muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/16439, Karar No: 2022/1082, Tarih: 05.01.2022

**4. Ceza Dairesi         2020/16439 E.  ,  2022/1082 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler, gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

1- 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamına alındığı anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2- 17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesiyle değişik CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, CMK'ya 7188 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin Anayasa Mahkemesi’nin 14/01/2021 tarihli ve 2020/81 Esas, 2021/4 Karar sayılı kararıyla "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve CMK'nın 251/1. maddesi kapsamına giren suçlar yönünden; Anayasa'nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 7 ve 5271 sayılı CMK'nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık ... müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak, başkaca yönleri incelenmeksizin, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 05/01/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8304, Karar No: 2022/854, Tarih: 07.02.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/8304 E.  ,  2022/854 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun cinsel istismarı (mağdureler ... ile ...’ya karşı)

HÜKÜM : Beraat (mağdure sayısınca)

TEBLİĞNAMEDE DÜŞÜNCE : Onama

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümlerden sonra 08.07.2020 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, katılan Bakanlık vekili ile katılan mağdureler vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8471, Karar No: 2009/10769, Tarih: 04.06.2009

**2. Hukuk Dairesi         2008/8471 E.  ,  2009/10769 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalı kocanın aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Hüküm altına alınan tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakalarının kimden alınıp kime verileceği gerekçeli kararda açıkça yazılmamıştır. Bu husus infazda tereddüt yaratır. Taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. (HUMK. md. 388/5, 381/2)

3-Müşterek çocuk ...davanın devamı süresince baba yanında kalmıştır. Bakım gözetim, infak ve iaşesinin baba tarafından karşılandığı gözetilmeden, dava tarihinden itibaren adı geçen çocuk yararına tedbir nafakası takdir edilmesi de isabetsizdir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2 ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan bölümlerin yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle ONANMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, iş bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 04.06.2009 (Perş.)
Yargıtay — Esas No: 2015/4463, Karar No: 2015/11255, Tarih: 28.10.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/4463 E.  ,  2015/11255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 06/11/2014

NUMARASI : 2014/184-2014/347

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06/11/2014 tarih ve 2014/184-2014/347 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ''T.'' ibareli 35. sınıftaki ''müşterilerin görmesi ve satın alması için malların bir araya getirilmesi hizmetlerini'' genel olarak içeren 2004/12877, 2006/64167 ve 2011/29814 sayılı markaların sahibi olan müvekkilinin 06/02/2012 tarihinde "T. O." ibareli "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 21.sınıftaki ürünlerin bir araya getirilmesi hizmetlerini (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" içeren marka tescil başvurusunda bulunduğunu, 2012/11887 no'lu başvuruya davalının "T." ibareli 21. sınıftaki ürünleri içeren 2010/24924, 2010/67905, 2000/28662, 1998/19473, 1997/20675 no'lu markalarına dayanarak itirazda bulunduğunu, itirazın Markalar Dairesi tarafından reddedildiğini ancak, YİDK'in 2014/M-4217 sayılı kararıyla davalının itirazı kabul edilerek müvekkili başvurusunun 21. sınıf ürünlerin mağazacılık hizmeti yönünden reddedildiğini oysa, müvekkilinin 35. sınıf hizmetler yönünden genel mağazacılık markasını içeren markalarının zaten tescilli olduğunu ve müvekkili lehine kazanılmış hak teşkil ettiğini, davalının 35. sınıf hizmetleri içeren markasının da bulunmadığını ileri sürerek, TPE TDİK'in 26/03/2014 tarih, 2014-M-4217 sayılı kısmi red kararının iptali ile müvekkilinin 2012/11887 no'lu ''T. O.'' ibareli başvurusunun, başvuru listesinde yer alan tüm emtialar açısından tescili için gerekli işlemlerin devamını talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE vekili,YDİK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, 21. sınıf ürünler yönünden gerçek hak sahipliğinin müvekkiline ait olduğunu davacının YDİK kararı ile başvuru kapsamından çıkartılan emtialar açısından kazanılmış hakkının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, redde mesnet markaların "T." ibareli olup, asıl ve ayırt edici unsurlarının "T." ibaresi olduğu, davacı başvurusunun da "T. O." ibareli olduğu, herhangi bir şekil içermediği, başvuru konusu işarette "T." ibaresinin asıl ve ayırt edici unsur olup, ''O.'' ibaresinin herkesin kullanımına açık jenerik bir ibare olduğu, redde mesnet markalar ile başvuru konusu işaretin aynı veya benzer sescil ve görsel etkiyi bıraktıkları, redde mesnet markaların 21. sınıftaki ürünleri içerdiği, başvuru konusu işaretin ise "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için <21.sınıftaki ürünlerin> bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" için reddedildiği, davalının ''T.'' ibaresini 21. sınıf ürünler bakımından kullanım önceliğinin bulunduğu, 35/6. sınıf hizmetleri içeren markası olmasa da ürünlerini bu ismi taşıyan bir mağazacılık faaliyeti ile ticaret mevkiine koyabileceği, sonradan bir başka kişinin ''T.'' tanıtım işaretiyle sunduğu mağazacılık hizmetinden 21. sınıf ürün ticareti yapmasının davalının marka tescilinden doğan haklarına zarar vereceği, özellikle işarette ''O.'' ibaresinin bulunmasının anılan mağazanın davalının ''T.'' markalı ürünlerinin outlet tarzında satışa sunulduğu yönünde kuvvetli bir algı yaratacağı, davacının 35/6. sınıf hizmetleri genel olarak içeren markalarının alt ve üstünde gri bant bulunan, ortasında kırmızı zemin üzerinde beyaz renkle yazılmış ''T.'' sözcüğünü içerdiği oysa, son başvuru konusu işarette bu kompozisyonun yer almadığı, yalnızca sözcük olarak yazılmış olduğu, başvuru konusu işaretin 21. sınıf ürünlerin mağazacılık hizmetiyle ilgili olarak davacının önceki markalarına değil, davalının markalarına yanaştığı, ortalama tüketicilerin başvuruyu davalının markalarıyla ilişkilendireceği, davacı markalarıyla bağlantı kurmayacağından başvuru konusu hizmetler ile davalı markası kapsamındaki ürünlerin aynı tür olarak nitelendirilmelerinin zorunlu bulunduğu, 21 ve 35/6. sınıftaki ürün hizmetlerin alıcısı/yararlanıcısı konumundaki ortalama tüketici ve yararlanıcı kitlesinin özellikle marka ve başvuru konusu işaretlerin asıl ve ayırt edici unsurlarının görsel ve sescil olarak ayırt edilemeyecek derecede benzer olması da göz önüne alındığında bu iki markayı ilişkilendirmesinin ve başvuru konusu işaretin 21. sınıf ürünler bakımından davalının markasının serisi yahut yeni bir şekilde düzenlenmiş versiyonu gibi algılanmasının ve "T

. sınıftaki ürün hizmetlerin alıcısı/yararlanıcısı konumundaki ortalama tüketici ve yararlanıcı kitlesinin özellikle marka ve başvuru konusu işaretlerin asıl ve ayırt edici unsurlarının görsel ve sescil olarak ayırt edilemeyecek derecede benzer olması da göz önüne alındığında bu iki markayı ilişkilendirmesinin ve başvuru konusu işaretin 21. sınıf ürünler bakımından davalının markasının serisi yahut yeni bir şekilde düzenlenmiş versiyonu gibi algılanmasının ve "T." ibaresinin davalının ticaret unvanının ayırıcı unsurundan oluşması nedeniyle iltibasının işletmesel bağlantılandırma ihtimalini kaçınılmaz kıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacının 35.06 (35.08) sınıf hizmetler yönünden önceden tescilli "T." asıl unsurlu markalarını 21. sınıf malların yer aldığı sektörde ciddi suretle kullandığının da kanıtlanamamış olmasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 28/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/15709, Karar No: 2012/8586, Tarih: 21.05.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/15709 E.  ,  2012/8586 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili şirket yetkilisi ile davalı arasında 13.12.2005 tarihinde sözleşme tanzim edilerek imza altına alındığını, davalının müvekkilinin mağazasına müşteri getirmeyi kabul ettiğini, sözleşme gereği davalı tarafa % 20 komisyon verileceğini, bu anlaşmanın peşinatı olarak davalı tarafa müvekkili firma tarafından çeklerin verildiğini, davalı tarafın sözleşme edimlerini yerine getirmediğini, bunun üzerine müvekkilinin sözleşmeyi feshettiğini, verilen çeklerin iadesinin talep edildiğini, davalı tarafın sözleşmeye konu çekleri iade etmediğini, Antalya 3. İcra Müdürlüğünün 2006/ 6620 esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin dava sonuna kadar durdurulmasına ve %40 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; borçlu aleyhine başlatılan takibin kesinleştiğini, borcun sürüncemede kalması amacıyla davacı tarafından bu davanın açıldığını, takip dayanağı çekin taraflar arasında imzalanan sözleşme için düzenlenmediğini, sözleşmeye konu çeklerin borçlu şirket tarafından değil Mirzali Yaşacan tarafından keşide edildiğini, sözleşmede sözleşme şartları ihlal edildiğinde müvekkili firmanın tek taraflı feshetme ve yapılan 5000,00 TL' yi nakit olarak tahsil etme hakkına sahip olduğunun belirtildiğini, bu nedenle haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile alacağın % 40' ından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda; turizm acentaları ile deri-kuyum vs mağazalar arasında turizm sezonu başlamadan önce sözleşme tanzim edilmesinin tüm turizm acentaları ile mağazalarda yaygın bir uygulama olduğu, bahsi geçen bu sözleşmelerde, turizm acentalarının, mağazalara sezonda yolcularını o mağazadan alış veriş yaptırtacağına dair taahhütte bulunup bunun karşılığında mağazaların da turizm acentalarına nakit, çoğu zaman da sezon içi ve sezon sonu olmak üzere vadeli çek ile ön avans vermekte oldukları, turizm acentalarının da mağazadan alacağı komisyonu peşin olarak almış olduğu çeklerden mahsup etmekte olduğu, taraflar arasında tanzim edilerek imza altına alınan sözleşme 2006 yaz sezonu için hazırlanmış olup davaya konu çeklerin de bu sözleşmeye karşılık davacı mağaza tarafından davalı acentaya verilmiş olduğu anılan hususların açık şekilde belli olduğu, davalı vekilinin 11.12.2006 tarihli dilekçesi ekinde bulunan voucher ve cari hesap ekstresi fotokopisine göre 14.12.2005-27.02.2006 tarihleri arası toplam 6.053.-Euro satış gerçekleştiği belirlenmiş olup sözleşme gereği % 20 komisyon oranına göre 1.211.-Euro komisyon bedeli hesaplandığı, satış tarihlerindeki T.C. Merkez Bankası Euro kuru dikkate alınarak 1.211.-Euro'nun 1.925,00 TL olduğunun belirlendiği, davacı mağazanın davalı turizm acentasına 2006 yılı satışları karşılığı 1.925,00 TL komisyon bedeli borcu bulunduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile, davacının davalıya 3.075.-TL borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı şirket, davalı tarafından dosyaya ibraz edilen voucher makbuzlarının altındaki imzanın kendi çalışanına ait olmadığını ileri sürmüştür. O halde mahkemece bu belge altındaki imzanın davacı çalışanına ait olup olmadığının tespiti için isticvap da dahil her türlü araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilip varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 21.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4702, Karar No: 2011/6895, Tarih: 01.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/4702 E.  ,  2011/6895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ..., ..., ... ve Metin Yılmaz beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.