muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/10299, Karar No: 2015/8387, Tarih: 13.10.2015

**6. Hukuk Dairesi         2014/10299 E.  ,  2015/8387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/04/2014

NUMARASI : 2013/143-2014/518

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kiralayan tarafından 2886 sayılı yasa gereğince kiracı aleyhine açılan alacak ve tazminat istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne,49.251,83 TL alacağın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,bu alacaktan 2. yıl kira bedeli 17,333,49 TL den 1.Taksit tutarı 4.916,40 TL ye 13/04/2011 tarihinden itibaren, 2. Taksit tutarı 4.139,03 TL'ye 13/07/2011 tarihinden itibaren, 3. Taksit tutarı 4.139,03 TL ye 13/10/2011 tarihinden itibaren, 4 . Taksit tutarı 4.139,03 TL'ye 13/01/2012 tarihinden itibaren, 6183 s.y 51 maddeye göre belirlenen oranda gecikme zammı ile, bu alacaktan "diğer alacaklar" toplamı 31.918,34 TL'nin temerrüt tarihi olan 05/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm ve davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin fesih ve tahliye tarihine kadar olan kira alacağı ile makul süre kirasına ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

2-Davalı vekilinin fesih ve tahliye tarihine kadar olan kira alacağı ile makul süre kirasına ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davacı vekili dava dilekçesinde, mülkiyeti hazineye ait olan A. Ü. B. Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu dahilinde bulunan “125 m2 kantin – kafeterya” yerinin 12.04.2010 başlangıç tarihli, 3 yıl süreli sözleşme ile davalıya kiralandığını, önceki dönem ve yeni dönem kira bedelleri, elektrik ve su bedellerinin ödenmemesi üzerine, 11.02.2012 tarihli ihtarla talep edildiğini, ödeme yapılmayınca 15.03.2012 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, 20.03.2012 tarihinde fesih ve tahliye talebinin davalıya tebliğine rağmen ödeme ve tahliyenin gerçekleşmediğini belirterek bu kira sözleşmesinden önceki dönemden kalan eksik hesaplanan 1 aylık kira bedeli (1.275 TL), 12.04.2010 – 2012 döneminden 4 taksit ödenmemiş kira bedeli (17.733,49 TL), elektrik (20.885,33 TL) ve su (5.549,88 TL) sarfından dolayı ödenmemiş bedel, tazminat bedeli olmak üzere fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak toplam 60.786,88 TL alacağın vade tarihlerinden itibaren uygulanacak 6183 sy. 51. maddesi uyarınca gecikme zammı ve yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili,davalının 12.04.2010 tarihli sözleşme ile 3 yıl için kiraladığı yeri usulüne uygun olarak tahliye edip davacıya teslim ettiğini, 2. yıl kira bedellerinin bir önceki yılın aynı ayı ÜFE endeksine göre hesabının yapılmadığını, yıl içindeki taksitlerinin birbirinin aynı olması gerekirken farklı tespit edildiğini, eksik ödenmiş kira bulunmadığını, önceki dönemdeki yapılan kiracılıktan dolayı borcun bulunmadığını, 07.06.2010'a kadar elektrik ve su borcunun bulunmadığını, borçları olsaydı 12.04.2010 tarihinde yeni sözleşmenin yapılmayacağını, süzme sayacın geç takıldığını, okumayı bilmeyen müstahdemler tarafından su tüketiminin belirlendiğini, su ve elektrik tüketiminin ehil bilirkişiler aracılığıyla tespitinin gerektiğini, kiralanan yerin misafirhane yapılması için tadilata alındığını, kiralanan yerde bulunan Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulunun G.a taşındığını, tadilat nedeniyle yeniden kiraya verme süresinin söz konusu olmadığını,davacının tazminat isteminin de hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuş, Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 49.251,83 TL alacağın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,bu alacaktan 2. Yıl kira bedeli 17,333,49 TL'den 1. Taksit tutarı 4.916,40 TL'ye 13/04/2011 tarihinden itibaren, 2. Taksit tutarı 4.139,03 TL'ye 13/07/2011 tarihinden itibaren, 3. Taksit tutarı 4.139,03 TL'ye 13/10/2011 tarihinden itibaren, 4. Taksit tutarı 4.139,03 TL'ye 13/01/2012 tarihinden itibaren, 6183 s.y 51 maddeye göre belirlenen oranda gecikme zammı ile, bu alacaktan "diğer alacaklar" toplamı 31.918,34 TL nin temerrüt tarihi olan 05/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Taraflar arasında 2886 sayılı yasa gereğince açıkartırma usulüyle yapılan ihale sonucu imzalanan 12.4.2010 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli kira sözleşmesi hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme davacı hazineye ait “125 m2 kantin – kafeterya” yerinin davalıya kiralanmasına ilişkindir. Davadaki istek, ödenmeyen kira paraları(önceki dönemden kalan eksik hesaplanan 1 aylık kira bedeli (1.275 TL), 12.04.2011 – 11.4.2012 döneminden 4 taksit),su ve elektrik paraları ile davacı idare tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olması nedeniyle sözleşmenin 14. maddesi gereğince cari yıl kira bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir. Davalı tarafça tahliyeye ilişkin yazılı belge sunulamamış,Mahkemece,tahliye tarihi olarak davacının bildirdiği 21.05.2012 tarihi kabul edilmiştir. Sözleşmenin 14.maddesinde ; “…Taşınmaza Bakanlığımızca ya da kamu idarelerince ihtiyaç duyulması veya taşınmazın satışı halinde sözleşme tek taraflı olarak feshedilir, kiracı Hazineden hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunamaz.Kiracının fesih talebinde bulunması, kira dönemi sona ermeden faaliyetini durdurması, kiralananı amacı dışında kullanması, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işletme ruhsatının her ne sebeple olursa olsun iptal edilmesi hallerinde kira sözleşmesi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 62. maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın idarece feshedilerek, kesin teminatı gelir kaydedilir ve cari yıl kira bedeli tazminat olarak tahsil edilir....” hükmüne yer verilmiştir.

