muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/5609, Karar No: 2025/843, Tarih: 07.02.2025

4. Ayrıca 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu’nun 4 ve 6. madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, İnfaz Hakimliğinin görevinin ceza infaz kurumunda yer alan tutuklu ve hükümlülere ilişkin cezaevi idaresinin ... ve işlemlerinin şikayet yolu ile kanun veya diğer mevzuat hükümleri ile hukukun genel ilkelerine uygunluğunun denetlenmesine ilişkin olduğu, İnfaz Hakimliğince hükümlü veya tutuklu tarafından yapılan şikayetin kabulü halinde cezaevi idaresi tarafından verilen kararın veya yapılan işlemin iptaline ya da faaliyetin durdurulmasına veya ertelenmesine karar verilebileceği, ancak idarenin yerine geçerek bir karar verilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla; somut olayda, şikayetin kabulüne karar verildikten sonra şikayete konu cezaevi idaresi tarafından yapılan uygulamanın iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, idarenin yerine geçerek “Dijital akort cihazının masrafı tarafından karşılanmak suretiyle temin edilerek başvurucuya verilmesine" şeklinde karar verilmesi kanuna aykırı olup, kanun yararına bozma talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 08.01.2024 tarihli ve 2023/2138 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

07.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18829, Karar No: 2014/1748, Tarih: 05.02.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/18829 E.  ,  2014/1748 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/10/2013

NUMARASI : 2013/193-2013/428

Davacı H.. A.. vekili Avukat A. K.. tarafından, davalı P.. M.. aleyhine 30/04/2013 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 23/10/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı P.. M.. bir kamu tüzel kişiliği olup; kural olarak, işlem ve eylemleri kamusal nitelik taşır. Somut olayda, davacı adına PTT Erenler şubesine yapılan havalenin, davacının adı kullanılarak kimliği belirlenemeyen şahıs tarafından çekildiği belirtilerek maddi zarar oluştuğu iddia edilmiştir. Görevin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru niteliğindedir. Anlatılan olay doğrultusunda davalının hizmet kusuru işlediği anlaşılmaktadır. İdarenin hizmet kusurundan doğan zararlardan dolayı; İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 2/1-b maddesi gereğince İdare’ye karşı idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerekir. Görev sorunu, açıkça veya hiç ileri sürülmese de kendiliğinden (re’sen) dikkate alınır. Mahkemece, yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi yerine işin esasının çözümlenmesi usul ve yasaya mutlak aykırılık oluşturmaktadır. Karar açıklanan nedenle yerinde görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA; bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 05/02/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15277, Karar No: 2014/2985, Tarih: 10.03.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/15277 E.  ,  2014/2985 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 10.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/218, Karar No: 2024/4832, Tarih: 01.07.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/218 E.  ,  2024/4832 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/235 E. 2023/464 K.

SUÇTAN ZARAR GÖRE : Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde değil ise de kararda temyiz süresinin 15 gün olduğu belirtilerek sanık yanıltıldığından sanığın tebliğden itibaren onbeşinci günde verdiği temyiz dilekçesinin süresinde olduğu kabul edildiği, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Bozma üzerine, Diyarbakır 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 09.07.2020 tarihli ve 2019/463 Esas, 2020/231 Karar sayılı kararının sanığın temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 04.03.2021 tarihli ve 2021/4768 Esas, 2021/3102 Karar sayılı kararı ile "Sanığın 06.08.2020 havale tarihli temyiz dilekçesi içeriğinde, atipikpsikoz bozukluğunun olduğunu ve hastalığı nedeniyle engelli raporu bulunduğunu belirtmesi karşısında, sanığın suç tarihinde ve halen 5237 sayılı TCK'nin 32. maddesi kapsamında akıl hastalığı bulunup bulunmadığının, Adli Tıp Kurumu ilgili İhtisas Dairesinden veya tam teşekküllü Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinden ya da Tıp Fakültelerinin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlıklarından alınacak sağlık kurulu raporuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm tesisi" nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

2. Diyarbakır 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.09.2023 tarihli ve 2021/235 Esas, 2023/464 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 86/2, 86/3-a, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle; sanığın atılı suçu işlemediğinden beraatine karar verilmesi gerektiğine, eksik incelemeyle karar verildiğine, sanığın akıl hastalığı olduğuna ve davanın zamanaşımına uğradığına ilişkindir.

