muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/10153, Karar No: 2022/8395, Tarih: 22.12.2022

**1. Hukuk Dairesi         2021/10153 E.  ,  2022/8395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE MAHKEMESİ : BATMAN 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın davacı adına tescili isteğiyle açılan davanın yapılan yargılaması sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilinin istinaf talebi üzerine, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın kaldırılması suretiyle yazılı şekilde fen bilirkişisi tarafından tanzim olunan 09/10/2019 havale tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz hakkında açılan davanın reddine, taşınmazın tescile tabi olmaması nedeniyle 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) md.713/6 uyarınca tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, (B) harfi ile gösterilen taşınmaz hakkında açılan davanın ise HMK'nın 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İstinaf Mahkemesi kararına karşı yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından temyiz isteğinde bulunulduğu anlaşıldığından, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilerek dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü;

I. DAVA

Davacı ..., Beşiri ilçesi, İkiyaka köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında çay yatağı vasfıyla tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında imar ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasıyla, adına tescil isteğiyle dava açmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu davacı yararına iktisap koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuş, ayrıca TMK’nın 713/6. maddesi uyarınca taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yerel Mahkemece; temyiz isteğine konu olup fen bilirkişisi tarafından tanzim olunan raporda (A) harfi ile gösterilen 9.115,10 metrekare yüz ölçümlü taşınmaz bölümü üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine, taşınmazın TMK md.713/6 uyarınca dere yatağı vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu taşınmaz dere yatağında kaldığından terkinine, (B) harfi ile gösterilen 10.525,65 metrekare yüz ölçümlü taşınmaz zaten tapuya tescil edilmiş parsele dahil olduğundan hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyadaki rapor ve bilgilerin yanlış yorumlandığını, Mahkemece gerekçesinde jeoloji bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen alanın dere yatağında kaldığını, garzan çayı ile aralarında kot farkı olmadığından taşkın riski altında kalabileceği, 1984 yılındaki hava fotoğraflarından (A) harfiyle gösterilen alanın kumluk olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğinin belirtildiği, ne var ki taşınmaz üzerinde imar ihya işlemine zaten 1984 yılından sonra başlandığı, bu tarihten sonra başlayan imar ve ihya faaliyetinin dava tarihi göz önüne alındığında iktisap için yeterli süreye ulaştığı dosya kapsamında belli iken mahkemece 1984 yılı esas alınarak karar verilmesinin eksik ve yanlış olduğunu, 2002 yılı hava fotoğrafları incelendiğinde taşınmazın ihyası tamamlanarak zilyetlik sürdürülen yerlerden olduğunun tereddütsüz anlaşılacağı, jeoloji raporuna göre 25 yıldan uzun bir süredir dava konusu taşınmazın hiçbir dönem su altında kalmadığı ve çayın yatağına oturduğu anlaşılmasına karşın aksi yönde kararın delillerle çeliştiği, diğer taraftan dosyaya sunulan orman bilirkişi raporunun da iddialarını desteklediğini, hava fotoğraflarından yararlanarak çıkarılan memleket haritası ve amenajman haritasında da çekişmeli taşınmaz ziraat alanı olarak işaretlendiği, ayrıca taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümünün tespit edilen değeri üzerinden eksik harcı ikmal ettikleri halde hakkında talepte bulunmadıkları (B) bölümünün değeri de dikkate alınarak davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının da isabetsiz olduğunu beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi tarafından davacının sair istinaf taleplerinin yerinde olmadığı; ancak halen aktif çay yatağı olarak tescile tabi olmayan teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen çekişmeli taşınmaz hakkında önce TMK'nın 713/6. maddesi uyarınca tescil kararı, sonrasında terkin kararı verilerek infazda tereddüte sebebiyet verilmesinde isabet bulunmadığı, öte yandan davacı tarafından fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümün ziraat bilirkişileri kurulunca tespit edilen değeri üzerinden eksik harcın ikmal edilmediği, yalnızca aynı tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen taşınmazın değeri üzerinden harç tamamlandığı, bu nedenle davaya 09/10/2019 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz hakkında devam edilmesi; 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi gereğince (B) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi bu çerçevede yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, (B) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü hakkında işin esasına girilerek karar verilmiş olmasının da isabetsiz olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; kamu düzenine aykırılık nedeniyle Batman 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 22/09/2020 tarih ve 2018/164 Esas, 2020/484 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, HMK m. 353/1-b.2 gereğince esas hakkında yeniden hüküm kurulması suretiyle; fen bilirkişisi tarafından tanzim olunan 09/10/2019 havale tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 9.115,10 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz hakkında açılan davanın reddine, taşınmazın tescile tabi olmaması nedeniyle TMK md.713/6 uyarınca tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, (B) harfi ile gösterilen 10.525,65 metrekare yüzölçümlü taşınmaz hakkında açılan davanın HMK'nın 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekerrür ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro sırasında çay yatağı vasfıyla tespit harici bırakılan taşınmazın davacı adına tescili isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

