muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/30151, Karar No: 2017/16007, Tarih: 17.10.2017

**9. Hukuk Dairesi         2015/30151 E.  ,  2017/16007 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Taraflar arasındaki, kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı ile ücret, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi davacı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17/10/2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat .... ... ile karşı taraf adına Avukat ... ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, 01/09/1999 tarihinde ... ... ... Aracılık Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'nde genel müdür yardımcısı olarak çalışmaya başladığını, 01/02/2000 tarihinden itibaren grup şirketlerden ... ... Sigorta A.Ş.'de çalışmaya devam ettiğini, ... ile yapılan anlaşma çerçevesinde ... ... Sigorta A.Ş'nin faaliyetlerine Acıbadem ... ve ... Sigorta olarak devam etmesi ile birlikte tüm hak ve alacakları devam etmek suretiyle davalı şirketde genel müdür yardımcısı olarak kesintisiz çalıştığını, davalı şirketin kötü niyetli olarak ve hiçbir gerekçe gösterilmeksizin haksız bir şekilde iş akdini 07/03/2005 tarihinde ihbar öneli de verilmeksizin feshettiğini, 2005 yılı Mart ayına ait 7 günlük maaş alacağının da ödenmediğini, mesai saatlerinin 09:00 -18:00 olmasına rağmen akşam saat 22:00'ye kadar çalıştığını, işlerin çok yoğun olduğu dönemlerde şirkette sabahladığını, Cumartesi Pazar günleri sabah saat 10:00'dan akşam saat 20:00-21:00'e kadar çalışan müvekkiline hafta içi de izin kullandırılmadığını, milli ve dini bayramlarda dahi sürekli çalıştığını ileri sürerek; kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatları ile ücret, yıllık izin, hafta tatili, genel tatil ve fazla ... ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2005/19559 hazırlık numarası ile davacı hakkındaki soruşturmanın devam ettiğini, ... ... ve ... ... A.Ş.'nin teftiş ve incelenmesinin akabinde hazırlanan rapor ile şirketin bazı acentelerine herhangi bir üretime dayanmadan ek komisyon ve teşvik komisyonu adı altında usulsüz tahakkuklar ve ödemeler yapıldığını, ... ... Aracılık Hizmetleri ve Yatırım Tic. A.Ş'ye usulsüz ödemeler yapıldığını, şirket imza sirkülerinde tahrifat yapılarak üçüncü şahıslar nezdinde yetkisiz temsil işlemleri yapıldığını, imza sirkülerinde belirtilen yetki limitlerinin üzerinde kredi kullanıldığını, usulsüz senet düzenlenerek şirketin yönetim kurulu bilgisi haricinde mali yükümlülük altına sokulduğunu, şirketten aldığı kişisel avansın kapatılmasında usulsüzlük yapıldığı, davacının görevini kötüye kullanıldığının tespit edilmesi ve bu durum hakkında kendisinden açıklama yapılmasının istenmesi ile birlikte açıklama yapmaması üzerine 07/03/2005 tarihinde İş Kanununun 25.maddesi uyarınca iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde taraflarca temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle 07/03/2005 tarihli fesih bildiriminde, davali işveren tarafından davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca feshedildiğinin belirtildiğinin anlaşılmasına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Fazla mesai yaptığını ve genel tatillerde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddialarını ispat ile yükümlüdür.

Somut uyuşmazlıkda davacı işçi, söz konusu iddialarını ispat için takdiri delil niteliğindeki tanık beyanlarına dayanmıştır.

Davacı ve davalı tanıklarının beyanları birlikte değerlendirildiğinde; davacının dini bayramların ilk 2 günü hariç tüm genel tatillerde (milli ve dini bayramlarda) çalıştığı ayrıca ayda 2 hafta da hafta tatilinde ... yaptığı anlaşılmaktadır.

Bu ... şekline göre, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarının belirlenip, takdiri indirim de uygulanarak hüküm altına alınması gerekirken reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F)SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, davacı yararına takdir edilen 1.480.00 TL. duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesi ile peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/60, Karar No: 2021/3298, Tarih: 26.05.2021

**16. Ceza Dairesi         2021/60 E.  ,  2021/3298 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç :Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm :TCK’nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 62, 53/1-2-3, 58/9 ve 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Hükmolunan cezanın süresine göre şartları bulunmadığından, sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin CMK'nın 299. maddesi gereğince REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanık ve müdafiinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle hükmün ONANMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.05.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18114, Karar No: 2017/12213, Tarih: 20.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/18114 E.  ,  2017/12213 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/27965, Karar No: 2019/8353, Tarih: 02.05.2019

**5. Hukuk Dairesi         2017/27965 E.  ,  2019/8353 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesinin HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine ilişkin yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin verilen karara karşı, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesince kabulü ile HMK'nu 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzetilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine ilişkin hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; tarım arazisi niteliğindeki Doğu Mahallesi 33 ada 57 parsel sayılı taşınmazın zemininin, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tesbiti ve alınan rapor uyarınca bedelinin tahsiline ve ecrimisile karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Davalı idare harçtan muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedilmesi,

