muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/14520, Karar No: 2025/8057, Tarih: 17.03.2025

**3. Ceza Dairesi         2022/14520 E.  ,  2025/8057 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1524 E., 2020/852 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2018/395 E., 2019/342 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜM : TCK’nın 314/2, 3713 sayılı Kanun’un 5/1, TCK’nın 62/1, 53/1-2-3, 58/9 ve 63. maddeleri uyarınca İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süreleri, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1. Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 13.11.2019 tarih ve 2018/5526 Esas, 2019/6842 Karar sayılı ilamında ve Dairemizin müstakar kararlarında açıklandığı üzere; asker bir şahsın; örgütün gizlilik ve deşifre olmamak kuralına riayetle, örgütün talimatı ile ve örgütsel irtibatı sağlamak maksadıyla kamuya açık ve birbirinden bağımsız market, büfe, kırtasiye, lokanta vb. gibi sair işletmelerde kurulu bulunan, ücret karşılığı kullanılan sabit hat veya ankesörlü hatlar ile mahrem imam tarafından arandığı, "her türlü şüpheden uzak, kesin kanaate ulaştıracak somut olgu ve teknik verilerle tespit edilmesi ve yargılama yapan mahkemenin de tam bir vicdani kanaate ulaşması halinde, kişinin örgütle bağlantısını gösteren hukuka uygun delil olacağı" hususu gözetilerek;

Maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tayin edilmesi bakımından, temyiz aşamasında dosyaya UYAP sistemi üzerinden 31.03.2023 tarihinde gelen yazıda sanığın Ankara 20. Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/10 Esas ayılı dosyasında sanık sıfatıyla yargılandığı anlaşılan .... isimli şahıs ile de ardışık şekilde arandığının bildirilmesi karşısında, öncelikle .... isimli şahsın ardışık aramalarına ilişkin rapor ve tutanakların celp edilmesi, sanığın HTS kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda "gerçekleştirilen arama sayısı, aramaların ardışık ya da periyodik olup olmadığı, aramaların gerçekleştirildiği saatler, konuşma süreleri, sanığın farklı ankesörlü telefonlardan aranıp aranmadığı, ardışık aramaya dahil olan şahısların aynı kuvvete mensup ve aynı rütbede olup olmadıkları, aramaları gizlemek için herhangi bir şifreleme yönteminin kullanılıp kullanılmadığı" hususlarını gösterir bir analiz inceleme ve tespit raporunun düzenlettirilmesi, ayrıca sanığın görev yaptığı yerlerin tespiti ile ilgili yerlere yazı yazılmak suretiyle, görev yaptıkları yerler itibariyle haklarında ankesör veya sabit hatlardan periyodik ya da ardışık aramalarının olduğuna yönelik herhangi bir kayıt, soruşturma veya kovuşturmanın olup olmadığının saptanması, var ise buna ilişkin bilgi ve belgelerin getirtilmesi, tanık ... ... .'nün tanık sıfatıyla alınan beyanında kendisinin ... (K) ... K. isimli mahrem imam tarafından ankesörlü telefonlardan arandığını ikrara dönük anlatımlarının mevcut olduğu da gözetilerek, -.... dahil olmak üzere- tespit edilmesi halinde sanık ile birlikte ardışık arandığı iddia edilen tüm şahıslar ve ... .... ile ilgili herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma olup olmadığı belirlendikten sonra şahısların tüm aşama ifadelerinin getirtilerek gerekirse tanık olarak dinlenmelerinin sağlanması, UYAP sisteminde bulunan örgütlü suçlar bilgi havuzunda sanık hakkında başkaca bir beyan yahut delil bulunup bulunmadığının araştırılması ve elde edilecek tüm delillerin, 5271 sayılı Kanun'un 217 nci maddesi uyarınca duruşmada sanık ve müdafine okunarak diyeceklerinin sorulması, var ise beyanda bulunan diğer şahısların da tanık sıfatıyla ifadelerine başvurulduktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2. Kabule ve uygulamaya göre de,

Anayasa'nın 138 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü, 5237 sayılı TCK’nın 61 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine ilişkin ölçütlerle aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca; suçun işleniş biçimi, işlendiği yer ve zaman, meydana gelen tehlikenin ağırlığı göz önünde bulundurularak, hakkaniyete uygun bir ceza tayini gerekirken temel cezanın belirlenmesinde suçun unsurlarının teşdit sebebi olarak nazara alınamayacağı da gözetilmeden, 5237 sayılı TCK'nın 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olarak alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304. maddesi uyarınca Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise bilgi için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4770, Karar No: 2022/5461, Tarih: 09.05.2022

**12. Hukuk Dairesi         2022/4770 E.  ,  2022/5461 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı İlk Derece Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

