muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/271, Karar No: 2018/624, Tarih: 11.12.2018

Mağdur ...’in soruşturma evresinde; Saray Taksi durağında ...... plakalı araç ile taksicilik yaptığını, olay gecesi saat 23.30 sıralarında durağa geldiğinde önceden tanıdığı sanık ve inceleme dışı sanık ile birlikte yüzünü tam olarak görmediği, görse de tanımayacağı 25 yaşlarında ve 160 cm boyunda, esmer tenli, üzerinde koyu renkli yelek olan erkek bir şahsın durakta oturduklarını gördüğünü, davranışlarından alkollü olduğunu anladığı sanığın kendisine hitaben anlamadığı bir şeyler söylediğini, “Anlamadım bana mı dedin?” diye sorduğunda sanığın “İçeri gelsene lan” diye bağırdığını ve oturduğu yerden kalkıp yanına gelerek ayaklarına tekme ile vurduğunu, ancak alkollü olduğu için sanığın yere düştüğünü, o sırada eşgalini verdiği tanımadığı diğer şahsın da kalkarak kendisine vurmaya çalıştığını, ancak vuramadığını, inceleme dışı sanığın araya girerek hem sanığı hem de diğer şahsı tuttuğunu, kapının önünde park hâlinde olan araca doğru koşarak uzaklaşmak istediği sırada kendisini takip eden sanığın yüzüstü yere düştüğünü, aracına binip geri geri kaçarken 2-3 el silah sesi duyduğunu, ancak kimin nereye ateş ettiğini görmediğini, sonrasında polis merkezine giderek durumu anlattığını, olay esnasında kimsede silah görmediğini, eşgalini verdiği şahsı görse de tanıyamayacağını, kovuşturma evresinde ise; sanıktan olan 5-10 TL alacağını istemesinden dolayı sanığın kendisine biraz kızgın olduğunu, olay anında da durağın içine girmeyince sanığın sinirlenerek küfür ettiğini, durağın kapısını açarak kendisine küfür edip etmediğini sorduğu sırada sanığın ayağa kalktığını, aralarında bir itiş kakış olduğunu, bu sırada inceleme dışı sanığın kendilerini ayırmak için aralarına girdiğini, bu sırada olay yerinden hızla ayrılarak ticari taksiye bindiğini ve geri geri hızla uzaklaşırken 2-3 el silah sesi duyduğunu,

İnceleme dışı sanık ...’ın aşamalarda; olay gecesi saat 23.30 sıralarında taksiye binmek için arkadaşı olan sanık ile Saray Taksi durağına gittiklerini, kimse olmadığından beklemeye başladıklarını, o arada önceden tanımadığı ve görse de tanıyamayacağı 25 yaşlarında, esmer tenli, üzerinde koyu renkli yelek bulunan erkek bir şahsın da durağa gelerek beklemeye başladığını, ardından mağdurun taksiyle durağa geldiğini, sanık ile mağdurun münakaşa ettiklerini, ayırmak için aralarına girdiğini, bu sırada mağdurun araçla uzaklaştığını, sanığın durakta kaldığını, eşgalini verdiği şahsın durak önünde beklediğini, duraktan ayrılıp tek başına yürüyerek evine doğru gittiği sırada durağın olduğu yerden 2-3 el silah sesi duyduğunu, kısa bir süre sonra polislerin ...... Sokak üzerinde kendisini yakaladığını, 8 yıl önce vefat eden dedesinden miras kalan ve üzerinde düşmanlarından korumak için taşıdığı ruhsatsız silahı aldıklarını, ateş etmediğini ve kimin ateş ettiğini de görmediğini,

