muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5672, Karar No: 2022/10283, Tarih: 21.12.2022

1-sanıklar ..., ..., ... hakkında verilen beraat hükümlerine yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinin 44. ve 46. maddeleri gereğince hava hattı iletkenlerinin en büyük salgı durumunda üzerinden geçtikleri yerlere olan en küçük düşey uzaklıkları çizelgesine göre 34,5 kv elektrik hattının düşey mesafesi en az 6 metre, yatay mesafenin en az 2 metre olması gerektiği, ölen işçinin elindeki alüminyum profilin temas ettiği elektrik hattının emniyetli mesafede olması sebebiyle ... işletme bakım onarım şefi sanık ...'ın kusurunun olmadığı; ... Belediyesi ile yüklenici Tam Yapı Şirketi arasında ... Belediyesi Spor Tesisi inşaatının yapımına ilişkin sözleşmenin 12/3. maddesinde ... programının hazırlanması ve uygulanması ile ilgili diğer hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağının belirlendiği, ilgili şartnamenin 35/2. maddesinde yüklenicinin sözleşme konusu işin yürütülmesi sırasında ... sağlığı ve güvenliği mevzuatı uyarınca alınması zorunlu olan tedbirleri almakla yükümlü olduğunun belirtildiği anlaşıldığından, ... Belediyesi etüt proje müdürü sanık ...'ın meydana gelen olay nedeniyle kusuru olmadığı; yüklenici firmada ... güvenlik uzmanı olan sanık ...'ın ... yerinde ayda 8 saat çalıştığı, olaydan 5 gün önce ... yerinde çalışmaya başlayan işçinin ... yerinde çalışmaya başladığından haberdar edilmediğine dair beyanları karşısında meydana gelen olay nedeniyle kusurlu olmadığı anlaşıldığından, sanıkların beraatine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılanlar vekillerinin sanıkların kusurlu olduğu, eksik inceleme sonucu beraat kararı verildiğine, sanıkların mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile, usul ve Kanuna uygun bulunan ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 21/04/2021 tarih, 2020/2414 Esas, 2021/1244 Karar sayılı CMK'nın 280/2. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve taksirle öldürme suçundan sanıkların beraatine ilişkin karara karşı yapılan temyiz isteminin isteme uygun olarak 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE;

2- Sanık ... hakkında verilen beraat hükmüne yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine gelince;

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 30/06/2012 tarih ve 283/39 sayılı resmi gazetede yayımlanan 6331 sayılı ... Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 9. maddesi gereğince 26/12/2012 tarihinde çıkarılan ... Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğine göre çok tehlikeli sınıfta yer alan ... yerinde olay tarihinden 5 gün önce inşaat kalfası olarak çalışmaya başlayan işçiye yapacağı işle ilgili mesleki eğitim verilmesi sağlanmadan çalıştırılması nedeniyle meydana gelen olay nedeniyle kusurlu olduğu anlaşılan sanığın mahkumiyeti yerine beraat kararı verilmesi,

Kabul ve uygulamaya göre;

Kabul ve uygulamaya göre;

Beraat eden ve yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiren sanık ... yararına hazine aleyhine, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/5 maddesi gereğince maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi;

Bozmayı gerektirmiş olup, katılanlar vekillerinin ve sanık müdafinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 21/04/2021 tarih, 2020/2414 Esas, 2021/1244 Karar sayılı CMK'nın 280/2 maddesi uyarınca kararın kaldırılması ve taksirle öldürme suçundan sanığın beraatine ilişkin kararın, 5271 sayılı CMK'nın 302/2 madde ve fıkra uyarınca BOZULMASINA; bozma kararı doğrultusunda işlem yapılmak üzere 5271 sayılı CMK'nın 7165 sayılı Ceza Muhukemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 8. maddesi ile değişik 304/2. maddesi uyarınca, dosyanın gereği için ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmesine, 21/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1343, Karar No: 2007/2707, Tarih: 27.03.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/1343 E.  ,  2007/2707 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince duruşmalı olarak yapılması ise davalı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davalı vekili Av.... Tosun ile davacı vekili Av. ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosya eksiklik nedeniyle geri çevrilmiş olup, bu kez iade edilmekle dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bozma kararı üzerine İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilen veri cetvelinde üretim gideri olarak brüt gelirin %30'u bildirilmiş olup, geri çevirme kararı üzerine dosyaya konan cetvelde üretim giderinin 393 YTL olduğu açıklanmışsa da bu rakam brüt gelirin %10-15'ine denk gelmektedir.

