muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/15412, Karar No: 2015/23107, Tarih: 25.06.2015

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca aynı yasanın 18. maddesi kapsamında kalan işçinin iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshetmek isteyen işveren, fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Yazılı fesih bildiriminin de, fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde içermesi zorunludur.

Yazılı şekil, ayrıca açıklık, aleniyet ve ispat fonksiyonu haizdir. Yazılı şekil, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18’inci maddesi uyarınca yapılacak fesihler için geçerlilik şartı olarak aranmaktadır. Madde uyarınca, işveren fesih bildirimini yazılı yapmak zorunda olduğu gibi fesih sebeplerini de yazılı olarak göstermek zorundadır. Buna karşılık, aynı Kanun’un 25’inci maddesinde öngörülen işverenin haklı nedenle derhal feshinde yazılı şekil şartı aranmamaktadır. “Geçerli bir sebep” yazılı fesih bildirimi ile belirtme zorunluluğu, “iş güvencesi kapsamı içindeki işçiler için zorunludur. (Dairemizin 23.06.2008 gün ve 2007/41025 Esas, 2008/17104 Karar sayılı ilamı).

Fesih beyanı, İş Kanunu’nun 19’uncu maddesinde öngörüldüğü şekilde yazılı olarak kaleme alınmakla geçerli fesih için gerekli olan bütün şartlar yerine getirilmiş olmaz. Söz konusu beyanın, bu haliyle, yani yasal geçerlilik şartına uygun aslının da muhataba (işçiye) ulaşması zorunludur.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 19’uncu maddesinde öngörülen yazılı şekil şartına uymamak feshi geçersiz kılar. Yazılı fesih bildiriminde, fesih açık ve kesin sebebinin gösterilmemesi, İş Kanunu’nun 20’nci maddesi anlamında feshin geçersizliği sonucunu doğurur. (Dairemizin 15.09.2008 gün ve 2008/1011 Esas, 2008/23499 Karar sayılı ilamı).

İşverenin fesih iradesi açık ve kesin olarak ortaya konmalıdır. Kullanılan ifade o kadar açık ve seçik olmalı ki, işçi açısından, iş sözleşmesinin sona erdirildiği açıkça anlaşılır olmalıdır. Fesih bildiriminde, sözleşmeyi sona erdirme iradesi yanında ayrıca, sona erme zamanı da yeteri kadar açık ve yanlış anlaşılmaya sebebiyet vermeyecek şekilde ifade edilmiş olmalıdır.

Sadece fesih bildiriminin değil fesih sebeplerinin de yazılı olması ve işverence fesih bildirimi ile gerekçelerini kapsayacak şekilde altının imzalanması gerekir. İşveren, fesih bildiriminde gösterdiği fesih sebebi ile bağlıdır. İşe iade davasındaki savunmasında ilaveten başka bir sebep ileri süremeyeceği gibi bu sebepten farklı bir sebebe dayanamaz.

Yukarıda zikredilen Kanun hükmü ve yapılan açıklamalara göre; fesih bildirimi yazılı yapılması ve toplu çıkarımlarda dahi kişiye özgü ve yazılı olması zorunludur. Haklı fesih halleri hariç fesih bildiriminin yazılı yapılmaması feshi başlı başına geçersiz kılar. Bu nedenle somut olayda, Mahkemenin ilanen tebligatı usule uygun kabul etmesi 4857 sayılı Kanun’un 19. maddesine göre yerinde değildir. İşveren feshi salt bu nedenle geçersizdir. değildir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

F) Hüküm: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1.Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3.Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4.Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6.Davacının yapmış olduğu 362.20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.500 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,

Kesin olarak 25/06/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13680, Karar No: 2015/16276, Tarih: 16.11.2015