Beyan ettikleri,

Beyan ettikleri,

Sanık ...’nun soruşturma evresinde; olay gecesi saat 22.00 sıralarında bir miktar alkol alarak taksiyle evine gitmek üzere saat 23.30 sıralarında arkadaşı olan inceleme dışı sanıkla birlikte Saray Taksi durağına gittiklerini, durakta araç olmadığından oturarak beklemeye başladıklarını, ardından daha önce münakaşa ettikleri taksici mağdurun yanlarına geldiğini, mağdurla tartışmaya başladıklarını ve birbirlerine tekme tokat vurduklarını, inceleme dışı sanığın kendilerini ayırdığını, mağdur aracına binmek için kaçarken arkasından kovaladığını, bu sırada yüzüstü yere düştüğünü, inceleme dışı sanık yürüyerek evine doğru gittikten hemen sonra bulunduğu taksi durağı mevkiinden 2-3 el silah sesi duyduğunu, hava karanlık olduğu için kimin ateş ettiğini ya da kaçan bir şahıs görmediğini, bu sırada görevli polis memurlarının gelerek kendisini yakaladığını, olay esnasında yanlarında başka kimse olmadığını, kovuşturma evresinde ise; mağdur arabasına binmek üzere kaçarken peşinden kovaladığını, bu sırada düşerek kolundan yaralandığı için oradaki kahvehaneye girdiğini, kahvehanenin lavabosundayken dışarıdan silah sesi geldiğini, daha sonra çıkıp olay yerine gittiğini, ardından polis memurlarının gelerek kendisini ve inceleme dışı sanığı yakalayarak karakola götürdüğünü, karakolda inceleme dışı sanığın üzerinden silah çıktığını, o zamana kadar inceleme dışı sanıkta silah olduğunu bilmediğini, sanık hakkındaki hükümlerin Özel Dairece düzeltilerek onanmasından sonra sanığın yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu, bu talebin reddi üzerine verdiği itiraz dilekçesinde; olayla hiçbir alakasının olmadığını, olaydan hemen sonra polise teslim olduğunu, üzerinde barut izi ya da delil teşkil edebilecek bir şey bulunmadığını, Mahkeme ve savcılık kendisini çağırmadığı için asıl faili söyleyemediğini, bu olayı gerçekleştiren kişinin Osman Bayraktar isimli bir şahıs olduğunu belirttiği, sanığın Yargıtay 4. Ceza Dairesine sunulmak üzere gönderdiği iki adet dilekçede ise; suçlarla ilgisinin olmadığını, olay esnasında yanlarında bulunan diğer taksi şoförlerinin de silah kullandığını görmediğini, polislerin olaya anında müdahale ettiğini, inceleme dışı sanığın yanında tanımadığı biri daha olduğunu, olaydan sonra bu şahsın oradan ayrıldığını, ateş eden şahsın bu kişi olduğunu ve polislerin onu gördüklerini, karakolda kendisine sorulması üzerine bu şahsı tanımadığını söylediğini, Derince İlçe Emniyet Müdürü ve birkaç polisin kendisini suçlu duruma düşürdüklerini, kendisine karşı kurulan bu komplo dolayı Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/83 sayılı dosyasında yargılama yapıldığını ve kendisi ile diğer polislerin beraat ettiklerini savunduğu,

Anlaşılmıştır.

Anlaşılmıştır.

Ceza muhakemesinin amacı, her somut olayda kanuna ve usulüne uygun olarak toplanan delillerle maddi gerçeğe ulaşıp adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasının önüne geçebilmek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmektir. Gerek 1412 sayılı CMUK, gerekse 5271 sayılı CMK, adil, etkin ve hukuka uygun bir yargılama yapılması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmayı amaç edinmiştir. Bu nedenle ulaşılma imkânı bulunan bütün delillerin ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir deyişle, adaletin tam olarak gerçekleşebilmesi için maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet edebilecek tüm kanuni delillerin toplanması ve tartışılması zorunludur.

Ceza muhakemesinde bir hususun hangi delille ispat olunacağı konusunda sınırlama bulunmayıp, yargılamayı yapan hâkim, hukuka uygun şekilde elde edilen delilleri kullanmak suretiyle, sanığın aleyhine olduğu kadar lehine delilleri de araştırıp değerlendirerek, her türlü şüpheden arınmış bir neticeye ulaşmalıdır. Dolayısıyla yargılamaya konu olayın açıklığa kavuşturulması ve maddi gerçeğin bulunabilmesi için ispat amacıyla kullanılan her araç delil olarak kabul edilmiştir. Ancak maddi gerçek, her ne pahasına olursa olsun değil, hukuk kuralları içerisinde, şüpheli ve sanığın hakları korunarak araştırılmalıdır. CMK'nın 230. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, hükmün gerekçesinde delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan veya reddedilen delillerin belirtilmesi, bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi zorunludur.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

