muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/25070, Karar No: 2017/9964, Tarih: 19.01.2017

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/32302, Karar No: 2013/22504, Tarih: 03.10.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/32302 E.  ,  2013/22504 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme

Hüküm : Beraat

Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

TCK'nın 136/1. maddesinde düzenlenen “Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” suçunun oluşabilmesi için, belirli veya belirlenebilir bir kişiye ait her türlü bilginin başkasına verilmesi, yayılması ya da ele geçirilmesi gerekmekte olup, suçun maddi konusunu oluşturan “kişisel veri” kavramından, kişinin, yetkisiz üçüncü kişilerin bilgisine sunmadığı, istediğinde başka kişilere açıklayarak ancak sınırlı bir çevre ile paylaştığı nüfus bilgileri (TC kimlik numarası, adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı gibi), adli sicil kaydı, yerleşim yeri, eğitim durumu, mesleği, banka hesap bilgileri, telefon numarası, elektronik posta adresi, kan grubu, medeni hali, parmak izi, DNA'sı, saç, tükürük, tırnak gibi biyolojik örnekleri, cinsel ve ahlaki eğilimi, sağlık bilgileri, etnik kökeni, siyasi, felsefi ve dini görüşü, sendikal bağlantıları gibi kişinin kimliğini belirleyen veya belirlenebilir kılan, kişiyi toplumda yer alan diğer bireylerden ayıran ve onun niteliklerini ortaya koymaya elverişli, gerçek kişiye ait her türlü bilginin anlaşılması gerektiği; ancak, herkes tarafından bilinen ve/veya kolaylıkla ulaşılması ve bilinmesi mümkün olan kişisel bilgilerin, TCK'nın 136. maddesi kapsamında “kişisel veri” olarak değerlendirilemeyeceği, aksinin kabulünün; maddenin uygulama alanının amaçlanandan fazla genişletilerek, uygulamada belirsizlik ve hemen her eylemin suç oluşturması gibi olumsuz sonuçlar doğuracağı, bu nedenle, bir kişisel bilginin, açıklanan anlamda “kişisel veri” kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, somut olayın özellikleri dikkate alınarak titizlikle değerlendirme yapılması, sanığın eylemiyle hukuka aykırı hareket ettiğini bildiği ya da bilebilecek durumda olduğunun da ayrıca tespit edilmesi gerektiği;

Bu açıklamalar ışığında incelenen dosya içeriğine göre; sanığın ... merkezde, herhangi bir kamu kurumuna bağlı olmaksızın serbest çalışan psikiyatrist doktor olduğu, katılan ... Dağ'ın, bipolar afektif bozukluk olarak tanısı konulan rahatsızlığı nedeniyle, sanığın yaklaşık 5 yıldan bu yana hastası olduğu, sanığın tedavi süresince katılan ile ilgili kişisel nitelikte bir kısım bilgileri edindiği, katılanın 28/06/2010 tarihinde eşi olan Bayram Dağ'a, tedbir ve nafaka talepli boşanma davası açtığı, katılanın eşinin ise boşanmak istemediği ve katılanın boşanmak istemesinin nedenini hastalığı olarak gördüğü, bu nedenle boşanma davasının yargılaması sırasında, katılanın doktoru olan sanığa giderek eşinin hasta olduğuna ilişkin belge düzenlemesini istediği, sanığın da 07.07.2010 tarihli el yazısı ile yarım kağıda "Zara Dağ'ı bipolar affektif bozukluk teşhisiyle 5 yıldır tedavi ve takip etmekteyim, hasta tedaviye uyum göstermedi, manik ve depresif nöbetler devam etti, kocasından aldığım bilgiye göre gıyabında muhtemelen manik depresif içinde olduğu kanaatini veriyor." şeklinde yazı yazarak katılanın eşine verdiği, katılanın eşinin de bu bilgileri katılan ile arasında devam eden boşanma davasına sunduğu, katılanın bu durumu, boşanma davasının 20/07/2010 tarihli duruşması sırasında öğrenmesi üzerine, sanık hakkında adli ve idari merciilere şikayette bulunması şeklinde gelişen olayda;

