muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/2594, Karar No: 2017/11295, Tarih: 21.09.2017

**8. Hukuk Dairesi         2017/2594 E.  ,  2017/11295 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Hasımsız görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün..... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, davacı Bartın Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'nın senedinde yapılan değişikliklerin tescili istenilmiş; mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; Hüküm, süresi içerisinde..... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Kararın hüküm fıkrasında, vakıf senedinin 3. maddesinde yapılan değişiklik yönünden senet değişikliğine dair noter, tarih ve yevmiye numarası yazılması yeterliyken, gerekli olmadığı halde vakıf senedinin "Vakfın Amacı" başlıklı 3. maddesinin eski ve değiştirilen yeni halinin tamamının yeniden yazılması ve bu yazım sırasında maddi hatalar yapılması,

2-Vakfın sadece değiştirilmesi istenilen maddeler dışında gerekli olmadığı halde Bartın 3. Noterliğinin 25/07/2013 tarih, 7390 yevmiye numaralı tadil senedi ile vakıf senedinin tamamının yeniden düzenleme şeklinde noterde hazırlanması, bu düzenleme sırasında maddi hatalar yapılması ve gerek olmadığı halde kurucu iradeye aykırı olacak şekilde vakfın malvarlığını düzenleyen 4. maddede değişikliğe gidilmesi doğru görülmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş; davacı tarafa yukarıda belirtilen hususların yerine getirilmesi için süre verilip yeniden düzenleme şeklinde noter senedi hazırlatılması ve Türk Medeni Kanunu’nun 112, 113 ve..... Yönetmeliği’nin 14.maddeleri gereğince..... Genel Müdürlüğü’nün de görüşü alındıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar vermek olmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi ve 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 21.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.

B.A
Yargıtay — Esas No: 2014/22018, Karar No: 2015/6374, Tarih: 14.05.2015

**16. Hukuk Dairesi         2014/22018 E.  ,  2015/6374 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Davacılar vekillerinin adli yardım talebi HMK’nın 336/2. maddesinde belirtilen koşullara uygun bulunmadığından adli yardım taleplerinin REDDİNE,

2- Temyiz harç ve giderlerinin ikmali yönünden HUMK’nın 434/son maddesi uyarınca temyiz edenlere yöntemince süre verilerek sonucuna göre işlem yapılması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15948, Karar No: 2016/5993, Tarih: 03.05.2016

**8. Ceza Dairesi         2015/15948 E.  ,  2016/5993 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın yüzüne karşı 24.02.2015 tarihinde usulüne uygun tefhim olunan hükmü, CMUK.nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 17.03.2015 günü temyiz eden sanık müdafiinin vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 317. maddesi gereğince (REDDİNE), 03.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7044, Karar No: 2012/8372, Tarih: 02.07.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/7044 E.  ,  2012/8372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde tapu malikleri ... ve ...'ye ait ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/1171 esas -1056 karar sayılı veraset ilamına göre mirasçılarından ..., ... (...), ..., ... (...), ... (...) ve ... davaya dahil edilmeden bir kısım mirasçılar yönünden davaya bakılıp payları oranında kamulaştırma bedelinin ödenmesi ile tapu iptali ve tescile karar verilmesi,

2-Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

Kamulaştırma Yasası'nın 10. maddesi ile bedelin tespiti esaslarını düzenleyen 11. maddenin (g) bendi hükmüne göre; kamulaştırılacak taşınmazın arsa olarak kabulü halinde kamulaştırma (değerlendirme) gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değeri esas alınarak değerinin tespit edilmesi gerekir.

Bu esaslara göre gerçekçi ve doğru sonuçlara ulaşılabilmesi için ana amaç; emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte, dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümleri, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadıkları, sokak, cadde veya şehir alanlarına cepheleri ve mesafeleri gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip bulunması gereklidir. ... gibi büyük şehirlerde yukarıda açıklanan bu özellikler itibarıyla dava konusu taşınmaza daha yakın konumda ve değerlendirme tarihine yakın satış tarihli taşınmaz satışlarının bulunması mümkün olduğu halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz ile yukarıda açıklanan özellikler itibarıyla benzer özellikler taşımayan ve satış tarihinin 1993 olması nedeniyle aradan geçen uzun sürenin yanıltıcı sonuçlara götürebileceği de dikkate alınmadan 1242 ada 24 parselin satışının somut emsal alınmış olması,

Doğru görülmemiştir.

