muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/459, Karar No: 2020/120, Tarih: 20.02.2020

Hükmün sanık müdafi tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Yüksek 12. Ceza Dairesinin 04.04.2014 tarih ve 17499-8339 sayılı kararında özetle, '...5237 sayılı TCK'nın 50. maddesinin sanık hakkında uygulanıp uygulanmamasına karar verilirken, sanığın kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu, ölenin de hızı nedeniyle kusurlu olduğu da gözetildiğinde suçun işlenmesindeki özellikler nazara alınarak, dosyaya yansıyan bilgi ve kanıtlar isabetle değerlendirilip, denetime olanak verecek ve somut gerekçeler de gösterilmek suretiyle takdir hakkının kullanılmasının gerektiği, dosya içeriğine göre; sanığın sabıkasının ve dosyaya yansıyan olumsuz bir davranışlarının bulunmadığı, iyi hâli nedeniyle cezada TCK'nın 62. maddesi gereğince indirim yapıldığı, ölenlerden ...'ün eşi ve çocuklarının, hüküm tarihinden sonra sanığın kendilerine maddi ve manevi tazminat ödemesi yapması nedeniyle şikâyetten vazgeçtikleri de dikkate alınarak, emekli olan ve aylık 2500-3000 TL geliri olduğunu beyan eden sanık hakkında TCK'nın 50/4. maddesinde belirtilen paraya çevirme hükümlerinin uygulanmamasına karar verilmesi...' gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, Yerel Mahkemenin bu kez 16.10.2014 tarih ve 167-270 sayılı kararıyla, '...Mahkememizce uygulanan takdiri indirim sebebi ile TCK'nın 50/1-a maddesindeki seçenek yaptırımlara çevrilmesine takdiren yer olmadığına ilişkin kararın gerekçesi aynı olmayıp cezada takdiri indirim yapılıp cezanın seçenek yaptırıma çevrilmemesi ayrıca birbiri ile de çelişki ihtiva etmemektedir. Zira sanığın sabıkasız kişiliği ve iyi hâli nedeni ile cezasından takdiri indirim yapılır iken meydana gelen kazada iki kişinin ölmesi ve sanığın bu kazada asli kusurunun bulunması nedeni ile cezası seçenek yaptırıma çevrilmemiştir. Her ne kadar bozma ilamında ölenlerden ...'ün eşi ve çocuklarının, hüküm tarihinden sonra şikâyetten vazgeçtikleri belirtilip bu hususun dikkate alınıp cezanın TCK'nın 50/1-a maddesindeki seçenek yaptırıma çevrilmesi gerektiği belirtilmiş ise de kazada iki kişinin vefat ettiği, katılan ... ile diğer ölen ... nedeni ile davaya katılanların şikâyetten vazgeçtiklerine dair dosya kapsamından bir beyan bulunmadığı görüldüğünden sanığın asli kusurlu olduğu kazada iki kişinin vefat etmesine neden olması, zararın ağırlığı dikkate alındığında mahkememizce önceki kararda direnilmesi gerektiği...' düşüncesiyle incelemeye konu direnme kararını verdiği anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, 5237 sayılı TCK’nın konuya ilişkin yasal düzenlemelerinin, somut olay bakımından daha sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi bakımından, aynı Kanun'un 3. maddesi ve Anayasamızın 138/1. maddeleriyle birlikte ele alınması gerektiği gerektiği düşünülmektedir.

Buna göre;

5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU

Taksirle öldürme

Bu bağlamda, 5237 sayılı TCK’nın konuya ilişkin yasal düzenlemelerinin, somut olay bakımından daha sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi bakımından, aynı Kanun'un 3. maddesi ve Anayasamızın 138/1. maddeleriyle birlikte ele alınması gerektiği gerektiği düşünülmektedir.

Buna göre;

5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU

Taksirle öldürme

Madde 85- (1) Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar

Madde 50- (1) Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre; a) Adlî para cezasına…

çevrilebilir..…

(4) Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa; bu ceza, diğer koşulların varlığı halinde, birinci fıkranın (a) bendine göre adlî para cezasına çevrilebilir. Ancak, bu hüküm, bilinçli taksir halinde uygulanmaz...”

Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi

Madde 3- (1) Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

A. Mahkemelerin bağımsızlığı

Madde 138 – Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.

