muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/17837, Karar No: 2019/1001, Tarih: 15.01.2019

**9. Hukuk Dairesi         2016/17837 E.  ,  2019/1001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle reddine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 15/01/2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına Avukat ... ile karşı .... adına Avukat ...geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirket bünyesinde yayın koordinatörü olarak çalışmaya başladığını, çalıştığı süre içerisinde kendisine verilen görevlerin giderek artırıldığını, davalı şirkette davacının üzerinde yıldırma politikası uygulandığını, daha sonra davacının görevinin düşürüldüğünü ve davalı ...'ya bağlı hale getirildiğini, elinden bazı sosyal haklarının alındığını, davacı kendisine yapılan baskılar sonucu hadiseleri gerekli birimlere bildirdiğini, bu hadiseler üzerine davacının izin hakkını kullanması ve daha sonra işyerinin kararını bildireceğini belirttiğini ancak izinde iken 26/01/2015 tarihinde iş akdinin davalı işveren tarafından sebep gösterilmeksizin fesih edildiğini, çalıştığı süre boyunca işinin tam anlamıyla yerine getirdiğini ileri sürerek, çalıştığı süre boyunca maruz kaldığı psikolojik taciz nedeniyle 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği gibi davalı işverende psikolojik taciz olmadığını davacıya gerekli olan özenin gösterildiğini, davacının bütün maddi haklarının ödendiğini, taraflar arasında ikale sözleşmesi imzalandığının tarafların fesihte mutabık olduklarını, savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, tarafların iddia ve savunmaları özetlendikten sonra "Mahkememizce yapılan yargılamada davacının SGK hizmet dökümü, özlük dosyası celp edilmiş, davacı ve davalı tanıkları dinlenmiş,... 24. İş Mahkemesinin 2015/95-347 sayılı dosyası incelenmiş, tüm bu deliller birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı işyerinde 05/01/2011 - 26/01/2015 tarihleri arasında satın alma ve operasyon yönetimi müdürü olarak görev yaptığı,... 24. İş Mahkemesinin 2015/95-347 sayılı dosyası ile işe iade kararı verildiği, davacının mobbing iddiasını ispatlayamadığı sonucuna varılmakla davanın reddine karar verilmiş, her ne kadar davacının odasına başka bir kişinin yerleştirilmesi, tahsis edilen aracın tahsis kararının kaldırılması işverenin yönetim hakkı çerçevesinde değerlendirilmiştir. " gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

D) Temyiz:

Kararı davacı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dava, psikolojik taciz (mobbing) nedenine dayalı tazminat isteminden ibarettir.

Çağdaş iş hukuku bir taraftan uluslararası sözleşmeler, diğer taraftan Avrupa normları işçinin huzur içerisinde işini görmesi, emeğinin karşılığını alması ve çalışma ilişkisinin karşılıklı güvene dayanan tam bir uyum içerisinde olmasını amaçlamıştır.

İşyerinde psikolojik taciz (mobbing) çağdaş hukukun son zamanlarda mahkeme kararlarında ve öğretide dile getirdiği bir hukuki kurumdur. Örneğin Alman Federal İş Mahkemesi bir kararında işçilerin birbirine sistematik olarak düşmanlık beslemesi, kasten güçlük çıkarması, eziyet etmesi veya bu eylemlerin işçinin başta işveren olmak üzere amirleri tarafından gerçekleştirilmesi olarak tanımlanmıştır. (BAG, 15.01.1997, NZA. 1997) Görüleceği üzere işçi bir taraftan diğer işçiye, diğer taraftan işverene karşı korunmaktadır. İşçinin anlattığı mobbing teşkil eden olayların tutarlık teşkil etmesi, kuvvetli bir emarenin bulunması gerekmektedir. Kişilik hakları ve sağlığın ağır saldırıya uğraması mobbingin varlığının tartışmasız kabulünü doğurur.

