muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6363, Karar No: 2018/5364, Tarih: 12.07.2018

**15. Ceza Dairesi         2015/6363 E.  ,  2018/5364 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Sanıklar hakkında ayrı ayrı beraat

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanıkların beraatine ilişkin hükümler katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılanın Keşap ilçesinde bulunan Petrol isimli akaryakıt istasyonunun sahibi olduğu, sanıklar ile akaryakıt satımından dolayı ticari ilişkisinin bulunduğu, bu kapsamda daha öncesinden alınan akaryakıt bedellerinin güvencesi olarak katılan tarafından sanık ...'dan güvence istendiği, bunun üzerine suça konu bononun sanık ... tarafından şirket kaşesi basılmak suretiyle imzalanarak katılana verildiği, akaryakıt bedelinin ödenmemesi üzerine güvence olarak alınan bononun Giresun 2. İcra Müdürlüğü'nün 2008/2186 Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği, borçlu şirketin yetkilisi olan sanık ...'ın bonodaki imzaya ve yetkiye itiraz edilerek, Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde icra emrine itiraz davası açıldığı ve katılana ödeme yapılmadığı, bu surette sanıkların birlikte hareket ederek katılandan mal almak suretiyle dolandırdıkları ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işledikleri iddia olunan somut olayda,

Suça konu bononun katılana önceden doğan borç nedeni ile sonradan düzenlenerek verilmesi karşısında, nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığı gerekçeleriyle verilen beraat hükmü ile sanık ...'ın, suça konu bonoyu, şirketin yetkilisi ve aynı zamanda babası olan diğer sanık ...'ın rızası ve bilgisi dahilinde, kendi imzasını atarak düzenlediği, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 30/03/1992 gün ve 80-98 sayılı kararında da belirtildiği üzere, rızanın varlığı belgede sahtecilik suçu bakımından hukuka uygunluk nedeni sayılamazsa da, sanığın belgede sahtecilik yapma kastına etki yaptığı, sanığın sahtecilik yapma ve zarar verme bilinç ve kastıyla hareket ettiğine dair somut delillerin bulunmaması gerekçesine dayanan beraat kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılan vekilinin suçun sübut bulduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 12/07/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12500, Karar No: 2012/726, Tarih: 02.02.2012

**1. Hukuk Dairesi         2011/12500 E.  ,  2012/726 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 15. ASLİYE (... 2. KAPANAN) HUKUK

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ-ECRİMİSİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, 43 parsel sayılı taşınmazdaki 6 nolu bağımsız bölümü 25.07.2008 tarihinde dava dışı ... Mermer’den satın aldığını, ancak anılan şahsın oğlu olan davalının hiç bir haklı sebebe dayanmaksızın taşınmazı tahliye etmediğini ileri sürerek, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteminde bulunmuştur.

Davalı, taşınmazı tahliye edeceğini ancak, demirbaşlar için yapmış olduğu masrafın kendisine ödenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar, Dairece; “…mahkemece bilirkişi aracılığıyla davalı tarafından yapılan zorunlu ve yararlı giderlerin belirlenmesi, TMK’nun 994. maddesi uyarınca bu bedel üzerinden davalı yararına hapis ... tanınması suretiyle el atmanın önlenmesine karar verilmesi gerekirken anılan hüküm göz ardı edilerek mutlak suretle elatmanın önlenmesine karar verilmesinin doğru olmadığı” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda konusuz kaldığından elatmanın önlenmesi talebinin reddine, ecrimisil isteğinin kısmen kabulüne, zorunlu ve faydalı giderlerin mahsubuna karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla;Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu,düşüncesi alındı.Dosya incelendi,gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Hükmüne uyulan bozma kararında, gösterildiği şekilde işlem yapılarak karar verilmiştir. Davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddi ile usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 65.42.-TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 02.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21194, Karar No: 2018/536, Tarih: 15.01.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/21194 E.  ,  2018/536 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Boşanma veya evliliğin iptaline ilişkin kararlarda; tarafların Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, baba ve ana adları, nüfusa kayıtlı bulunduğu il, ilçe, köy veya mahalle adı, cilt, aile ve birey sıra numarası ile kadının evlenmeden önceki soyadı ve evlilik içinde doğmuş çocuklar ve bunların kimlik bilgilerine yer verilmesi zorunludur (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27. ve 7/1-b ile HMK m. 297/1-b). Mahkemece bu yasal zorunluluk yerine getirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp, hükmün münhasıran bu sebeple bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 15.01.2018(Pzt.)

