muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/897, Karar No: 2018/464, Tarih: 14.03.2018

Direnme kararını davalı vekili davacı tarafın senedin hile ile ele geçirildiği ve esasen teminat olarak verilmek için düzenlendiği fakat firmaların bu senetleri kabul etmemeleri üzerine, müvekkilinin bonoları davacıya verilmek üzere geri aldığı iddiasının gerçek dışı olduğu; hukuk fakültesi mezunu ve avukat olan davacının teminat senedinin nasıl düzenleneceğini bilmesi gerektiği, dava konusu bono üzerinde teminat ibaresinin bulunmadığı; hiçbir basiretli tacirin açığa imzalı üzeri boş senet imzalayıp ortalık yerde bırakmayacağı, senedi kaybederse ya da senet çalınırsa bunu derhal karakola ya da savcılığa bildireceği, aradan üç yıl geçtikten sonra senedin çalındığını yeni fark ettiğini beyan etmenin genel hayat tecrübelerine ve gerçeklere tamamen aykırı olduğu, hiç kimsenin boş bono imzalamayacağını ve tüm unsurları dolu ve bedeli belli bir senet dahi imzalamış olsa, imzaladığı bu senedin akıbetini mutlaka araştıracağı; Mahkemenin gerekçeli kararında, davalı tanıklarının senedin tanzimine ilişkin görgüye dayalı bilgileri olmadığının ifade edilmesi karşısında, bir an için muhtelif firmalara teminat olarak verilmek amaçlı düzenlenen senetlerin iade edildiğinden söz edilse dahi teminat olarak düzenlenen bonolarla dava konusu edilen takibin dayanağı olan bononun aynı bono olduğunun hiç bir tanık tarafından beyan edilmediği, buna dair başka da veri bulunmadığı; senet metninde yazılı olmayan teminat iddiasının da ancak yazılı delil ile ispatlanabileceği; bu kapsamda dinlenen davacı tanıklarının beyanlarının gerçeği yansıtmadığı, zira tanıkların, davacının yanında çalışmış elemanları ve yakın arkadaş çevresinden oluştuğu ve bunların beyanlarının soyut ve çelişkili olduğu; çalışılan firmaların teminat bonosu talep ettiklerine dair de yazılı delil ibraz edilemediği, bonoların firmalar tarafından istendiği ve bu amaçla boş olarak doldurulduğu, sonrasında firmaların isteği ile düzenlenen bu bonoların firmalar tarafından kabul edilmediği, bunun yerine çek istendiği iddiasını destekleyecek şekilde bonolar yerine verilen çeklere ilişkin de delil sunulamadığı; kasanın anahtarının müvekkilinde olduğu düşünüldüğünde bunları doğrudan kasadan alabilecek iken, tanık Leyla’dan istediğine ilişkin beyanın ve dolayısıyla bononun hile ile ele geçirildiği iddiasının tamamen gerçek dışı bir senaryo ürünü olduğunun anlaşıldığı; dava konusu alacağın bonoya dayandığını, mahkemenin direnme kararında müvekkilinin davacıya borç verdiğinin ispatlanamadığı belirtilmiş ise de, kendilerinin hiçbir zaman alacağın ödünç sözleşmesine dayandığını iddia etmediklerini, müvekkilinin alacağını ispat etmek için ayrıca senedin alınmasındaki alt ilişkiyi ileri sürmesi ve alt ilişkiyi ispat etme mecburiyeti bulunmadığını; davacı tarafın gerek dosyaya ibraz ettikleri tüm dilekçelerinde ve gerekse tanıklarının anlatımlarında müvekkilinin işsiz, güçsüz, parasız olduğu, davacıdan alacaklı olmasının mümkün olmadığı beyan edilmiş ise de, davacı ile müvekkili arasındaki ilişkinin sadece geçmişte

