muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/22970, Karar No: 2022/12901, Tarih: 24.10.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/22970 E.  ,  2022/12901 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

K A R A R

6100 sayılı HMK m. 314/2 “(Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve İlk Derece Mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince sulh doğrultusunda ek karar verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı sulh hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.” düzenlemesini içermektedir.

Davacı vekilinin 12/09/2022 tarihli dilekçesi ile davalı tarafla sulh olunduğunu bildirdiği anlaşıldığından, sulh ve ibra belgeleri de getirtilerek sulh hususunda İtiraz Hakem Heyeti'nce ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne) İŞLEMSİZ İADESİNE, bu nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 24/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3684, Karar No: 2016/2861, Tarih: 03.05.2016

**23. Hukuk Dairesi         2015/3684 E.  ,  2016/2861 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen sıra cetveline şikayetin sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 19.01.2015 gün ve 2014/3785 Esas, 2015/247 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi şikayet olunan vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

Şikayetçi vekili, şikayet dışı borçluya ait taşınmazın satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde şikayet olunanın haczinin ilk haciz olduğunu, artan bir bedel olmadığı gerekçesiyle satış bedelinin tamamının şikayet olunana verildiğini, oysa müvekkili kurum alacağının, kamu alacağı niteliğinde olduğunu, taşınmaz üzerine kamu alacağının tahsili amacıyla haciz konulduğunu, 6183 sayılı Yasa'nın 21. maddesine göre, müvekkili kurum alacağının ilk sıra alacağı ile garameten paylaşıma tabi tutulması gerekirken, şikayetçi idareye pay verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.

Şikayet olunan vekili, 5020 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na göre müvekkili alacağının 6183 sayılı Yasa hükümlerine tabi olduğunu, 6183 sayılı Kanun'un 69. maddesine göre, bedeli paylaşıma konu mal üzerinde birden çok amme alacağı haczinin bulunması halinde, tarih sırasının esas alınacağını, müvekkil alacağının haciz tarihi 16.06.1999 iken, şikayetçi kurumun haciz tarihinin 12.10.2001 olduğunu, buna göre sıra cetvelinin yasaya uygun olduğunu savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, şikayetin reddine dair verilen karar, şikayetçi vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 14.03.2013 tarih ve 2012/6582 E., 2013/1585 K. sayılı ilamıyla, Tasfiye Halinde ... devredilmiş bankalardan olmadığı, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun geçici 13. maddesinden yararlanmasının ise ancak diğer alacaklıların muvazaadan ari hakları aleyhine sonuç doğurmamak şartına bağlandığı, somut olayda bu hükmün uygulanması aleyhe sonuç doğurduğundan, bankanın bu düzenlemeden yararlanmasının yasal olarak mümkün bulunmadığı, bu durumda, bedeli paylaşıma konu taşınmazın üzerindeki ilk haciz Tasfiye Halinde... haczi olduğuna göre, vergi dairesinin, 6183 sayılı Kanun'un 21/1. maddesine göre, satıştan önce haciz konulduğundan ilk hacze iştirak etmesi ve satış bedelinin bu iki alacaklı arasında garameten paylaştırılması gerekirken, yanılgılı gerekçeyle hüküm kurulmasının doğru olmadığı belirtilerek şikayetçi yararına bozulmuştur. Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, dosya kapsamına göre; 5411 sayılı Yasa’nın Geçici 13. maddesinin uygulanması aleyhe sonuç doğurduğundan, sıra cetvelinin iptali ile şikayetçi kurum haczinin, şikayet olunanın haczine iştirak ettirilmesine dair verilen karar, şikayet olunan vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 19.01.2015 tarih ve 2014/3785 E., 2015/247 K. sayılı ilamıyla onanmıştır.

Şikayet olunan vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Şikayet olunan vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, tekdiren 261,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 03.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10478, Karar No: 2017/13980, Tarih: 03.05.2017

**4. Ceza Dairesi         2016/10478 E.  ,  2017/13980 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre gerekçeli kararın tebliğ edildiği tarihte, sanığın .... Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nde yatılı tedavi gördüğünün anlaşılması karşısında, temyiz isteminin öğrenme üzerine süresinde olduğu kabul edilerek dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Sanığın, temyiz dilekçesi ekinde sunduğu ....Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nin 22.03.2016 tarihli raporunda, psikotik hastalığı olduğu ve hastanede yatılı tedavi gördüğünün belirtilmesi karşısında, TCK’nın 32. maddesi gereğince "akıl hastalığı nedeniyle, işlediği fiillerin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya bu fiillerle ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azalmış veya önemli derecede azalmış olup olmadığı konusunda yöntemince rapor alınarak sonuca göre karar verilmesi zorunluluğu,

2-02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamında bulunduğu anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda tekrar değerlendirilip belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'ın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 03/05/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2769, Karar No: 2019/18962, Tarih: 26.11.2019