Sanığın aksi ispat edilemeyen, katılanın hastalığının niteliği gereği, hastanın kendisine zarar vermesini önlemek için hastalığı ile ilgili bilgilerin yakınlarına verilmesi gerektiği, bu tür hastaların manik depresif dönemlerinde, rahatsızlıklarını kabul etmedikleri ve verdikleri kararların serbest irade ürünü olamayabileceği, bu nedenle, amacının boşanma kararı verilmesini önleme ve aileyi koruma olduğu, hastalık ile ilgili bilgileri, katılanın yasal kocası ve birinci derecede yakınına verdiği şeklindeki savunması, katılanın, daha önce de, sanık doktora eşi ile birlikte gittiklerine ilişkin beyanları, sanığın, kişisel veri niteliğindeki katılanın hastalığı ile ilgili kendi el yazısını içeren belgeyi, suç işleme kastıyla hareket ederek üçüncü kişi ya da kişilere verdiğine dair dosya kapsamında bir bilgi ve belge de bulunmadığı anlaşılmakla, yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, eksik incelemeye, sanığa atılı suçun yasal unsurlarının oluştuğuna ve sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, beraata ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 03.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19953, Karar No: 2012/4675, Tarih: 14.03.2012

**5. Hukuk Dairesi         2011/19953 E.  ,  2012/4675 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki mülkiyeti başkasına ait taşınmaz üzerinde yetiştirilen ağaçların kesilmesi binaların da yıkılması nedeniyle bedellerinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın ... yönünden husumetten reddine, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı yönünden kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacılar ile davalılardan Sağlık ve Sosyal Yardım Başkanlığı vekilleri yönünden verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuştur.

Davalı ... ve Sosyal Yardım Başkanlığı vekilinin temyiz itirazları bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin olduğundan yerinde değildir.

Davacılar vekilinin temyizine gelince;

... hakkındaki dava husumet nedeniyle reddedildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/1 maddesi gereğince belediye lehine maktu vekalet ücreti verilmesi gerekirken nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 12. bendindeki (7.771,20-TL) rakamının çıkartılmasına, yerine (1.100,00-TL) rakamının yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 14.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19952, Karar No: 2019/24147, Tarih: 24.12.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/19952 E.  ,  2019/24147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi ve davacı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 08.10.2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına vekili Avukat ... geldi. Karşı taraf adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı şirkette yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptığını, 27/10/2006 tarihinden itibaren genel müdür olarak çalışmaya başladığını, 16/06/2009 tarihinde yönetim kurulu kararı ile haksız olarak iş akdine son verildiğini, iş sözleşmesinin 20/03/2012 tarihinden önce sona erdirilmesi halinde kıdem, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinin ayrıca ödenmesinin karar altına alındığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, cezai şart, ücret, ikramiye ve yıllık izin ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta öncelikle değerlendirilmesi gereken husus, uyuşmazlığın 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1 inci maddesine göre iş mahkemelerinin görevi “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş sözleşmesinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi”dir.

25/10/2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5/1-a maddesine göre de iş mahkemeleri “5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına” ilişkin dava ve işlere bakar.

Somut uyuşmazlıkta davacının davalı anonim şirkette 20/10/2006-16/06/2009 tarihleri arasında, birinci derecede imza yetkisiyle genel müdürlük ve yönetim kurulu üyeliği görevlerini yürüttüğü dosya kapsamıyla sabittir. Davalı şirketin 16/06/2009 tarihli yönetim kurulu kararıyla da, genel müdür ve yönetim kurulu başkanı olan davacının bu görevlerinden alınmasına karar verilmiştir.

