muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/788, Karar No: 2006/802, Tarih: 13.12.2006

Bu halde de; yargılamanın yenilenmesini isteme süresi, hükmün, aleyhine hüküm verilen tarafa tebliği ve kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren üç aydır. Bu fıkra yönünden de hak düşürücü süre geçmiştir.

İddia edildiği gibi; Olayın içinde eski belediye başkanının olması, yeni seçilen belediye başkanı yönünden yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunabilmesi için ikinci bir hak düşürücü süreden faydalanmasına olanak vermez.

Devlette devamlılık esastır. Eğer yapılan işlemlerde, eski belediye başkanına atfı kabil bir usulsüzlük, hile, kusur veya görevi kötüye kullanma durumu varsa bu onun şahsi sorumluluğunu gerektirir. Temyizde ileri sürülmesi gereken hususların, olağanüstü kamu yolu olan yargılamanın yenilenmesi talebi ile elde edilmesi düşünülemez. Hele yeni belediye başkanına ikinci bir süreden faydalanma imkanı sağlamak, kanunda olmayan bir halin varmış gibi verilmesi anlamına gelir. Mahalli mahkeme kararının onanması düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2020/27842, Karar No: 2022/1087, Tarih: 05.01.2022

**4. Ceza Dairesi         2020/27842 E.  ,  2022/1087 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler, gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

1- 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamına alındığı anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2- 17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesiyle değişik CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, CMK'ya 7188 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin Anayasa Mahkemesi’nin 14/01/2021 tarihli ve 2020/81 Esas, 2021/4 Karar sayılı kararıyla "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve CMK'nın 251/1. maddesi kapsamına giren suç yönünden; Anayasa'nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 7 ve 5271 sayılı CMK'nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık ...’ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak, başkaca yönleri incelenmeksizin, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 05/01/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2665, Karar No: 2018/15199, Tarih: 04.12.2018

**1. Hukuk Dairesi         2018/2665 E.  ,  2018/15199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL, TENKİS

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 04.12.2018 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekili Avukat Emrah Aslan geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davacı vekili Avukat gelmedi yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan ...'ın tapu kayıtları ile malik olduğu taşınmazları ve bu taşınmazlardaki paylarını satış ve ölünceye kadar bakma akti ile oğlu davalı ...'a temlik ettiğini, devrin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, mirasbırakandan davalıya gelen paylara karşılık olarak 103 ada 5, 9 ve13, 104 ada 6 ve 20, 119 ada 35 , 120 ada 120 ve 123 ada 21 ve 23 numaralı kadastral parsellerin davalı ... adına tescil edildiğini, davalı ...ın da bu taşınmazlardan 103 ada 9 ve 13 , 104 ada 20 , 119 ada 35, 123 ada 21 ve 23 parsel sayılı taşınmazları yakın akrabası diğer davalı ...'na, 103 ada 5 parsel sayılı taşınmazı ise oğlu davalı ...'a devrettiğini, bu temliklerin de gerçek satışlar olmayıp muvazaalı devirler olduğunu ileri sürerek, miras payı oranında tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Davalılar, iddianın doğru olmadığını, miras bırakanın felçli ve prostat kanseri olması nedeniyle yaklaşık 7-8 yıl kadar oğlu ile torunu ... tarafından bakılarak tüm ihtiyaçlarının karşılandığını, ayrıca dava konusu edilen parsellerin çoğunun miras bırakandan gelmediğini, bir kısmının şufa davası yoluyla, bir kısımının ise üçüncü kişilerden satın alınmak suretiyle edinildiğini, 103 ada 5 parsel sayılı taşınmazın Tarım ... kaydı yaptırabilmesi için davalı ...'a temlik edildiğini, bir kısım taşınmazların da haciz gelmemesi için diğer davalı ...'e devredildiğini belirterek davanın reddini savunmuşlar, davalı ...'ın yargılama aşamasında ölümü üzerine mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

Davanın kabulüne ilişkin verilen karar Dairece; "..kadastro öncesinde geldisi 08.08.1980 tarih ve 10 sıra numarası olan tapunun 08.08.1989 tarih ve 11 sıra numarasında kayıtlı taşınmaz ile yine geldileri 12.3.1936 tarih ve 29, 30, 31, 32, 35 ve 34 sıra olan, tapunun 08.08.1989 tarih ve 12, 13, 14, 15, 16 ve 17 sıra numarasında kayıtlı taşınmazların kadastro tesbiti ile dava konusu parsellere revizyon görüp görmediğinin kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanması, iptali istenilen parsellere revizyon gördüğünün saptanması halinde ise, bu parsellerde muristen gelen payların belirlenmesi ve belirlenecek bu paylar üzerinden davacının miras payı oranında iptal ve tescile karar verilmesi gerekirken, değinilen yönler gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmadığı gibi, dava konusu 09.01.1976 tarih ve 15 sıra numarasında kayıtlı taşınmazda davalı ... ...'ın 1/3 payını muristen değil, dava dışı ... oğlu ...'den satış suretiyle edindiği, murisin ise sadece satıcı ... oğlu ...'nin vekili sıfatıyla hareket ettiği belirlenmesine karşın, bu parselin kabul kapsamına alınması da isabetli değildir." gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki; hükmüne uyulan bozma ilamı uyarınca çekişme konusu 104 ada 6 ve 20, 103 ada 5, 9 ve 13 parsel sayılı taşınmazlar yönünden yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Davalılar vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine.