**5. Ceza Dairesi         2013/13680 E.  ,  2015/16276 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/408735

MAHKEMESİ : Aydın 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/05/2011

NUMARASI : 2010/138 Esas, 2011/235 Karar

SUÇ : Görevi kötüye kullanma

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

Sanık D.. G..'ün 10/05/2011 tarihinde müdafiin yüzüne karşı tefhim olunan hükmü, CMUK'nın 310. maddesinde öngörülen bir haftalık yasal süreden sonra ve 28/07/2011 günlü dilekçe ile temyiz etmiş olduğu anlaşılmakla temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİYLE, incelemenin diğer sanıklar hakkında kurulan hükümlerle sınırlı yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Anayasanın 141/3, CMK'nın 34/1 ve 230/1. maddeleri uyarınca mahkeme kararlarının sanığı, katılanı, Cumhuriyet Savcısını ve herkesi tatmin edecek, Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde gerekçeli olması gerektiği nazara alınarak, Yargıtay'ın gerekçelerde tutarlılık denetimi yapması ve bu açılardan mantıksal ve hukuksal bütünlüğün sağlanması için kararın dayandığı tüm verilerin, bu veriler konusunda mahkemenin ulaştığı sonuçların, iddia, savunma ve tanık anlatımlarına ilişkin değerlendirmelerin, hangi anlatımın ne gerekçeyle diğerine üstün tutulduğunun açık olarak kurulacak hükmün gerekçesine yansıtılması ve mahkemece ulaşılan kanaat, sanıkların suç oluşturduğu sabit görülen fiilleri ve bunun nitelendirilmesinin yapılması gerektiği halde, yazılı şekilde gerekçeden yoksun olarak hükümler kurulması, ayrıca Aydın Belediyesi'nde Başkan, Başkan Yardımcısı, Mali Hizmetler Müdürü, Sağlık İşleri Müdürü, İmar ve Şehircilik Müdür Vekili, Kıymet Takdir Komisyonu, Belediye Meclis ve Encümen Üyesi olarak görevli sanıkların, Belediyenin davacı olduğu meni müdahale davasında dava konusu taşınmazı davalılardan birine satarak davanın konusuz kalması sonucu Belediyenin mahkeme masrafını ödeyerek zarara uğrattıkları, taşınmazın ihaleye esas tahmin edilen bedelin belirlenmesinde takdir komisyonunca üzerindeki binaları gözetmedikleri, açık teklif usulüyle ihaleye çıkıldığı halde 2886 sayılı Kanunun 45. maddesine aykırı olarak katılım olmayınca pazarlık usulüne döndükleri, ihaleye sadece A..T... katılmasına rağmen herhangi bir hukuki işleme dayanılmaksızın satışı tapuda A.. T.. ile birlikte M.. S.. adına yaptıkları bu suretle görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri gerekçede kabul edilmesine rağmen hüküm kısmında her bir sanık için ayrı ayrı olmak üzere "sanığın Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/294 esas sayılı dosyasında davacı A.. B.., M.. S.. ve A.. T..'in davalı olduğu tapunun 1544 ada 2 nolu parselde kayıtlı taşınmazın satışını yaparak davanın konusuz kalması ve Belediye aleyhine sonuçlanmasında görevi ihmal suçunu işlediği sabit olduğundan..." ibareleri kullanılmak suretiyle de çelişkiye neden olunması,

Kabule göre de;

