muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/6360, Karar No: 2024/8527, Tarih: 16.09.2024

Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi yada çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.

2) Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru üzerine verdiği kararda:

“Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere hizmet tespiti davalarıyla işçilik alacakları davaları birbirini etkileyebilecek bağlantılı davalardır. Nitekim Yargıtaya göre işçilik alacakları davasında -açılmış ise- kural olarak hizmet tespiti davasının sonucu beklenmelidir. Yine Yargıtay kararlarında her iki davanın birbirlerini etkilemesi mümkün ise de davaların niteliği gereği farklı sonuçlara varılabileceğinin kabul edildiği görülmektedir. Zira hizmet tespiti davalarında -kamu düzenine ilişkin olduğundan- re'sen araştırma ilkesinin, işçilik alacaklarıyla ilgili davalarda ise taraflarca hazırlama ilkesinin geçerli olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle işçilik alacakları davasında verilen karar hizmet tespiti davasında kesin delil değil güçlü delil olarak kabul edilmektedir. Hemen belirtmek gerekir ki delil değerlendirmesi İlk Derece Mahkemelerinin takdirinde olup bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içermedikçe Anayasa Mahkemesinin bu takdire müdahalesi söz konusu değildir. Bununla birlikte bağlantılı davalarda birbirine aykırı karar verilmesi hâlinde bu aykırılığın-taraflarca ileri sürülmesi durumunda- gerekçesinin açıkça ortaya konması anayasal bir yükümlülüktür ve bu husus Anayasa Mahkemesinin inceleme alanı kapsamındadır”

Gerekçesi ile işçilik alacaklarında hizmet süresi ve prime esas kazanç tespitinin, açılacak hizmet tespiti davasında kuvvetli delil olacağını belirtmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da aynı hukuki değerlendirmeyi yapmıştır (Y. HGK. 16.07.2020 tarih ve 2016/10-2141 Esas, 2020/585 Karar).

Gerekçesi ile işçilik alacaklarında hizmet süresi ve prime esas kazanç tespitinin, açılacak hizmet tespiti davasında kuvvetli delil olacağını belirtmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da aynı hukuki değerlendirmeyi yapmıştır (Y. HGK. 16.07.2020 tarih ve 2016/10-2141 Esas, 2020/585 Karar).

3) İnceleme konusu dosyada; davacı 01.10.2005-02.07.2011 ve 26.08.2012-06.09.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece davacının 01.03.2006-31.03.2009 ve 25.01.2010-12.10.2010 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Davacının hizmet cetvelinde 02.07.2011-26.08.2012 ve 06.09.2012-09.09.2016 dönemlerinde davalı iş yerinden sigorta bildirimleri yapılmış olup talep döneminde başka iş yerinden bildirimi bulunmamaktadır. Ayrıca Mahkemece işçilik alacakları dosyasında tespit edilen ücretin asgari ücrete oranlaması yapılarak davacının kabul edilen dönemlerde asgari ücretin 1.9 katı ücretle çalıştığı yönünde hüküm kurulmuştur.

Ancak kesinleşen işçilik alacakları dosyasında davacı işçilik alacakları için davalı işyerinde 01.10.2005 tarihinden 05.10.2026 tarihine kadar çalıştığını iddia ederek, bu süre için kıdem ve ihbar tazminatı ile işçilik alacakları talep etmiş, ancak Mahkemece davacının Kuruma bildirilen ilk hizmet süresi olan 02.07.2011-25.07.2016 tarihleri arasında çalıştığı, öncesinde davalı işyerinde çalıştığını kanıtlayamadığı gerekçesi ile 02.07.2011-25.07.2016 çalışma süresi için işçilik alacaklarına karar verilmiştir. İşçilik alacakları dosyasında dinlenen ve çalışma süresi ile ilgili beyanda bulunan aynı tanıklar bu hizmet tespit davasında da dinlenmişlerdir. Mahkemece tanık beyanlarına itibar edilerek kayıt öncesi davacının 01.03.2006-31.03.2009 ve 25.01.2010-12.10.2010 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4) Kesinleşen işçilik alacaklarında davacının kayıt öncesi 02.07.2011 tarihinden önce çalışmadığı belirlenmiş ve kesinleşmiştir. Davacı sigortalı bu dosyada bu süreler için işçilik alacağı talep etmiştir. 02.07.2011 öncesi çalıştığını kanıtlayamadığına göre bu durum hizmet tespiti için kuvvetli delil niteliğini almıştır. Bu dosyada dinlenen tanıkların beyanı esas alınmadığına göre bu dava için delil olarak değerlendirilemez. İşçilik alacaklarındaki tespit yazılı delil haline gelmiştir.

