muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/7873, Karar No: 2023/6699, Tarih: 24.10.2023

**9. Ceza Dairesi         2023/7873 E.  ,  2023/6699 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/1480 E., 2023/1 K.

SUÇLAR : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞLERİ : Kısmî ret, kısmî onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 01.11.2022 tarih ve 2022/237 Esas, 2022/337 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında;

a. Çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 103 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 13 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

b. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (f) bendi, beşinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 11.01.2023 tarihli ve 2022/1480 Esas, 2023/1 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik katılan Bakanlık vekili ile katılan mağdure vekili ve sanık müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci cümlesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık ve Müdafilerinin Temyiz İsteği

2. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 11.01.2023 tarihli ve 2022/1480 Esas, 2023/1 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik katılan Bakanlık vekili ile katılan mağdure vekili ve sanık müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci cümlesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık ve Müdafilerinin Temyiz İsteği

İnstagram üzerinden yapılan mesajlarda sanığın mağdureye kaç yaşında olduğunu ve kaçıncı sınıfa gittiğini sorduğunda mağdur lise 3.sınıfa gittiğini beyan ettiğine, bu hususun sunulan belgelerde açıkça gözüktüğüne, yine gerekçeli kararda yer alan sanığın "Diyarbakır'a gitmeyi teklif ettiği, mağdurenin "nasıl ayarlican" şeklindeki sorusuna "alırım birinden kimlik" şeklinde cevap verdiği, akabinde " yok deriz fotosu, kimliği yenilemedik deriz, sıkıntı çıkmaz" şeklinde telkinlerle mağduru kendisiyle Diyarbakır'a gitmeye ikna etmeye çalıştığı, sanığın 19 yaşında olduğunu düşündüğü mağdur ile Diyarbakır'a gitmesi için başkasının kimliğine ihtiyacı olduğunu düşünmesinin savunmasıyla çelişki oluşturduğu"belirtilmiş ise de bu hususu ...'un gerçek yaşını bildiğinden değil ailesinden habersiz gideceği için böyle bir yol izlemeyi düşündüklerine, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurlarının gerçekleşmediğine ilişkindir.

B. Katılan Bakanlık Vekilinin Temyiz İsteği

Sanık hakkında alt sınırdan ceza verilmesine, taktiri indirim nedeni uygulanmasına ve katılan kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

C. Katılan Mağdure Vekilinin Temyiz İsteği

Taktiri indirim nedeni uygulanmasının hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

"Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; sanık ile mağdurun sosyal medya üzerinden tanıştıkları, bir süre görüştükleri, suç tarihinde akşam vaktinde sanığın kendine ait araç ile 13 yaşındaki mağduru evinin önünden alarak kendi evine götürdüğü, bu evde mağdurun rızasıyla sanık ile mağdurun organ sokmak suretiyle cinsel ilişkiye girdikleri, sanığın daha sonra mağduru araçla evinin yakınına bıraktığı, davaya konu olayın bu şekilde oluşup geliştiği anlaşılmıştır. Her ne kadar sanık mağdurun 19 yaşında olduğunu düşünerek mağdurla cinsel ilişkiye girdiğini savunmuşsa da; Mağdurun suç tarihi itibariyle 13 yaşının içinde bulunduğu, mağdurun doğumunun hastanede gerçekleştiği, doğum tarihi konusunda şüpheli bir durumun bulunmadığı, sanığın 11/10/2022 tarihli duruşmada alınan savunmasında mağdur ile sosyal medya üzerinden görüştüğünü, yalnızca bir kez telefonda sesli görüştüğünü, bu görüşmenin de suç tarihinde gerçekleştiğini, mağdurun yaşının 19 olduğunu bu telefon görüşmesinde öğrendiğini savunduğu, suç tarihinden önce mağdur ile sanığın uzun bir süre sosyal medya üzerinden görüştükleri, bu görüşmelere ilişkin mesaj kayıtlarının dosya arasında bulunduğu, bu mesajlaşmalarda mağdurun yaşının 19 olduğuna dair bir beyanının bulunmadığı, sanığın mağdur ile uzun bir süre sosyal medya üzerinden görüştükten sonra aralarında geçen tek telefon görüşmesinde yaşını sormasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, yine sanığın mağdurla mesajlaşmalarına ilişkin kayıtlarda mağdura Diyarbakır'a gitmeyi teklif ettiği, mağdurun "nasıl ayarlican" şeklindeki sorusuna "alırım birinden kimlik" şeklinde cevap verdiği, akabinde " yok deriz fotosu, kimliği yenilemedik deriz, sıkıntı çıkmaz" şeklinde telkinlerle mağduru kendisiyle Diyarbakır'a gitmeye ikna etmeye çalıştığı, sanığın 19 yaşında olduğunu düşündüğü mağdur ile Diyarbakır'a gitmesi için başkasının kimliğine ihtiyacı olduğunu düşünmesinin savunmasıyla çelişki oluşturduğu, sanığın bu şekilde teklifte bulunmasının mağdurun gerçek yaşını bildiğini gösterdiği, ayrıca mağdurun çocuk izleme merkezinde alınan beyanına ilişkin CD kaydının duruşmada izlenildiği, mağdurun görüntüsünün ve ses tonunun yaşıyla uyumlu olduğu, açıklanan sebeplerle sanığın savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu kanaatine varıldığından sanığın suçun maddi unsurlarında hataya düştüğüne ilişkin savunmalarına itibar edilmemiştir

. Mağdur ile sanığın suç tarihinde cinsel ilişkiye girdiklerinin mağdur beyanı ve sanığın ikrarıyla sabit olduğu, her en kadar mağdur organ sokmak suretiyle cinsel ilişkiye rıza göstermişse de mağdurun suç tarihinde 13 yaşında olduğu, yaşı itibariyle rızasının geçerli olmadığı, yukarıda açıklanan gerekçelerle sanığın bu hususta hataya düştüğüne dair savunmalarına itibar edilmediği, sanığın 13 yaşının içinde bulunan mağdurla rızasının geçerli olmadığını bilerek cinsel ilişkiye girmiş olduğu, sanığın bu suretle çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunu işlediği anlaşıldığından atılı suçtan cezalandırılmasına karar vermek gerekmiştir. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu bakımından; Diyarbakır BAM 7. Ceza Dairesinin 16/02/2021 tarih, 2021/1339 esas ve 2022/162 karar sayılı kararında açıklandığı üzere 15 yaşından küçük olan mağdurun bir yere gitmek konusunda açıkladığı rızanın geçerli olmadığı, her ne kadar mağdur suç tarihinde sanığın aracına rızasıyla binmiş ve evine rızasıyla gitmişse de yaşı itibariyle rızasının geçerli olmadığı, yukarıda anlatılan gerekçelerle sanığın bu hususta hataya düştüğünün de kabul edilmediği, sanığın 13 yaşındaki mağduru velisinin rızası olmadan evine götürmek suretiyle çocuğa karşı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu işlediğinin sabit olduğu anlaşıldığından sanığın atılı suçtan cezalandırılmasına karar vermek gerekmiş, sanığın mağduru cinsel saikle kendisine ait eve götürdüğünün dosya kapsamındaki beyanlarla sabit olduğu anlaşıldığından cezasından TCK 109/5 maddesi gereği artırım yapmak gerekmiş, buna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. "

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Hükmedilen cezanın miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı Kanun'un 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını arttırmayan Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığından, sanık ve müdafii, katılan mağdure vekili ve katılan Bakanılık vekilince anılan hükme yönelik temyiz istemlerinin aynı Kanunun 298 inci maddesi uyarınca reddine karar vermek gerektiği belirlenmiştir.

