muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/12431, Karar No: 2023/2806, Tarih: 08.05.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/12431 E.  ,  2023/2806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin duruşmalı inceleme taleplerinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Alanya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.03.2021 tarihli ve 2019/396 Esas, 2021/119 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kasten yaralama suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 25 ... maddesi gereğince, suça sürüklenen çocuk hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 5237 sayılı Kanun'un 25 ... ve 27 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası (d) bendi gereğince ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiştir.

2. ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 09.11.2021 tarihli ve 2021/1826 Esas, 2021/2714 Karar sayılı kararı ile sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan vekili, Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafiinin istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile;

a. Sanık ... hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesinin birinci, ikinci, üçüncü fıkraları uyarınca 5 ay 16 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

b.Suça sürüklenen çocuk hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (e) bendi, 87 nci maddesinin birinci fıkrası (d) bendi, 29 uncu maddesinin birinci fıkrası, 31 ... maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl 2 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

b.Suça sürüklenen çocuk hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (e) bendi, 87 nci maddesinin birinci fıkrası (d) bendi, 29 uncu maddesinin birinci fıkrası, 31 ... maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl 2 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Katılan vekilinin temyiz istemi; sanık ve suça sürüklenen çocuğun iştirak halinde kasten öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılması gerektiği, haksız tahrik sebebleri bulunmadığına ilişkindir.

2. Sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemleri; kararın gerekçesiz olduğuna, meşru savunma hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Olay günü suça sürüklenen çocuk ...'ın motosiklet ile babası sanık ...'nin ise arabayla önlü arkalı olarak evlerine gittikleri sırada inceleme dışı katılan ... ve katılanın da yol kenarında kendi araçlarını park etmiş halde durdukları, kesin olarak saptanamayan bir sebeple tarafların tartışmaya başladıkları, inceleme dışı katılan ... ve katılan ...'ın önce motosiklet üzerinde bulunan suça sürüklenen çocuğa saldırıp vurdukları, oğlunu darp etmeleri sebebi ile olaya müdahale etmek isteyen sanık ...'nin aracından inip inceleme dışı katılan ... ve katılan ...'ın üzerine gittiği ve yumruk

vurarak yaraladığı, inceleme dışı katılan ... ve katılan ...'ın bu kez sanık ...'ye vurmaya başladıkları, kavga bu şekilde devam ettiği sırada suça sürüklenen çocuğun olaya müdahale etmek istediği ancak inceleme dışı katılan ... ve katılanın birinin aracından getirdiği vazo benzeri cisim ile suça sürüklenen çocuğun kafasına vurduğu, akabinde suça sürüklenen çocuğun babasının aracına gidip araçtan aldığı bıçak ile halen babasını darp etmekte olan inceleme dışı katılan ... ve katılan ...'ı bıçakla yaraladığı anlaşılmıştır.

2.Sanık ve suça sürüklenen çocuk aşamalardaki beyanlarında üzerine atılı suçlamaları tevil yollu ikrar etmişlerdir.

3.Katılan ... sanık ve suça sürüklenen çocuğun kendisini darp ederek bıçakla yaraladığını beyan etmiştir.

4.Katılan ... hakkında tanzim olunan adli muayene raporunda boyun sağ yanda, sol gluteal bölge altında, sol bacakta bulunan yaralanmalarının yaşamını tehlikeye soktuğu, basit tıbbi müdahale ile giderilecek nitelikte olmadığı bildirilmiştir.

5.Sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında tanzim olunan adli muayene raporlarında yaralanmalarının yaşamını tehlikeye sokmadığı, basit tıbbi müdahale ile giderilecek nitelikte olduğu bildirilmiştir.

6.Bilirkişi raporu, CD inceleme tutanaklarının dava dosyasında bulunduğu anlaşılmıştır.

7.Sanık ve suça sürüklenen çocuğa ait güncel adli sicil kaydının dava dosyasında bulunduğu anlaşılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

5.Sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında tanzim olunan adli muayene raporlarında yaralanmalarının yaşamını tehlikeye sokmadığı, basit tıbbi müdahale ile giderilecek nitelikte olduğu bildirilmiştir.

6.Bilirkişi raporu, CD inceleme tutanaklarının dava dosyasında bulunduğu anlaşılmıştır.

