muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/18665, Karar No: 2017/11470, Tarih: 11.12.2017

ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.1.5. maddesi ve TTK.’nun 1292/3. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.(HGK 10.12.1997 gün ve 1997/11-772-1043; HGK 16.12.1998 gün ve 1998/11-872-905; HGK 22.12.2010 gün ve 2010/17-655-688 sayılı ilâmları)Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak açılan alacak istemine ilişkindir. Kasko sigorta Poliçesi Genel şartlarının A/5 maddesinde 10 bent halinde sigorta teminatı dışında tutulan haller sayılmıştır. Taşıtın KTK hükümlerine göre gerekli sürücü belgesi olmayan kimselerce kullanılması nedeniyle zararlar da teminat dışında kalan haller arasında gösterilmiştir.2918 Sayılı KTK'nun 36 vd.maddeleri uyarınca gerekli ehliyetnameye sahip olmayan kişi tarafından aracın kullanılması sırasında oluşan zararlar teminat dışındadır. Ayrıca taşıtı kullanan kişinin ehliyetinin o taşıtı kullanmaya uygun ehliyetli olması gereklidir.Somut olayda, ... 2.Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/57 sayılı dosyasında; 67 sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan dolayı yargılama yapıldığı, davanın henüz derdest olduğu, bu davada; davacı şirkete ait aracın sürücüsü olan ...’e ait sürücü belgesinin de sahteliğini içeren iddianame kısımları olduğu, sürücü ... kendi beyanlarında; ilkokul terk olduğu için diploması bulunmadığını, dava dışı Kemal adında bir şahsın kendisine yardım ederek sahte diploma alıp bunun üzerine sürücü belgesi aldığını belirttiği, ayrıca ...’in sürücü belgesi ...’den alınıp Türkiye’de tebdil edildiği anlaşılarak ... ile yapılan yazışmada sürücü belgesinin ...’e ait olmadığı belirtildiği ancak buna ilişkin yargılamanın henüz devam ettiği anlaşılmaktadır.Borçlar Kanunu’nun 53. maddesine ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, hukuk hâkimi, gerek ceza hâkiminin belirlediği kusur oranı gerekse delil yetersizliğine dayalı beraat kararı ile bağlı değil ise de, sanığın isnat edilen eylemi işlemediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayalı beraat kararı ile o eylemin hukuka aykırılığını ve failini belirleyen mahkumiyet kararının bu yönleriyle bağlıdır. Buna göre;somut olayın özelliği itibariyle maddi vakıanın, özellikle sürücü belgesinin sahte olup olmadığının tespiti açısından ceza davasının sonucu önem arz etmektedir. Bu nedenle sözü edilen ceza davasının sonucu ve kesinleşmesi beklenmeli, tüm deliller birlikte yeniden değerlendirilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Yerel mahkemece bu yönler üzerinde durulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ve davacıya geri verilmesine 11/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2013/4171, Karar No: 2013/6331, Tarih: 21.10.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/4171 E.  ,  2013/6331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve, temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince müvekkiline verilmesi gereken bir tam ve bir yarım daireden tam dairenin teslim edildiğini, ancak yarım dairenin teslim edilmediğini ileri sürerek, müvekkilinin yarım daire hakkının olduğunun tespitiyle kat mülkiyeti kurulurken dikkate alınmasına, olmadığı takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL yarım daire bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; davacının, sözleşme gereği ...,... dairenin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle kira tazminatı istemiyle daha önce açtığı davanın kabulüne karar verildiği, re'sen yapılan hesaplama sonucu yarım daire bedelinin 125 ay olduğu ve bunun da ....812,05 TL'ye karşılık geldiği, 56 ay bedeli olan ....740,00 TL'nin çıkartılması ile kalan ....072,05 TL'nin bu davada talep edilebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, ....072,50 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

...-Davada, taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davacı yana ait olacağı kararlaştırıldığı halde teslim edilmediği ileri sürülen 0,... bağımsız bölümün mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, bu mümkün olmadığı takdirde fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak koşuluyla 40.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Hal böyleyken mahkemece, taraflar arasında gecikme tazminatı talebine ilişkin daha önce görülen davada verilen karar (... ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....05.2010 gün ve 2009/67-2010/183 esas ve karar sayılı ilamı) esas alınarak 0,... daire bedelinin re'sen hesaplandığından bahisle kira kaybı (gecikme tazminatı) hesabı yapılarak hüküm tesis edilmiştir. HMK'nın .... maddesine göre hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. İzah edilen sebeplerle, hatalı değerlendirme sonucu talep dışı bir hususta karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuş ve bozmayı gerektirmiştir.