Ne var ki hükme esas alınan bilirkişi raporunda çekişme konusu 119 ada 35 120 ada 120 parsel sayılı taşınmazlar ile 123 ada 21 ve 23 parsel sayılı taşınmazların dayanak tapu kayıtlarından biri olan 09.01.1976 tarih ve 10 nolu tapu kaydına göre, davalı ... ...'ın 2/3 payını dava dışı ... oğlu ...'den edinmiş olmasına karşın, ... oğlu...nin 1/3 payının vekili mirasbırakan tarafından kendi 1/3 payı ile beraber davalı ... ...'a satış suretiyle devredildiği belirtilmiş mahkemece de bu parsellerin 1/3 payı kabul kapsamına alınmıştır.

Oysa, anılan parsellerin dayanak tapu kayıtlarını 09.01.1976 tarih ve 10 nolu tapu kaydı ile 18.7.1985 tarih ve 19 nolu tapu kayıtları oluşturmakta olup, 09.01.1976 tarih ve 10 nolu taşınmazın 2/3 payı ... oğlu ... adına kayıtlı iken, ...'ye vekaleten miras bırakanın temliki ile davalının pay sahibi olduğu, 18.07.1985 tarih ve 19 nolu taşınmazın ise 1/3 payı Muhammer ... adına kayıtlı iken ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 07.06.1985 gün ve 123/126 sayılı kesinleşmiş ilamı ile edinildiği, miras bırakanın anılan parsellerde pay temlik etmediği sabittir.

Hal böyle olunca, çekişme konusu 119 ada 35 120 ada 120 ile 123 ada 21 ve 23 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hal böyle olunca, çekişme konusu 119 ada 35 120 ada 120 ile 123 ada 21 ve 23 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Davalıların yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.12.2017 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz edenler vekili için 1.630.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 04.12.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/123, Karar No: 2012/3164, Tarih: 29.02.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/123 E.  ,  2012/3164 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 02/07/2009 gününde verilen dilekçe ile itirazın iptali istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; mahkemenin görevsizliğine dair verilen 22/09/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, davalı idare çalışanlarının tedavi giderlerlerinin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl alacak miktarı mahkemenin görev sınırının altında kaldığından görevsizlik kararı verilmiş, hüküm; davacı tarafından temyiz edilmiştir.

3533 sayılı Kanunun 1. maddesine göre genel , katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir.

Tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek sözü edilen yasa hükmü uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına 29/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2938, Karar No: 2020/7371, Tarih: 09.09.2020

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2020/2938 E.  ,  2020/7371 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kamu Malına Zarar Verme, görevi yaptırmamak için direnme, hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Müşteki İçişleri Bakanlığının duruşmadan usulüne uygun haberdar edilmediği ve kovuşturma aşamasında beyanı alınmadan karar verildiği, 5271 sayılı CMK'nın 260/1. maddesine göre katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolunun açık olduğu, Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 19.10.2010 tarih, 2010/9-149 Esas ve 2010/205 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere müştekinin katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar gördüğü konusunda araştırma yapmayı gerektirecek bir tereddüt bulunmadığı görüldüğünden, CMK'nın 237/2. maddesi uyarınca müşteki vekilinin 11.07.2019 tarihli katılma talepli temyiz dilekçesi verdiği anlaşılmakla, suçtan zarar gören müşteki İçişleri Bakanlığının kamu malına zarar verme suçundan, davaya katılan sıfatıyla kabulüne karar verilmekle yapılan temyiz incelemesinde;

Sanık ... hakkında tekerrüre esas alınan Kayseri 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2009/704 esas 2010/750 karar sayılı ilamındaki mahkumiyeti, TCK'nın 141. maddesinde düzenlenen hırsızlık suçuna ilişkin olması ve hükümden sonra 02/12/2016 tarihinde 29906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine eklenen alt bentler arasında yer alan ve 5237 sayılı TCK'nın 141. maddesinde tanımı yapılan hırsızlık suçunun uzlaşma kapsamına alındığının anlaşılması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 7/2. maddesi uyarınca; ''Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.'' hükmü de gözetilerek 6763 sayılı Kanunun 35. maddesi ile değişik CMK'nın 254. maddesi uyarınca aynı kanunun 253. maddesinde belirtilen esas ve usûle göre uzlaştırma işlemleri yerine getirildikten sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilip hakkında bahsedilen ilamın esas alınarak TCK'nın 58. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı hususu infaz aşamasında gözetilmesi olanaklı kabul edilerek bozma sebebi yapılmamıştır.

