muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/11652, Karar No: 2019/15551, Tarih: 23.10.2019

**12. Hukuk Dairesi         2018/11652 E.  ,  2019/15551 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nin 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin oybirliği ile reddine karar verildikten sonra işin esası incelendi:

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibinde, alacaklının talebi üzerine, icra müdürlüğünce borçlu şirkete ait hastane ruhsatnamesine haciz konulduğu, borçluların ise özel hastane ruhsatnamesine haciz tatbik edilmesinin usulsüz olduğunu belirterek ruhsatname üzerine konulan haczin kaldırılmasını talep ettiği, ilk derece mahkemesince, satış işlemlerinin 21.03.2014 tarihinden sonra başlatıldığı gerekçesi ve devir tarihi itibariyle aktif olarak faaliyet göstermeyen hastanelerin devredilemeyeceği gerekçesi ile şikayetin kabulü ile haczin kalıdırılmasına karar verildiği, alacaklı tarafından ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemes.. Hukuk Dairesinin 20.04.2018 tarih ve 2018/167 E. - 2018/1013 K. sayılı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.

İİK'nun 85. maddesi uyarınca, borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmazlarından ve alacak ve haklarından borcu karşılayacak kadarı haczolunur. Kural olarak borçlunun her türlü mal ve hakkı haczedilebilir. Hangi malların kısmen veya tamamen haczedilemeyeceği, İcra ve İflas Kanunu'nda tahdidi olarak sayılmış olup, bu sayılanların dışında olup da herhangi bir özel kanunla haczedilemeyeceğine ilişkin bir düzenleme bulunmayan borçluya ait bütün mal ve hakların haczi kabildir.

Ancak İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenmemekle birlikte maddi hukuk kurallarına göre bir kısım mal ve hakların da haczi mümkün değildir. Buna göre, maddi hukuka göre başkasına devri yasak olan mal ve haklar da haczedilemez. Yine bir mal veya hakkın haczedilebilmesi için, tek başına ekonomik bir değer ifade etmesi ve bu değerin hukuksal dayanağının bulunması zorunludur (Hukuk Genel Kurulu'nun, 06....2006 tarih, 2006/...-765 esas, 2006/765 karar sayılı kararı).

Ancak İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenmemekle birlikte maddi hukuk kurallarına göre bir kısım mal ve hakların da haczi mümkün değildir. Buna göre, maddi hukuka göre başkasına devri yasak olan mal ve haklar da haczedilemez. Yine bir mal veya hakkın haczedilebilmesi için, tek başına ekonomik bir değer ifade etmesi ve bu değerin hukuksal dayanağının bulunması zorunludur (Hukuk Genel Kurulu'nun, 06....2006 tarih, 2006/...-765 esas, 2006/765 karar sayılı kararı).

27.03.2002 tarih ve 24708 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ... Bakanlığı Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin ruhsatlandırma başlıklı 15. maddesinde, özel hastanelerin ruhsatlandırma işlemleri düzenlenmiş olup, özel hastaneye ruhsat verilmesinden sonra konsültan hizmet verilecek dallarda çalışacak tabipler dışındaki diğer personelini tamamladığı tespit edilen özel hastanelere, Bakanlıkça, Faaliyet İzin Belgesi verilmesi ile özel hastanenin hasta kabul ve tedavisine başlayacağı düzenlenmiştir

Özel hastanenin devri ise aynı yönetmeliğin 69. maddesinde düzenlenmiştir. 21/03/2014 ve 28948 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 27.03.2002 tarih ve 24708 sayılı Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 69. maddesi değiştirilerek " Her ne sebeple olursa olsun devir talep tarihi itibariyle aktif olarak faaliyet göstermeyen özel hastaneler devredilemez.” düzenlemesinin getirildiği görülmektedir.

