muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3402, Karar No: 2022/1370, Tarih: 14.03.2022

**6. Hukuk Dairesi         2021/3402 E.  ,  2022/1370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın esastan reddine yönelik verilen hüküm süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı vekili; davalı ... ve ... Emniyet Müdürlüğü arasında 20.04.2015 tarihinde ihale onay belgesi imzalanarak ... ön protokolü uyarınca ... Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünce "Trafik Elektronik Denetleme (...) Sistemleri Kurulumu ve 5 yıl süre ile işlettirilmesi işi" ihalesinin yapılmasına karar verildiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 08.06.2015 tarihinde taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacıya ödenecek bedelin ne oranda olduğu hususunda olduğunu, sözleşmenin imzalandığı 08.06.2015 tarihinden idarenin hukuka aykırı şekilde uyuşmazlık çıkardığı 29.06.2016 tarihine kadar 5 ayrı döneme tekabül edecek şekilde ... sistemi tarafından tespit edilen trafik ihlalleri listesindeki trafik idari para cezaları toplamının ("toplam ceza tutarı") %9,5 üzerinden hesaplanan bedel üzerinden toplam 887.328,31 TL'yi müvekkili şirkete ödediğini, ihale şartnamesi, teklif mektubu ve sözleşmeye uygun olan bu hesaplama yönteminin 1 yıl sonra hiçbir gerekçe olmaksızın idare tarafından hukuka aykırı bir şekilde değiştirilmeye çalışıldığını, yapılan işin devamında davacının hakedişi uyarınca düzenlediği ve davalıya gönderdiği 23.06.2016 tarihli 305866 nolu 258.680,28 TL tutarındaki faturanın davalı tarafından davacıya düşen %30’luk hasılat üzerinden %9,5 oranında hesaplama yapılarak ödemenin yapılabileceği gerekçesi ile geri gönderildiğini, ancak idarece yapılmaya çalışılan bu tek taraflı değişikliğin mevzuat ve ihale şartnamesi ile sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin her türlü talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ve davalı arasında 08.06.2015 tarihinde akdedilen sözleşme uyarınca davacıya ödenmesi gereken bedelin davacı tarafından kurulan ... sistemi tarafından tespit edilen trafik ihlalleri listesindeki trafik idari para ceaları toplamının üzerinden hesaplanacağının tespiti ve davacıya bu tespite göre ödeme yapılması gerektiğine karar verilmesini, davacıya dava konusu sözleşme nedeniyle ödenmesi gereken bedel hususunda davalı tarafından 29.06.2016 tarihli 201603526 sayılı yazı ile yaratılan muarazanın giderilmesi ve davacının davalıya borcu bulunmadığının tespitine, davacının sözleşmeye ve yapılan işe uygun olarak düzenlediği 23.06.2016 tarihli 305866 nolu 258.680,28 TL bedelli fatura tutarının fatura tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve veklaet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; ... ile ... İlçe Emniyet Müdürlüğü arasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 16.maddesine dayanılarak ... kurulum ve işletim ön protokolü imzalandığını, ön protokol ile kurulacak olan sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılmasına, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezalarının %30'u oranındaki tutarın izleyen ayın sonuna kadar sistem kullanımı hizmet bedeli olarak Belediyeye aktarılmasına karar verildiğini, anılan yasanın düzenlemeye göre Belediyenin toplam ceza tutarı üzerinde bir tasarruf hakkı bulunmadığını ancak kendisine aktarılacak %30'luk pay üzerinden paylaşıma gidip ihaleye çıkabileceğini, müvekkili Belediyenin de anılan ön protokol hükümlerine göre ihaleye çıktığını, ihaleye esas muhammen bedelin 1.360.800,00 TL olarak hesaplandığını, ihalede geçici teminatın bu bedel üzerinden belirlendiğini, ihale şartnamesinin ilgili hükümlerine göre yüklenici davacı şirkete ödenecek hasılat payının toplam ceza tutarı ifadesinden belediyeye ödenecek hizmet kullanım bedeli toplamının anlaşılması gerektiğini ve hakediş hesabında bu payın esas alınması gerektiğini, bu çerçevede davacı şirkete ödenecek tutarın Belediyeye aktarılan sistem kullanım bedelinin %9,5 oranında hesaplanacağı ve bundan sonraki hakedişlerin bu hesap doğrultusunda hazırlanacağının bildirildiğini ve fazla ödenen tutarın geri iadesini talep ettiklerini, müvekkili Belediyece yapılan işlemlerin usul ve yasaya ihale dökümanlarına uygun olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekil ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen hüküm davalı vekilince istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi başvurunun esastan reddine karar vermiştir. Davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen hüküm davalı vekilince istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi başvurunun esastan reddine karar vermiştir. Davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı ... ile ... İlçe Emniyet Müdürlüğü arasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun EK. 16. maddesine dayanılarak Kent Güvenlik Yönetim Sistemleri(KGYS)-Trafîk Elektronik Denetleme Sistemi(...) kurulum ve işletim Ön Protokolü imzalanmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK.16(Ek: 13/2/2011-6111/60 md) maddesinde, "Belediyelerce veya sermayesinin tamamı belediyelere ait şirketler tarafından kendi bütçe kaynakları kullanılarak, karayollarında can ve mal güvenliğini sağlamak, düzenli ve güvenli trafik akışını temin etmek amaçlarına hizmet etmek üzere kurulmuş veya kurulacak elektronik sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılması durumunda, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının % 30'u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenir." hükmü bulunmaktadır. Bu düzenlemeye göre Belediyeler hasılat payı paylaşımı esasına göre çıkacakları elektronik sistem ihalesinde belediyeye aktarılacak %30'luk yasal pay sınırını dikkate alarak muhammen bedeli belirleyecek olup bu durumda Belediyenin söz konusu işteki bütçesinin üst sınırı %30'luk Belediye payını geçemeyecektir. Belediye de bu bütçe sınırları içerisinde ihaleye çıkmak durumunda olup tasarruf yetkisinin olmadığı, trafik cezaları toplam tutarı üzerinden ihaleye çıkması mevzuata ve hayatın olağan akışına aykırıdır.