23.10.2007 tarihinde saat 23.30 sıralarında, kavga edildiğine dair anons üzerine kolluk görevlilerinin bildirilen adrese gitmek üzere hareket ettikleri, yol üzerinde Saray Taksi durağı civarında üç el silah sesi duydukları, ...... plakalı taksinin içinde sadece sürücü olduğu hâlde hızla olay yerinden uzaklaştığını ve ...... Sokak üzerinde bir şahsın kaçtığını görmeleri üzerine olaya müdahale ettikleri, görevlilerce yapılan kimlik kontrolünde yakalanan kişinin inceleme dışı sanık ... olduğunu belirledikleri, inceleme dışı sanığın kaba üst aramasında üzerinde bir adet 7.65 mm. çaplı tabanca ile bu silahla atılmaya uygun toplam on bir adet fişeğin ele geçirildiği, Derince Polis Merkezi Amirliği ile iletişime geçen görevlilerin olayla ilgili müracaat olup olmadığını sordukları, anılan polis merkezince ...... plaka sayılı ticari taksi şoförü olan mağdurun karakola müracaatta bulunarak sanık ... ile yanında bulunan bir erkek şahıs tarafından darp edildiğinin bildirilmesi üzerine görevlilerce Saray Taksi durağına gidildiği, taksi durağının önünde sanığın yakalandığı, civarda yapılan araştırmada, yerde bulunan üç adet 9 mm. çaplı boş kovana el konulduğu, aynı gece saat 23.55’de inceleme dışı sanığın, saat 01.20’de ise sanığın el svaplarının alındığı, Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuvarları Dairesi Başkanlığının 06.12.2007 tarihli ve BLS-2007/17827 uzmanlık numaralı raporunda, bulunan kovanların inceleme dışı sanıktan ele geçirilen tabanca ile atılmalarının mümkün olmadığı, tek bir silahtan atılan bu kovanların 6136 sayılı Kanun'a göre yasak niteliği haiz olduğunun belirtildiği;

Olaydan hemen sonra kolluk görevlilerince detaylı ifadelerine başvurulan inceleme dışı sanık ve mağdurun eşkâlini verdikleri fakat kim olduğunu bilmedikleri üçüncü bir şahsın olay yerinde bulunduğuna, mağdurun, sanık kendisine vurduğu sırada bu şahsın da kendisine vurmaya çalıştığına, ancak inceleme dışı sanığın her ikisini de tuttuğuna ve silahla ateş eden failin kim olduğunu görmediklerine yönelik anlatımları, sanık ...’ın tüm aşamalarda suçlamaları kabul etmemesi, boş kovanların bulunduğu yerde yakalandığı hâlde sanığın üzerinden bir silah ele geçmemesi, olay yerinden elde edilen boş kovanların atıldığı silahın tespit edilememesi, inceleme dışı sanıkta bulunan 7.65 mm çaplı mermi atan tabanca ile 9 mm çaplı kovanların atılmış olmasının düşünülemeyeceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, olaydan kısa bir süre sonra alınan sanığın el svapları üzerinde inceleme yapılıp, örneklerde atış artığı olup olmadığı tespit edilerek diğer tüm delillerle birlikte kuşkuya yer bırakmayacak şekilde sanığın silahla ateş edip etmediğinin değerlendirilmesi gerekirken, eksik araştırmayla ve "…Olay anında ateşlenen silahın sanık ...’ın silahı olmadığı, bunun dışında ele geçmeyen ve diğer sanığa ait olduğu düşünülen bir silah ile atıldığı anlaşılmıştır." şeklindeki varsayıma dayalı gerekçeyle sanığın mahkûmiyetine karar verilmesinin, amacı her somut olayda kanuna ve usulüne uygun olarak toplanan deliller doğrultusunda maddi gerçeğe ulaşıp adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak ve kamu düzenini koruyup tesis etmek olan ceza muhakemesine aykırı olduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, haklı nedene dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Daire onama kararının kaldırılmasına ve Yerel Mahkeme hükmünün, el svapları üzerinde gerekli incelemenin yapılmamasına dayalı eksik araştırma nedeniyle bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 01.07.2013 tarihli ve 29701-20758 sayılı düzeltilerek onama kararının KALDIRILMASINA,

3- Kocaeli 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.06.2008 tarihli ve 64-333 sayılı hükmünün, sanıktan alınan el svapları üzerinde gerekli incelemenin yapılmamasına dayalı eksik araştırma nedeniyle BOZULMASINA,

4- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 11.12.2018 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/509, Karar No: 2021/1406, Tarih: 16.11.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2018/509 E.  ,  2021/1406 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “ortaklığın giderilmesi” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Balıkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu 370 ada 41 parselde kayıtlı 1. kat 7 nolu bağımsız bölümün tarafların müşterek murisi Eran Kurucaoğlu adına kayıtlı olduğunu, tarafların taşınmazda iştirak hâlinde malik olduklarını, taşınmazın taraflar arasında rızaen satışı mümkün olmadığından iştirak hâlindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı cevap dilekçesi sunmamış, davalı vekili Özel Daire bozma kararı sonrası yapılan yargılama sırasında, dava konusu taşınmaz hakkında Balıkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/262 E. sayılı dosyası ile açılan davanın bekletici mesele yapılmasını istemiştir.