İspat kurallarının zorlanan sınırları usul hukukunda yeni arayışlara yol açmıştır. Emare işte bu anlayışın bir sonucudur. Olayların tipik akışı, tecrübe kuralları gözönüne alındığında verilecek sonuçla ispat gerçekleşir. Başka bir anlatımla bu ilk görünüş ispatıdır. (Üstündağ, Saim:Medeni Yargılama Hukuku B.6, İstanbul 1997 ;sh.622)

Öte yandan Anayasanın 141 inci maddesi uyarınca, yargı kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerekir. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297 nci maddesinde de hüküm altına alınmıştır. Anılan anayasal ve yasal düzenlemeler gereğince yargıcın, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kararda göstermesi zorunludur. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantı da ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde, kararların doğruluğunun denetlenebilmesi mümkün olacaktır (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 26.05.2008 gün ve 2007/20517 Esas, 2008/12483 Karar sayılı ilamı).

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile dava red edilmiş ise de karar gerekçesi soyut ve yetersizdir. Davacının iddia ve delilleri değerlendirilerek yukarıdaki ilkeler ışığında sistematik bir baskı olup olmadığı gerekçeleriyle ortaya konmamış olup karar bu anlamda gerekçesizdir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

F) SONUÇ:

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile dava red edilmiş ise de karar gerekçesi soyut ve yetersizdir. Davacının iddia ve delilleri değerlendirilerek yukarıdaki ilkeler ışığında sistematik bir baskı olup olmadığı gerekçeleriyle ortaya konmamış olup karar bu anlamda gerekçesizdir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davacı yararına takdir edilen 2.037,00 TL. duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15/01/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21128, Karar No: 2015/93, Tarih: 12.01.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/21128 E.  ,  2015/93 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, küçük ...'ın nüfus kaydında anne ve baba adının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesi, davanın nesebin düzeltilmesi istemine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Aile Mahkemesi ise, anne ve baba adının düzeltilmesi talebinin soybağına ilişkin olmadığı, nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Somut olayda; küçük ...'ın gerçekte ... ve ...'dan olduğu halde nüfus kaydında amca ve yengesi ...ve ...'den olma şeklinde kaydedildiği iddiasıyla nüfus kaydının düzeltilmesi talep edilmektedir.

Dava bu niteliğiyle bir nesep davası olmayıp, hatalı yapılan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkindir. 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. Maddesi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesine yönelik olan ve Türk Medeni Kanununun 282 ve devamı maddelerinde düzenlenen soybağı kurulmasıyla ilgisi bulunmayan davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 12.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5387, Karar No: 2016/7853, Tarih: 10.05.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/5387 E.  ,  2016/7853 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

25.01.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle açılan bu davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesidir.

Mahkemece, alınan ilk bilirkişi raporunda işverene % 70 kusur, % 30 kaçınılmazlık, ikinci raporda işverene % 75 kusurlu, sigortalı % 15 kusurlu, % 10 kaçınılmazlık, üçüncü raporda işverene % 80 kusurlu, sigortalı % 20 kusurlu olduğu rapor edilmiş, ancak mahkemece, üçüncü bilirkişi raporundaki kusur oranı hükme esas alınarak, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmiştir.

Kusur raporlarının, 506 sayılı Yasa, 4857 sayılı Yasa'nın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasa'nın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Yukarıdaki maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden uygun bir kusur raporu alınarak, raporlar arasındaki çelişki giderilerek, sonucuna göre karar vermek gerekirken raporlar arasındaki çelişki giderilmeden eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

O hâlde, taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Yukarıdaki maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden uygun bir kusur raporu alınarak, raporlar arasındaki çelişki giderilerek, sonucuna göre karar vermek gerekirken raporlar arasındaki çelişki giderilmeden eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

O hâlde, taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem hâlinde davalıya iadesine, 10.05.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3120, Karar No: 2018/4923, Tarih: 24.04.2018