Davalı ile İlçe Emniyet Müdürlüğü arasındaki anlaşma gereği 11 adet kırmızı ışık ve 5 noktada, 10 adet hız ihlali sisteminin, hasılat paylaşımı ile gerçekleştirilerek ... sistemi kurulması ve işletilmesi işi için davalı ... ihaleye çıkmış, ihale sonucunda taraflar arasında 08.06.2015 tarihli sözleşme imzalanmıştır. Davalı Belediyece düzenlenen 20.04.2015 tarihli ihale onay belgesi ve muhammen bedel tespit tutanağı incelendiğinde, muhammen bedelin 1.360.800,00-TL olduğu, işin niteliğinin hizmet alımı hasılat paylaşımı işi olduğu anlaşılmaktadır. Gerek muhammen bedel tespit tutanağı ve gerekse ihale onay belgesi incelendiğinde, davalı belediyece ihale kararının 2918 sayılı Yasa'nın Ek 16. maddesi gereğince trafik cezaları toplam tutarından Belediyeye aktarılacak %30'luk pay dikkate alınarak verildiği, yine ihaleye esas muhammen bedelin de Belediyeye aktarılacak %30 luk pay tutarının dikkate alınarak belirlendiği görülmektedir.

Ayrıca İhale İlanının 12.maddesinde, "Söz konusu iş, ilçe emniyet müdürlüğü görevlilerince imzalanıp onaylanan trafik ihlalleri listesindeki trafik idari para cezaları toplamının %30'u oranındaki tutarın takip eden ayın sonuna kadar Belediyeye ödenecek hizmet bedeli payı üzerinden hasılat paylaşımı esasına göre yükleniciye ödeme yapılacaktır. Kesilen cezalardan Belediyeye verilecek %30'luk hasılat payı %100 olarak düşünüldüğünde belediyeye aktarılacak gelirden %20'yi geçmemek şartıyla fiyatı en düşük teklif eden istekliye ihale edilir. Bu oran sözleşmenin sonuna kadar devam eder." denilmekle isteklilerce ihalede yapılacak tekliflerin Belediyeye aktarılacak %30 hasılat payı baz alınarak yapılması gerektiği belirtilmiştir. Nitekim davacı da teklifini hazırlarken bu ihale ilanını esas almış, diğer ihale evrakı da bu ilan doğrultusunda hazırlanmıştır.

08.06.2015 tarihli Sözleşmenin ödeme ve şartları başlıklı 12.1 maddesinde, "İl Emniyet Müdürlüğünce Belediyemize aktarılacak olan trafik idari para cezaları Belediye pay tutarlarının Belediyemiz hesaplarına geçiş tarihini izleyen 10 gün içerisinde yüklenici ile imzalanan sözleşme hükümleri esaslarına uygun olarak yükleniciye ödenir." denilerek ödemelerin Emniyet müdürlüğünce belediyeye aktarılacak %30 pay miktarı üzerinden yapılacağı kararlaştırılmıştır.

