muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/8548, Karar No: 2018/3697, Tarih: 26.04.2018

Böyle bir davranış AİHM’nin AİHS’nin 6 § 1. ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddelerinin ihlali sonucunu doğuracağı gibi hakkın kötüye kullanılması niteliğinde de bulunmakla, hukukça korunamayacağı muhakkaktır. Buna göre borçlu belediyenin, hesaptaki paraların haczedilmezliğini ispatlayamadığının kabulü gerekecektir.

Öte yandan borçlu belediyece haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraların aynı hesapta toplanması ve birbirine karıştırılması, haczedilmezlik hakkından feragat olarak kabul edilmelidir.

Yine 28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı ve İBKve HGK'nun 17.03.1954 tarih ve 3/40-49 sayılı kararı gereğince; her dava açıldığı tarihteki koşullara ve hukuki duruma göre hükme bağlanır.

Somut olayda; hükme esas alınan, mahkemenin 2016/20 Esas sayılı dosyasında aldırılan 09.05.2016 tarihli bilirkişi raporu ile şikayete konu hesabın ... Belediyesi Encümen kararı ile kamuya tahsis edilmiş ve vergi, resim, harç niteliğinde pos hesabı olduğu belirtilmiştir. Ancak hesap ekstreleri incelendiğinde; 312090275 nolu iş yerinin "pos ve batchinin satış işlemleri" açıklaması dışında bir açıklama bulunmadığı ve anılan satış işlemlerinin neye ilişkin olduğunun denetlenemediği anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece bilirkişi aracılığı ile gerektiğinde yerinde inceleme yapılarak, somut olaya göre haciz tarihi itibari ile hesabın vergi, resim, harç hesabı olup olmadığı açıkça ortaya konulması gerekirken, denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu ile sonuca gidilmesi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11969, Karar No: 2016/4121, Tarih: 12.04.2016

**16. Hukuk Dairesi         2015/11969 E.  ,  2016/4121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Dairemizin 28.05.2014 tarihli geri çevirme kararı ile davalı tarafın dayandığı 18.09.1942 tarih ve 19 sıra numaralı tapu kaydı ile Eylül 1942 tarih ve 6 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile getirtilerek dosya arasına konulması istenildiği halde, geri çevirme kararımız sonrasında bahsi geçen tapu kayıtlarının tüm tedavülleri ile dosyasına konulmadığı anlaşıldığından; 18.09.1942 tarih ve 19 sıra numaralı tapu kaydı ile Eylül 1942 tarih ve 6 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile getirtilerek dosya arasına konulması,

2- Hükmü temyiz eden davalılardan F...'in temyiz harcını yatırdığına ilişkin makbuz dosya içerisinde yer almamaktadır. Temyiz harcı yatırılmışsa makbuzunun dosyaya konulması veya belgelendirilmesi, yatırılmamışsa davalıdan temyiz harcının alınması, harç ödenmediği takdirde HUMK’nın 434/3. fıkrası gereğince işlem yapılması,

3- Dava konusu 179 ada 37, 39, 40, 42, 44, 48, 51, 52 ve 169 ada 84 parsel sayılı taşınmazlar arasında kalan ve ada-parsel numaraları anlaşılamayan taşınmazların hangi ada ve parseller oldukları belirlenerek, bunlara ait kadastro tutanaklarının onaylı örnekleri ile var ise dayanakları olan belgelerin, dava konusu iseler dava dosyası inceleme tutanaklarının, kesinleşmiş olmaları halinde kadastro tespiti ile oluşan tapu kayıtlarının, hükmen kesinleşmiş ise mahkeme ilamlarının, ayrıca dava konusu taşınmazları bütün halinde dıştan çevreleyen tüm parsellerle birlikte gösterir birleşik krokinin getirtilerek dosyasına konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21313, Karar No: 2014/13997, Tarih: 01.07.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/21313 E.  ,  2014/13997 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suç tarihine göre, sanığın 5752 sayılı yasa ile değişik 4733 sayılı yasanın 8/4 fıkrası uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi aleyhte temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Atılı suçun niteliğine göre, suçtan zarar görmediği halde davaya katılmasına karar verilen ... lehine dilekçe yazım ücreti hükmedilmesi,

Yasaya aykırı sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1 maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi uyarınca, hüküm fıkrasından ... lehine hükmedilen dilekçe yazım ücreti kısmının çıkarılması, diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01/07/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9235, Karar No: 2010/17373, Tarih: 14.10.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/9235 E.  ,  2010/17373 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

1-Kamulaştırmasız el atmaya dayanan bedel davalarında da Kamulaştırma Kanununun değer biçmeye ilişkin hükümleri kıyasen uygulanır.

