muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/222, Karar No: 2018/3768, Tarih: 19.04.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/222 E.  ,  2018/3768 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Dava, 07.04.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya yapılan ödemeler nedeniyle oluşan kurum zararının 5510 sayılı Yasanın 21 ve 23’ncı maddeleri kapsamında davalıdan tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne, karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesi 1. fıkrası ile “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Aynı kanunun 23. maddesinde ise "Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri Kurumca ödenir. Yukarıdaki fıkrada belirtilen hallerde, Kurumca yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarı, 21 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir." hükmü yer almaktadır.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre; Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kuruma bildirim yükümlülüğü işverene ait olup; 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre; Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kuruma bildirim yükümlülüğü işverene ait olup; 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir.

5510 sayılı Kanunun “Süresinde Bildirilmeyen Sigortalılıktan Doğan Sorumluluk” başlıklı 23’üncü maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarındaki düzenlemeye göre; işverenin rücu alacağından sorumluluğu için, çalıştırılan sigortalının işe giriş bildirgesinin süresi içinde Kuruma verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmemiş olması gerekir. Başka bir deyişle; sigortalının bildirimi kanunda belirtilen sürelerden sonra yapılsa bile, zararlandırıcı sigorta olayı işe giriş bildirgesinin verildiği veya çalışmanın Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmiş ise; işverenin anılan düzenleme kapsamında sorumluluğu yoluna gidilemez.

Sözü edilen madde ile; işverenin kaçak işçi çalıştırmasının önlemesi amaçlanmış olup, maddenin düzenleniş şeklinden de açıkça anlaşılacağı üzere, 23’üncü maddeye göre işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır. Zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemiş ise, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının tamamından sorumlu tutulması gerekir.

Öte yandan; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 51’inci maddesindeki; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” ve 52’nci maddesindeki “zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.” hükümleri gözetilerek, zarar gören (sigortalının) müterafik kusuru da dikkate alınarak söz konusu maddeler kapsamında Hâkim tarafından takdir edilecek uygun bir indirimin yapılması gereği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davaya konu olayda, dosya kapsamındaki işe giriş bildirgesinin 09.04.2012 tarihinde Kuruma verildiği ve işe başlama tarihinin 02.04.2012 olarak belirtildiği sabit olduğundan ayrıca kaza tarihinin dosya içindeki hastane raporları, meslek iş kazası meslek hastalıkları bildirim formunda ve kazalının müfettiş ifadesinde 07.04.2012 olarak belirtildiği ancak hesap raporunda, gelir bağlama kararında, sürekli iş göremezlik derecesi tespitine ilişkin sağlık kurulu kararında ise 04.07.2012 olarak belirtildiği anlaşılmış olup, mahkemece öncelikle kaza tarihinin net olarak belirlendikten sonra yukarıdaki ilkeler çerçevesinde 5510 sayılı Kanunun 23. maddesinin şartlarının oluşup oluşmadığı irdelemeksizin karar verilmesi, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olduğundan usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.04.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.....
Yargıtay — Esas No: 2013/32179, Karar No: 2016/2866, Tarih: 07.04.2016

**6. Ceza Dairesi         2013/32179 E.  ,  2016/2866 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Mağdur ... olayın sonrası 07.08.2011 tarihli kolluk beyanında; ailesiyle birlikte dışarıda gezip ailesini evlerine bıraktıktan sonra saat 23:30 sıralarında bir yakınlarına gitmek için yolda yürüdüğü esnada, daha önceden tanımadığı sanığın önüne çıkarak kendisinden para istediğini, olumsuz yanıt vermesi üzerine sanığın elinde bulunan tineri üzerine dökerek çakmağını çıkarıp ateşlemeye çalıştığını, çakmağın ateş almaması üzerine sanıkla boğuşmaya başladığını ancak sanığın elinden kurtularak kaçtığını,

19.09.2012 tarihli mahkeme beyanında ise; gezdikleri esnada küçük kızının kendisine ağlayarak gelip sanığı göstererek kendisinden para istendiğini söylediğini, sanıkla tartışmaları üzerine, sanığın elindeki tiner şişesini üzerine serpiştirdiğini ve koşarak uzaklaştığını, kendisini kovalamalarına rağmen yakalayamadıklarını beyan ettiği,

Mağdurun araması üzerine olay mahalline gelen görevliler tarafından düzenlenen 07.08.2011 tarihli tutanağa göre; çevrede yapılan araştırma ile kısa süre sonra yakalanan sanığın üzerinden, mağdurun tarifine uygun olarak çıkan çakmağın, ilk çakışta alev almadığının tespit edildiği,

Sanık ...'ın müdafi huzurunda alınan 07.08.2011 tarihli kolluk ifadesinde; parklarda yatıp kalktığını, karşılaştığı mağdurun kendisine bulunduğu parktan uzaklaşmasını istemesi nedeniyle tartışmaya başladıklarını, mağdur ve yanında bulunan 15-20 kişilik grubun kendisini kovalaması üzerine yere düştüğünü ve

bu esnada elinde bulunan tiner şişesinin kapağı açılarak yakınanın üzerine döküldüğünü ifade etmesi karşısında; mağdurun aşamalarda değişen beyanları arasındaki açık aykırılıklar giderildikten sonra sanık savunması ve dosyaya yansıyan diğer tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre sanığın kastı ve suç teşkil eden eylemine uygun hukuki normun tayini yerine eksik soruşturma ile yetinilip yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 07/04/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11472, Karar No: 2021/3345, Tarih: 03.03.2021

