muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7712, Karar No: 2015/3258, Tarih: 25.06.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/7712 E.  ,  2015/3258 K.**

**"İçtihat Metni"**

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 51/2-a maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı ... hakkında 172 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair ... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 18/09/2014 tarihli ve HC 243802 sayılı idari yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun kabulü ile idari para cezasının iptaline ilişkin... Sulh Ceza Hakimliğinin 01/10/2014 tarihli ve 2014/54 değişik iş sayılı kararı aleyhine... Bakanlığından verilen 11/05/2015 gün ve 30140 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22/05/2015 gün ve KYB.2015-175757 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre...Sulh Ceza Hakimliğince, muterizin başvurusu üzerine hiçbir inceleme ve araştırma yapılmaksızın itirazın kabulüne karar verilmiş ise de, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28. Maddesinde yer alan. ''(2) Başvurunun usulden kabulü halinde mahkeme dilekçenin bir örneğini ilğili kamu kurum ve kuruluşuna tebliğ eder. (3) ilğili kamu kurum ve kuruluşu, başvuru dilekçesinin tebliği tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde mahkemeye cevap verir. Başvuru konusu idari yaptırıma ilişkin işlem dosyasının tamamının bir örneği, cevap dilekçesi ile birlikte mahkemeye verilir. Mahkeme, işlem dosyasının aslını da ilğili kamu kurum ve kuruluşundan isteyebilir. Cevap dilekçesi, idari yaptırım kararına karşı başvuruda bulunan kişi sayısından bir fazla nüsha olarak verilir. (4) Mahkeme, başvuruda bulunan kişilere cevap dilekçesinin bir örneğini tebliğ eder; talep üzerine veya re'sen tarafları çağırarak belli bir gün ve saatte dinleyebilir. Dinleme için belirlenen günle tebligatın yapılacağı gün arasında en az bir haftalık zaman olmasına dikkat edilir. Dinleme sırasında taraflar veya avukatları hazır bulunur. Mazeretsiz olarak hazır bulunmama, yokluklarında karar verilmesine engel değildir. Bu husus, tebligat yazısında açıkça belirtilir.'' şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında, idari yaptırım kararına yönelik muteriz tarafından 30/09/2014 tarihli dilekçe ile yapılan başvuru üzerine, mahkemesince 5326 sayılı Kanun'un 28. maddesi gereğince inceleme yapılmaksızın bir gün sonra yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden... Sulh Ceza Hakimliğinin 01/10/2014 tarihli ve 2014/54 değişik iş sayılı kararının CMK'nın 309/4-c maddesi uyarınca aleyhe tesir etmemek üzere BOZULMASINA, 25/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2735, Karar No: 2020/6783, Tarih: 11.11.2020

**11. Ceza Dairesi         2020/2735 E.  ,  2020/6783 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Defter ve belgeleri gizleme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik katılan vekilinin temyizinin vekalet ücreti ile sınırlı olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Sanığın mahkumiyetine karar verildiği halde kendisini vekille temsil ettiren katılan idare lehine hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekalet ücreti yerine dilekçe yazım ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA; ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından “300 TL dilekçe yazım ücretinin” ibaresi çıkarılıp yerine “1500 TL maktu vekalet ücretinin” ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,11.11.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/673, Karar No: 2010/11152, Tarih: 02.11.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/673 E.  ,  2010/11152 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 27.12.2007 tarih ve 2007/806 - 2007/826 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 02.11.2010 gününde davacı avukatı ... gelip, davalı vekili tebligata rağmen duruşmaya gelmediğinden temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıya Hayvan Hayat Sigortası Damızlık At Kısırlık Klozlu Yarış Atı Sigorta poliçesiyle sigortalı olan damızlık aygırın hastalığı ve ameliyatının ardından aşım (tohumlama) için yapılan 70 başvurunun (24)’ünün gerçekleşememesi nedeniyle her bir kısrak sahibinden alınması gereken (2) milyar TL ücretten yoksun kalınarak zarara uğranıldığını, rizikonun tazmin başvurusunun reddedildiğini ileri sürerek, (48) milyar TL’nın ihbar tarihinden itibaren reeskont faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sigortalı aygırın hastalığının tedavi edildiği (4) hafta boyunca aşım yapamamasının poliçeye ekli kloz kapsamında kalmadığını, klozun aşım yeteneğinin hastalık sonucu tamamen veya kısmen yitirilmesi halinde sigortacının sorumluluğunu öngördüğünü, rizikonun sigorta güvencesi dışında kaldığını, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve Veteriner Fakültesi öğretim üyelerinden oluşan bilirkişiler kurulu raporuna dayanılarak sigortalı aygırda ortaya çıkan hastalık ve hastalığın doğurduğu zararın sigorta güvencesi kapsamında kaldığı ve zararın (44) milyar TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne dair verilen karar,davalı vekilinin temyizi üzerine sigorta güvencesi kapsamında kalmayan rizikoya dayalı davanın reddi yerine kabulünün doğru görülmediği gerekçesiyle davalı yararına bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyulmuş ve davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 02.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16455, Karar No: 2012/29311, Tarih: 02.10.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/16455 E.  ,  2012/29311 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık ve müdafiinin yüzüne karşı 13.05.2011 tarihinde tefhim olunan hükmü, CMUK.nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 24.05.2011 günü temyiz eden sanık müdafiinin vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 317. maddesi gereğince (REDDİNE), 02.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15546, Karar No: 2013/4562, Tarih: 16.04.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/15546 E.  ,  2013/4562 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun basit cinsel istismarı, çocuğun nitelikli cinsel istismarı (iki kez), kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (üç kez) suçlarından sanık ..., çocuğun basit cinsel istismarı, çocuğun nitelikli cinsel istismarı ile çocuğun basit cinsel istismarı suçlarına yardım etmek, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna yardım etmekten sanık ...’nin yapılan yargılanmaları sonunda; sanık ...’nın çocuğun basit cinsel istismarı, çocuğun nitelikli cinsel istismarı ile beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (üç kez) suçlarından mahkûmiyetine, sanık ...’ın çocuğun basit cinsel istismarı, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, çocuğun basit cinsel istismarına yardım etmek, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna yardım etmek suçlarından mahkûmiyetine dair Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 06.09.2012 gün ve 2008/358 Esas, 2012/321 Karar sayılı sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan re’sen de temyize tâbi hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanıklar müdafii ve katılanlar ...ve... vekili tarafından istenilmiş ve incelemenin de sanıklar müdafileri tarafından duruşmalı yapılması talep edilmiş, ancak sanık ... müdafiin duruşmalı inceleme talebinin, sanığa tayin olunan ceza miktarı da nazara alınarak 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 318. maddesi uyarınca reddiyle incelemenin bu sanık yönünden duruşmasız yapılmasına karar verilerek 10.04.2013 Çarşamba saat 13:30'a duruşma günü tayin olunarak sanık ... müdafiine çağrı kâğıdı gönderilmişti.