5) Kaldı ki davacı kayıt öncesi bu dosya için 12.10.2010-02.07.2011 arası hizmetin olmadığına dair tespiti temyiz etmemiş, iş ilişkisinin kesildiğini kabul etmiştir. Bu durumda dava 2021 yılında açıldığına göre 02.07.2011 öncesi hak düşürücü süreye de uğramıştır. Davanın reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/24247, Karar No: 2016/119, Tarih: 18.01.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/24247 E.  ,  2016/119 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kırıkkale 2. İş Mahkemesi

Tarihi : 19.11.2015

No : 2015/116-2015/463

Dava, Alman Rant sigortasına giriş tarihinin Türkiye’de sigortalılık başlangıcı olarak tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma sonrasında, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemece bozma ilamına uyularak karar verilmişse de bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Bozma ilamında belirtildiği üzere, yurtdışında çalışan Türk vatandaşlarının yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Kanun hükümleri uyarınca borçlandırılan sürelere dayalı olarak hangi şartlarda aylık bağlanacağı anılan Kanunun 6'ncı maddesinde belirlenmiştir. Tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır.

Kesin dönüşün, aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade ettiği; “sosyal sigorta ödeneği” deyiminden, çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ödeneklerin amaçlandığı; “sosyal yardım ödeneği” ibaresinin ise bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından

./...

./...

muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımlar anlamını taşıdığı kabul olunmaktadır. Ne var ki, “kesin dönüş” ifadesi, mutlak anlamda, yurtdışında bulunduğu ülkeden Türkiye’ye döndükten sonra tekrar yurtdışına çıkış yapmama şeklinde değerlendirilemez. İkamet şartına bağlı olmayan nitelikte sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alanlara, anılan koşulun gerçekleştiğinin kabulü ile aylık bağlanabilecektir. Aksi yöndeki düşünce, Anayasamızın 23'üncü maddesi ile güvence altına alınmış olan “Yerleşme ve seyahat hürriyeti”nin; İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine) ek 4 nolu Protokolün 2'nci maddesi ile tanınmış “Serbest dolaşım özgürlüğü”nün ihlali sonucunu doğuracaktır. 3201 sayılı Kanunun 6'ncı Maddesinin B bendi ile tekrar yurtdışına gitmek değil, yabancı ülke mevzuatına tabi olarak çalışmak ve ikamete dayalı sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği almak, aylığın kesme nedeni olduğu belirtilmiş; 3201 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlanıp altı aydan daha uzun süre yurtdışında bulunmuş olanların, yurtdışında çalışıp çalışmadıklarını ve ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alıp almadıklarını “3201 sayılı Kanuna göre aylık alanlara mahsus yoklama belgesi” vererek, aylıklarını almaya devam edebilecekleri, Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 14'üncü maddesi ile hüküm altına alınmış olup, yurtdışında uzun süre kalmak, tek başına bir aylık kesme nedeni teşkil etmemektedir.

Ayrıca, yurtdışında geçen çalışmalar sonucu o ülkenin sosyal güvenlik sisteminden hak kazanılan yaşlılık ya da malullük aylığının bir sonucu olan ve ikamete dayalı bulunmayan sosyal sigorta veya sosyal yardım niteliğindeki edimlerden yararlanmak, yurtdışından kazanılmış olan sosyal güvenlik hakkının en doğal sonucu olup, bu haktan feragat anlamı çıkacak şekilde bir “kesin dönüş” tanımı yapılması, sosyal güvenlik hakkından feragat edilemeyeceği olgusunun göz ardı edilmesi sonucunu da doğuracaktır.

