muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/22302, Karar No: 2013/574, Tarih: 21.01.2013

**5. Hukuk Dairesi         2012/22302 E.  ,  2013/574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :....

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idareler vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1- Resmi kuruluşların yargı harcından bağışık tutulabilmesi için genel bütçeye dahil idareler arasında yer alması veya özel kanunlarında yargı harcından muaf olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir. Diğer harçlardan bağışık tutulma, yargı ...., 02.11.2011 tarihinde yürürlüğe giren 662 sayılı K.H.K.nın 58.maddesi uyarınca genel bütçeli idareler arasından çıkartılarak özel bütçeli idareler arasına alınmıştır. Bu nedenle 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muaf değildir.

Mahkeme hükmü, davalılardan ..... tarafından süresinde verilen dilekçe ile temyiz edilmişse de, peşin yatırılması gereken harç ödenmemiştir. HUMK.nun 434/son maddesi uygulanmak suretiyle bu eksiklik giderildikten,

2- Dava konusu.... parsel sayılı taşınmazlar dışındaki diğer parsellere ait tapu kayıtlarına dosya içindeki belgeler arasında rastlanmamıştır. Tapu kayıtları ilgili Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtildikten,

3- Davacıların, muris ....’nun mirasçıları oldukları beyan edilmiş ise de, veraset ilamına dosya içerisindeki belgeler arasında rastlanmamıştır. Bu eksiklik giderildikten,

Sonra, birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

....
Yargıtay — Esas No: 2011/5400, Karar No: 2011/6888, Tarih: 01.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/5400 E.  ,  2011/6888 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : .... İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'nin beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 01.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6355, Karar No: 2008/8812, Tarih: 25.09.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/6355 E.  ,  2008/8812 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi

Tarih :04.12.2007

Nosu :156-158

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayet davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununu’nun 237,II hükmüne göre “Kaziye-i Muhakeme, mevcuttur denilebilmek için iki tarafın ve müddeabihin ve istinat olunan sebebin müttehit olması lazımdır.”Bu sebeple, mahkemece kesin hüküm olarak kabul edilen karar ile temyiz edilen bu kararın taraflarının farklı olması nedeniyle, kesin hüküm gerekçesiyle şikayetin reddi isabetli değildir.Ancak haczi düştüğü iddia edilen 1.sıradaki alacaklının haczinin 12.4.2002, satış avansını yatırma tarihinin ise 10.2.2004 olduğu ve bu nedenle haczinin düşmediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Dolayısıyla mahkeme kararının gerekçesinde yapılan yanlışlık, kararın bozularak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibariyle doğru olan kararın, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438’nci maddesinin son fıkrası uyarınca, gerekçesi değiştirilerek ve düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle hükmün gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek ONANMASINA,peşin harcın istek halinde iadesine, 25.09.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5357, Karar No: 2017/6739, Tarih: 26.12.2017

**14. Ceza Dairesi         2017/5357 E.  ,  2017/6739 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı (iki kez)

HÜKÜM : Mahkumiyet (iki kez)

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yokluğunda verilen kararın katılan mağdureler vekiline tebliğ edildiğine dair dosya içerisinde herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanılmadığından, varsa söz konusu belgenin temini, aksi takdirde anılan tebligat noksanlığı giderilerek tebellüğ belgesi ile verildiği takdirde temyiz dilekçesinin eklenip hükmün temyizi halinde bu konuda ek tebliğname düzenlenmesi ve yargılama sırasında düzenlenen 06.06.2014 günlü duruşma tutanağında üye hakimin (165912) ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu imza eksikliği de tamamlandıktan sonra Dairemize iadesi edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.12.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7851, Karar No: 2012/8879, Tarih: 30.04.2012

**7. Ceza Dairesi         2012/7851 E.  ,  2012/8879 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 1632 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Hükmü yasal süresi içinde temyiz etmeyen sanığın temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 317.maddesi uyarınca REDDİNE, 30.04.2012 günü oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Askerlik görevini ifa etmekte olan sanık hakkında verilen gıyabi kararın, 7201 sayılı Tebligat Kanunun 14/1 uyarınca en yakın üste tebliğ tarihinden itibaren yasal temyiz süresinin başladığına dair sayın çoğunluğun kararına aşağıdaki gerekçelerle katılmıyorum.

I-KONU HAKKINDA YASAL DÜZENLEMELER:

1–7201 sayılı Tebligat Kanununun;

a) “Askeri şahıslara tebligat” başlıklı 14. maddesinde;

“Astsubaylar hariç olmak üzere erata yapılacak tebliğler, kıta kumandanı ve müessese amiri gibi en yakın üste yapılır.

Yukarı ki fıkrada yazılı olanların haricindeki askeri şahıslara birlik veya müessesede tebligat yapılması icap eden ahvalde, tebliğin yapılmasını nöbetçi amiri veya subayı temin eder.”