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece tapu kayıt maliklerinin tüm mirasçıları davaya dahil edilip tarafların vereceği ya da re'sen getirtilecek kayıtlar üzerinden yukarıda açıklanan ilkelere uygun taşınmaz satışları araştırılarak emsal olabilme niteliklerine uygun bulunanlar tespit edilip bu emsallerin 11. maddenin (d) bendinde öngörülen vergiye esas olmak üzere ilgili belediyelerce bulundukları cadde veya sokak için değerlendirme tarihindeki asgari m² değerleri getirtilip, dava konusu taşınmazın değerlendirme, emsal taşınmazların ise değerlendirmeye esas alınan satış tarihleri itibarıyla imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıkları da belediye imar müdürlüğü ve tapu müdürlüklerinden araştırılıp bu emsallere göre ve ayrıntılı olarak karşılaştırma yapan raporlar alınarak oluşacak duruma göre karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 02.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23793, Karar No: 2013/9899, Tarih: 09.04.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/23793 E.  ,  2013/9899 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tekirdağ Aile Mahkemesi

TARİHİ :19.06.2012
Yargıtay — Esas No: 2016/12266, Karar No: 2019/3133, Tarih: 26.03.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/12266 E.  ,  2019/3133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Beraat

... Demir Çelik San. Tic.Ltd. Şirketinin ortağı olan sanık hakkında, 213 sayılı VUK’nin 359/a maddesinde düzenlenen, “defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydetme” suçunu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; sanığın, şirketin yalnızca %5 hisse sahibi ortağı olduğunu, firmada tesisin kurulumu, proje ve imalat ile ilgili teknik konularla ilgilendiğini, çalışanların maaşlarının resmi kurumlara bildirimi ile ilgisinin olmadığını savunması; şirketin yetkili temsilcisi olan ...’ın, vergi müfettişine verdiği ifadesinde, işçi alımlarından, sigorta ve ücret ödemelerinden, sanık ...’in sorumlu olduğunu beyan etmesi; davanın dayanağını oluşturan, 17.09.2013 tarih, ... sayılı vergi inceleme raporunda, suç tarihinde şirkette muhasebe müdürü olarak çalışan ...’ın, 27.02.2012 tarihli şikayet dilekçesi ekinde sunduğu, gayrı resmi ödemeleri gösteren kasa takip föyü, maaş bordroları ve personel avans takip föylerine göre çalışanların aldıkları net ücretler ile vergi dairesine bildirilen muhtasar beyannameleri ve SGK’ya bildirilen bildirgelerdeki tutarların birbiriyle uyumlu olmadığının, çalışanlara resmi olmayan belgelerle kayıt dışı olarak fazla maaş ödendiği halde resmi kayıtlarda ve maaş bordrolarında düşük ücret gösterilerek mükellef kurumun ödemesi gereken verginin azaltıldığının, fazla çalışma ücretlerinin ise hiç beyan edilmeyerek ödenmesi gereken verginin ödenmediğinin belirtilmesi karşısında, gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenebilmesi bakımından; ... ve ... ile suç tarihinde şirkette çalışıp, resmi olmayan belgelere kayıt dışı olarak fazla maaş ödendiği halde resmi kayıtlarda ve maaş bordrolarında ücretlerinin düşük gösterildiği iddia edilen işçilerin, 5271 sayılı CMK'nin 48

