muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5804, Karar No: 2016/5050, Tarih: 16.11.2016

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Şikayetçi kurum yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle şikayetçi yararına bozulması gerekmiş ise de yapılan yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamaya gereksinim göstermediğinden, HUMK'.nın 438/7. maddesi uyarınca hükmün, aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın (HÜKÜM) bölümünün 4 no'lu bendinde geçen “ şikayetçi lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığı” ibaresinin çıkarılarak “ Hüküm tarihinde geçerli ... uyarınca 500,00 TL maktu vekâlet ücretinin şikayet olunandan tahsili ile şikayetçi kuruma verilmesine” ibaresinin eklenmesine ve hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 16.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/11231, Karar No: 2024/12651, Tarih: 26.09.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/11231 E.  ,  2024/12651 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1601 E., 2024/1696 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 9. İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/216 E., 2024/12 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Ortadan kaldırma kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre Bölge Adliye Mahkemesince reddedilen ve temyize konu edilen 5.362,12 USD alacağın karar tarihindeki kur üzerinden Türk lirası karşılığı, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacının temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/33844, Karar No: 2014/35708, Tarih: 16.12.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/33844 E.  ,  2014/35708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 23/09/2014

NUMARASI : 2014/328-2014/996

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosya içerisindeki belgelerden, davacının sendika üyelik kaydı ile toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinin alt işverene 16.05.2013 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakta ise de; bu belge ekinde Yüksek Hakem Kurulunun 19.04.2013 tarih 2013/31 esas, 2013/33 sayılı kararı ile 01.01.2013- 31.12.2014 yürürlük tarihli Toplu İş Sözleşmesinin bir örneğinin de dava dışı alt işverene tebliğ edildiğini gösterir belge bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık konusu toplu iş sözleşmesinin geçici 2. maddesi “Toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarih ile iş yerine tebliğ edildiği aya kadar geçen süre için ödenecek farkların tutarı iş bu kararın iş yerine tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde iki eşit taksitte ödenir ” yönünde düzenleme içermektedir. Bu durumda Yüksek Hakem Kurulunun 19.04.2013 tarih 2013/31 esas, 2013/33 sayılı kararı ile 01.01.2013-31.12.2014 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinin, dava dışı alt işveren olan M. Tıbbi Tek. Mak. ve Sağ. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tebliğ edildiği tarihi gösterir evrakın denetlenmesi gerekmektedir.

2-Ayrıca, mahkeme seri nitelikte görülerek karara bağlanan ve temyiz incelemesi yönünden Dairemize gönderilmiş bulunan seri dosya davacılarından bir kısmının hastanenin çeşitli acil servislerinde görev yaptıkları görülmektedir.

Davacı tarafça dosya içerisine ibraz edilen ilgili Yüksek Hakem Kurulu kararı örneğinin incelenmesinde, toplu iş sözleşmesinin 30. maddesinin Bulaşıcı Hastalık ve Risk Primi başlığını taşıdığı ve “Röntgen mahalli olarak tecrit edilen yerlerle, radyum, fizyoterapi, radyoterapi, teknik hizmetler, ameliyathane, doğumhane, laboratuar, şoför, santral, bulaşıcı hastalıklar ve servislerinde çalışanlara fiilen çalışılan günler için 2,00-(iki)TL/Gün bulaşıcı hastalıklar ve risk pirimi verilir." yönünde düzenleme içerdiği anlaşılmaktadır. Dosya içerisine ibraz edilen bu belge örneğinde; 30. madde de yer alan santral kelimesinden sonra el yazısı ile madde metnine acil servis eklemesi yapıldığı ancak eklemeye ilişkin imza ve paraf bulunmadığı tespit edilmiştir. Toplu iş sözleşmesinin ilgili maddesinde, acil servis ibaresinin bulunup bulunmadığı hususun denetlenmesi açısından Yüksek Hakem Kurulunun 19.04.2013 tarih 2013/31 esas, 2013/33 sayılı kararının bir örneğinin de ilgili kuruldan temin edilerek dosyalara eklenmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirlenen eksikliklere ilişkin belgelerin eklenerek gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 16.12.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10074, Karar No: 2011/17230, Tarih: 26.10.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/10074 E.  ,  2011/17230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 26.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1916, Karar No: 2023/3395, Tarih: 19.10.2023

**6. Hukuk Dairesi         2023/1916 E.  ,  2023/3395 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/3026 E., 2023/310 K.

DAVA TARİHİ : 12.04.2017

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 8. İcra Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/414 E., 2019/337 K.