hiçbir zaman alacağın ödünç sözleşmesine dayandığını iddia etmediklerini, müvekkilinin alacağını ispat etmek için ayrıca senedin alınmasındaki alt ilişkiyi ileri sürmesi ve alt ilişkiyi ispat etme mecburiyeti bulunmadığını; davacı tarafın gerek dosyaya ibraz ettikleri tüm dilekçelerinde ve gerekse tanıklarının anlatımlarında müvekkilinin işsiz, güçsüz, parasız olduğu, davacıdan alacaklı olmasının mümkün olmadığı beyan edilmiş ise de, davacı ile müvekkili arasındaki ilişkinin sadece geçmişte yaşanmış bir evlilik ilişkisi olmadığı, taraflar arasında ticari alışverişin de söz konusu olduğu, müvekkilimin davacının 'Kitap Evi' isimli restoranında yönetici olarak bilfiil çalıştığı, müvekkilinin davacıya banka havalesi yoluyla yapmış olduğu çok sayıda ödemenin bulunduğunu belgeledikleri; gerek tanık anlatımlarından ve gerekse dosyaya ibraz ettikleri banka kayıtları ve ödeme belgeleri ile taraflar arasında gerek evlilik sırasında ve sonrasında uzunca bir dönem ticari ilişkinin varlığını ortaya koyduklarını; müvekkilinin davacıdan dava konusu bono ile alacaklı olabileceğinin genel hayat tecrübelerine uygun olduğu; her ne kadar mahkemece dosyaya ibraz edilen davacıya ve ailesine ait tapu kayıtlarından davacının oldukça varlıklı ve 150

.000 TL borç paraya ihtiyaç duymayacak kadar ekonomik durumunun iyi, müvekkilinin ise davacıya 150.000 TL borç verecek ekonomik gücünün olmadığı, davacının yanında çalışan ekonomik olarak çok daha güçsüz olan müvekkilinin davacıya borç para vermesinin hayatının olağan akışına aykırı olduğu şeklinde görüş beyan edilmiş ise de, hukuken birinin bir diğerinden alacaklı olabilmesi için, alacaklının ekonomik durumunun borçlunun ekonomik durumundan daha iyi olması şartının aranmayacağını, aksi takdirde her türlü alacak davasında ve icra takibinde tarafların ekonomik ve sosyal durumu araştırılarak borçlu olan tarafın, alacaklı taraftan ekonomik açıdan alacaklı taraftan daha üstün olup olmadığının araştırılması gerekeceği; müvekkilimin, davacıdan kambiyo senedi ile alacaklı olabilmesi için hukuken ekonomik durumunu belgelemesi gerekmemesine rağmen bu hususun da taraflarınca ispatlandığı; davacı yanın ekonomik gücünü ispat vasıtası olarak sunduğu bilançolara göre davacının o tarihlerde ekonomik durumunun kötü olduğunu ve sunulan tapu kayıtlarının sonradan ve miras yolu ile edinilmiş taşınmazlara ait olduğu; yargılama sırasında bonoya karşı tanık dinlenemeyeceği kuralının çiğnendiği; bononun davacının isteği üzerine müvekkili tarafından doldurulduğu ve davacı tarafından farklı bir kalemle imzalandığı, Adli Tıp Raporunun da bu durumu aydınlattığı ve nihayet hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının müvekkili aleyhine kesin hüküm teşkil etmediğini ve mahkumiyet anlamına da gelmediği yolundaki temyiz itirazları ile ve Yargıtay tarafından resen görülecek sair sebeplerle temyiz etmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık: somut olay bakımından davacı yanın iddialarının "aldatma" (=hile) kapsamında kabul edilip edilmeyeceği ve burada varılacak sonuca göre ispat vasıtası olarak tanık deliline başvurulup başvurulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle bono ve bu kapsamda teminat fonksiyonu, bononun aldatma suretiyle düzenletildiği iddiası ve bunlara ilişkin ispat kuralları ile ceza davasının hukuk yargılamasına etkisi konularında kısa bilgiler verilmesi uygun olacaktır.

Dava ve takip konusu bononun keşide ve vade tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 688’inci maddesi bononun unsurlarını göstermiş, 690’ıncı maddesi ise mahiyetine aykırı düşmedikçe poliçelere ilişkin bir kısım hükümlerin bonolar için de uygulanacağını belirtmiştir.

Kıymetli evrak ve bu bağlamda bir kambiyo senedi olarak bono, içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği ve başkalarına da devredilemediği vasıflı ve soyut bir borç ikrarıdır (eTTK m.557, TTK m.645 ve Öztan, F.: Kıymetli Evrak Hukuku, 2.b., Ankara 1997, s.975; Kınacıoğlu, N.: Kıymetli Evrak Hukuku, 5.b., Ankara 1999, s.247). Bononun keşidecisi, bonoda gösterdiği belirli bir bedeli kayıtsız ve şartsız olarak bizzat ödemek konusunda soyut bir vaadde bulunmaktadır. Soyutluk (mücerretlik) ise senedin içerdiği hakkın doğumuna sebep olan temel hukuki ilişkinin senet metninden anlaşılamaması anlamına gelir. Soyutluğun senede yüklediği ilk özellik, hamilin artık senette gösterilen alacağın alacaklısı olduğu konusunda, senetten başka bir delil sunmasına gerek bulunmaması; alacağını sadece bu senetle ispatlayabilmesidir (Öztan, s.173; Poroy, R./Tekinalp, Ü.: Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, 15.b., İstanbul 2001, s.25).