Dava konusu somut olayda; 29.11.2013 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinden sonra getirtilen 16.04.2015 tarihli Alman sigorta merciine ait TR 4 belgesinde, davacının 01.01.2012-31.08.2014 tarihleri arası kesintisiz olarak Bezug von Arbeitslosengeld II keine Anrechnung (İşsizlik parası II, hesaba alınmadı ) süresinin bulunması karşısında; Mahkemece, söz konusu ödeneğin ikamete dayalı bir ödenek olup olmadığı usulünce araştırılmalı, ikamete dayalı olduğunun anlaşılması halinde, her ne kadar davacının söz konusu ödenekleri geri iade ettiği, dosyadaki Alman sigorta merciinin 22.04.2015 tarihli yazısından anlaşılsa dahi, bu iade durumunun davacının söz konusu tarihlerde yurtdışında ikamete dayalı olarak sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alması olgusunu değiştirmeyeceği de gözetilerek, usul ekonomisi gereği “kesin dönüş” koşulunun gerçekleştiği yani davacının söz konusu ödeneği almayı sonlandırdığı tarih esas alınarak yaşlılık aylığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

./...

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 18.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8474, Karar No: 2021/15511, Tarih: 21.12.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/8474 E.  ,  2021/15511 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tapu kaydının hatalı tutulması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nun 1007. maddesi uyarınca tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, tapu kaydının hatalı tutulması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nun 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın   kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı Hazine vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun  kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince yeniden esas hakkında hüküm kurulmuş; karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin verilen kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmak suretiyle, HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurularak, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nun 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davacıdan peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 21/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/7054, Karar No: 2019/2333, Tarih: 07.02.2019

**3. Ceza Dairesi         2018/7054 E.  ,  2019/2333 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nin 86/2. maddesi uyarınca verilen 160 gün adli para cezasının 86/3-e maddesi gereğince (1/2) oranında artırım tatbik edilirken "240 gün" yerine "230 gün" adli para cezasına, bu miktar üzerinden TCK'nin 62/1. maddesi gereğince (1/6) oranında indirim tatbik edilirken hesap hatası neticesinde "200 gün" yerine "191 gün" adli para cezasına, netice adli para cezasının ise TCK'nin 52/2. maddesi uyarınca günlüğü 20,00 TL'den hesaplanarak neticeten “4.000,00 TL” adli para cezasına hükmedilmesi gerekirken hesap hatası neticesinde yazılı şekilde “3.280,00 TL” adli para cezasına hükmedilmesi suretiyle eksik ceza tayin edilmesi, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 07.02.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10125, Karar No: 2008/14879, Tarih: 10.11.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/10125 E.  ,  2008/14879 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Yargıtayca temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Davaya konu olan taşınmazlardan ve dava dilekçesine ekli krokide 11/e harfi ile gösterilen taşınmazın genel arazi kadastro çalışmaları sırasında hangi parsel numarası altında tespit gördüğü, ... Bilirkişi ... Kiriş ile Kadastro Müdürlüğünden sorularak, alınacak ek rapor ile cevabi yazının dosya içine konulması, tespit edilecek parsellere ilişkin kadastro tespit tutanağı örneği ile davalı ise dava dosyalarının ve bu parseller ile tüm çevrelerini gösterir kadastro paftası örneğinin ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 10/11/2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11379, Karar No: 2015/17498, Tarih: 17.12.2015

**5. Ceza Dairesi         2015/11379 E.  ,  2015/17498 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2015/310592

Dolandırıcılık suçundan sanık Y.. A.. ve suç ortaklarının yapılan yargılanmaları sırasında; Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesiyle Bursa 10. Asliye Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanıkların üzerine atılan suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Bursa 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/05/2015 gün ve 2015/495 E. 2015/485 K. sayılı GÖREVSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 17/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5128, Karar No: 2015/33334, Tarih: 15.12.2015

