muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6462, Karar No: 2016/4166, Tarih: 14.04.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/6462 E.  ,  2016/4166 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04/10/2012 gün ve 2011/709-2012/1068 sayılı kararı onayan Daire’nin 08/09/2014 gün ve 2013/9614-2014/13317 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 31.07.2008 tarihli protokole göre, davalının müvekkilinden devralacağı şirket ve kooperatif hisseleri ile yine davalının işaret ettiği ...'ya devredilecek taşınmaz hissesi karşılığında, davalının 10 aylık eşit taksitler halinde müvekkiline 750.000 EURO ödemeyi üstlendiğini, müvekkilinin protokolün imzalanmasından sonra kendi edimini tamamen yerine getirdiğini, ancak davalının 75.000 EURO'luk ilk iki taksiti ve üçüncü taksitin 15.000 EURO'sunu ödedikten sonra diğer taksitleri ödemediğini, davalının bakiye 510.000 Euro borcunun bulunduğunu, bu alacağın tahsili için girişilen icra takibinin, davalının haksız ve kötüniyetli itirazı sonucu durduğunu ileri sürerek, itirazın iptalini ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, taraflar arasında adi yazılı belge olarak düzenlenmiş bulunan 31.07.2008 tarihli protokole dayalı alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin anılan protokoldeki tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği halde, davalının 510.000 Euro bakiye borcunu ödemediğini ileri sürmüş, davalı ise davacının taşınmaz hissesini devir yükümlülüğünü yerine getirmediğini, kalan borcu bu nedenle ödemediğini savunmuştur. Davacı vekili, müvekkilinin anılan protokoldeki tek yükümlülüğünün ... isimli kişiye vekaletname vermek olduğunu, müvekkilinin bu yükümlülüğünü yerine getirdiğini, vekilin davalının talimatı ile taşınmazı tarafların annesi ...'ya devrettiğini ileri sürmüş, davalı vekili müvekkilinin bu yönde bir talimatının olmadığını savunmuştur. Anılan protokolde ise davacıya ait bazı şirketler ile kooperatif nezdinde bulunan hisselerin ve bedesten tabir edilen bir taşınmaz hissesinin, davacı tarafından davalıya toplam 750.000 Euro bedelle devri kararlaştırılmış, ayrıca tarafların bu konuda muhataplarının ... olduğu, yukarıdaki hisselerin devri için davacı tarafından ...'a vekalet verileceği, ...'ın da bu vekaletname ile devir işlemlerini yapacağı belirtilmiştir.

Protokolde yazılı şirket ve kooperatif hisselerinin davacı veya vekili ... tarafından davalıya devredildiği konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından ...'a verilen ve taşınmazı dilediği kişiye devir yetkisini içeren vekaletnameye dayanarak, taşınmazın ... tarafından dava dışı ...'ya devredilmesi şeklinde gerçekleşen maddi olayda, davacının devir yükümlülüğünden kurtulmuş olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Anılan protokolde davacının diğer hisseleri ile birlikte taşınmaz hissesinin de “davacı tarafından davalıya satılacağı” ve bu işlemlerin vekil ... aracılığıyla yapılacağı açıkça kararlaştırılmıştır. Bu durumda yukarıda belirtilen şekilde gerçekleşen somut uyuşmazlıkta davacının sorumluluktan kurtulabilmesi için vekil ...'a davalının talimat verdiğini yazılı şekilde ispatlaması gerekir. Dosyaya bu yönde bir talimat sunulamadığına göre, davacının davalıya taşınmaz hisse devri yükümlülüğünü ifa etmediği sonucuna varılmalıdır. O halde, davacı tarafça sadece taşınmazın bedelini aşan miktar için talepte bulunulabilir. Ancak, dosyanın incelenmesinde tarafların edimlerin karşılığı olan bedelleri protokolde göstermedikleri gibi ödenmeyen bedelin de taşınmazın bedeli olup olmadığı konusunda bir beyanda bulunmadıkları anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, mahkemece taraflara protokolde devri kararlaştırılan taşınmaz hisse değerinin işbu davanın konusunu oluşturan 510.000 Euro'luk miktar olup olmadığı konusunda uyuşup uyuşamadıkları açıklattırılmalı, uyuşamadıkları taktirde protokoldeki taşınmaz hisse devir bedeli belirlenmeli ve bu bedel dışında kalan miktar bakımından davanın kabulüne karar verilmelidir.

