muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/7863, Karar No: 2011/5112, Tarih: 03.10.2011

. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..

. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA 03.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7935, Karar No: 2014/4798, Tarih: 09.04.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/7935 E.  ,  2014/4798 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 09.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11523, Karar No: 2010/7307, Tarih: 10.06.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/11523 E.  ,  2010/7307 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Tarih : 27/05/2009

No : 338/309

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında kitap satımına ilişkin sözleşme imzalandığı ve satım konusu malların davalıya teslim edildiğini, davalının borcun ilk iki taksidini ödemesine rağmen bakiye borcunu ödemediğini, bu nedenle girişilen takibe de haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptali ile %40 tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğunu, ayrıca yetkili icra dairesi ve mahkemenin müvekkilinin ikametgah yeri olan ... İcra Daireleri ve Mahkemelerine ait olduğunu, ayrıca davacının müvekkiline herhangi bir mal teslim etmediğini, ancak teslim edilmiş gibi gösterildiğini, ayrıca sözleşmesinin alt kısmında yer alan “Alıcı imzası” bölümündeki imzanın müvekkiline ait olmadığını öne sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; taraflar arasında kitap satımına ilişkin sözleşme imzalandığı, davalının borcunun ilk iki taksidini ödemesine rağmen geri kalan borcunu ödemediği için davacının alacağının tahsili için takibe geçtiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 10.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/745, Karar No: 2018/7551, Tarih: 28.06.2018

**7. Ceza Dairesi         2017/745 E.  ,  2018/7551 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı Kanuna Muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında 4733 sayılı Yasanın 8/4. maddesi gereğince temel ceza belirlenirken hükmün 1 numaralı bendinde "suçun işleniş biçimi, suçun işlendiği yer ve zaman, kastın yoğunluğu, tehlikenin ağırlığı gözönüne alınarak takdiren alt sınırdan" denildiği halde bendin devamında "240 TAM GÜN ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA" karar verilmek suretiyle hükümde çelişki oluşturulması, ayrıca 4733 sayılı Yasanın 8/4. maddesi uyarınca temel ceza belirlenip TCK.nun 31/3. ve 62/1. maddeleri gereğince gün adli para cezasında gerekli indirimler yapıldıktan sonra hükmedilen 133 gün adli para cezasının TCK.nun 52/1. maddesi gereğince günlüğü 20,00 TL'den hesaplanırken 2.660,00 TL yerine 3.000,00 TL olarak fazla cezaya hükmedilmesi,

2- CMUK.nun 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hak nedeniyle suça sürüklenen çocuğun cezasının, 2.000,00 TL ve 80,00 TL adli para cezası üzerinden infaz olunacağının belirtilmesi ile yetinilmesi gerekirken; sanığın sonuç ceza olarak 2000,00 TL ve 80,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi ,

3-4733 sayılı Yasanın 8/4. maddesi uyarınca temel ceza belirlenip TCK.nun 31/3. ve 62/1. maddeleri gereğince gün adli para cezasında gerekli indirimler yapıldıktan sonra hükmedilen 133 gün adli para cezasının TCK.nun 52/1. maddesi gereğince günlüğü 20,00 TL'den hesaplanırken TCK.nun 52/2. maddesi yanında uygulama olanağı bulunmayan TCK.nun 50/3. ve 50/1-a maddelerinin de gösterilmesi suretiyle CMK.nun 232/6. maddesine aykırı davranılması,

Yasaya aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi uyarınca,

1- Hükmün 1. fıkrasında yer alan "240 gün tam gün" ibaresinin çıkarılarak yerine "5 gün" ibaresinin eklenmesine, hükmün 2. fıkrasında yer alan ''160 tam gün" ifadesinin çıkartılarak yerine ''3 gün" ifadesinin eklenmesi, hükmün 4. fıkrasında yer alan ''133 tam gün" ifadesinin çıkartılarak yerine ''2 gün'' ibaresinin eklenmesi ve yine hükmün 5. fıkrasında yer alan "2.660,00 ibaresinin" 40.00 TL olarak değiştirilmesine