Belli günde Hâkimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ... hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine sanık müdafiin gelmediği, ayrıca bir talepte de bulunmadığı anlaşılmakla Yargıtay Cumhuriyet Savcısının uygun görülen talep ve mütalaası dairesinde sanık ... hakkında DURUŞMASIZ inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek, vaktin darlığına binaen dosyanın incelenmesi başka bir güne bırakılmıştır.

Bugün dava evrakı incelenerek aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükümleri ile sanık ... hakkında çocuğun basit cinsel istismarı, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, çocuğun basit cinsel istismarına yardım etmek suçları ile mağdur ...'a yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna yardım etmekten verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik temyizlerin incelenmesinde,

Bugün dava evrakı incelenerek aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükümleri ile sanık ... hakkında çocuğun basit cinsel istismarı, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, çocuğun basit cinsel istismarına yardım etmek suçları ile mağdur ...'a yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna yardım etmekten verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik temyizlerin incelenmesinde,

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanıklar müdafileri ile katılanlar ...ve... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan re’sen de temyize tâbi hükümlerin ONANMASINA,

Sanık ... hakkında mağdur ...’a karşı işlediği kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik temyize gelince,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan TCK.nın 109/1-3-5, 43/1, 31/2. maddelerine göre uygulama yapılırken, sanığın TCK.nın 109/1-3-5. maddelerine göre 3 yıl hapis olarak belirlenen cezasından, aynı Kanunun 43/1. maddesine göre 1/3 oranında artırım yapılıp, 31/2. maddesine göre yarı oranında indirim yapılırken hapis cezasının 4 yıl ve 2 yıl yerine 3 yıl 9 ay ve 1 yıl 10 ay 15 gün olarak eksik olarak belirlenmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafii ve katılanlar ...ve... vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu cihetin yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK.nın 322/1. maddesinin 6. bendinde belirtildiği üzere "artırmada veya indirme sonu ceza müddeti veya miktarını tayinde maddi hata yapılmış ise'' düzeltme yapılmasına yetki verildiğinden ve bu maddi hatanın düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, aynı Kanunun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanarak hükümden TCK.nın 43/1 ve 31/2. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün çıkartılarak yerine “sanığın aynı suç işleme kararı kapsamında eylemini birden fazla kez gerçekleştirmiş olduğu anlaşılmakla TCK.nın 43/1. maddesi gereğince cezasından 1/3 oranında artırım yapılarak 4 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve sanığın suç tarihi itibari ile 12-15 yaş grubu arasında olduğu anlaşılmakla TCK.nın 31/2. maddesi gereğince cezasından yarı oranında indirim yapılarak sanığın neticeten 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına’’ ibaresinin eklenmesi suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 16.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7932, Karar No: 2020/9534, Tarih: 29.09.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/7932 E.  ,  2020/9534 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre suça sürüklenen çocuk bakımından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 01/12/2011 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 29/06/2012 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihi itibariyle 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun, gündüz vakti müştekinin iş yerinden muhabbet kuşu çalması şeklindeki eylemine uyan TCK’nın 142/1-b ve 31/2. maddelerinde tanımlanan hırsızlık suçunun gerektirdiği cezanın üst sınırına göre aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerinde öngörülen 6 yıllık olağanüstü zamanaşımının, (hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedeniyle oluşan 6 ay 28 günlük durma süresi de çıkartılarak) suçun işlendiği 10/06/2011 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 29/09/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4542, Karar No: 2011/6029, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/4542 E.  ,  2011/6029 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ..., ... ve ...'un beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticare t şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.