muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/25473, Karar No: 2015/7349, Tarih: 08.04.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/25473 E.  ,  2015/7349 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/08/2014

NUMARASI : 2014/94-2014/353

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Arazi niteliğindeki taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı vekilinin temyizine gelince;

1-Dava konusu taşınmazın bilirkişi raporunda yazılı özelliklerine göre objektif değer artırıcı unsurun % 100 oranında olacağı gözetilmeden daha az kabul edilerek kamulaştırma bedelinin eksik tespit edilmesi,

2-Kamulaştırılan taşınmazın değerlendirme yılı 2014 yılı olduğu halde 2013 yılı esas alınarak bedel tesbiti,

Doğru görülmemiştir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davacı idareden peşin alınan temyiz harcı ve tarafların temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 08.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9136, Karar No: 2012/17741, Tarih: 24.05.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/9136 E.  ,  2012/17741 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

Sanığa tayin edilen kısa süreli hapis cezası TCK.nun 50/1-b maddesindeki tedbire çevrilirken, suçtan önceki hale getirme suretiyle zararın giderilmesine karar verilmesiyle yetinilmesine karar verilmesi gerekirken, “sanığa verilen kısa süreli hapis cezasının TCK.nun 50/1-b maddesi uyarınca sanığın fen bilirkişisi ...’in 05.06.2009 havale tarihli rapor ve krokisinde (A) harfiyle gösterdiği 42,00 m2'lik yarım bodrum üzerine zemin kat olarak inşaa edilmiş bodrum kısmı taştan, zemin katı ahşap malzemeden yapılmış ev, (B) harfiyle gösterdiği evin önündeki 14,00 m2'lik beton tabla, (C) harfiyle gösterdiği 5,30 m2'lik müştemilat olmak üzere toplam 61,30 m2'lik köy yaylasına tecavüzünü tamamen ortadan kaldırarak suçtan önceki hale getirmek suretiyle zararın tamamen giderilmesi şeklindeki seçenek yaptırıma çevrilmesine,” karar verilmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından, “sanığa verilen kısa süreli hapis cezasının TCK'nun 50/1-b maddesi uyarınca sanığın fen bilirkişisi ...’in 05.06.2009 havale tarihli rapor ve krokisinde (A) harfiyle gösterdiği 42,00 m2'lik yarım bodrum üzerine zemin kat olarak inşaa edilmiş bodrum kısmı taştan, zemin katı ahşap malzemeden yapılmış ev, (B) harfiyle gösterdiği evin önündeki 14,00 m2'lik beton tabla, (C) harfiyle gösterdiği 5,30 m2'lik müştemilat olmak üzere toplam 61,30 m2'lik köy yaylasına tecavüzünü tamamen ortadan kaldırarak suçtan önceki hale getirmek suretiyle zararın tamamen giderilmesi şeklindeki seçenek yaptırıma çevrilmesine, "ibaresinin çıkarılıp yerine "sanığa tayin edilen kısa süreli hapis cezasının TCK.nun 50/1-b maddesi uyarınca suçtan önceki hale getirilmesi suretiyle zararın giderilmesine" denilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 24.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10793, Karar No: 2014/15281, Tarih: 04.07.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/10793 E.  ,  2014/15281 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 24/01/2014

Numarası : 2012/43-2014/47

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü;

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı vekili, davacının davalı işveren bünyesinde işçi sıfatı ile çalıştığı dönemde hak etmiş olduğu bazı işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek anılan alacakların hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının hak ettiği tüm işçilik alacaklarının kendisine ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık,davacının gece çalışması yaptığında Toplu İş Sözleşmesinde düzenlenen gece zamından faydalanıp faydalanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Mahkeme gerekçesinde de tespit edildiği üzere davacı sendika üyesi değildir ve aidat ödenmesi ile Toplu İş Sözleşmesinden faydalandığı gibi bir iddiası da yoktur.