Bonolar kural olarak, birer kredi vasıtasıdır. Aksine sözleşme veya âdet bulunmadıkça edimlerin aynı anda ve karşılıklı olarak ifa edilmesine ilişkin genel ilkenin (TBK m.96) bir istisnası olarak, alt hukuki ilişkinin karşı edimini alan borçlu, para borcunu derhal ödemek yerine bir bono düzenleyerek karşı âkide verebilir. Hatta bu ödemeleri taksitler hâlinde ve ardışık vadelerde düzenlediği bonolara bağlayabilir. Böylelikle bono, keşidecisine ödeme konusunda zaman kazandırırken, lehdarına da ciro suretiyle ticari ilişkisini sürdürmek olanağı sağlar. Uygulamada bonoların teminat amacıyla da düzenlendiği görülmektedir. Gerçekten de taraflar arasındaki alt ilişkiden bir borç doğup doğmayacağı ve doğacaksa bunun tutarının ne olduğunun belli olmadığı hâllerde dahi taraflar bono düzenleyebilir ya da mevcut bir bonoyu bu amaçla ciro edebilirler (TTK m.689). Hemen belirtmek gerekir ki, kambiyo senetleri kural olarak mevcut bir borç için düzenlendiklerinden, teminat maksadıyla düzenlenmeleri istisnaidir ve bu durumun da soyutlukla yakından ilişkisi bulunmaktadır. Nitekim bono metnine teminat amacıyla verildiğinin yazılması hâlinde senedin soyutluğu ortadan kalkmakta ve devir kabiliyeti sınırlanmakta, bu ibarenin yazılmaması hâlinde ise keşidecinin teminat iddiasının ispatlanması, lehdarla sınırlı olmak üzere, yazılı delile ihtiyaç göstermektedir; lehdar dışındaki kambiyo alacaklılarına karşı teminat iddiası ise, bunlar bonoyu kötü niyetle veya ağır kusur ile iktisap etmiş olmadıkça, ileri sürülememektedir (kıyasen TTK m.680).

Türk hukuk öğretisinde kambiyo senetlerinin içerdiği hakkın doğumu konusundaki baskın görüş sözleşme teorisi ile açıklanmakta, bu da güven ilkesi ile desteklenmektedir. Bu teoriye göre kambiyo senedinin düzenlenmesi ile içerdiği hak derhal vücut bulmaz, borcun doğumu için ayrıca senedin borç altına girmek kastıyla lehdara da verilmesi yani teslime ilişkin bir de ayni sözleşmenin mevcudiyeti gerekir (Bozer, A./Göle, C.: Kıymetli Evrak Hukuku, 7.b., Ankara 2017, s.21; Yılmaz, A.L.: Kambiyo Senetlerinde Def’iler, İstanbul 2007, s.51; Öztan, s.106; Kınacıoğlu, s.30 vd.).

Öte yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 659’uncu maddesi hukuki görünüş teorisinin de göz önünde tutulacağını ifade etmektedir. Bu açıklama ve düzenlemelerden varılan sonuç, Türk hukuku bakımından kambiyo senedinin içerdiği hakkın doğumu noktasında, somut olayın özelliklerine göre teorilerin bir arada değerlendirilmesi gerekliliğidir.

Kambiyo sözleşmesinin kurulması Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri gereği karşılıklı ve birbirine uygun iradelerin açıklanması ile mümkündür. İradelerin açıklanması ve sakatlanması konusunda da aynı Kanunun hükümleri dikkate alınır.

Kambiyo sözleşmesinin kurulması Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri gereği karşılıklı ve birbirine uygun iradelerin açıklanması ile mümkündür. İradelerin açıklanması ve sakatlanması konusunda da aynı Kanunun hükümleri dikkate alınır.

