muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/26052, Karar No: 2019/9574, Tarih: 09.10.2019

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra - inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötüniyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasını itiraz ile durduran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlar bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir. Açıklanan yasal kuralların ışığında kabul edilen alacak değerlendirildiğinde, borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek konumda bulunması nedeniyle alacağın likit ve muayyen nitelikte olduğunun kabulü ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir. Diğer yandan, icra takibine konu yapılan sözleşmede transfer ücreti olarak 30.000,00 TL'nin kararlaştırıldığı, bunun 3.000,00 TL x 10 ay şeklinde vadelendirildiği, sözleşmenin alt kısmına ise "son ödeme en geç sözleşme bitiş tarihinden 30 gün öncesine kadar yapılır." ibaresinin yazıldığı görülmektedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 117/2.maddesine göre, borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlenmiş ise bu günün geçmesi ile borçlu temerrüde düşmüş olur. Bu yasal düzenleme ve dava konusu sözleşme kapsamında somut olay ele alındığında, sözleşme bitiş tarihi olan 30.06.2013 tarihinden 30 gün öncesinde davalı kulübün temerrüte düştüğü anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, davacının belirtilen bu tarih itibariyle faiz alacağına hak kazanacağı sonucuna ulaşılmakta olup, takipte gösterilen faiz alacağının miktarının yerindeliği üzerinde durulması gerekirken, temerrüt gerçekleşmediğinden bahisle takip dosyasında gösterilen faiz alacağının tamamının reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, kararın belirtilen nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 29,20 TL harcın istek halinde davacıya iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 09/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/11546, Karar No: 2021/14841, Tarih: 25.05.2021

**8. Ceza Dairesi         2018/11546 E.  ,  2021/14841 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1.Sanık ... hakkında kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Sanık ... ... hakkında hakaret suçundan TCK’nın 125/4.maddesi gereğince aleniyet artırımının yapılmaması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış ve kararın gerekçe kısmında katılan sanık ... yerine “katılan sanık ...” yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edilmiştir.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

2. Sanık ... hakkında kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

A:6136 sayılı Yasaya muhalefet suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

B. Kasten yaralama suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

S/2

Oluş ve tüm dosya kapsamına göre; sanık ile müşteki sanık ... ile içki ısmarlama nedeni ile aralarında başlayan tartışmada ...’ın küfredip ...’ a bıçak sallaması üzerine ...’ın belinden çıkardığı ruhsatsız tabanca ile ... ...’ın ayaklarına ateş etmek sureti ile basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaraladığı olayda sanık ... hakkında, sanık lehine 5237 sayılı TCK'nın 29.maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasını gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321.maddesi gereğince BOZULMASINA, 25/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3507, Karar No: 2011/5790, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/3507 E.  ,  2011/5790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ... ve ...'nin ayrı ayrı İİK.nun 337/a maddesi uyarınca üç ay hapis cezasıyla cezalandırılmalarına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanıklar tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı kabul edilmelidir. Hal böyle olunca sanıkların beraatleri yerine mahkumiyetlerine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/4891, Karar No: 2007/7126, Tarih: 12.11.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2007/4891 E.  ,  2007/7126 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi, eksik ve kusurlu iş bedelinin tahsili, birleşen dava saklı tutulan eksik ve kusurlu işler ile ruhsat yenileme, yapı denetimi, sigorta, kat irtifakı ve belediye harcından oluşan alacakların tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda asıl davada fesih talebinin reddi, eksik ve kusurlu işler bedelinin kabulü, birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

1-Tefhim olunan kısa kararda birleştirilen davanın kısmen kabulü ile 10.634,43 YTL.nın birleştirilen dava tarihi olan 18.09.2003 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine denildiği halde, gerekçeli kararda birleşen davanın 29.634,43 YTL üzerinden kısmen kabulüne şeklinde karar verilmek suretiyle, kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki yaratacak şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Anayasa’nın 141. maddesince konulan duruşmaların aleniliği ilkesi ve HUMK’nın 382. maddesi gereği kararların alenen tefhimi gerekir. Kısa karar ile gerekçeli kararın çelişik olması aleniyet kuralına aykırı düşer ve mahkemelere olan güveni sarsar. Tebliğ edilen ve yazılan gerekçeli kararın kısa karara uygun olması kamu düzeni ile de ilgilidir. 10.04.1992 gün 1991/7 E. 1992/4 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında kabul edildiği üzere kısa kararla gerekçeli kararın çelişik bulunması bozma nedenidir. Bozmadan sonra yerel mahkemenin önceki kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi gidermek kaydıyla hakimin vicdani kanaatine göre karar vermesi gerekir.