Mahkemece, ... Bakanlığı'na yazı yazılarak, hastane işletme ruhsatının hukuki niteliği, hastane binasından ayrı olarak tek başına ekonomik değere sahip olup olmadığı, yine tek olarak ve hastaneden ayrı devrinin mümkün bulunup bulunmadığı hususları sorulmuş, ... Bakanlığı'nın 22.10.2015 tarihli yazı cevabında “….özel hastanenin işletme hakkı, bina veya personelden bağımsız olarak taraflar arasında devre konu olabilmekte ve devir esnasında da piyasa şartlarına göre maddi değeri oluşmaktadır. Ancak, ruhsatı askıda olan özel hastanelerin icra yoluyla da olsa devrinin gerçekleştirilmesi mümkün değildir. Devir tarihi itibariyle aktif olarak faaliyet göstermeyenler yani vatandaşa ... hizmeti sunmayanlar devredilemeyecek olup bu çerçevede İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde de satışa konu edilemeyecekleri...” şeklinde cevap verildiği görülmektedir.

Bu durumda, ... kuruluşunun ruhsat devri, devir talep tarihi itibariyle aktif olarak faaliyet gösterme şartına bağlanmıştır. Devir tarihi itibariyle aktif olarak faaliyet göstermeyenler (faaliyet askıya alınmış bulunan hastaneler) devredilemeyecektir. Ancak, özel ... kuruluşu ruhsatının icra dairesi tarafından satış işlemleri 21/03/2014 tarihinden önce başlatılmış ise talep tarihinde aktif olarak faaliyet gösterme şartı aranmaksızın ruhsat devri gerçekleştirilebilecektir.

Bu durumda, ... kuruluşunun ruhsat devri, devir talep tarihi itibariyle aktif olarak faaliyet gösterme şartına bağlanmıştır. Devir tarihi itibariyle aktif olarak faaliyet göstermeyenler (faaliyet askıya alınmış bulunan hastaneler) devredilemeyecektir. Ancak, özel ... kuruluşu ruhsatının icra dairesi tarafından satış işlemleri 21/03/2014 tarihinden önce başlatılmış ise talep tarihinde aktif olarak faaliyet gösterme şartı aranmaksızın ruhsat devri gerçekleştirilebilecektir.

İİK.nun 78/1. maddesi uyarınca, “Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmiş ise itirazı kaldırıldıktan sonra mal beyanını beklemeksizin alacaklı haciz konmasını isteyebilir”, aynı Kanunun 106. maddesinde ise; “Alacaklı, haczolunan mal taşınır ise hacizden itibaren altı ay, taşınmaz ise hacizden itibaren bir yıl içinde satılmasını isteyebilir” düzenlemesi mevcut olup, satış işlemi ancak hacizli mal üzerinden yapılabileceğinden haczin satış işlemlerinin başlangıcı olduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda, ... İl ... Müdürlüğüne müzekkere yazılarak Özel Universal ... Hastanesinin ruhsatının hangi tarihte askıya alındığı, ruhsat üzerine haczin hangi tarihte işlendiği araştırılarak, haciz 21.03.2014 tarihinden önce işlenmiş ise bu tarihten önce aktif olarak faaliyet gösterme şartı aranmaksızın ruhsat devrinin gerçekleştirilebileceği ve değişiklik öncesi mevcut bulunan yönetmelikte aktif olarak faaliyet gösterme şartı aranmadığı hususları gözetildiğinde özel hastane ruhsatnamesinin haczinin mümkün olduğu hususu dikkate alınması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup ilk derece mahkemesi kararının aşağıdaki şekilde bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 20.04.2018 tarih ve 2018/167 E. 2018/1013 K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA); ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 13.10.2017 tarih ve 2015/552 E. 2017/1263 K. sayılı kararının (BOZULMASINA), dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 23/10/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2037, Karar No: 2023/2267, Tarih: 20.06.2023

**12. Ceza Dairesi         2022/2037 E.  ,  2023/2267 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/682 E., 2020/1925 K.