**5. Hukuk Dairesi         2019/2769 E.  ,  2019/18962 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kısmen kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen kararına karşı, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince kabulü HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden hüküm kurulmuş, bu karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; Arazi niteliğindeki ... Mahallesi 1422 parsel sayılı taşınmaza net gelirine göre değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile taşınmazın arta kalan kısmında değer azalışı olmayacağı gerekçesiyle hükmün HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nun 370. maddesi gereğince ONANMASINA, idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 26/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6642, Karar No: 2013/1702, Tarih: 20.03.2013

**23. Hukuk Dairesi         2012/6642 E.  ,  2013/1702 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı, davalı ... ile davalı kooperatif arasında ......1991 tarihinde arsa payı karşılğı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, yapılan kura sonucu A1 Blok, ....kat, ... nolu dairenin davalı ...'a isabet ettiğini, bu dairenin 02.06.1998 tarihinde kendisine hisse devir sözleşmesi ile satıldığını, bedelinin tamamının ödendiğini, on senedir taşınmazın kendisine ait olduğunu, taşınmazı kiraya verdiğini, kira paralarını da kendisini aldığını, daha sonra kura çekimine yapılan itirazlar nedeni ile yeniden kura çekildiğini, bu defa davalı ...'e A1 Blok, ... nolu dairenin isabet ettiğini, davalı kooperatife davalı ...'e isabet eden taşınmazın kendisine verilmesi için başvurduğunu ve fakat kooperatifçe, dairenin sözleşme gereği davalı ... adına tescilinin yapılacağının bildirildiğini, dairenin, halihazırda kooperatif adına kayıtlı olduğunu ileri sürerek, A1 Blok, ... nolu dairenin tapu kaydının iptali ile kendi adına tescilini, kooperatifte ferdileşme tamamlanmamış ise kendisinin, davalı ...'in haklarının halefi olarak hak sahibi bulunduğunun tespitine, dairenin tescili mümkün değil ise daire bedeli olan 80.000,00 TL'nin davalı ...'den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., davacının beyanlarının doğru olduğunu, yeniden yapılan kura sonucu kendisine verilmesi gereken daire sayısının ikiden bire düşürüldüğünü, bu nedenle kooperatifle aralarında ihtilaf çıktığını, davacıya satılan dairenin tapusunun verilemediğini savunarak, daire satışı yapıldığından tescil yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili, sözleşme gereği davalı ...'e düşen daire miktarının ....216 olduğunu, bir adet dairenin davalı ...'e teslim edildiğini, davalının, kalan 0,216 payının, .../...'unu ....'a, .../...'unu da... isimli diğer arsa sahiplerine devrettiğini, 0,... payıyla ilgili olarak kooperatifi de ibra ettiğini, davalı ...'in bir daire hakkı olduğu halde A1 Blok, ... nolu daireyi dava dışı ...'e, A1 Blok, ... nolu dairenin davacı ......'a sattığını, ...'ın bir daire hakkı olduğu için dairelerin bu kişiler adına tescilinin mümkün olamayacağını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı ...'in, A ... Blok .... kat ... no.lu daire ile ilgili olarak ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/... Esas sayılı dosyasında tapu iptali ve tescil davası açıldığı, yargılama sonucunda arsa sahibi davalı ...'a bir daire isabet ettiği, bu dairenin A ... Blok .... kat ... no'lu daire olduğu, arsa sahibi ...'ın dava konusu daireyi biri davacı olmak üzere iki ayrı kişiye hisse devri suretiyle sattığı, davacı ... ile yapılan sözleşme daha önce olduğundan davacı adına tescil kararı verildiği ve kararın, ... denetiminden geçerek kesinleştiği, her ne kadar ... bu dosya davacısı ... .... Asliye Hukuk Mahkemesindeki davada taraf değilse de, anılan davada verilen karar ile dairenin ikinci satış yapılan şahsa ait olduğunun sabit olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

...) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

...) Dava, hisse devir sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

Yapılan yargılama sonucu, dava konusu edilen A1 blok ... nolu bağımsız bölüm için davacının talepte bulunamayacağı tespit edilmiştir. Ne var ki davacı dava dilekçesinde, tescil talebi yerinde görülmediği takdirde daire bedelinin davalı ...'tan tahsilini istemiştir. Zira, dosya içinde bulunan 02.06.1998 tarihli hisse devir sözleşmesiyle, davalı ...'in kendisine ait bağımsız bölüm hissesini davacıya devir ve temlik ettiği, devir bedelini de nakden ve peşin olarak alındığının belirtildiği görülmektedir. Bu itibarla, davacının alacak talebi hakkında işin esasına girilerek, toplanacak deliller kapsamında değerlendirme yapılarak hükme varılması gerekirken, anılan talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi doğru olmamış, usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... günlük yasal süresi içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....03.2013 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/897, Karar No: 2011/6324, Tarih: 24.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/897 E.  ,  2011/6324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ... ve ...'ın İİK'nun 337/a maddesi uyarınca üçer ay hapis cezasıyla cezalandırılmalarına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanıklar müdafii tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı kabul edilmelidir. Hal böyle olunca sanıkların beraatleri yerine mahkumiyetlerine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün kısmen istem gibi BOZULMASINA, 24.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.