2-Yerel mahkemenin ilk kararında 4 nolu villanın davacıya ait olmadığı kabul edilmek ve gerekçe kısmında belirtilmek suretiyle hüküm kurulmuş, bozma ilâmında sair temyiz itirazları reddedilmek suretiyle 4 nolu villanın davacıya ait olmadığı kesinleşmiştir. Hükmüne uyulan bozma ilâmında eksik ve kusurlu işler bedelinin 26.05.2000 tarihindeki mahalli rayiçlerle (serbest piyasa fiyatlarıyla) hesaplanıp hüküm altına alınması gereğine işaret edilmiştir. Bozmaya uyulmakla bozmada belirtilen hususlar lehine bozma yapılan taraf için usulî müktesep hak oluşturmuştur. Bu durumda mahkemece bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla 2-5-6 nolu villalardaki eksik ve kusurlu işlerin 26.05.2000 tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçlerine göre bedeli konusunda ek rapor alınarak davanın sonuçlandırılması gerekirken eksik inceleme sonucu ek davada yazılı şekilde hüküm tesisi kabul şekli bakımından usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Belirtilen sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.

Belirtilen sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1. ve 2. bentlerde açıklanan nedenlerle davalı ...’nun temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı ...’na geri verilmesine, 12.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/557, Karar No: 2021/13675, Tarih: 08.11.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/557 E.  ,  2021/13675 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ve feri müdahil Kurum vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; davacının, 05.11.2003 – 29.01.2009 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı şirket vekili, hak düşürücü süre itirazında bulunmuş, taşrada olunması ve hava koşulları sebebiyle inşaat işine zaman zaman ara verildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Feri Müdahil Kurum vekili, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, dosyada ücret bordrosu ve puantaj kaydı bulunmadığından davacının hizmet süresinin tanık deliline göre değerlendirildiği, tanık beyanlarına göre davacının Allahdiyen Köyünde havanın kötü olması halinde Salihli merkezde çalışmaya devam ettiği, inşaat işinin yanı sıra şoförlük yaptığı, bu nedenle sezonluk olarak çalışmayıp yıl boyunca kesintisiz çalıştığı, yüklenilen inşaat işleri haricinde şirket bünyesinde çalışmasına devam ettiği sonucuna varıldığı gerekçesi ile davanın kabulü ile, davacının davalı şirket bünyesinde 05.11.2003-29.01.2009 tarihleri arasında asgari ücretle 1796 gün çalıştığı, 1398 gün hizmet süresinin kuruma bildirildiği, 398 gün hizmet süresinin bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Bölge Adliye Mahkemesince, dosya kapsamındaki işçilik haklarına ilişkin dava dosyasında verilen hükmün kuvvetli delil niteliği, davacının bildirimlerinde eksik gün kodlarının bulunması ve Kurumun eksik gün bildirimlerini uyuşmazlık yapmadığı, dinlenen tanık beyanlarında da çalışmalarda hava koşullarına göre ara verildiğine ilişkin beyanlar dikkate alındığında davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek, davalı şirket vekili ile fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

IV -TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

IV -TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemece dinlenen tüm tanıkların ortak beyanında, davacının sürekli çalıştığını, kış aylarında şehir içinde bulunan inşaatlar durduğunda, işverenin üstlendiği diğer inşaatlarda çalıştığı ve şoförlük de yaptığını beyan etmesine rağmen işçilik alacakları dosyası dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; davacının 24.10.2003 ile 29.01.2009 tarihleri arasında davalı iş yerinden ve davalının sözleşme ile iş üstlendiği farklı inşaat işyerlerinden kesintili bildirimleri bulunduğu,eksik gün nedeni puantaj kaydı olarak gösterilmek suretiyle hizmetinin genellikle ayda 30 günün altında bildirildiği, ücret bordroları, ücret pusulaları ve puantaj kayıtlarının dosya kapsamında bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu çalışmanın inşaat işine ilişkin olduğu, davacının talep döneminde iş yerinde inşaat işinin yanı sıra şoför olarak çalıştığını, bu nedenle çalışmasının sürekli ve kesintisiz olduğunu iddia ettiği, davalı şirketin ise hava koşulları nedeniyle işe ara verilen dönemler olduğunu, davacının sürekli çalışmasının olmadığını, işçilik alacakları dosyasındaki kabulün de davacının çalışmasının kesintili olduğu yönünde olduğunu beyan ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemece kurum kayıtları, bordrolar celp edilmiş, bordro tanıkları dinlenmiş ve komşu iş yeri araştırması yapılmış, üstlenilen işlere ilişkin sözleşme dönemleri araştırılmış ise de puantaj kayıtlarının dosyaya celbedilmemiş ve eksik gün bildirimlerinin araştırılmamış olması nedeniyle yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli bulunmamıştır.

Mahkemece, davalı işverenden ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları istenerek, davacının imzasını içeren söz konusu belgeler yönünden, imzanın kendisine aidiyeti sigortalı tarafından kabul edilenler ile inkâr edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan, yine sigortalı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksinin eşdeğerde delillerle ispat edilene kadar geçerli olduğu hususu göz önünde bulundurulmalı; dönem bordrolarında kayıtlı sigortalılar çalışmaların ayda 30 günün altında bildirilmesi yönünden tanık sıfatıyla dinlenilerek ve iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınarak, eksik gün bildirimlerin nedeni ve dayanağı araştırıldıktan sonra toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.