muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/11288, Karar No: 2010/2007, Tarih: 22.02.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/11288 E.  ,  2010/2007 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 14/05/2008 tarih ve 2006/644-2008/251 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Sultan Gümüş Başaran tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın İstanbul’dan Ankara’ya taşınması işinin davalı tarafından üstlenildiğini, emtianın taşınması sırasında meydana gelen hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, sigortalının haklarına halef olarak dava açmaya hak kazandığını ileri sürerek, 29.518,77YTL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, olay yerindeki köprü yüksekliğini gösterir levha 5.00 m. yükseklik gösterdiği halde gerçekte yüksekliğinin 4.50m. olduğunu, yükün yüksekliğinin ise 4.65m. olduğunu, müvekkilinin kusuru bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşıma sırasında işaret levhasında yüksekliğin 5.00m. olarak gösterildiği, çarpma sırasında yükün yüksekliğinin 4.65 m. olduğu, davacının poliçe kapsamında 29.518,77YTL hasar bedelini ödediği ve karşılığında ibraname düzenlenerek sorumlular aleyhine her türlü dava hakkının davacıya devredildiği, gönderilenin dava hakkının tazmin ettiği bedel nispetinde temlik alacaklısı davacıya geçtiği, hasar bedeli sigorta poliçesi teminatı dışında olsa dahi davacı sigortacının temlik alacaklısı sıfatıyla rücuan alacak talep etme hakkı bulunduğu, davalının Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 128. maddesinde belirtilen izin belgesini almadığı, taşınan yük ile geçilecek köprünün yüksekliği arasında çok az fark olmasına rağmen seyre devam ettiği, davalının göstermesi gereken özen ve dikkat sorumluluğunu yerine getirmediği, taşınan emtianın zarar görmesinde kusursuz olduğunu ispatlayamadığı, TTK’nun 781. maddesi uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 29.518,77 YTL’nin reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.354.91 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 22.02.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4806, Karar No: 2012/6317, Tarih: 01.11.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/4806 E.  ,  2012/6317 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen sıra cetveline şikayet sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 16.04.2012 gün 2012/902 Esas 2012/2872 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi şikayet olunan vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Şikayetçi vekili, borçlu şirket hakkında takibe geçtiklerini ve icra müdürlüğünce yapılan sıra cetvelinde, şikayet olunan idarenin haczinin daha önce olduğu gerekçesiyle, haczedilen aracın satım bedelinin şikayet olunan idareye ödenmesine karar verildiğini, oysa ki müvekkilinin alacağının imtiyazlı işçi alacağı olduğunu ileri sürerek, sıra cetveline itiraz etmiştir.

Şikayet olunan vekili, şikayetin reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda şikayetin reddine karar verilmiş, şikayetçi vekilinin temyiz itirazı üzerine mahkeme kararı Dairemizin 16.04.2012 gün 2012/902 Esas 2012/2872 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Bu kez, şikayet olunan vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, İcra Mahkemesi kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre İİK’nun 366.maddesi ve HUMK’nun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, takdiren 203,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 01.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16952, Karar No: 2023/7146, Tarih: 20.11.2023

**2. Ceza Dairesi         2021/16952 E.  ,  2023/7146 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 22.01.2021

EK KARAR SAYISI : 2018/3740 E., 2020/1677 K.

SUÇ : Hırsızlık

KARAR : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 22.01.2021 tarihli ve 2018/3740 Esas, 2020/1677 Karar sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 296/2. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Hükmolunan cezanın miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı Kanun'un 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması karşısında; temyiz isteminin reddine dair 22.01.2021 tarihli ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden sanığın temyiz isteminin, aynı Kanun'un 296/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Kayseri 8. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12442, Karar No: 2014/16088, Tarih: 21.10.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/12442 E.  ,  2014/16088 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 07/11/2013 tarih ve 2013/127-2013/541 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı/birleşen dosya davacısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, asıl davasında; davalı şirkette %25 oranında nama yazılı hissesinin olduğunu, Davalının çoğunluk hissedarı ortağı ile aralarında 3 yıldan beri geçimsizlik bulunduğunu, açtığı bir çok davanın devam ettiğini, bu ortağın kendi imzasını taklit ederek payını kendisine satmış gibi işlem yaparak 26.07.2002 tarihli genel kurulda bu devrin onaylanmasını sağladığını, anılan genel kurulda çağrı usulüne uyulmadığını, denetçi raporunun olmadığını, nama yazılı hissedarlara taahhütlü mektupla çağrı yapılmadığını, adresinin hayali bir adres olarak gösterildiğini, çoğunluk sahibi ortağın bir çok usulsüzlüğünün bulunduğunu ileri sürerek, 26.07.2002 tarihli genel kurul toplantısının yok sayılmasına, birleşen davasında da; davalının imzasını iradesi dışında kullanarak yok pahasına dava dışı şirketteki %25 payını kendisine devir etmiş gibi sözleşme hazırladığını, bunu da genel kurulda onaylattığını, 4-5 trilyon değerindeki şirketteki hissenin, üstelik kullandığı kredilere 1.5 trilyonluk kefaleti olduğu halde 3.750.000.000.-TL’ye satışının hayatın olağan akışına aykırı bulunduğunu, ayrıca aralarında husumetin derecesi ve davalar düşünüldüğünde böyle bir satım yapılmasının imkansız olduğunu, önceden boş olarak imzalanan ve kasada bulunan kağıtların kullanılmış olabileceğini, satışta hilenin ve gabinin bulunduğunun açık olduğunu ileri sürerek, 28.06.2002 tarihli satış sözleşmesinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, hisse devir sözleşmesindeki imzanın davacıya ait olduğunun ortaya çıktığını savunarak, asıl ve birleşen davanın reddini savunmuştur.