....
Yargıtay — Esas No: 2015/16213, Karar No: 2017/3820, Tarih: 10.04.2017

**13. Ceza Dairesi         2015/16213 E.  ,  2017/3820 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

30.05.2014 tarihinde yüzüne karşı verilen hükmü 1412 sayılı CMUK'un 310/1. maddesinde öngörülen bir haftalık yasal süreden sonra 10.06.2014 tarihinde temyiz eden suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz isteminin aynı kanunun 317. maddesi gereğince tebliğnameye uygun olarak REDDİNE, 10/04/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/29197, Karar No: 2013/19702, Tarih: 06.09.2013

**2. Ceza Dairesi         2012/29197 E.  ,  2013/19702 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun oluşan kanaat ve takdirine göre diğer itirazlar yerinde görülmemiştir, ancak, sanığa atılı suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu için 5237 sayılı TCK'nın 165/1.maddesinin suç tarihinde yürürlükte bulunan şekli ile " altı ... üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası (09.07.2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı ... yürürlüğe giren 5918 Sayılı Yasanın 3.maddesi ile yapılan değişiklik sonucu altı ... üç yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adli para cezası)" yaptırımlarının, her ikisinin de birlikte öngürüldüğü, yasada hapisle birlikte öngörülen adli para cezasının ... sayısının alt saınırının gösterilmediği hallerde aynı Yasanın 52/1.maddesi gereğince alt sınırın beş ... olduğu; somut olayda hükmün gerekçesinde sanık hakkında yüklenen suçtan dolayı ... cezanın alt sınırdan belirlenmesine karar verildiği belirtilerek ve bu karar doğrultusunda hapis cezası yasa maddesinde gösterilen alt sınırdan belirlendiği halde, adli para cezasının, ... sayısının 5 ... yerine, 6 ... olarak belirlenmesi suretiyle TCK'nın 165/1 ve 52/1.maddelerine açıkça aykırı davranılması sonucu, fazla adli para cezasına hükmedilmesine,

Bozmayı gerektirmiş sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün CMUK'nın 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), ancak bu aykırılığın aynı Kanunun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; "TCK'nın 165/1.maddesi uyarınca hükmolunan ... adli para cezasının 5 ... olarak belirlenmesine, aynı Yasanın 62.maddesi uyarınca takdire göre 1/6 oranında indirim yapılarak, sanığın 4 ... adli para cezası ile cezalandırılmasına, TCK'nın 52/2.maddesi uyarınca mahkemenin takdiri gözetilerek bir ... karşılığı 20 TL kabul edilerek sonuç adli para cezasının 80 TL olarak belirlenmesine" karar verilmek suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 06.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5283, Karar No: 2013/1963, Tarih: 18.03.2013

**5. Ceza Dairesi         2012/5283 E.  ,  2013/1963 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme

HÜKÜM : Mahkümiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma duruşma gözönünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 18/03/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17189, Karar No: 2016/1903, Tarih: 18.02.2016

**1. Hukuk Dairesi         2015/17189 E.  ,  2016/1903 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu sicil kaydında kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı, baba adı ''...' olduğu halde kayden paydaşı olduğu 433 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu sicil kaydına hatalı olarak baba adının yazılmadığı gibi, ismi ''...'' olduğu halde isminin de ''''...'' olarak yazıldığını, öte yandan aynı taşınmazda paydaş olan miras bırakanları '' ...'ün, ...'' olan baba adı ile ''...'in, ...'' olan baba adlarının yazılı olmadığını ileri sürerek anılan kayıtların nüfus kayıtlarına uygun olarak düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının iddialarının sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin adı, soyadı, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme taleplerinin kaynağını oluşturur. Bu tür işlerde kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Bu tür işler, 6100 sayılı HMK’nin 382/(2). fıkrasının ç-1) bendi gereğince çekişmesiz yargı usulüne göre sulh hukuk mahkemesinde ve taşınmazın aynına ilişkin bulunduğundan, aynı Kanunun 12. maddesi uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülür ve işin niteliği itibarıyla maktu harç alınır.

Tapuda kayıt düzeltilmesi ve tespit taleplerini, tapu maliki ile mirasçıları isteyebilir.

