. KABAHATLER KANUNU [ Madde 24 ]

**"İçtihat Metni"**

Kaçakçılık suçundan açılan kamu davası sonunda Mersin 1.Asliye Ceza Mahkemesi; sanığa yüklenen eylemin 4926 sayılı Yasanın 13. maddesi kapsamında kaldığı gerekçesiyle 4926 sayılı Yasanın 13/1-2 ve 26. maddeleri uyarınca mahkemenin görevsizliğine, dosyanın Mersin Gümrük Komisyonuna gönderilmesine karar vermiştir.

Mersin Gümrük Müdürlüğü Yolcu Komisyonu da; sanıkta yakalanan eşyaların Türkiye'ye ithalinde, ithalat rejimi gereğince belirlenen kurumların iznine tabi olması nedeniyle, eylemin 4926 sayılı Yasanın 13. maddesinin 3. fıkrasına temas ettiği ve aynı Yasanın 26. maddesine göre de Asliye Ceza Mahkemesinin görevine girdiğini belirterek karşı görevsizlik kararı vermiş, dosya görev uyuşmazlığının çözümü için Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmekle okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Çözümü gereken uyuşmazlık, somut olayda sanığa yüklenen eylemle ilgili yaptırım uygulama hususunda Mersin 1.Asliye Ceza Mahkemesinin mi yoksa Mersin Gümrük Yolcu Komisyonunun mu görevli olduğu hususunda toplanmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun 10.05.2005 gün ve 51-47 sayılı kararında vurgulandığı üzere; Devlet sistemimiz içinde yer alan il ve ilçe idare kurulları, en büyük mülkî amirlikler, belediye makamları, gümrük komisyonları, orman işletme şeflikleri (Kunter-Yenisey, Ceza Muhakemesi Hukuku, I. Kitap, 12. Bası, 2003, s. 871 vd., Prof. Dr.Tahir Taner, Ceza Muhakemeleri Usulü Dersleri, 1944, s. 27 vd.) gibi makamlar, yargı mercii olmadıkları halde, yaptırım uygulama bakımından kendilerine kısmen kaza yetkisi verilmiş makamlardır. Bu bakımdan, adli yargı mercii olan genel mahkemeler ile kaza yetkisini haiz bu makamlar arasında çıkabilecek görev ve yetki uyuşmazlıklarını, merci belirleme suretiyle çözme görevi, 1684 sayılı yasanın 1. maddesi uyarınca Ceza Genel Kuruluna aittir.

Somut olayda, Asliye Ceza Mahkemesi eylemin idari yaptırım gerektiren 4926 sayılı Yasanın 13/1-2. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, Mersin Gümrük Yolcu Komisyonu ise eylemin aynı Yasanın 13/3. madde ve fıkrası kapsamında kaldığını ve Asliye Ceza Mahkemesinin görevine giren suçu oluşturduğunu belirterek karşılıklı görevsizlik kararı vermiş iseler de, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunan 5326 sayılı Kabahatler Yasası'nın 24. maddesinde; "Kovuşturma konusu fiilin kabahat oluşturduğunun anlaşılması halinde mahkeme tarafından idarî yaptırım kararı verilir." hükmü uyarınca atılı eylem ister adlî yaptırımı gerektiren suç, isterse idarî yaptırımı gerektiren kabahat oluştursun, her iki halde de kovuşturma konusu fiili değerlendirme ve takdir yetkisi görevli Asliye Ceza Mahkemesine ait bulunduğundan, uyuşmazlığın Mersin 1. Asliye Ceza Mahkemesi görevsizlik kararının kaldırılması suretiyle giderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle;

Mersin 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 14.11.2003 gün ve 578-820 sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

Dosyanın anılan mahkemeye gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 28.03.2006 tarihinde tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6116, Karar No: 2014/7194, Tarih: 06.05.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/6116 E.  ,  2014/7194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davada ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... 1. Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R-

Dava, davacının nüfus kaydında anne ve baba adının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesi, davanın nesebin düzeltilmesi istemine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Aile Mahkemesi ise, anne ve baba adının düzeltilmesi talebinin soybağına ilişkin olmadığı, nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Somut olayda davacı, gerçekte ...ve ...'dan olduğu halde nüfus kaydında ağabeyi üzerine kaydedildiği iddiasıyla nüfus kaydının düzeltilmesini talep etmiştir.