**2. Ceza Dairesi         2016/3120 E.  ,  2018/4923 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin, yüzüne karşı verilen 14/05/2014 tarihli hükmü, 1412 sayılı CMUK’nın 310. maddesi uyarınca öngörülen 1 haftalık temyiz süresi geçtikten sonra, 23/05/2014 havale tarihli dilekçe ile temyiz etmekle, süresinde yapılmayan temyiz isteğinin, aynı Kanun'un 317. maddesi gereğince REDDİNE, 24/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8290, Karar No: 2018/390, Tarih: 17.01.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/8290 E.  ,  2018/390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun basit cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Sanığın çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkumiyeti ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraatine dair Bursa 3. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 16.02.2017 gün ve 2016/536 Esas, 2017/60 Karar sayılı hükümlere yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamaya ilişkin düzenlenen birinci celseye ait duruşma tutanağında zabıt katibinin ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu imza eksikliği tamamlandıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/3281, Karar No: 2006/5343, Tarih: 13.06.2006

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2006/3281 E.  ,  2006/5343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali, tescil davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacı Hazine tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı hazine tapu kaydına ve kadastro öncesi sebebe dayanarak genel kadastro sonucu dalı ... adına oluşan tapu kaydının iptal ve tescili isteğiyle dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacı hazinenin dayandığı tapu kaydının yazılı sınırlarına göre her yere uygulanabilen kayıtlardan olması nedeniyle taşınmaza uyduğunun yada taşınmazı kapsadığının kabulüne olanak görülmemesine, hazinenin aynı kayda dayanarak taşınmaza doğrudan sınır teşkil eden 8, 11 ve 12 nolu parseller hakkında açmış olduğu davaların aynı gerekçeye dayalı olarak reddi yolunda verilen ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen davaların ekleri dava içinde davalı yararına güçlü delil oluşturacağına, bir an için tapu kaydının uyduğu kabul edilse bile içerdiği bayır sınırı itibariyle kapsamının yüzölçümü ile geçerli olup doğudaki dere sınırından başlanmak suretiyle kapsam tayini yoluna gidilerek olması halinde dahi taşınmazın kayıt kapsamı dışında kalacağının aşikar olması, taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalmadığının ve davalının tespit gününe kadar 20 yılı aşkın süre ile zilyetliğinde olduğunun yerel bilirkişilerce haber verilmesine, eylemli durumda da sınırda mer’a olmaması ve kararda yazılı diğer gerekçelere göre yerin-

de olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve 492 Sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca hazineden harç alınmamasına 13.6.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1287, Karar No: 2014/5670, Tarih: 11.04.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/1287 E.  ,  2014/5670 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... 21. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

Dava, bonoya dayalı olarak yapılan ... takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesi ise davanın kambiyo senedine ilişkin menfi tespit davası olması nedeniyle tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın davanın Ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ise, taraflar arasındaki ilişkinin kişisel borçtan kaynaklandığı, davacı ve davalının tacir olmadıkları ve işbu davanın mutlak ticari davalardan olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Somut olayda davacı aleyhine bonodan kaynaklanan alacak nedeniyle yapılan ... takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmektedir. Menfi tespit davasına konu alacak bonoya dayanmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 776 ve devam maddelerinde bono düzenlenmiştir. Anılan kanunun 3. maddesinde “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” hükmüne yer verilmiş, 4. maddesinde bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı belirtilmiştir. Yine aynı kanunun 5. maddesinde tüm ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı bildirilmiştir. Davanın Türk Ticaret Kanunu’nun 776 ve devam maddelerinde düzenlenen bonoya dayalı alacaktan kaynaklanmış olmasına göre uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nin 21. ve 22. maddeleri gereğince ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 11.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3365, Karar No: 2014/13909, Tarih: 08.12.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/3365 E.  ,  2014/13909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenip gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, O Yer Cumhuriyet Savcısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 08.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14751, Karar No: 2010/1135, Tarih: 08.02.2010

**14. Hukuk Dairesi         2009/14751 E.  ,  2010/1135 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 10.04.2009 gününde verilen dilekçe ile vakıf şerhinin tapu kaydına yazılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın 10 yıllık hak düşürücü süre yönünden reddine dair verilen 29.07.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, çekişmeli taşınmaz tapu kaydına “... Vakfı” şerhinin yazılması istemi ile açılmıştır.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 5841 sayılı Kanunda öngörülen hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Hükmü, davacı idare temyiz etmiştir.