...-Bozma nedenine göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

...-Bozma nedenine göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ........2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/836, Karar No: 2021/872, Tarih: 14.10.2021

**6. Hukuk Dairesi         2021/836 E.  ,  2021/872 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; müvekkilinin ....Arsa ve Konut Yapı Kooperatifinin ortağı olduğunu, ferdileşme sonucu İzmir ili, .... ilçesi, .... Mahallesi, .... Ada, 2 Parselde kayıtlı D Blok Kat 1, 3 numaralı bağımsız bölümün sahibi olduğunu, daha sonradan müvekkilinin söz konusu taşınmazını davalı yana satmış olup, satışla beraber davalının kooperatif üyeliğini de devralmış olduğunu buna müteakiben kooperatif yönetim kurulu 04.06.2010 tarihinde toplanarak aldığı kararla müvekkilin ortaklık payının ...'e devrini kabul ederek davalı yanı kooperatif ortağı olarak kaydettiğini, müvekkilinin kooperatif hissesini davalı yana devretmesine rağmen ....Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi tarafından İzmir ..... Noterliği'nin 10.03.2014 Tarih ve 07509 Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile tasfiye giderlerine katılım payı adı altında talep edilen 5.071,32 TL aidat bedelini herhangi bir haciz işlemine maruz kalmamak adına 12.03.2014 tarihinde ihtarnamede kooperatif hesabı olarak belirtilen Akbank/İzmir Konak Şubesine ihtirazi kayıtla yatırmak zorunda kaldığını, taraflar arasında bağıtlanan devir sözleşmesine göre müvekkilinin söz konusu aidat bedelinden dolayı sorumluluğu bulunmadığını, hukuken söz konusu bedelin kooperatif hissesini devralan davalı tarafından karşılanmasının gerektiğini ileri sürerek İzmir 15. İcra Dairesinin 2014/10661 sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, mahkemece pay devrinin herhangi bir biçime bağlı olmadığı, yazılı belgeye karşı pay devrinden rücu edildiğine ilişkin sözlü itirazın kabul edilemeyeceği 19.08.2009 tarihinde davacının taşınmazını davalıya sattığı ve bu tarihte ortaklık payının da davalıya devredildiği, yazılı belgeye karşı davalının kooperatif hissesini devralmadan vazgeçtiğini, yazılı belgeler

ile kanıtlayamadığı, davalının kooperatif ortaklığını devralması nedeniyle bilirkişi raporunda belirlenen 5.071,32 TL aidatı ödemek zorunda olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine;

ile kanıtlayamadığı, davalının kooperatif ortaklığını devralması nedeniyle bilirkişi raporunda belirlenen 5.071,32 TL aidatı ödemek zorunda olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine;

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince; taraflar arasında hisse devir sözleşmesi yapılmış ise de, tarafların uzun bir süre bu sözleşmeyi kooperatife ibraz ederek hisselerinin devredildiği konusunda bildirimde bulunulmaması, sözleşmeden sonra yapılan 28/3/2010 tarihli genel kurul toplantısı hazirun cetvelinde davacının ortak olarak imzasının bulunması ve ortak olarak oy kullanmasından 2 gün sonra davacı tarafından hisse devir sözleşmesinin kooperatife sunularak, ortaklığını davacıya devrettiğini bildirmiş olması karşısında, taraflar arasındaki hisse ve ortaklığın devir sözleşmesinden dönülmüş olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Kooperatif hisse devir sözleşmesi yazılı olarak yapılmış olması halinde geçerlidir. Ferdi ilişkiye geçilmesi sonrasında kooperatiften edinilen yerin tapuda devri kooperatif hissesininde devredildiği anlamına gelmez kooperatif hissesinin ayrıca devri gerekir.

Somut olayda davacı tarafından edinilen bağımsız bölümün ferdi ilişkiye geçildikten sonra tapuda davalıya devredildiği ayrıca kooperatif hissesinin de devredildiğine dair yazılı bir sözleşme yapıldığı, bu sözleşmenin kooperatife ibraz edildiği ve kooperatif yönetim kurulunca davalının üye olarak kaydedildiği anlaşılmaktadır. Aksi, davalı tarafından isbat edilmediği hususu da nazara alındığında davalının kooperatif üyesi olduğunun kabulü ve uyuşmazlığın bu doğrultuda çözülmesi gerekir. Bu gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde redde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir suretinin de İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 14.10.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/134, Karar No: 2013/386, Tarih: 17.01.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/134 E.  ,  2013/386 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ

Taraflar arasındaki davadan dolayı Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 3.10.2012 gün ve 342-200 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı-karşı davacı vekilleri tarafından istenilmiş olmakla, dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü.

-KARAR-

492 sayılı Harçlar Yasasına bağlı I sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan kısmında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı alınacağı hükme bağlanmış ve aynı yasanın 16.maddesi düzenlemesi ile de, temyize konu kararla ilgili davanın nispi harca tabi olacağı öngörülmüştür.