7.Sanık ve suça sürüklenen çocuğa ait güncel adli sicil kaydının dava dosyasında bulunduğu anlaşılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Yerel mahkemece sanık ve suça sürüklenen çocuk ...'ın yasal savunma koşullarında hareket ettikleri gerekçesi ile yukarıda belirtildiği şekilde beraatlerine karar verilmiş ise de; ortaya çıkan tartışma ve kavga da sanık ve suça sürüklenen çocuk basit tıbbı bir müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralanmaları, olayın gelişimi ve sonuçlanması bir arada değerlendirildiğinde, sanık ve suça sürüklenen çocuk lehine yasal savunma koşullarının oluşmadığı, eylemin ancak haksız tahrik altında geçekleştiğinin kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin gerekçeye, meşru savunma hükümlerinin uygulanması gerektiğine, katılan vekilinin sanık ve suça sürüklenen çocuğun iştirak halinde kasten öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılması gerektiğine, haksız tahrik koşullarının oluşmadığına yönelen temyiz sebepleri yönünden;

“İleri sürülen iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükümlere esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlerin sanık ve suça sürüklenen çocuk

tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, alınan raporların yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, sanık ...'nin katılanlarla kavga ettiği sırada serbest kalan suça sürüklenen çocuğun babasına ait araçtan aldığı bıçak ile katılanı yaraladığı anlaşıldığından sanık ...'nin suça sürüklenen çocuk ile birlikte suç işleme kararıyla eylem üzerinde hakimiyet kurduğu kesin olarak belirlenemediğinden iştirak hükümlerinin uygulanmamasında ve tarafların olay öncesinde tanışmadıkları ve aralarında husumet bulunmaması, olayın ani olarak gelişip sonuçlandığı, suça sürüklenen çocuğun ciddi bir engel neden olmadan eyleme kendiliğinden son vermesi hususları birlikte değerlendirildiğinde suça sürüklenen çocuğun öldürme kastı ile hareket ettiğinin şüpheli kaldığı anlaşıldığından kasten yaralama suçundan hüküm kurulmasında, ilk haksız hareketin suça sürüklenen çocuğa tekme atarak darp eden katılandan geldiği anlaşıldığından meşru müdafaa hükümlerinin uygulanmamasında ve haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığından anılan temyiz sebeplerinin incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 09.11.2021 tarihli ve 2021/1826 Esas, 2021/2714 Karar sayılı kararında katılanlar vekili, sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy çokluğuyla TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Alanya 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.05.2023 tarihinde karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Tüm dosya kapsamı ve mahkemenin kabulüne göre; Olay günü suça sürüklenen çocuk ...'ın motosiklet ile babası sanık ...'nin ise arabayla önlü arkalı olarak evlerine gittikleri sırada inceleme dışı katılan ... ve katılan ...'ın yol kenarında kendi araçlarını park etmiş halde durdukları, kesin olarak saptanamayan bir sebeple tarafların tartışmaya başladıkları, inceleme dışı katılan ... ve katılan

...'ın önce motosiklet üzerinde bulunan suça sürüklenen çocuğa saldırıp vurdukları, oğlunun darp edilmesi nedeniyle olaya müdahale etmek isteyen sanık ...'nin aracından inip inceleme dışı katılan ... ve katılan ...'ın üzerine gittiği ve yumruk vurarak yaraladığı, inceleme dışı katılan ... ve katılan ...'ın bu kez sanık ...'ye vurmaya başladıkları, kavga bu şekilde devam ettiği sırada suça sürüklenen çocuğun olaya müdahale etmek istediği ancak inceleme dışı katılan ... ve katılandan birinin aracından getirdiği vazo benzeri cisim ile suça sürüklenen çocuğun kafasına vurduğu, akabinde suça sürüklenen çocuğun babasının aracına gidip araçtan aldığı bıçak ile halen babasını darp etmekte olan inceleme dışı katılan ... ve katılan ...'ı bıçakla yaraladığı anlaşılmıştır.