SUÇ : Taksirle öldürme

HÜKÜMLER : İstinaf Başvurularının Esastan Reddi, İstinaf Başvurularının Kabulü ile Kararın Kaldırılarak Davanın Düşürülmesi

Taksirle öldürme suçundan sanıklar ...'ın, ...'ın, ...'nün, ...'ün, ...'in beraatine, sanıklar ...'ın, ...'ın, ...'nun, ...'in, ...'ın mahkumiyetine ilişkin Zonguldak 1.zAğır Ceza Mahkemesinin 15.04.2019 tarihli, 2014/232 esas, 2019/159 karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurularının sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yönünden reddine, sanık ... yönünden ise kabulü ile kararın kaldırılarak sanık hakkındaki kamu davasının düşürülmesine ilişkin hükümler, katılanlar ..., .......vekili, katılanlar ..., ..., ..... ..., ..., ... vekili, katılanlar ... ve ... vekili, katılanlar.... vekili, katılanlar ...., ... ve ... vekili, sanık ... müdafii, sanık ... müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılanlar ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ... vekilinin temyiz dilekçesinde, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, sanıkların en ağır şekilde cezalandırılmaları gerektiğine değinildiği, dolayısıyla 5271 sayılı Kanun'un 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği gözetildiğinde tebliğnamede bu hususta ret öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

Sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun'un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği maddesi uyarınca takdîren reddine karar verilmekle, yapılan incelemede:

Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığına bağlı Kamu İktisadi Teşebbüsü olan Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Genel Müdürlüğünün Zonguldak'ta bulunan Kozlu Taşkömürü işletme müessesinde, üretimin sürekliliğinin sağlanması ve zamanında yeni üretim panoların oluşturulması amacıyla -630 Katı Hazırlık Projesi çalışmaları başlatılmış, 2002 yılı sonunda çalışmalar tamamlanarak, 2003 yılı yatırım programına alınmıştır. Yapılan proje çalışması sonucu çeşitli kesit ve meyillerde toplam 13.928 metre galeri sürülerek 560/-630 katları arasındaki 15.345.000 ton rezervin üretime hazırlanması hedeflenmiştir.

Ancak hazırlıkların mevcut işçilik ve galeri ilerleme hızları ile yeterli olmayacağı ve bunun üretime olumsuz yansıması dikkate alınarak derin kuyu ihtiyacının giderilmesine paralel olarak ana kat hazırlıklarının da zaman geçirilmeden yapılması, üretimin hedeflenen seviyeye çıkarılarak devamlılığın sağlanması ve sağlıklı bir işletme alt yapısının oluşturulması amacıyla ana kat hazırlıklarının ihale edilerek özel sektör marifetiyle yapılmasına karar verilmiştir.

Ancak hazırlıkların mevcut işçilik ve galeri ilerleme hızları ile yeterli olmayacağı ve bunun üretime olumsuz yansıması dikkate alınarak derin kuyu ihtiyacının giderilmesine paralel olarak ana kat hazırlıklarının da zaman geçirilmeden yapılması, üretimin hedeflenen seviyeye çıkarılarak devamlılığın sağlanması ve sağlıklı bir işletme alt yapısının oluşturulması amacıyla ana kat hazırlıklarının ihale edilerek özel sektör marifetiyle yapılmasına karar verilmiştir.

2004 yılında projenin 1750 metrelik kısmı, ''Kozlu -560 Katı Rekup Galeri ve -630 Kat Hazırlığı I.Kısım Galerilerinin Sürülmesi'' adı altında ihalesine edilmiş ve yüklenici işin bitiş tarihi olan Mart 2007 sonu itibariyle anılan katta 1972 metre galeri sürmüştür. Toplam galeri boyu 13.928 metre olan projenin 2003-2007 yılları arasında 2.117 metrelik kısmı tamamlanmıştır.

Geriye kalan 11.811 metrelik kısmın 7.325 metresi ''Kozlu -630 Kat Hazırlığı II.Kısım Galeri ve -560 Katı Kılıçlar Galerisi Sürülmesi adı altında ihaleye çıkarılmış, ihale neticesinde 16.01.2008 tarihinde taraflarının, işveren konumunda TTK Genel Müdürlüğü, yüklenici konumunda Star İnşaat Ticaret Anonim Şirketinin olduğu sözleşme akdedilmiştir.

