muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/16105, Karar No: 2021/12522, Tarih: 15.12.2021

**8. Hukuk Dairesi         2021/16105 E.  ,  2021/12522 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davalı ... mirasçıları ... ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Uygulama kadastrosu sırasında, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan 134 ada 20 parsel sayılı 5.401,45 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 5.296,03 metrekare yüzölçümlü olarak, 135 ada 2 parsel sayılı 2.878,27 metrekare yözölçümündeki taşınmaz, 2.733,44 metrekare yüzölçümlü olarak; davalı ... adına kayıtlı bulunan 134 ada 19 parsel sayılı 7.500,11 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 7.569,56 metrekare yüzölçümlü olarak, 135 ada 1 parsel sayılı 947,88 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, 967,59 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiş; diğer yandan, davalı ... tarafından 134 ada 19 parsel sayılı taşınmazın dava dışı 134 ada 16 parselle olan ara sınırına yapılan itiraz sonucunda, itiraz kabul edilerek, taşınmazın anılan parsel ile ara sınırının düzeltilmesine ve 134 ada 19 parsel sayılı taşınmazın 7.618,52 metrekare yüzölçümü ile tapuya tesciline karar verilmiştir.

Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait 134 ada 20 ve 135 ada 2 parsel sayılı taşınmazların sınırının yanlış belirlendiği ve yanlışlığın davalıya ait 134 ada 19 ve 135 ada 1 parsel sayılı taşınmazlardan kaynaklandığı iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne, taşınmazların uygulama tespitlerinin iptali ile 135 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 24.03.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 16,60 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 135 ada 2 parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle; 135 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 950,99 metrekare, 135 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 2.750,04 metrekare yüzölçümlü olarak tapuya tescillerine, 135 ada 19 ve 20 parsel sayılı taşınmazların ise 24.03.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide kırmızı çizgi ile gösterilen şekilde eski tesis kadastro sınırının krokisine göre tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı ... mirasçıları ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Eldeki dava, uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin olup, uygulama kadastrosunun amacı, tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim (tersimat) ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermektir. Uygulama kadastrosuna itiraz davaları, kadastro faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yöneliktir.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, dava konusu taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli; keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı; teknik bilirkişiden, denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır

. Raporun denetime elverişli olması için teknik bilirkişiden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise dava konusu taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Teknik bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı gözönünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; Mahkemece, dava konusu taşınmazlara ait tesis ve uygulama kadastrosu sırasında düzenlenen ölçü krokileri, hesap cetvelleri, ölçü cetvelleri, uygulama kadastrosu sırasında düzenlenen ada raporu, taşınmazların tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları ile temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına alınmamış; teknik bilirkişiden alınan rapor içeriğinde tesis kadastro sınırı ile uygulama kadastro sınırı örtüşmediği halde bu hususun nedenleri üzerinde yöntemince durulmadığı ve bu hususun hangi nedenden ileri geldiği, tesis ya da uygulama kadastrosu sırasında bir hata mevcut olup olmadığı tartışılıp değerlendirilmediği halde bu rapor ile yetinilmiş, bu kapsamda yukarıda ayrıntıları açıklandığı şekilde araştırma ve inceleme yapılarak, tesis kadastrosu sırasında taşınmazlarda sınırlandırma, tersimat, ölçü, çizim veya hesaplama hatası yapılıp yapılmadığını, uygulama kadastrosu sırasında belirlenen sınır yerleri ve sınır tiplerinin doğru olup olmadığını, uygulama kadastrosu sırasında bir hata yapılmış ise bunun hangi nedenden ileri geldiği ve doğru sınırın neresi olması gerektiğini açıklayan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle, belirtilen eksik belgeler ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmalı, bundan sonra önceki bilirkişiler dışında seçilecek harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip bilirkişilerin de dahil olduğu, üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak denetime elverişli rapor alınmalı ve bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... mirasçıları ... ve ...'nin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile Yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'un 440/I. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 15.12.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/21600, Karar No: 2010/6894, Tarih: 15.04.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/21600 E.  ,  2010/6894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

2-... vs.

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığının tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri yönünden verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığının tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde taşınmazların niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve boru hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle bir kısım davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin ise aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

1- Dava konusu 12 parsel sayılı taşınmazdan geçirilen boru hattı nedeniyle taşınmazın tamamında oluşan değer düşüklüğü irtifak hakkı karşılığı olup bu bedele hükmetmekle yetinilmesi gerekirken, boru hattı güzergahı dışında kalan bölümde ayrıca % 20 değer kaybı olacağını kabul eden rapora itibar edilerek fazlaya hükmedilmesi,

2-4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanununun 12/A maddesi gereğince kullanma hakkının davacı idareye ait olduğu belirtilerek irtifak hakkının Hazine adına tescil edilmesi gerektiği gözetilmeden davacı idare adına tesciline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, bir kısım davalılardan ...'den peşin alınan temyiz ve temyiz edenlerden peşin alınan temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 15.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2016/16781, Karar No: 2017/19990, Tarih: 26.09.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/16781 E.  ,  2017/19990 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak yıkılan bina bedeli ile zemin bedelinin tahsili davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca BOZULMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 06/04/2016 gün ve 2015/17444 Esas - 2016/7214 Karar sayılı ilama karşı davacılar vekilince verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak yıkılan bina bedeli ile zemin bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Dava konusu binaya Bayındırılık Birim Fiyatları esas alınarak ve yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Zemin açısından alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesine göre arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması gerekir.