Arsa niteliğindeki taşınmaza, emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça, yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması gerekir. Somut emsal olarak incelenen taşınmaz dava konusu taşınmaza göre büyük yüzölçümlü olduğundan, emsal kabul edilemez.

Dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgeden benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın zamanlarda emsal satışların bulunması doğaldır. Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Görevsizlik kararı öncesine ait yargılama giderlerinin davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenle H.U.M.K.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 14.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9148, Karar No: 2011/27198, Tarih: 08.12.2011

**12. Hukuk Dairesi         2011/9148 E.  ,  2011/27198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/02/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe karşı şikayetçi vekilinin, diğer nedenlerinin yanında, ihale konusu taşınmaz üzerinde ikinci dereceden jpotek alacaklısı olduğu halde kendisine satış ilanı tebliğ edilmediğini belirterek ihalenin feshi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, şikayetçinin tapudaki adresine tebligat yapıldığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nun 134/2. maddesinde; "İhalenin feshini, Borçlar Kanunu'nun 226. maddesinde yazılı sebepler de dahil olmak üzere yalnız satış isteyen alacaklı, borçlu, tapu sicilindeki ilgililer ve pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler, yurt içinde bir adres göstermek koşuluyla icra mahkemesinden şikayet yolu ile ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde isteyebilirler" hükmüne yer verilmiştir.

Diğer yandan, İİK'nun 127. maddesinin emredici hükmüne göre, satış ilanının, borçluya ve alacaklıya ve tapu sicilinde kayıtlı bulunan alakadarlara tebliği şarttır. Bu emredici kuralın eksikliği başlı başına ihalenin feshi için yeterli nedendir. Çünkü bu usulsüzlük ihaleye talebi ve talibi arttırıcı yönde çalışmayı engelleyen bir durumdur.

Somut olayda; ihale konusu taşınmaz üzerinde şikayetçi lehine ikinci derecede ipotek kaydının bulunduğu, şikayetçiye satış ilanının tebliğ edilmediği görülmektedir. Borçlunun da tebligatın yapıldığına dair bir kabulüne rastlanılmamıştır. Bu durumda adı geçenin İİK'nun 134. maddesinde belirlenen "tapudaki ilgili" sıfatı bulunduğundan ihalenin feshini istemeye hakkı vardır (HGK'nun 28/01/2004 tarih ve 12-2/36 sayılı kararı).

Öte yandan anılan kişi, İİK.nun 127. maddesi gereğince, satış ilanının bir suretinin tebliği gereken alakadarlardandır.

O halde, mahkemece, tapudaki ilgili sıfatıyla şikayetçiye satış ilanının tebliğ edilmemesi nedeniyle ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddi isabetsizdir.

SONUÇ  : Şikayetçinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 08/12/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7589, Karar No: 2016/5137, Tarih: 28.03.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/7589 E.  ,  2016/5137 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi : 13/01/2015

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3-2, 50/1-a, 52/1-2 maddeleri gereğince

mahkumiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Olay tarihinde, sanığın idaresindeki aracı ile gece vakti, meskun mahalde bulunan yolda seyrettiği esnada ayağının paspasa takılması nedeni ile direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sağında park halinde bulunan 03 EN 424 plakalı araca sağ arkasından çarpması ve bu aracın hareket ederek önünde park halinde bulunan 03 DA 888 araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği olayda, kazadan hemen sonra yapılan alkol kontrolünde sanığın 0.59 promil alkollü olduğunun tespit edildiği; tespit edilen alkol miktarının tek başına güvenli sürüş yeteneğini kaybettirmeyeceği gibi sanığın güvenli sürüş yeteneğini kaybettiğine dair dışa yansıyan davranışları ile ilgili bir tespitin de bulunmaması karşısında; trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun yasal unsurları oluşmadığından sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken, oluşa ve dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçelere dayanılarak yazılı şekilde mahkûmiyet hükmü kurulması,

