muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/6093, Karar No: 2019/8664, Tarih: 23.09.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/6093 E.  ,  2019/8664 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : CMK'nın 223/2-a maddeleri uyarınca beraat (ayrı ayrı)

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hükümler katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanıklardan ...'nun Gaziantep ilinde faaliyet gösteren .... Şirketinin yetkilisi olduğu, Akbank .... Şubesi ve TEB .... Şubesindeki çek hesabından almış olduğu çekleri, kızı olan diğer sanık ...'na ve onun eski eşi olan diğer sanık ...’ya verip keşide ettirerek piyasaya sürdüğü, aralarındaki ticari ilişki nedeniyle aldığı mallara karşılık katılanın yetkilisi olduğu ....Pazarlama A.Ş.'ye verdiği çeklerde yer alan imzaların çek hesabı sahibinin imzasını taşımadığı gibi çeklerin de ödenmediği, bu şekilde sanıkların iştirak halinde hareket ederek müsnet suçu işlediklerinin iddia edildiği olayda,

Sanıkların savunmaları, katılan ve tanık beyanları, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre; resmi olarak sanıklardan ... adına tescilli .... Pazarlama ünvanlı işyerinin ticari ilişkilerinin sanık ... tarafından diğer sanık ... eliyle imzalanan çekler vasıtasıyla yürütüldüğü, suça konu çeklerin katılanın yetkilisi olduğu şirkete sanık ... tarafından ve malların teslim edilmesinden sonra verildiği, diğer bir deyişle doğmuş olan borcun ödenmesi için suça konu çeklerin kullanıldığı, nitekim, katılan beyanında önce malları gönderdiklerini, 10-15 gün sonra ikinci defa gittiklerinde önceki hesapları çıkartarak çekleri buna göre aldıklarını beyan ettiği, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03/03/1998 gün ve 6/8–69 sayılı kararında açıklandığı üzere, önceden doğmuş bir borç için hileli davranışlarda bulunulması halinde, zarar veya borç kandırıcı nitelikte davranışlar sonucu doğmayacağından nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurları itibariyle oluşmayacağı dikkate alındığında, yapılan anlaşma gereği malların teslim edildiği, malların teslimi için kandırıcı bir hareketin bulunmadığı, teslimden belli bir süre sonra ödeme vasıtası olarak yani önceden doğan borç nedeniyle sonradan çekler verildiğinden müsnet suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesine dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, müsnet suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, suçun unsurlarının oluştuğu ve sair nedenlere yönelik temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 23/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/568, Karar No: 2015/2598, Tarih: 10.03.2015

**14. Ceza Dairesi         2015/568 E.  ,  2015/2598 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık ... ve sanık ... müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 10.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/13821, Karar No: 2010/6720, Tarih: 12.04.2010

**3. Ceza Dairesi         2008/13821 E.  ,  2010/6720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın beraatine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

1-Tanıklara dinlenmeden evvel görevinin öneminin hatırlatılmaması suretiyle CMK'nun 53. maddesine muhalefet edilmesi,

2-Suç tutanağı içeriğine göre 19-23 nolu bölmelerde ardıç ve göknar dallarının kesildiğinin ve bu dalların sanığa ait hayvanların beslendiği ağılın içerisinde hayvanlarca yenilmiş şekilde bulunduğunun sabit olmasına ,sanık savunmaları, tanık beyanları ile İlçe Tarım Müdürlüğünün 12/02/2007 tarihli yazılarına göre sanığın hayvanlarını hazır yem vermeden hazine arazilerinden ve ormandan temin ettiği şeylerle beslemesine, tutanak tanığının tutanak içeriği konusunda ayrıntılı dinlenmemiş olmasına göre, tutanak tanığının emvalleri nerede bulduğu ,bulundukları yere başkaları tarafından konulup konulamayacağı hususlarında dinlenmesi, sanığın hayvanları kendisinin mi yoksa çoban vasıtası ile mi beslediği hususu ile kendisine iftira atmak maksadı ile emvalleri bulunduğu yere koyabilecek kimselerin bulunup bulunmadığı hususlarında ve emvallerin ağılında neden bulunduğu hususunda dinlenmesi, mahallinde keşif yapılarak emvallerin bulunduğu yerin herkes tarafından girilebilecek nitelikte açık bir yer olup olmadığı, başkaları tarafından konulup konulamayacağı ,sanığın mutlak hakimiyetinde bulunup bulunmadığı ve dalları kesilen ağaçların bu nedenle hayatiyetlerini kaybedip etmedikleri hususlarının tespitinden sonra sanığın hukuki durumunun tayini gerekir iken eksik inceleme ile yazılı şekilde BERAAT kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, müdahil idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 12.4.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14234, Karar No: 2024/4727, Tarih: 03.06.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/14234 E.  ,  2024/4727 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2019/461 Esas, 2021/114 Karar

SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak

İNCELEME KONUSU

KARAR : Düşme

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

İstanbul Anadolu 53. Asliye Ceza Mahkemesinin 29.01.2021 tarihli ve 2019/461 Esas, 2021/114 Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan açılan kamu davasının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca düşmesine karar verildiği, hükmün, istinaf edilmeksizin 08.04.2021 tarihinde kesinleştirildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 24.11.2022 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.01.2023 tarihli ve KYB-2022/149182 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.01.2023 tarihli ve KYB-2022/149182 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“ 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/2. maddesinde yer alan, "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." şeklindeki, 191/3. maddesinde "Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır." ve 191/4. maddesinde “Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması hâlinde, hakkında kamu davası açılır.” şeklindeki, 191/5. maddesinde yer alan “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.” şeklindeki,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8. maddesinde yer alan "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklindeki düzenleme göz önüne alındığında Somut olayda, adı geçen sanığın evvelce 27/08/2015 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak eylemi sebebiyle yapılan soruşturma evresi neticesinde, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 14/10/2015 tarihli ve 2015/119393 soruşturma, 2015/1397 sayılı kararı ile kamu davasının açılmasının 5 yıl süreyle ertelenmesine ve 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, yükümlülüklere uymadığından bahisle açılan kamu davası sonucunda İstanbul Anadolu 2. Çocuk Mahkemesinin 02/02/2017 tarihli ve 2016/393 esas 2017/18 sayılı kararı ile durma ve denetimli serbestlik tedbirinin devamı kararı verildiğinin anlaşıldığı, bunun üzerine İstanbul Anadolu Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne dosyanın gönderildiği, sanığın anılan Müdürlüğün 28/06/2018 tarihli yazısından denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uyarak süreci tamamladığı anlaşılmış ise de kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın erteleme süresinin devam ettiği, bu süre içinde işlediği aynı nev'iden suçun ihlâl mahiyetinde olacağı değerlendirilmekle,

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 14/10/2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının erteleme süresi içinde işlendiği anlaşılan 14/12/2018 tarihli eylemden dolayı İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 23/05/2019 tarihli ve 2019/32156 esas sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı anlaşılmakla, yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde düşme kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A. Şüpheli hakkında 14.12.2018 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 23.05.2019 tarihli, 2019/81304 Soruşturma, 2019/32156 Esas, 2019/26070 sayılı İddianamesi ile hakkında daha önceden işlediği 27.08.2015 tarihli eylemi nedeniyle yapılan soruşturma evresi sonunda kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararının ihlal edilip dava açılması sebebiyle, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 191 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca doğrudan İstanbul Anadolu 53. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,

B. İstanbul Anadolu 53. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 29.01.2021 tarihli ve 2019/461 Esas, 2021/114 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan açılan kamu davasının, ''..., kovuşturma aşamasında yapılan araştırmada İstanbul Anadolu 2. Çocuk Mahkemesinin 2016/393 Esas sayılı dosyasından durma kararı verildiğinin tespit edildiği anlaşılmakla; tüm dosya içeriği incelenerek durma kararı nedeniyle dosyamıza konu eylem hakkında dava şartının ortadan kalktığı, ...'' gerekçesiyle 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca düşmesine karar verildiği, hükmün, istinaf edilmeksizin 08.04.2021 tarihinde kesinleştirildiği anlaşılmıştır.