I-Sanık hakkında Görevi yaptırmamak için direnme ve Hakaret suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ... müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II-Sanık hakkında kamu malına zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ... müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II-Sanık hakkında kamu malına zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Sarhoş olan sanığın gözetim altına alındığı araçta uzun süre dolaştırıldığı, bu sırada tutulduğu araçta kustuğunu savunduğu, bu savunmanın aksine mala zarar verme saikiyle hareket ettiğine dair kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı, polislerce tutulan tutanakta sanığın otolarını kirletmek amacıyla kendini kusturduğunu yazmaları mahkumiyet için yeterli olmadığı, kolluk görevlilerinin sanığın niyetini bilebilecek durumda olmadıkları, başka bir anlatımla sanığın tutulduğu araca zarar vermek kastıyla kustuğuna dair delil olmadığı ,sanığın sebep olduğu başkaca bir zararın da söz konusu olmadığı anlaşıldığından, beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve Katılan ... Bakanlığının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme kısmen aykırı olarak BOZULMASINA, 09.09.2020 tarihinde (1) nolu onama açısından eleştirerek onamak gerekli ise de oybirliğiyle, (2) nolu bozma yönünden ise oyçokluğu ile karar verildi.

(Muhalif) (Muhalif)

KARŞI OY:

22/07/2013 günü saat 04:50 sırılarında haber merkezi tarafından bir şahsın apartman sakinlerini rahatsız ettiğinin bildirilmesi üzerine 5776 nolu asayış ekibinin adrese intikal ettiği, bayan arkadaşı ile birlikte polis merkezine götürüldüğü, polis merkezinde sinirlerinin bozuk olduğunu, açık havaya çıkması gerektiğini söylemesi üzerine dış kapı önüne çıkarıldığı, kendinden davacı olan bayan arkadaşı ile davasını geri almak için görüşmek istediğini beyan ettiği, bu arada “ben bu başbakanın anasını avradı sinkaf edeyim” dediğinde polisin suç işlediğini, susması gerektiğini belirttiği, susmasının sağlandığı, küfrü duyan amir ve bir kısım görevlilerin bunu tutanak haline getirelim, savcının talimatına göre hareket edelim dediklerinde sanığın “ben sara hastasıyım, ne dediğimi biliyormuyum” dediği akabinde “benim infazımı yakacaksınız lan” dediği, polis merkezinin giriş cam bölümüne kafasının alın kısmı ile vurduğu, görevlilerin tutarak tekrar vurmasına engel olduğu,

Şahsın yalnız olarak Adli rapor için 5848 nolu ekip aracı ile Devlet hastanesine intikal ettirildiği, dönüşte bir rapor alınması gerektiğinden Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesine seyir halinde iken sanığın “beni neden gezdiriyorsunuz, talasa da çıkın, bunların hepsini cep telefonum ile kaydediyorum, hepinizi sürdüreceğim, benim hakim ve savcı akrabam var” dediği, uyarılara rağmen konuşmaya devam ettiği, parmağını boğazına sokarak istifra ettiği, otoyu kirlettiği, polis merkezine intikal edildiğinde birlikte getirelen bayan şahsa da “bu burada kalmayacak, ... senden hesabını soracağım” dediği, görevlilere de “sizden önce dokuz memuru yaktım sizleri de yakacağım” diyerek tehdit ettiğinin tutanağa bağlandığı, tutanak imzacılarının dinlendiği, aynı yönde beyanda bulundukları,

TCK’nun 151/1. maddesinde ve madde gerekçesinde başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, bozan, kullanılmaz hale getiren veya kirleten kişi denilerek kasten kirletme şeklindeki seçimlik hareketinde mala zarar verme suçunu teşkil edeceği düzenlenmiştir.

Tutanak tanığı olan müşteki polis memurlarının beyanları, sanığın mala zarar verme kastı bulunmadığına dair savunması dışında çürütülmeyen ve aksi tespit edilmeyen oluşa uygun olay tutanağı birlikte değerlendirildiğinde ( -ki delillerle doğrudan temasa geçen ve yüz yüzelik ilkesi gereğince hareket eden ilk derece mahkemesinin takdiri de böyledir) sanığın polis merkezinde cama kafa atma ile başlayan, ekip arabasında ise boğazına parmağını sokarak istifra etmesi ile devam eden kamu malına zarar verme kast ve iradesinin başından beri olduğu, sanığın kamu malına zarar verme eylemi subuta erdiğinden bu suç yönünden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2011/7559, Karar No: 2011/8937, Tarih: 14.12.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/7559 E.  ,  2011/8937 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 1.İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ... ve ...'ın İİK'nun 337/a, TCK'nun 62, 50/a maddeleri gereğince 1.500 TL. adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanıklar müdafii tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya, Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. ... bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.