Kabule göre de;

TCK'nın 52/4. maddesi gereğince ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin sanığa ihtar edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 28/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1753, Karar No: 2023/1718, Tarih: 29.03.2023

**3. Ceza Dairesi         2022/1753 E.  ,  2023/1718 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/612 E., 2020/90 K.

SUÇ : Örgüte bilerek isteyerek yardım etme

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEMYİZ EDENLER : Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı, sanık müdafii

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen esastan ret kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Samsun 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.02.2019 tarihli ve 2018/296 Esas, 2019/86 sayılı kararıyla sanık hakkında silahlı terör örgütüne bilerek isteyerek yardım etme suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-e maddesi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

2. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 16.01.2020 tarihli ve 2019/612 Esas ve 2020/90 sayılı kararıyla sanık hakkında silahlı terör örgütüne bilerek isteyerek yardım etme suçundan İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafii ve o yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvurusunun, 5271 sayılı Kanun'un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir

3. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 12.01.2022 tarihli ve temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemi özetle; sanığın Bank Asyada hesap hareketlerinin ve Kimse Yok mu Yardımlaşma ve Dayanışma Derneğine yaptığı bağışların örgüte bilerek isteyerek yardım etme suçunu oluşturduğuna ve sair hususlara ilişkindir.

Sanık müdafiinin temyiz istemi özetle; sanık hakkında CMK'nın 223 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) veya (b) bendi kapsamında hüküm kurulmayarak, adı geçen Kanun maddesinin (e) bendi kapsamında hüküm kurulmasına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sanık müdafiinin temyiz istemi özetle; sanık hakkında CMK'nın 223 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) veya (b) bendi kapsamında hüküm kurulmayarak, adı geçen Kanun maddesinin (e) bendi kapsamında hüküm kurulmasına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Her ne kadar sanık hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan cezalandırılması amacıyla kamu davası açılmış ise de; sanığın örgüt içi haberleşme programlarını kullandığına dair herhangi bir tespitin olmadığı, sanığın Bank Asyada 1997 yılında hesap açtırdığı ve 2014 yılı içerisinde 5 adet katılım hesabının bulunduğu, 31.01.2014 tarihinde Bank Asyada ki hesabına fiziki olarak altınlarını yatırdığı ancak sanığın 2014 yılı öncesinde 2 adet katılım hesabının bulunduğu, yine Bank Asyanın TMSF'ye devrinden sonra da hesabını kullanmaya devam ettiği ve hesap hareketlerinin düzenli olduğu, durum karşısında sanığın talimatla hareket ettiğine ilişkin mahkememizde her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı bir kanaat oluşmadığı, sanık aleyhine tanık beyanının bulunmadığı, sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütüyle iltisaklı kapatılan herhangi bir dernek, vakıf veya sendikaya üye olduğuna dair tespitin bulunmadığı, dosya kapsamında sanığın söz konusu örgüte bilerek ve isteyerek yardım ettiğini gösterecek eylem ve faaliyetlerini gösterir delil bulunmadığı, durum karşısında sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne

bilerek ve isteyerek yardım etme suçunu işlediğine dair cezalandırılmasına yeterli her türlü şüpheden arınmış, kesin, somut ve tam inandırıcı delil elde edilemediği anlaşılmakla, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince sanığın beraatine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılama sonunda yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, karar gerekçelerine göre Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının ve sanık müdafiinin temyiz talebinde ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden, sanık hakkında kurulan beraat hükmünde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 16.01.2020 tarihli ve 2019/612 Esas, 2020/90 sayılı kararında Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Samsun 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1429, Karar No: 2011/6338, Tarih: 24.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/1429 E.  ,  2011/6338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : . İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'ın beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.