muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/7275, Karar No: 2020/831, Tarih: 18.02.2020

**20. Hukuk Dairesi         2017/7275 E.  ,  2020/831 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1-Davacı ... hakkında tazminata konu ... ilçesi 157 parselin sahte kimlikle satışına ilişkin açılmış bir ceza soruşturması veya ceza davası bulunup bulunmadığının savcılık ve mahkeme kalemleri ile taraflardan sorulmak suretiyle araştırılarak, alınacak cevabi yazıların ve varsa açılmış soruşturma ve dava dosya örneklerinin getirtilmesi, alınacak bütün cevabi yazıların bu dosya içine konulması,

2-Büyükçekmece 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2012/392 E. sayılı dava dosyasının getirtilmesi,

3-Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2011/4289 E. sayılı dosyasının akıbetinin araştırılarak, tazminata konu 157 parsel yönünden kimlerin şüpheli olduğu, ...'ın şüpheliler arasında yer alıp almadığı ve şüpheliler hakkında dava açılıp açılmadığının sorularak, açılmışsa buna ilişkin dava dosyası örneğinin ve devam etmekte ise soruşturma dosyası örneğinin getirtilmesi,

4-Tazminat istemine dayanak yapılan ... 157 parsel sayılı taşınmazın değerlendirme tarihi olan 22.10.2010 tarihi itibariyle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen 5 nolu emsal olarak belirtilen 276 parsel sayılı taşınmazın ise bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi tespit edilerek, bu tarih itibariyle imar planı içine alınıp alınmadığı, imar parseli olup olmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, yararlanmakta ise hangi hizmetlerden yararlandığının, etraflarının meskun alan olup olmadığı, fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi olduklarının, DOP düşülüp düşülmediğinin ilgili belediye imar müdürlüğü ile tapu müdürlüğünden ayrı ayrı sorulması,

5-Değerlendirme tarihi olan 22.10.2010 tarihinde dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen 276 parselin Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin, ilgili belediye başkanlığı emlak vergi dairesinden araştırılması,

6-Bilirkişi kurullarınca incelenen ve değer biçmeye esas alınan 276 parsel sayılı taşınmazın, bilirkişi raporlarında belirtilen satış tarihi tespit edilerek bu tarihteki satışına ilişkin alıcı, satıcı, satış tarihi, satış bedeli ve yüzölçümünü gösterir şekilde tapu kaydının, resmi satış akit tablosunun tapu müdürlüğünden getirtilmesi,

7-Şehir haritası üzerinde dava konusu taşınmaz ile emsal kabul edilen taşınmazın birbirlerine olan mesafeleri ve bu taşınmazların ilin merkezi yerlerine (Adliye, Valilik Binası, Belediye Binası, ticari nitelikte olan yerler gibi) olan uzaklıkları fen bilirkişisine işaretlettirildikten sonra, alınacak cevabî yazıların bu dosya arasına konulması,

7-Şehir haritası üzerinde dava konusu taşınmaz ile emsal kabul edilen taşınmazın birbirlerine olan mesafeleri ve bu taşınmazların ilin merkezi yerlerine (Adliye, Valilik Binası, Belediye Binası, ticari nitelikte olan yerler gibi) olan uzaklıkları fen bilirkişisine işaretlettirildikten sonra, alınacak cevabî yazıların bu dosya arasına konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 18/02/2020 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12387, Karar No: 2022/1651, Tarih: 07.02.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/12387 E.  ,  2022/1651 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

K A R A R

6100 sayılı HMK'nın 310. maddesi "Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve İlk Derece Mahkemesi veya Bölge Adliye Mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Davacı vekili Av. ... dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra 03/01/2022 tarihli dilekçe ile davadan feragat etmiş olup, yerel mahkemece (İtiraz Hakem Heyeti'nce) davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne) İŞLEMSİZ İADESİNE; davalı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 07/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3657, Karar No: 2012/9990, Tarih: 16.05.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/3657 E.  ,  2012/9990 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tesbiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden hükmün açıklanan nedenle ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 16.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24977, Karar No: 2014/22506, Tarih: 18.12.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/24977 E.  ,  2014/22506 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil, tazminat

... ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil, tazminat davasının reddine dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 02.10.2013 gün ve 360/405 sayılı hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş ise de; duruşma isteminin değerden reddine karar verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