Bu düzenlemeler ışığında olay değerlendirildiğinde;

Yönetimindeki vasıtasıyla seyri sırasında, yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, kavşağa hız azaltıp, kontrollü yanaşmayarak, mahalde bulunan 'Dur' işaret levhasını dikkate almayıp, ana yol konumundaki tek yönlü devlet karayoluna kontrolsüz ve mevcut hızla girerek, bölünmüş ve kendi yol bölümünü takiben düz seyirle gelen aracın istikamet şeridini kapatarak kazaya sebebiyet vermek şeklindeki asli kusurlu taksirli fiiliyle her iki müteveffanın ölümüne neden olduğu anlaşılan sanık hakkında Yerel Mahkemenin 2 ile 15 yıl arası hapis cezası öngören TCK’nın 85/2. maddesi gereğince temel cezayı 'suçun işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve suç nedeniyle iki kişinin vefat etmiş olması' gerekçeleriyle alt sınırdan uzaklaşarak belirlemesinde 'işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza' tayin edilmesi nedeniyle isabetsizlik bulunmadığı, zira yasal düzenlemenin en alt seviyede kusurlu olan failler bakımından dahi temel cezanın asgari haddini 2 yıl hapis olarak belirlediği, bunun yanında mahkemenin sanığın iyi hali ve sabıkasız oluşu nedeniyle TCK’nın 62. maddesi uyarınca takdiri indirim hükmünü uygulamasının TCK’nın 50/4 ve 50/1-a maddeleri uyarınca seçenek yaptırımlardan adli para cezasına çevirme bakımından herhangi bir zorunluluk getirmeyeceği, bunlara ilişkin gerekçeler arasında çelişki bulunmadığı, yine müteveffa motosiklet sürücüsünün tali kusurunun esasen 'Dur' işaret levhasını dikkate almayıp, ana yol konumundaki tek yönlü devlet karayoluna kontrolsüz ve mevcut hızla girerek, bölünmüş ve kendi yol bölümünü takiben düz seyirle gelen aracın istikamet şeridini kapatarak kazaya sebebiyet vermek suretiyle neredeyse bilinçli taksir düzeyine yaklaşan sanığın kusurunu basit taksir boyutunda tutan bir etken olduğunun gözetilmesi gerektiği, sanığın ölenlerden Serkan’ın ailesine yaptığı tazmin mahiyetindeki ödemenin iyiniyetini ve pişmanlığını göstermesi açısından bir ölçüt olarak kabulü mümkün ise de, diğer müteveffa Oktay’ın yakınlarına iradi şekilde yapılmış tazmine dair bilgi/belge bulunmadığı gibi, bulunsa dahi zararın giderilmesi biçimindeki bir ölçütün mahkemeye seçenek yaptırıma çevirme mükellefiyetini yükleyemeyeceği, aksi halde bilinçli taksir koşulları oluşmayan tüm taksirli suçlarda ölen ve yaralanan sayısına bakılmaksızın, sanığın kusurunun ve oluşan zararın ağırlığından bağımsız olarak, sırf zararın tazmin edildiği ve bunun yeterli olduğu düşüncesinin adli para cezasına çevirme bakımından kriter sayılmasının önünün açılabileceği, oysa bu yorumun kanun koyucunun gerçek iradesini yansıtmadığı, olaysal değerlendirme yapan yargı makamlarında ise yanlış kanaat oluşturabileceği, en önemlisi de kamuoyunda 'parası olanın, zararı giderenin cezasız kalacağı, kendisini kurtaracağı' şeklinde hatalı bir algının yaratılmasına da sebebiyet verebileceği, son olarak dosyayı en iyi bilen, kanıtlarla yüzleşen, onları değerlendiren ve takdir eden mahkemenin Anayasanın 138/1

. maddesi uyarınca oluşan vicdani kanaati çerçevesinde yasal bağlamda ve takdir hakkını olaya uygun şekilde kullanarak yaptığı 'seçenek yaptırım adli para cezasına çevirmeme' tercihinde bir isabetsizlik bulunmadığı ve bu itibarla direnme hükmünün onanması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun aksi yöndeki düşüncesine katılmıyorum." düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurul Üyesi de; benzer gerekçelerle,

Karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Burhaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.10.2014 tarihli ve 167-270 sayılı direnme kararına konu hükmünün, sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının TCK'nın 50. maddesi uyarınca adli para cezasına çevrilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 20.02.2020 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6117, Karar No: 2024/11351, Tarih: 03.10.2024

**3. Ceza Dairesi         2022/6117 E.  ,  2024/11351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/565 E., 2019/729 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.01.2019 tarihli ve 2018/30 Esas, 2019/43 sayılı Kararı ile

Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesi, 62 nci ve 63 üncü maddesi, 3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 5 inci maddesinin birinci uyarınca sanığın mahkumiyetine karar verilmiştir.