Davalılar vekili, hisse devir sözleşmesindeki imzanın davacıya ait olduğunun ortaya çıktığını savunarak, asıl ve birleşen davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, asıl dava ve birleşen davanın reddine dair verilen karar en son Dairemizin 13.12.2012 tarih, 2011/13406 E. 2012/20715 K. sayılı ilamı ile bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davalı şirkete ait pay defterinin incelendiği, 26.07.2012 tarihli genel kurulda onaylanan hisse devirleriyle birlikte son hisse miktarlarının ortaklar pay defterinin 1.sayfasında kayıtlı olduğu, bu sayfada birleşen dosya davalısının devraldığı hisselerin gösterildiği, davacının pay defterinde kaydının bulunmadığı, birleşen dosya davalısına yapılan hisse devrinin pay defterinde kayıtlı olduğu, böylece asıl dava yönünden davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine, birleşen davada verilen karar temyiz itirazı reddedilerek kesinleşmiş olduğundan bu dava hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davacı/birleşen dosya davacısı temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı/birleşen dosya davacısı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı/birleşen dosya davacısı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 21.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1998, Karar No: 2024/4307, Tarih: 26.06.2024

**8. Hukuk Dairesi         2022/1998 E.  ,  2024/4307 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/244 E., 2021/310 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine

dahili davalı ... İdaresi vekili ve dahili davalı ...

Büyükşehir Belediyesi vekili

Taraflar arasındaki tapusuz taşınmazın tescili istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekili, dahili davalı ... Belediyesi vekili, dahili davalı ... İdaresi vekili ve dahili davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

İlk Derece Mahkemesinin vermiş olduğu önceki karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; "Büyükşehir Belediyesi davaya dahil edilmeden karar verilmesinin hatalı olduğu açıklanarak, Büyükşehir Belediyesi davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması, bundan sonra gerekli ilanların yaptırılması ve usulüne uygun orman araştırması yapılması " gereğine değinilmiştir.

K A R A R

İlk Derece Mahkemesinin vermiş olduğu önceki karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; "Büyükşehir Belediyesi davaya dahil edilmeden karar verilmesinin hatalı olduğu açıklanarak, Büyükşehir Belediyesi davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması, bundan sonra gerekli ilanların yaptırılması ve usulüne uygun orman araştırması yapılması " gereğine değinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; " ... fen bilirkişisinin raporunda (A) harfi ile gösterilen 5.653 m2 lik alan ve (B) harfleri ile gösterilen 3.062,12 m2 lik alanın öncesinin davacının babası ... tarafından üzüm bağı olarak kullanmak suretiyle imar ve ihya edildiği ve uzun süre kullanıldığı, daha sonra üzüm bağının söküldüğü, tarla olarak kullanılmaya başlandığı, taşınmazda narenciye fidanı, zeytin, incir ve badem ağaçlarının olduğu, zeytin ve badem ağacının 50 - 60 yaşlarında olduğu, dere olan sınırın davaya konu alanların dışında kaldığı, bu alanlar ile dere arasında dava dışı kişilere ait taşınmazın bulunduğu, komşu taşınmazın kadastro tutanağında taşınmazın niteliğinin bağ olarak gösterildiği, davaya konu (A) ve (B) harfleriyle gösterilen alanların orman sınırları dışında kaldığı, eklemeli zilyetlik yoluyla da yirmi yıldan daha uzun süreden beri davacının babası ve davacı tarafından kesintisiz ve nizasız bir şekilde kullanıldığı, eski tarihli hava fotoğraflarına göre de taşınmazın öncesinin üzüm bağı olduğu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 713 üncü maddesinde düzenlenen olağanüstü zamanaşımı iktisap şartlarının davacı lehine oluştuğu, bilirkişisi raporunda (B2) harfi ile gösterilen alanın orman sınırları içerisinde kaldığı, zilyetlikle kazanılmayacağı " gerekçesiyle, davacının davasının kısmen kabulü ile 27.01.2020 ve 08.11.2021 havale tarihli fen bilirkişisi ... ... ...’ın raporunda / krokisinde (A) harfi ile gösterilen sarı renkle taralı 5.653,00 m2 ve (B) harfi ile gösterilen 3.062,12 m2 yüzölçümlü alanın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, (B2) harfi ile gösterilen 1.050,85 m2 lik alan yönünden davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili, dahili davalı ... Belediyesi vekili, dahili davalı ... İdaresi vekili ve dahili davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılıp mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun( 6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin, dahili davalı ... Belediyesi vekilinin ve dahili davalı ... Belediyesi vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 346,90 TL'nin temyiz eden davalı ... Belediyesinden alınmasına,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 346,90 TL'nin temyiz eden Mersin Büyükşehir Belediyesinden alınmasına,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden ve 7139 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,

Taraflarca 1086 Sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesinin 1inci fıkrası gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
Yargıtay — Esas No: 2010/4445, Karar No: 2010/10471, Tarih: 07.06.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/4445 E.  ,  2010/10471 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden kapama bağ niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 07.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5843, Karar No: 2011/6753, Tarih: 31.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/5843 E.  ,  2011/6753 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'nun beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiye dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.