6100 sayılı HMK’nun 294. maddesi gereğince hükmün tefhimi, her halde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. Aynı Kanunun 297/2. maddesine göre hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Yine aynı Kanun’un 298/2. maddesinde; gerekçeli kararın tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı düzenlenmiştir. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak da yoktur. Kısa kararla gerekçeli kararın birbirinden farklı olması, yargılamanın aleniyeti ve kararların alenen tefhim olunmasına ilişkin Anayasa'nın 141.maddesi ile HMK'nun yukarıda değinilen emredici nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca bu husus kamu düzeni ile ilgili olup, re'sen gözetilmesi yasa ile hakime yüklenmiş bir görevdir

Somut olayda; alacaklı tarafından adi kiraya ve hasılat kiralarına ait örnek 13 nolu ilamsız takipte itirazın kaldırılması, tahliye ve icra inkar tazminatı istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, bozma üzerine İlk Derece Mahkemesince yüze karşı verilen kısa kararda, itirazın kaldırılması talebinin kabulüyle 41.021,68 TL alacağa yapılan itirazın kaldırılmasına, takibin devamına, davalının kiralanandan tahliyesine karar verilmesine karşın, gerekçeli kararda itirazın kaldırılması talebinin kabulüyle 41.021,68 TL alacağa yapılan itirazın kaldırılmasına, takibin devamına, davalının kiralanandan tahliyesine ve ayrıca asıl alacağın %20'nin hesaplanarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kabul edilmeyen kısmın (8.978,32 TL) %20'nin hesaplanarak davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilerek kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki meydana getirilmiştir. 10.4.1992 tarih ve 1991/7 E.-1992/4 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması bozma nedenidir.

Bu durumda, İlk Derece Mahkemesince yapılacak ..., bozmadan önce verilen kararla bağlı olmaksızın aradaki çelişkiyi giderecek şekilde yeni bir karar vermekten ibarettir. Bu nedenle, hükmün bozulması gerekmiştir.

Bu durumda, İlk Derece Mahkemesince yapılacak ..., bozmadan önce verilen kararla bağlı olmaksızın aradaki çelişkiyi giderecek şekilde yeni bir karar vermekten ibarettir. Bu nedenle, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Borçlunun temyiz isteminin kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/4. maddesi uyarınca, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 07/03/2022 tarih, 2021/830 E. - 2022/203 K. sayılı kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre borçlunun sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine, 09.05.2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10606, Karar No: 2013/2657, Tarih: 19.02.2013

**11. Ceza Dairesi         2011/10606 E.  ,  2013/2657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : TCK'nun 204/1, 43/1, 62/1, 53. maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve suça konu belgelerin delil olarak dosyada saklanmasına ilişkin.

Sanığın başka soruşturma kapsamında araç kiralama şirketine kiraya vermiş olduğu diğer araçların başka yerden çalıntı ve plakalarının sahte olduğu yönündeki ihbar üzerine; dava konusu araç üzerinde yapılan inceleme sonucunda ruhsatta yazılı şase numarasının araç üzerinde yazan ile uyumlu olmaması; araç üzerindeki şase numarasından yapılan sorgulamada aracın çalıntı olduğunun anlaşılması nedeniyle üzerinde takılı bulunan plakaların ve araç trafik ve tescil belgelerinin de sahteliğinin belirlendiği olayda, dosyada mevcut Antalya Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce düzenlenen 13.12.2007 ve 17.12.2007 tarihli ekspertiz raporlarında; davaya konu soğuk mühür içeren belgeler ve plakalarda yapılan sahteciliğin ilk nazarda dikkat çekmeyeceğinden iğfal kabiliyetine haiz olduğu hususunun yeterli gerekçe ile açıklandığı; raporda varılan sonucun dosyadaki bilgi/belgeler, yakalama tutanağı ile de uyumlu olduğu görülmekle, tebliğnamedeki belge aslı üzerinde mahkemece gözlem yapılmasına ilişen bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma neticelerine uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak;

5237 sayılı TCK.nun 43. maddesinin uygulanabilmesi için “bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi” gerektiği, suç tarihinde sanığa ait araç üzerindeki sahte plaka ile suça konu sahte motorlu araç trafik ve tescil belgesinin aynı anda ele geçirildiği gibi, dosya kapsamına göre bu belgelerin farklı zamanlarda düzenlendiğine dair kesin delil bulunmadığı anlaşıldığından zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağı, eylemin kül halinde 5237 sayılı Yasanın 204/1. maddesinde öngörülen resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturacağı ancak, birden çok sahte belgenin düzenlenmesi / kullanılması olgusunun 5237 sayılı TCK'nun 61. maddesi uyarınca temel cezanın belirlenmesi sırasında nazara alınabileceği gözetilmeden, yazılı şekilde suçun zincirleme şekilde işlendiğinin kabulü ile temel cezanın TCK.nun 43. maddesi uyarınca artırılması suretiyle fazla ceza tayini,

