muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/25978, Karar No: 2024/9150, Tarih: 04.07.2024

**11. Ceza Dairesi         2021/25978 E.  ,  2024/9150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2018/373 E., 2019/548 K.

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Bilecik Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.03.2013 tarihli ve 2012/550 Esas, 2013/211 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında dolandırıcılık suçundan ayrı ayrı 5237 sayılı Kanun’un 157 nci maddesinin birinci fıkrası, 168 inci maddesinin ikinci fıkrası, 52 inci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkrası ile 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl 8 ay hapis ve 3.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, para cezasının 10 eşit taksitte tahsiline ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Bilecik Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.03.2013 tarihli ve 2012/550 Esas, 2013/211 Karar sayılı kararının sanıklar tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesinin 09.01.2018 tarihli ve 2015/1811 Esas, 2018/108 Karar sayılı kararı ile uzlaştırma hükümlerinin uygulanması gerekliliği nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozma üzerine Bilecik 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 11.10.2019 tarihli ve 2018/373 Esas, 2019/548 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Kanun’un 157 nci maddesinin birinci fıkrası, 168 inci maddesinin ikinci fıkrası, 52 inci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkrası ile 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl 8 ay hapis ve 3.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, para cezasının 20 eşit taksitte tahsiline ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Sanık ..., gerekçe belirtmeden hükmü temyiz etmiştir.

2. Sanık ...'ün temyiz isteği, katılanın zararının giderilmesine rağmen mahkemece üst sınırdan ceza tayinine gidilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Sanık ..., gerekçe belirtmeden hükmü temyiz etmiştir.

2. Sanık ...'ün temyiz isteği, katılanın zararının giderilmesine rağmen mahkemece üst sınırdan ceza tayinine gidilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Sanıkların suç tarihinde katılanın çalıştığı işletmeye giderek sanıklardan Hüseyin'in kendisini ... olarak tanıtarak 150 teneke 10 numara madeni yağ almak istediğini, yağları Bilecik ilinde teslim alacağını ve ödemesinin yağların tesliminden sonra peşin olarak yapacağını söylediği, katılan tarafından bunun üzerine sevk irsaliyesi kesilerek yağları Bilecik'e getirdikleri, 150 teneke yağın tarafların kararlaştırdıkları yere indirildiği, 50 teneke yağın ise başka yere indirileceğinin söylenmesi üzerine bölgede bulunan devlet hastanesi civarına getirdikleri, sanıklardan Ümit'in hastanede hastası olduğunu, bu nedenle ayrılması gerektiğini katılana söylediği, bu esnada olay yerine polis ekiplerinin gelerek kimlik kontrolü yaptıkları, sanık ...'in bu durumdan istifade ederek olay yerinden ayrıldığı, durumdan şüphelenen katılanın sanık ...'i aradığı, sanığın kaçamak cevaplar verdiği, bunun üzerine katılanın 100 teneke yağı indirdikleri yere gittiğinde yağların yerinde olmadığını görmesi üzerine şikayette bulunduğu, yapılan araştırma sonucunda yağların Eskişehir de sanık ... ile bozma kararı öncesinde 19.03.2013 tarihli karar ile hakkında beraat verilen ve buna ilişkin kararın 29.06.2013 de kesinleşen temyiz dışı İbrahim'in evlerinin yakınındaki sokakta bırakılmış bir şekilde bulunduğu bu şekilde gerçekleşen eylemde sanıkların üzerine atılı dolandırıcılık suçunu işledikleri sabit görüldüğünden dolandırıcılık suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Bozma sonrası sanıklara yüklenen dolandırıcılık suçunun 6763 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253 ve 254 üncü maddeleri gereğince uzlaşma kapsamında olması nedeniyle, dosyanın uzlaştırma bürosuna tevdi edildiği ancak uzlaşmanın sağlanamadığı yönünde 29.03.2017 tarihli rapor düzenlendiği görülmüştür.

3. Katılanın beyanları, sanıkların savunması, ilgili kollukça tutulan tutanaklar, sanıklara ait nüfus ve adli sicil kayıtları, uzlaştırma raporu ve diğer deliller dosya arasındadır.