Bunun yanı sıra, 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanununun 702. maddesinin son fıkrası gereğince ortaklardan her birinin topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabileceği ve bu korumadan bütün ortakların yararlanabileceği öngörüldüğünden elbirliği mülkiyetinde, ortaklardan her hangi biri de tek başına tapuda murisin kimlik bilgilerinin düzeltmesini isteyebilir. Ayrıca bu işlerin, bir başka dava nedeniyle verilen yetkiye dayanılarak açılması da mümkündür. Böyle bir yetki verildiğinde yetkiye dayanarak talep eden kişinin takip yetkisi vardır.

HMK'nin geçici birinci maddesi gereğince “Bu Kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri, Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmayacağından” kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra yapılan taleplerin tapu müdürlüğüne ilgili sıfatıyla yöneltilerek yapılması gerekir.

HMK'nin geçici birinci maddesi gereğince “Bu Kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri, Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmayacağından” kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra yapılan taleplerin tapu müdürlüğüne ilgili sıfatıyla yöneltilerek yapılması gerekir.

Bu tür işlerde mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı ve kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir:

1-Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması veya tespiti istenen talep konusu taşınmazların tapu kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilmelidir.

2-... müdürlüğünden, talep konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarında bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak telep konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişilerin nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenmelidir.

3-Taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinde ... aracılığı ile kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

4-İstem konusunda tanıklar dinlenmelidir.

5-Tüm bu araştırmalar sonucu hâlâ kesin bir kanaat oluşmamış ise mahallinde keşif yapılarak; tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmelidir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında talebin kabulü yoluna gidilmelidir.

Talebin niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekâlet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

... müdürlüğü ilgili sıfatıyla yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden ve yargılama giderlerinden olan vekalet ücretinden sorumlu tutulmamalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hükme elverişli ve yeterli olduğu söylenemez.

Şöyle ki; imar parseli olan çekişmeye konu taşınmazın geldisi olan 867 parsel sayılı taşınmaz ile bu parselinde ilk geldisi olan 131 parsel sayılı taşınmaz 23.12.1969 tarihinde hükmen tescil edildikleri halde, tescile dayanak mahkeme dosyası ile dava dışı bir kısım paydaşın kimlik bilgilerinin düzeltilmesine ilişkin ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/875 Esas, 2014/55 Karar sayılı dava dosyasının getirtilip incelenmediği ve değerlendirilmediği görülmektedir.

O hâlde; yukarıda değinilen ilkeler ve olgular çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

O hâlde; yukarıda değinilen ilkeler ve olgular çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 18.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6922, Karar No: 2021/13157, Tarih: 28.09.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/6922 E.  ,  2021/13157 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 24. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, süresi içinde duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği tarihe kadar davalı şirketin yurtdışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını, davacının günlük 12 saati dahi aşan mesailerde çalışmak zorunda kaldığını, onbeş günde bir defa bir pazar günü olmak üzere ayda iki defa hafta tatili kullandığını, dini bayramların birinci günleri hariç olmak üzere, diğer dini bayram günlerinde çalıştığını, davacının çalışma dönemi boyunca yıllık ücretli izin hakkını kullanmadığı gibi ücretinin de kendisine ödenmediğini belirterek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, dava dışı ...şirketine müvekkili şirketin ortak olduğu ancak dava dışı şirket ile müvekkili şirketin yönetimlerinin farklı olduğu, farklı kanunlara göre kurulduklarını ve farklı tüzel kişiliğe sahip olduklarını, davacının belirttiği tarihler arasında müvekkili şirkette çalışmadığını, davacının müvekkili şirket ile hiçbir hukuki bağının olmadığını, bu nedenlerle işbu davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, somut uyuşmazlığa 4857 sayılı İş Kanunu ile diğer yasal mevzuatın uygulanamayacağını, dava dışı ...şirketi ile imzalanan bir sözleşme uyarınca tarafların Gürcistan yasalarını kabul ettiğini, anlaşmazlık durumunda Batum mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca zamanaşımı def’inde bulunduklarını beyan ederek, mahkemenin işbu uyuşmazlığı çözmekte yetkili olmadığı beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvurusun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvurusun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

MÖHUK’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

MÖHUK’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden MÖHUK m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.

Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlak anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklere milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlak ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması halinde kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin yabancı hukukun, küçük çocukların çalışmasına ya da ücret ve diğer haklarda ırka dayalı ayrımcılık yapılmasına izin vermesi kamu düzenimize aykırıdır.