İlçe Tarım Müdürlüğüne yeniden yazı yazılarak veri listesindeki bu çelişki açıklandıktan sonra üretim giderini tüm kalemler halinde gösterir biçimde veri cetveli istenip dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 27.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5663, Karar No: 2014/3054, Tarih: 11.03.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/5663 E.  ,  2014/3054 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 11.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9308, Karar No: 2018/4341, Tarih: 07.06.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/9308 E.  ,  2018/4341 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Sanığın atılı suçtan mahkumiyetine dair Turgutlu Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 16.05.2017 gün ve 2017/58 Esas, 2017/57 Karar sayılı hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında ilk derece mahkemesince gerçekleştirilen soruşturma ve kovuşturma evrelerine ait işlemleri içeren dava dosyasının Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine (UYAP) kaydedilmemesi nedeniyle anılan evrelere ilişkin olup imza atılmayan iddianame, duruşma tutanakları ile gerekçeli kararda elektronik imza bulunup bulunmadığı hususunda tereddüt yaşandığından, varsa imza eksiklikleri de giderilmek suretiyle dava dosyasının sisteme aktarım işlemi yapıldıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/15770, Karar No: 2022/7192, Tarih: 14.04.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/15770 E.  ,  2022/7192 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

K A R A R

6100 sayılı HMK’nın 310.maddesi “ (1) Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2)(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3)(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.” şeklinde düzenlenlenmiştir.

Dosyanın incelemesinde ; davacı vekili tarafından uyap üzerinden gönderilen 31/12/2021 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini bildirdiğinden, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince, davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunup bulunmadığı da denetlenmek suretiyle davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahalline (İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere saklama kararı veren İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesine) İŞLEMSİZ İADESİNE 14/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/118, Karar No: 2015/7429, Tarih: 14.05.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/118 E.  ,  2015/7429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin yönetimindeki araçla seyrederken, davalı ... tarafından yol ortasına açılmış ve hiçbir önlem alınmamış çukura araçla birlikte düşmesi sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek yol kenarındaki evin odunluk duvarına çarptığını ve ayağında kırıklar meydana gelecek şekilde yaralandığını, ameliyatlar geçirdiğini, diz kapağı altına platin takıldığını, belirli oranda işgücü kaybı olduğunu, 1 yıl süresince çalışamadığını, acı, üzüntü, elem içinde kaldığını, aynı olay nedeniyle araçta bulunan dava dışı ...ı'nın sakat kaldığını,.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/858 esas 2013/234 karar sayılı dosyasında açılan davada alınan Adli Tıp Kurumu (ATK) raporunda davalıya %10 kusur verildiğini belirterek şimdilik 100 TL geçici, 100 TL sürekli işgücü kaybı zararı ve 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, kusuru kabul etmediğini, müvekkilinin taraf olmadığı bir başka dosyada alınan ATK raporunun ve kusur durumunun kendilerini bağlamadığını, tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, idarenin hizmet kusuruna dayanılan davada idari yargı mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 2,50 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 14/05/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/27751, Karar No: 2015/1243, Tarih: 27.01.2015

**22. Hukuk Dairesi         2013/27751 E.  ,  2015/1243 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Taraflar arasındaki, icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalılar avukatlarınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.01.2015 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü yapılan tebligata rağmen taraflar adına kimse gelmediğinden, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, itirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 194. maddesinde, somutlaştırma yükü düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrası uyarınca, taraflar dayandıkları vakıaları, ispata elverişli bir şekilde somutlaştırmakla yükümlüdür. Madde gerekçesinde, maddenin ihdas amacının, uygulamada genel geçer ifadelerle somut vakıalara dayanmadan davaların açılıp yürütülmesinin önüne geçmek olduğu belirtilmiştir. Gerekçenin devamında, "Bir davada, ispat faaliyetinin tam olarak yürütülebilmesi, mahkemenin uyuşmazlığı doğru tespit ederek yargılama yapabilmesi, karşı tarafın ileri sürülen vakıalara karşı kendini savunabilmesi için, iddia edilen vakıaların açık ve somut olarak ortaya konulması gerekir. Genel geçer ifadelerle, somut bir şekilde ortaya koymadan iddia veya savunma amacıyla vakıaların ileri sürülmesi durumunda, yargılamanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesi mümkün olmayacağı gibi, vakıaların anlaşılması için ayrıca bir araştırma yapılması ve zaman kaybedilmesi sözkonusu olacaktır. Taraflar, haklarını dayandırdıkları hukuk kuralının aradığı şart vakıalara uygun, somut vakıaları açıkça ortaya koymalıdırlar. Bu vakıaların somut olarak ileri sürülmesi, ilgili taraf için bir yüktür; bu yükü yerine getirmeyen sonuçlarına katlanacaktır." şeklindeki ifadelere yer verilerek somutlaştırma yükünün anlam ve önemi vurgulanmıştır.