Öte yandan, HUMK'nun 434. (6100 S.K. 366.maddeleri yollamasıyla 344.md.) maddesinde temyiz dilekçesi verilirken gerekli harcın tamamının ödenmesi, 10.05.1965 tarih 1/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla da peşin ödenmesi gerekli temyiz harcının; karar altına alınan karar ve ilam harcının dörtte biri olacağı kabul edilmiştir. Ayrıca, HUMK'nun 434/III..(6100 S.K. 368, 344 md.) fıkrasında ise, harcın tamamının ödenmemesi halinde ne gibi işlem yapılacağı usul ve esasları gösterilmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, mahkemece, temyize esas harcın tümü alınmadan dosyanın temyiz incelemesi için gönderildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, HUMK'nun 434.( 6100 S.K. 368, 344. md.) maddesi hükmü gözetilmek suretiyle temyiz eden davalılardan temyiz harcının tamamının tahsil edilmesi, ondan sonra dosyanın gönderilmesi için yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17.1.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/328, Karar No: 2021/3053, Tarih: 15.06.2021

**9. Ceza Dairesi         2021/328 E.  ,  2021/3053 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Görevi kötüye kullanma

Hüküm : Sanıklar hakkında değişen suç vasfı nedeniyle ihmali davranışıyla görevi kötüye kullanma suçundan ayrı ayrı mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanıklar hakkında iddianame yerine geçen görevsizlik kararı ile ihaleye fesat karıştırma suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasa'nın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçun zarar göreni olduğu, bu itibarla CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünün dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanun'un 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada Hazinenin duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın ve hükmün Hazineye bildirildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulması, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilmesi ile tebellüğ belgesinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesi, hükümlerin temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlenmesi sonrasında iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 15/06/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14278, Karar No: 2014/5790, Tarih: 13.03.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/14278 E.  ,  2014/5790 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ilgaz Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 21.03.2013

No : 2012/70-2013/35

Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK Başkanlığı vekili ve davalılardan S.S. Ç. Köyü Tarımsal Kalkınma Koop. tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 18.05.2010 tarihinde meydana gelen zararlandırıcı sigorta olayı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanununun 12., 21., 23. maddesidir.

Davada, somutlaşan olayda; davalı Orman İdaresi tarafından, ağaç kesme işinin, davalı S.S. Ç. Köyü Tarımsal Kalkınma Koop.'ne verildiği, davalı S.S. Ç.ı Köyü Tarımsal Kalkınma Koop. de bu işi üyesi olan davalı A.. Y..'a verdiği, sigortalının, ağaç kesim işi yaparken, ağacın üzerine yıkılması nedeniyle vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Davada, öncelikle çözümlenmesi gereken sorun; zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalıyı çalıştıran işveren ile diğer davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile asıl işveren – alt işveren ilişkisi (taşeron) ilişkisi olup olmadığının saptanmasıdır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 12’nci maddesinde “alt işveren” olarak, mevzuat, öğreti ve içtihatlarda ise aracı, taşeron, tali işveren, alt müteahhit ve alt ısmarlanan gibi adlarla anılan üçüncü kişi, aynı maddede; “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişi” olarak tanımlanmıştır. Anılan madde hükmüne göre; “sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.” Anılan maddeye göre asıl işverenin sorumluluğu kusursuzluk ilkesine dayanmaktadır.

Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır. Asıl işverenle, aracı arasındaki sözleşmenin hukuki niteliğinin önemi yoktur. Önemli olan yön, asıl işverene ait işin aracı tarafından yapımının sağlanmasıdır. İşverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir işyeri olarak değerlendirilebilecek nitelikte ise, işi alan kimse aracı değil, bağımsız işverendir.

Mahkemece, davalılar arasındaki sözleşmeler getirtilerek öncelikle, yukarıdaki açıklamalar ışığında taraflar arasındaki asıl işveren – alt işveren ilişkisi irdelenmelidir.

2-Mahkemece, davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Yasanın 23. Maddelsi kapsamında bir araştırma ve değerlendirme yapmaksızın karar verilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre; Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kuruma bildirim yükümlülüğü işverene ait olup; 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir. İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün; yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde, ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar; Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde, işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmeleri gerekir.

5510 sayılı Kanunun “Süresinde Bildirilmeyen Sigortalılıktan Doğan Sorumluluk” başlıklı 23’üncü maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarındaki düzenlemeye göre; işverenin rücu alacağından sorumluluğu için, çalıştırılan sigortalının işe giriş bildirgesinin süresi içinde Kuruma verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmemiş olması gerekir. Başka bir deyişle; sigortalının bildirimi kanunda belirtilen sürelerden sonra yapılsa bile, zararlandırıcı sigorta olayı işe giriş bildirgesinin verildiği veya çalışmanın Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmiş ise; işverenin anılan düzenleme kapsamında sorumluluğu yoluna gidilemez.

Sözü edilen madde ile; işverenin kaçak işçi çalıştırmasının önlemesi amaçlanmış olup, maddenin düzenleniş şeklinden de açıkça anlaşılacağı üzere, 23’üncü maddeye göre işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır. Zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemiş ise, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının tamamından sorumlu tutulması gerekir. Öte yandan; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 51’inci maddesindeki; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” ve 52’nci maddesindeki “Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.” hükümleri gözetilerek, üçüncü kişinin üçüncü kişi veya zarar gören(sigortalının) müterafik kusurları da nazara alınarak söz konusu maddeler kapsamında Hâkim tarafından takdir edilecek uygun bir indirimin yapılması gereği de göz önünde bulundurulmalıdır.