muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/28289, Karar No: 2017/8988, Tarih: 01.11.2017

**19. Ceza Dairesi         2015/28289 E.  ,  2017/8988 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 01.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/34, Karar No: 2019/685, Tarih: 04.02.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/34 E.  ,  2019/685 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davalılar .... Seramik Porselen Turizm A.Ş. ve ... yönünden davanın reddine, davalı .... Madencilik Metal İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ... Başkanlığı ve davalılardan....Madencilik Metal İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 05.01.2011 tarihli iş kazası sonucu vefat eden işçinin hak sahibine bağlanan gelir ve cenaze yardımından oluşan kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 21. maddesidir.

1- Dosya içerisindeki “Yüklenici Sözleşmesi”ne göre, .... Otel'in “Kalıp-Demir-Beton Dükümü, Duvar, Sıva, Şap, Asmolen işlerinin yapılması” sözleşmenin konusunu oluşturmaktadır.

....Seramik Por. Tur. A.Ş. tarafından,..... Otel'in Kalıp-Demir-Beton Dükümü, Duvar, Sıva, Şap, Asmolen işlerinin yapılması işinin....Madencilik Metal İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne verildiği sabittir, ancak proje kapsamında inşaatın diğer işlerinin kim veya kimler tarafından yapılacağı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu durumda mahkemece .... Otel'in bitirilmesi için yapılan tüm sözleşmeler getirtilerek davalı şirketler arasındaki asıl-alt işverenlik sıfatları bu kapsamda belirlenmelidir.

2- 5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile davalının Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 5510 sayılı Yasanın 21. , 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2. vd. maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Somut olayda; meydana gelen kaza sebebiyle davalı....Madencilik Metal İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluları Mehmet Ertunç ve Hakan Lafcı hakkında açılan ve itiraz edilmeksizin kesinleşen Afyonkarahisar 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/174 E. - 2012/482 K. sayılı dosyasına sunulan ve hükme esas alınan 05.03.2012 tarihli kusur raporunda; kazada ölen işçi Selahattin Kipel'in asli, sanık Hakan Lafcı'nın tali kusurlu oldukları, ....'un ise kusursuz olduğu tespit edilmiştir.

Eldeki davada hükme esas kusur raporunda ise; %5'i şantiye mühendisi ....ya ait olmak üzere davalı....Madencilik Metal İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne toplam %80, ölen işçiye ise %20 kusur izafe edilmiş, Kütahya Seramik Por. Tur. A.Ş. ve ...'ın kusursuz oldukları kanaatine varılmış ve mahkemece de bu rapor esas alınarak hüküm kurulmuştur.

Kusura ilişkin bu tespitler incelendiğinde raporlar arasında açık çelişki bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, Afyonkarahisar 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/174 E. - 2012/482 K. sayılı ceza davasındaki kusur raporu ve eldeki davada alınan kusur raporu da dikkate alınarak, raporlar arasındaki çelişki giderilmek üzere yeni oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden, yukarıda açıklandığı şekilde asıl-alt işverenlik ilişkisi tümüyle açığa kavuşturularak, yeniden sorumluların kusurunun, aidiyetinin ve oranlarının belirlenmesi için rapor alınmalı ve raporlar arasındaki çelişki giderilmelidir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı ... Başkanlığı ve davalılardan....Madencilik Metal İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmünün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan....Madencilik Metal İnş. Tur. Ltd. Şti.'ye iadesine, 04.02.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/233, Karar No: 2005/279, Tarih: 27.04.2005

**Hukuk Genel Kurulu         2005/6-233 E.  ,  2005/279 K.**

**"İçtihat Metni"**

|  |  |  |

| --- | --- | --- |

| **Mahkemesi** | : | Ankara 12.Asliye Hukuk Mahkemesi |

| **Günü** | : | 23.12.2004 |

| **Sayısı** | : | 2004/457-532 |

|  |  |  |

|  |  |  |

Taraflar arasındaki *“itirazın iptali”*” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 12.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın kısmen kabulüne dair verilen 28.10.2003 gün ve 2002/498-2003/890 sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 6.Hukuk Dairesi’nin 5.7.2004 gün ve 5350-5470 sayılı ilamıyla;

