muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1950, Karar No: 2015/2779, Tarih: 21.04.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/1950 E.  ,  2015/2779 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacılar vekili, müvekkileri ve dava dışı diğer arsa sahipleri ile dava dışı yükleniciler arasında arsa payı karşılığı ana ve ek sözleşmeler düzenlendiğini, sözleşme gereği 200 adet konut yapıldığını, fakat müvekkillerine verilmesi gereken 5 dairenin verilmediğini, 35 dairenin teslim edildiğini, verilmeyen dairelerin hangilerinin olduğunun bilinmediğini, sözleşmede bu hususun belirtilmediğini ileri sürerek, teslimi gereken 5 dairenin hangileri olduğunun tespiti ile bu dairelerin davacı arsa sahiplerine teslimini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıların aynı konuda daha önce açmış oldukları davanın reddedildiğini, bu davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacılardan ...'in, müvekkilini ibra ettiğini, davada hasım olamayacağını, davada taraf olmayan fakat sözleşmede imzaları bulunan diğer arsa sahipleri ...ın davaya dahil edilmeleri gerektiğini, davanın mesnetsiz olduğunu, asıl müvekkilinin alamadığı dairelerin bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; 17.12.2001 tarihli sözleşmeyle davalı kooperatifin arsa sahibi olan davacılara 35 adet bağımsız bölümü devrettiği, ancak devri gereken diğer 5 adet bağımsız bölümü davacılara teslim etmeyip sözleşmenin diğer tarafı olan ...Ailesine devrettiği, davalının bağımsız bölümleri devretme yükümlülüğünün, ancak alacaklı olan davacılara devir yaptığında ortadan kalkacağı, dava dışı diğer alacaklıya yapılan devrin borçtan kurtarmayacağı, yasada ve sözleşmede, alacaklılar arasında teselsül bulunduğuna dair bir hüküm de bulunmadığı, davacının dairelerin verilmediğinin tespitini istemekte hukuki yararının bulunduğu gerekçesiyle, talebin kabulüne, davacıya 5 adet dairenin verilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Davacı vekilinin katılma yoluyla temyiz istemi yönünden;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesi, davacı vekiline 20.01.2014 günü tebliğ edilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından HUMK'nun 433. maddesinde öngörülen 10 günlük yasal temyiz süresi geçirildikten sonra, 03.02.2014 günü harcı yatırılıp, temyiz kaydı yapılarak, katılma yolu ile temyiz edilmiştir.

.../...

S.2

01.06.1990 gün ve 1989/3 esas,1990/4 karar sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararında, bu gibi hallerde Yargıtay tarafından da bir karar verilebileceği öngörüldüğünden, davacı vekilinin katılma yolu ile temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

.../...

S.2

01.06.1990 gün ve 1989/3 esas,1990/4 karar sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararında, bu gibi hallerde Yargıtay tarafından da bir karar verilebileceği öngörüldüğünden, davacı vekilinin katılma yolu ile temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Taraflar arasında düzenlenen 17.12.2001 tarihli sözleşme ile 200 adet konutun yapılması ile %40 oranında arsa sahiplerine ait olacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmede imzası bulunan ve sözleşme konusu taşınmazda 1/2 pay sahibi olan dava dışı arsa sahipleri (Özkan Ailesi) bulunmaktadır. İş bu davada, talepte bulunan arsa sahipleri yukarıda belirtilen orana göre kendilerine 40 dairenin isabet etmesi gerektiğini ve 35 adedinin verilmesine rağmen 5 adedinin verilmediğini ileri sürerek, bu 5 dairenin hangi daireler olduğunun tespiti ile teslimini talep etmişlerdir.

Taraflar arasındaki sözleşmeye göre inşaa edilecek binadaki bağımsız bölümlerin paylaşım oranı belirlenmişse de; hangi bağımsız bölümlerin kime ait olacağı kararlaştırılmamıştır. Bu hususun belirlenmesi, dava dışı arsa sahiplerinin hukukunu da etkilediğinden, davada taraf olarak bulunmaları gerekmektedir. Bu sebeple mahkemece, davacılara süre tanınmasıyla dava dışı arsa maliklerine karşı da, sözleşme hükümleri çerçevesinde hangi bağımsız bölümün kime isabet ettiğinin tespiti amacıyla, dava açılması ve işbu dava ile birleştirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereklidir.