Sözleşmede, 1. sınıf gazlı kömür ocağında 7325 metrelik galerin sürülme işine dair sözleşme bedeline, işin süresine, sözleşme eklerine yer verilmiştir. İlerleyen aşamalarda kusur atfı sırasında açıklamaların daha anlaşılır olması için sözleşme ve eklerinde olayımıza etki edebilecek bazı maddelere değinmek gerekmiştir;

Sözleşmenin 9 uncu maddesinde ek olarak bildirilen TTK Genel Müdürlüğü Kozlu Taşkömürü İşletme Müessesi -630 Kat Hazırlığı II. Kısım Galerileri ve -560 Katı Kılıçlar Galerisi Sürülmesi İşine Ait Teknik Şartname'de;

2.2.Yüklenici, işin devamı süresince işyerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle, kendi işçilerinin ve idare işçilerinin kazaya uğramalarını, zarar görmelerini ve işlerde hasar ve zarar meydana gelmesini önleyici her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacıyla gereken bütün önlemleri almak ve idare tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ..., gereç ve makinelerle patlayıcı maddelerin neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlarına öğretmek zorundadır.

4.2.İhale konusu işlerde sadece rekup lağımlarında geçerli olmak üzere ani gaz püskürmesi, kendiliğinden yanma, fay ve jeolojik arıza, yüksek arazi basıncı v.b nedenlerle sahanın geçilemediği durumlarda yüklenici tüm önlemleri alarak ve idare tarafından verilecek talimatlara uyarak ilerleme işlemlerini sürdürecektir.

Yine sözleşmenin aynı maddesinde ek olarak bildirilen TTK Her Türlü Kazı, Hazırlık, Tesis, Nakliye, İnşaat, İmalat, Montaj, Tamir ve Bakım İşlerine ait Genel Emniyet Şartnamesi'nde;

III-Genel Hususlar

Yine sözleşmenin aynı maddesinde ek olarak bildirilen TTK Her Türlü Kazı, Hazırlık, Tesis, Nakliye, İnşaat, İmalat, Montaj, Tamir ve Bakım İşlerine ait Genel Emniyet Şartnamesi'nde;

III-Genel Hususlar

5. Yüklenici yeraltında ilk defa çalıştıracağı işçileri için en az 7 iş günü iş yeri intibak eğitimi almasını sağlayacaktır. Yeraltı intibak eğitimi almamış kimseler yeraltında çalışmayacaktır.

IV-Teknik Eleman Bulundurma

1.Yüklenici, sözleşme konusu işin başına sürekli konusunda tecrübeli bir maden mühendisini teknik nezaretçi olarak atayacaktır.

...

3.Yer altı üretim yöntemi ile çalışan işletmelerde yeterli sayıda maden mühendisini daimi nezaretçi olarak görevlendirecektir.

4.Yüklenici, sözleşme konusu işin başında A sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sertifikasına sahip bir maden mühendisini iş güvenliği uzmanı olarak atayacaktır.

VIII-Diğer Hususlar

6.Yüklenici, yangın, gaz basması v.b. olağanüstü şartlarda TTK tahsiliye hizmetlerinden ve imkanlarından faydalanmak için ayrıca bir protokol yapacaktır. Yüklenici başta teknik elemanları olmak üzere en az 12 kişinin tahsiliyeci olarak yürütülmesini sağlayacaktır. İbarelerine yer verilmiştir.