... A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların miras bırakanı...'ın, 18.03.1970 tarihinde dava konusu .... mevkii 335 parselde bulunan 1937 m2'lik tarlayı 2000 TL bedelle vekil edenine sattığını, tapular devredilmediği için resmi satışın yapılamadığını, miras bırakan...'ın ölümü ile mirasçılarının taşınmazın intikalini gerçekleştirdiklerini fakat davacının taşınmazdaki zilyetliğinin devam ettiğini açıklayarak, dava konusu 335 parsel sayılı taşınmazın tapusunun iptali ile vekil edeni adına tesciline, mümkün olmadığı takdirde bugünkü değerinin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davada zamanaşımının dolduğunu ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini, 40 yıl önce satın alınan taşınmazın tescili olmadığı takdirde bedelin ödenmesi talebinin yasaya uygun olmadığını, alacağın 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, tapulu taşınmazların satış ve devirlerinin TMK'nun 706, Tapu Kanunun 26. maddeleri gereğince resmi şekilde yapılmadıkça hukuki sonuç doğurmayacağı ve davacı tarafın taşınmazın bedelinin tahsiline yönelik talebinin de Borçlar Kanunu 146 maddesi gereğince zamanaşımına uğradığı gerekçeleri ile reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik, 18.03.1970 tarihli harici satış sözleşmesi ve eklemeli zilyetlik nedeniyle TMK. nun 713/1, 996 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi gereğince açılan tapu iptali ve tescil olmadığı taktirde taşınmazın değerinin tahsili isteğine ilişkindir.

Dosya kapsamına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, deliller değerlendirilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına, dava konusu 335 parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapulama çalışmalarının 30.05.1969 tarihinde yapıldığı ve 28.01.1970 tarihinde kesinleştiğine, dava konusu satım işleminin ise 18.03.1970 tarihinde

gerçekleştirildiğine, tapulu taşınmazların TMK'nun 706, BK. nun 213, 2644 sayılı TK. nun 26 ve Noterlik Kanununun 60 ve 89. maddeleri gereğince haricen satışının geçersiz olduğuna göre davacının tapu iptali ve tescil isteği yönünden davanın reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığından, davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile tapu iptali ve tescil davasının reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,

gerçekleştirildiğine, tapulu taşınmazların TMK'nun 706, BK. nun 213, 2644 sayılı TK. nun 26 ve Noterlik Kanununun 60 ve 89. maddeleri gereğince haricen satışının geçersiz olduğuna göre davacının tapu iptali ve tescil isteği yönünden davanın reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığından, davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile tapu iptali ve tescil davasının reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,

Davacı vekilinin taşınmazın bugünkü değerinin tahsiline yönelik temyiz itirazlarına gelince;

18.03.1970 tarihli sözleşmenin tarafı ve davacı durumunda bulunan ...; tapu iptali ve tescil isteği kabul edilmediği takdirde taşınmazın bugünkü değerinin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Her ne kadar davacı vekili taşınmazın bugünkü değerinin tahsili talebinde bulunmuş ise de, şu ayrıma değinmekte yarar vardır. Uyuşmazlık konusu yapılan, taşınmazın dava tarihindeki sürüm değeri olmayıp, harici satış senedinde yazılı satış bedelidir. Esasen taşınmazın dava tarihindeki gerçek değerini oluşturan bedelin istenmesi mümkün değildir. Geçersiz sözleşmeye dayalı satışlarda istenen ve iade edilmesi gereken satış senedinde yer alan bedel olmaktadır. 10.07.1940 tarih 1939/2 Esas ve 1940/77 Karar sayılı YİBBGK. kararında; “haricen yapılan (tapu memuru huzurunda yapılmayan) taşınmaz mal satışından dönüldüğünde, satış bedelini geri vermeyen taraf, taşınmaz malın kendisine verilmesi için karşı tarafı zorlayamaz, verdiği bedel kendisine geri verilmeyen taraf, parası geri verilinceye kadar yararlandığı ürünleri ödemek ve ecrimisili vermekle yükümlü değildir” denilmektedir. O halde, anılan YİB. kararına göre, geçersiz sözleşmelerde akdin geçersizliği nedeniyle her iki taraf verdiğini geri alabilir. Davacılar; TMK'nun 995. maddesi uyarınca satış bedeli ödeninceye kadar hapis hakkına sahip olup, bu satış bedeli ödeninceye kadar aynı zamanda taşınmazdan yararlanabilirler. 07.06.1939 tarih, 1936/31 ve 1939/47 sayılı YİBBGK. kararında ise; “gayrimenkulün (taşınmazın) haricen satışının ve satışının vaadine müttealik (ilişkin) muameleler kanunen muteber (geçerli) bulunmamış ise de, satıcının memuru mahsus huzurunda (bu işle görevli memur önünde) ferağın icrasını ve aksi takdirde almış olduğu bedelin iadesini (geri verileceğini) taahhüt etmiş ve alıcı da aralarında tekerrür eden (kararlaştırılmış bulunan) bedeli bu şartla satıcıya vereceğini taahhüt etmiş (üstlenmiş) ise, bu gibi uyuşmazlıklar BK'nun 125. maddesine göre, 10 yıllık zamanaşımına tabi (bağlı)dir. Zamanaşımı süresinin başlangıcı, ferağdan cayma (dönme) ve imtina tarihidir” denilmiştir. Sözü edilen İçtihatları Birleştirme kararı karşısında, satıcı geçerli bir sözleşme yapmadığı taktirde aldığı satış bedelini geri vermeye mecburdur. Bu nedenle alıcı, satıcının ferağ vermesini bekler. Ferağ verme yönündeki ümidi kesildiği takdirde, verdiği parayı isteme hakkı doğar. İşte satış parasının geri verilmesi davalarında zamanaşımının başlangıcı, kural olarak; bu ümidin kesildiği veya satışın yapılmasının imkan dahilinden çıktığı ya da tapuda devir yapma olanağının ortadan kalktığı tarih olarak kabul edilmektedir. Yine 07.12.1955 tarih ve 18/27 sayılı YİB kararının gerekçesinde de; “…haricen düzenlenen senetler para borcundan ibaret olmayıp, bir sözleşmeyi kapsadığından, bu senedin içinde yazılı paranın borçludan alınması konusunda İcra Dairesinde takip yapılamaz. Mahkemeye dava açılması ve alacağın bir ilama bağlanması gerekir…”, açıklamasına yer verilmiştir.