TMK’nın 713/1 maddesi, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17. maddeleri

3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın (IV./3.) numaralı bendinde yer verilen Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararında dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

SONUÇ:

Dava, kadastro sırasında çay yatağı vasfıyla tespit harici bırakılan taşınmazın davacı adına tescili isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

TMK’nın 713/1 maddesi, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17. maddeleri

3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın (IV./3.) numaralı bendinde yer verilen Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararında dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; dosya içeriği ve kararın dayandığı gerektirici nedenlere göre delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 21,40 TL temyiz harcının davacıdan alınmasına 22.12.2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/36466, Karar No: 2014/28238, Tarih: 27.11.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/36466 E.  ,  2014/28238 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2012/291832

MAHKEMESİ : İstanbul 27. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 11/09/2012

NUMARASI : 2010/319 (E) ve 2012/1605 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

19.07.2008 tarihinde şikayetçinin evinin giriş kapısının göbek kilidi kırılarak evden 1 DVD çalar, ziynet eşyaları ve aracının kontak anahtarının alınıp kapının önünde duran .. plakalı aracın çalındığı, olaydan bir yıl sonra 27.07.2009 tarihinde, çalıntı araç işi yapan iki şahsın ...plakalı araçla Ankara ilinden Tekirdağ istikametine doru seyrettiği ihbarı üzerine, Çorlu Yenice beldesinde sanık ve beraat eden diğer sanık Ö.. A..’ün ... plakalı araçta yakalandıkları, aracın plakasının sahte olduğu, aracın şasi numarasının sorgulamasında ise bu aracın şikayetçiye ait çalıntı araç olduğunun tespit edildiği, sanığın soruşturma aşamasında aracı açık adres ve kimlik bilgilerini veremediği çiko lakaplı B.. Ş..’ten satın aldığını, kovuşturma aşamasında ise B.. Ş..’in aracı İstanbul’a götürerek Çakır isimli bir bayana teslim etmesini istediğini, suça konu aracı çalmadığını savunduğu olayda, dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, eylemin 5237 sayılı TCK'nın 142/2-d maddesinde düzenlenen hırsızlık suçuna uyduğu gözetilmeden, sanığın suçtan kurtulmaya yönelik ve çelişkili savunmasına itibar edilerek delillerin takdirinde ve suçun nitelendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi de gözetilerek hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 27.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27476, Karar No: 2013/3971, Tarih: 18.02.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/27476 E.  ,  2013/3971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ankara 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ :01.06.2011

Yukarıda tarihi, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; kısmen bozulmasına-kısmen onanmasına dair Dairemizin 04.10.2012 gün ve 2635-23512 sayılı ilamıyla ilgili karar düzeltme isteminde bulunulmakla, evrak okundu, gereği düşünüldü;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, bu Kanuna 6217 sayılı Kanunla ilave edilen geçici 3. maddenin (1.) bendinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun kanun yollarına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlandığından, karar düzeltme talebinin incelenmesi gerekmiştir.

