muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/2244, Karar No: 2018/6024, Tarih: 22.03.2018

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemenin önceki kararının Dairemizin kararıyla muvazaa tespitine karşı açılan davanın sonucu beklenerek değerlendirme yapılması gerektiği noktasında bozulduğu, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda bozma ilamında beklenilmesi istenilen davanın ... 4. İş Mahkemesi’ne açılan 2015/636 E. Sayılı dava dosyası olduğu bu dosyada davanın reddine karar verildiği ve Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Önceki bozma ilamında davalının, Bakanlığın muvazaa tespitine karşı iptal davası açıldığını savunduğu muvazaa tespitine karşı açılan dava sonucu bu davayı ilgilendirdiğinden mahkemece dava açılıp açılmadığı açıldıysa sonucunun beklenip değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği noktasında bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuş, davalı tarafından muvazaa tespitinin iptali istemiyle ... 4. İş Mahkemesi’nde açılan 2015/636 Es. Sayılı dosyanın akıbeti araştırılmış söz konusu dosyada davanın reddine karar verildiği, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, bölge adliye mahkemesi kararının temyiz edildiği ve kararın Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 11/10/2017 Gün, 2017/40528 Esas, 2017/21436 Karar sayılı ilamıyla onandığı anlaşılmıştır.

Ancak davalı vekili muvazaa tespitine ilişkin bir rapor daha bulunduğunu buna da itiraz ettiklerini o davanın ... 4. İş Mahkemesi’nin 2015/637 Es. Sayılı dosyasında devam etmekteyken dosyanın ... 26. İş Mahkemesi’ne devredildiği ve ... 26. İş Mahkemesi’nin 2016/774 Esas sayılı dosyasında görüldüğü davanın reddedildiği ve bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduklarını bunun sonucunun beklenmesini talep etmiştir.

Mahkemece bozma ilamında sonucu beklenilmesi istenen davanın ... 4. İş Mahkemesi’nin 2015/636 Esas sayılı dosyası olduğu ve dosyanın da kesinleştiği gerekçesiyle bu talep reddedilip davalının muvazaalı alt işveren sözleşmeleri imzaladığı kabul edilmiştir.

Öncelikle Dairemizin bozma ilamında açıkça ... 4. İş Mahkemesi’nin 2015/636 Esas sayılı dosyasının beklenmesi gerektiğine yönelik bir açıklama olmadığı gibi, açıklama olsa dahi bozma kararının mahiyetinin bunu da kapsayacağı, ayrıca muvazaanın kesinleştiği dosyada iptali istenen raporun davalı ile dava dışı...Gıda Tarım Ürünleri İnş. Malz. Nak. .... Hiz. Ltd. Şti. arasındaki 14/11/2013 - 13/11/2014 dönemi kapsayan sözleşmenin muvazaa tespitine yönelik olduğu, davacının adı geçen şirkette çalışmadığı, diğer ilgili dosyanın örneğinin getirtilerek muvazaa tespitinin iptaline yönelik bir dava olup olmadığı araştırılıp ilgiliyse dava sonucunun kesinleşmesi beklenmelidir.

Yazılı şekilde eksik araştırmayla karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11194, Karar No: 2015/7282, Tarih: 17.11.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/11194 E.  ,  2015/7282 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2013/66572

MAHKEMESİ : İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 20/11/2012

NUMARASI : 2011/432 (E) ve 2012/547 (K)

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe iceriğine göre yapılan incelemede;

Yükletilen suçun sanık tarafından işlendiğinin kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Anlaşılmış ve ileri ürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi, hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

1-Hükümde İstanbul İl Denetim Komisyonu Başkanlığı depolarında bulunan ürünlerin müsaderesine karar verildiği, oysa bilirkişi tarafından yapılan incelemede, 7 adet kitabın bandrollü ve orjinal olduğunun belirtildiği, bu nedenle 7 adet bandrollü ve orjinal ürünlerin sanığa iadesine ve diğerlerinin müsaderesine karar verilmesi gerekirken tamamının müsaderesine karar verilmesi,

