muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5652, Karar No: 2024/698, Tarih: 20.02.2024

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı vekili; idare ile davacılar arasında imzalanan sözleşmenin 1.maddesinin B fıkrasında; ''Dikmen Vadisi son etap kentsel dönüşüm projesi imar planı ve buna dayalı kamulaştırma işlemleri ile ilgili olarak ya da bedel artırımı davası için yargı yoluna gidilmeyecektir.'' hükmünün bulunduğunu, ancak davacılar tarafından açılan dava sonucu tesis bedelinin ödenmesine karar verildiğini, yapılan sözleşme kapsamında konut taahhüdü aynı zamanda arsa tahsisini de içerdiğinden tesis bedeli ödemesi yapılan davacılar ile belediye arasında yapılan 2006 tarihli sözleşme iptal edilerek, sözleşme gereği ödenen bedellerin iadesine karar verildiğini, sözleşmenin iptali kararı davacılara tebliğ edilmiş olup, davacılar ile idare arasında herhangi bir sözleşme ya da uzlaşma olmadığını, sonrasında Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.03.2020 tarihli ve 340 sayılı kararı ve uygulama esaslarının belirlendiği 13.10.2020 tarihli 1393 sayılı kararları doğrultusunda idare aleyhine tekrar dava açılmaması kaydıyla sözleşmenin kaldığı yerden devam etmesine karar verildiğini ve bu karar doğrultusunda davacıların tebligat ile davet edildiğini, ancak davacıların başvuru yapmadıklarını, taraflar arasında mevcut durumda herhangi bir sözleşme bulunmadığından yürürlükte bulunmayan bir sözleşme için bedel ödenmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek; Dairece verilen bozma kararından dönülerek kararın onanmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kentsel dönüşüm projesine ilişkin imar planının iptal edilmesi nedeniyle hak sahibinin sözleşmenin ifa edilmemesinden doğan zararının tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.2981 Sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi

2. 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 1 inci maddesi

3.5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 73 üncü maddesi.

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 106, 112, 125 nci maddeleri.

5.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.01.2022 tarihli 2019/(13)3-42 E., 2022/42 K. sayılı ilamı.

3. Değerlendirme

2. İlgili Hukuk

1.2981 Sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi

2. 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 1 inci maddesi

3.5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 73 üncü maddesi.

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 106, 112, 125 nci maddeleri.

5.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.01.2022 tarihli 2019/(13)3-42 E., 2022/42 K. sayılı ilamı.

3. Değerlendirme

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile yukarıda yer verilen hukuk kurallarına göre, davalı Belediyece sözleşmelerin devamının sağlanmak istenmesi ve özellikle idarenin beyanlarda bulunarak hak sahiplerinde güven oluşturması ve bu kapsamda davacıların özellikle ''açmış oldukları davanın aleyhlerine sonuçlandığı'' inancıyla ve bu ibareyle taahhütname imzalamalarının sağlanmasının kamuya güven ilkesine aykırılık oluşturduğu ve tek taraflı şartlar içeren taahhütnamenin geçersiz olduğu, taraflar arasında imzalanan 02.10.2006 tarihli sözleşmenin ayakta olduğu ve bu sözleşme gereği davacıların 6098 sayılı Kanun'un 125/1 inci maddesi gereği ifa yerine geçecek müsbet zararı talep edebilecekleri anlaşılmakla davalı vekilinin karar düzeltme talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin karar düzeltme talebinin REDDİNE,

Aşağıda yazılı para cezası ile bakiye harcın karar düzeltme isteyene yükletilmesine,

20.02.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3898, Karar No: 2012/5690, Tarih: 26.03.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/3898 E.  ,  2012/5690 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tesbiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine 26.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16041, Karar No: 2013/1176, Tarih: 04.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2011/16041 E.  ,  2013/1176 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremez hale gelen sigortalıya yapılan giderler nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesi istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ...Tic. Ltd. Şti. avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesindeki; “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin anılan Yasada, yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı sonucu davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasadır.

506 sayılı Yasanın 26. maddesindeki, “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya haksahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22. maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (Anayasa Mahkemesinin 23/11/2006 tarihli ve E:2003/10 K:2006/106 sayılı Kararı ile bu fıkrada geçen “sigortalı veya haksahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere” bölümü iptal edilmiştir.) Kurumca işverene ödettirilir.…İş kazası veya meslek hastalığı, 3. birkişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3. kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir.” düzenlemesine göre; davaya konu iş kazasında kusurlu olanlar davacı Kurumun rücu alacağından kusurları karşılığı sorumludur.