(...Dava, kira ve aidat borcu nedeniyle yapılan icra takibine itirazın iptali ve inkar tazminatı tahsiline ilişkindir. Mahkemece talebin kısmen kabulüne, kira borcu ile ilgili talebin ve her iki tarafın inkar tazminatı isteklerinin reddine karar verilmiş ve karar her iki taraf vekillerince temyiz olunmuştur.

I-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre aşağıdaki bendin

kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Kira alacağı ile ilgili red kararına yönelik temyize gelince;

Davacı vekili, dava dilekçesinde, davalının 1.5.1997 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli yazılı sözleşme ile kiracı olup 15.9.2001-1.4.2002 tarihleri arasında kira bedellerini, sözleşmede yazılı miktardan aylık 565'er dolar eksik ödediği ve oniki aylık aidat borcunu ödemediği için İcra takibi yaptıklarını, haksız itirazla takibin durduğunu belirterek itirazlarının iptalini istemiştir, Davalı vekili, sözleşmedeki artışla ilgili hükmün, 4531 sayılı Yasa ile ortadan kalktığını, davacının da daha önce yaptığı başka bir takipte 2001/Nisan ve Mayıs kiralarını bu yasaya uygun takibe koyduğunu, bu nedenle artık sözleşmeye göre artış isteyemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Taraflar arasındaki yazılı kira sözleşmesi 1.5.1997 başlangıç tarihli ve beş yıl sürelidir. İlk yılın aylık kirası 5000 (beşbin) Dolar kabul edilip her yıl için %5 artış kararlaştırılarak, yıllara göre aylık kira miktarları gösterilmiştir. Kira bedellerinin yabancı para ile kararlaştırıldığı sözleşmelerde yabancı parada artışı yasaklayan 4531 Sayılı Yasanın, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği tarih gözönünde tutulduğunda, kiracının kira sözleşmesinden ve kararlaştırılan artıştan sorumlu tutulacağının kabulü gerekir. 4531 Sayılı Yasanın yürürlükte olduğu 2001/Nisan ve Mayıs kirasındaki istem ile ilgili takipten söz edilip kira alacağı ile ilgili takibin reddi doğru değildir.­.

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

**HUKUK GENEL KURULU KARARI**

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

**HUKUK GENEL KURULU KARARI**

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

**A-DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:** Davacı, davalının kira sözleşmesine göre 15.09.2001 ila 01.04.2002 tarihleri arasında ödemesi gereken kira bedelini eksik ödediğini, Nisan 2002 ayı kira bedelini ise hiç ödemediğini, ayrıca Nisan 2001 ila Aralık 2001 tarihleri arasındaki apartman aidatlarını da ödemediğini, bunların tahsili için başlattığı icra takibinin davalının itirazı üzerine durdurduğunu açıklayarak, itirazın iptaline %40 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

**B-DAVALININ CEVABININ ÖZETİ:** Davalı, 4531 sayılı Kanuna göre, yabancı para üzerinden kararlaştırılan kira alacaklarına ayrıca artış uygulamasına gidilemeyeceğini, bu nedenle önceki dönem kira bedelinin sözleşmeye göre artırılarak talep edilmesinin kanuna aykırı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

**C-YEREL MAHKEMENİN KARARININ ÖZETİ:**Mahkeme, 18.02.2000 tarihinde yürürlüğe giren 4531 sayılı Kanunun 2.fıkrası ile; kira parasının yabancı para ve kıymetli madene endeksli olarak belirlenmesi durumunda ayrıca sözleşmelerdeki yıllık artış şartının uygulanmayacağı kuralının benimsenmiş bulunduğunu, Anayasa Mahkemesince sadece *“2001 yılı için Türk Parası üzerinden belirlenen sözleşmelerde yıllık kira artışının %10 oranında artırılabileceği”* hükmünün iptal edilmiş olduğunu açıklayarak davacının bu yöne ilişkin isteminin reddine karar vermiştir.