C. Somut olayın incelenmesinde, sanığın 18 yaşını doldurmadan 27.08.2015 tarihinde kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 14.10.2015 tarihli ve 2015/119393 soruşturma, 2015/1397 sayılı kararı ile kamu davasının açılmasının 3 yıl süreyle ertelenmesine ve 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, kararın suça sürüklenen çocuk müdafiine 26.10.2015 tarihinde tebliğ edildiği, yükümlülüklere uymadığından bahisle açılan kamu davası sonucunda İstanbul Anadolu 2. Çocuk Mahkemesinin 02.02.2017 tarihli ve 2016/393 Esas 2017/18 Karar sayılı kararı ile durma ve denetimli serbestlik tedbirinin devamı kararı verildiğinin anlaşıldığı, kararın kesinleşmesi üzerine İstanbul Anadolu Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne dosyanın gönderildiği, sanığın anılan Müdürlüğün 28.06.2018 tarihli yazısından denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uyarak süreci tamamladığı, tebligat tarihleri dikkate alındığında kamu davasının açılmasının 3 yıl süreyle ertelenmesine dair kararın 11.11.2015 tarihinde itiraz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır. Kanun yararına bozma istemine konu bu dosyada suç tarihinin 14.12.2018 olması nedeniyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın üç yıllık denetim süresi dışarısında işlenmesi sebebiyle ihlal sayılamayacağı gibi İstanbul Anadolu 2. Çocuk Mahkemesinin 02.02.2017 tarihli ve 2016/393 Esas 2017/18 Karar sayılı durma kararı sonrasında sanığın tedbirlerinin infazını tamamladığı hususu da göz önüne alındığında, daha önceden verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararını ihlal etmeyen kişiler hakkında belirlenen sürelerin sonunda yeniden suç işlemesi halinde tekrar kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunduğu da gözetilerek, yargılamaya devamla edilerek sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken şartları oluşmamasına rağmen düşme kararı verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2 İstanbul Anadolu 53. Asliye Ceza Mahkemesinin 29.01.2021 tarihli ve2019/461 Esas, 2021/114 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.06.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8645, Karar No: 2015/11886, Tarih: 24.03.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/8645 E.  ,  2015/11886 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararı ile iş kazaları ve meslek hastalığından kaynaklanan işveren ve işçi arasındaki maddi ve manevi tazminat taleplerinin temyiz incelemesi Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'ne verilmiştir.

SONUÇ: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın meslek hastalığından kaynaklanması ve Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun anılan kararına göre dosyanın Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 24.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10984, Karar No: 2012/17032, Tarih: 20.09.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/10984 E.  ,  2012/17032 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

-Resmi kuruluşların yargı harcından bağışık tutulabilmesi için genel bütçeye dahil idareler arasında yer alması veya özel kanunlarında yargı harcından muaf olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir. Diğer harçlardan bağışık tutulma, yargı harcını kapsamaz.

... İşleri Genel Müdürlüğü, 02.11.2011 tarihinde yürürlüğe giren 662 sayılı K.H.K.'nın 58. maddesi uyarınca genel bütçeli idareler arasından çıkartılarak özel bütçeli idareler arasına alınmıştır. Bu nedenle 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muaf değildir.

Mahkeme hükmü, davalı idare tarafından süresinde verilen dilekçe ile temyiz edilmişse de, peşin yatırılması gereken harç ödenmemiştir. HUMK.nun 434/son maddesi uygulanmak suretiyle bu eksiklik giderildikten,

2-Dava konusu taşınmazlar için kamulaştırmaya esas işlemler yapıldığı anlaşılmış olup, varsa kamulaştırma ile ilgili Noter tebligatlarının okunaklı ve onaylı örneklerinin, davalı idare ve ilgili Noterlikten sorulduktan,

Sonra, birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8431, Karar No: 2021/12583, Tarih: 22.09.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/8431 E.  ,  2021/12583 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 6. Hukuk Dairesi VEKİLLERİ AVUKAT ...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 28. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalının yurt dışında bulunan şantiyelerinde Temmuz 2013- Şubat 2015 döneminde sabit 1.500,00 USD ücretle mutfak sorumlusu (gıda teknikerliği) olarak çalıştığını, 2015 yılında kadro fazlalığı sebebiyle iş sözleşmesi feshedilerek ülkeye gönderildiğini ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalılar Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, davalı ...Ş. için husumet itirazında bulunduklarını, alacakların zamanaşımına uğradığını, Türk hukukunun uygulanamayacağını, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan davacının iş akdinin projenin sona ermesi nedeniyle kendiliğinden sona erdiğini, alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, proje bitiminin işveren için haklı nedenle fesih sebebi olmadığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, yıllık izin karşılığı ücret ödendiğinden yıllık izin ücretine hak kazanamadığı, fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil çalışmalarının ise kanıtlandığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davalılar vekilince temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

MÖHUK’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

MÖHUK’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden MÖHUK m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.