muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/716, Karar No: 2007/1774, Tarih: 26.02.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/716 E.  ,  2007/1774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 14.06.2002 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.03.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, Türk Medeni Kanunun 747.inci maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir. Mahkemece dava kabul edilerek bilirkişi tarafından düzenlenen 16.01.2006 günlü krokide, 843 parselden (B) harfi ile gösterilen yerden geçit tesis edilmiş, kararı davalılardan ... vekili temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap vermemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktirinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyaç veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.

Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken, öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira, geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının subjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Bütün bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince, davada davacının mülkiyetinde olan 183 numaralı parselin üzerinde muhdesat olduğundan bahisle, davacının talep ettiği parselden geçit kurulmuştur. Oysa izlenen 16.01.2006 günlü krokide 842 parselden 182 numaralı parselin kuzeyinde yer alan (A) ile gösterilen 66 m2 lik yerden geçit verildikten sonra, davacıya ait 183 numaralı parselden akdi irtifak kurulma alternatifi vardır. Davacının 183 numaralı parsel çıkışını kendi kusuru ile kapatması, komşu 843 parselin daha fazla külfete katlanmasını gerektirmez. Mahkemece sözü edilen altertanif ile (C) işaretli köprünün maliyeti hesaplanarak yeniden değerlendirilmeli ve taraf yararları gözetilerek, uygun geçit yeri konusunda kesin bir sonuca ulaşılmalı ve ancak bundan sonra hüküm kurulmalıdır.

Kabule göre de, mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin Dairemizin yerleşik uygulamasına aykırı olarak davanın niteliği gereği davacı üzerinde bırakılması yerine davalılara yükletilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de, mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin Dairemizin yerleşik uygulamasına aykırı olarak davanın niteliği gereği davacı üzerinde bırakılması yerine davalılara yükletilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 26.02.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5953, Karar No: 2011/5135, Tarih: 03.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/5953 E.  ,  2011/5135 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : 5. İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanıklar ...'ın İİK'nun 337/a maddesi gereğince 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinde ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılmasını da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunundaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanununun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanunun 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanunun 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasının müeyyidesidir. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği, İcra ve İflas Kanununun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirler için geçerli olup, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı kabul edilmelidir. Hal böyle olunca sanığın beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi,

Kabule göre de; sanığın nüfus ve sabıka kaydı dosya içine getirtilip konulmadan mahkumiyetine hükmolunması,

İsabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 03.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11260, Karar No: 2015/24344, Tarih: 17.12.2015

**2. Hukuk Dairesi         2015/11260 E.  ,  2015/24344 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, Türk Medeni Kanununun 169. maddesi uyarınca hükmedilen tedbir nafakaları yönünden yapılan icra takibine, davalı tarafından yapılan itirazın iptaline ilişkin olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun, üçüncü kısmı hariç, ikinci kitabında yer almaktadır.