Mahkeme Kararı:

6. Balıkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.11.2014 tarihli ve 2014/1063 E., 2014/1891 K. sayılı kararı ile; tapu kayıtları, keşif, bilirkişiler tarafından ibraz edilen gerekçeli denetime açık bilirkişi raporları, taşınmazın kullanım durumu, pay ve paydaş miktarları ve 3194 Sayılı İmar Kanunu'na göre dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu bağımsız bölüm üzerindeki ortaklığın satış sureti ile giderilmesine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 25.10.2016 tarihli ve 2015/4925 E., 2016/8689 K. sayılı kararı ile;

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 25.10.2016 tarihli ve 2015/4925 E., 2016/8689 K. sayılı kararı ile;

"…Dava konusu edilen ve satışına karar verilen taşınmazın mülkiyetiyle ilgili olarak davalının, davacı oğluna karşı Balıkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/262 Esas sayılı dosyasında sağ kalan eş sıfatıyla kendi adına özgülenmesi için dava açtığı, davanın halen derdest olduğu, Uyap üzerinde yapılan incelemeden anlaşılmaktadır. Anılan dava sonunda taşınmazın sağ kalan eşe özgülenmesine karar verilirse, ortaklığın giderilmesi davasının bu nedenle reddi gerekir. Buna karşı özgülenme davası reddedilirse, ortaklığın giderilmesi davası hakkında bir karar verilmelidir. O halde, 6100 sayılı HMK'nın 161. maddesi (doğrusu HMK'nın 165. maddesi) uyarınca bekletici mesele teşkil eden taşınmazın sağ kalan eşe özgülenmesi için açılan Balıkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/262 Esas sayılı dava dosyasının sonucunun beklenmesi, daha sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. Balıkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.02.2017 tarihli ve 2017/352 E., 2017/316 K. sayılı kararı ile; bozma kararında bekletici mesele yapılması gerektiği belirtilen davanın, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verildikten sonra 05.02.2015 tarihinde açıldığı, ortaklığın giderilmesi davası derdestken davalının taşınmazın sağ kalan eşe özgülenmesi gerektiğine ilişkin iddiası veya dava açacağına ilişkin bir beyanı olmadığı, karar verilmeden önce davalı tarafından dava açılmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davalı tarafından Balıkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/262 E. sayılı dosyasında sağ kalan eş sıfatıyla dava konusu taşınmazın miras hakkına mahsuben kendisine özgülenmesi istemiyle açılan davanın, eldeki ortaklığın giderilmesi davasında bekletici sorun yapılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle ortaklığın giderilmesi ile ilgili yasal düzenlemelere değinmekte yarar vardır.

13. Ortaklığın giderilmesi davaları, paylı mülkiyetin yahut elbirliği mülkiyetinin konusunu oluşturan taşınır ya da taşınmaz mal ya da hakların, paydaşlar veya ortaklar arasındaki birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirmek suretiyle ferdî mülkiyete geçmesini sağlayan davalardır. Niteliği itibariyle iki taraflı ve dava tarafları için benzer sonuçlar meydana getiren ortaklığın giderilmesi davaları, bu özelliği itibariyle diğer dava türlerinden ayrılmakta ve farklı usul işlemlerine tabi tutulmaktadır.

14. Paydaşlar arasında yapılmış bir hukukî işlem ya da malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması nedeniyle paylı mülkiyeti sürdürme zorunluluğu bulunmadığı durumda [4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 698], her paydaş malın paylaşılmasını talep edebilir. Her bir paydaşa paylı mülkiyeti sona erdirebilmesi için tanınmış bir hak olan paylaşmayı isteme hakkı, yenilik doğuran ve paya bağlı bir haktır (Oğuzman, M. Kemal/ Seliçi, Özer/Oktay-Özdemir, Saibe.: Eşya Hukuku, 22. Baskı, İstanbul 2020, s. 378).