... ve ... ile suç tarihinde şirkette çalışıp, resmi olmayan belgelere kayıt dışı olarak fazla maaş ödendiği halde resmi kayıtlarda ve maaş bordrolarında ücretlerinin düşük gösterildiği iddia edilen işçilerin, 5271 sayılı CMK'nin 48. maddesine göre kendileri aleyhine tanıklıktan çekinme hakları hatırlatılmak suretiyle tanık sıfatıyla dinlenerek, resmi defter ve belgeler dışında tutulduğu iddia edilen günlük kasa takip ve avans föyleri ile maaş bordrolarının kimler tarafından hazırlandığı, sanığın şirketteki görevleri, yetki ve sorumlulukları, SGK’ya bildirilen maaş ile fiilen alınan maaş arasında fark bulunup bulunmadığı konusunda beyanlarının alınması; sanığa, şikayet dilekçesi ekindeki, resmi kayıtlardan farklı olarak düzenlenen belgelerdeki yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, kabul etmediği taktirde yazı ve imza örnekleri temin edilerek, belgelerdeki yazı ve imzaların aidiyeti yönünden uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması; sonucuna göre toplanan tüm deliller birlikte değerlendirip, sanığın üzerine atılı “defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydetme” suçunun failinin, vergi mükellefleri ve sorumluları ile bunların kanuni ve iradi temsilcileri olabileceği, diğer kişilerin bu suça genel hükümlere göre iştirak edebileceği göz önünde bulundurularak, sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 26.03.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5148, Karar No: 2010/8290, Tarih: 30.06.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/5148 E.  ,  2010/8290 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kadıköy 2.İcra Mahkemesi

Tarih : 10.12.2009

Nosu : 681-1652

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Şikayetçi vekili borçlu ...’nin üçüncü şahıs ATM Dış Tic. AŞ.deki alacağının dağıtımı için yapılan 9.4.2009 tarihli işlemin hatalı olduğunu, alacağın 16.3.2009 günü muaccel olması nedeniyle haczin bu tarih itibariyle dikkate alınması gerektiğini; aynı hatayı içeren 13.2.2009 tarihli sıra cetveline yönelik itirazdan feragat ettiklerini ancak değişik tarihlerde muaccel olan alacakların tek kalemde gelen para gibi dağıtılmasının doğru olmadığını ileri sürerek tebliğ ve muacceliyet tarihlerinin tesbiti için yeni sıra cetveli düzenlenmesi için işlemin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İcra Mahkemesi'nce yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna göre her taksit alacağı için yeni bir birinci haciz ihbarnamesi gönderilmesine yer olmadığı, bir haciz işlemi ile gelecek paralar üzerinde de borç ödeninceye kadar haczin devam edeceği gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiş; hüküm şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nun 366.maddesi uyarınca ONANMASINA, 30.6.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11153, Karar No: 2013/11342, Tarih: 12.07.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/11153 E.  ,  2013/11342 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

Küçük hakkında 6284 sayılı Kanun uyarınca tedbir kararı verilmesine ilişkin davada Bursa 3. Aile ve Bursa 3. Çocuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilmen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, 18 yaşından küçük suç şüphelisi hakkında 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddet'in önlenmesine dair yasa uyarınca tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Bursa 3. Aile Mahkemesi, suça sürüklenen çocuk ile ilgili tedbir kararının alınmasında Çocuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Bursa 3. Çocuk Mahkemesi ise, 6284 sayılı yasa uyarınca talep edilen tedbir nedeniyle Aile Mahkemesi'nin görevli olduğu yönünde hüküm kurmuştur.

Annesine şiddet uyguladığı iddiası ile hakkında tedbir istenen küçük için 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin önlenmesine dair yasanın 5.1 maddesi uyarınca tedbir kararı verilebileceği ve aynı maddenin 3. bendinde 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nda yer alan tedbirleri uygulama konusunda Aile Mahkemesi'nin yetkili olduğunun düzenlenmiş bulunmasına göre uyuşmazlığın Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince Bursa 3.Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 12.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2750, Karar No: 2011/5912, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/2750 E.  ,  2011/5912 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : . İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'in İİK'nun 337/a maddesi uyarınca üç ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı kabul edilmelidir. Hal böyle olunca sanığın beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.