Dosya kapsamına göre, kiralananın Borçlar Kanununun çatılı işyeri kirası hükümlerine tabi bir yer olduğu anlaşılmaktadır. Kira akdinin sona erme sebeplerinden biri de kiracının temerrüdü olup kira parasının ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda akdin feshinin biçim ve koşulları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 315.maddesinde (818 sayılı BK.nun 260.maddesi) düzenlenmiştir. Buna göre, istenen kira parasının veya yan giderin muaccel(istenebilir) olması ve kira bedeli ile yan giderin verilen sürede ödenmemiş bulunması, ihtarnamede verilen süre içerisinde kira parasının ödenmemesi halinde akdin feshedileceğinin açıkça belirtilmesi gerekir. Kiracıya verilecek süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün, ürün kiralarında en az altmış gün, diğer kira ilişkilerinde ise en az on gündür. Davacı,cezai şart istemini sözleşmenin feshini müteakip sözleşmenin 14.maddesi gereğince ödenmesi gereken cezai şart istemine dayandırmıştır. Nevarki, davacının gönderdiği kira parasının ödenmesine ve sözleşmenin feshine ilişkin ihtarnamelerde kira paralarının ödenmesi için 15 günlük süre verilmiş olup kiracının temerrüdünü düzenleyen ve az yukarıda açıklanan yasanın emredici hükmüne aykırı olduğundan, hukuki sonuç doğurmaz. Bu nedenle,davacının cari yıl kirasına ilişkin tazminat isteminin reddi yerindedir. Ancak, dava dilekçesinde davacı tarafça diğer talepler yanında önceki dönemden kalan eksik hesaplanan 1 aylık kira bedeli (1.275 TL), 12.04.2011–11.04.2012 döneminden 4 taksit tutarı kira parası talep edilmiş olup,makul süre kirası yada tahliye tarihine kadar işleyen kira parasının tahsiline ilişkin bir talep bulunmamaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nun 26.maddesi (1086 sayılı HUMK'nun 74.maddesi) gereğince “Hakim,tarafların talep sonuçları ile bağlıdır. Ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir.” mahkemece,dava dilekçesinde talep bulunmadığı halde “tahliye tarihine kadar olan kira parası” ile “makul süre kira parasının” tahsiline karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda 2 nolu bentte yazılı nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile tahliye tarihine kadarki kira parası ve makul süre kira parasına ilişkin hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 13.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3994, Karar No: 2012/5310, Tarih: 10.05.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/3994 E.  ,  2012/5310 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