2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27.Ceza Dairesinin, 18.12.2019 tarihli ve 2019/565 Esas, 2019/729 sayılı Kararı ile

Sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 20.01.2022 tarihli, hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Sanğın cezalandırılması için yeterli delil bulunmadığına,

2. Tanık beyanlarının çelişkili olduğuna,

3. Sanığın Bank Asya hesabını örgüt talimatıyla açmadığını beyan ettiğine,

4. Temyiz dilekçesinde belirtilen sair temyiz sebepleri ve sair hususlara,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince silahlı terör örgütüne üye olma suçunun sanık tarafından işlendiğinin sabit olduğu belirtilerek sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi tarafında gerekçeli karar başlığında suç tarihinin ve suç adının hatalı olarak yazılmasının mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edildiği, ayrıca örgüt üyesi olduğuna karar verilen sanık hakkında TCK'nın 58/9 maddesinin uygulanmamasının infaz aşamasında re'sen gözetilmesinin mümkün olduğu belirtilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi tarafında gerekçeli karar başlığında suç tarihinin ve suç adının hatalı olarak yazılmasının mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edildiği, ayrıca örgüt üyesi olduğuna karar verilen sanık hakkında TCK'nın 58/9 maddesinin uygulanmamasının infaz aşamasında re'sen gözetilmesinin mümkün olduğu belirtilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1.Mahkumiyete esas alınan, suçun sübutu, vasfının tayini ve cezanın kişiselleştirilmesi bakımından belirleyici delil olan tanıkların doğrudan aleni duruşmada sanığın huzurunda veya 5271 sayılı CMK’nın 180/1-2-5 maddesi gereğince SEGBİS kullanılmak ya da anılan Kanun'un 181/1 inci maddesinde öngörülen usule riayet edilmek suretiyle istinabe yoluyla dinlenip AİHS’in 6/3-d ve Anayasanın 36 ncı maddeleri ile teminat altına alınan “iddia/kamu tanıklarını sorguya çekmek veya çektirmek” hakkı tanınması gerektiği gözetilmeden; tanıkların talimat mahkemesinde dinlenilmesi ile yetinilerek CMK’nın 181/1 ve 210 uncu maddelerine muhalefet edilmesi,

2.Kararın esasının oluşturan hüküm fıkrasında yer alan temel cezanın belirlenmesine ilişkin birinci bentte sanık hakkında teşdit uygulanmasına rağmen "alt sınırdan takdiren" ifadesine yer verilerek çelişki yaratılması,

3.Kabul ve uygulamaya göre de;

Örgüt mensubu olduğuna karar verilen sanık hakkında TCK'nun 58/9 uncu maddesi uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Ceza Dairesinin, 18.12.2019 tarihli ve 2019/565 Esas, 2019/729 sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinini birinci fıkrası uyarınca Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay İlamının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.10.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/26505, Karar No: 2014/25919, Tarih: 29.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/26505 E.  ,  2014/25919 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı H.. D.. adına Avukat E.. S.. ile davalı H... Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. Özel İzmir Hastanesi adına Avukat M.. S.. aralarındaki dava hakkında İzmir 8. İş Mahkemesinden verilen 10/06/2013 tarihli ve 2012/122 esas, 2013/355 sayılı kararın Dairenin 13.05.2014 tarihli ve 2013/28162 esas, 2014/12707 sayılı ilamıyla ONANMASINA karar verilmiştir. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8. maddesi gereğince bu mahkemelerin kararlarına ilişkin temyiz üzerine oluşturulan yargıtay ilamına karşı karar düzeltme istenemeyeceğinden, dilekçenin REDDİNE, 29.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3145, Karar No: 2011/5830, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/3145 E.  ,  2011/5830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ... ve ...'ın beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C. Başsavcılığının onama-bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.