6100 sayılı Kanun'un 119/1-e. maddesi uyarınca da, davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerinin dava dilekçesinde yer alması zorunludur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 25. maddesi gereğince de hâkim, tarafların ileri sürmediği vakıaları ve söylemediği bir şeyi dikkate alamaz, hatırlatmada dahi bulunamaz ve hâkimin kendiliğinden delil toplaması da mümkün değildir. Kanunda vakıaların açık ve somut olarak gösterilmesi yeterli görülmemiş, 6100 sayılı Kanun’un 119/1-f. hükmünde ayrıca, açık ve somut olarak gösterilmesi gereken her bir vakıanın hangi delille ispat edileceğinin de belirtilmesi aranmıştır. Keza, bu durum, yukarıda açıklanan 194. maddenin ikinci fıkrasının da tereddüt uyandırmayacak derecede açık hükmünün bir gereğidir.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde davacı, dilekçesinde talebinin dayanağı olan vakıaları tek tek, açık ve somut olarak göstermek ve her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceğini de somut olarak belirtmek durumundadır. Bu eksiklikleri gidermenin yolu, 119. maddenin 2. fıkrasındaki süre vermek değildir. Zira, Hukuk Mahukemeleri Kanunu'nun 119. Maddesi dilekçedeki eksiklik halinde ne yapılması gerektiği maddenin 2. fıkrasında belirtilmiştir. Bu fıkraya ve maddenin gerekçesine bakıldığında, Kanun koyucunun, dilekçedeki bazı eksikliklerin bir haftalık süre verilerek tamamlanması, tamamlanmadığı takdirde de davanın açılmamış sayılması gerektiğini kabul ettiği görülmektedir. Bunlar, 119. maddenin 1. fikrasının (b), (c), (ç), (ğ), (h) bentlerindeki hallerdir. Bunun dışındaki hallerde ne yapılacağı 119. maddede belirtilmeyip ya ilgili özel kanun hükmüne (örneğin, dava değerinin gösterilmemesi halinde Harçlar Kanunu hükümleri) veya diğer hükümlere başvurulması gerekmektedir. Dilekçede vakıaların hiç ya da somut olarak gösterilmemesi ve delillerle bağlantı kurulmaması halindeki özel düzenleme ise 194. maddedir. Dolayısıyla bu hükümden hareketle sorun çözülmelidir.

Daha önce doktrinde ve kısmen yargı kararlarında zikredilen somutlaştırma yükü, 6100 sayılı Kanun ile birlikte açık bir kanunî düzenlemeye kavuşmuştur. Ancak, bu noktada iddia yükü ile somutlaştırma yükünü birbirinden ayırdetmek de gerekir. Dilekçede hiçbir vakıaya veya hukukî nitelikte vakıa sayılacak iddialara yer verilmemişse, o zaman "iddia yükünün" yerine getirilmemesinden; belirli vakıa iddiaları mevcut olmakla birlikte, bunların somut ve açık şekilde gösterilmemesi (ve delillerle bağlantı kurulmaması) halinde ise, somutlaştırma yükünün yerine getirilmemesinden söz edilir. Bu her iki yük de usûlî yükler olmakla birlikte, sonuçları ayrı değerlendirilmelidir. İddia yükünün yerine getirilmemesi halinde, gerçek anlamda bir vakıa iddiası mevcut değildir ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu 25. Maddesi gereğince hâkimin mevcut olmayan bir vakıaya dayanması, hatta bunu hatırlatması mümkün olmayacaktır. İddia edilmeyen bir şeyin ispatına yönelik faaliyetten de söz edilemez. Kısaca, iddia yoksa, ispat da yoktur. Bu sebeple, iddia yükünün yerine getirilmemesi halinde, dilekçeler teatisi aşamasında bu eksiklik tamamlanmamışsa (ki iş yargılamasında basit yargılama usûlü uygulandığından dilekçeler teatisi olarak ancak birer defa dilekçe vermek mümkündür), bu aşamadan sonra başkaca bir inceleme yapmadan, işin esasına girmeden, davanın "iddia yükü yerine getirilmediğinden usûlden reddi" gerekir. Çünkü, esasa girip ne ön inceleme ne tahkikat konusu yapılacak bir vakıa mevcuttur.