Bunlar tarafından muhatabın derhal bulundurulması veya tebliğin temini mümkün olmazsa tebliğ kendilerine yapılır.

b) “Tebliğ evrakının muhatabına verilmemesi ve tebligatı kabulden kaçınma” başlıklı 23/1/2008–5728/253 md. ile değişik 54.maddesinde;

“Muhatap namına kendilerine tebligat yapılan kimseler tebliğ evrakını muhataplarına en kısa zamanda vermedikleri ve bundan gecikme veya zarar vukua geldiği takdirde bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.”

2- 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun;

“Tebliğ usulleri” başlıklı 52.maddesinde;

“Asker kişilere yapılacak tebliğler üst makam aracılığı ile ve ilgiliden alınacak bir belge karşılığı yapılır. Bu belgede tebliğ ve tebellüğ edenin imzaları ile tebliğin yer ve zamanının gösterilmesi lazımdır.”

Nezdinde askeri mahkeme kurulan kıta komutanı veya askeri kurum amirine gösterilecek evrak kendisine gönderilir. Bu gösterilme bir mehil başlangıcı olursa, gösterilen evrakın konusu ile yer ve zamanını belirten bir belge imzalanır.

Asker kişilerden başkasına yapılması gereken tebliğler, bir alındı karşılığında asker kişiler tarafından yapılabilir.

Tebligat Kanunu hükümleri askeri mahkemelerde de uygulanır.

(Değişik: 11/8/1983 - 2875/2 md.) Savaş halinde tebligat; işin ivediliğine göre basın veya radyo vasıtası ile yapılabilir.”

3- 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun;

“Askeri şahısları” başlıklı 3. maddesinde;

“Askerî şahıslar; Mareşalden asteğmene kadar subaylar, astsubaylar, Millî Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşunda çalışan sivil personel, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er, erbaş ve erler ile askerî öğrencilerdir.

(Değişik: 11/8/1983 - 2875/2 md.) Savaş halinde tebligat; işin ivediliğine göre basın veya radyo vasıtası ile yapılabilir.”

3- 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun;

“Askeri şahısları” başlıklı 3. maddesinde;

“Askerî şahıslar; Mareşalden asteğmene kadar subaylar, astsubaylar, Millî Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşunda çalışan sivil personel, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er, erbaş ve erler ile askerî öğrencilerdir.

Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşunda çalışan Devlet memurlarının asker kişi sıfatları, 4.1.1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 115 inci maddesinde belirtilen yükümlülükleri ile sınırlıdır.”

Hükümleri yer almaktadır.

II- DEĞERLENDİRME:

1- Tebligat Kanununun 14/1. maddesine göre asker kişi olan sanık hakkındaki gıyabi karar, kıta komutanı ve müessese amiri gibi en yakın üstüne yapılması gerekmektedir.”En yakın üst” ifadesinin “en yakın amir” olarak kabulü gerekir. Er olarak askerlik görevini yapmakta olan bir kişinin “en yakın amiri” bölük komutanıdır. Aksinin kabulü halinde bir er’e yapılacak tebligatın, en yakın üstü olan onbaşıya yapılmasının mümkün olduğu anlamına gelir ki bu

durum maddede belirtilen “kıta kumandanı ve müessese amiri” ifadeleriyle bağdaşmaz. (...- ..., Asker Kişilere Tebligat- TBB Dergisi 2006 sayı 65). Yargıtay 8.Ceza Dairesi 16.09.1997 gün ve 11809/11797 sayılı kararında nöbetçi ast subayın en yakın üst olmadığı için kendisine yapılan tebligatı geçerli saymamıştır. (...- ..., Asker Kişilere Tebligat- TBB Dergisi 2006 sayı 65).

Olayımızda sanık ... adına tebligat 4.Jandarma Tabur Komutanlığında görevli J. Kd. Bşçv. ... imzasına 08.12.2010 tarihinde yapılmıştır. Sanık adına tebligatı alan J. Kd. Bşçv. ... bölük komutanı değildir. Tebligat geçersizdir. Bu nedenle sanığın öğrenme üzerine yapmış olduğu temyiz başvurusu süresindedir.

Olayımızda sanık ... adına tebligat 4.Jandarma Tabur Komutanlığında görevli J. Kd. Bşçv. ... imzasına 08.12.2010 tarihinde yapılmıştır. Sanık adına tebligatı alan J. Kd. Bşçv. ... bölük komutanı değildir. Tebligat geçersizdir. Bu nedenle sanığın öğrenme üzerine yapmış olduğu temyiz başvurusu süresindedir.