Taraflar arasındaki sıra cetvelindeki sıraya şikayet davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın şikayet olunan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayet olunan vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi vekili dava dilekçesinde; borçludan olan alacağının 1.dereceden ipotekle teminat altına alındığını, ipotek konusu taşınmazın satılarak paraya çevrildiğini, düzenlenen sıra cetvelinde 2.dereceden ipotek alacaklısı olan şikayet olunana da pay verildiğini, ancak paylaşıma konu bedelin tamamen kendilerine ödenmesi gerektiğini öne sürerek sıra cetvelinin iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet olunan vekili cevap dilekçesinde; sıra cetvelinin usulüne uygun olduğunu, şikayetçinin takibinin düştüğünü öne sürerek şikayetin reddini dilemiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, takibe konu taşınmaz üzerinde şikayetçinin üst sınır ipoteği bulunduğu ve ipotek akit tablosuna göre de ipoteğin, bankanın, borçlu nezdindeki doğmuş ve doğacak alacakları için tesis edildiğinin görüldüğü, üst sınır ipoteğinde, üst sınır ipotek limitine kadar olan alacak ve fer'ileri toplamı için ayrı bir takibe ve hacze gerek bulunmadığı, taşınmazın, ipotek alacağından daha düşük bir bedelle satıldığı, bu sebeple 1. sırada olan ipotek alacaklısına satış bedelinin tamamının ödenmesi gerektiğinden bahisle şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet olunan vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayet olunan vekili istinaf dilekçesinde; sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın, müvekkili yönünden pasif husumet nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken, müvekkili şirket aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet olunan vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayet olunan vekili istinaf dilekçesinde; sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın, müvekkili yönünden pasif husumet nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken, müvekkili şirket aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ipoteğin niteliği itibarı ile limit ipoteği olduğu, şikayetçi alacaklı bankanın limiti aşan bir talebi olmadığı, üst sınır ipoteğinde ipotek limitine kadar olan alacak ve fer'ileri toplamı için ayrı bir takibe ve hacze gerek bulunmadığı gerekçeleriyle şikayet olunanın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet olunan vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayet olunan vekili temyiz dilekçelerinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sıra cetveline şikayet istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 nci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 83 ncü maddesi, 142 nci maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayet olunan vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5006, Karar No: 2016/9167, Tarih: 07.11.2016

**14. Hukuk Dairesi         2015/5006 E.  ,  2016/9167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 23.07.2010 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.03.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut olaya gelince, dava konusu 6, 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili olarak ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2010/155 Esas sayılı dosyasında muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda mahkemece davanın kabulüne karar verildiği ve verilen kararın 21/05/2012 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Ancak, muhdesatın aidiyetinin tespitine ilişkin dosya içeriği incelendiğinde hükme esas alınan bilirkişi raporuyla tespit edilen muhdesat sayısı ve cinsinin temyize konu eldeki dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda tespit edilenden farklı olmasına rağmen aradaki çelişki giderilmeden oranlama yapılarak karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 07.11.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1044, Karar No: 2017/8516, Tarih: 30.10.2017

**21. Hukuk Dairesi         2017/1044 E.  ,  2017/8516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, yurtdışında çalışmaya başladığı tarihin Türkiye içinde sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti,aksine kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne, davacının yurt dışı rant sigortasına giriş tarihi olan 02.02.1981 tarihinin Türkiye sigortalılık başlangıcı olarak tespitine, 01.02.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 02.02.1963 doğumlu davacının Türkiye'de 17.04.2013-26.04.2013 tarihleri arasında 5510 sayılı yasanın 4a maddesi kapsamında sigortalı olduğu,02.02.1982-02.04.1996 tarihleri arasında 5101 günü 3201 sayılı yasaya göre borçlandığı,14.01.2014 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, yurt dışında çalışmaya başladığı 02.02.1981 tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilmesine ilişkin Ankara 3.İş Mahkemesi 2014/40 Esas sayılı kararının Dairemizin 15.01.2015 günlü ilamı ile onandığı,

davacının yaşlılık aylığına hak kazandığı kabul edilen 01.02.2014 tarihini de kapsar biçimde yurt dışında çalışma durumunu gösteren güncel hizmet belgesi ile ikamte dayalı sosyal sigorta veya yardım ödeneği alıp almadığını gösteren belgelerin dosyaya celbi için dosyanın geri çevrilmesine rağmen eksikliğin giderilmediği anlaşılmaktadır.

3201 sayılı Kanun’un 6/A-(a) bendine göre bu Kanuna göre değerlendirilen sürelere istinaden aylık tahsisi yapılabilmesi için yurda kesin dönülmüş olması şarttır. Kanun’un 6/B fıkrasının 1.cümlesine göre bu Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır.

Kesin dönüş kavramının tanımı Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4.maddesinin (d) bendinde yapılmıştır. Buna göre kesin dönüş; aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade eder.