4. Mahkemece tüm dosya kapsamından sanıkların dolandırıcılık suçunu işlediği kabul edilerek temyize konu mahkûmiyet hükmü kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

1.Sanıkların üzerine atılı dolandırıcılık suçunun, suç tarihi itibarıyla 6763 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253 üncü ve 254 üncü maddeleri gereğince uzlaşma kapsamında olması nedeniyle, dosyanın uzlaştırma bürosuna tevdi edildiği ancak uzlaşmanın sağlanamadığı belirlenerek yapılan incelemede;

4. Mahkemece tüm dosya kapsamından sanıkların dolandırıcılık suçunu işlediği kabul edilerek temyize konu mahkûmiyet hükmü kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

1.Sanıkların üzerine atılı dolandırıcılık suçunun, suç tarihi itibarıyla 6763 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253 üncü ve 254 üncü maddeleri gereğince uzlaşma kapsamında olması nedeniyle, dosyanın uzlaştırma bürosuna tevdi edildiği ancak uzlaşmanın sağlanamadığı belirlenerek yapılan incelemede;

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanıkların yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bilecik 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 11.10.2019 tarihli ve 2018/373 Esas, 2019/548 Karar sayılı kararında sanıklar tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanıkların temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.07.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6602, Karar No: 2019/8221, Tarih: 16.09.2019

**5. Ceza Dairesi         2019/6602 E.  ,  2019/8221 K.**

**"İçtihat Metni"**

Göçmen kaçakçılığı suçundan hükümlü ...'ın Çeşme 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/10/2017 tarihli ve 2017/384 esas, 2017/518 sayılı kararı ile verilen 2 yıl 6 ay hapis cezasının infazı sırasında, Burdur Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 26/11/2018 tarihli müddetnameye hükümlü tarafından yapılan itiraz üzerine, Mahkemenin yetkisizliğine ve dosyanın mahkûmiyet kararı veren yetkili Çeşme 1. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine dair Burdur 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 05/12/2018 tarihli ve 2018/208 değişik iş sayılı kararına yapılan itirazın kabulüne ve anılan kararın kaldırılmasına ilişkin Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin 31/12/2018 tarihli ve 2018/1413 Değişik iş sayılı Kararının;

Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin 31/12/2018 tarihli ve 2018/1413 değişik iş sayılı kararını müteakip, müddetnameye yapılan itirazın reddine ilişkin Burdur 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/12/2018 tarihli ve 2018/208 değişik iş sayılı kararının hukuken yok hükmünde olduğu değerlendirilerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamına göre, her ne kadar hükümlü hakkındaki müddetname Burdur Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenmiş ise de, talebin müddetnameye itiraz niteliğinde olması karşısında, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 98/1. maddesinde yer alan "Mahkûmiyet hükmünün yorumunda veya çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa, cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyeceği ileri sürülür ya da sonradan yürürlüğe giren kanun, hükümlünün lehinde olursa, duraksamanın giderilmesi veya yerine getirilecek cezanın belirlenmesi için hükmü veren mahkemeden karar istenir." şeklindeki düzenleme uyarınca hükümlünün müddetnamede hesaplanan cezasına itirazı hakkında karar verme görev ve yetkisinin mahkûmiyet kararını veren Çeşme 1. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilmeden, itirazın bu yönden reddi yerine, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 22/07/2019 günlü ve 94660652-105-15-6327-2019-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdi kılınmakla gereği düşünüldü:

Hükümlü ... hakkında Çeşme 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/384 Esas, 2017/518 Karar sayılı ilamıyla verilen içtima kararı üzerine Burdur Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen müddetnameye hükümlü tarafından itiraz edilmesi sonrası Burdur 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 05/12/2018 tarihli ve 2018/208 Değişik iş sayılı Kararı ile itirazı, müddetnamenin dayanağını oluşturan kararı veren Çeşme 1. Asliye Ceza Mahkemesinin incelemesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verildiği, bu karara Cumhuriyet savcısı tarafından itiraz edilmesi üzerine kanun yararına bozma talebinin konusunu oluşturan Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin 31/12/2018 tarihli ve 2018/1413 Değişik iş sayılı Kararıyla itirazın kabulüne ve görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verildiği, devamında ise görevsizlik kararı kaldırılan Burdur 2. Asliye Ceza Mahkemesinin dosyayı tekrar ele alarak 31/12/2018 tarihli ve 2018/208 Değişik iş sayılı Kararıyla hükümlünün itirazının reddine karar verdiği, bu kararın hükümlüye tebliğ edildiği ve itiraz edilmeden kesinleştiği, müddetnameye itirazın 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 98/1. maddesi uyarınca içtima kararını veren mahkemece incelenmesi gerekirken, kanun yararına bozma isteminde bulunulan karar sonrası verilen hükmün de görevsiz mahkeme tarafından verildiğinden kanuna aykırı olduğu ve açıklanan noksanlığın bozma nedenleri arasında gösterilmediği anlaşıldığından, bu yönden de kanun yararına bozma yoluna gidilip gidilmeyeceği Yüksek Adalet Bakanlığının takdirinde olduğundan, belirtilen hususlar değerlendirildikten sonra 22/07/2019 günlü ve 94660652-105-15-6327-2019-Kyb sayılı yazıda belirtilen kanun yararına bozma istemi ile birlikte bir karar verilmesi için Dairemize iade edilmek üzere dosyanın Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 16/09/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5295, Karar No: 2018/1230, Tarih: 05.02.2018

