muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/11421, Karar No: 2023/13235, Tarih: 21.12.2023

2006/02 dönemine ait tevkifat kesinti listesinde baba adı ..., doğum tarihi 10.06.1947, doğum yeri Karapınar olup ... adına olan tevkifat tutarı 787,20 TL lik tevkifat kesintisinin; ... TC kimlik numaralı Mehmet ve ... kızı 20.02.1959 Karapınar doğumlu davacı ...'ya ait olduğunun tespitine,

2006/01 dönemine ait tevkifat kesinti listesinde baba adı ..., doğum tarihi 10.06.1947, doğum yeri Karapınar olup ... adına olan tevkifat tutarı 1.290,00 TL'lik tevkifat kesintisinin; ... TC kimlik numaralı Mehmet ve ... kızı 20.02.1959 Karapınar doğumlu davacı ...'ya ait olduğunun tespitine,

2005/11 dönemine ait tevkifat kesinti listesinde baba adı ..., doğum tarihi 10.06.1947, doğum yeri Karapınar olup ... adına olan tevkifat tutarı 2.062,50 TL'lik tevkifat kesintisinin; ... TC kimlik numaralı Mehmet ve ... kızı 20.02.1959 Karapınar doğumlu davacı ...'ya ait olduğunun tespitine,

2005/10 dönemine ait tevkifat kesinti listesinde baba adı ..., doğum tarihi 10.06.1947, doğum yeri Karapınar olup ... adına olan tevkifat tutarı 622,50 TL lik tevkifat kesintisinin; ... TC kimlik numaralı Mehmet ve ... kızı 20/02/1959 Karapınar doğumlu davacı ...'ya ait olduğunun tespitine,

Davacı ...'nın ... Tarım Bağ-Kur nolu 01.11.2005-21.09.2016 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 2005 ve 2006 yıllarına ait tevkifat kesinti listelerindeki Bağ-Kur prim tevkifatının davacıya ait olduğunun ve davacının 2005-2016 yılları arasında 2926 ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b-4 kapsamda sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İnceleme konusu davada, davacının 20.10.2005-10.05.2006 tarihleri arasındaki muhtelif müstahsil makbuzlarında bağkur prim tevkifatının bulunduğu, 31.08.2008-30.04.2016 tarihleri arasında aralıksız süt teslimlerinin ve davacının 08.03.2006-17.10.2016 tarihleri arasında ziraat odası kaydının bulunduğu, ilk kez 22.09.2016 tarihinde sigortalılık tescil talebinde bulunması üzerine davalı Kurum tarafından 22.09.2016 tarihi itibariyle 4/1-b-4 kapsamda sigortalılık tescilinin yapıldığı anlaşıldığından temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

21.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7872, Karar No: 2011/5494, Tarih: 10.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/7872 E.  ,  2011/5494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'in beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.
Yargıtay — Esas No: 2011/2183, Karar No: 2011/2939, Tarih: 14.03.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/2183 E.  ,  2011/2939 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BERGAMA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 01/07/2010

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı-karşı davalı: vasisi bulunduğu E. A.'ın Bergama Devlet Hastanesinden alınan rapora göre hafif mental retardasyon tanısı ile malul bulunduğunu, ancak daha öncesinde davacının durumundan yararlanan eşinin dava konusu 951 ada 10 parsel sayılı taşınmazı durumu bilen davalıya sattırdığını, işlem tarihinde davacının ehliyetinin bulunmadığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Davalı, iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacının işlem ehliyetinden yoksun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuş, karşı davası ile ise iptal tescil isteğinin kabul edilmesi halinde ödemiş olduğu 45.000.-TL'nin kendisine geri ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının fiili ehliyete sahip olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı dava konusunda ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi . raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Asıl dava, tapu iptali ve tescil, karşı dava tazminat isteğine ilişkindir.

Mahkemece, asıl davanın reddine karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne varki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Değinilen ilke ve yasa hükümleri göz ardı edilerek mahkemece kısa kararda “davanın reddine” dendiği halde gerekçeli kararda, " davanın reddine, davanın reddedilmesi sonucu karşı dava konusuz kaldığından karşı dava hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmadığına” denilerek kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir.