Ancak bilirkişi kurulunca çok uzak mevki mahalleden emsal alınmış ve dava konusu taşınmazın emsalden 25 kat değerli olduğu kabul edilerek taşınmaza değer biçilmiştir.

Dava konusu ... İlçesi ... Mevki ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu bölgede benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın zamanlarda emsal satışların bulunması doğaldır.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle

imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Doğru görülmemiştir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenle HUMK’nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, davacıdan peşin alınan karar düzeltme harcı ile temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 26/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8481, Karar No: 2012/16501, Tarih: 12.12.2012

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2012/8481 E.  ,  2012/16501 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali ve tahliye davasına dair karar, davalılar ve davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, ödenmeyen kira parasının tahsiline yönelik olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve %40 icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davacı ve davalı lehine icra inkar tazminatına karar verilmiş, hüküm davalı vekili ve icra inkar tazminatına yönelik olarak ta davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davalının , aşağıdaki bendin dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalının, alacağa ilişkin temyiz itirazlarına gelince,

Takibe dayanak yapılan ve karara esas alınan 1.1.2007 başlangıç, 30.11.2010 bitiş tarihli yazılı kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede aylık kira 4500.- TL olup, her ayın ilk beş günü içerisinde peşin ödeneceği kira bedeline her yıl TÜFE oranında artış yapılacağı ve kira bedelinin iki ay peş peşe geç ödenmesi halinde bütün ayların kira parasının muacceliyet kazanacağı kararlaştırılmıştır. Davacı alacaklı tarafından 26.5.2008 tarihinde başlatılan icra takibinde 2008 Şubat bakiyesi 4069,20.- TL, aylık 4894,20.- TL'den 2008 Mart ve Nisan, 4500.- TL 2008 Mayıs kirası ile muaccel hale gelen aylık 4894,20.- TL'den 2008 Haziran- Aralık olmak üzere toplam 52617.- TL kira alacağı ile 1191,75.- TL aylık %3 işlemiş faizin tahsili talep edilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, takipte davalı borçlunun aylık kira miktarına itiraz etmediği düşüncesiyle takipte istenen miktar üzerinden kira alacağı hesaplanmış ise de ek bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde davalı vekilinin raporda hesaplanan kira miktarına itiraz ettiği görülmektedir. Takipte itiraz etmemiş olması, sonradan itirazlarını ileri sürmesine engel değildir. Bu durumda kira sözleşmesindeki artışa ilişkin şart da gözönünde bulundurularak takipte istenen kira bedellerinin belirlenmesine dair bilirkişiden ek rapor alınarak belirlenecek miktar üzerinden itirazın iptaline karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

3- Davacı vekilinin inkar tazminatına ilişkin temyiz itirazlarına gelince, İcra İflas Kanunun 67/2. maddesi hükmü uyarınca borçlu yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi için davacı alacaklının icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğu sabit olmalıdır. Davacı

3- Davacı vekilinin inkar tazminatına ilişkin temyiz itirazlarına gelince, İcra İflas Kanunun 67/2. maddesi hükmü uyarınca borçlu yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi için davacı alacaklının icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğu sabit olmalıdır. Davacı

alacaklı 26/05/2008 tarihinde başlattığı takipte ödenmeyen kira bedelleriyle birlikte muaccel hale gelen kira bedellerinin tahsilini istemiştir. Davalı kiracının takipten sonraki bir tarih olan 5.8.2008 tarihinde taşınmazı tahliye ettiği kabul edilerek bu tarihe kadar olan kira bedellerinin tahsiline karar verilmiştir. Davacı alacaklının takip tarihi itibariyle muaccel olan kira bedellerini istemekte haklı olduğu ve fazlaya ilişkin talebinin tahliye nedeniyle reddedildiği, dolayısıyla takipte kötü niyetli olmadığı anlaşıldığından reddedilen kısım yönünden aleyhine inkar tazminatına hükmedilemeyeceği gözardı edilerek davalı borçlu lehine inkar tazminatına karar verilmiş olması doğru değildir.

Hükmün bu nedenlerle bozulması gerekir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar ve davacının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 12.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9412, Karar No: 2011/5451, Tarih: 10.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/9412 E.  ,  2011/5451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'un beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.