muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2131, Karar No: 2024/5408, Tarih: 24.04.2024

Yerel Mahkemece 5237 sayılı Kanun'un 158. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca hapis cezasının yanında verilmesi gereken adli para cezasının suçtan elde edilen menfaatin iki katı olan 14.000,00 TL'den az olamayacağı dikkate alınıp, aynı Kanun'un 52 nci maddesi hükmü gözetilerek suçtan elde edilen menfaat miktarının iki katından az olmayacak bir miktara denk gelecek şekilde temel adli para cezalarının gün olarak belirlenip artırma ve indirimlerin gün üzerinden yapılmasından sonra tespit edilen gün birim sayısının temel ceza belirlenirken düşünülen günlüğü 20 ilâ 100 TL arasındaki miktar ile çarpılması suretiyle sonuç adli para cezalarına hükmedilmesi ve bu şekilde temel adli para cezalarının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktarın hükümlerde ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken, 4 gün olarak verilen gün adli para cezasının bir gün karşılığı 20,00 TL belirlenerek 80,00 TL adli para cezalarına hükmedilmesinden sonra sözü edilen düzenlemelere aykırı olacak ve adli para cezalarının infazında tereddüt oluşturacak şekilde adli para cezaları miktarının doğrudan 14.000,00 TL'ye çıkarılmasının isabetsiz olduğunun kabulü gerekmektedir.

Yerel Mahkemece hükmedilen adli para cezalarının ödenmemesi hâlinde 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından verilecek karar ile ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarınca adli para cezalarının hapis cezasına çevrilerek hükümlerin infazının yapılacağı göz önüne alındığında Kanun'un öngörmediği bir şekilde infaz sırasında sanık aleyhine sonuç doğmasına sebebiyet verebileceği, söz konusu bu hukuka aykırılığın Özel Dairece eleştiri konusu yapılamayacağı, suç ve hüküm tarihi itibarıyla uygulanması gereken 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 322 nci maddesinde sınırlı olarak sayılan Yargıtayca davanın esasına hükmedilecek hâller arasında bulunmadığı ve bu hâller dışında düzeltilerek onama yoluna giderilmesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından, belirlenen hukuka aykırılığın bozma nedeni yapılması ve aleyhe yönelen temyiz bulunmadığından 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış haklarının saklı tutulması gerektiği kabul edilmelidir.

Nitekim Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 11.10. 2022 gün ve 2022/519 Esas, 2022/628 Karar sayılı kararı da aynı yöndedir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısında belirtilen nedenler ile YCGK'nin 11.10. 2022 tarihli ve 2022/519 Esas, 2022/628 Karar sayılı kararında gösterilen gerekçeleri dikkate alınarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının yerinde olduğu kabul edilerek dosya yeniden ele alınıp incelenerek gereği görüşüldü;

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısında belirtilen nedenler ile YCGK'nin 11.10. 2022 tarihli ve 2022/519 Esas, 2022/628 Karar sayılı kararında gösterilen gerekçeleri dikkate alınarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının yerinde olduğu kabul edilerek dosya yeniden ele alınıp incelenerek gereği görüşüldü;

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, sanığın diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

5237 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari ve bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı Kanun'un 52 nci maddesi uyarınca 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezasının belirlenmesi gerektiği gözetilmeksizin, adli para cezasının 4 gün, sonuç cezanın 80,00 TL olarak belirlenmesinden sonra, infazda tereddüt oluşturacak şekilde, gün adli para cezası belirtilmeden 5237 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi uyarınca suçtan elde edilen menfaat olan 7.000,00 TL üzerinden hesaplama yapılarak sonuç adli para cezasının 14.000,00 TL olarak belirlenmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ KABULÜNE,

2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 20.12.2023 tarihli ve 2021/30961 Esas, 2023/10654 Karar sayılı düzeltilerek onama kararının KALDIRILMASINA,

3. Bursa 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.12.2015 tarihli ve 2015/67 Esas, 2015/349 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, aleyhe yönelen temyiz bulunmadığından 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2762, Karar No: 2014/24919, Tarih: 08.12.2014

**12. Ceza Dairesi         2014/2762 E.  ,  2014/24919 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 12 - 2013/266140

Mahkemesi : Geyve Sulh Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi : 27/05/2013

Numarası : 2012/206 - 2013/220

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mahalli Cumhuriyet savcısının, sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