Kusur raporlarının 506 sayılı Yasanın 26., 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır.İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Davaya konu somut olayın; 29.09.2006 tarihinde demir kalıbında bir tarafta kazalı, diğer tarafta da, aynı işyeri çalışanlarından İdris İnan isimli dava dışı işçinin demir kalıp makinesinde çalıştıkları esnada, makinenin bir ucundan birden fazla sıcak demirin ittirilmesi nedeniyle kazalının eğilmesi esnasında sıcak demirin uzanması ve kazalının göğsünden yaralanması şeklinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, davalı işverenin %65 kusurlu olduğu kannatiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; dosyadan, 24.11.2008 tarihli iş müfettişi raporunda işverenin %50, kazalı sigortalının ise, %50 kusurlu olduğu sonucuna varılmış iken; mahkemece, aldırılan kusur raporunda; işverenin %65, kazalının yanında makinenin diğer tarafında çalışan işçi İdris İnan’ın %20 ve kazalı sigortalının da %15 kusurlu olduğunun tespiti karşısında, bu kusur raporları arasındaki belirgin çelişki mevcuttur. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, iş kazasının meydana geldiği iş kolunda, işçi sağlığı ve iş güvenliği uzmanı olan bilirkişi kurulundan, 3.kişi işçinin de kusur durumu tartışılmak suretiyle,yöntemince düzenlenmiş kusur raporu ile, çelişki giderildikten sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre, karar verilmesi gerekirken; Mahkemece, aldırılan kusur raporu dayanak alınmak suretiyle, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme neticesi, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

O hâlde, davalı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalıya iadesine, 04.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/466, Karar No: 2014/4094, Tarih: 14.04.2014

**5. Ceza Dairesi         2013/466 E.  ,  2014/4094 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan yerinde görülmeyen temyiz itirizlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan mahkumiyet hükmünün ONANMASINA, 14/04/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11937, Karar No: 2024/4663, Tarih: 30.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2022/11937 E.  ,  2024/4663 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2648 E., 2022/2242 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 26. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/332 E., 2022/154 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan ...'nun davalı iş yerinde çalışırken 26.04.2014 tarihinde meydana gelen olay sonucu 03.05.2014 tarihinde vefat ettiğini beyan ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde işverenin bir kusurunun bulunmadığını, işverenin işyerinde gerekli her türlü iş güvenliği önlemini aldığını, kazanın ölen işçinin kusuru ile meydana geldiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maddi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 429.631,43.TL, davacı ... için 225.610,60.TL olmak üzere toplam 655.242,03.TL maddi tazminatın 26.04.2014 olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, manevi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 200.000,00.TL davacı ... için 200.000,00.TL olmak üzere toplam 400.000,00.TL manevi tazminatın 26.04.2014 olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yasal süresi içinde savunma gibi beyanda bulunularak istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yasal süresi içinde savunma gibi beyanda bulunularak istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların murisi olan ...’nun davalıya ait işyerinde işçi olarak çalışırken 26.04.2014 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu 03.05.2014 tarihinde hayatını kaybettiği, olayın bir iş kazası olduğu, olay günü Marmaris İlçesi Aksaz Deniz Üs Komutanlığı Onarım Destek Komutanlığı Tekne Atölyesinde saat 13:30 sıralarında Deniz Temizleme-15 isimli teknenin ikinci sarnıcında boya faaliyetleri devam ederken daha önce boyanan ilk sarnıçta patlama meydana geldiği, patlama sonucunda oluşan alev parlaması ve balast etkisiyle ikinci sarnıçta kaporta ağzında bekleyen davacılar murisi ile iki işçinin yaralandığı, bu olay nedeniyle davacılar murisinin 03.05.2014 tarihinde öldüğü, Mahkemece aldırılan kusur durum ve oranlarına ilişkin 03.05.2021 tarihli raporda, olayın bir iş kazası olduğunun, kazanın meydana gelmesinde davalı işverenin %100 oranında kusurlu olduğunun, ölen işçi ...’nun kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığının, kazanın oluşumunda kaçınılmazlık faktörünün bir etkisinin bulunmadığının belirtildiği, iş bu kusur raporunun, delil durumuna, dosya kapsamına, teknik ve bilimsel esaslara, hüküm kurmaya, Yüksek Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatları ile belirlediği prensiplere uygun olduğu, Mahkemece hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda, ölen işçinin ücret miktarının isabetli bir şekilde saptandığı, talep edilen maddi tazminatların bilimsel esaslara ve yerleşik içtihatlara uygun olarak hesaplandığı, kaza tarihi, olayın oluş şekli, kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranları, davacıların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihinde ölen işçinin ve davacıların yaşları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde Mahkemece davacılar için takdir olunan manevi tazminat miktarlarının delil durumuna, dosya kapsamına, yerleşik Yargıtay içtihatlarına ve özellikle taraflar arasındaki menfaat dengesine, hak ve nasafete uygun olduğunun anlaşıldığı, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re’sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı ve diğer yönlerden reddi gerektiğini, davacı vekilince idarenin hizmet kusuruna dayanılarak müvekkil idare aleyhine açılan davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden görev (yargı yolu) itirazında bulunduklarını, olayda idarenin bir kusuru bulunmadığını, iş kazası sonucu işçinin ölümünün kendi kusurundan kaynaklandığını, 20.03.2018 tarihli hesap bilirkişi raporunda ... işçinin aylık gelirinin gerçeklerden uzak olarak fazla hesap edildiğini, raporda müteveffanın 60 yaşına kadar çalıştığının düşünüldüğünü ve bu ücrete her yıl için %10 artış yapıldığını, davacılardan eş ...’nın evlenme ihtimalinin çok düşük kabul edildiğini, davacı tarafa hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, olay sonucu ilgililere idarelerden yapılan ödemelerin hakkaniyetle değerlendirilmediğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanun'un 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 ncü maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davalı vekilinin temyiz itirazlarının, istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu hususları da dikkate alınarak, temyiz kapsam ve nedenlerine göre tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14228, Karar No: 2019/8950, Tarih: 25.12.2019