2- Hükmün 3. fıkrasından " sonuç olarak 2000,00 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA" bölümünün çıkartılarak yerine " cezanın 2000,00 TL adli para cezası üzerinden infazına" ibaresinin eklenmesi, sonraki fıkrada yer alan ''sonuç olarak 40,00 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA'' bölümünün çıkartılarak yerine ''cezasının 40,00 TL ADLİ PARA CEZASI üzerinden infazına'' ifadesinin eklenmesi,

2- Hükmün 3. fıkrasından " sonuç olarak 2000,00 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA" bölümünün çıkartılarak yerine " cezanın 2000,00 TL adli para cezası üzerinden infazına" ibaresinin eklenmesi, sonraki fıkrada yer alan ''sonuç olarak 40,00 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA'' bölümünün çıkartılarak yerine ''cezasının 40,00 TL ADLİ PARA CEZASI üzerinden infazına'' ifadesinin eklenmesi,

3-Hükmün 5. fıkrasından “TCK.nun 50/3,50/1-a'' ifadesinin çıkartılması ve sair kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 28/06/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/957, Karar No: 2024/1744, Tarih: 04.03.2024

**1. Hukuk Dairesi         2024/957 E.  ,  2024/1744 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1040 E., 2023/925 K.

HÜKÜM/KARAR : Ret / Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kalecik Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/244 E., 2020/119 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve terkin davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi’nin 06.11.2023 tarihli ek kararıyla davacılar vekilinin temyiz başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiş, verilen ek karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I .DAVA

Davacılar vekili; ... ada 1 parselde (eski 1666 parsel) Kızılırmak Nehri üzerinde "..." yapımı ve işletilmesi konusunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından ... Elektrik Üretim ve Paz. A.Ş.'ye üretim lisansı verildiğini, taşınmazın bir bölümünün sular altında kaldığını, Kamulaştırma Kanunu gereğince ilgili parselin su üstünde kalan kısmı için Kalecik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/123 Esasına kayıtlı ve halen derdest olan kamulaştırma davası açıldığını, taşınmazın belli kısımının su üstünde ve nehrin ortasında kaldığını ileri sürerek dere yatağına dönüşen taşınmazın tapusunun iptali ile dere yatağı olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; Kalecik Asliye Hukuk Mahkemesinde taşınmazdan kaynaklanan tazminat ve gelir kaybı sebebiyle dava açıldığını, yargılamanın devam ettiğini, HES projesi nedeniyle suyun önünü kapatılması sonucu taşınmazın kademeli olarak su altında kaldığını, taşınmazın değeri ödenmeden açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Maliye Hazinesi tarafından dava açılması gerekirken davacılar EPDK'nın ve ... Kalecik Elektrik Üretim ve Pazarlama A.Ş.'nin dava açma yetkileri bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif taraf sıfatı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacılar vekili; dava açmakta hukuki yararlarının bulunduğunu, aksi halde dahi taraf değişikliği yapılarak Hazine'nin davacı olarak davaya dahil edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacılar vekili; dava açmakta hukuki yararlarının bulunduğunu, aksi halde dahi taraf değişikliği yapılarak Hazine'nin davacı olarak davaya dahil edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu 275 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapulama çalışmaları sırasında 31.03.1942 tarih, 16 sıra numaralı tapu kaydı uygulanmak suretiyle ... ve müşterekleri adına tespit edildiği, tutanağın 17.06.1965 tarihinde kesinleştiği, akabinde 3402 Sayılı Yasa'nın 22/A maddesi hükmü uyarınca yenileme çalışmalarıyla tapuda önceki satış ve devirler gözetilerek taşınmazı paylı olarak davalıların edindiği, HES Projesi kapsamında taşınmazın kamulaştırma işlemlerinin devam ettiği, bu nitelikteki taşınmazlar yönünden tapu kaydının iptaline yönelik talebin ancak Hazine tarafından ileri sürülebileceği, davacı Kurumların özel kanunlara tabi ve mali bütçeye sahip tüzel kişilikler olduğu, HMK'nın 124 üncü maddesi hükmü uyarınca temsilde hata olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvuru isteğinin esastan reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.11.2023 tarihli ek kararı ile; taşınmazın değerinin bilirkişi marifetiyle tespit edilmediği, davacı vekili tarafından dava açılırken bildirilen değerin kabul edilerek kararın kesin olarak verildiği, kesin olduğu anlaşılan karara karşı davacı vekili tarafından başvurulan temyiz isteğinin reddedilmesi gerektiği belirtilerek davacı vekilinin temyiz başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararda hukuki isabet bulunmadığını, dava açılırken bildirilen miktarın kesin ve bilinen bir miktar olmadığını, kararın adil yargılanma hakkına aykırı olduğunu, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğunu, nihai karar ile ek kararda açıklanan gerekçenin birbirine zıt olduğunu, Yerel Mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf dilekçelerindeki taleplerini tekrar ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşınmazın tapusunun iptali ile dere yatağı olarak terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16, 30 ve 32 nci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 150 nci maddesi.

3. Değerlendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşınmazın tapusunun iptali ile dere yatağı olarak terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16, 30 ve 32 nci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 150 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davanın 10.000,00 TL değer gösterilmek suretiyle açıldığı ve yargılama sırasında çekişmeli taşınmazın değeri keşfen saptanmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16 ncı maddesi uyarınca, gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda dava değerinin gayrimenkulün değerine göre belirleneceği öngörülmüştür. Dava değerinin belirlenmesinde taşınmazın dava tarihindeki keşfen saptanacak gerçek değerinin esas alınacağı kuşkusuzdur.

Aynı Kanun'un 30 uncu maddesi ise “Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılıyorsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesinde (HMK 150) gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.” şeklinde; 32 nci maddesi ise; “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Harçlar Kanunu'nun uygulaması kamu düzenini ilgilendirdiğinden hakim tarafından re’sen gözetilmesi gereken bir husustur.

Hal böyle olunca, taşınmaz başında keşif yapılarak Harçlar Kanunu'nun 16 ncı maddesi uyarınca taşınmazın dava tarihindeki değerinin belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacıların değinilen yön itibariyle yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesinin asıl kararı ve 06.11.2023 tarihli ek kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerden dolayı 6100 sayılı HMK’nın 371/1-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan harcın yatıranlara iadesine,

04.03.2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1353, Karar No: 2025/697, Tarih: 10.02.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/1353 E.  ,  2025/697 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2021/8 E., 2022/1075 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ile 6653 parselde bulunan 18. blok 1 nolu dairenin satışına ilişkin 01.10.2002 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin imzalandığını, sözleşme uyarınca ödemeleri yapmaya başladığını, ayrıca taşınmazın dekorasyonu, bahçe düzenlemesi, mutfak dolapları, duşa kabin, mafsallı tente alüminyum branda ve yüzme havuzunu yaptırdığını, davalının 12.04.2006 tarihinde sözleşmeyi feshettiğini, fesih tarihi itibariyle davalıya 87.389,39 TL ödeme yaptığını, bu bedelin iade edilmediğini ileri sürerek; ödenen 87.389,39 TL ve tarafınca yaptırılan işlerin bedeli 80.275,70 TL olmak üzere toplam 167.665,09 TL'nin 12.04.2006 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının konutu teslim tarihi olan 03.04.2003'ten 12.04.2006 yılına kadar haksız işgal ederek şirketi zarara uğrattığını, sözleşmenin 9/d maddesi uyarınca vazgeçme akçesi olarak davacının yapmış olduğu ödemelerden 56.625,26 TL tutarında kesinti yapıldığını, sözleşmenin 9/d maddesi gereği vazgeçme akçesi olarak alınan bedel ve ecrimisil bedeli toplamının davacının ödediği bedelden fazla olduğunu, davacının taşınmazda değer artırıcı bir işlem yapmadığını, konutun zaten davacının yaptırdığını iddia ettiği işlemleri de içerecek şekilde teslim edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.04.2015 tarihli kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 14.04.2015 tarihli kararının süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 06.06.2018 tarihli ve 2015/39427 E., 2018/6647 K. sayılı ilamıyla; davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek mahkemece; konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve şartname hükümleri ile teslim tutanağı da değerlendirilerek davacının yaptırdığını iddia ettiği imalatlardan sadece faydalı ve zorunlu olan imalat bedellerini talep edebileceği de gözetilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.