Sözleşme gereği işlerin yürütülmesi için 07.01.2013 günü saat 08:00-16:00 vardiyasında TTK Kozlu Müessesesi - 630/111063405 doğu rekup lağımına (405 nolu rekup lağımı), yüklenici firma Star İnşaat Ticaret Anonim Şirket yetkilileri tarafından, Hüseyin Kürekçi, ..., ..., ... ve ... adlı işçilerin arın ekibi olarak, ..., ... ve ... adlı işçilerin beton ekibi ve ... adlı işçinin ise ..... olarak görevlendirildikleri, arın ekibine verilen talimatın, arının sağ tarafına patar atarak, önceki vardiyalarda sol ayağı yerleştirilen bağın, sağ ayak yerini hazırlayarak arın bağını tamamlamak olduğu, beton ekibine de arından 150 m geride basınç nedeniyle deforme olmaya başlayan kısımda beton pasaj yapma talimatı verildiği, arın ekibi tarafından, delme işleminin bitirilmesini müteakip açılan deliklere patlayıcı maddelerin yerleştirildiği ve ateşlemeden önce gaz ölçümünün yapıldığı ve müessesenin Merkezi Gaz İzleme Merkezi ile saat 11:12 sularında temasa geçilerek arındaki gaz durumunun sorulduğu, yasal sınırlar altında %0,4 oranında metan gazı olduğu teyit edildikten sonra ateşleme yapıldığı, bu işlemden bir süre sonra saat 11:19 sıralarında Merkezi Gaz İzleme Merkezinde çalışanlar tarafından, merkezi gaz izleme sisteminden ateşlemenin gerçekleştirildiği 405 nolu rekup lağımında metan sensörünün ölçebileceği en yüksek seviyesi olan %3,5 oranında metan gazı bulunduğunun tespit edildiği, söz konusu lağımda tüm bilirkişi raporlarından ve dinlenilen olay tanıkların beyanlarından, yüksek oranda metan gazı tespiti yapıldığı bu sırada, bir başka deyişle patlatmadan yaklaşık 5-6 dakika sonra degaj olayının meydana gelmiş olduğu ve degaj sonrasında ortaya çıkan metan gazının kısa sürede doğu lağımına, batı ve batı rekup lağımlarına ve sonra da üst katlara sirayet etmiş olduğunun anlaşıldığı,

Merkezi Gaz İzleme Merkezi çalışanları tarafından en yüksek seviyede metan gazı bulunduğunun tespiti üzerine 405 nolu rekup lağımında çalışan ekiplere telefonla ulaşılmaya gayret edildiği ancak 405 nolu rekup ile 410 nolu doğu lağımlarının telefon hatlarının paralel olması sebebiyle her seferinde doğu lağım ekibinin telefona çıktığı, kendilerine diğer lağımla iletişim kurulmaya çabalandığından, telefonu açmamaları söylenerek, defaetle aranmaya devam edildiğinde, 405 nolu rekup lağımından cevap alınaması üzerine yüklenici firma yetkilileri ve Müessese Müdürlüğü İş Güvenliği Şube Müdürünün aranarak durumun haber verildiği, bu haberleşme sonrasında ancak saat 11:55'te kendilerine yapacakları işin hemen inişten önce anlatılan ve öncesinde bu hususta herhangi malumatı olmayan kurtarma ekibinin gönderildiği, kurtarma ekibi tarafından 405 nolu rekup lağımına saat 12:10'da iniş yapılabildiği, ekibin o sıralarda 405 nolu rekup lağımında %57 oranında metan, %9 oranında oksijen gazı ölçtükleri, 5 kişinin ölmüş olduğunu gördüklerini, aşırı derecede gazdan etkilenmiş bir kişiyi, kendisine temiz hava desteği sağlamak için, lağımdaki basınçlı hava istasyonu yanına taşıyarak, merkeze döndükleri, merkezde Müessese iş güvenliği baş mühendisine oradaki durumu anlattıkları, baş mühendisin talimatıyla bu kez aynı kurtarma ekibinden iki gönüllünün, yaşayan işçiye yeterli desteğin tam olarak sağlanması amacıyla pulmatör cihazı ile yeniden anılan yere gönderildiği, iki gönüllünün, yaralının basınçlı hava istasyonundan uzaklaştığını görmesi üzerine yaralıyı, tekrar aynı yere taşıyıp, yerdeki ray demirine bağlayarak tekrar merkeze geldikleri, bir süre sonra ikinci bir kurtarma ekibinin katılımıyla, yaralı ve 410 nolu doğu lağımında mahsur 7 işçinin dışarıya çıkartıldığı, ardından gelen üçüncü kurtarma ekibinin 5 tonluk vagonla 5 ölü kazazedeyi dışarı çıkardıkları, sonrasında vardiya listesinden belirlenen üç kişinin arının 163 metre altında posta kısmından ölü olarak çıkartıldığı ve meydana gelen degaj sonrasında; .. ..., ..., ..., ..., ..., .... ve ... adlı işçilerin otopsi raporlarına göre giruzu patlamasıyla oluşan göçük altında kalmaya bağlı ağız burun tıkanması ve göğüs basısından ileri gelen asfiksi (boğulma) sonucu hayatlarını kaybettikleri olayda;