III. GEREKÇE

Mağdur ile sanığın kardeş oldukları, olay günü, gece saatlerinde aralarında ailevi nedenlerle yaşanan tartışma esnasında sanığın, yumrukla vurduğu mağduru basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaraladığı anlaşılan olayda,

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle; sanığın atılı suçu işlemediğinden beraatine karar verilmesi gerektiğine, eksik incelemeyle karar verildiğine, sanığın akıl hastalığı olduğuna ve davanın zamanaşımına uğradığına ilişkindir.

III. GEREKÇE

Mağdur ile sanığın kardeş oldukları, olay günü, gece saatlerinde aralarında ailevi nedenlerle yaşanan tartışma esnasında sanığın, yumrukla vurduğu mağduru basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaraladığı anlaşılan olayda,

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, sanık hakkında ........ Şehir Hastanesi sağlık kurulunca düzenlenen raporda sanığın işlediği suç yönünden cezai sorumluluğunun tam olduğunun bildirildiğinin anlaşıldığı, hükme esas alınan adli raporların yeterli olduğu, yargılama sonucunda oluşan kanaat ve takdire göre ceza yaptırımının yasal bağlamda ve gerekçesi gösterilerek belirlendiği, eksik incelemenin bulunmadığı, takdiri indirimin Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulanmasına karar verildiği, yasal şartları oluşmadığından diğer lehe hükümlerin de uygulanmadığı, yüklenen suçun gerektirdiği cezanın türü ve üst haddine göre, suç tarihi olan 07.05.2014 tarihi ile inceleme tarihi arasında, zamanaşımının kesildiği süre de dikkate alındığında, olağanüstü zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından, sanığın temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Diyarbakır 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.09.2023 tarihli ve 2021/235 Esas, 2023/464 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.07.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4937, Karar No: 2013/20344, Tarih: 13.11.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/4937 E.  ,  2013/20344 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada...2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27.12.2012 tarih ve 2010/883-2012/753 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Bankanın...Şubesi nezdinde bulunan katılım hesabından sahte kimlik ibraz edilmek suretiyle, 21/10/2010 tarihinde, ...Şubesi'nden, 9.058,86 USD'nin çekildiğini, çekilen miktarın davalı Bankadan talep edildiğini ancak ödeme yapılmadığını ileri sürerek 14.000,00 TL'nin (9.058,86 USD'nin dava tarihi itibariyle kuru) dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin gerekli özeni ve dikkati gösterdiğini, para çeken şahsın davacının kimlik bilgilerini taşıyan nüfus cüzdanını ve hesap cüzdanını ibraz ettiği, ayrıca davacının dava konusu hesabına ilişkin tüm bilgilere vakıf olduğunu bu nedenle davacının kusurlu bulunduğunu savunarak davanın redddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı Bankanın, davacının davalı Banka sisteminde kayıtlı fotoğrafı ile davaya konu para çekme işlemi sırasında ibraz edilen nüfus cüzdanındaki fotoğraf arasında belirgin fark olmasına, hesap cüzdanı ibraz edilmemesine, davacı ile davalı Banka arasında imzalanan bankacılık işlemleri sözleşmesindeki imzası ile şüpheli 3. kişinin ibraz ettiği nüfus cüzdanı kayıp belgesindeki imzanın ve dekonta alınan imzanın birbirine uymamasına rağmen ödeme yaptığı ayrıca hesabın bulunduğu şube dışındaki bir şubeye başvurulması ve hesabın tamamının kapatılmasının talep edilmesi halinde başvurulan şubenin yukarıda ayrıntılı şekilde belirtilen incelemeleri özenle yapması ve daha titiz davranması ve ilgili şubeden provizyon da alması gerektiği, ancak bunların yerine getirilmediği, davalı bankanın kusurlu olduğu, davacının kusurlu olduğuna ilişkin delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 14.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 748,35 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 13.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3027, Karar No: 2012/20376, Tarih: 05.09.2012

**2. Hukuk Dairesi         2012/3027 E.  ,  2012/20376 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Çocukla Kişisel İlişkinin Yeniden Düzenlenmesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Toplanan delilerden tarafların aynı şehirde yaşadıkları müşterek çocuk Yaşar'ın 2004 doğumlu olup baba ile kurulan kişisel ilişkinin yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Analık ve babalık duygularını tatmin edecek şekilde kişisel ilişki kurulmamış olması doğru bulunmamıştır. Bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir (HUMK m. 437/7).