Talep konusu dönemde işyerinde uygulanmakta olan Toplu İş Sözleşmelerinde "...Saat 20.oo - 06.oo arasında yapılan çalışmalar gece çalışmalarıdır. Bu çalışmalarda ücretler % 25 zamlı ödenir. Bu saatler içerisinde işin gereği olan yaptırılan fazla mesai işçinin günlük ücreti 8 saate bölünerek 1 saate isabet eden ücretin tutarı %100 zamlı fazla mesai ücreti olarak ödenir...” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.

Mahkemece sendikalı işçi olmamasına karşın eşitlik ilkesi gereği davacının Toplu İş Sözleşmesinde yer alan gece zammına dair düzenlemeden faydalanması gerekeceği değerlendirmesinde bulunulmuştur.

Eşit davranma ilkesi tüm hukuk alanında geçerli olup, iş hukuku bakımından işverene işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcu yüklemektedir. Bu bakımdan işverenin yönetim hakkı sınırlandırılmış durumdadır. Başka bir ifadeyle işverenin ayrım yapma yasağı işyerinde çalışan işçiler arasında keyfi biçimde ayrım yapılmasını yasaklamaktadır. Bununla birlikte eşit davranma borcu tüm işçilerin hiçbir farklılık gözetilmeksizin aynı duruma getirilmesini gerektirmeyip, eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaç edinmiştir.

“Eşitlik İlkesi” en temel anlamda T.C. Anayasasının 10. ve 55. maddelerinde ifade edilmiş, 10. maddede “Herkes, dil, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” kuralına yer verilmiştir. 55. maddenin kenar başlığı ise “Ücrette Adalet Sağlanması” şeklindedir.

4857 sayılı İş Kanunu sistematiğinde, eşit davranma borcu, işverenin genel anlamda borçları arasında yerini almıştır. Buna karşın eşitlik ilkesini düzenleyen 5. maddede, her durumda mutlak bir eşit davranma borcu düzenlenmiş değildir. Belli bazı durumlarda işverenin eşit davranma borcunun varlığından söz edilmiştir.

İşverence, işçiler arasında farklı uygulamaya gidilmesi yönünden nesnel nedenlerin varlığı halinde eşit işlem borcuna aykırılıktan söz edilemez

Toplu İş Sözleşmeleri ile sendikalı işçiler için yasal düzenlemeleri aşan lehe bir kısım düzenlemeler yapılması mümkündür. Bu lehe düzenlemelerden eşitlik ilkesinden hareketle her zaman sendikasız işçilerin de faydalanacağı gibi bir değerlendirme İş Kanunun 5. madde de anlamını bulan eşit davranma ilkesine dair düzenlemenin amacını aşan bir değerlendirme olacaktır. Sendikasız işçiler arasında ayrım yapılarak bir kısmının Toplu İş Sözleşmesindeki hükümlerden faydalanmaları sağlanırken diğer bir kısmının ise bu hükümlerden faydalanmaları engellenirse o zaman eşit işlem borcuna aykırı davranıldığı ileri sürülebilir ki; somut olayda bu yönde bir iddia ve tespit bulunmamaktadır. Örgütlenme özgürlüğü yasal taminat altında olan işçinin sendikaya üye olmamayı seçmiş olması halinde sendikaya üye olan işçi ile mutlak eşitliğinden bahsedilerek Toplu İş Sözleşmesindeki tüm lehe hükümlerden faydalandırılması söz konusu olamaz.

