muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/18332, Karar No: 2010/2443, Tarih: 22.02.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/18332 E.  ,  2010/2443 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca DÜZELTİLEREK ONANMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 22.06.2009 gün ve 2009/8368 Esas-2009/9794 Karar sayılı ilama karşı davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R –

Davalı idare vekilinin aşağıdaki bendler kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemleri H.U.M.K.nun 440.maddesinde yazılı nedenlerden hiç birine uymadığından reddine, Ancak;

Mahkeme kararının, hükme esas alınan bilirkişi raporu emsal incelenmesi bakımından yetersiz olması ve dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptal ve terkini yönünden infazda tereddüt yaratacak şekilde karar verilmesi nedenleriyle bozulması gerekirken, sadece tapu kaydının iptal ve terkini hususunda düzeltilerek onanmış olduğu bu defa yapılan incelemede anlaşıldığından, davalı idare vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 22.06.2009 gün ve 2009/8368-9794 sayılı Düzeltilerek Onama kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan incelemede;

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan bilirkişi raporu geçerli değildir.Şöyleki;

1-Arsa niteliğindeki taşınmaza, emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi gerekir. Dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça, yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması gerekir.

Dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede, benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın zamanlarda emsal satışların bulunması doğaldır. Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği düşünülmeden, eski tarihli ve küçük yüzölçümlü emsal taşınmaz esas alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre karar verilmesi,

2-Dava konusu taşınmaz Konaklar Köyü ... Mahallesi Mevkii 273 parsel olduğu halde, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında Merkez ... Köyü 273 parsel hakkında hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

2-Dava konusu taşınmaz Konaklar Köyü ... Mahallesi Mevkii 273 parsel olduğu halde, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında Merkez ... Köyü 273 parsel hakkında hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenle H.U.M.K.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, davalı idareden peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harçlarının istenildiğinde iadesine, 22.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14776, Karar No: 2014/328, Tarih: 15.01.2014

**6. Ceza Dairesi         2011/14776 E.  ,  2014/328 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2008/262096

MAHKEMESİ : Turgutlu 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 22/02/2008

NUMARASI : 2007/535 (E) ve 2008/111 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğinin kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın, olay günü, önce yakınanlardan M.. U.. ve F.. S..’ın, T.. İlçesi, D.. Kasabası, S.. Mevkiinde bulunan ve sınırları yol ve kanaletten oluşan yaklaşık 14 metrelik mesafe ile ayrılan arazilerindeki ağaçlardan toplam 21 kg., 200 gr. inciri sepetine topladıktan sonra, sepeti koyduğu motosikleti ile 1-2 km. uzaklıktaki yakınan Y.. M..’e ait araziden 6 kg., 110 gr. incir toplamış iken, tanık A.. Ö..’nın bunu fark edip, koruma bekçisi tanık S.. Ç..’a, onun da jandarmaya haber vermesi ile yakınan Y..’ın arazisinde incir toplarken yakalanması ile sonuçlanan olayda; hırsızlık suçunun işlendiği araziler arasındaki mesafeler ile sınırlarını ayıran iz ve emareler, bu arazilerin farklı kişilere ait olduğunun rahatlıkla anlaşılabilir ve görülebilir olması karşısında; sanığın, yakınanlar M.. U.. ve F.. S..'a yönelik eylemlerinin tamamlanmış, yakınan Yılmaz'a yönelik eyleminin ise, suç üstü yakalanması nedeniyle kalkışma aşamasında kalan hırsızlık suçundan dolayı her bir mağdura yönelik ayrı ayrı cezalandırılması gerekirken, eylemlerin zincirleme suç kabul edilerek TCK’nın 43.maddesi ile uygulama yapılması,

2-Sanığın, adli sicil kaydında bulunan Salihli 1. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen, 22/10/2002 tarih, 2002/8 E., 2002/1008 K., sayılı 02.12.2002 tarihinde kesinleşmiş tekerrüre esas eski hükümlülüğü bulunduğu ve koşulları oluştuğu halde, hakkında 5237 sayılı TCY’nın 58. maddesinin uygulanmaması,

3- Kasten işlemiş olduğu suçtan, hapis cezasıyla mahkumiyetinin yasal sonucu olarak sanığın, 5237 sayılı TCY’nın 53/1. maddesinin “a, b, c, d, e” bentlerinde yazılı haklardan aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca cezanın infazı tamamlanıncaya kadar, kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise anılan maddenin 3. fıkrası uyarınca mahkum olduğu hapis cezasından koşullu salıverilinceye kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık O.. D.. ve O Yer Cumhuriyet Savcılarının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 15.01.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4040, Karar No: 2016/6494, Tarih: 26.09.2016