02.11.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 662 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 58. maddesi ile “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılı cetvelin 48 inci ve 51 inci sıraları ile anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümünün 19 uncu sırası yürürlükten kaldırılmış, anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümüne "42) ..." sırası eklenmiştir” hükmü getirilmiştir. Yapılan bu düzenleme ile özel bütçeli idareler kapsamına alınan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün, 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muafiyetinin ortadan kalktığı gözetilerek ve HUMK'nun 2494 sayılı Kanun ile değiştirilen 434. maddesinin 3. fıkrası hükmü uyarınca gerekli tebligat yapılarak, davacı taraftan alınması gereken temyiz harcının alınmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9280, Karar No: 2014/724, Tarih: 04.02.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/9280 E.  ,  2014/724 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/05/2012

NUMARASI : 2011/437-2012/395

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı, davalı yükleniciyle 16.04.1996 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşme ile kararlaştırılan inşaat süresinin dolmasına rağmen kendisine isabet eden bağımsız bölümlerin teslim edilmediğini, iskân alınmadığını ileri sürerek kira kaybı eksik ve ayıplı işler bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 30.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili, davacıya isebet eden dairelerin 2005 yılında teslim edildiğini, alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşme gereğince, inşaatın yapı ruhsatının alındığı 12.09.1996 tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde teslimi gerektiği halen iskân ruhsatı alınmadığı, hukuki teslim gerçekleşmese de, davacı tarafından 7 ve 14 numaralı dairelerin fiilen 27.10.2008 tarihinde teslim alarak kullanılmaya başlanıldığı, dava tarihinden geriye doğru 5 yıl önceki 26.05.2006 ila 28.10.2008 tarihleri arası için 14.025,00 TL kira tazminatı, sözleşme gereği yapılmayan gömme dolaplar için 3.375,00 TL eksik iş bedeli ile 5.037,64 TL nefaset bedelini talepte haklı olduğu, bir kısım taleplerinin açık ayıp niteliğinde olup teslim sırasında ileri sürülmediğinden istenilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulune karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin gecikme tazminatı ile eksik iş bedeline yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davalı vekilinin nefaset bedeliyle ilgili hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin gecikme tazminatı ile eksik iş bedeline yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davalı vekilinin nefaset bedeliyle ilgili hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

a- 6100 sayılı HMK'nın 297/1-c maddesinde hükmün gerekçe bölümünün, 2. fıkrada ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiştir. Anılan 297/1-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür. HMK'nın 297/2. maddesinde, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir. Mahkeme kararının gerekçe bölümü ile hüküm .../...

sonucunun çelişkili olması, mahkeme kararlarının tereddüt doğurmayacak şekilde açık olması kuralına aykırılık oluşturur.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 14.025,00 TL kira kaybı, 3.375,00 TL eksik iş bedeli ve 5.037,64 TL nefaset bedelinin 26.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de; kararın gerekçe kısmının son paragrafında, “ Iç ve dış kapıların beyaz çam yerine amerikan panel kapı, salon yer döşemelerinin gürgen parke yerine laminat parke, mutfak dolaplarının meşe kaplama yerine laminat kaplama ile yapılması açık ayıp olup, davacı süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunmadığından bedel farkları talep edilemeyecektir." ifadesine yer verilmiştir. Hüküm altına alınan 5.037,64 TL'nin bu sayılan kalemlere yönelik nesafet bedeli olarak bilirkişi raporunda belirlenmiş olmasına göre davacı yararına 5.037,64 TL nefaset bedelinin davalıdan tahsiline karar verilerek, hükmün gerekçesi ile sonucu arasında çelişki oluşturulmuş olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

b-Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

b-Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin gecikme tazminatı ve eksik iş bedeli ile ilgili hükme yönelik temyiz itirazlarının reddine, (2-a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, (2-b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/1954, Karar No: 2008/5065, Tarih: 14.03.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/1954 E.  ,  2008/5065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Trabzon İcra Mahkemesi

TARİHİ : 13/11/2007

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

TTK.nun 692/5. maddesi gereğince çekin kambiyo senedi vasfını taşıyabilmesi için (keşide yeri) unsurunu ihtiva etmesi gerekir çekte (keşide yeri) ayrıca belirtilmemiş ise aynı kanunun 693/3 maddesi gereğince çek keşidecisin adı ve soyadının yanında yazılı olan yerde keşide edilmiş sayılır. Takip dayanağı belgede keşide yeri ayrıca gösterilmediği gibi keşidecinin adı ve soyadının yanında yazılmış bir yer ismi de bulunmamaktadır.