Öte yandan, davalı yüklenici tarafından davacı arsa sahipleri aleyhine, İstanbul Anadolu 30. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/18 E. sayılı dosyası ile kendisine isabet eden bölümlerin tapusunun iptali ve tescili için dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bağımsız bölümlerin kime ait olduğunun tespiti yönünden iki davanın birbirinin sonucunu etkileyeceği açık olmakla, anılan dava da gözetilerek karar tesis edilmelidir.

3-Kabule göre ise; davacılar tarafından, kendilerine verilmesi gereken 5 adet dairenin tespiti ile teslimi talep edilmiş olmasına rağmen, bu dairelerin hangileri olduğu tespit edilmeksizin " davacılara 5 adet daire verilmediğinin tespitine " karar verilerek, uyuşmazlığın ortada kalmasına ve infazı mümkün olmayacak şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

SONUÇ:Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle, davacı vekilinin katılma yolu ile temyiz isteminin süre yönünden reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/699, Karar No: 2013/4803, Tarih: 26.03.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/699 E.  ,  2013/4803 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı dava dilekçesinde, boşanma nedeni ile velayeti kendisine verilen oğlu ...'in "..." olan soyadının "..." olarak değiştirilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı dava dilekçesinde; eski eşi ile olan evliliklerinden ...'in dünyaya geldiğini, daha sonra aralarında çıkan anlaşmazlık nedeniyle boşandıklarını ve küçüğün velayetinin kendisine verildiğini, boşanmadan dolayı ana ile ...'in soyadlarının farklı hale geldiğini, bu durumun okulda çocuğu rahatsız ettiğini, anasını da resmi işlemlerde zora soktuğunu ileri sürerek ...'in ... olan soyadının anasının soyadı gibi ... olarak değiştirilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; davacı ile dava dışı ...'in evliliklerinden soyadının değiştirilmesi istenen 21.06.1998 doğumlu ...'in dünyaya geldiği, davacı ... ile dava dışı ...'in ... Merkez ... Aile Mahkemesinin 31.05.2007 gün ve 2006/417-2007/633 sayılı kararı ile boşandıkları ve ...'in velayetinin anası ... ...'e bırakıldığı anlaşılmaktadır.

2525 sayılı Soyadı Kanununun 4.maddesinin ikinci fıkrasının “evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği soyadı alır” şeklindeki birinci cümlesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinden sonra bilhassa boşanmalar sebebiyle somut olayda olduğu gibi zaruri nedenlerle velayetin anaya bırakılması hallerinde, velayet hakkına sahip anaların çocuklarına kendi soyadlarını vermek için bir çaba içine girip bu tür soyadı değişikliği davalarını açtıkları görülmektedir.

2525 sayılı Kanunun 4. maddesindeki düzenlemenin, Yasanın genel gerekçesinden de anlaşılacağı gibi, ilk defa soyadı alınması ile ilgili bulunduğu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki hüküm karşısında bu kuralın günümüzde sadece bazı istisnai durumlarda uygulanabilmesinin söz konusu olduğu Anayasa Mahkemesince de kabul edilmektedir. Yüksek Mahkeme sözü edilen maddeyi Türk Medeni Kanununun 335 ve 366 ile Anayasanın 10. ve 41. maddelerine aykırılığı nedeniyle iptal etmiştir. Bu maddeler, velayet hakkının kullanılmasında kadın ve erkeğin birbiriyle eşit oldukları ilkesini ön plana çıkarmaktadır. 743 sayılı Türk Medeni Kanununun eşitliğe aykırı hükümleri, bu Yasanın yürürlükten kaldırılmasıyla son bulmuştur.