Olay sonrası yapılan çalışmaların sonunda 2000 ton civarında ince ve pudra-pulvarize toz şeklinde kömür postasının alındığı, posta ile orantılı olarak 20.000-120.000 metreküp arası metan gazının ortama çıkmış olduğunun tahmin edildiği, bu hal ile olayın; olay vardiyasında arında yapılan küçük çaplı lağım atımı peşinden oluşan gaz degajı olduğu ve lağım arınının tavana neredeyse eriştiği taşbaca kömür damarının kendi stampında tavan arasında boşalarak, çıkan postanın lağım boşluğuna doğru yayılması neticesi arkasındaki tavan taşının göçük yaratması sonucu gerçekleştiği anlaşılmıştır. Meydana gelen olayın gerçekleşme şeklinin anlaşılabilmesi için bu degaj (ani metan gazı çıkışı) olayına ve metan gazına ilişkin açıklamalar yapma gereği hasıl olmuştur.

Olayımızda bulunan gibi yeraltı maden ocaklarında hava, gazların, tozların ve buharlarının karışımından oluşmaktadır. Atmosferik hava ve atık gazlara ek olarak zehirli ve patlayıcı/parlayıcı özellikte gazları da içerebilir. Maden havasındaki kirleticilerin miktarı, madenin çeşidi, üretim metodu, havalandırma sistemi, mekanizasyon ve diğer birçok faktörle doğrudan ilgilidir. Çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak, ortama yayılan parlayıcı ve patlayıcı gazları dışarı atmak veya drene etmek için gerekli tedbirler alınmalıdır.

Madenlerde kaza sonucu en fazla ölüm, metan patlamaları(grizu) nedeniyle yaşanmaktadır. Kimyasal formülü CH4 olan metan renksiz, kokusuz ve patlayıcı bir gazdır, havaya göre daha hafif bir gaz olan metan, zehirli olmamakla birlikte, maden havasında oksijen oranını %12'nin altına düşürecek kadar yoğun ise boğucu bir özellik göstermektedir. Grizu, metanla havanın karışımını ifade etmektedir. Metan patlaması, maden havasında %4-15 metan bulunduğu durumlarda gerçekleşebilir, en güçlü patlama ise %9,5 metan ihtivası ile meydana gelir, %15'in üzerinde metan ihtiva eden ortamlar ise, yanıcı ve parlayıcı özellik taşımaktadır. Tutuşma sıcaklığı 650-750 santigrat derece olan metanın 1 kilogramının yanması neticesinde 13300 Kcal ısı açığa çıkmaktadır ki bu oran 1 kg barutta 580 Kcal'dır.

Metan yeraltı işletmelerinde üç şekilde maden havasına karışabilir;

Kazı sırasında ortama metan yayılması,

Metan boşalması (arından ortama metan yayılımı)

Ani metan çıkışı (degaj)

Metan; hazırlık süresinde açılan baş yukarılarda, kör bacalarda, ayak arkalarında, jeolojik olarak kalınlığı sabit olmayan alanlardaki tavan boşluklarında, panoyla tavan yolunun kesişim noktasında oluşan boşluklarda ve baraj arkalarında görülmektedir. Metan patlaması yeterli miktarda oksijenin (%12 den yüksek), patlayıcı metan gazının (%4-15) bir biraya gelmesi ve fazla ısınmış yüzey, sürtünme ya da elektrik ile oluşan kıvılcım gibi bir tutuşturucu kaynağı ile teması sonucu gerçekleşir, patlama sırasında, ortamın genişliğine göre sıcaklık 1850-2650 dereceye ulaşırken patlama sonrasında basınçlı hava dalgası ve alev dalgası etkili olur.(https://www.csgb.gov.tr/medias/3862/brosur14.pdf)