Hal böyle olunca hükmün, l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 14.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16193, Karar No: 2017/12985, Tarih: 21.12.2017

**13. Hukuk Dairesi         2016/16193 E.  ,  2017/12985 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile 1-... vekili avukat ..., 2-..., 3-..., 4-..., 5-....Mirasçıları: a) ..., b) ... aralarındaki dava hakkında ... 4. Tüketici Mahkemesinden verilen 01/03/2016 gün ve 2013/1754-2016/537 sayılı hükmün davacı avukatınca duruşmalı davalı ... avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ... Boy'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Davacı, arsa maliki... ile davalı yüklenici ...arasında 14/12/1998 tarihinde düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak yükleniciden konut satın aldığını, taşınmazın fiili teslimi yapılarak taşınmaza yerleştiğini, ancak arsa maliki ile yükleneci arasındaki problem nedeniyle tapuyu alamadığını, tapuyu devralmayı beklerken tapu malikinin vefatı üzerine mirasçıları tarafından davalı ... Koncaya taşınmazın satıldığını, ...'nın borcundan dolayı tapu kaydında hacizler bulunduğunu ve bu nedenle taşınmazın satışı aşamasına gelindiğini ileri sürerek davalı ... Konca adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiş, yargılama aşamasında talebini ıslah ile alacağa dönüştürerek 250.000 maddi tazminatın 14.12.200 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalılar ..., Arar, ..., ..., ... ve ... yönünden açılan davanın reddine, davalı ... yönünden kabulü ile taraflar arasında ... 26. Noterliğince 14/12/2000 tarihinde düzenlenen sözleşmenin feshine, dava konusu bağımsız bölümün rayiç değeri olan 250.000 TL'nin 17.11.2015 ıslah tarihinden itibaren değişken yasal faiz oranı uygulanmak suretiyle hesaplanacak işlemiş faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Hükmü temyiz eden davalı ... vekili müvekkilinin maddi durumunun elverişli olmadığını, dava konusu parsellerde bulunan binaya ilişkin diğer satış vaadi sözleşmesi ile satın alan çok sayıda kişiler tarafından açılmış ve karara çıkmış toplam 24 adet dosya bulunduğunu, bu nedenle gerekli harç ve giderleri ödeyemeyeceğini belirterek adli yardım isteminde de bulunmuştur.

Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı HMK’nın 334 ilâ 340. maddelerinde yer almaktadır. Anılan yasanın 336/3. maddesinde getirilen düzenleme ile de adli yardım talebinin kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay’a da yapılabileceği belirtilerek, duruşma yapılmaksızın istem hakkında bir karar verileceği HMK’nın 337/1. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, temyiz edenin adli yardım talepleri hakkında dairece bir karar verilir.

Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı HMK’nın 334 ilâ 340. maddelerinde yer almaktadır. Anılan yasanın 336/3. maddesinde getirilen düzenleme ile de adli yardım talebinin kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay’a da yapılabileceği belirtilerek, duruşma yapılmaksızın istem hakkında bir karar verileceği HMK’nın 337/1. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, temyiz edenin adli yardım talepleri hakkında dairece bir karar verilir.

Diğer taraftan, 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (I) sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan kısmında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı alınacağı hükme bağlanmış ve aynı kanunun 16. maddesinde de temyize konu kararla ilgili davanın nispi harca tabi olacağı öngörülmüştür.

Öte yandan, HUMK’nın 434. maddesinde temyiz dilekçesi verilirken gerekli harcın tamamının ödenmesi gerektiği; 10.05.1965 tarih 1/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıyla da peşin ödenmesi gerekli temyiz harcının hüküm altına alınan karar ve ilam harcının dörtte bir olacağı kabul edilmiştir. Ayrıca, HUMK’nın 434/III. maddesinde (6100 sayılı HMK’nın 368 ve 344.maddeleri), dörtte bir oranındaki harcın ödenmemesi halinde yapılacak işlemin usul ve esasları gösterilmiştir.