**D-TEMYİZ EVRESİ, BOZMA VE DİRENME :** Davacı ve davalı vekillerince kararın temyizi üzerine Özel Dairece; yukarıda açıklanan şekilde sözleşmede kararlaştırılan yabancı parada artışı yasaklayan 4531 sayılı Kanunun Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği tarih gözönünde tutulduğunda, kiracının kira sözleşmesinden ve kararlaştırılan artıştan sorumlu tutulacağının kabulü gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuş, Yerel Mahkeme önceki gerekçelerini yineleyerek direnme kararı vermiştir.

**E-UYUŞMAZLIK:** Anayasa Mahkemesince 4531 sayılı Kanun ile 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanuna eklenen Geçici 7.maddenin 2.fıkrasında geçen *“...2001 yılında ise yıllık %10 ...”* ibaresinin iptal edilmesi karşısında, aynı kanunun ikinci fıkrasında açıklanan, yabancı paraya endeksli kira sözleşmelerinde öngörülen artış yapılamaz şartının uygulanıp uygulanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

**F-GEREKÇE :** Bilindiği üzere 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkındaki Kanuna 16.2.2000 tarihinde 4531 sayılı Kanunla eklenen Geçici 7.maddesi; *“Sözleşmelerde kararlaştırılan kira paraları 2000 yılında yıllık %25, 2001 yılında ise %10 oranında artırılabilir. Ancak taşınmazın bulunduğu bölgede rayiç kira parasındaki artış bu oranların altında ise, bu oranlar uygulanmaz.*

**F-GEREKÇE :** Bilindiği üzere 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkındaki Kanuna 16.2.2000 tarihinde 4531 sayılı Kanunla eklenen Geçici 7.maddesi; *“Sözleşmelerde kararlaştırılan kira paraları 2000 yılında yıllık %25, 2001 yılında ise %10 oranında artırılabilir. Ancak taşınmazın bulunduğu bölgede rayiç kira parasındaki artış bu oranların altında ise, bu oranlar uygulanmaz.*

*Kira parasının yabancı para veya kıymetli madene endeksli olarak belirlendiği sözleşmelerde ayrıca yıllık artış uygulanmaz.*

*Kira parasının artış sınırlarının aşılması amacıyla yeniden kira sözleşmesi yapılamaz.*

*Kira tespit davalarında da yukarıdaki sınırlamalara uyulur.”* Hükmünü taşımaktadır.

20.07.1999 tarihli Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu Raporunda, tasarının 2000 ve 2001 yılını kapsayan iki yıl için düzenleme getirdiği açıklanmıştır.

Bu kanunun *“...2001 yılında ise yıllık %10...”* ibaresinin Anayasa’nın 2, 5 ve 35.maddelerine aykırı olduğu iddiası ile Adana 2.Sulh Hukuk Mahkemesince yapılan başvuru üzerine Anayasa Mahkemesi 19.7.2001 gün ve 2001/303-333 sayılı olup, 15.9.2001 tarih ve 24524 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan kararında; “*18.5.1955 günlü, 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanuna 4531 sayılı Yasa ile eklenen Geçici Madde 7’nin, birinci fıkrasının ilk tümcesindeki “...2001 yılında ise yıllık %10....” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline* “ karar verilmiştir.

Açıklanan bu durum karşısında Anayasa Mahkemesince sadece 4531 sayılı Kanunun 1.fıkrasının ilk tümcesinde yer alan Türk parası üzerinden düzenlenen sözleşmelerde 2001 yılı için öngörülen %10’luk artış koşulunun iptal edildiği, kanunun ikinci fıkrasında düzenlemeye konu olan, yabancı para ya da kıymetli madene endeksli olarak kira bedelinin belirlendiği sözleşmelerde ayrıca yıllık artış şartının uygulanmayacağı ilkesinin iptale konu olmadığı ve yürürlükte olduğu belirgin hale gelmektedir.