Davacının dilekçesinde talebine dayanak yaptığı bazı iddialar (vakıalar) olmakla birlikte, bunlar somut ve açık değilse, o zaman somutlaştırma yükünün yerine getirilmemesinden söz edilmelidir. Somutlaştırma yükü yerine getirilmeden ne karşı tarafın sağlıklı savunma yapması ne de sağlıklı bir hüküm verilmesi mümkündür. Çünkü, karşı tarafın hukukî dinlenilme hakkının gereği olarak açıklama ve ispat hakkını kullanabilmesi için, öncelikle kendisine yöneltilen iddialar hakkında tam olarak bilgilenmesi zorunludur. Keza, hükümde nelerin yer alması gerektiğini belirten Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. Maddesi gereğince, tarafların iddia ve savunmalarının, uyuşmazlık noktalarının, hükmün dayandığı ve sabit görülen vakıların, tam olarak gösterilmesi aranmaktadır (m. 297/1-c). Somut vakıalar olmadan, hâkimin sağlıklı ve somut bir karar vermesi de mümkün değildir.

Davanın dayanağı olan vakıaların soyut olarak gösterilmesi yetmez, bu vakıaların ispata elverişli şekilde zaman, mekan ve içerik olarak somutlaştırılması zorunludur. somutlaştırmak, bir iddiayı, zaman, mekân, kişi, oluş şekli gibi unsurlarıyla algılamaya, anlamaya, tartışmaya, ispata elverişli şekilde ortaya koymaktır. Vakıaların somutlaştırılmasından sonra, karşı tarafça savunma yapılabilir ve mahkemece bir vakıa tam olarak algılanabilir, ispat faaliyeti yürütülebilir ve vakıa üzerinde inceleme ve tartışma yapılarak karar verilevilir. Soyut ve genel ifadelerle dilekçe yazmak, tarafın kendi bilmediği bir şeyi karşı tarafın bilmesini ve mahkemenin de talepte dahi bulunanın bilmediği, somut olarak ileri sürmediği, belirsiz bir şeyden sonuç çıkarmasını beklemek anlamına gelir ki, bu durum hukuk kuralları bir yana mantık kurallarıyla da bağdaşan bir durum değildir. Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere, dava malzemesini getirmek tarafların, hukuku uygulamak mahkemenin işidir. Taraflar dava malzemesini eksik değil, tam olarak getirmek durumundadırlar. Unutmamak gerekir ki, talebin tam tespit edilemediği belirsiz alacak davasında dahi, talep konusu belirsiz olsa dahi, Kanun hukuki ilişkinin belirtilmesini zorunlu kılmıştır. Çünkü, kişi, belirsiz ve bilinmeyen bir hukukî ilişki ve vakıadan hareketle bir talepte bulunamaz.