2-Adli para cezasının bir gün karşılığı 20 TL üzerinden hesaplanmasında ve taksitlendirmede uygulanan kanun maddesinin eksik gösterilmesi suretiyle CMK'nın 232/6. maddesine aykırı davranılması,

3- Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 07/01/2011 yerine 07/01/2010 yazılması,

Kanuna aykırı ve sanığın temyiz iddiaları yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenle BOZULMASINA, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. madde ve fıkrası aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca bu aykırılıklar, yeniden yargılama yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte bulunduğundan, temyiz edilen kararın açıklanan noktasının; tebliğnameye uygun olarak, hüküm fıkrasının müsadere ile ilgili bölümü çıkartılarak yerine

"İstanbul İl Denetim Komisyonu Başkanlığı depolarında bulunan bandrolsuz kitapların TCK'nın 54. maddesi uyarınca zor alımına, 7 adet orjinal bandrollü kitabın sanığa iadesine" ibaresinin, hükmün 4. bölümüne "52" yerine "52/2" ve 6. bölümüne "52" yerine "52/4" ve gerekçeli karar başlığındaki suç tarihi yerine 07/01/2011 yazılmak suretiyle DÜZELTİLMESİNE ve başkaca yönleri Kanuna uygun bulunan hükmün bu bağlamda ONANMASINA, 17/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3253, Karar No: 2012/4139, Tarih: 19.04.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/3253 E.  ,  2012/4139 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

02.11.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 662 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 58. maddesi ile “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılı cetvelin 48 inci ve 51 inci sıraları ile anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümünün 19 uncu sırası yürürlükten kaldırılmış, anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümüne "42) ..." sırası eklenmiştir” hükmü getirilmiştir. Yapılan bu düzenleme ile özel bütçeli idareler kapsamına alınan ...'nün, 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muafiyetinin ortadan kalktığı gözetilerek ve HUMK'nun 2494 sayılı Kanun ile değiştirilen 434. maddesinin 3. fıkrası hükmü uyarınca gerekli tebligat yapılarak, davacı taraftan alınması gereken temyiz harcının alınmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2832, Karar No: 2015/9105, Tarih: 08.10.2015

**14. Ceza Dairesi         2015/2832 E.  ,  2015/9105 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Şantaj (iki kez)

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 08.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13066, Karar No: 2017/11608, Tarih: 24.04.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/13066 E.  ,  2017/11608 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor, yasa hükümlerine uygundur.

Arsa niteliğindeki ...mahallesi, 173 ada 1 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tesbiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden hükmün açıklanan nedenle ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 24/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14732, Karar No: 2014/7654, Tarih: 18.04.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/14732 E.  ,  2014/7654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve terkin

Davacı-karşı davalı Hazine ile davalılar-karşı davacılar ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve terkin davasının kısmen kabulüne kısmen reddine dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 18.03.2013 gün ve 145/145 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili ile davalılar vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre tarafların yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile Usul ve Kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 3402 sayılı Kanunun 36/A maddesi gereğince harç alınmasına mahal olmadığına 18.04.2014 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davacı ... Hazinesi tarafından, davalılar aleyhine açılan dava ile, ... İli, ... İlçesinde deniz kenarında yer alan 623 m2 yüzölçümlü 1 pafta ... parsel sayılı taşınmazın bir kısmının kamu malı niteliğindeki “kıyı kapsamında” kaldığı belirtilerek; bu bölümün tapu kaydının iptali ve sicilden terkinine karar verilmesi istenilmiştir.

Davalılar cevap ve karşı dava dilekçesinde; taşınmazın çok eski yıllardan bu yana olduğu gibi kullanıldığı, kıyıda kalan bölümü olmadığını, Devletin verdiği tapuya güvenerek kullandıklarını, mülkiyet hakkının korunması gerektiğini belirterek öncelikle davanın reddini bu mümkün olmadığı takdirde kıyı kapsamında kalan bölüm var ise, iptal/terkin kararına konu edilecek bölüm için 25.000 TL bedelinin davacı-karşı davalı ... Hazinesi'nden tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece keşif ve bilirkişi inceleme sonucu; taşınmazın 51,81 m2'lik bölümünün kıyı niteliğinde olduğunun belirlendiği belirtilerek; bu kısmın kaydının iptali ve sicilden terkinine; karşı davanın da kısmen kabulüyle, terkin edilen alanın bedeli olarak Hazine'den 1295 TL'nin alınıp karşı davacılara ödenmesine karar verilmiş; hükmü davalı gerçek kişiler hem asıl hem de karşı dava yönünden; Maliye Hazinesi de karşı davanın kabulü ile vekalet ücreti yönünden temyiz etmiştir.