12/07/2012 günü saat 03:10 sıralarında Karaçam Merkez cami yanındaki alt geçit mevkiinde kırmızı bir aracın ana yoldan hızla çıkıp, frenleyerek yoldan çıktığının ihbar edilmesi üzerine; kolluk görevlilerinin olay yerine intikal ettikleri ve düzenledikleri olay yeri görgü tespit tutanağında, ... plakalı aracın alt geçit girişinde sağ taraftan yoldan çıkarak toprak zemine saplandığının görüldüğü, aracın şoförünün kim olduğu ve belgeleri istendiğinde N.. D.. isimli şahıs alkollü olduğunu aracı kendisinin kullandığını belirttiği, araçta bulunan M.. A..'ın alkolün etkisi ile uyumakta olduğu ve yine araçta bulunan İ.. S..'nın aracı kullanan şahsın N.. D.. olduğunu yoldan çıkarak buraya saplandıklarını söylediği, yapılan gözlemde N.. D.. isimli şahsın aşırı alkollü olduğu ayakta zorlukla durduğu, konuşmalarının alkolün etkisi ile tam anlaşılır olmadığı, yürürken yalpaladığının belirtildiği, tanık İ.. S..'nın aynı tarihli kolluk beyanında aracı sanık N. D...'ın kullandığını belirtmesi karşısında; alkol muayene raporuna göre 213 promil alkollü olan sanığın yüklenen suçtan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

İsabetsiz olup, mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 08/12/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8419, Karar No: 2015/15619, Tarih: 29.04.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/8419 E.  ,  2015/15619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücreti, hafta ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece;

1-Davalı ...'ne karşı açılan dava davacı tarafından geri alındığı (atiye bırakıldığı)gerekçesiyle bu davalıya karşı açılan dava hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına,

2-Diğer davalı hakkında açılan dava hakkında ise husumet yokluğu nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Karar süresi içerisinde davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı Talebinin Özeti:

Davacı vekili, iş akdinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, ... vekili, davacının müvekkili olan şirketin işçisi olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı vekili, diğer davalı şirket ile müvekkili şirket arasında hat kiralanmasına dair bir sözleşme bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak,

1- Davalı ... aleyhine açılan dava hakkında, davacının davasını geri aldığı gerekçesiyle, karar verilmesine yer olmadığına,

2- Davalı ... aleyhine açılan davanın ise husumet yokluğundan reddine dair karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında, davacının davalı ... aleyhine açtığı davayı "atiye bırakması" yönündeki beyanının hukuki nitelendirilmesi ile bu beyanın hüküm ve sonuçlarının ne olması gerektiği konusunda uyuşmazlık vardır.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında, davacının davalı ... aleyhine açtığı davayı "atiye bırakması" yönündeki beyanının hukuki nitelendirilmesi ile bu beyanın hüküm ve sonuçlarının ne olması gerektiği konusunda uyuşmazlık vardır.

Davanın geri alınması müessesesi, 1086 sayılı HUMK'nın 185 inci maddesinde, 6100 sayılı HMK'nun ise 123 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Her iki kanunda da davalının rızası olmaksızın davacının davasından sarfınazar edemeyeceği (davasını geri alamayacağı) hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı HMK'daki düzenlemede davalı rızasının açık olması gerektiği belirtilmişken, 1086 sayılı HUMK'da davalı rızasının açık olması gerektiği yönünde bir hükme yer verilmemiştir. Ancak teoride ve uygulamada, davalı rızasının açık olması gerektiği, zımni rızanın yeterli olmadığı, HUMK döneminde de kabul edilmiştir. Uygulamada davanın geri alınmasına davanın atiye bırakılması dendiği de görülmektedir. Ancak, ne HUMK'da ne de HMK'da "davanın atiye bırakılması" diye bir müessese yoktur. Yine HUMK'da davanın geri alınması için "davayı takipten sarfınazar etmek" terimi, uygulamada ise kanundaki tabir ya da davayı takipten vazgeçmek tabiri de kullanılmakta idi.

Davanın geri alınabilmesi için davalının açık muvafakati gerekir. Davacının davasını geri alması ve davalının da bu geri almaya açık muvafakat etmesi durumunda mahkemece "karar verilmesine yer olmadığına dair" karar verilmesi gerektiği gerek teoride gerekse Yargıtay uygulamasında kabul edilmiştir. Davanın geri alınması durumunda, dava hiç açılmamış sayılır, mahkemece geri alma anına kadar yapılan yargılamadaki oluşan kanaate göre haksız olduğu düşünülen tarafa vekalet ücreti ve diğer yargılama giderleri yüklenir. Davacı, geri aldığı davasını ileride harçlarını yatırmak suretiyle tekrar açabilir.

Davayı geri alma, davadan feragat ile karıştırılmamalıdır. Davadan feragat, davaya konu haktan (talepten) vazgeçmek, feragat etmektir. Davadan feragat hukuki niteliği itibariyle, davayı sona erdiren bir usul işlemidir. Davadan feragat aynı zamanda, davaya konu haktan vazgeçilmesi nedeniyle bir maddi hukuk işlemidir. Davadan feragat, davacının tek taraflı varması gerekli, davalının ya da mahkemenin kabulüne bağlı olmayan bir irade beyanıdır. Davadan feragat bozucu yenilik doğuran bir haktır.