Doğru değilse de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 6 nolu bendinde yer alan (817,01 TL ıslah harcı) ibaresinin hükümden çıkartılmasına ve devamında (3.609,66TL) rakamlarının çıkartılması ile yerine (2.792,65 TL) rakamlarının yazılmasına,
Yargıtay — Esas No: 2014/17799, Karar No: 2015/3078, Tarih: 06.03.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/17799 E.  ,  2015/3078 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Hasımsız olarak görülen davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/09/2014 tarih ve 2014/131-2014/241 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, hesap sahibi olduğu çek yapraklarını kaybettiğini ileri sürerek, çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, keşideci olan davacının dava açma ehliyeti bulunmadığı gibi, tüm haneleri boş ve imza bulunmayan çek yapraklarının çek vasfında olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacının tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacının bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 06/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1021, Karar No: 2014/424, Tarih: 28.03.2014

**Hukuk Genel Kurulu         2013/1021 E.  ,  2014/424 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 8.Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 06/02/2013

NUMARASI : 2012/563 E-2013/54 K.

Taraflar arasındaki "İtirazın iptali " davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 4.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 03.03.2011 gün ve 2010/620 E.-2011/62 K sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 15.Hukuk Dairesi’nin 25.04.2012 gün ve 2011/5255 E.-2012/2814 K sayılı bozma ilamı ile;

(...Dava eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemenin yetkisizliğine dair kararı, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Taraflar arasında imzalanan 15.02.2010 tarihli sözleşmenin 10.maddesinde anlaşmazlık durumunda İzmir mahkemelerinin yetkili olacağı kabul edilmiştir. İcra takibi, İzmir icra dairelerinde yapılmış olduğundan, İİK'nın 50.maddesi yollamasıyla HUMK'nın 22.maddesi uyarınca, özel yetkili icra dairesinde takip yapılabileceğinden, mahkemece davalının yetki itirazının reddine karar verilerek, uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekirken, verilen yetkisizlik kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan bozulmalıdır...)gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece; yetkili icra dairesinde yapılmış icra takibinin mevcut olmadığı, davalı borçlunun yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda açıklanan nedenlerle karar bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, önceki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnme kararı verilmiş, direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; taraflar arasında İzmir Mahkemelerinin yetkili olacağına dair yapılan yetki sözleşmesinin, İzmir İcra Dairelerinin yetkisini de kapsayıp kapsamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Burada “yetki” konusunda genel bir açıklama yapılmasında yarar vardır.

Bir davaya yer itibariyle bakma iktidarına sahip mahkemeye “yetkili mahkeme”, bu hususu düzenleyen kurallara da “yetki kuralları” adı verilir (Alangoya/Yıldırım/Deren Yıldırım; Medeni Usul Hukuku Esasları, İstanbul 2009, s. 83; Pekcanıtez/Atalay/Özekes; Medeni Usul Hukuku, Ankara, 2009, s. 114).

Burada “yetki” konusunda genel bir açıklama yapılmasında yarar vardır.

Bir davaya yer itibariyle bakma iktidarına sahip mahkemeye “yetkili mahkeme”, bu hususu düzenleyen kurallara da “yetki kuralları” adı verilir (Alangoya/Yıldırım/Deren Yıldırım; Medeni Usul Hukuku Esasları, İstanbul 2009, s. 83; Pekcanıtez/Atalay/Özekes; Medeni Usul Hukuku, Ankara, 2009, s. 114).

Her mahkemenin yargı yetkisi, belli bir coğrafi bölge ile sınırlıdır; buna o mahkemenin “yargı çevresi” denir. Bu yargı çevresinin sınırları, idari teşkilat sınırlarına göre belirlenir. Asliye ve sulh mahkemesinin yargı çevresi, bulunduğu ilçenin veya il merkezindekiler için merkez ilçenin sınırları içinde kalan bölgeyle sınırlıdır (Kuru/ Arslan/ Yılmaz; Medeni Usul Hukuku, Ankara,1995, s. 137).

1982.Anayasasının 142.maddesine göre, mahkemelerin yetkilerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiş; 37/1.maddesinde ise, hiç kimse, kanunen tabi olduğu (kanunla yetkili kılınan) mahkemeden başka bir mahkeme önüne çıkarılamayacağı teminat altına alınmıştır. Bu nedenle, bir tüzük veya yönetmelik hükmü ile yetki kuralı konulamayacağı gibi, davalı kıyas yoluyla kanunen yetkili olan mahkemeden başka bir mahkeme önünde kendisini savunmaya zorlanamayacaktır (Kuru/ Arslan/ Yılmaz; a.g.e, s. 138).

Yetki kuralları, bütün davalar ve bazı davalar için olmak üzere ikiye ayrılır. Bunlardan kural olarak bütün davalar için uygulanan yetki kuralına, “genel yetki kuralı” ve bu mahkemeye de “genel yetkili mahkeme” denilmektedir.

Genel yetkili mahkeme, davalının ikametgâhındaki mahkemedir. Yani her dava, (kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça) açıldığı tarihte davalının (Medeni Kanun gereğince) ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülür (Kuru/ Arslan/ Yılmaz; a.g.e. s. 138; Pekcanıtez/Atalay/Özekes: a.g.e, s. 114).