**11. Ceza Dairesi         2015/4040 E.  ,  2016/6494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- ...alt bayii olarak faaliyet gösteren ...İletişim isimli işyerinin sahibi olan sanığın katılan ... ve müşteki ... adına 2 adet sahte abonelik sözleşmesi düzenlediği iddiası ile açılan kamu davasında, sanığın sahte abonelik sözleşmesi düzenlemediğini savunması, suça konu her iki sözleşmede alt bayii kodu “42197” olduğu halde katılan adına düzenlenen sözleşmede “...İLETİŞİM-...” şeklindeki kaşe izinin, ... adına düzenlenen sözleşmede “... ” şeklindeki kaşe izinin bulunması, suça konu sözleşmelerdeki imza ve yazıların sanığa aidiyeti yönünden herhangi bir bilirkişi incemelesi yaptırılmaması karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde saptanabilmesi bakımından, suça konu sözleşmelerin hangi bayi tarafından düzenlendiğinin ilgili GSM şirketinden sorulması, ...'ın celbi ile tanık sıfatıyla dinlenmesi, suça konu sözleşmelerdeki imza ve yazıların sanığın eli ürünü olup olmadığına ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılması ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi,

2- Sanığın adli sicil kaydında yer alan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın kesinleşme tarihinin, iş bu dosyanın suç tarihinden sonra olduğu gözetilmeksizin, hükmün açıklanması hususunda ihbarda bulunulmasına karar verilmesi,

Yasaya aykırı,

3- Eylemin sübutu halinde hükümden sonra 19.02.2014 tarih ve 28918 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 6518 sayılı Kanunun 104 ve 105. maddeleri ile değişik 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 63. maddesinin 10. fıkrası ile yaptırıma bağlanan 56. maddesinin 4. fıkrasındaki "Kişinin bilgisi ve rızası dışında işletmeci veya adına iş yapan temsilcisi tarafından abonelik tesisi, işlemi veya elektronik kimlik bilgisini haiz cihazların kayıt işlemi yapılamaz ve yaptırılamaz, bu amaçla gerçeğe aykırı evrak düzenlenemez, evrakta değişiklik yapılamaz ve bunlar kullanılamaz" ve 5. fıkrasındaki "Gerçeğe aykırı evrak düzenlemek veya değiştirmek suretiyle kişinin bilgi ve rızası dışında tesis edilmiş olan abonelikler kullanılamaz" hükmü karşısında; özel hüküm niteliğinde bulunan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 56. maddesindeki düzenleme de gözetilip, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayininde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 26.09.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1914, Karar No: 2015/1929, Tarih: 25.03.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/1914 E.  ,  2015/1929 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

-KARAR-

1-Dairemizin 10.09.2014 tarihli geri çevirme kararında belirtilen eksikliklerin İflas Müdürlüğü'nden sorularak varsa temin edilip, alınacak cevabi yazı ile birlikte gönderilmesi istendiği halde, mahkemece, İflas Müdürlüğü dosyasının gönderilmesi ile yetinilmiştir.

Dairemizin geri çevirme kararında belirtildiği gibi;

a-Sıra cetvelinin onaylı örneği,

b-İflasa ilişkin kesinleşme şerhli ve onaylı mahkeme kararı örneği,

c-Sıra cetveli İİK'nın 166. maddesinde belirtilen gazetelerde ilan edilmiş ise ilana ilişkin gazete nüshalarının asılları ya da tarihleri anlaşılacak şekilde çektirilen tasdikli fotokopileri,

d-Şikayetçi .... vekilinin kayıt başvurusu sırasında sıra cetvelinin tebliği için elverişli adres gösterip göstermediğine ve masraf avansı (İİK.m.223) verip vermediğine ilişkin bilgiler;

İflas Müdürlüğü'nden sorularak varsa temin edilip, alınacak cevabi yazı ile birlikte gönderilmesi,

2-Şikayetçi vekilinin temyiz dilekçesi, vekille temsil edildiği halde, şikayet olunan müflis şirket iflas idare memurlarından ...'a tebliğ edilmiştir.