Aydın Belediye Encümeni'nin 11/11/1996 gün ve 4571 sayılı kararıyla mülkiyeti Belediye'ye ait K.. Mahallesi 1533 ada 1 parsel sayılı (revizyon sonrası 1544 ada 2 parsel) arsa niteliğindeki taşınmazın intifa eksiltme usulüyle 20 yıl süre 810.000.000. TL bedelle H..A..Y..'ya ihale edildiği, ihaleyi alan tarafından sözleşme uyarınca arsa üzerine 663,63 m2'lik iki katlı betonarme binanın 15/01/1998 tarihinde inşa edildiği, 29/07/1999 gün ve 3153 sayılı karar ile ihale konusunun aynı şartlarda A..T.. ile M.. S..'a devredildiği, tapu kaydına 14/01/2018 tarihine kadar geçerli olmak üzere taşınmazın tamamının intifa hakkının A..T.. ile M.. S..'a ait olduğunun tescil edildiği, 13/10/2003 gün ve 2946 sayılı karar ile söz konusu ihalenin iptal edildiği, iptal işlemine ilişkin olarak Aydın 1. İdare Mahkemesinde açılan iptal davasının reddine karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine dosyanın Danıştay'da bulunduğu aşamada 17/04/2006 tarihinde Aydın Belediyesinin davalılar A..T.. ile M.. S.. aleyhine Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/294 esas sayılı dosyası ile fuzuli işgale dayalı meni müdahale davası açtığı; sanıkların, arsa üzerindeki iki katlı binanın ihale uyarınca ihaleyi alan tarafından yapıldığını ve 14/01/2018 tarihine kadar taşınmazın tamamı üzerindeki intifa hakkının Belediye'ye ait olmaması nedeniyle üzerindeki binanın değerlendirmeye esas alınmadan arsanın satışının yapıldığını, açık ihaleye katılım olmaması nedeniyle 2886 sayılı Kanuna uygun olarak pazarlık usulüyle ihalenin sonuçlandırıldığını savundukları; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 49. maddesindeki "Açık teklif usulüyle yapılan ihalelerde istekli çıkmadığı, isteklilerin belgeleri veya son teklifleri uygun görülmediği takdirde, yeniden aynı usulle ihale açılır veya idare yararı görüldüğü takdirde, ihalenin bitiş tarihinden itibaren 15 gün içinde iş 43 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen esaslar dahilinde pazarlıkla yaptırılabilir." şeklindeki düzenleme uyarınca açık teklifle yapılan ihaleye katılım olmaması nedeniyle pazarlık usulüyle ihalenin sonuçlandırılması işleminde görev gereklerine herhangi bir aykırılık bulunmadığı; keza arsa vasıflı taşınmaz üzerindeki iki katlı binanın sözleşme uyarınca inşa edilmesi ve 14/01/2018 tarihine kadar intifa hakkının Belediye'ye ait olmaması nedeniyle sadece arsanın kıymet takdirinde değerlendirmeye esas alınmasında da hukuka aykırılık bulunmadığı; tapuya tescil edilmiş intifa hakları 14/01/2018 tarihine kadar devam etmesine rağmen Aydın Belediye Encümeni'nin 13/10/2003 tarihinde ihaleyi iptal etmesi, buna ilişkin idari yargı sürecinin sonuçlanmadığı bir aşamada arsanın ihale usulüyle bina üzerinde intifa hakkı bulunanlara devredilmesi ve yine ihaleyi A.. T..almasına rağmen bina üzerinde eşit hakka sahip olmaları ve Alaatin'in açık rızası uyarınca Alaattin ile birlikte M.. S.

.. T..almasına rağmen bina üzerinde eşit hakka sahip olmaları ve Alaatin'in açık rızası uyarınca Alaattin ile birlikte M.. S..'a 1/2'şer hisse olarak devredilmesi ve arsanın davalılara devredilmesi nedeniyle konusuz kalan dava için yargılama masrafı yapılması eylemlerinde ise, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun kararlarında da (06/12/2005 gün, E. 2005/4. MD-110 K. 2005/159; 18/10/2005 tarih E. 2005/4-96, K. 2005/118) belirtildiği üzere, görevi kötüye kullanma suçunun objektif cezalandırma şartlarından olan kamu zararının ekonomik zarar anlamında olduğu, kamu zararı kavramının ne olduğu hususunda müracaat edilebilecek ve her zaman için geçerli olabilecek genel bir tanım olan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasasının 71. maddesine göre de mevzuata aykırı karar, işlem eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasının kamu zararını oluşturduğu gözetilerek, Aydın 1. İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararının kesinleşip kesinleşmediği, A.. T.. ve M.. S..'un Belediye aleyhine intifa haklarına dayalı hukuk davası açıp açmadıkları da araştırıldıktan sonra bu hususta Sayıştay Emekli Uzman Denetçilerinden bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve yetersiz gerekçelerle yazılı şekilde mahkumiyet hükümleri kurulması,

