muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/4650, Karar No: 2012/7188, Tarih: 06.06.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/4650 E.  ,  2012/7188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

02.11.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 662 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 58. maddesi ile “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılı cetvelin 48 inci ve 51 inci sıraları ile anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümünün 19 uncu sırası yürürlükten kaldırılmış, anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümüne "42) ..." sırası eklenmiştir” hükmü getirilmiştir. Yapılan bu düzenleme ile özel bütçeli idareler kapsamına alınan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün, 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muafiyetinin ortadan kalktığı gözetilerek ve HUMK nun 2494 sayılı Kanun ile değiştirilen 434. maddesinin 3. fıkrası hükmü uyarınca gerekli tebligat yapılarak, davacı taraftan alınması gereken temyiz harcının alınmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6813, Karar No: 2014/12131, Tarih: 10.04.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/6813 E.  ,  2014/12131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/12/2011

NUMARASI : 2010/859-2011/604

DAVA :Davacı, icra takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ile %40 icra inkar tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı şirketin kitap pazarlama işi yapan bir şirket olduğunu, kendisininde bu şirkette işe girdiğini, teslim edilecek kitap ve araç nedeni ile teminat maksadı ile kendisinden teminat senedi alındığını ileri sürerek, tespitini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının şirketten borç aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı işverence takibe konulan senetle ilgili olarak senedin teminat senedi olup olmadığı ve buna bağlı olarak takibe konu senetten dolayı davacının borçlu olup olmadığının belirlenmesine yöneliktir.

Somut olayda, davacı davalının yanında kitap satış işinde çalıştığını ve kendisinden teminat senedi alındığını ileri sürmüş, davalı ise taraflar arasında bir iş ilişkisi olmadığını, ev alınması sırasında ihtiyaç nedeniyle verilen borç nedeniyle senedin alındığını savunmuştur.

İzmir 16. İcra Müdürlüğü'nün 2009/17129 esasında takibe konulan 2.000,00 Tl bedelli senedin borçlusu davacı, alacaklısı H..A.. Özel Eğitim Kurumları Tic. Ltd. Şirketidir. Hizmet ilişkisi olmadığını savunan şirket lehine senet keşide edilmesi olağan hayat deneyimlerine aykırı olduğu gibi dosyada mevcut fotokopiye göre davalı şirket adına davacıya fotoğrafını da içeren kimlik kartı verildiği ve bu kimlik kartında davacının şirketin tanıtımını, sözleşme yapmaya ve ürün tesliminden sonra ilk taksidi almaya yetkili olduğu belirtilmiştir .Ayrıca davacının şikayeti üzerine, işyerinde çalıştığı anlaşılan M..A..isimli kişinin, Y..Polis Merkezinde alınan 25.11.2009 tarihli ifade tutanağında, kendisinin davalı şirkette tahsilatçı olarak çalıştığı, şirkette geçici süre çalıştığı için tanıdığı davacının şikayeti üzerine ifadesine başvurulduğu yönünde beyanda bulunduğu görülmektedir.

Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı işveren nezdinde pazarlama elamanı olarak çalıştığı anlaşılmakta olup, Dairemizin yerleşmiş uygulamaları gözetildiğinde takibe konu senedin, teminat olarak alındığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın kabulü gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile reddi hatalıdır.

F) Sonuç:

Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı işveren nezdinde pazarlama elamanı olarak çalıştığı anlaşılmakta olup, Dairemizin yerleşmiş uygulamaları gözetildiğinde takibe konu senedin, teminat olarak alındığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın kabulü gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile reddi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2417, Karar No: 2010/11589, Tarih: 20.09.2010

**10. Hukuk Dairesi         2009/2417 E.  ,  2010/11589 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dava, davacının geçirmiş olduğu kazanın işkazası olduğunun tesbiti ile kaza tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik geliri bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde kazanın işkazası olduğu hususunda çekişme bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 26.08.1998 tarihini takip eden aybaşından itibaren sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanddığının tesbitine karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve..... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, dava dilekçesinde 14.04.1998 tarihinde meydana gelen olaya ilişkin olarak bu davayı açmış ve davalı Kurum tarafından meydana gelen olayın iş kazası olduğu kabul edilmiş olduğundan, bu konuda uyuşmazlık bulunmadığı gerekçesi ile mahkemenin karar verilmesine yer olmadığına ilişkin yaklaşımı doğru ise de, sürekli iş göremezlik geliri bağlanması yönündeki talebi konusundaki hükmün eksik incelemeye dayandığı görülmüştür.

avanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 99/1 maddesi gereğince; "iş kazalarıyla meslek hastalıkları ve ölüm sigortalarından hak kazanılan gelir ve aylıklar, hakkı doğuran olay tarihinden itibaren beş yıl içinde istenmezse zamanaşımına uğrar, bu durumda gelir ve aylıklar yazılı istek tarihini takip eden aybaşından itibaren başlar.Mahkemece, davacının sürekli iş göremezlik durumunun tespiti için 05.03.2008 tarihinden önce ve olay tarihinden sonra bir başvurusunun bulunup bulunmadığı araştırılarak, hakkı doğuran olay tarihinden itibaren beş yıl içinde Kuruma yazılı başvurusu bulunduğu takdirde şimdiki gibi aksi halde talebi takip eden aybaşından itibaren iş kazası ve meslek hastalıkları sigorta kolundan sürekli iş göremezlik geliri bağlanması gerekir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma, yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı gerekçelerle davanın yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12112, Karar No: 2018/6540, Tarih: 28.06.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/12112 E.  ,  2018/6540 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili, davalılar ..., ... ve ... vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin desteğinin içinde bulunduğu, davalılardan yaşı küçük ...'nin kullandığı araç ile seyri sırasında aşırı hız sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi, ardından bir elektrik direğine ve park halindeki başka bir araca çarpması sonucu kaza gerçekleştiğini, çarpışmadan sonra aracın alev aldığını, kaza sonunda desteğin gerek çarpmanın, gerekse yanmanın etkisiyle feci şekilde hayatını kaybettiğini, davalılardan ...'nin ise, ...'nin babası olup aile reisi sıfatıyla, davalı ...nin işleten sıfatıyla, davalı ...Ş.'nin trafik sigortacısı sıfatıyla sorumlu olduğunu açıklayıp 3.000,00 TL maddi tazminat ile desteğin annesi davacı ... için 150.000,00 TL manevi tazminatın, desteğin kardeşi davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, hatır savunmasında bulunarak belirlenecek tazminattan indirim yapılması gerektiğini, meydana gelen zararda desteğin de kusurunun bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece toplanan delillere göre; davalı ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine, davacılar vekilince davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı ... için 38.345,96 TL destekten yoksun kalma tazminatının, olay tarihi olan 21.11.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş. den müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ...nin sorumluluğunun sigorta poliçe limiti ile sınırlı kalmak ve sigorta şirketi yönünden faizin dava tarihinden itibaren başlatılmak suretiyle) davacı ...'a verilmesine, davacı ...'ın fazlaya ilişkin destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine, davacı ... için takdiren 1.000,00 TL maddi tazminatın, olay tarihi olan 21.11.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiş, hüküm davacılar vekili, davalılar ..., Metin Temelli ve ... vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekili ile davalılar ..., ... ve ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekili ile davalılar ..., ... ve ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası nedeni ile tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekilince, müvekkillerinin desteğinin yolcusu olduğu aracın tek taraflı kazasında öldüğünü açıklayıp zarar sorumluları olarak aracın sürücüsü, işleteni, trafik sigortacısı ve yaşı küçük araç sürücüsünün aile başkanından destekten yoksun kalma zararının tahsili talep edilmiş; mahkemece, kazaya neden olan yaşı küçük sürücünün babası davalı ... ile kaza arasında doğrudan illiyet bağı kurulamadığından aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, davalı yaşı küçük ...'nin ailesinden izinsiz olarak aracın anahtarlarını alıp araç ile seyri sırasında aşırı hız ve direksiyon hakimiyetini

kaybetmesi ile kazanın gerçekleştiği, mahkemece alınan raporda, meydana gelen kazada, davalı yaşı küçük sürücünün %90 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Dava, davalı küçüğün haksız fiilinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, dosya kapsamından davanın haksız fiil faili olan davalının babası olan davalı ... aleyhine, 4721 sayılı MK'nın 369. maddesine dayanılarak ev başkanı sıfatıyla açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Fiil ehliyetine sahip bulunmayan küçükler tarafından haksız fiil işlenmesi durumunda küçük, TBK'nın 47. maddesi uyarınca haksız fiil faili olarak, anne ve babası ise TMK'nın 369. maddesi uyarınca ev başkanı olarak zarar görene karşı sorumludurlar.

Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Bu sorumluluk için ana ilke ev başkanının özen ve gözetim görevini yapmamasıdır. Çocuğun gerçekleştirdiği eylem, onun aile başkanı tarafından tehlikeli ve hukuka aykırı şeyler yapmaktan uzak tutulmadığını kendisine bu konuda gerekli bilgi verilip aydınlatılmamış olduğunu göstermekte ise bu fiiller sonucunda ev başkanı tazmin ile sorumlu olur. Ev başkanının sorumluluğu bir kusuru sorumluluğu olmayıp kusursuz sorumluluk halidir.