Somut olayda, taraflar arasında 01.05.1997 başlangıç tarihli bir kira sözleşmesi bulunduğu, kira bedelinin ilk yıl için aylık 5000 USD olarak belirlendiği ve yıllık % 5 oranında artış şartının öngörüldüğü, 01.05.1998’de başlayan dönem için %5 artışla aylık kira bedelinin 5250 USD olarak belirlendiği, 01.05.1999 tarihinde başlayan dönem için aylık kira bedelinin 5512 USD olarak ve bu kira bedellerinin ihtilafsız olarak ödendiği konusunda taraflar arasında bir anlaşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın 01.05.2000 ile 01.05.2001’de başlayan dönemlere ilişkin olarak ve 2000 ile 2001 yılları için bir önceki yılda taraflarca ihtilafsız olarak belirlenen 5512 USD’nin mi, yoksa bu bedelin üzerine 2000 ve 2001 yılları için %5’er oranda artış yapılarak bulunacak miktarın mı ödenmesi gerektiği noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan yasal durum karşısında, 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkındaki Kanuna 4531 sayılı Kanunla eklenen Geçici Madde 7’nin ikinci fıkrasında yer alan kira bedelinin yabancı paraya endeksli olarak belirlenmesi halinde ayrıca sözleşmelerde öngörülen yıllık artış şartının uygulanmayacağı yönündeki uygulanması zorunlu, emredici ve yürürlükteki yasal düzenleme nedeniyle, 01.05.2000 ile 01.05.2001 tarihlerinde başlayan kira dönemlerinde bir önceki yıl için saptanan 5512 USD tutarındaki kira bedelinin ödenmesi gerektiğine ilişkin mahkeme kararı yerinde olup onanması gerekir.

**SONUÇ:** Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının mahkeme kararında ve yukarıda açıklanan nedenlerle **ONANMASINA,** gerekli temyiz ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,27.4.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8923, Karar No: 2022/3823, Tarih: 09.03.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/8923 E.  ,  2022/3823 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

5271 sayılı CMK’nin 231/8-son cümlesi uyarınca, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 14.04.2011 tarihinden, denetim süresi içinde ikinci suçun işlendiği 29.09.2012 tarihine kadar dava zamanaşımının durduğu gözetilerek yapılan incelemede;

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.11.2014 tarihli, 2013/830 Esas ve 2014/502 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; CMK'nin 231/11. maddesine göre hükmün açıklanmasına dair kararda, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141/3., CMK'nin 34 ve 230. maddeleri uyarınca mahkeme kararlarının Yargıtay denetimine imkan sağlayacak biçimde açık ve gerekçeli olması, gerekçe bölümünde iddia ve savunmada ileri sürülen görüşlerin belirtilmesi, mevcut delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterilmesi, bu delillere göre ulaşılan sonuçların, iddia, savunma ve dosyadaki diğer belgelere ilişkin değerlendirmeler ile sanığın eyleminin ve yüklenen suçun unsurlarının nelerden ibaret olduğunun, hangi delillere üstünlük tanındığının açık olarak gerekçeye yansıtılması, delillerle sonuç arasında bağ kurulması gerekirken; açıklanan ilkelere uyulmadan, önceki karara yollama yapılmak suretiyle Anayasa'nın 141. ve 5271 sayılı CMK'nin 34 ve 230. maddelerine aykırı davranılarak gerekçesiz hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca diğer yönleri incelenmeyen hükmün BOZULMASINA, 09.03.2022 tarihinde Başkan vekili ...'ın karşı oyu ile oy çokluğuyla, diğer yönlerden ise oy birliğiyle karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

Dairemizin 09/03/2022 tarih, 2021/8923 Esas, 2022/3823 Karar sayılı bozma düşüncesine aşağıdaki sebeplerden katılmıyorum.