TCK'nın 53/1-a maddesindeki yetkiyi kötüye kullanmak suretiyle atılı suçu işlediği kabul edilen sanıklar hakkında aynı Kanunun 53/5. maddesi uyarınca hak yoksunluğuna hükmedilmemesi,

Kanuna aykırı, sanıklar İ.. O.., E.. S.., A.. S.. ve S.. Ç.. müdafiileri ile sanıklar A.. D.., T.. T.., A.. T..'ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA, bozmanın mahiyetine göre aynı Kanunun 325. maddesi gereğince hakkındaki hükmü temyiz etmeyen sanıklar M.. G.., A.. B.. ve temyiz talebi reddedilen sanık D.. G..'e TEŞMİLİNE, 16/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3863, Karar No: 2025/1863, Tarih: 10.04.2025

**7. Hukuk Dairesi         2024/3863 E.  ,  2025/1863 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1821 E., 2024/1054 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İskenderun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/234 E., 2022/77 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Noterliğinde düzenlenen 10.02.2021 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile ... ilçesi, ...... mahallesi 1396 ada 205 parsel sayılı taşınmazdaki davalı hissesinin 700.000,00 TL bedelle müvekkiline satılmasının vaat edildiğini, davalının satış bedelini peşin almasına rağmen tapuda devir işlemini yapmaktan kaçındığını ileri sürerek dava konusu taşınmazdaki davalı payının tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; tapuda devir yapılabilmesi için davacıya yaptığı tüm tekliflerin sürekli reddedildiğini, iddiaların asılsız ve yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekili yargılama sırasında davanın konusuz kaldığını, tescil işleminin gerçekleştiğini beyan ettiğinden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalının davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalının davanın reddini savunmasına ve sonrasında tapuda devri yapmış olması nedeniyle davanın açılmasına sebebiyet verdiği, davanın açılmasına sebebiyet veren davalı aleyhine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücreti takdir olunmasının doğru olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ve takdir edilen 104.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ... öldüğü için mirasçılarının iş bu davayı takip etme yönünde irade ve beyanda bulunmaları gerektiğini, davanın reddini talep etmenin davanın açılmış olmasına sebebiyet verildiği anlamına gelmeyeceğini, davacının dava açmakta kötü niyetli olup, dava açıp nispi vekalet ücreti hak kazanmak maksadıyla hareket ettiğini, davadan önce her türlü iletişim vasıtalarını kullanarak davacıya ulaşmaya çalıştıklarını, tapuda devir işlemlerine davet ettiklerini, davacı tarafın 08.03.2022 tarihli dilekçesinde davanın konusuz kaldığından bahisle yargılama harç, gider ve diğer masraflarının karşı tarafa yükletilmesini talep ettiğini, vekalet ücretine ilişkin bir talepte de bulunmadığını, davacı taraf keşif harcı ve keşif giderlerini ödemediğinden keşif icra edilmediği için vekalet ücretini doğrudan belirleyen harcın usulüne uygun belirlenmeden dava dilekçesinde belirtilen değer üzerinden vekalet ücreti tayininin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacının mirasçılarının usulüne uygun şekilde davaya dahil edildikleri, davalı tarafın davacıyı tapuda devir yapmak için davet ettiğine dair sunduğu whatsapp konuşma kayıtlarının 04.09.2021 ve sonrasına ilişkin olması, davalının dava açılmadan önce tapuda devir yapmak istediğine yönelik iradesini ispata elverişli delil sunamadığı anlaşıldığından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.04.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7879, Karar No: 2011/5129, Tarih: 03.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/7879 E.  ,  2011/5129 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : 3. İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'nun beraatine karar verilmiş; hüküm, yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle, dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.