Şu halde davacının gece zammı ücretine dair talebinin reddi yerine yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının, alacağın hesabına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 04.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2712, Karar No: 2016/557, Tarih: 21.01.2016

**14. Ceza Dairesi         2014/2712 E.  ,  2016/557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Asliye Ceza Mahkemesi)

SUÇ : Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 21.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/65648, Karar No: 2013/9831, Tarih: 28.05.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/65648 E.  ,  2013/9831 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli Dolandırıcılık, Resmi Belgede Sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Somut olayda, sanık ...'nun katılan ...'nin yetkilisi olduğu ... A.Ş. Firmasından satın aldığı 28.738 m3 tomruğa karşılık diğer katılandan boş olarak çalınan suça konu 9.750 TL bedelli çeki ciro ederek verdiği şeklindeki eylemin nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Sanığın hükmün tefhim edildiği duruşmaya gelmemesi nedeniyle tebliğnamedeki esas hakkındaki mütalaaya karşı sanıktan son diyecekleri sorulmadığından bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiş olup, 5237 Sayılı Yasa’da 765 Sayılı Yasa’dan farklı olarak “gün para cezası sistemi” kabul edildiği için bu sistemde nispi para cezasına yer verilmemiştir. İlgili maddelerin gerekçe bölümlerinde de 5237 Sayılı TCK.nu sisteminde nispi para cezasının öngörülmediği açıkça belirtilmektedir. Ancak, 5237 Sayılı Yasanın 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29.06.2005 gün ve 5377 Sayılı Yasanın 19. maddesi ile değişik TCK.nun 158/1. fıkrasına eklenen “... Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158. maddenin 1. fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK.nun 52. maddesinin 1.fıkrası “Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan paranın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.” şeklindeki adli para cezasının tanımı yapıldıktan sonra aynı maddenin 3. fıkrasında “Kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” ve aynı Kanunun 61. maddesinin 8. fıkrasında ise “Adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükümleri ile yasa koyucu adli para cezasının mutlaka gün üzerinden tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

5237 Sayılı TCK.nun 158. maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığına bakılacaktır.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK.nun 61.maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 YTL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli ise; o takdirde tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52.maddesi uyarınca, 20-100 YTL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Bu açıklama kapsamında sonuç adli para cezası belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde, uygulama yapılarak eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 28.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9793, Karar No: 2014/18293, Tarih: 25.11.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/9793 E.  ,  2014/18293 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada.... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/03/2014 tarih ve 2013/135-2014/58 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkillerinin, 1955 yılında vefat eden murisleri... ait eserlerinin mali ve manevi haklarına halef olduklarını, muris.. ... Kurtuluş Savaşı yıllarına dair casusluk anılarının 1950-1951 yılları arasında Son Telgraf Gazetesinde tefrika edildiğini, davalının müvekkillerinden izin almadan ve telif ücreti ödemeden "....." adıyla kitap yayınlandığını, eseri hazırlayan olarak da Ömer Hakan Özalp adının gösterildiğini ileri sürerek, FSEK 16, 66, 67, 68 ve 70. maddeleri kapsamında tecavüzün ref'ine, men'ine , 3.000,00 TL maddi, toplam 21.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 4.500,00 TL'ye çıkarmıştır.

Davalı vekili, eserin alenileştiğini, davacıların hak sahipliğinin bulunmadığını, müvekkil şirket yetkilisi hakkındaki soruşturma dosyasında takipsizlik kararı verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacıların miras bırakanı ... hatıralarının yer aldığı tefrikaların edebi bir anlatımla belli üslup ve hususiyet dahilinde anlaşılır şekilde anlattığı, her bir tefrikanın FSEK'in 2/1. maddesi anlamında "dil ve yazıyla ifade olunan ilim ve edebiyat eseri " niteliği taşıdığı, dava konusu "..." isimli 2011 basım tarihli kitabın izinsiz bir işleme eser olduğu, davacıların aktif dava ehliyetlerinin bulunduğu, eser sahibi... FSEK 21. maddesinde düzenlenen işleme hakkının ihlal edildiği, manevi tazminat şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 4.500,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline, sair taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalı tarafça piyasaya sunulan "..." adlı kitap nüshaları üzerinde de "..." şeklinde eser sahibi olarak davacıların murisinin adının belirtilmiş bulunmasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 230,55 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 25.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5896, Karar No: 2011/7282, Tarih: 16.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/5896 E.  ,  2011/7282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'ın beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.