15. Bir paydaş tarafından bu hakkın kullanılması, bütün paydaşların paylaşmayı yerine getirme borcunu doğurur. Paylaşmanın nasıl yapılacağı TMK'nın 699. maddesinde düzenlenmiş olup, bir ve ya birkaç paydaşın geçerli şekilde paylaşma istemleri ile paylaşma borcu doğunca, bu borcun rızaen yerine getirilmesi (rızai paylaşma) durumunda paylaşma, aynen bölüşme veya bedelini paylaşmak üzere malın pazarlık veya arttırma ile satılması (bedelin bölüşülmesi) ile gerçekleşebilir (TMK m 699/1). Şayet bir veya birkaç paydaşın paylaşmaya yanaşmaması ya da paylaşmanın tarzında anlaşamaması durumunda mahkeme tarafından paylaşmanın sağlanması (kazai paylaşma) için dava açılır. Bu davada hâkim, malın aynen bölünmesi mümkün oldukça malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verecektir (TMK m. 699/2). Bu hâlde aynen paylaşmanın mümkün olup olmadığı araştırılmalıdır. Aynen paylaşmanın mümkün olduğu anlaşıldığı takdirde, satış yoluyla paylaşma kararı verilemeyecektir. Aynen paylaşmanın mümkün görülmediği durumda talep olması hâlinde satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilecektir.

16. Diğer taraftan, ortaklığın giderilmesi davasına konu mal üzerinde mülkiyete ilişkin bir uyuşmazlık bulunması hâlinde, ortaklığın giderilmesi davasının sonlandırılmasından önce mülkiyet konusundaki uyuşmazlığın çözümlenmesi gereklidir.

17. Yapılan açıklamalar ışığında somut olayın incelenmesine gelince; davacı tarafından dava konusu 377 ada 41 parsel sayılı taşınmazda mesken niteliğindeki 1. kat 7 numaralı bağımsız bölümde tarafların paylı mülkiyet hükümlerine göre paydaş oldukları belirtilerek taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesinin talep edildiği, temyiz aşamasında davalı vekili tarafından Balıkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/262 E. sayılı dosyasında TMK'nın 652. maddesi gereğince dava konusu taşınmazın miras hakkına mahsuben sağ kalan eşe özgülenmesine ilişkin dava açıldığının bildirildiği, UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede davalı tarafından açılan davanın hâlen derdest olduğu anlaşılmaktadır.

18. Hemen belirtilmelidir ki, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Bekletici sorun” başlıklı 165. maddesi “…(1) Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir.

18. Hemen belirtilmelidir ki, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Bekletici sorun” başlıklı 165. maddesi “…(1) Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir.

(2) Bir davanın incelenmesi ve sonuçlandırılması başka bir davanın veya idari makamın çözümüne bağlı ise mahkeme, ilgili tarafa görevli mahkemeye veya idari makama başvurması için uygun bir süre verir. Bu süre içinde görevli mahkemeye veya idari makama başvurulmadığı takdirde, ilgili taraf bu husustaki iddiasından vazgeçmiş sayılarak esas dava hakkında karar verilir...” hükmünü içermekte olup, madde metninden de anlaşılacağı üzere, bir davada hüküm verilmesi, başka bir davada incelenmekte ve kesin olarak karara bağlanacak olan bir hukukî ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise, mahkeme o davanın sonuçlanmasını beklemek üzere yargılamayı erteleyebilir. O davanın sonuçlanmasını kendi bakmakta olduğu dava için bekletici sorun yapabilir. Davaların aynı sebepten doğması veya biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte bulunması hâlinde iki dava arasında bağlantı var sayılır.

19. Somut olayda da, davalı tarafından TMK'nın 652. maddesi gereğince açılan dava konusu taşınmazın miras hakkına mahsuben sağ kalan eşe özgülenmesi davasının sonucunda mülkiyet durumu değişebileceğinden ortaklığın giderilmesi davasının sonucu da etkilenecektir. Bu nedenle, davalı tarafından açılan Balıkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/262 E. sayılı dosyasının HMK'nın 165/1. maddesi gereğince görülmekte olan ortaklığın giderilmesi davası için bekletici sorun yapılması gerekir. Her ne kadar mahkemece, bekletici sorun yapılması istenen bahsi geçen davanın davalı tarafından ortaklığın giderilmesi davasında karar verildikten sonra açıldığı, bekletici sorun yapılamayacağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiş ise de, hüküm kesinleşinceye kadar açılmış olan ve eldeki davanın sonucuna etki edecek mahiyetteki davanın HMK'nın 165. maddesi gereğince bekletici sorun yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

20. Hâl böyle olunca; yerel mahkemece Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

21. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen Geçici 3. maddeye göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Aynı Kanun'un 440/III-2. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 16.11.2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.