muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/12367, Karar No: 2014/17590, Tarih: 22.12.2014

2-Davacının önleme talebinin incelenmesi konusundaki zorunluluk kişinin özel hayatı açısından bakıldığında acil bir gereksinim olarak ortada durmaktadır. Çünkü davacı taraf eldeki dosya içeriğine göre gerçekten bu talebinde haklıdır. Zira gerçekten dosyadaki kanıtlar davacının tam anlamıyla özel hayat içerikli olan görüntülerinin özellikle korsan internet sitelerinde yayınlanma olasılığının yüksek oranda göstermektedir. Haber ne kadar görünür gerçeğe uygun olursa olsun kişilerin cinsel içerikli özel görüntülerinin ve bu anlamda erotik ve pornografik görüntülerinin yayınlanmasında asla va asla kamu yararı olamaz. Yayınlandığı anda da kişinin özel hayatı oldukça ağır bir şekilde saldırıya uğramış olur. Dosya içeriğine göre bu olasılık yüksek olduğuna göre davacının MK 24 ve 25. maddesine dayanan taleplerinin incelenmesi ve kabul edilmesi gerekirdi. Bu nedenle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.22/12/2014
Yargıtay — Esas No: 2012/21219, Karar No: 2012/26861, Tarih: 17.12.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/21219 E.  ,  2012/26861 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan ve fidan niteliğindeki ağaçlara da yaş, cins ve verim durumuna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının davalı idareden alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 17.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7637, Karar No: 2012/4326, Tarih: 15.05.2012

**8. Hukuk Dairesi         2011/7637 E.  ,  2012/4326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tescil

... ile Hazine aralarındaki tescil davasının kabulüne dair Beydağ Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 01.02.2011 gün ve 40/42 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde, mevkii ve sınırlarını belirttiği taşınmazın, tapulama çalışmaları öncesinde vekil edeninin miras bırakanı babası tarafından dava dışı üçüncü kişiden satın alındığı halde, ...'nın yatak değiştirmesi sonucu anılan Çay'ın yatağı içerisinde kalması nedeniyle tapulama çalışmaları sırasında tespit harici bırakıldığı, sonrasında ...'nın yeniden yatak değiştirmesi nedeniyle nizalı taşınmazın tarla vasfına dönüştüğünü açıklayarak uyuşmazlık konusu taşınmazın vekil edeninin miras bırakanı...adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, hak düşürücü süre geçirildikten sonra dava açıldığını, dava konusu taşınmazın Devlet'in hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ve özel mülkiyete konu olamayacağını açıklayarak, davanın reddine ve taşınmazın TMK nun 713/6. maddesi uyarınca Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, eklemeli olarak davacının miras bırakanı ve davacı yararına zilyetlik yoluyla kazanma koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne; teknik bilirkişilerin krokilerinde A harfi ile gösterilen 25.070,95 m2'lik taşınmazın davacının miras bırakanı...adına tapuya tesciline, davacı yanca peşin yatırılan harcın mahsubu ile kalan 3.262,50 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına, davacı tarafından yatırılan 1.198,00 TL harcın, yapılan 1006,50 TL yargılama giderinin ve 7.886,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne ve ölü kişi adına tescile karar verilmesi doğru olmamıştır. Şöyle ki, dava, TMK.nun 713/1.maddesi uyarınca tapusuz taşınmazların tescili isteğine ilişkindir. Aynı maddenin 3.fıkrası hükmüne göre; tescil davası, Hazineye ve ilgili Kamu Tüzel Kişilerine karşı açılır. Eldeki dava ise, sadece yasal hasım olan Hazine'ye yöneltilerek açılmış yargılama sırasında ilgili Kamu Tüzel Kişisi davaya dahil edilmeksizin yargılamaya devam edilerek hüküm kurulmuştur. Teknik bilirkişilerin farklı tarihli krokilerine göre, nizalı taşınmaz Tosunlar Köyü sınırları içerisinde bulunmaktadır. Bu durumda, davanın ilgili Kamu Tüzel Kişisi olan Tosunlar Köyü Tüzel Kişiliğine yöneltilmesi, davaya katıldıkları takdirde, tanık ve delillerini bildirmeleri için süre ve imkan tanınması ve ondan sonra davanın yürütülmesi gerekir. Mahkemece, davada taraf teşkili sağlanmaksızın işin esasına girilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Öte yandan; davacı vekili dava dilekçesinde, nizalı taşınmazın vekil edeninin miras bırakanı...adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Dosya arasında bulunan nüfus kaydına göre, miras bırakan...20.01.1981 tarihinde öldüğü ve davacı dışında başka mirasçılarının da bulunduğu anlaşılmaktadır. Dava ise, 12.07.2005 tarihinde açılmıştır. Yani davanın açıldığı tarihte miras bırakan sağ değildir. Ancak davacı yanın isteğinin, tüm mirasçılar adına tescile karar verilmesi biçiminde anlamak, yorumlamak ve kabul etmek gerekir. Daire uygulaması da bu yöndedir. Çünkü, TMK. nun 28. maddesi uyarınca kişilik ölümle son bulur. Yine 04.05.1978 tarih ve 4/5 sayılı YİBK uyarınca ölü kişiye karşı dava açılamayacağı gibi ölü kişi adına iptal ve tescile de karar verilemez. Bu kapsamda, mahkemece, uyuşmazlık konusu taşınmazın tapuya ölü...adına tesciline karar verilmesi doğru olmamıştır. Ayrıca dosya kapsamından, miras bırakan Mehmet Ayvaz'ın ölüm tarihine göre terekesinin elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi olduğu tartışmasızdır. TMK.nun 701.maddesinde; “Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti elbirliği mülkiyetidir” şeklinde tanımlanmıştır. Elbirliği mülkiyetinde mirasçıların tereke malları üzerinde belli pay veya payları olmayıp hakları taşınmazın tamamı üzerine yayılmış olup terekenin tamamını kapsar. Aynı kanunun 702. maddesinde topluluk devam ettiği sürece tasarrufi işlemlerde tüm ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerektiği belirtilmiştir. Dava açmakta tasarrufi bir işlem olup mirasçılardan birinin tek başına dava açması mümkün değildir. Tüm mirasçıların birlikte üçüncü kişilere karşı dava açma zorunluluğu vardır. Ancak, tereke adına bir veya birkaç mirasçının tek başına üçüncü kişilere karşı dava açılması halinde taraf teşkilinin yargılama sırasında tamamlanması ve sağlanması mümkündür.