Bir hukuki işlemin ve bu kapsamda bir sözleşmenin kuruluşunda ortaya konulan iradelerin bozulmamış, bir diğer ifade ile fesada uğramamış olması gerekir. İradedeki bozulmanın, sözleşmenin diğer tarafının ya da üçüncü bir kimsenin aldatması (hilesi) sonucu ortaya çıkması hâlinde beyan sahibi, sözleşmeyle bağlı tutulamaz (818 s. eBK m.28; TBK m.36). EREN’e göre bir kimseyi bir irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya sevketmek için, onda kasten yanlış bir kanaat uyandırma veya esasen mevcut olan yanlış kanaati koruma ya da sürdürme fiiline aldatma denir (Eren, F.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 22.b., Ankara 2017, s.414; aynı yönde Kocayusufpaşaoğlu, N./Hatemi, H./Serozan, R./Arpacı, A.: Borçlar Hukuku Genel Bölüm, C.I, 6.b., s.452; Oğuzman, M.K./Öz, M.T.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 3.b., İstanbul 2000, s.93 vd.).

Aldatma (hile) bir fiille gerçekleştirilebilir. Bu fiil aktif bir hareket olabileceği gibi pasif bir davranış, bir kaçınma hâli ya da susma da olabilir (Eren, s.415; Oğuzman/Öz, s.94; Kocayusufpaşaoğlu/Hatemi/Serozan/Arpacı, s.453). Aldatma fiili maddi bir vakıa niteliğindedir ve kanun koyucu, bu vakıanın senede bağlanmasının mümkün olmadığını öngörerek, ispat vasıtası olarak tanık deliline başvurulmasına cevaz vermiştir (HUMK m.293/5; HMK m.203/ç). Bu düzenleme, özellikle yazılı sözleşmeler bakımından, senede karşı senetle ispat kuralının (HUMK m.290; HMK m.201) önemli istisnalarından birisini oluşturmaktadır (Kuru, B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü, C.II, 6.b., İstanbul 2001, s.2297; Postacıoğlu, İ.E.: Şehadetle İspat Memnuiyeti ve Hudutları, İstanbul 1952, s.208 vd.; Erdönmez, G.: Pekcanıtez Medeni Usul Hukuku, C.II, 15.b., s.1857).

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında kambiyo senetleri ile bunların düzenlenmesine temel teşkil eden asıl borç ilişkisinden soyut bir borç oluşturulduğu, senedi elinde bulunduran kişinin ayrıca alt ilişkiyi ispatlamak zorunda olmadığı; kambiyo senetlerinin de aldatma suretiyle elde edilebileceği ve aldatma vakıasının da tanıkla ispatlanabileceği sonuçlarına varılmaktadır.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında kambiyo senetleri ile bunların düzenlenmesine temel teşkil eden asıl borç ilişkisinden soyut bir borç oluşturulduğu, senedi elinde bulunduran kişinin ayrıca alt ilişkiyi ispatlamak zorunda olmadığı; kambiyo senetlerinin de aldatma suretiyle elde edilebileceği ve aldatma vakıasının da tanıkla ispatlanabileceği sonuçlarına varılmaktadır.

Ceza mahkemesi kararlarının hukuk davalarına etkisi Türk Borçlar Kanunu'nun 74’üncü maddesinde (eBK m.53) düzenlenmiştir. Dava ve takip konusu bononun keşide tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 53’üncü maddesine göre hukuk hâkimi, kusurun veya haksız fiil failinin ayırtım gücüne sahip olup olmadığının tespiti hususunda ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin kurallarıyla bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinin bu yöne temas eden beraat kararıyla da bağlı değildir. Ceza mahkemesi kararı kusurun takdiri ve zararın miktarını tayin konusunda da hukuk hâkimini bağlamaz. Görüldüğü gibi fiilin, ceza hukuku bakımından suç teşkil etmemesi, fail bakımından o fiilin özel hukuk anlamında haksız fiil sayılamayacağı ve sorumluluk doğurmayacağı biçiminde değerlendirilemez.

Öğretide mahkumiyet kararlarının da hâkimi bağlamayacağı görüşü benimsenmiştir (Eren, s.852; Deshenaux, H./Tercier, P.: Sorumluluk Hukuku, çev. S. Özdemir, Ankara 1983, s.174-175; Kılıçoğlu, A.: Haksız Fiillerden Sorumlulukta Ceza Hukuku ile Medeni Hukuk İlişkisi, AÜHFD, C.XXIX, S.3, s.200). Ne var ki bu bağlamazlık sınırsız değildir; özellikle maddi vakıayı belirleyen ceza mahkemesi kararlarının, sırf bu yönü ile hukuk hâkimince değerlendirilebileceği kabul edilmektedir (HGK, 26.11.2014 gün ve 2013/4-1183 E., 2014/960 K.).