Mahkemece keşif ve bilirkişi inceleme sonucu; taşınmazın 51,81 m2'lik bölümünün kıyı niteliğinde olduğunun belirlendiği belirtilerek; bu kısmın kaydının iptali ve sicilden terkinine; karşı davanın da kısmen kabulüyle, terkin edilen alanın bedeli olarak Hazine'den 1295 TL'nin alınıp karşı davacılara ödenmesine karar verilmiş; hükmü davalı gerçek kişiler hem asıl hem de karşı dava yönünden; Maliye Hazinesi de karşı davanın kabulü ile vekalet ücreti yönünden temyiz etmiştir.

Gerçek kişilerin tapusu 1970 yılında tapulama tespiti ile oluşmuştur. Tapulama tespitinde de bu kişilerin önceki mirasbırakanlarına ait tapu kaydının uygulanarak tespit yapıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak kamu malı niteliğindeki mer'a, orman kıyı gibi taşınmazlar yönünden Maliye Hazinesi iptal davası açmak için 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12. maddesindeki 10 yıllık hak düşürücü süreye tabi değil ise de; gerçek kişiler uzun yıllardır tapuyla mülkiyetine sahip oldukları taşınmazlar için mülkiyet haklarının korunacağı konusunda haklı bir beklentiye sahiptir. Ancak kamu yararı gerektirdiği takdirde Devlet mülkiyet hakkına müdahale ile, kişiyi mülkünden yoksun bırakılabilir. Bunun için; “ fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi” uyarınca rayiç bedele yakın bir bedelin mülkiyet hakkı sahibine Devlet tarafından ödenmesi gereklidir. Bu husus, ayrıca hukukumuzun da bir parçası haline gelen “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi”ne ek (1) nolu protokolün 1. maddesinin de gereğidir. Bu bakımdan, mutlak kamu malı niteliğinde olan ve herkesin yararlanmasına açık tutulması gereken kıyı niteliğindeki taşınmaz bölümünün mahkemece sicil kaydının iptali ile terkinine karar verilmesinde, hukuka aykırılık mevcut değildir. Aynı şekilde, mahkemece terkin edilen kıyı alanı için bir parasal bedele hükmedilmesinde de bir yanlışlık yoktur. Ne var ki; Mahkemenin bedelin saptanmasında izlediği yol isabetli olmamıştır.

Mahkemece, Kamulaştırma Kanunu kıyasen uygulanmak suretiyle, öncelikle ilgili Belediyeden taşınmazın imar durumunun arsa veya arazi niteliğine göre araştırılması, yine aynı Kanun uyarınca uygun bilirkişilerden oluşacak kurul eliyle keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması; böylece taşınmaza arsa olarak emsal satışla karşılaştırma suretiyle mi, yoksa arazi olarak gelir yöntemiyle değer biçileceğinin, yine objektif değer artışı gerektirecek bir durum olup olmadığının belirlenmesi ve buna göre bedel takdiri gerekirken; sadece ziraat mühendisi bilirkişiden alınan raporla yetinmek suretiyle bedele hükmedilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece yapılacak iş; terkin edilen alanın bedelinin belirlenmesi için açıklanan şekilde işlem ve inceleme yapmaktan ibarettir. Temyiz edilen hükmün açıkladığm gerekçeyle bozulması gerektiğini düşünüyor; değerli çoğunluğun bu yöne ilişkin onama kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2011/5414, Karar No: 2011/7451, Tarih: 17.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/5414 E.  ,  2011/7451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'un üç ay hapis cezasıyla mahkumiyetine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık müdafii tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. Baki KURU, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı kabul edilmelidir. Hal böyle olunca sanığın beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 17.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.