1-Davacı, müşterek çocuk Damla ile davalı baba arasında kurulan kişisel ilişkinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde ise uzman refakati eşliğinde yeniden kişisel ilişki tesisini talep etmiştir. Mahkeme, kişisel ilişkinin kaldırılması ve uzman gözetiminde kişisel ilişki kurulması talebini reddetmiş, Ankara 10 Aile Mahkemesinin 2007/517 esas ve 2008/395 karar sayılı dosyası ile kurulan kişisel ilişkinin kaldırılmasına, davalı baba ile çocuk arasında “çocuğun beş yaşına gireceği 12.2.2012 tarihine kadar her pazar 10:00 ile 18:00 saatleri arasında, 12.2.2012 tarihinden itibaren ise her ayın 1.ve 3. cumartesi günü saat 10:00 dan, pazar günü saat 18:00’e, dini bayramların 2. günü saat 10:00 dan, 3. günü saat 18:00'e kadar, yarıyıl tatilinin ilk pazartesi saat 10:00 dan, pazar günü 16:00’ya kadar ve her yıl 1 temmuz saat 10:00 dan, 15 temmuz saat 16:00’ya kadar kişisel ilişki tesisine karar verilmiştir. Bu karar davacı tarafından, hükmün tamamı, davalı tarafından ise yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmiştir. Dairemizin, 4.10.2012 gün ve 2012/2635 esas ve 2012/23512 karar sayılı ilamı ile “Ortak çocuğunun velayeti kendisine verilen anne; davalı babanın velayet hakkının kaldırılması veya çocukla baba arasında kurulan kişisel ilişkinin bir uzman nezaretinde kullanılması suretiyle kısıtlanmasını talep etmiş; mahkemece velayetin kaldırılması ve uzman nezaretinde kişisel ilişki düzenlenmesi talebi reddedilmiş; ancak, kişisel ilişki dönemleri yeniden düzenlenmiştir. Yapılan tahkikat ve toplanan delillere göre velayetin kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bir haklı sebebin (TMK md. 348) kanıtlanmamış olmasına göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir” gerekçesiyle onanmasına “kişisel ilişki dönemlerinin yeniden düzenlenmesine yönelik bir talep bulunmamasına ve çocuğun menfaati gözetilip re'sen yeniden kişisel ilişki düzenlemesi yapılmasını gerektirecek bir olgu da belirlenmediği halde; mahkemece yazılı şekilde kişisel ilişki düzenlemesine karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiş “ gerekçesiyle bozulmasına ve bozma sebebine göre ise davalının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir. İlk incelemede velayetin kaldırılmasına yönelik bir dava ve karar bulunmadığı ve davalı babanın kişisel ilişkinin arttırılması yönünden bir talebi olmadığı halde müşterek çocuk ile davalı baba arasında boşanma kararı ile kurulan kişisel ilişkiden daha uzun süreli kişisel ilişki kurulduğu hususu gözden kaçmıştır. Gerçekleşen bu durum karşısında davacının karar düzeltme isteği yerinde görülmekle kabulüne, Dairemizin 4.10.2012 gün ve 2012/2635 esas ve 2012/23512 sayılı kısmen onama kısmen bozma kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Hükmün temyizen incelenmesine gelince;

2-Hükmün temyizen incelenmesine gelince;

a-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

b-Velayeti anneye bırakılan müşterek çocuk ile, davalı baba arasında her hafta sonu kişisel ilişki kurulması ve davalı babanın kişisel ilişkinin süresinin arttırılmasına yönelik bir talebi olmadığı halde, bu talep yönünden de ret kararı verilmesi gerekirken Ankara 10. Aile Mahkemesinde kurulan kişisel ilişkiden daha uzun süreli bir kişisel ilişki kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple davacının karar düzeltme isteminin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440-1-4. maddeleri gereğince kabulüne, Dairemizin 04.10.2012 gün ve 2012/2635 esas ve 2012/23512 karar sayılı kısmen onama-kısmen bozma ilamının kaldırılmasına, yukarıda 2/b bentte gösterilen sebeple kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi yönünden BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan bölümlerinin ise yukarıda 1/a bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, davalının yargılama giderleri ve vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, oybirliğiyle karar verildi. 18.02.2013 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2010/10516, Karar No: 2010/18503, Tarih: 28.10.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/10516 E.  ,  2010/18503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur.

Kapama zeytin bahçesi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre, dava tarihi itibariyle değer biçilmesinde, tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalılara ödenmesine ve kamulaştırılan taşınmaz baraj gölü içinde kaldığından, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/C. maddesi uyarınca tapudan terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare ile bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, davalılardan peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, davacı idare ile kayyım harçtan bağışık olduklarından harç alınmamasına, 28.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6019, Karar No: 2022/12532, Tarih: 17.10.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/6019 E.  ,  2022/12532 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : .....

Dava, ... sigortasına giriş tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıcı olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde sigorta başlangıcı talebi yönünden verilen karar isabetli ise de, kesin dönüş koşulları usulüne uygun araştırılmadan yaşlılık aylığı talebinin reddine karar verilmesi isabetsizdir.

Yurtdışında çalışan Türk vatandaşlarının yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Kanun hükümleri uyarınca borçlandırılan sürelere dayalı olarak hangi şartlarda aylık bağlanacağı anılan Kanunun 6'ncı maddesinde belirlenmiştir. Tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır.