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ilkeler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde;

Davacı yanın iddiası bononun başka bir ticari ilişkinin teminatını teşkil etmek üzere düzenlenerek verildiği, ancak ilgilisinin bu teminatı kabul etmemesi üzerine bonoyu ele geçiren davalının, bonodaki boşlukları kendi lehine doldurarak takibe koyduğu noktasındadır. Bu iddia davalı tarafından davacıda bono düzenlenmesi hususunda kasten yanlış bir kanaat uyandırması veya esasen mevcut olan yanlış kanaatin korunması ya da sürdürülmesi niteliğinde değildir ve aldatma tanımına uymamaktadır.

Davacının iddialarının aldatma kapsamında kabul edilemeyeceği sonucuna varıldığına göre bunları ispat bağlamında tanık deliline de başvurulamayacağı anlaşılmaktadır. Sözleşme teorisi ve güven ilkesi de dikkate alındığında davalının, şu veya bu nedenle kendisine tevdi edilmiş bulunan boş bonoyu, aradaki anlaşmaya aykırı biçimde kendi lehine doldurduğu şeklinde ifade edilen iddia ancak yazılı delille ispatlanabilir (HUMK m.290; HMK m.201).

Davacının iddialarının aldatma kapsamında kabul edilemeyeceği sonucuna varıldığına göre bunları ispat bağlamında tanık deliline de başvurulamayacağı anlaşılmaktadır. Sözleşme teorisi ve güven ilkesi de dikkate alındığında davalının, şu veya bu nedenle kendisine tevdi edilmiş bulunan boş bonoyu, aradaki anlaşmaya aykırı biçimde kendi lehine doldurduğu şeklinde ifade edilen iddia ancak yazılı delille ispatlanabilir (HUMK m.290; HMK m.201).

Davalı hakkında resmî evrakta sahtecilik suçundan Bursa 14. Asliye Ceza Mahkemesinde kamu davası açılmış ise de, bu dava sonunda verilen 16.01.2014 gün ve 2012/730 E., 2014/22 K. sayılı kararla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar (HAGB) verilmiştir. Bu karar bir mahkumiyet kararı sayılmayacağından, hukuk hâkimini bağlamaz (aynı yönde HGK, 19.02.2014 gün ve 2013/23-320 E., 2014/118). Kaldı ki ceza mahkemesi, hukuk mahkemesinin kararını beklemiş ve menfi tespite karar verilmesi üzerine sözü edilen hükmü kurmuştur. Nitekim Özel Daire de temyiz incelemesinden önce anılan ceza mahkemesi dosyasının eklenmesi için dosyayı mahkemesine geri çevirmiş ve ceza yargılaması dosyasını inceleyerek direnmeye konu kararı vermiştir.

O hâlde mahkemenin iddiaları, yasal tanımına uygun düşmeyecek biçimde aldatma olarak değerlendirmesi ve bunun ispatı için tanık deliline başvurarak verdiği karar ve aynı gerekçelerle oluşturduğu direnme kararı yerinde değildir.

Hâl böyle olunca, mahkemece bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç: Yukarıda yazılı nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, tebliğ tarihinden itibaren on beş günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.03.2018 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8465, Karar No: 2014/2053, Tarih: 18.03.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/8465 E.  ,  2014/2053 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/02/2012

NUMARASI : 2009/273-2012/74

Taraflar arasında görülen tazminat davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 13.09.2013 gün ve 2013/3876 Esas, 2013/5369 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacılar vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalı yüklenici arasında, müvekkillerine ait taşınmaz üzerinde inşaatlarına başlanılan ancak yarım kalan blokların tamamlanması konusunda yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, müvekkillerine verilecek D blok inşaatının 90 gün içerisinde bitirileceği kararlaştırılmasına rağmen, yüklenicinin inşaatı belirlenen bu sürede teslim etmediğini, sözleşmede gecikme halinde her bir bağımsız bölüm için aylık en yüksek rayiç üzerinden arsa sahiplerine kira bedeli ödeneceğinin düzenlendiğini, müvekkilerine ait 9 adet bağımsız bölüm için 8 aylık gecikme nedeniyle oluşan toplam 32.400,00 TL kira bedelinin ödenmesi için çekilen ihtara rağmen davalının ödeme yapmadığını ileri sürerek, bu meblağın ihtarname tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıların, dairelere sözleşmeye göre bitirilmesi gereken süreden önce taşındıklarını, her ne kadar davacılar imzadan imtina etmişlerse de teslim konusunda protokol yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacılar, davalı yüklenicinin 07.12.2005 tarihinde yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden itibaren 90 gün içerisinde D blok'taki daireleri eksiksiz olarak teslim etmediğini ileri sürerek kira bedeli talep etmişse de, dinlenen davalı tanıklarının D blok inşaatındaki eksikliklerin süresinde tamamlandığı, ayrıca davacıların sözleşme tarihinden önce bu blokta yer alan daireleri kullanmaya başladıkları yönündeki beyanları karşısında, davacıların iddialarını ispatlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 13.09.2013 tarih ve 2013/3876 Esas, 2013/5369 Karar sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu kez, davacılar vekili karar düzeltme istemiştir.