**2. Hukuk Dairesi         2017/5295 E.  ,  2018/1230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ait temyiz itirazlarının incelenmesi artık mümkün bulunmamasına göre davalı-davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Dava ve karşı dava boşanmaya ilişkin olup taraflar yararına hükmolunacak vekalet ücreti boşanma hükmünün verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir. Boşanmanın fer'i niteliğindeki talepler vekalet ücretinin belirlenmesinde dikkate alınamaz.

Mahkemece verilen ilk hüküm, Dairemizce ortak çocuklar yararına hükmolunan tedbir nafakası (TMK m. 169) yönünden bozulmuş, vekalet ücreti yönünden bozma yapılmamıştır. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda bu hususlar gözetilmeden kadın yararına "Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince fark miktarı olan 480,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine" şeklinde yeniden vekalet ücreti konusunda karar verilmesi doğru değildir. Ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün bu bölümünün (HUMK m. 438/7) düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün; yukarıda (2.) bentte gösterilen sebeple gerekçeli kararın hüküm fıkrasından 2. bendinin tamamen çıkarılması suretiyle vekalet ücretine ilişkin bölümünün DÜZELTİLEREK, hükmün diğer bölümlerinin ise yukarıda (1.) bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 05.02.2018 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2010/12649, Karar No: 2010/13850, Tarih: 09.12.2010

**8. Ceza Dairesi         2010/12649 E.  ,  2010/13850 K.**

**"İçtihat Metni"**

6136 sayılı Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a aykırı davranmak suçundan sanık ...'in, anılan Kanun'un 15/1, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62/1. maddeleri uyarınca 5 ay hapis ve 375 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına, 5237 sayılı Kanun'un 50/1-a maddesi uyarınca hapis cezasının günlüğü 20 Türk lirasından 3.000 Türk lirası adlî para cezasına çevrilmesine dair (KÜÇÜKÇEKMECE) 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 7.4.2009 tarihli ve 2007/186 esas, 2009/481 sayılı kararını kapsayan dosyası ile ilgili olarak;

Dosya kapsamına ve suçun işlendiği 13.11.2003 tarihine göre, sanık hakkında 6136 sayılı Kanun'un 15/1, 5237 sayılı Kanun'un 62/1. maddeleri uyarınca belirlenen 5 ay hapis cezasının günlüğü 20 Türk lirası üzerinden adlî para cezasına çevrilmesine karar verilmiş ise de; sanık hakkında suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 647 sayılı Cezaların infazı Hakkında Kanun'un 4. maddesinin uygulanması hâlinde günlüğü 11 Türk lirasından 1.650 Türk lirası adlî para cezasına hükmedileceği, ayrıca özgürlüğü bağlayıcı cezanın yanında hükmolunan temel adli para cezasının 343 Türk lirasından fazla olamayacağının, dolayısıyla sonradan yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerinin sanık aleyhine olduğunun gözetilmemesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 1.9.2010 gün ve 53829 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 23.9.2010 gün ve KYB-2010/211868 sayılı ihbarnamesi ile dairemize tevdii kılınmakla incelendi:

TÜRK MİLLETİ ADINA

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- 5252 sayılı Yasanın 5/2. madde ve fıkrası uyarınca suç tarihindeki yasal düzenlemelere göre hükmolunan temel adli para cezasının 450.00 TL'den fazla olamayacağının gözetilmeyerek, fazla adli para cezasına hükmedilmesi,