Dava bu niteliğiyle bir nesep davası olmayıp, hatalı yapılan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkindir. 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. Maddesi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesine yönelik olan ve Türk Medeni Kanununun 282 ve devamı maddelerinde düzenlenen soybağı kurulmasıyla ilgisi bulunmayan davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 06.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13198, Karar No: 2013/10427, Tarih: 21.05.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/13198 E.  ,  2013/10427 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.05.2012 tarih ve 2011/12-2012/102 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili asıl ve birleşen davasında, müvekkilinin sahip olduğu “44 Yılın ÜSS-ÖYS-ÖSS Soruları ve Ayrıntıları Çözümleri” isimli kitapların davalılar tarafından kopya ve alıntı yöntemi ile “Son 45 Yılın YGS Matematik Soruları ve Çözümleri” ve “Son 45 Yılın LYS Matematik Soruları ve Çözümleri” ismi ile basılarak satışa sunulduğunu, üniversite sınav sorularına ilişkin tasarruf hakkının ÖSYM'ye ait olduğunu ancak telif ücreti ödenmek kaydıyla soruların yayınlanmasına izin verildiğini ileri sürerek, asıl ve birleşen davasında ayrı ayrı 1.000 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davaya konu kitapta yer alan soruları ÖSYM'den ücret karşılığı satın aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre, davacı tarafça yayına sokulan ve davalı kitaplarında benzer ifadelerin yer aldığı soru çözümlerinde, davacının soru çözümlerinin hususiyetini arz eden bir niteliğin tespit edilmediği, davacının ÖSYM'den 1966-1974 döneminde sorulmuş olan ve özel gayretlerle elde ettikleri soruların davalı tarafından hiçbir değişiklik yapılmadan aynen basıldığı iddiasının ise FSEK. ek 8. maddesi uyarınca veri yapımcısı hakları kapsamında açılacak davada tartışılabileceği, soru çözümlerinde kullanılan alelade sözcüklerin ise eser kabul edilemeyeceği, somut olayda eserden doğan yayma ve çoğaltma haklarının ihlal edilmediği gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 27,45 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 21.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/34487, Karar No: 2017/5168, Tarih: 04.05.2017

**2. Ceza Dairesi         2014/34487 E.  ,  2017/5168 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Ancak;

1-Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımları düzenleyen TCK'nın 50/1-f. maddesinde, gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya karar verilebileceği belirtilmesine rağmen, suça sürüklenen çocuğa gönüllü olup olmadığı sorulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106/4. maddesinde "çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza hapse çevrilemez, bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Her ne kadar 5237 sayılı TCK'nın 50/6. maddesinde seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde tedbire çevrilen kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verileceği belirtilmiş ise de, yukarıda açıklanan düzenlemeler karşısında 5237 sayılı TCK'nın 50/6. maddesinin çocuklar yönünden uygulanamayacağı, hükmolunan seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde diğer seçenek tedbirlerden birine veya adli para cezasına karar verilebileceği sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezalarından çevrilen seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde hapis cezasının tamamen veya kısmen infaz edileceği ihtarı yapılamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 04.05.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1511, Karar No: 2011/2153, Tarih: 27.09.2011

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/1511 E.  ,  2011/2153 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 3167 Sayılı Kanuna Muhalefet

...

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

A- Sanık ... Ayakkabı Deri Ürsan Tic. Ltd. Şti. hakkındaki hükmün incelenmesinde;

Keşide tarihinde yapılan düzeltmenin paraf içermemesi sebebiyle keşide tarihinin 15/01/2005 olarak kabulü gerektiğinden süresinde ibraz edilmemesi gerekçesiyle suçun unsurlarının oluşmadığından bahisle sanık şirketin beraatine karar verilmesi yasaya aykırı ise de; 20.12.2009 tarihinden önce işlenen karşılıksız çek keşide etme fiilinden dolayı TCK’nın 5 ve 20/2. maddeleri ile 5560 sayılı Kanunla değişik 5252 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca tüzel kişiler hakkında yaptırım uygulanmasına olanak kalmaması nedeniyle, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle sonucu bakımından doğru olan hükmün ONANMASINA,

B- Sanık ... hakkındaki hükmün incelenmesinde;

Sanığın müştekiye verdiği belirtilen çeklerin keşide tarihleri ve ödemeden men talimatı tarihi dikkate alındığında sanığın savunmasının alınarak değişikliğin kendisi tarafından yapılıp yapılmadığının sorulması, kabul etmediği takdirde sanığın elinden çıkıp çıkmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturma ile sanık hakkında yazılı şekilde hüküm kurulması,

./..

T.C.