Davayı geri alma, davadan feragat ile karıştırılmamalıdır. Davadan feragat, davaya konu haktan (talepten) vazgeçmek, feragat etmektir. Davadan feragat hukuki niteliği itibariyle, davayı sona erdiren bir usul işlemidir. Davadan feragat aynı zamanda, davaya konu haktan vazgeçilmesi nedeniyle bir maddi hukuk işlemidir. Davadan feragat, davacının tek taraflı varması gerekli, davalının ya da mahkemenin kabulüne bağlı olmayan bir irade beyanıdır. Davadan feragat bozucu yenilik doğuran bir haktır.

Davadan feragat kabule bağlı olmadığı halde, davanın geri alınması davalının açık muvafakatine bağlıdır. Davanın geri alınması durumunda mahkemece "karar verilmesine yer olmadığına dair" karar verilmesi gerekirken, davadan feragat halinde "davanın reddine" karar verilmelidir. Davadan feragat halinde, davacı feragat ettiği davayı ileride tekrar açamaz, bir başka ifadeyle feragat edilen hak ileride yeni bir davaya konu yapılamaz, davacı feragat ettiği hakkı ileride dava açarak talep ederse, mahkemece kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir. Davanın geri alınmasında ise davacı geri aldığı davayı ileride harçlarını ödemek suretiyle tekrar açabilir. Davanın geri alınmasında, davaya konu haktan feragat edilmemekte, geri alınan davanın ileride tekrar açılma hakkı saklı tutulmaktadır.

Davanın geri alınması ile karıştırılmaması gereken bir başka kurum davayı takipsiz bırakmak ya da davanın müracaata bırakılmasıdır. Davanın müracaata bırakılması, davalının muvafakatine bağlı değildir. Davanın müracaata bırakılması durumunda, dava yenileninceye kadar, yani yasal üç aylık süre içerisinde dava varlığını korur, yasal üç aylık süre içinde davanın yenilenmemesi durumunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Davacının davasını geri almasına davalı açıkça muvafakat etmezse yargılamaya devam edilir. Davacının davayı geri almasına davalı açıkça muvafakat vermezse ve davacı da davasını takip etmezse, davalı isterse dosyayı işlemden kaldırtır isterse yargılamaya davacının yokluğunda devam edilir.

Davacının davasını geri almasına davalı açıkça muvafakat etmezse yargılamaya devam edilir. Davacının davayı geri almasına davalı açıkça muvafakat vermezse ve davacı da davasını takip etmezse, davalı isterse dosyayı işlemden kaldırtır isterse yargılamaya davacının yokluğunda devam edilir.

Bu açıklamalar kapsamında somut olay incelendiğinde, davacı vekili davalı ... aleyhine açtığı davayı geri almış, davalı ... vekili bu geri almaya karşı "vekalet ücreti ve yargılama giderlerine yönelik taleplerimiz saklı kalmak üzere geri almaya muvafakat ediyoruz..." şeklinde beyanda bulunmuştur.. Görüleceği üzere, davalı ... vekili, davacının davasını geri almasına şartlı muvafakat vermiştir. Davalının geri almaya karşı açık bir şekilde muvafakat vermesi gerektiği düzenlemesi karşısında, davalının geri almaya şartlı muvafakat vermesinin geçerli olmadığı, bu nedenle davacının davalı ... aleyhine açtığı davayı takip etmediğinin kabulü ile davalı ...'nin de davayı takip etmemesi durumunda, davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına, yasal üç aylık süre içerisinde yenilenmediği takdirde de davanın açılmamış sayılmasına, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderleri konusunda bir karar verilmesi gerekirken, davacının davasını geri aldığı gerekçesiyle "karar verilmesine yer olmadığına" dair karar verilmesi hatalıdır.

2- Hüküm fıkrasının 4 üncü bendinde "4- A.A.Ü.T. göre hesap ve takdir edilen 1500,00.-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine," dair hüküm kurulmuşsa da, davada iki davalı olduğu nazara alındığında, vekalet ücretinin hangi davalı yararına verildiğinin belirtilmemesinin infazda tereddüde yol açacağının düşünülmemesi ile hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 29/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10425, Karar No: 2014/12605, Tarih: 26.05.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/10425 E.  ,  2014/12605 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Erzurum İş Mahkemesi

Tarihi : 20.03.2014

No : 2012/342-2014/257

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma ilamına uyduktan sonra yaptığı yargılama sonucu davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmü, davacı Kurum ve davalılardan T.. T.., A... Nakliye ve İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti., ve M.. A.. avukatlarının temyiz etmeleri üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle; ceza davasında haklarında düşme kararı kesinleşenlerin, aksi durumda yazılmalarına ilişkin gerekçedeki maddi yazım hatasının HMK.nın 304. maddesi uyarınca mahallinde herzaman düzeltilmesinin mümkün olmasına göre, davacı Kurum ve davalılardan T.. T.., A... N.. ve İ..Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. avukatlarının temyiz itirazlarının REDDİNE;

Davalı M.. A.. avukatının temyiz itirazlarına gelince;

5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesindeki; “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır…” düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin, anılan Kanunda, yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı sonucu olarak davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 26. maddesidir.

