muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/19833, Karar No: 2019/8648, Tarih: 30.09.2019

2-a)Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, davacı ve davalı lehine kabul ve reddedilen tazminat miktarının oranına göre harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.

Davalılar arasında yer alan davalı ... şirketinden manevi tazminat talep edilmediğinden manevi tazminata ilişkin harçtan sorumlu değildir.

Mahkemece maddi-manevi tazminat taleplerinden kabul edilen miktara göre ayrı ayrı karar ve ilam harcı belirlenerek sigorta şirketinin maddi tazminat talebi hakkında karar ve ilam harcından poliçe limiti gözetilerek sorumluluğuna dair karar verilmesi gerekirken maddi-manevi tazminat talepleri hakkında tek bir karar ve ilam harcı belirlenip, bunun tamamından sigorta şirketinin de sorumlu olduğuna dair karar verilmesi, maddi ve manevi tazminat miktarlarının kabul edilen kısımlarına göre oranlama yapılarak davalı ... şirketinin manevi tazminat yönünden sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken maddi ve manevi tazminat taleplerinin toplamı üzerinden hesap edilerek bunun tamamından sigorta şirketinin de sorumlu olduğuna ve kabul edilen manevi tazminat talepleri yönünden sigorta şirketi aleyhine de vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmayıp bozma nedeni ise de;

b)Bunun yanında reddedilen manevi tazminat talepleri yönünden sigorta şirketi lehine de vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmayıp bozma nedeni ise de;

Bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nun geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin ve davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2-a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün harca ilişkin 4. bendindeki “Davacıların adli yardım talebi kabul edildiğinden alınması gereken 2.722,32 TL harcın davalılardan” ibaresinden sonra gelmek üzere " (davalı ... Sigortanın 604,71 TL harçtan sorumlu olması kaydıyla) " ibaresinin eklenmesine; hükmün kabul edilen manevi tazminat miktarlarına ilişkin vekalet ücreti yönünden 7. bendinde yer alan ”davalılardan müştereken ve müteselsilen” ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine ”davalı ... Müdürlüğünden“ ibaresinin yazılmasına; (2-b) bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün reddedilen manevi tazminat miktarlarına ilişkin vekalet ücreti yönünden 8. bendinde yer alan ”davalılara” ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine ”davalı ... Müdürlüğüne“ ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara ve davalı ...Ş.'ye geri verilmesine, 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca davalı ... Müdürlüğünden harç alınmamasına, 30/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27651, Karar No: 2015/43829, Tarih: 30.09.2015

**6. Ceza Dairesi         2012/27651 E.  ,  2015/43829 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2011/11977

MAHKEMESİ : Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/05/2010

NUMARASI : 2009/93 (E) ve 2010/135 (K)

SUÇ : Yağma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

İ.. T.. 09.07.2007, 10.07.2007 ve 12.07.2007 tarihli dilekçesi ile 10.07.2007 tarihli Cumhuriyet Savcılığında alınan beyanlarında özetle; komşusu M.. K..'nun çevreyi rahatsız edip, çoluk çocuğundan para istediğini tehdit ve hakaret edip, tehdit mektubunu da bunun yollamış olabileceğini ileri sürmesi üzerine,

12.07.2007 tarihli mektupla tehdit olayında; mektuptaki yazılanın şüpheli M.. K.. eli mahsulü olmadığının belirlenmesi, takiben 22.02.2008 tarihinde suçun failinin belirlenmesi için daimi aramaya alındığı,

Sanık M.. K.. 10.07.2007 tarihinde müşteki İ.. T..'ya hakaret etmesi eylemi ile ilgili ise; 22.07.2008 gün ve 2008/297 sayılı iddianame ile kamu davasının Balıkesir 1. Sulh Ceza Mahkemesine açıldığı,

Balıkesir 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 09.02.2009 gün, 2008/241-2009/98 esas ve karar sayılı beraat ile neticelenen dava dosyasının; 16.07.2008 tarihli duruşmasında müşteki ve tanıkların sanığın bıçakla para isteme iddialarının gasp suçunu oluşturabileceğinden bahisle Cumhuriyet Savcılığına aynı tarihde suç duyurusunda bulunulduğu,

./..

09.02.2009 gün 2009/194 sayılı iddianame ile sanık M.. K..'nun müştekiler K.. T.. ve İ.. T..'ya karşı 2006 yılı ve 10.07.2007 tarihlerinde silahla yağma suçu işlediğinden bahisle kamu davası açılmıştır.