**8. Ceza Dairesi         2020/11472 E.  ,  2021/3345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Bozmaya uyularak; yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve taktirine göre sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazının reddine, ancak;

CMUK.nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hak nedeniyle cezanın 6000 TL adli para cezası ve 400 TL adli para cezası üzerinden infaz olunacağının belirtilmesi ile yetinilmesi gerekirken, sonuç cezanın 6000 TL adli para cezası ve 400 TL adli para cezası cezası olarak tayin edilmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 9. fıkrasındaki " ...sanığın kazanılmış hakkı saklı tutularak neticeten 6000 TL ve 400 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" şeklindeki ibarenin çıkarılarak yerine " sanığın kazanılmış hakkı saklı tutularak cezanın 6000 TL ve 400 TL adli para cezası üzerinden infazına" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 03.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5592, Karar No: 2012/10368, Tarih: 09.07.2012

**6. Hukuk Dairesi         2012/5592 E.  ,  2012/10368 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Alacak

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosya kapsamına, toplanan delillere, bozma gereklerine uygun şekilde karar verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde de bir isabetsizlik bulunmamasına, fazlaya ilişkin talebin reddedilmesi davacı tarafın uzman bilirkişi ... ve ... tarafından düzenlenen 18.06.2010 havale tarihli rapordaki 6 no'lu bentteki "keşif sırasında camekan olan kısmın daha önce granit levha ile kaplamalı olduğundan bu kısmın eski granit levhalı kaplamalı hale getirilmesi" ile 9 no'lu bentteki "zemin kat kayrak taş kaplamaların üzerinin temizlenmesi ve sır cilası atılması" istemlerine ilişkin olduğunun anlaşılmasına göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna ve bozma gereklerine uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıdan alınmasına, davacıdan temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 09.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10020, Karar No: 2014/14058, Tarih: 11.09.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/10020 E.  ,  2014/14058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GAZİANTEP 3. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/03/2013

NUMARASI : 2012/1174-2013/437

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu kaydındaki kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davacının iddiasının sabit olduğu gerekçesi ile kayıt malki ile davacının aynı kişiler olduğunun tespiti ile baba adının nüfus kaydına uygun olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

Davacı, baba adı ''A.'' doğum tarihi ''1955'' olduğu halde paydaş olduğu .. ada .. nolu parselin tapu sicil kaydında baba adının ve doğum tarihinin yazılı olmadığını ileri sürerek anılan kaydın nüfus kaydına uygun olarak düzeltilmesi istekli eldeki davayı açmıştır.

Bilindiği üzere; taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin adı, soyadı, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu tür davalarda kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Bu davalar, taşınmazın aynına ilişkin bulunduğundan 6100 sayılı HMK’nin 12. maddesi uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.

Tapuda kayıt düzeltilmesi davasını, tapu maliki ile mirasçıları açabilir. Bunun yanı sıra 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanununun 702. maddesinin son fıkrası gereğince ortaklardan her birinin topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabileceği ve bu korumadan bütün ortakların yararlanabileceği öngörüldüğünden elbirliği mülkiyetinde, ortaklardan her hangi biri de tek başına tapuda murisin kimlik bilgileri ilgili olarak düzeltme isteyebilir. Ayrıca bu davaların, bir başka dava nedeniyle verilen yetkiye dayanılarak açılması da mümkündür. Böyle bir yetki verildiğinde yetkiye dayanarak dava açan kişinin aktif dava ehliyeti vardır.

Tapu Müdürlüğüne husumet yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.

1- Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması istenen dava konusu taşınmazların tapu kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilmelidir.

1- Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması istenen dava konusu taşınmazların tapu kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilmelidir.

2- Nüfus Müdürlüğünden, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak dava konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişilerin nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenmelidir.

3- Taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinde zabıta aracılığı ile kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

4- İstem konusunda tanıklar dinlenmelidir.

5- Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise mahallinde keşif yapılarak; tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmelidir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

Davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekâlet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

Tapu Müdürlüğü yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden (ve yargılama giderlerinden olan vekalet ücretinden) sorumlu tutulmamalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hükme elverişli ve yeterli olduğu söylenemez.