Tebligat Kanunu'nun 11/1. maddesinde "Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, şikayetçi vekilinin temyiz dilekçesinin, şikayet olunan iflas idaresi vekiline tebliği ile temyize cevap süresinin beklenilmesi, hükmü katılma yoluyla temyiz etmesi halinde ise temyiz dilekçesinin eklenmesi,

İçin dosyanın yerel mahkemesine ikinci kez geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın yerel mahkemesine İKİNCİ KEZ GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/2107, Karar No: 2025/7005, Tarih: 28.04.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/2107 E.  ,  2025/7005 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1405 E., 2024/3571 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/236 E., 2023/69 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince kullanılan ilaç bedelinin Kurum tarafından karşılanması istemli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; uyuşmazlık konusu ilaçlara ilişkin SUT kapsamına alınmamasına ilişkin bilgi ve belge dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiştir.

Bu kapsamda, yeniden geri çevirmeye mahal bırakmaksızın;

1-Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan davaya konusu Akondroplazi ağır büyüme geriliği hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen Vosoridite etkin maddeli Voxzogo ilaca ilişkin ilacın üretici firması/firmaları tarafından ruhsat başvurusunda bulunup bulunmadığı, ruhsat başvurusunda bulunmuş ise bu başvuruya ilişkin dayanak belgeler (faz çalışmaları, tıbbi araştırma ve görüşler ile vs. bilimsel veriler) ile Kurumunuzca ruhsat verilmesi veya verilmemesine ilişkin bilimsel görüş, itiraz ve çekincelere ilişkin bilgi belge vs. tüm kayıtların celp edilip dosyaya eklenmesine, ayrıca ruhsat verilmiş ise ne zaman ruhsat verildiği ve ruhsatın devam edip-etmediğinin sorulmasına, ayrıca endikasyon dışı ilacın kullanılmasının uygun görülmesine ilişkin tıbbi komisyon görüşlerinin celp edilip dosyaya eklenmesine,

2-Davalı SGK Başkanlığından dava konusu ağır büyüme geriliği (Akondroplazi) hastalığına yönelik SUT kapsamında karşılanan ilaç/ilaçların olup olmadığının sorularak, Akondroplazi ağır büyüme geriliği hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen Vosoridite etkin maddeli Voxzogo ilacın SUT kapsamına alınması veya alınmamasına ilişkin tüm dayanak belgelerin (bu konuda alınan bilimsel görüş, komisyonun SUT kapsamına alınması veya almamasına ilişkin gerekçe ve görüşlerini içeren itiraz vs çekincelerine ilişkin görüş, bilgi ve belgeler vs. tüm kayıtlar) celp edilip eklenmesine,

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemlerinin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3884, Karar No: 2019/13039, Tarih: 27.06.2019

**5. Hukuk Dairesi         2018/3884 E.  ,  2019/13039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil, bu mümkün olmadığı takdirde el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, tapu iptal ve tescil, bu mümkün olmadığı takdirde el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idare vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden hüküm kurulmuş; bu karar, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün HMK 370. maddesi gereğince ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına ve peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 27/06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27562, Karar No: 2013/4961, Tarih: 20.03.2013

**5. Hukuk Dairesi         2012/27562 E.  ,  2013/4961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1)Resmi kuruluşların yargı harcından bağışık tutulabilmesi için genel bütçeye dahil idareler arasında yer alması veya özel kanunlarında yargı harcından muaf olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir. Diğer harçlardan bağışık tutulma, yargı harcını kapsamaz.

..., 02.11.2011 tarihinde yürürlüğe giren 662 sayılı K.H.K.'nın 58. maddesi uyarınca genel bütçeli idareler arasından çıkartılarak özel bütçeli idareler arasına alınmıştır. Bu nedenle 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muaf değildir.

Mahkeme hükmü, davalı idare tarafından süresinde verilen dilekçe ile temyiz edilmişse de, peşin yatırılması gereken harç ödenmemiştir. HUMK.nun 434/son maddesi uygulanmak suretiyle bu eksiklik giderildikten,

2)Davalı idareye gerekçeli karar ile davalı idarenin temyiz dilekçesinin davacılara tebliğ edildiğine dair tebligat parçasına dosya arasında rastlanılmamıştır. Varsa eklendikten, yoksa mahkemenin gerekçeli kararı ile davalı idarenin temyiz dilekçesi adı geçenlere usulüne uygun tebliğ edilip, temyiz süresi de beklendikten,

Sonra, gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7217, Karar No: 2011/8402, Tarih: 01.12.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/7217 E.  ,  2011/8402 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İCRA CEZA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'ün beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. ... bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.