2- 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun 52. maddesine göre (bkz yukarıda parag. I-2) üst makam (en yakın üst-amir) “asker kişiler” adına aldığı tebligatı bir belge alarak ilgili muhataba vermek zorundadır. Askerlik görevini yapan sanık da 1632 sayılı Kanunun 3. maddesi (Bknz yukarıda parag. I-3) maddede sözü edilen asker kişiler kapsamındadır. 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun 52. maddesine göre en yakın yetkili üst makamın (üst amirin-bölük komutanının) aldığı tebligatı ilgili muhataba (olayımızda askere) bir belge imzalatarak teslim etmesi gerekmektedir. Böylece de muhataba hakkındaki gıyabi karar tebliğ edilmiş olacak ve tebliğ konusu işleme karşı başvuru süresi de bu belgenin alındığı (imzalandığı) tarihten itibaren başlayacaktır. Askeri Yargıtay’ın uygulamalarının da bu yönde olduğu bilinmektedir. Sanığa atılı 1632 sayılı Kanuna muhalefet suçuna ilişkin davalara önceden askeri yargıda bakıldığı malumdur. Anılan bu yargı yerinde tebligat 353 sayılı Kanunun 52. maddesine göre sanığa imza karşılığı kendisine verildikten sonra temyiz süresinin başladığı kabul edilirken, yargı yerinin değişmesi sonucu adli yargıda temyiz süresinin tebligatın yetkili komutana yapıldığı tarihten itibaren başlatılması düşünülemez. Zira asker kişi bakımından yargı yerinin değişmesi yapılacak tebligatın usul ve süresini değiştiremez. Anılan yasa hükmünün adli yargı sürecinde de uygulanması gerekir.

Olayımızda usulsüz olarak yapılan tebligat adı geçen taburun Komutanı tarafından 10.12.2010 tarihinde sanığa imza karşılığı verilmesi için görev yaptığı bölük komutanlığına gönderilmiştir. Ancak, tebligatın sanığa yapıldığına dair imzalı belge dosya içinde yoktur. Bu nedenlerle tebligatın asker sanığa verilip verilmediğine ilişkin belge araştırıldıktan sonra temyizin süresinde olup olmadığına karar verilmelidir ya da temyiz süresinde kabul edilmelidir.

3–7201 sayılı Tebligat Kanunun 14/1 maddesinin anlam ve kapsamının sayın çoğunluk tarafından kabul edildiği gibi anlaşılıp uygulandığı takdirde anılan madde AİHS nin 13. maddesiyle bağlantılı olarak adil yargılanmayı isteme hakkını düzenleyen 6. maddesini ihlal edecek, aynı zamanda Anayasanın 36. ve 40. maddelerine aykırılık oluşturacaktır. Anılan maddeler şöyledir:

— AİHM nin ”Etkili başvuru hakkı” başlıklı 13. maddesi;

“Bu Sözleşme’de tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi görev yapan kimseler tarafından bu sıfatlarına dayanılarak yapılmış da olsa, ulusal bir makama etkili bir başvuru yapabilme hakkına sahiptir.”

— Anayasanın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesi;

— AİHM nin ”Etkili başvuru hakkı” başlıklı 13. maddesi;

“Bu Sözleşme’de tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi görev yapan kimseler tarafından bu sıfatlarına dayanılarak yapılmış da olsa, ulusal bir makama etkili bir başvuru yapabilme hakkına sahiptir.”

— Anayasanın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesi;

“Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”

—Anayasanın “Temel Hak Ve Hürriyetlerin Korunması” başlıklı 40. maddesi;

“Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir.

Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.

Kişinin, resmi görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.”

Tebligat Kanununun 14/1. maddesine göre en yakın üste yapılacaktır. Bu en yakın üst (amir) sanık askerin iradesiyle seçtiği, kendisini temsile yetkili değildir. Bunun yanında Ordu içersinde uygulanması gereken ve uygulanan disiplin, sivil hayatın sağladığı özgürlüklerle tam olarak bağdaşmaz. Bu durum askeri disiplinin doğal bir sonucudur. Bu nedenle erat olarak askerlik görevi yapan kişiler sahip oldukları özgürlükleri sivil hayattaki gibi tam olarak kullanamazlar. Asker bir kişinin kendisine gelen tebligatı bölük komutanından istemesi, askeri disiplinin ve ast - üst amirlik ilişkisinin mahiyeti gereği mümkün değildir. Bölük komutanı kendiliğinden tebligatı verinceye kadar asker kişi beklemek zorundadır. Bölük komutanı tebligatı verdiği tarihte sanık asker açısından temyiz süresi geçmiş olabilir. Öte yandan en yakın üstün tebligatı aldığı tarihte muhatap asker, özellikle terör bölgelerinde araziye çıkmış veya tatbikata gitmiş ya da herhangi bir görevle birliğinden birkaç günlüğüne ayrılmış olabilir. Görevden birliğine döndüğünde ve tebligatı alan en yakın üstün kendisine tebligatı verdiği tarihte temyiz süresi geçmiş olabilir. Olasılığı çok yüksek olan bu durumların hak arama özgürlüğünü ve adil yargılama hakkını ihlal edeceği açıktır.