Yasaya aykırı, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.02.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8313, Karar No: 2018/365, Tarih: 17.01.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/8313 E.  ,  2018/365 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Sanığın atılı suçtan mahkûmiyetine dair Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 29.03.2017 gün ve 2016/193 Esas, 2017/34 Karar sayılı hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamaya ilişkin düzenlenen birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, yedinci celselere ait duruşma tutanaklarında zabıt katibinin ve sekizinci celseye ait duruşma tutanağında zabıt katibi ile üye hakim.... ıslak imzaları ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzalarının bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu imza eksiklikleri tamamlandıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9502, Karar No: 2011/2287, Tarih: 07.03.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/9502 E.  ,  2011/2287 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06/04/2009 tarih ve 2007/811-2009/212 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin ortağı olup, davalı şirkete HSBC Bankası Yeşilköy Şubesi’nde bulunan hesabından 15.03.2006 tarihinde 6.000YTL, 21.09.2006 tarihinde 25.000YTL ve 22.09.2006 tarihinde 15.000YTL ile eşi Artun Garo'ya ait hesaptan müvekkili namına 07.02.2006 tarihinde 4.000YTL ve 27.03.2007 tarihinde 3.000YTL olmak üzere toplam 53.000YTL borç para verdiğini, davalı şirket tarafından ödeme yapılmaması üzerine başlatılan takibe davalının haksız ve kötüniyetle itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına, % 40'tan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının alacağı varsa şirket kayıtlarında gözükmesi gerektiğini, sadece banka havalelerinin yeterli olmadığını, 07.11.2007 tarihli ibra niteliği taşıyan hisse devir sözleşmesi ile müvekkil şirketteki hisselerinin tamamını devir ve temlik ettiğini, sırf bu ibra sebebiyle bile davacının geçmişe yönelik alacak talebinde bulunamayacağını, davacının eşi adına da talepte bulunamayacağını savunarak, davanın reddini ve % 40 kötüniyet tazminatını istemiştir.

Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 07.11.2007 tarihli hisse devir sözleşmesi ile hissesinin tamamını diğer şirket ortağı Aysun Burhan'a devrettiği, hisse devir sözleşmesinde davacının davalı şirketten hiçbir alacağı kalmadığını açıkça beyan ve kabul ettiği, bu açık beyan karşısında davacının davalıdan alacak talebinde bulunmasının hukuki bir dayanağı bulunmadığı, şirket kayıtlarına göre davacı tarafından 15.03.2006 tarihinde 6.000TL ile 22.09.2006 tarihinde 15.000TL olmak üzere toplam 21.000TL’nin davalı şirket hesabına gönderildiği, davalı şirketin davacının göndermiş olduğu 21.000TL'yı 331 no.lu Ortaklara Borçlar Hesabına kaydedip davacıya peyder pey ödeyerek bu hesabın tasfiye edilip bakiyesinin sıfırlandığı, davacının davalı şirketten herhangi bir alacağının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacının eşinin hesabından yapıldığını iddia ettiği ödemeler yönünden dava açma imkanının bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, davacının ortağı bulunduğu şirkete ödünç olarak verdiği paranın ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete ödünç olarak verdiği paraları banka havalesi ile gönderdiğini iddia etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı tarafın ticari defterleri incelenip davacının dosyaya ibraz ettiği banka hesap ekstrelerine göre iki kalemde toplam 21.00,00 YTL gönderdiği, davacıya ait ortaklar cari hesabına göre de bu meblağın peyder pey ödendiğinin kayıtlı olduğu bildirilmiştir. Davacı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, davalı taraf defterlerinin sahibi lehine delil niteliğini taşımadığını, ayrıca sadece davalının tek taraflı olarak düzenlediği defter kayıtlarına itibar edilemeyeceğini, davalının ödeme savunmasını ispata elverişli dekont, makbuz vb. belgelerin ibrazı gerektiğini belirtmiştir. Davalı defterlerinde davacıya ödeme kaydı mevcut ise de bu ödeme kaydının dayanağı olarak başka bir belge mevcut olmadığından ödeme kaydına itibar edilmesi mümkün değildir. Bu durumda davalıya ödeme savunmasını ispat için imkan verilmesi ve sonucuna göre karar verilmek gerekirken, ayrıca dava dışı Aysun Burhan ile davacı arasındaki hisse devir sözleşmesinin sadece taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyeceği nazara alınmadan yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, 07.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7049, Karar No: 2011/5407, Tarih: 10.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/7049 E.  ,  2011/5407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ..., ...'ın beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde müşteki vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının onama istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.