506 sayılı Kanunun 26. maddesindeki; “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya haksahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22. maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (Anayasa Mahkemesinin 23/11/2006 tarihli ve E:2003/10 K:2006/106 sayılı Kararı ile bu fıkrada geçen “sigortalı veya haksahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere” bölümü iptal edilmiştir.) Kurumca işverene ödettirilir.…” düzenlemesine göre; işverenin, Kuruma karşı sorumluluğu, maddede sayılan belli eylem ve davranışlardan oluşan bir alanla sınırlıdır. Bu sorumluluk, tamamen kendine özgü (suigeners) bir sorumluluktur ve işkazalarıyla meslek hastalıkları sigortası priminin işverence ödenmesinden ötürü, geniş ölçüde sınırlandırılmış bulunması, belirleyici ve ayırıcı özelliğini oluşturmaktadır. İşverenin bu eylem ve davranışları, sırasıyla ve kanunun anlatımıyla işverenin kastı, işverinin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğiyle ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi ve işverenin, suç sayılır eyleminden ibarettir. İşveren, bu davranış ve eylemlerinden sadece birinin varlığı durumunda dahi sorumludur. Ancak anılanların dışında bir durum, eylem ve davranıştan ötürü sorumlu değildir.

İşveren vekili, 506 sayılı Kanunun 4. maddesinde, “İşveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseler "İşveren vekili" dir.” şeklinde tanımlanmış, anılan maddenin devamındaki “Bu kanunda geçen işveren deyimi işveren vekilini de kapsar. (Değişik: 14/5/1985 - 3203/1 md.) İşveren vekili bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerinden dolayı aynen işveren gibi sorumludur.” hükmü ile işveren vekilinin sorumluluğunun kapsamı belirlenmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25.09.1996 tarih, 1996/370 Esas ve 1996/623 Karar sayılı ilamında benzer şekilde açıklandığı üzere; 506 sayılı Kanunun 26. maddesine dayalı olan davalarda, işveren kusurlu olsa bile, kusuru bulunmayan işveren vekilinin sorumluluğu söz konusu olmayıp, işveren vekilinin, işverenin kusurundan ötürü Kurum zararını tazminle sorumlu tutulması, 26. maddenin hem lafzına hem de amacına aykırı düşer. Anılan maddede işveren vekili kusursuz olsa bile, işverenin kusurundan ötürü sorulu tutulabileceğini öngören hiçbir hüküm yeralmış değildir.

506 sayılı Kanunun 4. maddesinde düzenlenen, Özellikle "bu kanunda geçen işveren deyimi işveren vekilini de kapsar" şeklinde getirilen hüküm, işveren vekilinin yükümlülüklerini göstermek amacına yöneliktir. Zira, kanunda işverenin görevleri ilgili maddelerde sayılmıştır. İşveren vekili de o görevleri aynen işveren gibi yerine getirecektir. Getirmediği takdirde işverene uygulanan yaptırımlar kendisi için de geçerli olacaktır. Örneğin, İş kazasının vuku bulduğu tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanunun 9. maddesinde, "işveren çalıştırdığı sigortalıları... en geç bir ay içinde kurum'a bildirmeye mecburdur" hükmü yer almıştır.

506 sayılı Kanunun 26. maddesine göre, işverenin sorumluluğu kusur esasına dayanmakta ise de, aynı kanunun 10 ve 87. maddeleri kusursuz bile olsa sorumluluğu yönüne gidilebileceğini öngörmektedir.

10. madde de, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır. Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tespit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmiyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır. Ancak, yukarıdaki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa, bu gelirlerin 22. maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek sermaye değerleri tutarı, 26. maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İşverenin 506 sayılı Kanunun 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk ilkesine dayanır. İş kazasında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10. maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.

87. maddedeki, " Sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur. Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı denir." düzenlemesine göre de, taşeronun (aracı) sigortalıyı işe alması durumunda, işverenin kusuru olmasa bile taşeronun kusurundan ötürü taşeronla birlikte sorumlu olacakları hükme bağlanmıştır.