Küçükler, temyiz kudretine sahip ise verdiği zarardan bizzat sorumludur, ancak bir çok durumda küçüklerin malvarlığı olmadığı için fiilen, bir çok durumda da hem malvarlığı hem de haksız fiil ehliyeti olmadığı için gerek fiilen, gerekse hukuken sorumlu tutulmaları söz konusu olmamaktadır.

Küçükler, temyiz kudretine sahip ise verdiği zarardan bizzat sorumludur, ancak bir çok durumda küçüklerin malvarlığı olmadığı için fiilen, bir çok durumda da hem malvarlığı hem de haksız fiil ehliyeti olmadığı için gerek fiilen, gerekse hukuken sorumlu tutulmaları söz konusu olmamaktadır.

Özen ve gözetime muhtaç kimselerin verdikleri zarardan aile başkanının sorumlu tutulması BK 54 uyarınca hakkaniyet gereğidir. İşte bu tür fiili ve hukuki imkansızlıkları nedeni ile küçük, kısıtlı, akıl hastası veya akıl zayıfı kişilerin zararlarından zarar görenlere karşı başka kişilerin sorumlu tutulması ihtiyacı doğmuştur.

Açıklanan nedenlerle, kazaya neden olan, davalı ...'nin oğlu davalı ... kaza tarihinde 18 yaşından küçük olup, davalı ... oğlu küçüğün/araç sürücüsünün gerçekleştirdiği eylem sebebi ile küçüğü tehlikeli ve hukuka aykırı şeyler yapmaktan uzak tuttuğunu, kendisine bu konuda gerekli bilgi verip

aydınlatmış olduğunu ispatlayamadığından, zarar ile davalı ... arasında sorumluluk için gerekli illiyet bağı bulunduğundan, davalı, ev başkanı sıfatıyla küçüğün verdiği zarardan sorumludur. Bu durumda mahkemece davalı ...'nin de sorumluluğunun kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı gerekçe ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davalı tarafça, desteğin araçta hatır için taşındığı ileri sürülmüş, belirlenecek tazminattan indirim yapılması talep edilmiştir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda BK'nın 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödenceden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Ayrıca Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda desteğin arkadaşları ile gezmek ve eğlenmek amacı ile araç içinde bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmakla desteğin gezmek ile araç içinde bulunması bir menfaat karşılığı olmayıp desteğin yararına bir durum olmakla desteğin hatır için taşındığının gözetilerek hükmedilecek maddi tazminattan %20 oranında indirim yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.

Somut olayda desteğin arkadaşları ile gezmek ve eğlenmek amacı ile araç içinde bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmakla desteğin gezmek ile araç içinde bulunması bir menfaat karşılığı olmayıp desteğin yararına bir durum olmakla desteğin hatır için taşındığının gözetilerek hükmedilecek maddi tazminattan %20 oranında indirim yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.

4-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesine (818 sayılı BK. md. 44) göre zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Somut olayda; davacının yolcusu olduğu araç sürücüsünün kaza tarihinde 14 yaşında olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Desteğin yolcusu olduğu araç sürücüsünün

aynı zamanda arkadaşı olması sebebi ile ve sürücünün yaşının küçüklüğü sebebi ile ehliyetsiz olduğu destek tarafından bilinebilecek bir husus olup, araç sürücüsünün de kural ihlali ile meydana gelen kazada kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşıldığına göre, desteğin bilerek ve isteyerek ehliyetsiz sürücünün aracına yolcu olarak binmesi desteğin müterafik kusurunu oluşturur. Buna göre Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesi (818 sayılı BK. md. 44) uyarınca maddi tazminattan Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranından indirim yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

5-Hakim manevi tazminat yönünde takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, mahkemece manevi tazminat takdir edilirken meydana gelen olaydaki hatır taşıması ve müterafik kusur durumu dikkate alınmaksızın karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve mahkemece hatır taşıması ve müterafik kusur durumları da gözetilerek hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, mahkemece manevi tazminat takdir edilirken meydana gelen olaydaki hatır taşıması ve müterafik kusur durumu dikkate alınmaksızın karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve mahkemece hatır taşıması ve müterafik kusur durumları da gözetilerek hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ile davalılar ..., ... ve ... vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin, (3) ve (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar ..., ... ve ... vekili ile davalı ...Ş. vekilinin, (5) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar ..., ... ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden

davacılar ve davalılar ..., ... ve ... ile davalı ...Ş.'ne geri verilmesine 28/06/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5766, Karar No: 2011/7532, Tarih: 17.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/5766 E.  ,  2011/7532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'nun beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.