Bu kez, davacılar vekili karar düzeltme istemiştir.

Davacı arsa sahipleri ile davalı yüklenici arasında 07.12.2005 günü düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, daha önceki yüklenici tarafından yapılan ancak eksik bırakılan A, B, C ve D blok inşaatlarının yüklenici tarafından tamamlanarak D bloktaki 11 adet dairenin sözleşme tarihinden itibaren 90 gün içinde yapı kullanım izin belgesi alınarak arsa sahiplerine teslimi, aksi halde gecikme tazminatı ödenmesi kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin genel şartlar başlıklı 6. maddesinde, inşaatın kabulü ile ilgili özel bir düzenleme bulunmakta olup, anılan düzenlemeye göre, inşaatın bitirilmesi halinde arsa sahiplerinin inşaatı denetleyecekleri ve dava dışı 3. kişi Türki Salın tarafından inşaatın durumunu gösterir kabul protokolünün birlikte imzalanacağı düzenlenmiştir. Davalı tarafından ibraz edilen 07.03.2006 tarihli 'kabul protokolü' başlıklı belgenin, arsa sahiplerince imzalanmadığı anlaşılmaktadır. Davacı arsa sahiplerince bu tarihten yaklaşık 1 yıl sonra yaptırılan tespitte ibraz edilen 09.04.2007 tarihli bilirkişi raporuna göre, arsa sahiplerine ait D blok'un ortak alanları ile dairelerinde halen eksiklik bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yüklenici, davacılara ait bağımsız bölümleri yapı kullanım izin belgesi alarak teslimi taahhüt etmesine rağmen yapı kullanım izin belgesinin alınıp alınmadığı mahkemece araştırılmamıştır. Davalı yan, arsa sahiplerinin bağımsız bölümlerini teslimi gereken tarihten önce teslim alarak tasarruf ettiklerini savunmuş, mahkeme tanık beyanlarını esas alarak davanın reddine karar vermiştir. Öncelikle, davacılara ait bağımsız bölümlerin sözleşme şartlarına uygun şekilde teslim edildiğini kanıtlama yükümlülüğü yükleniciye aittir. Sözleşmede yapı kullanım izin belgesi alınması koşulu bulunmasına rağmen, anılan şart yerine getirilmeden arsa sahiplerince bağımsız bölümlerin alınıp tasarruf edildiğinin kanıtlanması halinde teslim tarihinden sonraki dönem için gecikme tazminatına hükmedilemez. Ancak, yüklenici her bir bağımsız bölümün hangi tarihte teslim edildiğini veya hangi bağımsız bölümün hangi tarihten itibaren arsa sahiplerinin tasarrufunda olduğunu teslime ilişkin belgeler, elektrik, su ve benzeri abonelikler, kiralama olgusunun isbatı gibi taşınmazın tasarruf edildiğine ilişkin belgelerle kanıtlamalıdır. Bu durumda, davalının, dairelerin süresinde teslim edildiğini savunması bulunduğuna göre, arsa sahiplerine ait her bir bağımsız bölümün teslim tarihinin ayrı ayrı belirlenerek teslimde temerrüdün oluşup oluşmadığı denetime elverişli şekilde belirlenmeden soyut ve tüm bağımsız bölümlere ilişkin ayrı ayrı bilgi içermeyen tanık beyanlarına itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekirken sehven onanmasına karar vermek doğru olmadığından, davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 13.09.2013 tarih ve 2013/3876 Esas, 2013/5369 Karar sayılı ilamının ortadan kaldırılarak mahkeme kararının anılan gerekçe ile davacılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 13.09.2013 tarih ve 2013/3876 Esas, 2013/5369 Karar sayılı bozma ilamının ortadan kaldırılarak, mahkeme kararının yazılı gerekçe ile davacılar yararına BOZULMASINA, evvelce alınan onama harcı ile karar düzeltme peşin harcının istek halinde iadesine, 18.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.