Birleşmiş Milletler Siyasi ve Medeni Haklar Sözleşmesi hükümleri ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarında, geçerli nedenlerin varlığı dışında yalnızca cinsiyete dayalı bir farklı muamelenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 14. maddesinde düzenlenen ayrımcılık yasağını ihlal ettiği kabul edilmektedir. Eşitlik ilkesi, Anayasa Mahkemesinin kararında da değinildiği gibi aynı konumda bulunan kadın ve erkeğin yasalar önünde eşit haklara sahip olmasını gerektirir. Durumdan vazife çıkartarak ya da geçici elde edilmiş bazı hak ve imkanlardan yararlanarak kadın veya erkeğin kendi lehine bir üstünlük yarışına girmesine milli yasalar ile evrensel hukuk düzeni izin vermez. İptal kararına konu olan Yasa maddesi kabul edildiği 21.06.1934 tarihinin koşullarına göre misyonunu tamamlamış bulunmaktadır. Aradan geçen zaman içinde yukarıda kısmen değinilen hukuki gelişmeler karşısında iptalinden başka bir çare de kalmamıştır. Bununla birlikte 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 321. maddesi, Anayasa Mahkemesinin incelemesinden geçmiş olup “çocuk, ana ve baba evli ise ailenin” soyadını taşıyacağı hükmünün Anayasaya aykırı olmadığına karar verilmiştir. Buradaki “aile” deyiminden babanın anlaşılacağı Anayasa Mahkemesince de kabul edilmiştir (Anayasa Mahkemesinin 02.07.2009 gün ve 2005/114-2009/105 sayılı kararı). Buna karşılık Türk Medeni Kanununun sözü edilen bu maddesindeki “evli değilse ananın” ibaresi Anayasanın 10 ve 41. maddelerine aykırı bulunarak baba lehine iptal edilmiştir. Bu madde iptal edilmezden önce ana ve babanın sonradan evlenmesi (Türk Medeni Kanununun 292. maddesi) ile yine aynı Kanunun 27. maddesine bağlı haklı nedenlerden dolayı soyadının değiştirilmesi halleri dışında çocuk babanın soyadını tanıma vs. sebeplerle alamamakta idi.

O halde, bir çocuğa soyadı verilmesi için o çocuğun doğum tarihinde anası ile babasının evli olup olmadığına bakılması gerekir. Doğum tarihinde ana ve baba evli ise çocuk ailenin diğer bir anlatımla babanın soyadını alacaktır. Çocuğun soyadı bu surette belirlendikten sonra, onun soyadını velayet hakkına veya başka nedenlere dayanarak değiştirmek Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki düzenleme karşısında mümkün değildir. Ancak, çocuk ergin olduktan sonra Türk Medeni Kanununun 27. maddesindeki koşulların varlığı halinde soyadını her zaman değiştirmek hakkına sahiptir. Velayet hakkı, ana ve baba için normal şartlarda çocuğun ergin olmasına yani onsekiz yaşını tamamlamasına kadar devam eden geçici bir haktır. Evliliğin sonradan boşanma gibi nedenlerle ortadan kalkması halinde velayet hakkının anaya verilmiş olması çocuğun soyadının değiştirilmesi için haklı bir neden sayılmadığı gibi hukuki mevzuat da buna cevaz vermemektedir. Bir an için mevzuatın böyle bir duruma izin verdiği kabul edilse dahi, sonradan gelişen sebeplerden dolayı çocuğun yararı açısından velayetin babaya yeniden verilmesi halinde bu kez baba velayet hakkına dayanarak tekrar çocuğun soyadını değiştirmek isteyecektir. Madem ki velayet kimde ise çocuk onun soyadını taşıyacak o halde baba da bu haktan mahrum edilemez. Böyle bir uygulamanın nüfus kütüklerindeki kaydın güvenilirliği ve istikrarı zedeleyeceği gibi asıl bu gibi uygulamalar çocuğun ruh hali üzerinde çok derin ve etkili travma yaratacaktır. Yargı mercileri bu durumu gözeterek ana ile babanın ya da ailelerin çocuk üzerinden inatlaşarak onun yararlarını hiçe sayıp, hukuken oluşmuş statüleri gerçek dışı ve yapay sebeplerle değiştirmeye çalışmalarına izin vermemeleri, söz konusu istemlerine alet olmamaları gerekir.