Bu bakımdan mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın, yukarıda açıklanan gerekçeyle bozulması gerektiğinden davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairemize ait 08.09.2014 gün ve 2013/9614 E.-2014/13317 K. sayılı ilamın kaldırılmasına ve yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairemize ait 08.09.2014 gün ve 2013/9614 E.-2014/13317 K. sayılı ilamın kaldırılmasına ve yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 14/04/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9576, Karar No: 2012/13570, Tarih: 05.12.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/9576 E.  ,  2012/13570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen boşanma davasında Burdur Aile ve Akşehir Asliye Hukuk ( Aile )Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma,nafaka ve ziynet eşyasının istemine ilişkindir.

Burdur Aile Mahkemesince, davacının ikametgahının Burdur İli olmadığı ve tarafların son defa 6 aydan beri birlikte oturdukları yerin Akşehir İlçesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Akşehir Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi ise, davacının yerleşim yerinin Merkez/Burdur olduğu gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Boşanma davalarında yetki kesin değildir.

Yetkinin kesin olmadığı hallerde, birinci mahkemenin yetkisizlik kararı üzerine dava dosyası kendisine gönderilen ikinci mahkeme, birinci mahkemenin yetkisizlik kararı ile bağlı olup, yetkisizlik kararı veremeyecektir.

Somut olayda, Burdur (Aile) Mahkemesinin 15.03.2012 günlü ilk yetkisizlik kararı davanın taraflarının süresi içinde kanun yoluna başvurmamaları nedeniyle kesinleşmiş olup, dosya kendisine gelen Akşehir Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi birinci mahkemenin yetkisizlik kararı ile bağlıdır. Bu durumda uyuşmazlığın Akşehir Asliye Hukuk (Aile)Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

Sonuç : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.’nın 21. ,22. ve 23. maddeleri gereğince Akşehir Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 05.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2023/2561, Karar No: 2024/382, Tarih: 24.01.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/2561 E.  ,  2024/382 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1553 E., 2023/258 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bolu 2. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi

SAYISI : 2016/424 E., 2022/61 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının 2014 yılı Aralık ayında retina yırtılması sebebiyle davalı hastane nezdinde göz ameliyatı geçirdiğini, kontrollerde retinanın iyileştiğinin ve lazer katarakt ameliyatı olması halinde tamamen göreceğinin bildirildiğini, bu kez 22.06.2015 tarihinde aynı hastanede davalı doktor tarafından her iki gözünden de katarakt ameliyatı olduğunu, korneasına lens yerleştirildiğini, ameliyat sonrası ağrıları geçmediği gibi görme yetisinin azaldığını, önünü göremez ve araç kullanamaz hale geldiğini, görme oranının ölçümü için başka bir doktora yönlendirildiğini ve gözlerindeki görme kaybının telafisinin mümkün olmadığını öğrendiğini, yeniden davalı doktora başvurması üzerine kendisine yeni ameliyatlar önerildiğini, öneriyi kabul etmeyerek başvurduğu farklı bir hastane tarafından davalı hastanede yerleştirilen lenslerin çıkarılarak değiştirilmesi veya göz nakli önerildiğini, bu kez eski lensler çıkarılarak sol ve sağ göze yeni lensler takılmak sureti ile sol gözün % 50, sağ gözün ise % 10 civarında görebilir hale getirildiğini, tekrar davalı hastane ve davalı hekime başvurarak durumu doktora anlattığını, davalı hekimin ise ameliyatının çok iyi geçmesine karşın aletin kalibrasyon hatasından dolayı hastanın mağdur olduğunu bildirdiğini ve hastanın mağduriyeti nedeniyle 2.500,00 TL'nin de davacıya iadesini uygun gördüğünü, bu iadenin mesul müdür tarafından onaylandığını, malul kaldığını, halen sokağa çıkamadığını, araç kullanamadığını, günlük hayatının idamesi için başkalarının yardımına ihtiyaç duyduğunu, sağlık hizmetini sunarken gerekli özeni göstermeyen hastane ile ameliyatlar ve tedavi anında gerekli özeni göstermeyen doktorun ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 10.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 22.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalılar vekili; davacının iddia ettiği şikayetlerin hem dejeneratif miyop olması hem de geçmişte lasik ameliyatı yaptırması sonucu gözünde oluşan değişikliklerle alakalı olduğunu, davacıya konulan tanı ve uygulanan tedavilerin hatalı olmadığını, davacının tedavisinde ve sonrasındaki uygulamalarda hastanenin ve doktorun herhangi bir hatası veya kusuru bulunmadığını, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak reddini istmeiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yargılama sırasında alınan Adli Tıp Kurumu (ATK) ve bilirkişi heyeti raporunun aynı yönde olduğu, davacının ameliyatının tıp bilminin gerekleri ve genel tıp uygulamalarına uygun olduğunun bildirildiği, yapılan uygulamada tıbbi kötü uygulama bulunmadığından davalılara atfı kabil herhangi bir kusur olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; hiçbir tedavi evrakı ibraz etmeyerek sağlıklı bir inceleme yapılmasına dahi fırsat vermeyen davalı hastanenin yasa gereği sunması gereken delilleri gizlediğini ve davayı akamete uğrattığını, mevcut evraklarla yetinen bilirkişi raporlarının hatalı düzenlendiğini, tüm raporlarda kalibrasyon hataları kabul edilmesine karşın illiyet bağı olmadığı gerekçesiyle hastanın görme kaybının olağan kabul edildiğini, davalıların zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu olayın niteliğine uygun olarak konusunda uzman adli tıp kurumu ve üniversite heyeti bilirkişilerinden alınan raporlar ve dosya kapsamına göre ameliyat sonrası devam eden görme kalite bozukluğunun davacıda mevcut patolojik miyop ve katarakt tanılarına bağlı olduğu, uygulanan ameliyat veya takılan lens ile illiyet bağının bulunmadığı, ameliyat nedeniyle hekime ve hastaneye yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı, tedavi evraklarının eksikliği ileri sürülmüşse de, mahkemece aldırılan raporlarda bu yönde eksiklik olduğuna da işaret edilmediği, yapılan işlemlerin tıp kurallarına uygun olduğu, aydınlatılmış onam yükümlülüğünün yerine getirildiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf nedenlerini tekrarlayarak ATK raporunda görme sorunlarının yapay mercekten kaynaklandığının açıkça kabul edildiğini, hekimin de 07.01.2016 tarihli yazısında biyometrik aletin kalibrasyonuna bağlı olarak göz içi lenslerinin 2-3 diyoptri daha fazla konduğunu beyan ettiği, hastanenin yasa gereği sunması gereken delilleri gizleyerek davayı akamete uğrattığını ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, vekilin özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı iddiasına dayanan maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 502 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme

1.Vekil, vekalet görevine konu işi görürken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın, yaptığı iş ve işlemlerin, davranışların özenli olmayışından doğan zararlardan dolayı sorumludur. Mesleki iş gören vekil özenle davranmak zorunda olup, en hafif kusurundan bile sorumludur. O nedenle doktor ve hastanenin meslek alanı içinde olan bütün kusurları hafif de olsa sorumluluğun unsuru olarak kabul edilmelidir. Vekil, hastanın zarar görmemesi için, mesleki tüm şartları yerine getirmek, hastanın durumunu tıbbi açıdan zamanında ve gecikmeksizin saptayıp, somut durumunun gerektirdiği önlemleri eksiksiz bir şekilde almak, uygun tedaviyi de yine gecikmeden belirleyip uygulamak zorundadır. Asgari düzeyde dahi olsa tereddüt doğuran durumlarda, bu tereddütü ortadan kaldıracak araştırmaları yapmak ve bu arada da koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdür. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında bir seçim yapılırken, hastanın ve hastalığın özellikleri göz önünde tutulmak, onu risk altına sokacak tutum ve davranışlardan kaçınmak ve en emin yolun seçilmesi gerekir. (Tandoğan, Borçlar Hukuk Özel Borç İlişkileri, Cilt, Ank. 1982, Sh.236 vd) Gerçekten de müvekkil (hasta) mesleki bir iş gören vekilden, tedavinin bütün aşamalarında titiz bir ihtimam ve dikkat beklemek hakkına sahiptir. Gereken özen görevini göstermeyen vekil, vekalet görevini gereği gibi ifa etmemiş sayılmalıdır. Aynı hususlar doktorun görev yaptığı sağlık kuruluşu için de geçerlidir.