Yurtdışında çalışan Türk vatandaşlarının yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Kanun hükümleri uyarınca borçlandırılan sürelere dayalı olarak hangi şartlarda aylık bağlanacağı anılan Kanunun 6'ncı maddesinde belirlenmiştir. Tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır.

Kesin dönüşün, aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade ettiği; “sosyal sigorta ödeneği” deyiminden, çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ödeneklerin amaçlandığı; “sosyal yardım ödeneği” ibaresinin ise bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımlar anlamını taşıdığı kabul olunmaktadır. Ne var ki, “kesin dönüş” ifadesi, mutlak anlamda, yurtdışında bulunduğu ülkeden Türkiye’ye döndükten sonra tekrar yurtdışına çıkış yapmama şeklinde değerlendirilemez. İkamet şartına bağlı olmayan nitelikte sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alanlara, anılan koşulun gerçekleştiğinin kabulü ile aylık bağlanabilecektir. Aksi yöndeki düşünce, Anayasamızın 23'üncü maddesi ile güvence altına alınmış olan “Yerleşme ve seyahat hürriyeti”nin; İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine) ek 4 nolu Protokolün 2'nci maddesi ile tanınmış “Serbest dolaşım özgürlüğü”nün ihlali sonucunu doğuracaktır. 3201 sayılı Kanunun 6'ncı maddesinin B bendi ile tekrar yurtdışına gitmek değil, yabancı ülke mevzuatına tabi olarak çalışmak ve ikamete dayalı sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği almak, aylığın kesme nedeni olduğu belirtilmiş; 3201 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlanıp altı aydan daha uzun süre yurtdışında bulunmuş olanların, yurtdışında çalışıp çalışmadıklarını ve ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alıp almadıklarını “3201 sayılı Kanuna göre aylık alanlara mahsus yoklama belgesi” vererek, aylıklarını almaya devam edebilecekleri, Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 14'üncü maddesi ile hüküm altına alınmış olup, yurtdışında uzun süre kalmak, tek başına bir aylık kesme nedeni teşkil etmemektedir.

Ayrıca, yurtdışında geçen çalışmalar sonucu o ülkenin sosyal güvenlik sisteminden hak kazanılan yaşlılık ya da malullük aylığının bir sonucu olan ve ikamete dayalı bulunmayan sosyal sigorta veya sosyal yardım niteliğindeki edimlerden yararlanmak, yurtdışından kazanılmış olan sosyal güvenlik hakkının en doğal sonucu olup, bu haktan feragat anlamı çıkacak şekilde bir “kesin dönüş” tanımı yapılması, sosyal güvenlik hakkından feragat edilemeyeceği olgusunun göz ardı edilmesi sonucunu da doğuracaktır.

1-Bu bağlamda, 3201 sayılı Kanunun 6. maddesi gereğince, borçlanılan süreler gözetilerek yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için, yurtdışındaki çalışma veya çalışmaya dayalı yardım ilişkisinin sona ermesi gerekmekte olup; Mahkemece, 11.10.2021 tarihli Yurtdışı Çalışma belgesinde (1.1.2012-31.7.2012) ve (1.1.2017-31.12.2020) tarihleri arası “isteğe bağlı prim süresi” gözetilerek, tahsis talep tarihi olan 05.09.2013 tarihi ve sonrası süre yönünden davacının isteğe bağlı çalışmanın başladığı 1.1.2017 tarihine kadar yaşlılık aylığına hak kazanacağı gözetilmelidir.

2-Mahkemece, 11.10.2021 tarihli Yurtdışı Çalışma belgesinde (1.1.2017-31.12.2020) tarihleri arası “isteğe bağlı prim süresi” yukarıda yapılan açıklamalar gözetilek kesin dönüşe engel teşkil edip etmediği araştırılmalıdır

3-26.06.2020 tarihli ve 31167 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7247 sayılı Torba Kanunun 3201 sayılı Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun 6 ncı maddesine; “(C) Yurt dışında zorunlu sigortalılığa tabi olsalar dahi kısa süreli olarak adlandırılan işlerde çalışanların aylıkları bu madde kapsamında değerlendirilmez ve kesilmez. Bu maddede geçen kısa süreli çalışmaya tabi işler yönetmelikle belirlenir.” hükmü gereği “isteğe bağlı prim süresi” aylık kesme nedeni olup-olmayacağı araştırılarak sonucuna göre karar verilmelidir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, 17.10.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.