Bu noktada anonim şirket yönetim kurulu üyesi ile anonim şirket tüzel kişiliği arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu maddi olay tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 320 nci ve 336 ncı maddelerine göre belirlenir. Şirket yönetim kurulu üyeleri ile şirket arasında bir vekalet sözleşmesi ilişkisi bulunmaktadır. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 342 nci maddesinde ki düzenleme gereğince de, anonim şirket genel müdürlerinin sorumluluğu, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunu düzenleyen hükümlere tabidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun Dairemizce de benimsenen 07/07/2010 tarihli, 2010/9-328 esas ve 2010/370 karar sayılı kararında belirtildiği üzere, anonim şirketlerde, yönetim kurulu üyesi ile ortaklık arasındaki ilişki vekalet ilişkisidir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular ışığında, taraflar arasındaki ilişkinin vekalet ilişkisi olmasına ve iş sözleşmesinden kaynaklanan bir uyuşmazlığın mevcut olmamasına göre, somut olayda ticaret mahkemeleri görevlidir. Bu itibarla, 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 nci maddeleri gereğince, mahkemece görevsizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24/12/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14436, Karar No: 2013/19648, Tarih: 02.07.2013

**8. Ceza Dairesi         2012/14436 E.  ,  2013/19648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- 22.06.2011 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ olunan hükmü, CMUK.nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 30.06.2011 günü temyiz eden sanık ...'nın vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 317. maddesi gereğince oybirliğiyle (REDDİNE),

2- Cumhuriyet Savcısı ve sanık ...’ün temyizlerine gelince;

Temyiz dilekçelerinin kapsamına göre sanıklar hakkında kurulan mahku- miyet hükümleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede;

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanık ...’ün, suç kastı bulunmadığına, suçun unsurlarının oluşmadığına; Cumhuriyet Savcısının sanık ...’ın üzerine atılı suçun sabit olmadığına ve müsadere kararı verilmesi gerektiğine yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak:

1- Hüküm kurulurken adli para cezasına esas alınan gün üzerinden artırım veya indirim yapıldıktan sonra belirlenen sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı tayin olunan miktarın çarpılması sonucu cezaların belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi suretiyle TCK.nun 61/8. maddesine aykırılık yapılması,

2- CMK.nun 232/6. madde ve fıkrasına aykırı olarak, sanıklara verilen adli para cezasına esas alınan gün sayısı ile bir gün karşılığı takdir olunan miktar çarpılırken uygulanan yasa, madde ve fıkrasının gösterilmemesi,

3- 5237 sayılı TCK.nda para cezalarının içtimaının düzenlenmediği gözetilmeden, sanıklara verilen hürriyeti bağlayıcı cezadan çevrilme adli para cezası ile doğrudan verilen adli para cezalarının toplanmasına karar verilmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükümlerin birinci fıkrasından “Adli para cezasının bir gün karşılığı 20,00-TL olmak üzere 100,00 er TL”, ikinci fıkrasından "Adli para cezasının bir gün karşılığı 20,00-TL olmak üzere 80,00 er TL" ibarelerinin çıkarılması, ikinci fıkradan sonra gelmek üzere mahkemenin taktiri doğrultusunda “sanıklara verilen 4’er gün adli para cezasının TCK.nun 52/2. maddesi uyarınca günlüğü takdiren 20 TL'den paraya çevrilerek 80’er TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına" ibaresinin yazılması ve hükümlerden "adli para cezalarının içtimaına" ilişkin bölümlerin çıkarılması suretiyle hükümlerin (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 02.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19692, Karar No: 2021/8460, Tarih: 18.10.2021

**9. Ceza Dairesi         2021/19692 E.  ,  2021/8460 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanık hakkında nitelikli cinsel saldırı suçundan temel ceza belirlenirken uygulama maddesi olan 5237 sayılı TCK'nın 102/2. maddesinin gösterilmeyip, hüküm fıkrasında suç adının “nitelikli cinsel saldırı” yerine “cinsel istismar” yazılması,

5271 sayılı CMK'nın 210. maddesinin birinci fıkrasında “Olayın delili, bir tanığın açıklamalarından ibaret ise, bu tanık duruşmada mutlaka dinlenir. Daha önce yapılan dinleme sırasında düzenlenmiş tutanağın veya yazılı bir açıklamanın okunması dinleme yerine geçemez” ve aynı Kanunun 217. maddesinin birinci fıkrasında ise “Hakim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller hâkimin vicdani kanaatiyle serbestçe takdir edilir” hükümlerine yer verilmiş olup, bu kapsamda maddi hakikatin ortaya çıkarılması için mağdure ile soruşturma evresinde ifadeleri alınmakla birlikte mahkemece dinlenmeyen tanıklar ... ve ...'ın duruşmaya getirilerek iddiaya konu hususlar ile dava konusu olayla ilgili ayrıntılı beyanlarının alınmasından sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafisi ile O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 18.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 1998/860, Karar No: 1998/894, Tarih: 09.12.1998

Hukuk Genel Kurulu 1998/1-860 E., 1998/894 K.