İhale dokümanını oluşturan belgeler, matbu teklif mektubu, idari şartname, sözleşme taslağı, ... Teknik Şartnamesi, ihale onay belgesi, muhammen bedel tespit tutanağı birlikte değerlendirildiğinde, 2918 sayılı Yasa'nın Ek 16. maddesi ve anılan yasal düzenlemeye dayalı olarak düzenlenen ... Ön Protokolü uyarınca söz konusu ihalenin, trafik idari para cezaları toplamından ... Belediyesine ödenecek olan %30 oranındaki sistem hizmet kullanım bedelinin ... Belediyesi ile yüklenici arasında hasılat paylaşımına ilişkin olduğu, bu çerçevede ihale sözleşmesinin uygulanmasında da Belediyeye aktarılacak %30 payın esas alınması gerektiği ve yükleniciye ödenecek hakedişlerin %30 Belediye pay tutarı esas alınarak, yüklenicinin teklif ettiği ve taraflarca sözleşmeyle kararlaştırılan %9,5 oranı üzerinden hesaplanarak yükleniciye ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda anılan mevzuat hükümleri, sözleşme ve ihale belgeleri dikkate alındığında %30 luk hasılat payı %100 olarak kabul edilerek bunun üzerinden %9,5 oranında davacıya yapılacak ödeme olarak hesaplama yapan bilirkişi incelemesine itibar edilerek buna göre karar verilmesi gerekirken aksi yönde karar verilerek davanın kabulü yerinde olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.

Bu durumda anılan mevzuat hükümleri, sözleşme ve ihale belgeleri dikkate alındığında %30 luk hasılat payı %100 olarak kabul edilerek bunun üzerinden %9,5 oranında davacıya yapılacak ödeme olarak hesaplama yapan bilirkişi incelemesine itibar edilerek buna göre karar verilmesi gerekirken aksi yönde karar verilerek davanın kabulü yerinde olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesinin 02.03.2021 tarih ve 2020/764 Esas, 2021/216 Karar sayılı kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edene iadesine, HMK 373/1 maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14.03.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7216, Karar No: 2015/23212, Tarih: 03.12.2015

**2. Hukuk Dairesi         2015/7216 E.  ,  2015/23212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, boşanmaya ilişkin olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun, üçüncü kısmı hariç, ikinci kitabında yer almaktadır.

Görev, kamu düzenine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir. 4787 sayılı ... Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun, 5133 sayılı Kanunla değişik 4. maddesi; 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere (m.118-395) kaynaklanan bütün davaların, ... mahkemeleri kurulan yerlerde bu mahkemelerce bakılacağını; aynı Yasanın 2. maddesi de, ... mahkemesi kurulmayan yerlerde bu kanun kapsamına giren dava ve işlerin asliye hukuk (...) mahkemelerinde bakılacağını hükme bağlamıştır. Şu halde ... Mahkemesi kurulmayan yerlerde ... ... Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemelerinde davanın ... Mahkemesi sıfatı ile görülüp karara bağlanması gerekir. (H.G.K. 16.11.2005 tarih ve 2/673-617 sayılı kararı) Bu açıklama karşısında; davaya “... Mahkemesi” sıfatıyla bakılması gerekirken, bu husus düşünülmeden Asliye Hukuk Mahkemesi olarak yargılamaya devam edilip, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer bölümlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8878, Karar No: 2011/5108, Tarih: 03.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/8878 E.  ,  2011/5108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 3. İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'in beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 03.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9080, Karar No: 2024/19243, Tarih: 23.12.2024

**3. Ceza Dairesi         2022/9080 E.  ,  2024/19243 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/653 E., 2020/345 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2018/152 E., 2019/45 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜM : TCK’nın 314/2, 3713 sayılı Kanun’un 5/1, TCK’nın 221/4-2, 62/1, 53/1-2, 58/9 ve 63. maddeleri uyarınca İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, yasal şartları oluşmadığından 5271 sayılı CMK’nın 299/1. maddesi gereğince REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Anayasanın 138 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü, 5237 sayılı Kanun’un 61 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine ilişkin ölçütlerle aynı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca; suçun işleniş biçimi, işlendiği yer ve zaman, meydana gelen tehlikenin ağırlığı göz önünde bulundurularak, hakkaniyete uygun bir ceza tayini gerekirken temel cezanın belirlenmesinde suçun unsurlarının teşdit sebebi olarak nazara alınamayacağı da gözetilmeden, 5237 sayılı Kanun’un 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olarak alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle hüküm kurulması,