Adli yardım talep eden davalı vekili, 23.05.2016 havale tarihli dilekçesiyle davalı ...'ın maddi durumunun elverişli olmadığını, dava konusu parsellerde bulunan binaya ilişkin diğer satış vaadi sözleşmesi ile satın alan çok sayıda kişiler tarafından açılmış ve karara çıkmış toplam 24 adet dosya bulunduğunu, bu nedenle gerekli harç ve giderleri ödeyemeyeceğini belirterek adli yardım talebinin kabulü ile davalının nispi temyiz harcı bakımından muaf tutulmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili temyiz talebini adli yardım talepli olarak yaptığı anlaşılmakla dosyanın incelenmesinde mahkemece UYAP sisteminden davalı ...'ın Takbis Mal varlığı sorgusundan , ... muftelif gayrimenkullarının bulunduğu anlaşılmış olduğundan;

1-Hükmü temyiz eden davalının kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin temyiz harç ve giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu kanaatine varılamadığı, başka bir deyişle HMK’nın 334/1. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmediği anlaşılmakla, davalının adli yardım isteminin REDDİNE,

2-Karar ve ilam harcı tutarının 1/4 oranındaki nispi temyiz harcının tamamlanması bakımından HUMK’nın 434/III. maddesi uyarınca işlem yapılabilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 21/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/10684, Karar No: 2009/11468, Tarih: 22.10.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/10684 E.  ,  2009/11468 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar, arasındaki beyanlar hanesine şerhin yeniden yazılması davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 09.07.2009 gün ve 2009/8026-8759 sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere göre Dairemizce de benimsenen yerel mahkeme hükmü usul ve yasaya uygun bulunmuş, temyiz istemi bu gerekçelerle karşılanarak karar onanmıştır.

Davacı istemi, tapu kaydındaki rücu şartının hukuka aykırı şekilde silindiği iddiasına dayalı olarak yeniden sicile yazılması işlemine ilişkindir. Türk Medeni Kanununun 736.maddesi "tapu kütüğüne şerh verilen alım ve geri alım hakları şerhte belirtilen süre içinde her malike karşı kullanılabilir. Şerhin etkisi, her durumda şerhin verildiği tarihin üzerinden 10 yıl geçmekle sona erer" hükmünü içermektedir. Davacı yararına tapu kaydına konan rücu şerhi 28.03.1975 tarihli olup süre itibariyle hükmünü yitirdiğinden her ne suretle olursa olsun çizimle hükümden düşürülmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Dairemizin onama ilamında ve mahkeme gerekçesinde yukarıda açıklanan hususlar yer almış olmasa da mahkeme kararı sonucu itibariyle doğrudur. Dairemiz onama ilamında düzeltilmesi gereken bir yön bulunmadığından HUMK'nun 440.maddesindeki nedenlerden hiçbirine uymayan davacının karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan gerekçelerle, HUMK’nun 440. maddesinde öngörülen hususlardan hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin REDDİNE, aynı Yasanın 442/son ve 4421 sayılı Kanunun 2 ve 4/b-1 maddeleri delaletiyle takdiren 190,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden tahsiline, red harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 23.10.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/30329, Karar No: 2016/23983, Tarih: 21.12.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/30329 E.  ,  2016/23983 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki ayıplı mal davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün taraflar avukatınca ve ihbar olunan avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı... Başkanlığı vekili avukat ... ile İhbar Olunan ... vekili avukat ...geldi. Karşı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı... ile imzaladığı gayrimenkul satış sözleşmesi ile “... , C2-1 blok, 22 nolu daireyi satın aldığını, dairelerin...'nin belirlediği program doğrultusunda 2008 yılı Ağustos ve Eylül aylarında teslim edildiğini, kendilerinin tüm edimleri yerine getirdiğini ancak davalının mahal listesine uygun olmayan daireler inşa ederek kendilerini mağdur ettiklerini, dairenin vaad edilen nitelikte olmadığının teslimden sonra anlaşılabildiğini, ayıplı ve eksik işlerin yazılı ve sözlü olarak defalarca bildirildiğini, ancak bir sonuç alınamadığını ileri sürerek, fazlaya ve faize ilişkin hakları saklı kalmak üzere, daire ve ortak alanlardaki ayıplı ve eksik işler nedeniyle tespit edilecek bedel farkının sözleşme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı..., sorumluluğun yüklenici firmaya ait olduğunu, ayıp ihbar mükellefiyetinin yerine getirilmediğini, dairenin ...standartlarına uygun imal edildiğini ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bilirkişi heyeti raporu esas alınarak, davanın kısmen kabulü ile 20.239,00 TL'nin ıslah tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine, karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı tarafından satın alınan dairede mevcut ayıplar ve eksikler nedeniyle oluşan değer kaybının ödetilmesi talebine ilişkindir. Davalı, dairede ayıp bulunmadığını ve ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, bilirkişi heyetince düzenlenen rapor hükme esas alınarak, açık ayıpların süresinde ihbar edilmemesi nedeniyle reddine, tespit edilen gizli ayıplar ve eksik işler nedeniyle davacının satın aldığı dairede oluşan değer düşüklüğüne hükmedilmiştir. Davacının, davalıdan bir daire satın aldığı ve dairenin 21.08.2008 tarihinde davacıya teslim edildiği uyuşmazlık konusu değildir.