Katılan ... hakkında düzenlenen Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu ... İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Alanya İlçe Devlet Hastanesinin 25.03.2016 tarihli raporunda;"Bıçakla yaralanma nedeni ile Acil Servis'e getirildiği, bilinç uykuya meyilli, şuur orta, boyun sağ üst tarafında 3 cm'lik kesi, sol gluteal bölge altında iki adet 4 cm'lik kesi, sol bacakta 4 cm'lik kesi mevcut olduğu, çekilen bilgisayarlı tomografisinde hemotoraks ve pnömotoraks tespit edildiği, 12/10/2015 tarihinde Op. Doktor tarafından Göğüs Cerrahi Servisi'ne yatırıldığı, sağ hemitoraksın solunuma aktif olarak katılmadığı, aynı gün toraks dreni uygulandığı, 200 cc drenaj olduğu, yapılan Beyin ve Sinir Cerrahi konsültasyon muayenesi ve EMG tetkikinde siyatik sinir yaralanması tespit edilmediği, takibinde genel durumu iyi, drenaj ve kaçak olmayan şahsın 15/10/2015 tarihinde şifa ile taburcu edildiği, hastane kayıtlarının incelenmesinde katılanın 09/03/2016 tarihinde gün ışığında, sözel diyalog mesafesinden muayenesinin yapıldığı, ekli raporunda boyun sağ üst tarafında tariflenen yaranın, sağ trapezeus kası üzerinde 2x1 cm'lik yara izi olduğu, yüz sınırları dahilinde olmadığının tespit edildiği, mevcut adli rapor ve hasta dosya bulgularına göre hemopnömotoraksa neden olan göğse nafiz kesici delici alet yaralanmasının; kişinin yaşamını tehlikeye soktuğu, basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmadığı, yüzde sabit iz niteliği taşımadığının" bildirildiği anlaşılmıştır.

Alanya Ağır Ceza Mahkemesinin 31.03.2021 tarihli 20019/396 Esas 2021/119 karar saylı kararı ile suça sürüklenen çocuğun katılan ...'a yönelik eylemi nedeniyle TCK'nın 25/1, 27/2 ve CMK'nın 223/2-d maddeleri uyarınca beraatine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 09.11.2021 tarihli 2021/1826 Esas 2021/2714 Karar sayılı ile yerel mahkemenin kararının kaldırılarak suça sürüklenen çocuğun katılan ...'a yönelik eylemi nedeniyle kasten yaralama suçundan TCK'nın 86/1, 86/3-e, 87/1-d, 29, 62/1 maddeleri uyarınca 2 yıl 2 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın temyizi üzerine Dairemizce yapılan incelemede ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin kararının oy çokluğu ile onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Katılanın yaralanması ile ilgili alınan raporda hemotoraks ve pnömotoraks tespit edildiği bildirilmesine karşın katılandaki yaralanmaların ayrı ayrı ve bir bütün olarak değerlendirilmediği, hangi yara veya yaraların hayati tehlikeye neden olduğunun bildirilmediği suç vasfının tayini yönünden bu hususların tespit edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Katılanın yaralanması ile ilgili alınan raporda hemotoraks ve pnömotoraks tespit edildiği bildirilmesine karşın katılandaki yaralanmaların ayrı ayrı ve bir bütün olarak değerlendirilmediği, hangi yara veya yaraların hayati tehlikeye neden olduğunun bildirilmediği suç vasfının tayini yönünden bu hususların tespit edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda katılana ait tüm tıbbi evrak ve raporların film ve grafilerin Adli Tıp Kurumuna gönderilerek, katılandaki yaraların ayrı ayrı ve bir bütün olarak değerlendirilerek hangisinin yada hangilerinin ayrı ayrı hayati tehlikeye neden olduğu, TCK'nın 86 ve 87. maddeleri kapsamında rapor aldırılması sonucuna göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun değerlendirilerek eylemin kasten öldürmeye teşebbüs suçunu oluşturup oluşturmayacağına dair delillerin takdir ve değerlendirilmesi yapılarak suç vasfının tayini gerektiği gözetilmeden yetersiz rapor ile yetinilerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de ilk haksız saldırının katılanlardan kaynaklandığı, suça sürüklenen çocuk ve babası olan sanık ...'ın alınan doktor raporlarına göre kavga sırasında katılanlar tarafından basit tıbbı tedavi ile giderilebilecek şekilde yaralandıkları, olayın gelişimi ve sonuçlanması, katılanlardan suça sürüklenen çocuğa yönelen haksız tahrik oluşturan eylemlerin niteliği ve ulaştığı boyut nazara alınarak 5237 sayılı TCK'nın 29 uncu maddesi uyarınca makul (1/2) düzeyde bir indirim yapılması gerektiği gözetilmeden yanılgılı değerlendirme sonucu 1/3 indirim yapılmak suretiyle suça sürüklenen çocuk hakkında fazla ceza tayini,

Hukuka aykırı olduğundan ... Bölge Adliyesi 4. Ceza Dairesinin suça sürüklenen çocuğun katılan ...'ye yönelik eylemi hakkında kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünde olduğumuzdan Dairemiz sayın çoğunluğunun ... Bölge Adliyesi 4. Ceza Dairesinin kararının onanmasına ilişkin kararına katılmıyoruz.16.05.2023
Yargıtay — Esas No: 2011/7065, Karar No: 2011/7711, Tarih: 22.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/7065 E.  ,  2011/7711 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'nun beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu

tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 22.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.