5737 sayılı ... Kanunu 27.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Yasanın geçici 5.maddesi hükmüne göre vakıf şerhleri ile ilgili devam etmekte olan davalarda diğer kanunlarda yer alan zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere ilişkin hükümlerin bu kanun açısından uygulanmayacağı kuralı getirildiğinden, burada 5841 sayılı Kanunun 2.maddesinden öngörülen kadastro tutanaklarının kesinleşmesi ve hak düşürücü süreyi düzenleyen 3402 sayılı Kadastro Kanununun değişik 12.maddesinin uygulanma olanağı yoktur.

Yukarıda sözü edilen 5737 sayılı ... Kanununun 18.maddesi hükmü gereğince; miri arazilerden mukataalı hayrata tahsis edilmeyenler ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlar dışındaki icareteyn ve mukataalı vakıf şerhi bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde veya tasarrufundaki taşınmazlar taviz bedeline tabidir. Yasanın 3. maddesinde yapılan tanıma göre de, mukataalı vakıf; zemini vakfa üzerindeki yapı ve ağaçlar tasarruf edene ait olan ve kirası yıllık olarak alınan vakıf taşınmazlarını, icareteynli vakıf ise; değerine yakın peşin ücret ve ayrıca yıllık kira alınmak suretiyle süresiz olarak kiralanan vakıf taşınmazlarını ifade eder. Hal böyle olunca somut uyuşmazlığın çözümü için, kayda işlenmesi dava konusu edilen vakfın mukataalı veya icareteynli vakıf olup olmadığının veya miri arazilerde mukataalı hayrata tahsis edilmeyen ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlardan bulunup bulunmadığının yöntemince araştırılması gerekir.

Vakfiye kapsamındaki her taşınmazın coğrafi konumu ve hukuki durumu ayrı olacağından bu taşınmazların kadim köy, kasaba ya da şehir içindeki mülk topraklar içinde olup olmadığının keşfen incelenmesi, taşınmazın konumunun düzenlenecek paftada kadim köy ve kasaba ya da şehirlere göre haritasında işaret edilmesi, vakfın niteliği hakkında bu belirlemeden sonra görüş bildirilmesi gerekir.

Vakfiye kapsamındaki her taşınmazın coğrafi konumu ve hukuki durumu ayrı olacağından bu taşınmazların kadim köy, kasaba ya da şehir içindeki mülk topraklar içinde olup olmadığının keşfen incelenmesi, taşınmazın konumunun düzenlenecek paftada kadim köy ve kasaba ya da şehirlere göre haritasında işaret edilmesi, vakfın niteliği hakkında bu belirlemeden sonra görüş bildirilmesi gerekir.

Bütün bunlardan anlaşılacağı üzere vakıf türünün belirlenmesi ve belirlenen vakıf türüne göre çekişmeli taşınmazda vakfın bir hakkının kalıp kalmadığının, taviz bedeli ödenip ödenmeyeceğinin vakıf şerhinin doğrudan kaldırılması gerekip gerekmediğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmadan saptanması bu tür davalarda önem kazanmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece; davanın esasına girilerek vakıflara ait tapu kaydı ilk tesisinden itibaren getirtilmeli, vakıf durumunu gösterir kayıtlar ve dayanılan diğer belgeler merciinden istenmeli, ... Genel Müdürlüğünden kayda işaret edilmiş vakfın türü hakkında bilgi alınmalı ve HUMK’nun 275. maddesi uyarınca yukarıdan beri sayılan ilkeleri kapsar biçimde bilirkişi görüşüne başvurularak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 08.02.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.