Somutlaştırma yükü de iddia yükü gibi usûlî bir yük olmakla birlikte, sonucu iddia yükünden farklıdır. İddia yükünde ortada bir vakıa yokken, somutlaştırma yükünde bir vakıa mevcut, ancak kanunun aradığı şekilde açık ve somut değildir. Bu durumda, özellikle hâkimin davayı aydınlatma ödevi ile ön inceleme hükümleri dikkate alınmalıdır. Çünkü, "maddi ve hukuk açıdan belirsiz yahut çelişkili" hususlarda hâkim davayı aydınlatmak durumundadır. Somut olmayan vakıalarda, maddi ve belirli ölçüde hukuki belirsizlik mevcuttur, bu belirsizliğin giderilmesi gerekir. Bu belirsizlik dilekçelerin verildiği aşamada giderilebileceği gibi, özellikle gerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320. maddesi gerekse 137. ve 140. Maddeleri hükümleri gereğince, hâkim tarafından bu konuda çaba gösterilmesi gerekir. Çünkü, ön incelemede tarafların iddia ve savunmalarının tespit edilmesi, anlaştıkları ve anlaşamadıkları noktaların tek tek belirlenmesi gerekli ve zorunlu olup bu aynı zamanda hâkimin ödevidir. Bu çerçevede hâkimin ön incelemede mutlaka somutlaştırmayı sağlaması gerekir. Bu sebeple, sadece tarafların dilekçelerini tekrar ettikleri yönündeki beyanların tutanağa geçirilmesi veya soyut ifadelerle tespit yapılması yeterli değildir. Bu, mahkemenin yargılamayı yürütmesi bakımından sağlıklı olmayacağı ve Kanuna aykırı olacağı gibi, Yargıtay denetimine elverişli bir durum da oluşturmayacaktır. Bunun gibi, tarafların üzerinde bulunan yükleri (iddi, somutlaştırma ve ispat yükü) ve hâkimin görevi ve ödevini bilirkişinin üzerine yıkarak, bilirkişinin bu tespitleri yapması da beklenemez ve bu tespitlere göre de dava yürütülemez. Zira, tarafın iddiası olmayan veya somutlaştırmadığı bir hususu, bilirkişi incelemez, değerlendiremez; bilirkişi hâkimin yerine de geçerek davayı aydınlatamaz, uyuşmazlık ve vakıa belirlemesinde bulunamaz. Bilirkişi ancak, varolanı inceleyebilir, açıklayabilir, teknik bilgisiyle istenen hususu tespit edebilir.

Başlangıçta taraflarca ve hâkim tarafından gerçekleştirilmeyen bu işlemlerin sonradan bilirkişi marifetiyle giderilmesi usûlen mümkün değildir.

Eğer somutlaştırma yükü, hâkimin davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevine rağmen, davacı tarafından yerine getirilmemişse, o zaman bu yüke bağlanan yaptırım ortaya çıkacaktır. Somutlaştırma yükünün yerine getirmemenin yaptırımı, ispat yükünü yerine getirmemektir. Bu ise, aslında vakıanın ispata elverişli kabul edilememesi ve bunun sonucu olarak da belirsizlik rizikosuna katlanma şeklinde gerçekleşecektir. Böyle bir durumda, somutlaştırma yükü ve dolayısıyla ispat yükü yerine getirmediğinden, ispat edilemeyen davanın reddi sonucu doğacaktır ki, bu da davanın esastan reddi olup işin esası bakımından kesin hüküm oluşturacaktır.

Sonuç olarak dava dilekçesinde, gerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119/1-e. maddesi gerekse 194. maddesi gereğince somutlaştırma yükünün yerine getirilmemiş olması halinde, önce hâkim davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini (yeni bir vakıa meydana getirmeden, sadece mevcut vakıa kapsamında) davacıdan istemeli, bu eksiklik tamamlanırsa yargılamaya devam edilerek karar verilmeli, bu eksiklik tamamlanmaz, somutlaştırma gerçekleşmezse, ispatsız kalan davanın reddine karar verilmesi gereklidir.

Somut olayda, dava dilekçesinde, 2010 yılı öncesinden kalan ve eksik ödenen ücret alacaklarına karşılık toplam 12.097,00 TL'nin hüküm altına alınması talep edilmiştir. Dava dilekçesi, 2010 yılı öncesi ücret alacaklarına ilişkin soyut ve genel anlatımlar içermektedir. Hangi ay ve yıla ait, ne kadar ücret alacağının ödenmediği belirtilmemiştir. Anılan sebeple, dava dilekçesinde, somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmediği anlaşıldığından, öncelikle hâkimin bu konuda somutlaştırma yapması için tarafı uyarması ve bu vakıaları tüm unsurlarıyla belirlemesini istemesi, özellikle ön inceleme aşamasında bu belirlemenin yapılması, buna rağmen davacının somutlaştırma yükünü yerine getirmemesi durumunda davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde 2010 yılı öncesi ücret alacağının kabulüne karar verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.