YARGITAY

15. Ceza Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Y A R G I T A Y İ L A M I

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK. nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.09.2011 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8653, Karar No: 2019/10685, Tarih: 14.11.2019

**5. Ceza Dairesi         2015/8653 E.  ,  2019/10685 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli zimmet, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği

HÜKÜM : Sanığın eylemlerinin resmi belgede sahtecilik ve kamu kurumu aleyhine dolandırıcılık suçlarını oluşturduğu kabulüyle mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçu yanında zimmet suçundan da kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçun zarar göreni olduğu, bu sıfatının gereği olarak CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünün dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanların müdahil olmasalar dahi kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği ancak dosyada Hazinenin duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın Hazineye haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulması, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilmesi, yeni temyiz vaki olması durumunda bu konuda ek tebliğname düzenlenmesi sonrasında iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 14/11/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3701, Karar No: 2017/6247, Tarih: 20.02.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/3701 E.  ,  2017/6247 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur. Arsa niteliğindeki parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tesbiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden hükmün açıklanan nedenle ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının irad kaydedilmesine, 20/02/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4963, Karar No: 2012/23556, Tarih: 17.12.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/4963 E.  ,  2012/23556 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 18/03/2003 - 26/10/2007 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava; muhabir olan davacının davalı ... Ajansına 18.3.2003-26.10.2007 tarihleri arasında hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı sürelerin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kabulü ile davacının davalı işyerinde 18.3.2003-26.10.2007 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalışmış olduğunun tespitine,karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı tarafından düzenlenmiş işe giriş bildirgesi ve Kuruma bildirilen çalışma bulunmadığı, Davalı işyerinin yasa ile kurulmuş bir kamu kurumu olduğu ve 4.7.1946 tarihinden beri 506 sayılı yasa kapsamında bulunan bir işyeri olduğu, davacının Yurt muhabiri olarak görevlendirildiğine dair evrakın, dosyada bulunduğu, ...'dan haberleri davalı işyerine bildirdiği, bunun karşılığı olarak haber başına belirlenen ücreti aldığı, buna ilişkin ödeme belgelerinin ve hesap ekstrelerinin dosyada bulunduğu, davalı işyerinden davacıya tutanakla teslim edilmiş davalı işyerinin bürosunda bulunan demirbaş eşyalar ile mesleğin icrasında kullanılacak eşyalar olduğu, davalı dönem içinde davacının çalışma bölgesine davalı işyeri tarafından haber takibi için görevlendirilen şahıslara ait evrakların bulunduğu, dönem bordroların sunulduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda uyuşmazlık, davalılar ile davacı arasındaki ilişkinin hizmet aktine mi yoksa istisna (eser) aktine mi dayalı bir ilişki olduğu noktasında toplanmaktadır.

Sigortalılığın oluşması yönünden ilk koşul, taraflar arasında hizmet akdinin varlığına ilişkindir. Hizmet akdi, ... sahibi ile işçi arasında yapılan belli veya belli olmayan bir süre için görülen ... karşılığı ücret ödenmesini gerektiren bir sözleşmedir. Bu sözleşmede ana unsur ... ve ücrettir. 506 sayılı Yasa açısından hizmet akdini sadece bu unsurlara bağlı olarak kabul

Sigortalılığın oluşması yönünden ilk koşul, taraflar arasında hizmet akdinin varlığına ilişkindir. Hizmet akdi, ... sahibi ile işçi arasında yapılan belli veya belli olmayan bir süre için görülen ... karşılığı ücret ödenmesini gerektiren bir sözleşmedir. Bu sözleşmede ana unsur ... ve ücrettir. 506 sayılı Yasa açısından hizmet akdini sadece bu unsurlara bağlı olarak kabul

etmek mümkün değildir. Zaman ve bağımlılık unsurları hizmet akdinin ana koşulları olmak üzere 506 sayılı Yasa'nın öngördüğü “hizmet sözleşmesi” bir veya birden fazla işveren ile çalıştırılan arasında oluşturulan, süreli veya süresiz belli bir zaman dilimi içersinde, işveren emir ve gözetimi altında, ... görmeyi hüküm altına alan hukuksal ilişkidir. Sigortalılığın oluşumu yönünden ilk unsur ... görecek kişinin belli bir zaman dilimi içerisinde, hizmetini işverenin emrine hasretmesidir. Bu zaman dilimi günün tüm süresini kapsayabileceği gibi, günün veya haftanın belli saatlerine de hasredilebilir. Haftanın veya ayın belli gün ve saatlerinde dahi çalışma söz konusu olabilir. Önemli olan düzenli bir çalışma ilişkisinin varlığıdır. Düzenli çalışma ilişkisinin varlığı ... akdinin zaman unsurunu ortaya koyar. Çalışanın, hizmetini belli zaman dilimi içerisinde, işveren emrinde ve onun vereceği direktif doğrultusunda gerçekleştirilmesi, hizmet akdinin ikinci unsuru olan bağımlılık unsurunu oluşturur. Hizmetin fiilen verilmesi her durumda, zorunlu değildir. İşverenin emir ve gözetim altında hazır beklemek durumunda dahi bağımlılık unsuru gerçekleşmiş sayılır. Öte yandan, işverence gösterilen işlerin, çalışan tarafından, işveren emir ve direktiflerine uygun olarak görülmesi gerekir. Belirtilen bu iki ana unsurun birlikte gerçekleşmesi durumunda 506 sayılı Yasa açısından hizmet akdinin dolayısıyla sigortalılığın ilk koşulunun oluştuğu sonucuna varılır.

