muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/1652, Karar No: 2023/791, Tarih: 23.02.2023

2. Tavas Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/235 Esas, 2015/23 Karar sayılı dava dosyasında, davacılar F.İ. ve A.Ç.'nin davalı ... aleyhine, murislerinden kalan 20 HF... plakalı traktör ve römorkuna yönelik elatmanın önlenmesi ve ecrimil talepli dava açtıkları, sanıkların 15.02.2013 tarihli keşifte davacı tanığı olarak verdikleri ifadelerinde, murisin ölümünden sonra davaya konu traktörün davalı tarafından kullanıldığını beyan ettikleri görülmüştür.

3.Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminden(UYAP) yapılan sorgulamada, Tavas Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/235 Esas, 2015/23 Karar sayılı dava dosyasında, davaya konu traktörün davalı ... tarafından kullanıldığı ve davacılara kullandırılmadığı gerekçesiyle davacıların ecrimisil taleplerinin kısmen kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 14.04.2016 tarih, 2015/15105 Esas, 2016/5101 Karar sayılı onama ilamı ile kesinleştiği görülmüştür.

IV. GEREKÇE

Tavas Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/235 Esas, 2015/23 Karar sayılı dava dosyasında, davacılar F.İ. ve A.Ç.'nin, davalı ... aleyhine elatmanın önlenmesi ve ecrimisil talepli dava açtığı, davalı ...'ın davaya konu traktörü kullanmadığını ileri sürdüğü, mahallinde keşif icra edildiği, keşif sırasında davacı tanığı olarak dinlenen sanıkların davaya konu traktörün katılan tarafından kullanıldığını ileri sürdükleri görülmüştür.

Tavas Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen davanın sonunda, davaya konu traktörün katılan tarafından kullanıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı ...'ın davacılara ecrimil ödemesine karar verildiği görülmüştür.

Sanıkların yalan tanıklık yaptıkları iddia olunan dava dosyasının katılan aleyhine sonuçlandığı ve mahkeme gerekçesinde sanıkların beyanları ile uyumlu tespitler yapıldığı hususu dikkate alındığında, o yer Cumhuriyet savcısının suçun unsurlarının oluştuğuna ve katılan vekilinin eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda Mahkemece,'' sanıkların üzerlerine atılı suçu işledikleri hususunda mahkemede kuvvetli kanaat hasıl olmuş ise de, atılı suçun sübut bulduğuna ilişkin somut delil bulunmaması nedeniyle sanıkların 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi gereğince beraatlerine'' şeklinde karar verildiği görülmüştür. Her ne kadar beraat hükümlerine gerekçe olarak gösterilen bu ibarelerin hukuka uygunluğu tartışılabilecek ise de Mahkemece ulaşılan beraat hükümleri ve bunun yasal dayanaklarının isabetli olması karşısında bu husus sonuca etkili görülmediğinden bozma sebebi yapılmamıştır.

Sanık ... müdafiinin beraat kararının gerekçesine yönelik temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Sanık ... müdafiinin beraat kararının gerekçesine yönelik temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Tavas Asliye Ceza Mahkemesinin 08.03.2016 tarihli kararında Cumhuriyet savcısı, katılan vekili ve sanık ... müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden Cumhuriyet savcısı, katılan vekili ve sanık ... müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9734, Karar No: 2016/13391, Tarih: 04.05.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/9734 E.  ,  2016/13391 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra, inkar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının değişen alt işverenler nezdinde güvenlik görevlisi olarak davalı kurumda çalıştığını iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti talebinde bulunmuştur.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davacının aynı işyerinde kesintisiz çalışmaya devam ettiği ve işyeri devri nedeniyle iş sözleşmesinin devam ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının iş sözleşmesinin sona erip ermediği ve davacının işyeri devri kapsamında olup olmadığı uyuşmazlık konusudur.

İşyeri devri halinde işyerinde mevcut iş sözleşmeleri de devir kapsamında yer alıp yeni işverenle devam etmektedir. Ancak bunun için öncelikle işyerinde devam eden iş sözleşmesi ya da sözleşmelerinin bulunması gereklidir. Haliyle devirden önce sona erdirilen iş sözleşmeleri devir kapsamında yer almamaktadır.