2. Temyizen incelenen dosyada; davacı, 25.06.2015 tarihinde davalı hastanede diğer davalı doktor tarafından ameliyat edildiğini, ancak tam iyileşme vaad edilmesine rağmen görme kaybı yaşadığını ve davalı doktor tarafından gerçekleştirilen ameliyat ile gözlerine yerleştirilen lenslerdeki kalibrasyon hatasından kaynaklı olarak durumun ortaya çıktığının davalı doktor tarafından beyan edildiğini, ameliyat ücretinin tarafına iade edildiğini belirtmiş, Adli Tıp Kurumunun 17.04.2019 tarihli yazısı ile takılan lenslere ait bardodların (orjinal İOL master kağıdı) ilgili hastaneden hastaya da verilip verilmediği sorularak teminen gönderilmesi istenmiş ancak davalı hastane tarafından bu bilgilerin kurumlarında bulunmadığı ve gönderilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiş, ATK raporu mevcut bilgilerle hazırlanmış ve 18.12.2020 tarihli raporda; bu tarz hastalarda katarakt cerrahisi sonrası yapay göz içi merceğin dioptrisinin hesaplanmasında sapmalar olabileceği, hastada gelişen görme sorunlarının yapay merceklerin gücünü hesaplayan cihazların kalibrasyon sorunlarından kaynaklanmış olabileceği, bu tarz cihazların ölçümlerinde önlenemeyen sapmalar da olabileceği tıbben bilindiği, kişinin dava konusu ameliyat sonrası devam eden görme kalite bozukluğunun kendisinde mevcut patolojik miyop ve katarakt tanılarına bağlı olduğu, uygulanan lensle illiyetinin olmadığı ifade edilmiş, mahkemece alınan 17.02.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda kişinin ifade ettiği görme kalitesi bozukluğunun kalıtımsal olan dejeneratif miyopi hastalığı kaynaklı olduğu, kendisine uygulanan ameliyat veya takılan lens ile illiyeti olmadığı, bu durumun hekimin eylemlerinden kaynaklanmadığı belirtilmiş ve söz konusu raporlar hükme esas alınmıştır. Ancak davacıya ücret iadesi yapılmış, hastanece lenslere dair ATK tarafından talep edilen belgeler sunulmamış olmakla bu belgelerin saklamamasının kusur sayılıp sayılmayacağı, kalibrasyon hatasının ne oranda olduğu, olağan karşılanabilir düzeyde olup olmadığı, sonraki hastanece yeniden yapılan operasyonun davalı hastanede yapılanın sonuçlarını düzeltmeye yönelik olup olmadığı ve buna göre davalıların kusuru bulunup bulunmadığı açıklanmamıştır.

3.Hal böyle olunca, Mahkemece alanında uzman üniversitede görev yapan öğretim elemanlarından oluşturulacak yeni bilirkişi heyetinden somut olaya uygun şekilde yukarıdaki eksiklikleri giderir ve davacının tüm itirazlarını karşılar nitelikte, taraf, Mahkeme ve Yargıtay denetimine açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, İlk Derece Mahkemesinin kararının bu sebeple bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı gerekçeyle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı gerekçeyle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3933, Karar No: 2011/5921, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/3933 E.  ,  2011/5921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'ın İİK'nun 337/a maddesi uyarınca üç ay hapis cezasıyla cezalandırılmalarına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık müdafii tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.