Alacaklı vekilinin cevap dilekçesinde öne sürdüğü ve keşidecinin vergi kimlik bilgileri yanında Maçka-Trabzon olarak gösterilen yerin keşide yeri olarak kabulü gerektiği yönündeki beyanı, yasanın yukarıda açıklanan hükmünü ortadan kaldıracak nitelikte kabul edilemez.

Öte yandan karar gerekçesinde yer verilen ve keşide yerinin mutlaka keşidecinin ad ve soyadının yanına yazılması zorunluluğu bulunmadığı ve çekin herhangi bir yerine yazılabileceğine işaret eden Dairemiz içtihadının, inceleme konusu olaya münhasır ve keşide yeri açıkça gösterilen çeklere ilişkin olup somut olayda uygulanma olanağı yoktur

O halde, dayanak belge kambiyo senedi vasfını taşımadığından şikayet kabul edilerek İİK.nun 170a/2. maddesi gereğince takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yasaya uygun düşmeyen kabulle sonuca gidilip yazılı şekilde istemin reddi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlular vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 14.03.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4503, Karar No: 2013/21795, Tarih: 19.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/4503 E.  ,  2013/21795 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı kurum ve davalı ... avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı kurum, 03.12.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahibine bağlanan gelirden oluşan kurum zararının rücuen tazminini talep etmiş olup; Mahkemece, inşaat işinin yapımının davalı ... tarafından üstlenildiğinden bahisle kusuru bulunmayan davalı Kooperatif aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı aleyhine açılan davanın ise talep gibi kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanakları; olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5510 sayılı Yasanın 21/1ve 12/son maddeleridir.

1-5510 sayılı Kanunun “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında; “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir

Anılan Yasanın 12. maddesinin son fıkrası hükmüne göre ise; “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm

veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.”

Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için, öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Alt işveren sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da, işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Eldeki davaya konu somut olayda, dosya kapsamına göre, davalı kooperatif adına tescilli 1120132.16 sicil sayılı işyerinden sigorta bildirimleri yapılan kazalının, olay günü istinat duvarına dayanmış halde bırakılan merdivenleri kullanarak inşaat alanına ulaşmak isterken zemine düşmesi sonucu yüksekten düşme ile husulü mümkün künt kafa ve genel vücut travması sonucu vefat ettiği, sigorta müfettişi tarafından hazırlanan raporda asıl işveren olarak kooperatifin, alt işveren olarak da ...’ın sorumlu olduğunun bildirildiği, mahkemece hükme esas alınan 07.03.2011 ve 25.07.2011 tarihli kusur raporlarında, davalı ...’a %75, kazalıya %25 oranında kusur verildiği, sahibi olduğu arsada inşaat yapım işini anahtar teslimi olarak yapı müteahhidi ...’a yaptıran kooperatifin sorumlu olmadığının belirtildiği anlaşılmaktadır.

O halde Mahkemece yapılacak iş; öncelikle, davalılar arasında akdedilen sözleşme dosya arasına getirtilip, kooperatifin, konut yapı kooperatifi niteliğinde bulunduğu olgusu da dikkate alınarak tarafların delilleri ve kurum kayıtları ile birlikte işverenlik sıfatı değerlendirerek, asıl işveren-taşeron ilişkisi bulunup bulunmadığı 12. madde kapsamında yöntemince araştırılıp belirlenmeli, bu bağlamda, davaya konu olayın meydana geldiği iş kolunda, işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişi heyetinden kusur oran ve aidiyeti yönünden gerekirse yeniden kusur raporu alınarak sonucuna göre, bir karar verilmelidir.

2- Davanın yasal dayanağı olan, 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinde; sigortalı ya da hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken harcama ve ödemeler yönünden maddede herhangi bir sınır öngörülmemişken; bağlanan gelirler yönünden, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamına, sigortalı ../...

veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere hükmedilebileceği öngörülmüş olup, Mahkemece, bir gerçek zarar hesabı yaptırılması gerekeceği açıktır. Gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalıdır. Sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar hesabı, ölüm halinde ise destekten yoksun kalma tazminatı (818 sayılı Borçlar Kanununun 45 ve 46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54 ve 55’inci maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır.

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca gerçek zarar tavan hesabı yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum ve davalı ... avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'a iadesine, 19.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.