**10. Ceza Dairesi         2015/5128 E.  ,  2015/33334 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2015/314770

Mahkeme : TEKİRDAĞ 2. Ağır Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi - Numarası : 22/06/2015 - 2015/97 esas ve 2015/109 karar

Suç : Uyarıcı madde ticareti yapma

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Bozmaya uyulduğu, yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile aşağıda belirtilenin dışında yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA; ancak bu durumun yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK'nın 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, TCK'nın 53. maddesinin uygulanması ile ilgili bölümün hüküm fıkrasından çıkarılması ve yerine “Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli iptal kararından sonra oluşan durumuna göre, sanık hakkında, TCK'nın 53. maddesinin 1 ve 2. fıkraları ile 3. fıkrasının birinci cümlesinin uygulanmasına” ibaresinin yazılması suretiyle, hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 15/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21827, Karar No: 2017/8033, Tarih: 16.11.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/21827 E.  ,  2017/8033 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Yasa'nın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesindeki, “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş olup davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesidir.

Somut olayda; 9.2.2013 tarihinde davalı işyeri işçilerinden ... silindir makinesindeki bozuk malzemeyi çıkarmak için sistemi durduran teli çekmeyi unutarak elini sokması neticesinde sağ elinin işaret parmağının kopması sonucu yararlandığı, hükme esas alınan kusur raporunda davalı işveren %65, kazalı sigortalı işçi %35 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, kurum müfettiş raporunda ise, davalı işverene %25, kazalı sigortalıya %75 kusur verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, müfettiş raporu ve dosya kusur raporu arasındaki çelişki giderilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Mahkemece, müfettiş raporu ve dosya kusur raporu arasındaki çelişki giderilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

O halde, mahkemece, 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesi kapsamında kusur raporu alması, kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının 4857 sayılı Kanun'un 77. maddesi hükmü doğrultusunda raporda tartışılması gerekir. Kamu düzeni düşüncesi ile oluşturulan işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuat hükümleri; işyerleri ve eklerinde bulunması gereken sağlık şartlarını, kullanılacak alet, makineler ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek hastalıklara engel olarak alınacak tedbirleri, aynı şekilde işyerinde işkazalarını önlemek üzere bulundurulması gerekli araçların ve alınacak güvenlik tedbirlerinin neler olduğunu belirtmektedir. Burada amaçlanan, yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin vücut tamlığı ve yaşama hakkının önündeki tüm engellerin giderilmesidir.Uygulamada önemli olan, işverenin iş kazasına neden olmuş hareketinin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığının tespiti işidir. Bu konuda yapılacak ilk yargı işlemi, mevcut hükümlere göre alınacak tedbirlerin neler olduğunun tespiti işidir. Mevzuat hükümlerince öngörülmemiş, fakat alınması gerekli başkaca bir tedbir varsa, bunların dahi tespiti zorunluluğu açıktır. Bunların işverence tam olarak alınıp alınmadığı (=işverenin koruma tedbiri alma ödevi), alınmamışsa zararın bundan doğup doğmadığı, duruma işçinin tedbirlere uymamasının etkili bulunup bulunmadığı (=işçinin tedbirlere uyma yükümlülüğü) ve bu doğrultuda tarafların kusur oranı saptanacaktır. Sorumluluğun saptanmasında kural, sorumluluğu gerektiren ve yasada belirlenmiş bulunan durumun kendi özelliğini göz önünde bulundurmak ve araştırmayı bu özelliğe göre yürütmektir.

Mahkemece, dava konusu iş kazasında; iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile, işçi sağlığı ve işgüvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek 3 kişilik bilirkişi kurulundan, mevzuat uyarınca hangi önlemlerin alınması gerektiği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığı yönlerinin yargısal denetime elverir biçimde irdelenip, çelişkiden uzak kusur raporu alınarak, karar verilmesi gerekir.

Ayrıca, kabule göre dava belirsiz alacak davası olup dava değeri artırılmadığı dikkate alınarak fazlaya dair istemin reddine karar verilmesi hatalıdır.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 16.11.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.