1-)Anılan suç ile ilgili olarak;

İ.. T.. 27.10.2008 günlü Cumhuriyet Savcılığındaki beyanında; Bundan 1,5-2 yıl önce sanığın bıçak çekip para istediğini çocukları tanık Sezgin ve Zeynep'in yanında olduğunu, sanığın eşi Kamile'den de para istediğini,

27.01.2008 tarihli mahkemede ise;

Sanığın üzeri soyunuk olarak gelip tehditle eşinden üç kez para istediğini, eşinin en son seferde 10.-TL vermek zorunda kaldığını, olayı bacanağının oğlunun gördüğünü belirtip,

Müşteki K.. T.. (Balıkesir Sulh Ceza Mahkemesinin 2008/242 Esas sayılı dosyasının 16.07.2008 tarihli duruşmasında); olay günü sanığın eve gelip, para istediğini, korkup 10.-TL verdiğini, yarım saat sonra yeniden gelip para istediğini “yok” demesi üzerine “Sizi öldürürüm, keserim” diye tehdit ettiğini, üçüncü kez gelip para istediğini, “Para yok” deyince tehdit ettiğini yeğeninin bunu duyduğunu,

Ağır Ceza Mahkemesindeki 27.01.2008 tarihli duruşmada ise, sanık atlet külotla eve geldi "kaçan çocuklarımı getireceğim" demesiyle 10.-TL verdiğini öğlene doğru sanığın elinde bıçakla gelip para istediğini, eşinin yeğeninin evde olduğunu, üçüncü kez gelip para isteyip “Para yok” demesi üzerine tehdit ettiğini, yeğeninin bunları duyduğunu, sanığın, bu davranışını sürdürdüğünü ifade ile bu beyanın doğru olduğunu, açıklamakla yetinip,

Ağır Ceza Mahkemesindeki 27.01.2008 tarihli duruşmada ise, sanık atlet külotla eve geldi "kaçan çocuklarımı getireceğim" demesiyle 10.-TL verdiğini öğlene doğru sanığın elinde bıçakla gelip para istediğini, eşinin yeğeninin evde olduğunu, üçüncü kez gelip para isteyip “Para yok” demesi üzerine tehdit ettiğini, yeğeninin bunları duyduğunu, sanığın, bu davranışını sürdürdüğünü ifade ile bu beyanın doğru olduğunu, açıklamakla yetinip,

Tanık İ.. C.. (Şikayetçi sıfatıyla 01.08.2007 tarihli polis beyanında) şüpheli Mustafa'nın elinde bıçakla geldiğini “hepinizi öldürürüm bana para verin” diye bağırdığını, kimsenin para vermediğini daha öncede gelip kapıyı tekmelediğini,

Balıkesir 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 2008/241 Esas sayılı dosyasının 16.07.2008 günlü duruşmasında ise,

Sanığın yarı çıplak eve geldiğini elinde bıçak olduğunu “hepinizi keserim” dediğini teyzesinin dışarı çıkmadığını,

13.10.2008 günü Cumhuriyet Savcılığında ise; Sanık Mustafa'nın geldiğini, Eniştesi İsa'yı sorduğunu tehdit edip ayrıldığını, başka olaya tanık olmadığı şeklinde ifade edip,

./..

07.10.2009 günlü duruşmada ise; Eniştesi İsa'nın evine misafir olarak gidip bahçede oturduğu sırada sanığın gelip eniştesini sorup “Sizi asarım, keserim” deyip ayrıldığını para istemediğini para isteme olayını teyzesinden duyduğunu açıklayıp,

Tanık Zeynep Topaç; 22.01.2009 tarihli jandarmadaki beyanında; 28.03.1996 doğumlu olup yakınanların kızı olduğunu elektrik meselesinden eve gelip babasını tehdit edip, sonraki gelişlerinde kapıyı açmadıklarını bir seferinde para isteyip "verin sizi keserim, doğrarım" dediğini,

13.03.2009 günü Cumhuriyet Savcılığında ise; Sanığın annesinden tehditle 10 TL. aldığını evde kardeşi Tarık'ın da olduğunu, öğlene doğru yeniden gelip para isteyip “Keserim, asarım, biçerim” diye tehdit ettiğini, dayısının geldiğini, sanığın para almadan ayrıldığını,

Mahkemede ise; sanığa annesinin önceden pazar parasını verdiğini, bundan sonra sanığın bıçakla gelip para isteyip tehdit ettiği, dayısının orda olduğunu belirtip,

Tanık Sezgin Topçu 22.01.2009 günü Jandarmada; yakınanların oğlu olduğunu elektrik konusunda sanığın bir seferinde gelip tehdit ettiğini “Sizi keserim” dediğini,