Somut olaya gelince; soyadının değiştirilmesi istenen ...'in doğum tarihinde anne ve babası resmen evli olduğundan Türk Medeni Kanununun 321. maddesine göre ailenin diğer bir deyimle babanın soyadını almış olup böylece çocuk reşit oluncaya kadar veya baba Türk Medeni Kanununun 27.maddesindeki koşulları kanıtlayarak soyadını değiştirmedikçe soyadı değiştirme konusu yasal olarak kapanmıştır. Çocuğun ana ve babasının sonradan 05.09.2007 tarihinde boşanmaları sadece boşanma ve velayet hakkı nedeniyle anneye böyle bir dava açma hakkını vermez. Boşanma ilamı uyarınca babasının çocukla kişisel ilişki tesis etme hakkı bulunması ve bu nedenle ana ve babanın ister istemez karşılaşması dikkate alındığında, davacının dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların hukuki bir dayanağı bulunmadığı gibi, soyadı değişikliğinin çocuğun evlilik içinde doğmakla kazandığı meşru statüye ve onun menfaatlerine zarar vereceği gerçeği karşısında, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 26.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/15578, Karar No: 2024/8967, Tarih: 30.05.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/15578 E.  ,  2024/8967 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

KARAR TARİHİ : 26.01.2022

EK KARAR TARİHİ : 03.03.2022

EK KARAR SAYISI : 2020/1438 E., 2022/191 K.

SUÇ : Hırsızlık

KARAR : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ek kararın onanması

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Hükmolunan cezanın miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK'nın 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmaması karşısında; temyiz isteminin reddine dair, 03.03.2022 tarihli ve 2020/1438 Esas, 2022/191 Karar sayılı ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle, temyiz isteminin reddine dair ek kararın ONANMASINA, dava dosyasının 5271 sayılı Kanun'un 304/1. maddesi uyarınca Ankara 28. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/14318, Karar No: 2020/2045, Tarih: 13.02.2020