B. Çocuğun Nitelikli Cinsel İstismarı Suçundan Kurulan Hükme Yönünden

1. Sanığın aşamalarda mağdurenin yaşını on dokuz olarak söylediğine dair savunması, katılan ...'in kızı mağdurenin 24.05.2009 tarihinde Harput Devlet Hastanesinde doğduğunu beyan etmesi ve tüm dosya içeriği nazara alındığında, mağdurenin resmî kurumda doğup doğmadığı araştırılıp, doğmadığının anlaşılması halinde yaş tespitine esas olacak kemik grafilerinin çektirilmesinin ardından içinde radyoloji uzmanının da bulunduğu sağlık kurulundan rapor alınıp, gerektiğinde Adlî Tıp Kurumundan da görüş alınarak mağdurenin suç tarihindeki gerçek yaşının bilimsel olarak saptanmasından sonra toplanacak delillere göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği nazara alınmadan, eksik araştırma ile yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilmesi karşısında, anılan hükme yönelik istinaf başvurusunun kabulü yerine yazılı şekilde esastan reddine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

2. Yukarıda açıklanan nedenle Tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

A. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçenin (A) bölümünde açıklanan nedenlerle Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 11.01.2023 tarih ve 2022/1480 Esas, 2023/1 Karar sayılı kararına yönelik katılan Bakanlık vekili, sanık ve müdafi ile katılan mağdure vekilinin vaki temyiz istemlerinin 5271 sayılı Kanun'un 298 inci maddesi uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Çocuğun Nitelikli Cinsel İstismarı Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçenin (B) bölümünde açıklanan nedenle katılan Bakanlık vekili, sanık ve müdafii ile katılan mağdure vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 11.01.2023 tarih ve 2022/1480 Esas, 2023/1 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4963, Karar No: 2023/8748, Tarih: 11.12.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/4963 E.  ,  2023/8748 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

EK KARAR TARİHİ :

EK KARAR SAYISI : 2019/1831 E., 2021/1104 K.

ŞİKÂYETÇİ : ...

SUÇ : Hırsızlık

KARAR : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 30.04.2021 tarihli ve 2019/1831 Esas, 2021/1104 Karar sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun'un 286/2-b maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması nedeniyle,İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesince verilen temyiz isteminin reddine ilişkin 30.04.2021 tarihli, 2019/1831 Esas ve 2021/1104 Karar sayılı ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik sanık müdafinin temyiz isteminin aynı Kanun'un 298. maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Kemalpaşa 1. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3810, Karar No: 2010/12818, Tarih: 11.11.2010

**11. Ceza Dairesi         2009/3810 E.  ,  2010/12818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : ...: 1-765 s. TCK'nın 350/1-3 maddesi gereğince 1 yıl hapis cezası,

2-5237 s. TCK'nın 158/1-j,35,52 ,53,63 maddeleri gereğince 8 ay hapis ve 800 YTL adli para cezası, ...: Beraat, ...: Beraat

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 18.03.2008 gün ve 7/56 Sayılı Kararında açıklandığı üzere, kendisine zorunlu müdafii atandığından haberdar olmayan ve atanan müdafii ile hiç yüz yüze gelmeyen sanık ...'e yokluğunda verilen gerekçeli karar ile müdafiinin temyiz dilekçesi ve Yargıtay C.Başsavcılığının 03.02.2009 gün, 2006/269373 sayılı tebliğnamesi tebliğ edilerek, belgesi ile verilmesi halinde sanığa ait temyiz dilekçesinin de eklenmesinden sonra dosyanın iadesinin temini amacıyla Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/12372, Karar No: 2008/12221, Tarih: 22.09.2008

**2. Hukuk Dairesi         2007/12372 E.  ,  2008/12221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Karabük 2.Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ :15.2.2007
Yargıtay — Esas No: 2010/4424, Karar No: 2011/5564, Tarih: 10.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/4424 E.  ,  2011/5564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'un beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı gerekçesiyle sanığın beraati yerine farklı gerekçe ile beraatine karar verilmiş ise de, sonucu itibariyle doğru olan hükmün "isteme aykırı olarak" ONANMASINA, 10.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.