Somut olayda davacının iş sözleşmesinin dava dışı alt işverence bildirim süresi verilip 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi uyarınca feshedilmiştir. Fesihten sonra artık yeni alt işveren nezdinde çalışmaya başlama, yeni bir iş sözleşmesine dayalıdır. Mahkemece sözleşmenin devam ettiği kabul edilerek davanın reddi hatalıdır. Davacının iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı taleplerinin hüküm altına alınması gereklidir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14205, Karar No: 2013/23165, Tarih: 23.09.2013

**8. Ceza Dairesi         2012/14205 E.  ,  2013/23165 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve genel güvenliği kasten tehlikeye sokulması

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükümde; Bursa Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nün 11/01/2010 tarih ve 2010/65 sayılı ekspertiz ile Adli Tıp Kurumu'nun 07/06/2010 tarihli raporlarına göre; suça konu gaz tabancasının gaz ayırıcı parçasının bulunduğu ancak katı bir cisim atmasını engelleyen tahdit parçasının bulunmadığının, dairesel yapıdaki gaz ayırıcı parçasının delikli bir yapıda olduğunun, bu haliyle de özel şekil ve nitelikteki fişeklerin ucunda bulunan ve mermi çekirdeği özelliği taşıyan kurşun küre ve saçma tanelerinin geçebileceği kadar bir boşluk sağladığının, silahın mevcut yapısı, imal niteliği ve görünümü itibariyle 5729 sayılı Kanun ve uygula- masına dair yönetmelikte belirtilen hükümleri karşılamadığının, teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığı ve bu şekilde imal edilip edilmediği hususunun üretici firmadan sorulmasının uygun olacağının belirtilmesi, tabanca ile birlikte ele geçen fişeklerin ses fişekleri olması ve sanığın da silahı kuru-sıkı olarak aldığını beyan etmesi karşısında; davaya konu gaz tabancasının marka, model ve üretim yılı tespit olunup Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından marka, model ve üretim yılı itibariyle bu silahların mevcut haliyle üretilmesine izin verilip verilmediği sorulup, bu silahların üretim şeması getirtilip, üretim şemasının bulunmaması halinde emanetteki silahın gaz ayırıcı parçasını da gösterir fotoğraflar ve ekspertiz raporu da eklenerek üretici firmadan silahın orijinal üretiminden sonra gaz ayırıcı parça üzerinde bilye, mermi çekirdeği geçişine imkan verecek şekilde tadilat yapılıp yapılmadığı sorulup gelen cevabi yazı ile birlikte dosya kül halinde yeniden Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek silahın üretim izni verilen orijinal hali değiştirilerek bilye geçişine imkan verecek nitelikte gaz ayırıcı parçasının tadil edilip

edilmediğine dair alınacak bir rapor ile 6136 sayılı Yasa kapsamında kalıp kalmadığı hususu kesin olarak saptandıktan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile yazılı biçimde 6136 sayılı Yasaya aykırılıktan hüküm kurulması,

edilmediğine dair alınacak bir rapor ile 6136 sayılı Yasa kapsamında kalıp kalmadığı hususu kesin olarak saptandıktan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile yazılı biçimde 6136 sayılı Yasaya aykırılıktan hüküm kurulması,

2- Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan kurulan hükümde; olay yerinde elde edilen boş kovanların ses fişeklerine ait olması ve bu fişeklerin elde edilen tabancadan atılmadığına ilişkin kriminal polis raporu karşısında suçta kullanılan tabanca elde edilip vasıflarının belirlenmesi nedeniyle sanığın eyleminin, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 36/1. madde ve fıkrasında tanımı yapılan gürültüye neden olma kapsamında olup idari yaptırımı gerektirdiği gözetilmeden, eylemin nitelendirilmesinde yanılgıya düşülerek sanığın 5237 sayılı TCK.nun 170/1-c maddesi uyarınca cezalandırıl- masına karar verilmesi,

3- Kabul ve uygulamaya göre de; 5728 sayılı Kanunun 562. maddesiyle değişik CMK.nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması hususunda, öncelikle sabıkasız olan sanığın, kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde bulundurulup, yeniden suç işleyip işlemeyeceği hususu yasal ve yeterli gerekçe ile tartışılıp, bir değerlendirme yapılması gerektiği halde, sanığın kişiliği, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlık göz önüne alınarak sanık hakkında TCK.nun 62 ve 51. maddeleri uygulanmasına karşın, CMK.nun 231. madde uygulamasında bu kez sanığın kişiliği olumsuz değerlendirilerek sanığa isnat edilen suçların zarar doğurmaya elverişli olmadığı da gözetilmeden yetersiz ve yasal olmayan gerekçeyle hükmün açıklan- masının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Yasaya aykırı, C. Savcısı ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 23.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/20001, Karar No: 2010/3987, Tarih: 15.03.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/20001 E.  ,  2010/3987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre, üzerinde bulunan yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 15.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/16241, Karar No: 2011/28418, Tarih: 14.11.2011