Bu durumda; mahkemece, miras bırakan Mehmet Ayvaz'ın mirasçılık belgesinin davacı yandan temin edilerek dosyaya eklenmesi, anılan miras bırakanın diğer mirasçılarının davaya karşı olurlarının alınması veya TMK. nun 640. maddesi gereğince terekeye temsilci atanması suretiyle taraf teşkilinin sağlanması, davanın ilgili Kamu Tüzel Kişisi olan Tosunlar Köyü Tüzel Kişiliğine yöneltilmesi, yargılamaya geldikleri taktirde savunma ve delillerinin tespiti ile ondan sonra uyuşmazlık hakkında hüküm kurulması gerekmektedir. Mahkemece, dava şartı olan aktif taraf ehliyetine ilişkin şartlar ve taraf teşkili sağlanmadan, işin esasına girilerek ölü kişi adına tescile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Kabule göre de; dava TMK.nun 713/1 maddesine göre açılmış tescil davası olduğuna göre, aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca Hazine'nin yasal hasım olmasına rağmen harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmuş olması yasaya aykırıdır. Başka bir anlatımla bu tür davalarda; dava nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın harcın davacıdan tahsili ile diğer yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, harç ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile

yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1605, Karar No: 2014/3691, Tarih: 01.04.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/1605 E.  ,  2014/3691 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SARIOĞLAN SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/01/2013

NUMARASI : 2011/143-2013/1

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu C. Mahallesi çalışma alanında bulunan . ada 40 parsel sayılı 24.419,41 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle A.T.adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı R.. S.., miras yoluyla gelen hakka dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümü hakkında tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli .ada 40 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile teknik bilirkişi tarafından düzenlenen 3.12.2012 havale tarihli haritada (A) harfi ile gösterilen 18.895,22 metrekare kısmın muris H.S.mirasçıları adına payları oranında tapuya tesciline, geriye kalan 3.524,19 metrekare kısmın Ali Türkay mirasçıları adına payları oranında tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, A. T. mirasçılarından K.. T.. tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, mirasçılardan C.. S..'ın da davaya muvafakatı bulunduğunun anlaşılmış olmasına göre, davalı tarafın sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak 6100 sayılı HMK'nın “taleple bağlılık ilkesi” başlıklı 26. maddesi “hakimin, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği” hükmünü amirdir. Somut olayda; davacı R.. S.. dava dilekçesinde net bir şekilde çekişmeli . ada 40 parsel sayılı taşınmazın 17.419,41 metrekare bölümü hakkında dava açmıştır. Hal böyle olunca, mahkemece, davacı tarafın talebini karşılayacak şekilde sadece dava konusu 154 ada 40 parsel sayılı taşınmazın 17.419,41 metrekare bölümüne ilişkin bir hüküm kurulmakla yetinilmesi gerekirken; davacı tarafın talebi aşılmak suretiyle, çekişmeli 154 ada 40 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile teknik bilirkişi tarafından düzenlenen 3.12.2012 havale tarihli haritada (A) harfi ile gösterilen 18.895,22 metrekare kısmın muris H. S. mirasçıları adına payları oranında tapuya tesciline karar verilmek suretiyle dava dışı bölüm yönünden de davacı lehine hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı K.. T..'ın temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davalıya iadesine, 01.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/35221, Karar No: 2016/2028, Tarih: 27.01.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/35221 E.  ,  2016/2028 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kasten yaralama suçundan sanık ...’ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 86/2 ve 86/3-a maddeleri uyarınca 900,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 52/4. maddesine göre cezanın 3 eşit taksitte ödenmesine dair ... Sulh Ceza Mahkemesinin 27/02/2014 tarihli ve 2013/1047 esas, 2014/172 sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığı'nın 23.10.2015 tarih ve 2015/21851 – 69135 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 25.11.2015 tarih ve 2015/360524 sayılı tebliğnamesi ile Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, 1) 5237 sayılı Kanun'un 86/2. maddesinde "Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması halinde, mağdurun şikayeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur." şeklinde düzenlemenin yer aldığı ve kasten yaralama suçu sebebiyle hapis cezası ile adli para cezasının seçimlik ceza olarak düzenlendiği, 5560 sayılı Kanun’la değişik 5237 sayılı Kanun'un 61/9 maddesinde de "Adlî para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü suçlarda bu cezaya ilişkin gün biriminin alt sınırı, o suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da, hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz." şeklinde yapılan düzenleme karşısında, sanık hakkında seçimlik cezalardan adlî para cezasının seçilmiş olmasına göre, bu cezanın gün biriminin alt sınırının hapis cezasının alt sınırından az olmayacak şekilde adlî para cezasına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik cezaya karar verilmiş olunmasında,