Kesin dönüş kavramının tanımı Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4.maddesinin (d) bendinde yapılmıştır. Buna göre kesin dönüş; aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade eder.

Bu tanımda geçen sosyal sigorta ödeneği deyiminden; çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ikamete dayalı ödenekler, sosyal yardım ödeneği deyiminden ise bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımlar anlaşılmalıdır.

Yurda kesin dönüş, yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının, çalışma hayatına yönelik tüm ilişkilerini gerek çalıştığı işyerleri ve gerekse ilgili olduğu tüm sosyal güvenlik kuruluşları yönünden sona erdirerek yerleşmek ve sosyal güvenliklerini burada sağlamak üzere Türkiye’ye dönüş yapmalarını ifade eder. Kısaca, “yurt dışı çalışma ilişkisinin ve bu bağlamda sosyal güvenlik kurumlarıyla sigortalı ilişkinin sona ermesi”dir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.10.1997 gün ve 1997/10-588-857 E.K ve 1998/10-645 E. 1999-237 K.)

Yurda kesin dönüş koşulu borçlanma yoluyla aylık talebinde bulunanların tümü için geçerli olup evli olsun yada olmasın yurt dışında ev kadını olarak bulunan Türk vatandaşlarının da aylık tahsisi için yurda kesin dönüş yapmaları gerekir. Bu konuda kanun koyucu tarafından ev kadınları yararına herhangi bir ayırıma gidilmemiştir.

Yurt dışında işçi sıfatıyla çalışma hayatıyla ilgili tüm bağlarını ve ilişkisini bitirmeden geçici sürelerle yurda giriş yapmak ve yabancı ülke sosyal güvenlik kuruluşlarından yardım almak kesin dönüş yapıldığı anlamına gelmez. Sigortalının yaşlılık aylığı talep tarihinde yurt dışında bulunması aylık talep etmesine engel olmadığı gibi yurt dışında bulunmak tek başına yurda kesin dönüş yapılmadığı anlamına gelmez.

Yurt dışında yaşlılık veya maluliyet aylığı bağlanması, çalışma ve sigortalı ilişkisinin sona erdiğini gösterdiğinden kesin dönüşe karinedir. İşçinin, çalıştığı ülkeden işsizlik yardımı, hastalık, geçici işgöremezlik ve benzeri çalışmaya veya sigortalılığa dayalı yardımlar alması halinde sigortalının kesin dönüş yapmadığı kabul edilmelidir.

İkamet şartına bağlı olmayan sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği kesin dönüşe engel değildir.

Yurt dışında yaşlılık veya maluliyet aylığı bağlanması, çalışma ve sigortalı ilişkisinin sona erdiğini gösterdiğinden kesin dönüşe karinedir. İşçinin, çalıştığı ülkeden işsizlik yardımı, hastalık, geçici işgöremezlik ve benzeri çalışmaya veya sigortalılığa dayalı yardımlar alması halinde sigortalının kesin dönüş yapmadığı kabul edilmelidir.

İkamet şartına bağlı olmayan sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği kesin dönüşe engel değildir.

Yurda kesin dönüş koşulunun aylık bağlanırken Kurumca, yargılamada ise mahkemece re'sen araştırılması gerekir. 3201 sayılı Kanun'un 6.maddesi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, tarafların beyanlarına bağlı kalınmaksızın, resmi kayıtlar doğrultusunda, resen araştırılarak, irdelenip saptanmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, özellikle sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneğinin ikamet koşuluna bağlı olup olmadığı Kurumdan ve ihtiyaç duyulursa yabancı ülke sosyal güvenlik kuruluşundan sorulmalıdır.

Somut olayda, mahkemece kesin dönüş koşulunun sağlıklı bir biçimde araştırılmadığı,davacının aylık bağlanmasına karar verilen 01.02.2014 tarihinde yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışması olup olmadığını incelemek bakımından dosya geri çevrilerek güncel yurt dışı hizmet belgesinin celbi talep edildiği halde Kurumun cevabı beklenmeden ve belge eksiği tamamlanmadan dosyanın gönderildiği,bu haliyle kesin dönüş koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediğini incelemenin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının yaşlılık aylığına hak kazandığı tarih itibariyle yabancı ülke mevzuatına tabi çalışması olup olmadığını, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alıp almadığını sormak, davacının MERNİS ikamet adresini gösteren kayıtları ve 2013- 2014 yılında yurda giriş çıkış kayıtlarını getirtmek ve sonucuna göre davacının yurda kesin dönüş koşulunu yerine getirip getirmediğini belirleyerek yaşlılık aylığı istemi hakkında bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, yukarıda yer alan maddi ve hukuki olgular gözardı edilerek eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.