4077 sayılı Kanunun 4. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre; tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde açık ayıpları satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da gizli ayıpların ne kadar sürede satıcıya ihbar edileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Öyle olunca, 4077 sayılı TKHK’nun 30. maddesi gereğince, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde, genel hükümlere göre uyuşmazlığın çözümü gerekli olduğundan, Borçlar Kanunu’nun bu konudaki 198. maddesi(TBK 223.md) uygulanacaktır. Borçlar Kanununun 198. maddesine(TBK 223.md) göre, alıcı, teslim aldığı malı örf ve âdete göre, imkân hâsıl olur olmaz muayene etmek ve satıcının tekeffülü altında olan bir ayıp gördüğü zaman bunu satıcıya derhal ihbar etmekle yükümlüdür. Bunu ihmal ettiği takdirde, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda adi bir muayene ile meydana çıkarılamayacak bir ayıp mevcut olup da, bu ayıp sonradan meydana çıkarsa, bu durumu da derhal satıcıya ihbar etmediği takdirde yine satılanı bu ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılır. BK’nun 198. maddesinde(TBK 223.md) öngörülen süre içinde ihbar edilmeyen ayıplar için dava açılamaz.

Somut olayda, yargılama aşamasında alınan bilirkişi heyeti raporunda açık ayıplar, gizli ayıplar ve eksik işler tek tek sayılmak suretiyle düzenlenmiş, mahkemece, isabetli bulunduğu üzere, süresinde ihbar olmadığı gerekçesiyle açık ayıplar bakımından talebin reddine karar verilmiştir. Ancak, davaya konu dairenin, 2008 yılında teslim edildiği, tespit talebinin 2009 yılında yerine getirildiği, işbu davanın 2012 yılında açıldığı gözönünde bulundurulduğunda, davacının gizli ayıpları derhal ihbar ettiğine ilişkin bilgi dosya içerisinde bulunmamaktadır. BK’nun 198.maddesi hükmü ile kendisine yüklenen “derhal ihbar” mükellefiyetini yerine getirip getirmediğini ispat yükü davacıdadır. O halde öncelikle, BK. 198. maddesi(TBK 223.md) gereğince, gizli ayıplar yönünden ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususunda tarafların delil ve karşı delilleri sorulmalı, toplanan delillere ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Ayrıca, bilirkişi heyeti raporu incelendiğinde, gizli ayıp olarak tespit edilen rögar kapaklarının 30-40cm yukarıda kalacak şekilde yapılması, spor alanları ve yürüyüş parkurlarının site sınırları dışında yapılmış olması vs. hususların açık ayıp iken gizli ayıp olarak nitelendirildiği gözlemlenmiştir. O halde, mahkemenin hükmüne esas aldığı bilirkişi heyeti raporu hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli değildir.