Sigortalılığın ikinci koşulu 506 sayılı Yasa'nın 5. ve 8. maddelerinde öngörülen işin görüldüğü bir işyerinin bulunmasıdır. Bir işyerinin varlığının saptanamaması durumunda sigortalılığın gerçekleştiğinden söz edilemez.

Üçüncü koşul eylemli çalışmanın varlığıdır. Yasal sigortalılıktan söz edebilmek için sigortalının işveren emir ve direktifleri altında, bilfiil, gösterilen işi yapması zorunludur. Çalışmanın, kimi durumlarda, görülen işin, nitelik ve kapsamına göre devamlı sürmesi mümkün olmayabilir. Sigortalının, işveren emir ve nezareti altında verilecek işi yapmaya hazır bir şekilde beklemesi dahi bu koşulun gerçekleşmesi için yeterlidir.

Yasanın 3. maddesinde gösterilen istisnalardan bulunmama bir diğer koşuldur. Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için Yasanın 2. maddesinde sayılan koşulları taşıması yetmez, ayrıca 3. maddede gösterilen kişilerden bulunmaması gerekir.

Sigortalı sayılabilme yönünden gerek ücretin kendisi, gerekse ödenme biçim ve yöntemi zorunlu bulunmamaktadır. Parça başına ücret, götürü ücret, part-time çalışma karşılığı yapılan ödeme biçimleri sigortalılık koşullarını etkilemez.

Yasanın 3. maddesinde gösterilen istisnalardan bulunmama bir diğer koşuldur. Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için Yasanın 2. maddesinde sayılan koşulları taşıması yetmez, ayrıca 3. maddede gösterilen kişilerden bulunmaması gerekir.

Sigortalı sayılabilme yönünden gerek ücretin kendisi, gerekse ödenme biçim ve yöntemi zorunlu bulunmamaktadır. Parça başına ücret, götürü ücret, part-time çalışma karşılığı yapılan ödeme biçimleri sigortalılık koşullarını etkilemez.

Sigortalılık statüsünün oluşumu için herhangi bir şekil koşulu öngörülmemiştir. Resmi veya yazılı bir sözleşme biçimi şart değildir. Asıl olan sigortalının çalışmaya başlama durumudur. Eylemli olarak gerçekleşen bu durum sonucu sigortalılık statüsü kendiliğinden oluşur.

İstisna akdinde ise; bir eserin ücret karşılığında yaratılması asıldır. İstisna akdinde, ücretin tesbitinde eser göz önünde tutulur. ... sahibinin talimat verme yetkisi ise, elde edilecek sonuç içindir. Halbuki hizmet aktinde emir ve talimat yetkisi, işçinin çalışma yerinin işe başlangıç ve sona eriş saatinin işverence tesbiti biçimindedir. Hizmet akdinin belirleyici ve ayırıcı unsurları "zaman ve bağımlılık" dır. Başka bir anlatımla, "zaman ve bağımlılık" unsurlarını birlikte gerçekleştirecek biçimde çalışmanın varlığı halinde aradaki ilişkinin hizmet akdine dayandığı söz götürmez.

İstisna akdinde müteahhit eser meydana getirmekten ibaret bir ... görme edimini borçlanmaktadır. Bir ... görme borcu doğuran sözleşme olmakla beraber, burada önemli olan, çalışmanın kendisinden ziyade, bu çalışma neticesi ortaya çıkan ve objektif olarak gözlenmesi kabil sonuçtur . Müteahhit, ... sahibi ile akdi ilişkiye girerken bir sonuç (eser) meydana getirmeyi taahhüt etmektedir. Bu anlamda eser, bir ... görme faaliyetinin maddi veya maddi olmayan sonucudur. Kuşkusuz bağımsız bir varlığı değiştirmeye, işlemeye veya biçimlendirmeye yönelik edimler de eser kavramına dahil sayılır ve istisna sözleşmesinin konusunu oluştururlar. Ücret belli bir süre çalışıldığı için değil, netice için ödenmektedir. Müteahhidin, kararlaştırılan zamandan önce taahhüdünü yerine getirmesi, ücret üzerinde herhangi bir etki meydana getirmeyecektir. İstisna akdinde ekonomik risk müteahhit tarafından yüklenirken, hizmet akdinde işveren tarafından karşılanacaktır.