**16. Hukuk Dairesi         2016/14228 E.  ,  2019/8950 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... Köyü çalışma alanında bulunan 221 ada 1 parsel sayılı 21.761,01 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek, ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., taşınmazın bir bölümü hakkında, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 221 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 24.11.2015 tarihli bilirkişi raporunda ve ekli krokide 221/1-A harfi ile gösterilen kırmızıya boyalı 15.454,57 metrekarelik kısmının davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile aynı ada son parsel numarası verilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına göre dava konusu taşınmazın güney ve batı sınırında yer alan Gelevera Deresi'nin 1965 yılından bu yana aynı yatakta aktığı, dava konusu taşınmazın evveliyatında davacının dedesi Cafer Usta'nın kullanımında iken sağlığında davacının babası Abdullah Usta'ya, onun da oğlu olan davacı ...'ya verdiği, 664 parsel sayılı taşınmazın evvelce yapılan kadastro çalışmaları sırasında davacının murisi adına tespit gördüğü ve şahıslar arasında görülen dava sonucu hükmen kesinleştiği, bu hali ile dava konusu taşınmazın Hazine ile bir alakasının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazın kuzey bitişiğinde yer alan 664 parsel sayılı taşınmaz 1987 yılında yapılan kadastro sırasında davacının babası Abdullah Usta adına tespit edilmiş, şahıslar arasında görülen dava sonucu 05.03.1997 tarihinde kesinleşerek tapuya tescil edilmiş ve 2008 yılında kayden satış işlemi ile davacıya intikal etmiştir. Dosya içerisinde yer alan krokiler incelendiğinde, her ne kadar 664 parsel sayılı taşınmazın güney sınırı... Deresi’ne dayanmakta ise de şeklen dava konusu 221 ada 1 parsel sayılı taşınmazı kapsamadığı anlaşılmaktadır. Buna göre, derenin sonradan yatak değiştirip değiştirmediğinin uzman bilirkişilerce değerlendirilmesi gerekirken, mahkemece yerel bilirkişilerin 1965’ten sonra derenin aynı yatakta aktığı şeklindeki beyanlarına itibar edilmiş, dava konusu taşınmazın dere etkisinde kalıp kalmadığı hususunda jeoloji mühendisi bilirkişiden rapor alınmamış, taşınmazın evveliyatı, kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu göz önünde bulundurulmadan soyut nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına dayanılarak karar verilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz.