muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/12171, Karar No: 2013/17193, Tarih: 01.10.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/12171 E.  ,  2013/17193 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08.03.2012 gün ve 2011/39-2012/48 sayılı kararı onayan Daire’nin 29.04.2013 gün ve 2012/7080-2013/8501 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "Saray Mc Chokels" ibareli markanın sahibi olduğunu, "Saray Mc Chokels Lezzet Küpünüz+Şekil" ibareli marka için yaptıkları başvuruya davalı şirketin itiraz ettiğini, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun kararı ile davalının şekil markası gerekçe gösterilerek müvekkilinin marka başvurusunun reddedildiğini, oysa şekil ve dizayn açısından markalar arasında benzerliğin olmadığını ileri sürerek, TPE Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun 2011-M-145 sayılı kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine ilişkin verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 50,45 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 219,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 01.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14012, Karar No: 2015/21545, Tarih: 07.12.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/14012 E.  ,  2015/21545 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İstanbul Anadolu 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 07.04.2015

No : 2014/726-2015/202

Dava, yaşlılık aylığına konulan haczin kaldırılması ve icra takibinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı K.... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı olan 6183 sayılı Kanunun 62. maddesi gereğince borçlunun mallarına haciz konulabilmesi için (ihtiyati haciz hariç) öncelikle anılan Kanunun 58. maddesi gereğince yapılan icra takibinden borçluya usulünce ödeme emrinin tebliğ edilmiş olması şarttır. Eldeki davaya konu olayda, davacıya 1998/160 sayılı takip dosyasından tanzim edilen ödeme emrinin 06.07.1998 tarihinde tebliğ edildiği ve bu takibe karşı anılan Kanunun 58. maddesinin 1. fıkrasının “Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezdinde itirazda bulunabilir.” hükmü çerçevesinde bir itirazda bulunulmayarak takibin kesinleştiği, takibin konusunun 1997/4-10. ayları kapsayan prim borcu olduğu, 2000/540 sayılı takip dosyasından davacının aylığına yapılan haczin dayanağının ise 1995, 1997, 1998 ve 2006 yılı muhtelif aylarına ait prim ve idari para cezası borcu olduğu anlaşılmaktadır.

Hâl böyle olunca, öncelikle davacı hakkında Kurumca yapılan icra takiplerine ait takip dosyaları eksiksiz getirtilerek, haczin konusu olan ve itiraz edilmeksizin kesinleşen takip dosyası haricindeki takiplerden prim borçlarına yönelik davacıya ödeme emri tebliğ edilip edilmediği ve bu çerçevede, yapılan haciz işleminin hukuka uygunluğu irdelenmelidir.

Hâl böyle olunca, öncelikle davacı hakkında Kurumca yapılan icra takiplerine ait takip dosyaları eksiksiz getirtilerek, haczin konusu olan ve itiraz edilmeksizin kesinleşen takip dosyası haricindeki takiplerden prim borçlarına yönelik davacıya ödeme emri tebliğ edilip edilmediği ve bu çerçevede, yapılan haciz işleminin hukuka uygunluğu irdelenmelidir.

Haczin konusu olan idari para cezası yönünden ise, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 140. maddesidir. “Kurumca verilecek idari para cezaları” başlığını taşıyan 140. madde, idari para cezaları, cezayı uygulayacak makam, cezaya itiraz ve itirazı inceleyecek merci ile itiraz üzerine verilen karara karşı ilgililerce başvurulacak yargı yolu ve zamanaşımı konusunda düzenleme içermektedir. İdari para cezasına karşı fiilin işlendiği tarihteki yasal düzenlemeye göre süresi içinde Kuruma itiraz edilmemesi veya itirazın reddine karar verilmesi halinde yine süresi içinde ilgili Mahkemeye dava açılmaması ya da ilgili Mahkemece itirazın reddine karar verilmesi hallerinde idari para cezası kesinleşir ve Kurum alacağına dönüşür. Kesinleşen idari para cezasına karşı İş Mahkemesinde menfi tespit ve itiraz davası açılamaz. Burada söz konusu olan idari para cezasının kendisinin iptali olup, tahsili nedeniyle tanzim edilen ödeme emrinin iptali ya da borçlu olmadığının tespiti talepleri iş mahkemesinin görev alanındadır. 06.05.1993 tarih ve 3910 sayılı Kanun ile değişik 140. maddenin son fıkrasına göre idari para cezalarının tahakkuk ve tahsilatında 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağı düzenlenmiş, anılan fıkra 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanunun 51. maddesiyle, “fiilin işlendiği günden itibaren beş yıl içinde tebliğ edilemeyen idarî para cezaları zamanaşımına uğrar.” şeklinde değiştirilmiş, sonrasında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun aynı başlıklı 102. maddesinde, idari para cezalarının on yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, zamanaşımı süresinin, fiilin işlendiği tarihten itibaren başlayacağı öngörülmüştür.

Mahkemece, öncelikle, 506 sayılı Kanunun 140. maddesi uyarınca başlatılmış prosedürün bulunup bulunmadığı araştırılmalı, varlığı saptandığında idari para cezasının kesinleşmesi olgusu bekletici sorun yapılarak idari para cezalarının kesinleşip kesinleşmediği belirlenmeli, neticede bir cezai yaptırım olan idari para cezasında, cezaların şahsiliği ve kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkelerinin uygulanması gerektiği gözetilerek, 6183 sayılı Kanun gereği zamanaşımını kesen sebepler araştırılıp, zamanaşımı ve işin esası konusunda, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/32708, Karar No: 2013/8574, Tarih: 15.03.2013

**8. Ceza Dairesi         2012/32708 E.  ,  2013/8574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Kısa karar ve gerekçeli kararın hüküm bölümünde sanığın adı yerine yargılama konusu dosya ile ilgisi olmayan Hüsamettin Okumuş'un adının yazılması ve gerekçe bölümünde de mermilerin sanık Cihan Akın'ın üst aramasında ele geçirildiği belirtilerek hükmün karıştırılması,

2- Kabule ve uygulamaya göre de;

Dairemizce benimsenip sürdürülen uygulamaya göre; sanığın evinde ele geçen "16" adet merminin sayı itibariyle 51 adetten az olması nedeniyle eylemin 6136 sayılı Yasanın 13/4. madde ve fıkrası kapsamında kaldığı gözetilmeden, aynı yasanın 13/1. madde ve fıkrası uyarınca hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 15.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4033, Karar No: 2025/2504, Tarih: 16.04.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/4033 E.  ,  2025/2504 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/444 Esas, 2024/562 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/270 E., 2022/126 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2015/07224-2 sıra numaralı ve 2013/04100-2 sıra numaralı tescilli tasarımların sahibi olduğunu, işbu dış cephe tasarımının yurt içi ve yurt dışında müvekkili ile özdeşleştiğini, 09.12.2017 tarihinde davalının işbu davaya konu kullanımlarının da dahil olduğu 2017/08271 numaralı tasarım başvurusunda bulunduğunu, davaya konu davalı dış cephe kullanımlarının müvekkilinin davaya mesnet tasarımları ile benzerlik arz edecek şekilde tasarlandığını, taraflarınca Şanlıurfa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/2 D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre davalı tasarımının davacı tasarımlarına benzer olması sebebiyle iltibas oluşabileceği kanaatine varıldığını, davalının kullanımının müvekkili tasarımı ile birebir aynı olduğunu ileri sürerek davalının kötüniyetli eyleminin müvekkilinin tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, tecavüzün men'ine, ref'ine, tecavüz teşkil eden dış cephe kullanımlarının durdurulmasına, fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla tespit tarihi olan 19.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte 1.000,00 TL maddi, 15.000,00 manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tasarımları ile müvekkiline ait tasarımların aynı olmadığını, tasarımların renk noktasında benzeştiklerinin doğru olduğunu ancak renklerin evrensel olduğunu ve hiçbir firmanın tasarrufuna tabi kılınmadığını, tarafların mobilya sektöründe hizmet verdiğini ve birçok mobilya firmasının kahverengi ve sarı renkleri kullandığının görüldüğünü, dava konusu tasarımlarda kurumsal kimlik tasarımının farklı olduğu gözetildiğinde iki görselin bilinçlendirilmiş tüketicide genel görünüm noktasında yanılma yaratmayacağının çok açık olduğunu, mobilya mağazalarında aynı renk tonlarının kullanıldığını, bu hususun seçenek özgürlüğünün çok geniş olmadığını gösterdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafça kullanılan dış cephe tasarımının genel görünüm itibarıyla davacı adına tescilli 2015/07224/2 ve 2013/04100/2 sıra numaralı tasarımları benzer olduğu, karıştırılma ihtimalinin bulunduğu gerekçesiyle davalı markasının davacı markası yönünden haksız rekabet yarattığının tespitine, haksız rekabetin men'ine, davalı tarafın haksız rekabet ve marka hakkına tecavüz sayılan, davacıya ait 2015/07224/2 ve 2013/04100/2 sıra numaralı tasarımlar açısından davalı tarafça dış cephe kullanımının, her türlü tabela, tanıtım evraklarının ve internet sitesinden kaldırılarak kullanımının önlenmesine, maddi tazminat talebinin kabulü ile 8.523,54 TL maddi tazminatın tecavüzün ilk defa tespitine yönelik bilirkişi raporunun verildiği 18.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat talebinin kabulüne, 15.000,00 TL manevi tazminatın tecavüzün ilk defa tespitine yönelik bilirkişi raporunun verildiği 18.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, endüstriyel tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, endüstriyel tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 297 ve 298. maddeleri uyarınca mahkeme kararları, asgari olarak iki tarafın iddia ve savunmalarının özetlerini, incelenen maddi ve hukuki olayın özünü, mahkemeyi sonuca götüren gerekçelerin neler olduğu hususlarını ihtiva etmelidir. Anayasanın 141/3 hükmü de mahkeme kararlarının gerekçeli olması gerektiğini düzenlemektedir. Dolayısıyla gerekçe, bir hükmün olmazsa olmaz unsurudur. Taraflar, ancak kararlara konulması gereken gerekçeler sayesinde hükmün hangi maddi ve hukuki nedene dayandırıldığını anlayabilirler. Ayrıca, karar aleyhine yasa yollarına başvurulduğunda da Yargıtay incelemesi sırasında gerekçe sayesinde kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı denetlenebilir. Diğer bir anlatımla, Yargıtay incelemesi ancak bir kararın somut olaya uygun gerekçe taşıması halinde mümkün olabilir. Öte yandan, yazılacak kararın gerekçesiyle hüküm kısmı arasında bütünsellik esastır. Eş anlatımla, gerekçe ile hüküm birbirine bağlı olup, aralarında çelişki bulunmaması gerekir. Nitekim, HMK’nın 298/2 hükmünde de gerekçeli kararın, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 10.04.1992 gün ve 1991/7 E., 1992/4 K. sayılı kararında da kısa karar ile gerekçeli kararın çelişik bulunmasının bozma nedeni sayılacağı içtihat edilmiştir.

Açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, Mahkeme gerekçesinde davalı tarafça kullanılan dış cephe tasarımının genel görünüm itibarıyla davacı adına tescilli 2015/07224/2 ve 2013/04100/2 sıra numaralı tasarımlar açısından karıştırılma ihtimalinin bulunduğu belirtilmesine rağmen hüküm fıkrasında endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti hükmü kurulmaksızın "davalı markasının davacı markası yönünden haksız rekabet yarattığının tespitine, haksız rekabetin men'ine, davalı tarafın haksız rekabet ve marka hakkına tecavüz sayılan, davacıya ait 2015/07224/2 ve 2013/04100/2 sıra numaralı tasarımlar açısından davalı tarafça dış cephe kullanımının, her türlü tabela, tanıtım evraklarının ve internet sitesinden kaldırılarak kullanımının önlenmesine, maddi ve manevi tazminat taleplerinin kabulüne" hükmedilmek suretiyle hüküm ve gerekçe arasında çelişki oluşturulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda verilen karar, yukarıda açıklanan yasa ve içtihat hükümlerine aykırı olduğundan kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebebine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

Bu durumda verilen karar, yukarıda açıklanan yasa ve içtihat hükümlerine aykırı olduğundan kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebebine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, HMK'nın 373/1 hükmü uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, 16.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7092, Karar No: 2014/4412, Tarih: 02.04.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/7092 E.  ,  2014/4412 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Fuhuş, kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık ... ve sanık ... müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 02.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/15748, Karar No: 2007/3826, Tarih: 12.03.2007

**2. Hukuk Dairesi         2006/15748 E.  ,  2007/3826 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ ... A.H.(Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine,peşin alınan harcın mahsubuna, iş bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.12.03.2007

KARŞI OY YAZISI

Davacı “kadın” tarafından boşanma davası açıldığı; davalı “kocanın” süresi içinde (HUMK m. 195) yetki itirazında (HUMK m. 187 b. 2) bulunduğu konusunda değerli çoğunluk ile aramızda “görüş birliği” vardır.

Çekişme nedir?;

Boşanma davası, davacı “kadın” tarafından “sürekli kalma niyetiyle” oturduğu/kaldığı “baba evinin” bulunduğu yerde (TMK. m. 19 f. I) açıldığı halde ve bu yer mahkemesinin kadının “yerleşim yeri” mahkemesi (TMK. m. 168) olmasına rağmen değerli çoğunluğun boşanma davasının doğru yerde açılmadığına yönelik farklı yönde oluşan düşüncesine katılmıyoru

Düşünceme göre : Aralarında meydana gelen olaylardan sonra kocası ile oturamaz duruma gelen ve ekonomik ya da sosyal zorunluluklar sebebiyle gidecek başka yeri de bulunmadığı için baba evine dönen/dönmek zorunda kalan “her kadın” boşanma davasını “ertesi günü” bile “sürekli kalma niyetiyle” geldiği/oturduğu/kaldığı “baba evinin” bulunduğu yerde açabilir/açabilmelidir.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 186 hükmüne göre “oturacakları konutu” eşler “birlikte” seçerler. Buna karşılık kadının “sürekli kalma niyetiyle” oturacağı yeri (TMK. m. 19) koca belirleyemez. Aksi düşünce (= Kadın, sürekli kalma niyetiyle oturacağı yeri tek başına belirleyemez düşüncesi ) “Kocanın yerleşim yeri kadının da yerleşim yeri sayılır” kabulünü zorunlu kılar ki hiç de böyle olmadığı TMK. m. 168 metninde yer alan “eşlerden birinin yerleşim yeri” anlatımıyla açık seçik bellidir.

“Eşlerden birinin yerleşim yeri” ifadesi ile kadının ve kocanın yerleşim yerlerinin “bir ve tek” olmadığı gerçeği hiçbir farklı düşünmeye/yoruma sebebiyet vermeyecek kadar açık ve seçik olarak düzenlenmiştir.

Bu sebeple “Kadın, kocasından ayrı otursa bile ‘makul süre’ geçene kadar yerleşim yeri kocasının yerleşim yeridir” şeklindeki bir düşünce yerinde değildir/kabul edilemez. “Koca” sürekli kalma niyetiyle oturacağı yeri “tek başına” belirlerken/belirleyebiliyorken “kadın” neden sanki bu konuda geçmesi gereken asgari bir süre varmış da geçmemiş gibi bu belirlemeyi tek başına yapamamaktadır/yapamaz duruma düşürülmektedir?

Bu sebeple “Kadın, kocasından ayrı otursa bile ‘makul süre’ geçene kadar yerleşim yeri kocasının yerleşim yeridir” şeklindeki bir düşünce yerinde değildir/kabul edilemez. “Koca” sürekli kalma niyetiyle oturacağı yeri “tek başına” belirlerken/belirleyebiliyorken “kadın” neden sanki bu konuda geçmesi gereken asgari bir süre varmış da geçmemiş gibi bu belirlemeyi tek başına yapamamaktadır/yapamaz duruma düşürülmektedir?

Bilindiği üzere tarafların “nüfusa kayıtlı oldukları” yer Kanunda yapılan değişikliklerden sonra boşanma hukukunda “kadın” açısından bir anlam ifade etmemektedir. Çünkü kadın, kocası hanesine sürekli kalma niyeti (=TMK m.19) olduğundan değil yasal zorunluluk (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 23, Resmi Gazete: 29 Nisan 2006, - Sayı : 26153) sebebiyle kaydedilmiştir.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 3 hükmünde yer alan yerleşim yeri adresi=sürekli kalma niyetiyle oturulan yer adresinin bildirilmesinde “kişinin” yazılı beyanı esas alınır. (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 50) Başka bir anlatımla kadın baba evinin bulunduğu yeri “yerleşim yeri” olarak bildirebilir. Bu bildirim için kocasının ya da mahkemenin onayına ihtiyacı da yoktur.

Kaldı ki nüfusa kayıtlı olunan yer “koca” açısından da artık anlamsızdır. Çünkü kocanın bile başka bir yere nüfus kaydını nakil etmesi artık olanaksızdır. O halde koca da sürekli kalma niyetinden (=TMK m.19) değil yasal zorunluluk sebebiyle o hanede kayıtlı kalmıştır.

Bu sebeple de artık nüfusa kayıtlı olunan yer yerleşim yerine karine kabul edilmemektedir. (YHGK, 8.11.2006, E: 2006/2-687, K: 2006/705, Ömer Uğur GENÇCAN, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Bilimsel Açıklama-İçtihatlar-İlgili Mevzuat, Yetkin Yayınevi, Ankara 2007 , Kısaltma: GENÇCAN-TMK-2., s. 1375-1377)

Kanun Koyucu TMK. m. 168 değişikliği ile “Davacı gibi kadınlara” kolaylık sağlamayı hedeflemiştir. (Ömer Uğur GENÇCAN, Boşanma Hukuku, Yetkin Yayınevi, Ankara 2006, Kısaltma: GENÇCAN-Boşanma-2, s. 422) Başka bir anlatımla 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu boşanma veya ayrılık davasının açılmasını “kolaylaştırabilmek” düşüncesiyle davanın eşlerden birinin yerleşim yerinde açılabileceğini kabul ettiğine kadının da “eş olduğu” gözetildiğinde seçimlik hak kullanılarak boşanma veya ayrılık davasının “kadının da yerleşim yerinde” açılacağı konusunda bir duraksama olamaz. (Ömer Uğur GENÇCAN, “Türk Medenî Kanununda Kadının Özgürleşimi”, Güncel Hukuk Dergisi, Ocak-2006, Sayı:25, s. 29, Kısaltma: GENÇCAN- Özgürleşim)

Ülkemizde koca evinden uzaklaştırılan her kadının “sürekli kalma niyetiyle” gidebileceği doğal tek adres: Baba evidir. Bu “sosyal gerçeğin” aksini kim ileri sürebilir ki?

Kadının “bu niyetle” gittiği/geldiği yerde kaldığı süre “1 gün bile olsa” bile niyeti “ilk günden” açık seçik belli olduğu için o yerde boşanma davasını açabilir/açabilmelidir. Yeter ki davacı kadının gidecek ve gitmesi daha doğal olan bir yeri bulunduğu ileri sürülüp kanıtlanmış olmasın.