Görev, kamu düzenine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir. 4787 sayılı ... Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun, 5133 sayılı Kanunla değişik 4. maddesi; 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere (m.118-395) kaynaklanan bütün davaların, ... mahkemeleri kurulan yerlerde bu mahkemelerce bakılacağını; aynı Yasanın 2. maddesi de, ... mahkemesi kurulmayan yerlerde bu kanun kapsamına giren dava ve işlerin asliye hukuk (...) mahkemelerinde bakılacağını hükme bağlamıştır. Şu halde ... Mahkemesi kurulmayan yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemelerinde davanın ... Mahkemesi sıfatı ile görülüp karara bağlanması gerekir. (H.G.K. 16.11.2005 tarih ve 2/673-617 sayılı kararı) Bu açıklama karşısında; davaya “... Mahkemesi” sıfatıyla bakılması gerekirken, bu husus düşünülmeden Asliye Hukuk Mahkemesi olarak yargılamaya devam edilip, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer bölümlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8643, Karar No: 2010/2903, Tarih: 16.03.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/8643 E.  ,  2010/2903 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Asliye 3.Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Sakarya Asliye 3.Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14.12.2007 tarih ve 2001/545-2007/402 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 16.03.2010 gününde davalı avukatı ... geldi, davetiye tebliğine rağmen davacı vekili duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili işyerinin yangın rizikolarına da kapsar şekilde davalı tarafından sigorta örtüsüne alındığını, 03.01.2001 tarihinde çıkan yangın sonucu anılan işyerinin tamamen hasara uğradığını, yangın çıkmasında müvekkilinin bir kusurunun olmadığını, ceza dosyasında beraat ettiğini, zararın tespit edildiğini, tazminatın ödenmediğini ileri sürerek, yanan ticari mallar için 22.500.000.000 TL, demirbaşlar için 22.500.000.000 TL ve kar kaybı için 5.000.000.000 TL tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, dava açılmadan önce müvekkilden talep edebileceği muhtemel tazminatın 100.000.000.000 TL lik kısmını dava dışı firmaya temlik ettiğini, bu kısım için dava açamayacağını, zeyilnameler ile yangından 10 gün önce teminatların artırıldığını, davacının borç içinde olduğunu, yangının çıkış nedenin kesin tespit edilemediğini, kasıtlı çıkarıldığı yönünde kuvvetli emareler bulunduğunu, tazminat miktarının fahiş olduğunu, müşterek sigorta bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, yangının çıkış nedenin tam belirlenmediği, yapılan tespitler, bilirkişi raporları, davacı yetkilisinin beraat ettiği ceza dosyası kapsamından bunun nedeninin elektrik arızası veya kaçağı olduğu, kasten çıkarıldığına dair iddianın kanıtlanmadığı, davacının bu sigorta ilişkisinden doğan hakların 100 milyar TL kısmını dava dışı firmaya temlik ettiği, ancak açılan davadan bahsedilmediği, temlikin yeniden hak ve borç doğurmayacağı, mevcut hakları aktaracağı, temliknamenin kapsamının aktif dava ehliyeti bakımından önem taşıdığı, içeriğinde davadan veya alacağın dava konusu edileceğinden bahsedilmediği, davacının aktif dava ehliyetinin olduğu, gerçek zararın belirlenmesi açısından veri olarak gerekli 1999-2000 ve 2001 yılına ilişkin bilanço ve gelir tablosu ile KDV beyanlarının vergi dairesi ve ticaret sicil memurluğuna sunulmadığı, ticari defter, kayıtlar ve işyerinin büyük bölümünün yandığı, üç ayrı bilirkişi kurulunun da tespit, zayi belgesi ve ceza dosyaları üzerinden değerlendirmeler yaptığı, son raporun hüküm kurmaya yeterli olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 42.112.40 YTL’nin 03.01.2001 tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsiline( sigorta şirketinin tahsil anında Sakarya 3. Noterliğinin 18.01.2001 tarih 1532 sayılı temliknamesi ve Albarak Türk Özel Finans Kurumu A.Ş’nin Beyoğlu 13. Noterliğince çekmiş olduğu 14.08.2001 tarih 15092 yevmiye numaralı ihtarnamesinin dikkate alınmasına) karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir..

1-Dava, işyeri sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davacıya ait işyerinin davalı tarafından işyeri sigorta poliçesiyle sigorta örtüsüne alındığı ve 03.01.2001 tarihinde meydana gelen yangın sonucu sigortalı yerin tamamen hasara uğradığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Davacı vekili, meydana gelen rizikoya rağmen sigorta tazminatının ödenmediğini ileri sürmüş, davalı vekili de davacının müvekkilinden alacağı muhtemel tazminatın 100 milyar TL kısmını dava dışı firmaya temlik etmesi nedeniyle aktif dava ehliyetinin bulunmadığını açıklayarak davanın esastan reddinin gerektiğini savunmuştur. O halde, uyuşmazlığın çözülebilmesi için, öncelikle davacının işbu dava itibariyle aktif dava ehliyetinin olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Alacaklı, alacağının tamamını veya bir kısmını ifa, tahsil veya bağış gibi bir nedenle başkasına temlik edebilir. Temlik niteliği itibariyle bir hukuksal işlem olup, bu işlem sonucunda alacağın bir başkasına intikal etmesi sağlanır. Temlik hukuksal işleminden itibaren üçüncü kişi, borçlu karşısında alacaklı sıfatı kazanır. Alacağın tamamen temlikinde tamamı, kısmen temlikinde bu oranda aslı ve fer’ileri ile birlikte devir alan kişiye, başka bir anlatımla yeni alacaklıya geçer. Temlikin dava ve talep hakkını da kapsayacağı kuşkusuzdur.