Tartışmanın konusunu, denetim süresi içinde kasıtlı suç işleyen sanık hakkında, açıklanması geri bırakılan hükmü açıklayan mahkemenin, CMK'nin 34 ve 230. maddeleri gereğince yeniden gerekçeli hüküm kurmasının gerekli olup olmadığı oluşturmaktadır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin düzenleme, Ceza Muhakemesi sistemi ile bağdaşmamakta ve uygulamada sayılamayacak kadar sorun ve tartışma yaratmaktadır. Ancak sorunu mevcut yasal düzenlemeye göre çözüme ulaştırmak gerekmektedir.

CMK'nin 231. maddesinin 11. fıkrasının birinci cümlesinde, sanığın, “Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar.” denmiştir.

CMK'nin 231. maddesinin 11. fıkrasının birinci cümlesinde, sanığın, “Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar.” denmiştir.

Bu açık hüküm gereğince, mahkeme, denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işleyen sanık hakkındaki açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanmasına karar vermekle yetinecektir. Yani hükmü açıklayan mahkeme açıklama koşullarının oluştuğuna dair gerekçeleri göstermekle yükümlüdür.

Aynı fıkranın ikinci cümlesinde ise, mahkemenin, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabileceği öngörülmüştür. Yeniden hüküm kurulması ancak bu durumda mümkündür.

Sanığın kasıtlı bir suç işlemesi nedeniyle hüküm açıklandığında; açıklama kararının gerekçesi, sadece açıklama koşullarının gerçekleştiğine, bu nedenle açıklanması geri bırakılan hükmün açıklandığına ve hükme karşı başvurulacak yasa yoluna ve şekline ilişkin olmalıdır. Mahkûmiyet kararının gerekçesi ise açıklanan hükümdeki gerekçedir. Bu durumda bir hüküm bir de bunun açıklanmasına ilişkin karar bulunmaktadır. Açıklama kararı bir anlamda açıklanması geri bırakılan hükmün tefhimi niteliğindedir. Açıklama kararının tefhimi veya tebliği üzerine yasa yoluna başvurma süresi işlemeye başlayacaktır. Hüküm kesinleştiğinde, açıklanan hükmün altına, hükmün açıklandığı kararla ilgili bilgiler ve kesinleşme şerhi yazılacak, bu şekilde açıklanan hüküm infaza verilecektir.

Sayın çoğunluk görüşüne göre, hüküm açıklanırken yeni baştan hüküm kurulması ve hükümlerde bulunması gereken gerekçenin gösterilmesi gerektiği öngörülmektedir. Bu durumda, daha önce açıklanması geri bırakılan ve kasıtlı suç işlenmesi nedeniyle açıklanan hükmün ortadan kalktığı kabul edilmektedir.

Oysa daha önce açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kalktığı kabul edilemez, çünkü bir hüküm ancak açık bir yasa hükmü veya yasa yoluna başvurulması sonucu bozulması ya da kesinleştikten sonra yargılamanın yenilenmesi üzerine CMK'nin 323. maddesi uyarınca iptali ile ortadan kalkar. Hükmün açıklanması halinde, bu durumlardan hiçbiri bulunmadığına göre, aynı konuda yeni bir hüküm kurulması ile açıklanan hüküm ortadan kalkmış olamaz. Yeniden hüküm kurulması gerektiği kabul edildiği takdirde, aynı konuda iki hüküm bulunacaktır. Bunu kabul etmek mümkün değildir.Belirttiğim sebeplerle; açıklanan hükmün esasının incelenmesi gerekirken, yeniden hüküm kurulması ve bu hükmün CMK'nin 34 ve 230. maddelerinde öngörülen gerekçeyi içermesi gerektiğine, açıklanan hükme atıf yapılmasının yeterli olmadığına ilişkin CMK'nin 231. maddesinin 11. fıkrasına açıkça aykırı olan bozma görüşüne katılmıyorum. 09/03/2022