13.03.2008 tarihli Cumhuriyet Savcılığında ise, Sanığın geldiğini annesinin 10 TL. verdiğini; Sanığın 5-10 dakika sonra elinde bıçakla gelip para istediğini “asarım, keserim” dediğini dayısının müdahale ettiğini,

Mahkemede ise; çatı ve elektrik işinden babası İsa ile sanık Mustafa arasında husumet olup daha önce kavga ettiklerini, sanığın bir ara babası evde yokken eve gelip annesinden tehditle para istediğini, dayısı İsmail'in gelmesi ile sanığın ayrıldığını belirtip,

Bir tahkikat nedeniyle dinlenen Ergin Barlın, İrfan Gergüs 02.08.2007 tarihli polis beyanlarında;

Cuma Yağsız ve Muzaffer Poyraz'ın 31.07.2007 tarihli polis beyanlarında; Mahalleden tanıdıkları sanığın yakınanların evine gelip gittiğini ve para istediğini görmediklerini belirtip,

Bir tahkikat nedeniyle dinlenen Ergin Barlın, İrfan Gergüs 02.08.2007 tarihli polis beyanlarında;

Cuma Yağsız ve Muzaffer Poyraz'ın 31.07.2007 tarihli polis beyanlarında; Mahalleden tanıdıkları sanığın yakınanların evine gelip gittiğini ve para istediğini görmediklerini belirtip,

Tanık Hatice ise böyle bir olayı görmediğini duymadığını beyan etmiştir.

Sanık M.. K.. 29.01.2008 tarihli Cumhuriyet Savcılığındaki beyanında; Kimseden para istemediğini kaçak elektrik kullanmadığını tehdit mektubu yazmadığını belirtip 27.07.2009 tarihli duruşmada ise; 2006 yılında cezaevinde olup, müştekinin taşındığı evin çatı değiştirmesini gündeme getirmesi üzerine H. Ö.'ün bu nedenle 150.-TL mağdur İ.. T..'ya verdiğini, cezaevinden tahliye olunca, durumun eskisinden daha kötü hale geldiğini görüp "çatıyı aktaralım" dediğini, kabul etmemesi üzerine tartıştıklarını, üzerine atılı suçu işlemediğini savunmuştur.

İddia, savunma, tanık anlatımları ve dosyaya yansıyan tüm deliller değerlendirildiğinde yakınan K.. T..'nun ailesi ile sanık M.. K..'nun komşu oldukları, kaçak elektrik kullanımı ve çatı aktarımı konusunda aralarında doğan tartışmanın husumete dönüştüğü bir muhakkaktır.

Tartışmalı konu 10.07.2007 günü öğle vakti, bıçak tehdidi ile sanığın zorla para almaya kalkışıp kalkışmadığı noktasında toplanmaktadır; sanık savunması yakınan K.. T.. ve küçük çocukları Zeynep ve Tarık S. ile tanık İ.. C..'un aşamalarda değişerek gelişen birbiri ile çelişen ve örtüşmeyen anlatımları ve savunma dikkate alındığında, öncelikle yakınan ve yakınan eşi İsa'nın beyanında geçen İ.. T..'nun yeğeninin adı ve açık kimliği belirlenip olay hakkında bilgisi; sanığın savunmasında adı geçen Hilmi Öztürk'ünde olay hakkındaki bilgisi ile savunma doğrultusunda beyanı alınıp, delillerin bir bütün halinde takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yetinilip, yakınanın beyanının, savunmaya göre hangi nedenlerle üstün kılındığıda denetime olanak verecek şekilde karar yerinde açıklanıp tartışılmadan yerinde ve yeterli olmayan gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre;

2) T.C. Anayasası'nın 90.maddesinin son fırkası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/3-c maddesi ışığında, 5271 sayılı CMK'nın 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Yasanın 13. maddesine dayanılarak hazırlanan Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8.maddesi gereğince, sanık için baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunman ücretlerinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretinin sanıktan alınmasına hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık M.. K.. savunmanının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 30.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/10628, Karar No: 2009/15579, Tarih: 14.09.2009

**2. Hukuk Dairesi         2009/10628 E.  ,  2009/15579 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sincan Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ                  :10.09.1998
Yargıtay — Esas No: 2012/29050, Karar No: 2014/21796, Tarih: 09.12.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/29050 E.  ,  2014/21796 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2010/334616

MAHKEMESİ : Hatay 4. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 03/05/2010

NUMARASI : 2009/728 (E) ve 2010/263 (K)