Somut olayda davacı taraf rizikonun meydana gelmesinden kısa süre sonra 18.01.2001 tarihinde davalıdan talep edebileceği sigorta tazminatının 100 milyar TL’lik kısmını ivazlı olarak dava dışı firmaya temlik etmiştir. Temlik alan firma 05.04.2001 tarihli yazıyla bu durumu davalıya bildirmiş, daha sonra 16.08.2001 tarihinde tebliğ edilen 14.08.2001 tarihli noter ihtarıyla da alacağının ödenmesini talep etmiştir. Temyize konu işbu dava ise temlik eden davacı tarafından 29.08.2001 tarihinde açılmıştır. Temlikten rücu edilmemiş, dava dilekçesinde temlikten bahsedilmemiştir. Esasen, temlik edilen alacağın dışında olabilecek tazminat alacağı da istenmemiş, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 50 milyar TL alacağın hüküm altına alınması talep edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının 42.112.40 YTL olduğu açıklanmıştır. Bu durum karşısında davacının, davalıdan tahsil etmesi mümkün olabilecek dava konusu ettiği sigorta tazminat tutarını davadan önce üçüncü kişiye ivazlı şekilde temlik ettiği, talep ve dava hakkının üçüncü kişiye geçtiği, aktif dava ehliyetinin bulunmadığı dikkate alınarak bu gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin ise diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilini temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/901, Karar No: 2021/2582, Tarih: 07.04.2021

**14. Hukuk Dairesi         2021/901 E.  ,  2021/2582 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 15/01/2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne, bir kısım parseller yönünden feragat nedeniyle reddine dair verilen 28/01/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili; ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, ... Mevkii 195 ada 26 parsel, 196 ada 49 parsel, ... Mevkii 184 ada 77 parsel, ... Mevkii 176 ada 195 parsel, ... Mahallesi 1167 ada 6 parsel, ... Mahallesi, ... Mevkii 111 ada 21 parsel, ... Mevkii 102 ada 37 parsel ile 115 ada 32 parsel ve ... Mahallesi 1106 ada 33 ve 35 parsel sayılı taşınmazların hissedarlar arasında rıza taksimi hususunda anlaşma sağlanamadığından satış suretiyle ortaklığın giderilmesini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım davalılar vekili, satış yerine aynen taksimi istediklerini dile getirmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

492 sayılı Harçlar Kanununun eki Tarifenin "Karar ve İlam Harcı" başlığı altında düzenlenen 1. maddesinin (c) fıkrası uyarınca bir gayrimenkulün hissedarlar arasında satış suretiyle şuyuun izalesine dair hükümlerde gayrimenkulün satış bedeli üzerinden binde 11,38 oranında, menkul niteliğindeki mallar üzerindeki paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde ise 2. maddesinin (a) fıkrası hükmü uyarınca maktu harç ile yetinilmesi gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297/2. maddesinde hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin gerekli olduğu açıklanmıştır.

Somut olaya gelince, harcın binde 11,38 oranında taraflardan tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik yok ise de; hükmün hem 3. bendi hem de 6. bendinde harcın binde 11.38 oranında taraflardan tahsiline karar verilmiş olması, hükmün infazında tereddüt oluşturacağından doğru görülmemiştir. Ancak bu husus hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438/7. maddesi gereğince hüküm sonucunun düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.