Nitekim belirtilen ilke, mülga 1086 sayılı HUMK’nun 9.maddesinin 1.fıkrasının 1.cümlesinde aynen; “Her dava, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının Türk Kanunu Medenisi (01.01.2002 tarihinden itibaren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu) gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde görülür” şeklinde ifade edilmiştir.(Aynı ilke 6100 sayılı HMK’nın 6.maddesinde düzenlenmiştir.)

Bundan başka, bazı davalar için davalının ikametgâhı mahkemesinin yanında, başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır. Örneğin sözleşmeden doğan davalarda, sözleşmenin yerine getirileceği yerdeki mahkeme de yetkilidir (mülga HUMK. m.10 ve HMK. m.10). İşte, bazı dava veya dava çeşitleri için kabul edilen istisnai nitelikteki yetki kurallarına da “özel yetki kuralları” denir.

Kural olarak, özel yetki, genel yetkiyi kaldırmaz, yani onunla birlikte uygulanır. Bu durumda davacı, isterse genel yetkili (davalının ikametgâhındaki) mahkemede, dilerse özel yetkili (sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin yerine getirileceği yerdeki) mahkemede davasını açabilir.

Kural olarak, özel yetki, genel yetkiyi kaldırmaz, yani onunla birlikte uygulanır. Bu durumda davacı, isterse genel yetkili (davalının ikametgâhındaki) mahkemede, dilerse özel yetkili (sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin yerine getirileceği yerdeki) mahkemede davasını açabilir.

Fakat istisnai olarak, bazı davaların mutlaka belli bir yer mahkemesinde açılması kanunla öngörülmüştür ki, bu halde kesin yetki söz konusudur. Örneğin; gayrimenkulün aynına ilişkin davalar, yalnız gayrimenkulün bulunduğu yerde açılabilir (mülga HUMK. m.13 ve HMK. m. 12); davalının ikametgahı mahkemesinde açılamaz. Bu hallerde (kesin yetki hallerinde), genel yetki kaldırılmış olup, dava yalnız bu özel (ve kesin) yetkili mahkemede açılabilir (Kuru/ Arslan/ Yılmaz; a.g.e, s. 138).

Diğer taraftan; İcra dairesinin yetkisi hakkındaki kurallar kesin yetki kuralı olmadığından, icra dairesinin yetkisi hakkında da yetki sözleşmesi yapılabilir.

Taraflar arasında yapılmış yetki sözleşmesinde mahkemeden söz edilmiş ise, bu ifadenin icra dairelerini de kapsayıp kapsamadığı doktrinde tartışmalı ise de Yargıtay genellikle, bu kayıtların icra dairesini de kapsadığını kabul etmektedir. Zira uyuşmazlığın çözümü için yapılan yetki sözleşmesi sadece mahkemeden karar alınmasını değil, karardan önce veya sonra başvurulacak cebrî icrayı da kapsar (Pekcanıtez/Atalay/ Sungurtekin Özkan/ Özekes; İcra ve İflas Hukuku, Ankara, 2013 s.176).

Somut olayda, taraflar arasında imzalanan 15.02.2010 tarihli eser sözleşmesinin 10.maddesinde, anlaşmazlık durumunda İzmir mahkemelerinin yetkili olacağı kabul edildiği, davacı tarafından sözleşmeye istinaden icra takibinin İzmir icra dairelerinde yapılmış olduğu, İzmir mahkemelerinin yetkili kılınmasının icra dairelerini de kapsayacağı, Hukuk Genel Kurulu çoğunluğunca benimsenmiştir.

O halde, Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Hukuk Genel Kurulu tarafından da benimsenen Özel Dairenin bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, aynı kanunun 440/I.maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 28.03.20134 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1914, Karar No: 2012/4203, Tarih: 06.04.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/1914 E.  ,  2012/4203 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Hükümlü hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Şişli 4.Sulh Hukuk ve Ferizli Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R –

Dava, hükümlüye vasi tayini istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir.

Dosya kapsamından, hükümlü ...'nın nüfus kayıt sisteminde yerleşim yeri olarak bildirilen " Değirmen Mahallesi, 301.Sokak, NO:7 Ferizli/ Sakarya" adresin, 20.08.2011 tarihli Ferizli İlçe Emniyet Amirliği Polis tutanağı ile cezaevi adresi olduğu, hükümlünün cezaevine girmeden önceki yerleşim yerinin ise "Kuştepe Mahallesi, Alev Sokak NO:'5/27 Şişli/ İstanbul" adresi olduğu Sakarya 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 31.07.2007 günlü ilamı, 09.06.2011 günlü müddetname ve hükümlünün 01.07.2011 günlü vasi istem dilekçesi ile İstanbul Emniyet Müdürlüğünün 30.11.2011 günlü cevabi yazıları ile anlaşılmıştır. Bu durumda uyuşmazlığın, Şişli 4.Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.'nun 21 ve 22.(1086 sayılı HUMK.’nun 25 ve 26.) maddeleri gereğince Şişli 4.Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 06.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.