2- Sanık hakkında hükmolunan kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezanın adli para cezasına çevrildiği, suç tarihi itibariyle 765 sayılı TCK ve 647 sayılı Yasanın sanık lehine olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde 5237 sayılı TCK.nun 62., 50/6., 54. ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı hakkındaki Kanunun 106. maddeleri uyarınca uygulama yapılması,

2- Sanık hakkında hükmolunan kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezanın adli para cezasına çevrildiği, suç tarihi itibariyle 765 sayılı TCK ve 647 sayılı Yasanın sanık lehine olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde 5237 sayılı TCK.nun 62., 50/6., 54. ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı hakkındaki Kanunun 106. maddeleri uyarınca uygulama yapılması,

Adalet Bakanlığının 1.9.2010 gün ve 2010/10371/53829 sayılı istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığınca düzenlenen 23.9.2010 gün ve 2010/211868 sayılı ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Küçükçekmece 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 7.4.2009 tarih ve 2007/186 esas, 2009/481 sayılı kararının 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca kanun yararına (BOZULMASINA), yeniden yargılama yapmayı gerektirecek bir durum bulunmadığından, sanığa 6136 sayılı Yasanın 15/1. madde ve fıkrası uyarınca hapis cezasının yanında tayin edilen adli para cezasının 343.00 TL adli para cezasına indirilmesine ve C no'lu hükümden 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, no'lu hüküm fıkraları ile müsadereye ilişkin hüküm fıkrasından "5237 sayılı TCY.nın 54/1" ibaresinin çıkarılarak; mahkemenin takdirine göre kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezanın alt sınırdan paraya çevrildiği hususu dikkate alınarak hükme sırasıyla "2- Hükmolunan cezadan 765 sayılı TCK.nun 59. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılarak sanığın 5 ay hapis ve 285 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına", "3- Kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezanın 647 sayılı Yasanın 4. madde ve fıkrası uyarınca günlüğü 9 TL'den paraya çevrilerek sanığın 1350 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına", "4- Hükmolunan adli para cezalarının, 765 sayılı TCK.nun 72. maddesi uyarınca içtima ettirilerek sanığın neticeten 1635 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına", "765 sayılı TCK.nun 36." ibarelerinin eklenmesi ve karardaki diğer hususların aynen muhafazasına, dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına (tevdiine), 9.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15015, Karar No: 2013/15784, Tarih: 27.06.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/15015 E.  ,  2013/15784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ücret alacağı, ilave tediye, vardiya zammı, giyim yardımı, sosyal yardım, şeker ikramiyesi alacağı ve aile yardım alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğinden bahisle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davacı ve davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı ve ihbar olunan arasında muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının taleplerinin hukuksal dayanağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren- alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların, aksi ispatlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları, 5763 sayılı Kanun'la İş Kanununda yapılan değişiklikler ve buna bağlı olarak çıkarılan Alt İşveren Yönetmeliğinin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte “yazılı alt işverenlik sözleşmesi”nden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt İşveren Yönetmeliğinde;

1-İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2-Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3-Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4-Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda, davacı, davalı şirketin kendi işçilerine vermiş olduğu toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan bir takım hakların muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle kendilerine de tanınması gerektiğini ileri sürmektedir. Davalı tarafından ise davacının yüklenici şirket işçisi oldukları, davalı ve ihbar olunan şirket arasında muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi bulunmadığı savunulmaktadır. Aynı konuda dairemize intikal eden dosyalar birlikte incelemeye tabi tutulmuştur. Her ne kadar üç kişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış ise de, bilirkişiler davacıların işyerinde yaptıkları işlerin farklılıklarını gözetmeden tüm davacılar hakkında aynı içerik ve şekilde rapor düzenlemişlerdir. Davacıların yaptıkları işlerin farklılığı dikkate alınmadan rapor düzenlenmesi doğru olmamıştır. Ayrıca belirtmek gerekir ki, raporda davacıların yaptıkları işlerle ilgili olarak yapılan açıklamalara yönelik dosya içerisinde delil bulunmadığından, sözkonusu tespitler dayanaksız kalmaktadır.