Şöyle ki özellikle; talebe konu taşınmazı kim veya kimlerin hangi tarihten beri ne şekilde tasarruf ettiklerinin araştırılmadığı, kadastro tespit bilirkişilerinin yaşayıp yaşamadıkları araştırılarak sağ olanların beyanlarının alınmadığı, kadastro tespitinden önce davacıya pay sattığı iddia edilen ve tanık olarak beyanı alınan 1941 doğumlu D.. K..'nın anne, baba ve kardeşlerini gösterir aile nüfus kayıt tablosunun getirtilip kadastro tespit tutanağında belirtilen Döndü Korkmaz'ın bilgileri ile karşılaştırılmadığı ve bu şekilde tanığın beyanlarının denetlenmediği, öte yandan tapu kaydında yazıl olduğu üzere ''B.. S..'' isimli, nüfus kayıtları celbedilen kişilerden .. T.C. Numaralı Ali ve Fattum oğlu, 01.01.1984 tarihinde ölen B.. S..'ın mirasçıları tespit edilerek, bu mirasçıların çekişme konusu yerde hak iddiasında bulunup bulunmadıkları konusunda beyanlarının alınmadığı görülmektedir.

O halde; yukarıda değinilen ilkeler ve olgular çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

O halde; yukarıda değinilen ilkeler ve olgular çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları belirtilen nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10646, Karar No: 2015/22932, Tarih: 17.12.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/10646 E.  ,  2015/22932 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/01/2015

NUMARASI : 2014/708-2015/38

Davacı, yurtdışında çalışmaya başladığı tarihin Türkiye içinde sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun ve tahsis tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının Almanya’da sigortaya giriş tarihi olan 18.06.1984 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti ile 01.07.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

3201 sayılı Kanun’un 6/A-(a) bendine göre bu Kanuna göre değerlendirilen sürelere istinaden aylık tahsisi yapılabilmesi için yurda kesin dönülmüş olması şarttır. Kanun’un 6/B fıkrasının 1.cümlesine göre bu Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır.

Kesin dönüş kavramının tanımı Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4.maddesinin (d) bendinde yapılmıştır. Buna göre kesin dönüş; aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade eder. Bu tanımda geçen sosyal sigorta ödeneği deyiminden; çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ikamete dayalı ödenekler, sosyal yardım ödeneği deyiminden ise bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımlar anlaşılmalıdır.

Yurda kesin dönüş, yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının, çalışma hayatına yönelik tüm ilişkilerini gerek çalıştığı işyerleri ve gerekse ilgili olduğu tüm sosyal güvenlik kuruluşları yönünden sona erdirerek yerleşmek ve sosyal güvenliklerini burada sağlamak üzere Türkiye’ye dönüş yapmalarını ifade eder. Kısaca, “yurt dışı çalışma ilişkisinin ve bu bağlamda sosyal güvenlik kurumlarıyla sigortalı ilişkinin sona ermesi”dir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.10.1997 gün ve 1997/10-588-857 E.K ve 1998/10-645 E. 1999-237 K.)

Yurda kesin dönüş koşulu borçlanma yoluyla aylık talebinde bulunanların tümü için geçerli olup evli olsun yada olmasın yurt dışında ev kadını olarak bulunan Türk vatandaşlarının da aylık tahsisi için yurda kesin dönüş yapmaları gerekir. Bu konuda kanun koyucu tarafından ev kadınları yararına herhangi bir ayırıma gidilmemiştir.

Yurt dışında işçi sıfatıyla çalışma hayatıyla ilgili tüm bağlarını ve ilişkisini bitirmeden geçici sürelerle yurda giriş yapmak ve yabancı ülke sosyal güvenlik kuruluşlarından yardım almak kesin dönüş yapıldığı anlamına gelmez. Sigortalının yaşlılık aylığı talep tarihinde yurt dışında bulunması aylık talep etmesine engel olmadığı gibi yurt dışında bulunmak tek başına yurda kesin dönüş yapılmadığı anlamına gelmez.

Yurt dışında yaşlılık veya maluliyet aylığı bağlanması, çalışma ve sigortalı ilişkisinin sona erdiğini gösterdiğinden kesin dönüşe karinedir. İşçinin, çalıştığı ülkeden işsizlik yardımı, hastalık, geçici işgöremezlik ve benzeri çalışmaya veya sigortalılığa dayalı yardımlar alması halinde sigortalının kesin dönüş yapmadığı kabul edilmelidir.

İkamet şartına bağlı olmayan sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği kesin dönüşe engel değildir.

Yurda kesin dönüş koşulunun aylık bağlanırken Kurumca, yargılamada ise mahkemece re'sen araştırılması gerekir. 3201 sayılı Kanun'un 6.maddesi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, tarafların beyanlarına bağlı kalınmaksızın, resmi kayıtlar doğrultusunda, resen araştırılarak, irdelenip saptanmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, özellikle sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneğinin ikamet koşuluna bağlı olup olmadığı Kurumdan ve ihtiyaç duyulursa yabancı ülke sosyal güvenlik kuruluşundan sorulmalıdır.

Somut olayda, Almanya Sigorta Kurumunca düzenlenen 09.04.2015 tarihli hizmet cetveline göre; davacının 31.12.2014 tarihine kadar Almanya'da çalışması nedeniyle zorunlu sigortalı olduğu ve 3201 sayılı Kanun’un 6/A-(a) bendine göre kesin dönüş koşulunu yerine getirmediği anlaşılmakla, mahkemece davanın kısmen kabulü ile 18.06.1984 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine, yaşlılık aylığı isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde aylık isteminin de kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.