O halde, somut olayda zamanaşımının başlangıcı hangi tarih olacağı uyuşmazlık konusunu oluşturmaktadır. Mahkemece, tapulu taşınmazın haricen satışının geçersiz olduğu gerekçesiyle tapu iptali ve tescil davasının reddine karar verilmiştir. Davacı taraf harici satışın yapıldığı ve kendi edinimlerini yerine getirdiği 18.03.1970 tarihinden beri satın aldığı taşınmazın tapusunu almak için beklemektedir. Satışı yapan... kendi sağlığında edimini yerine getirmediği gibi mirasçıları da davanın açıldığı tarihe kadar bu edinimlerini

yerine getirmemişler, tapu vermekten ve ifadan hep kaçınmışlardır. Geçersiz bir sözleşmede tarafların iradeleri, ferağın Tapu Sicil Müdürlüğü önünde yazılmak suretiyle geçerli bir sözleşme yapmak konusunda birleşir. Bu koşulla, alıcının satış parasını satıcıya ödediği kabul edilir. Satıcı geçerli bir sözleşme yapmadığı takdirde aldığı satış parasını geri vermeye mecburdur. Bu halde, alıcı, satıcının ferağı vermesini bekler, bu ümidi kesildiği takdirde, verdiği parayı istemek yönüne gider. İşte satış parasının geri verilmesi davasında zamanaşımının başlangıcı bu ümidin kesildiği veya satışın yapılmasının olanak dahilinde çıktığı tarih olur. Artık ferağ imkanının ortadan kalktığı ve davacının ferağdan ümidinin kesildiği 16.11.2012 tarihinde eldeki tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedelin tahsili davasını kademeli olarak açtığına göre, BK. nun 25. maddesinde açıklanan 10 yıllık zamanaşımının başlangıç tarihinin eldeki dava tarihi olduğunun kabulü gerekir.

Davacı 18.03.1970 tarihli harici satış sözleşmesine dayandığından iadesi gereken sözleşmede yazılı 2000 liranın denkleştirici ... kuralı gereğince uyarlanmasının yapılarak, dava tarihine kadar ulaştığı gerçek değerinin uzman bilirkişi veya bilirkişilerce belirlenmesi gerekmektedir. Bilindiği üzere, geçerli bir sebebe dayanmaksızın bir kişinin mal varlığından diğerinin mal varlığına kayan değerlerin eksiksiz iadesi denkleştirici ... düşüncesine dayanır. Denkleştirici ... ilkesi ise, haklı bir sebep olmaksızın başkasının mal varlığından yararlanılarak kendi mal varlığını artıran kişinin, elde ettiği bu kazanımı geri vermek zorunda olduğunu ve gerçek bir eski hale getirme yükümlülüğü bulunduğunu ifade eder. Ülkemizde yaşanan ve uzun yıllar boyu yüksek oranlarda seyreden enflasyon nedeniyle belli bir miktar paranın verildiği tarihteki alım gücüyle aynı miktar paranın geçen zamana bağlı olarak iade günündeki alım gücünün farklı ve çok daha az olduğu bir gerçektir. Hukuken geçersiz sözleşmeler tasfiye edilirken, denkleştirici ... kuralı göz ardı edilemez.