**9. Ceza Dairesi         2009/16241 E.  ,  2011/28418 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Terör örgütünün propagandasını yapma

Hüküm : 1- Beraat

2- 3713 sayılı Kanunun 7/2- 1 ve 2. Cümle, 5237 sayılı TCK'nın 62, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın sorumlu yazı işleri müdürü olduğu dergide yayımlanan yazılar nedeniyle tek bir davanın açılmış olması karşısında, suç oluşturmayan yazıların kararın gerekçe bölümünde belirtilmesi yerine bu yazılar nedeniyle beraat kararı verilmesi sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılama sonunda toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, Cumhuriyet savcısının yukarıda belirtilen eleştiri dışında yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 14.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13190, Karar No: 2018/34, Tarih: 08.01.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/13190 E.  ,  2018/34 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Boşanma veya evliliğin iptaline ilişkin kararlarda; tarafların Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, baba ve ana adları, nüfusa kayıtlı bulunduğu il, ilçe, köy veya mahalle adı, cilt, aile ve birey sıra numarası ile kadının evlenmeden önceki soyadı ve evlilik içinde doğmuş çocuklar ve bunların kimlik bilgilerine yer verilmesi zorunludur (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27. ve 7/1-b ile HMK m. 297/1-b). Mahkemece bu yasal zorunluluk yerine getirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp, hükmün münhasıran bu sebeple bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 08.01.2018(Pzt.)

....
Yargıtay — Esas No: 2012/14617, Karar No: 2013/10739, Tarih: 18.11.2013

**5. Ceza Dairesi         2012/14617 E.  ,  2013/10739 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelendi;

7201 sayılı Yasanın 11. maddesindeki “Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır.” hükmüne rağmen, sanık ve müdafiin yokluğunda verilen kararın sanığın savunması sırasında beyan ettiği adresine Tebligat Kanununun 21. maddesine göre tebliğ edildiği, keza Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 20/12/2011 gün ve 2011/2-363 Esas, 2011/286 sayılı Kararında da açıklandığı üzere yoklukta verilen hükme ilişkin olarak temyiz süresinin, sanığın bu hükmü usulüne uygun olarak öğrenmesi yani tebliğle işlemeye başlayacağı, yapılan araştırmada sanığın mernis adresinin 24/03/2007 tarihinden itibaren ... Mahallesi, Karlık Dere Sokak No: 24/1 Eyüp olduğunun anlaşılması karşısında sanığa yapılan karar tebliği usulsüz olup temyiz tarihi öğrenme tarihi ve buna göre de temyizin süresinde olduğu kabul edilerek esasın incelenmesine karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

TCK'nın 265. maddesinde düzenlenen görevi yaptırmamak için direnme suçunun yasal unsurunun cebir veya tehdit kullanılarak kamu görevlisinin görevini yapmasına engel olmak amacıyla karşı konulması olup, herhangi bir fiziki müdahalesi bulunmayan sanığın park yerinden aracının çekilmesi sırasında "ben Başbakanın öz yeğeniyim, aracımı çekmeyin, çekiciden indirin" şeklindeki sözlerinin tehdit olarak da algılanamayacağı nazara alınarak atılı suçun yasal unsurları oluşmadığından beraetine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 18/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5107, Karar No: 2018/6235, Tarih: 03.05.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/5107 E.  ,  2018/6235 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Hüküm kurulurken sanıklar hakkında tayin olunan 4 gün adli para cezasının TCK'nın 52/2. maddesine göre adli para cezasına çevrilmesi gerektiği gözetilmeden, TCK'nın 50/1-a maddesi uyarınca hapis cezasından adli para cezasına çevrilen gün ile içtima edilerek aynı Kanun'un 52/1. maddesi uyarınca bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle sonuç cezanın hesap edilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ...'nın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı Kanun'un 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün olduğundan; sanıklar hakkında hapis cezasının yanında tayin olunan 4 gün adli para cezasının TCK'nın 52/2. maddesi uyarınca bir gün karşılığı 20,00 TL hesabıyla 80,00 TL adli para cezasına çevrilmesine, sonuç olarak sanıkların 3.000,00 TL adli para cezası ile birlikte 80,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 03.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5201, Karar No: 2011/6898, Tarih: 01.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/5201 E.  ,  2011/6898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : .... İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ... 'ın İİK'nun 337/a maddesi gereğince 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.