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Katılanın aşamalardaki değişmeyen beyanlarında “olay zamanı evinde yatağında yatmakta iken saat 03:00 sularında dışarıdan ses gelmesi üzerine uyandığını, uyanır uyanmaz başını kaldırdığında odada sanığın olduğunu gördüğünü, yatarken ışıkları kapatmadığından ve komşusu olduğundan, ayrıca kolundan da tutup yakından baktığı için kendisini tanıdığını, sanığın ayakta durduğunu ve debelenince kolunu bırakmak zorunda kaldığını, sanığın kaçması üzerine, katılanın arkasından hırsız diye bağırdığını, o sırada evde bulunan oğlu Atıf'ın da uyandığını, sanığı kaçarken onun da gördüğünü ve peşinden koştuğunu ancak yakalayamadığını, sanığı net olarak gördüğünü” tanık Metiner Kanlıkaya'nın da emniyette alınan ifadesinde, “16-17 yaşlarındaki kaçan şahsın, kendi komşuları olan sanığın evinin avlusuna atlayarak kaçtığını” ifade etmeleri karşısında;

Katılandan çalınan ve içinde 0 537 465 07 70 nolu telefon hattı bulunan nokia marka 1600 model cep telefonunun İMEİ numarası tespit edilerek, suç tarihinden itibaren herhangi bir telefon hattı ile kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmış ise bu hat sahip/sahiplerinin sanıkla irtibatının olup olmadığı araştırılmadan, mağdurun anlatımları ve onu teyit eden tanık beyanları karşısında, sanığın savunmasına hangi nedenlerle üstünlük tanındığı denetime olanak verecek şekilde, karar yerinde gösterilmeden eksik inceleme ile yetinilip, yerinde ve yeterli olmayan gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle, isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 09.12.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/28037, Karar No: 2013/4385, Tarih: 27.02.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/28037 E.  ,  2013/4385 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozmak, mala zarar vermek

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıkların hırsızlık eylemini fikir ve eylem birliği içinde önceden almış oldukları karar doğrultusunda işlediklerinin mahkemece kabulü ve müşteki ...'ün suç tarihinde alt komşusundan üst kattaki konutuna döndüğünde oturduğu dairenin kapısının açık ve hasarlı olduğunu gördüğü, içeri girdiğinde ise sanıkların üzerlerinde suça konu hırsızlık mallar olduğu halde, sanık ...'ın müştekiyi eliyle ittirerek diğer sanıkla peşi sıra kaçtıkları, müştekinin ilk beyanlarında ittirme nedeniyle yaralandığını da iddia ettiğine göre, sanıkların eyleminin bütün halinde yağma suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delillerin takdir yetkisi ağır ceza mahkemesine ait olduğundan görevsizlik kararı verilmesi yerine duruşmaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ..., ..., ... ve ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, sanıkların ceza süresi yönünden kazanılmış haklarının gözetilmesine, 27.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6917, Karar No: 2021/13155, Tarih: 28.09.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/6917 E.  ,  2021/13155 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 24. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, süresi içinde duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği tarihe kadar davalı şirketin yurtdışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını, davacının günlük 12 saati dahi aşan mesailerde çalışmak zorunda kaldığını, onbeş günde bir defa bir pazar günü olmak üzere ayda iki defa hafta tatili kullandığını, dini bayramların birinci günleri hariç olmak üzere, diğer dini bayram günlerinde çalıştığını, davacının çalışma dönemi boyunca yıllık ücretli izin hakkını kullanmadığı gibi ücretinin de kendisine ödenmediğini belirterek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, dava dışı ...şirketine müvekkili şirketin ortak olduğu ancak dava dışı şirket ile müvekkili şirketin yönetimlerinin farklı olduğu, farklı kanunlara göre kurulduklarını ve farklı tüzel kişiliğe sahip olduklarını, davacının belirttiği tarihler arasında müvekkili şirkette çalışmadığını, davacının müvekkili şirket ile hiçbir hukuki bağının olmadığını, bu nedenlerle işbu davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, somut uyuşmazlığa 4857 sayılı İş Kanunu ile diğer yasal mevzuatın uygulanamayacağını, dava dışı ...şirketi ile imzalanan bir sözleşme uyarınca tarafların Gürcistan yasalarını kabul ettiğini, anlaşmazlık durumunda Batum mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca zamanaşımı def’inde bulunduklarını beyan ederek, mahkemenin işbu uyuşmazlığı çözmekte yetkili olmadığı beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı vekilleri istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, taraflar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, taraflar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

MÖHUK’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

MÖHUK’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden MÖHUK m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.

Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlak anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklere milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlak ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması halinde kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin yabancı hukukun, küçük çocukların çalışmasına ya da ücret ve diğer haklarda ırka dayalı ayrımcılık yapılmasına izin vermesi kamu düzenimize aykırıdır.