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple hüküm bölümünün birinci paragrafının tamamen hükümden çıkartılmasına, yerine "Davanın kabulüne; davacı baba ile müşterek çocuk Yaşar arasında her ayın son Cumartesi günü saat 10:00'dan Pazar günü saat 18:00'e, dini bayramların ikinci günü saat 10:00'dan saat 18:00'e, okul yarıyıl tatilinin başladığı ilk Cumartesi günü saat 10:00'dan ikinci Cumartesi günü saat 18:00'e, her yıl Temmuz ayının birinci günü saat 10:00'dan yirminci günü saat 18:00'e kadar kişisel ilişki kurulmasına" sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu şekilde düzeltilerek ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.05.09.2012 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2017/16695, Karar No: 2017/4176, Tarih: 02.03.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/16695 E.  ,  2017/4176 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yargıtay tarafından temyiz incelemesi yapılabilmesi için, temyiz harç ve giderlerinin temyiz eden tarafından mutlaka tam olarak yatırılması gerekir.

Temyiz giderleri, dava dosyasının Yargıtaya gönderilmesi ve temyiz incelemesinden sonra Yargıtay tarafından dosyanın mahkemeye iadesi için gereken giderler ile temyiz incelemesi sırasında Yargıtayda ve temyiz incelemesi sonrası yerel mahkemede yapılması gereken tebligatlar için gerekli giderleri kapsar.

Temyiz harçları ise (mahkemece alınması gereken temyiz harçları) başvurma harcı ile karar ve ilam harcından oluşmaktadır.

Başvurma harcı harçlar yasasında düzenlenmiş, her yıl miktarı değişen maktu bir harç olup temyiz eden tarafından yatırılması zorunludur.

Nispi harca tabi davaların kabulüne ilişkin kararların temyizi halinde, mahkemece hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan nispi karar ve ilam harcının dörtte birinin nispi temyiz karar harcı olarak yatırılmalıdır.

Mahkemece verilen karar istinaf kanun yoluna değil temyiz kanun yoluna tabi olmakla; kararı temyiz eden davalı vekilince nispi temyiz karar harcı yatırılması gerekirken nispi istinaf karar harcı yatırıldığı ve nispi temyiz karar harcının yatırıldığına dair dosya içerisinde harç tahsil makbuzu bulunmadığının anlaşılmasına göre; davalı tarafa nispi temyiz karar harcının (sehven yatırılan harçlar talep halinde iade edilmek üzere) kanunda öngörülen yedi günlük kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici .... maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434. maddesi uyarınca muhtıra çıkartılarak kanuni süre beklendikten sonra tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 02.03.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/90, Karar No: 2018/260, Tarih: 05.02.2018

**23. Hukuk Dairesi         2018/90 E.  ,  2018/260 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen sıra cetveline itiraz davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 21.09.2017 gün ve 2015/7986 Esas, 2017/2313 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili,... İcra Dairesi'nin 2013/9915 takip sayılı dosyasından düzenlenen 09.02.2015 tarihli sıra cetvelinin iptaline, sıra cetvelinde davalıya birinci sırada ayrılan payın tamamının müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece verilen görevsizlik kararının 10.06.2015 tarihinde kesinleşmekle, davacı tarafça yasal sürede dosya gönderme dilekçesinin sunulmamış olduğu gerekçesiyle 29.07.2015 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına dair verilen ek karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez, davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Davacı vekili, süresi içerisinde karar düzeltme talebinde bulunmuş ise de, "davanın açılmamış sayılmasına yönelik verilen mahkeme kararlarına karşı " HUMK 440/III-3 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalıdır.

Bu itibarla, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 09,40 TL harç ve takdiren 315,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 05.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5695, Karar No: 2014/3006, Tarih: 10.03.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/5695 E.  ,  2014/3006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanıklar müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 10.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2435, Karar No: 2021/4528, Tarih: 01.04.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/2435 E.  ,  2021/4528 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2017/422-2019/239

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Eldeki dava dosyası incelendiğinde bir önceki bozma kararının gereğinin yerine getirilmediği, davalıların sorumlu olduğu miktarların bozma ilamında belirtilen açıklamalara göre hesaplanmadığı anlaşılmaktadır. Bozma ilamında; “Davanın gelirler yönünden yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere 21/1. madde işverenin, 21/4. madde üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunmaktadır.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır. Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygun olacağı” belirtilmiştir. Mahkemece bozma ilamında yapılan açıklamalara göre davalıların sorumlu oldukları miktarların belirlenmesi için hesap raporu alınmak suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli, Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 01.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.