2) Para cezasının bir gün karşılığı miktarını gösteren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 52/2. maddesinin hüküm fıkrasında yazılmamasında,

3) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 52/4. maddesine göre adli para cezasının taksit miktarı dörtten az olamayacağı gözetilmeden, yazılı şekilde 3 taksitte ödenmesine karar verilmesinde; isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309.maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

2) Para cezasının bir gün karşılığı miktarını gösteren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 52/2. maddesinin hüküm fıkrasında yazılmamasında,

3) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 52/4. maddesine göre adli para cezasının taksit miktarı dörtten az olamayacağı gözetilmeden, yazılı şekilde 3 taksitte ödenmesine karar verilmesinde; isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309.maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteyen yazısına dayanan tebliğnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden; ... Sulh Ceza Mahkemesinin 27/02/2014 tarihli ve 2013/1047 esas, 2014/172 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4.maddesinin (d) bendi gereğince, 1 no'lu bozma nedeni yönünden aleyhe sonuç doğurmamak üzere, kanun yararına BOZULMASINA, sanığın 5237 sayılı TCK’nin 86/2.maddesi gereğince 30 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, 86/3-a maddesi gereğince cezası ½ oranında artırılarak 45 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı kanunun 52/2.maddesi gereğince sanık hakkında belirlenen adli para cezası günlüğü 20 Türk Lirasından çevrilerek ve sonuç olarak 900 Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına, hükmün TCK'nin 52/4. maddesi gereğince taksitlendirmeye ilişkin parağrafından “ 3 eşit taksit” ibaresi çıkartılarak yerine “4 eşit taksit” ibaresi eklenmesine, infazın bu şekilde yapılmasına, diğer kısımların aynen bırakılmasına; dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE; 27.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13524, Karar No: 2018/7516, Tarih: 30.11.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/13524 E.  ,  2018/7516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 10/02/2015 gün ve 2014/109 - 2015/49 sayılı kararı bozan Daire'nin 30/05/2016 gün ve 2015/11055 - 2016/5940 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalının 31/08/2007 tarihinde yaptıkları kurum devir sözleşmesi ile davalının kurucusu olduğu kreşin devri konusunda anlaştıklarını, müvekkili tarafından davalı tarafa devir bedeli olarak 15.500,00 TL'lik vadeli bir çek verildiğini, müvekkilinin kreşin faaliyetlerini sürdürebilmesi için zorunlu ve faydalı masraflar yaparak devraldığı kreşin eksikliklerini giderdiğini, davalı tarafın sözleşmenin feshini haklı bir sebebe dayanmadan ihtarda bulunmadan hukuk dışı bir yolla müvekkiline ait kreşin kapısını kırıp içeri girerek kreşe el koyduğunu, devir sözleşmesi için verilen 15.500,00 TL değerindeki çekin iade edilmediğini, haksız olarak feshedilen sözleşmenin doğurduğu maddi zararlardan 1.000,00 TL'lik kısmının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle haksız fesih tarihi olan 22/09/2007 'den itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 13/05/2011 tarihli ıslah dilekçesi ile alacağı 35.192,22 TL olarak ıslah etmiştir .

Davalı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuştur.

Davalı vekili bu kez karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 14,00 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 314,79 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 30/11/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2752, Karar No: 2011/4813, Tarih: 26.09.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/2752 E.  ,  2011/4813 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'in İİK'nun 337/a maddesi gereğince üç ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma talepli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.