**15. Ceza Dairesi         2019/14318 E.  ,  2020/2045 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanığın beraatine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, 31/07/2008 keşide tarihli ve 5.170 TL bedelli çeki, eşi ... adına keşide ederek katılana verdiği, daha sonra da...'in çekin rızası dışıda elinden çıktığına dair bankaya ödemeden men talimatı verdiği ve çekin ödenmesini engellediğinin iddia edildiği somut olayda, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 27.11.2007 tarih ve 248/251 sayılı kararı ile uyum gösteren Genel Kurul ve daire kararlarında açıklandığı üzere; mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen ve 1412 sayılı CMUK'nın 223/son maddesine aynı mahiyette hüküm içeren 5271 sayılı CMK'nın 193/2. maddesinin ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağı ve derhal beraat kararı verilebilecek hallerle sınırlı olarak uygulanabileceği "iddianamede tarif edildiği şekli ile fiilin suç teşkil etmemesi ve fiilin suç olmaktan çıkarılması halleri" dışında dosyadaki deliller takdir edilerek beraat kararı verilebilmesi için mutlaka sanığın sorgusunun yapılması gerektiği gözetilmeden toplanan deliller takdir edilerek beraatine hükmolunması,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6038, Karar No: 2021/7449, Tarih: 28.06.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/6038 E.  ,  2021/7449 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalıdan önceki müteahhit olan dava dışı.... ile 07.01.2006 tarihli daire satış sözleşmesi imzaladığını, daha sonra yarım kalan inşaatı bütün alacak ve borçları ile davalı şirketin devraldığını, davalının daireyi süresinde teslim etmediğini, 25.04.2013 tarihinde eksik olarak teslim ettiğini, binanın iskanının alınmadığını, projeye aykırı ve bazı bölümlerin kaçak yapıldığının tespit edildiğini ileri sürerek dava konusu dairenin mevcut durumu ile sözleşmeye, inşaat projesine ve ruhsatına göre olması gereken hali arasındaki farkların tespiti ile bunların davalı tarafından giderilmesine, bunun mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL tazminatın faizi ile tahsiline, süresinde teslim edilmemesi nedeniyle mağdur olduğunu, gizli ayıplar nedeniyle de zarara uğradığını ileri sürerek ise, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL tazminatın, taşınmazın süresinde teslim edilmemesi nedeniyle de 10.000,00 TL kira tazminatının, dairenin tapudan satış tarihi olan 25.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı; Anadolu Adliyesi Tüketici Mahkemelerinin yetkili olduğunu ayrıca davada kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, kendisinin devreden....'a teslim borcu haricinde başka kimseye bir teslim borcu bulunmadığını, alıcının gizli ayıbı öğrendikten sonra derhal bunu satıcıya bildirmekle yükümlü olduğunu, aksi halde hakkın kaybolacağını, kendisine ise herhangi bir ayıp ihbarı yapılmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; dava konusu taşınmazın Ümraniye İlçesinde olduğu, davalının merkezinin de Ümraniye İlçesinde bulunduğu, bu ilçenin Anadolu Tüketici Mahkemesi yargı hududu içinde kaldığı gerekçeleri ile İstanbul Anadolu Tüketici Mahkemesi'nin yetkili olduğuna karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 23/06/2015 tarihli ve 2015/20385-21582 E-K. sayılı ilamı ile " ....Davalı süresi içinde yetki itirazında bulunmadığı gibi kesin yetki de dava konusu olayda bulunmamaktadır. O halde, mahkemece yetki itirazı reddedilerek, işin esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir." gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiş, davalı vekilinin karar düzeltme talebi reddedilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın tespit edilen gizli ayıplar yönünden 63.000,00 TL değer azalması ve 20.066,67 TL gecikme tazminatı olmak üzere toplam 83.066,67 TL üzerinden kabulüne karar verilmiş, hüküm süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacının davalıdan satın almış olduğu taşınmazın mevcut durumu ile sözleşmeye, inşaat projesine ve ruhsatına göre olması gereken hali arasındaki farkların tespiti ile bunların davalı tarafından giderilmesine, mümkün olmaması halinde dairenin sözleşmeye uygun hale getirilmesi için şimdilik 10.000,00 TL'nin, değer kaybı nedeni ile şimdilik 10.000,00 TL’nin ve dairenin geç teslim edilmesi nedeni ile şimdilik 10.000,00 TL kira tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

3194 sayılı İmar Yasası'na, geçici 16. maddenin eklenmesine dair, 7143 sayılı yasanın 16. maddesinde “Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir.

Yapının bulunduğu arsanın 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında alınacak kayıt bedeli başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. 6306 sayılı Kanun kapsamında kullanılmak üzere kaydedilen gelirler karşılığı Bakanlık bütçesine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenek, dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılarak kullanılır. Kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirmeye, ayrıca başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.” denilmektedir. 01.07.2019 tarih ve 30818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1267 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile, ödeme süresi 31.12.2019 tarihine kadar uzatılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; 18.05.2018 tarihinde yürürlüğe girip geçmişe etkili sonuçlar doğuran ve usuli kazanılmış hakkın istisnasını oluşturan 3194 sayılı İmar Yasası’na, geçici 16. maddenin eklenmesine dair, 7143 sayılı yasanın 16. maddesinde düzenlenen İmar Barışı Yasası uyarınca eldeki davada inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; 18.05.2018 tarihinde yürürlüğe girip geçmişe etkili sonuçlar doğuran ve usuli kazanılmış hakkın istisnasını oluşturan 3194 sayılı İmar Yasası’na, geçici 16. maddenin eklenmesine dair, 7143 sayılı yasanın 16. maddesinde düzenlenen İmar Barışı Yasası uyarınca eldeki davada inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

Davalı, temyiz aşamasında dava konusu konuta ait 01.01.2020 tarihli yapı kayıt belgesini dosyaya sunmuştur. Bu kapsamda, davalının sunduğu yapı kayıt belgesi değerlendirilerek sonucuna uygun hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre davacının temyiz itirazları ile davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün HUMK’un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazları ile davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'un 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/06/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.