Saptanan bu somut ve hukuki olgular gözetilerek geçersiz sözleşmede yer alan ve davacı tarafından ödenen bedelin (2000 liranın), ödeme tarihinden itibaren çeşitli ekonomik etkenler nedeniyle azalan alım gücünün enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, döviz kurları, altın, memur maaşı ve işçi ücretlerindeki artışlar vs. ortalamaları alınmak suretiyle dava tarihine göre ulaşacağı alım gücünün denkleştirici ... ilkeleri gereğince konunun uzmanı bir hukukçu, bir mali müşavir veya muhasebeci ve bir bankacıdan oluşturulacak üçlü bilirkişi kurulundan açıklamalı, karşılaştırmalı tarafların ve Yargıtay’ın denetimine elverişli rapor alınması ve ondan sonra bedelin iadesi konusunda bir karar verilmesi gerekirken satışın geçersiz olduğu ve zamanaşımının geçtiği gerekçesiyle bedele yönelik davanın reddine karar verilmiş bulunması usul ve kanuna aykırıdır.

Davacı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görüldüğünden kabulü ile yerel mahkeme hükmünün harici satış bedelinin geri ödenmesi açısından HUMK. 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK. m. 297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 34,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 18.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/9697, Karar No: 2007/3897, Tarih: 16.04.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/9697 E.  ,  2007/3897 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki birleştirilen itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, ihracatçı kredisi ve ithalat akreditif kredisi sözleşmeleri ile sigorta poliçe bedellerinden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Birleşen davada davacı vekili, davalı şirket aleyhine sigorta poliçeleri ödeme dekontlarından kaynaklanan alacak için giriştiği takibe itiraz üzerine, itirazın iptali davasını açmıştır.

Davalılar vekili, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile birçok takipler yapıldığını, uzlaşma taleplerinin dikkate alınmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporuna göre,

a) Birleşen İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2002/898 E, 2004/133 Karar sayılı dosyasında davanın kabulü ile davalı şirketin takibe yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına, %40 tazminat tutarı 5.824.489.489 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, tahsilde tekerrüre esas alınmamasına,

b) Asıl davanın kabulü ile icra dosyasına davalı borçluların itirazlarının iptali ile takibin asıl borçlu kredi lehtarı şirket ile diğer davalı kefiller hakkında aynen devamına, kredi lehtarı asıl borçlu ... Deri. ..Ltd.Şti.nden %40’ı 706.916.378.894 TL: icra inkar tazminatının alınmasına, diğer davalı kefiller için %40 icra inkar tazminatı tutarı 1.106.074.794.025.TL: inkar tazminatın bu davalılardan tahsiline, tahsilde tekerrüre esas olunmamasına karar verilmiş, hüküm davacı banka vekilince temyiz edilmiştir.

97 2007/3897

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 16.4.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3178, Karar No: 2007/4870, Tarih: 03.05.2007

**1. Hukuk Dairesi         2007/3178 E.  ,  2007/4870 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KIRŞEHİR 2.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/11/2006

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;

Davacılar, miras bırakanlarının adına kayıtlı çekişmeli taşınmazları mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak davalı S...satış suretiyle temlik ettiğini murisin torunu olan S..de taşınmazı murisin oğlu olan diğer davalı A..ye bedelsiz ve muvazaalı devrettiğini ileri sürüp, pay oranında iptal-tescil isteğinde bulunmuşlardır.

Davalı S..., murisin kendisine çekişmeli taşınmazları, A...satış göstermek suretiyle devretmesini amaçlayarak intikalini sağladığını A...ye de bedelsiz devrettiğini belirtmiş, diğer davalı A.. ise miras bırakanın satmaya ihtiyacının olduğunu, bedeli karşılığında taşınmazları satın aldığını beyan edip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan işlemlerin muvazaalı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı A..Y.. tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi

.. raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi

asıldır.

Nevarki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa kararda, "çekişmeli taşınmazların davalı adına kayıtlarının iptali ile payları oranında davacılar E., K.. Y.r ve Z...a adına tesciline", gerekçeli kararda ise, "çekişmeli taşınmazların davalı adına olan kayıtlarının iptali ile payları oranında davacılar Y..ve Z...adına tesciline" denilmek suretiyle kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 03.5.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.