**Hukuk Genel Kurulu 1998/1-860 E., 1998/894 K.**

**- DAVALARIN BİRBİRLERİNE ETKİSİ

- MURİS MUVAZAASI

- MUVAZAA NEENİYLE TAPU İPTALİ VE TESCİL

- TENKİS**- 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 502 ]

- 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 505 ]

- 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 634 ]

- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 18 ]

- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 213 ]

**"İçtihat Metni"**

(YİBK., 02/05/1987 gün ve 4/5 s.)

(YİBK., 22/05/1987 gün ve 1996/4 E., 1987/5 s.)

Taraflar arasındaki "tapu iptali ve tescil" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Milas Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 12/5/1997 gün ve 1995/407-416 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay l. Hukuk Dairesinin 25/9/1997 gün ve 1997/10320-11103 sayılı ilamı ile; (...Dava, "muris muvazaası" hukuksal nedenine dayalı iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Gerçekten, 2/5/1987 tarih, 4/5 sayılı Yargıtay İnançları Birleştirme kararına göre, bu tür davalarda iptal isteği ile birlikte kademeli olarak tenkis talebinde de bulunulabilir. Bunun yanısıra, ayrı bir tenkis davası açılmış ve henüz o dava sonuca bağlanmamış ise, daha kapsamlı olan iptal davası hükme bağlanabilir. Ne varki; önceden açılmış davada, davacı mirasçıların hakları tenkis hükümlerine göre tanınmış ve buna ilişkin ilamda kesinleştiği takdirde kesinleşen tenkis ilamına rağmen iptale hükmedilmesine yasal olanak yoktur. Somut olayda davacıların açtıkları tenkis davasının eldeki davaya bakılırken sonuçlandırıldığı ve tenkis ilamının da kesinleştiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir..... gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davalı vekili

HGK KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Muris muvazaasına dayalı iptal davaları ile tenkis davaları, ileri sürülüş biçimleri, hukuksal esasları, kapsamları, hüküm ve sonuçları bakımından birbirinden tamamen farklı davalardır. Bu iki dava 22/5/1987 tarih 1986/4 esas, 1987/5 karar sayılı İçtihatları Birleştirme kararında belirtildiği üzere aynı dava içerisinde kademeli istek olarak ileri sürülebileceği gibi, ayrı ayrıda açılabilir. Birbirlerinin açılmasını engelleyen bir yasa hükmü bulunmadığından davacılar, bunlardan birini ötekisine tercihen açmaya zorlanamaz. Bu davalardan birinin önceden açılması, açık bir irade beyanı olmadan ötekisinden feragat anlamına da gelmez. Biri hakkında verilen hüküm ötekisi hakkında kesin hüküm oluşturmaz. Bu iki dava arasında derdestlik itirazı dinelemez.

Ancak, bu iki davanın birbirleri ile yakın ilişkilerinin bulunduğu hüküm ve sonuçları bakımından birbirlerini etkiledikleri de kuşkusuzdur. Bu yakın ilişki ve etkinin doğal sonucu olarak ayrı davalar söz konusu ise daha kapsamlı muvazaa davası olumlu sonuçlandığı takdirde tenkis davasının konusu kalmayacağından tenkis davası için bekletici sorun sayılmakta kademeli biçimde tek davada yer almaları halinde önce muvazaaya dayalı istek yönünden araştırma yapılıp hüküm kurulmakta bu davanın kanıtlanamaması durumunda tenkis hükümlerine göre dava çözüme kavuşturulmaktadır.

Öte yandan tenkis davaları geçerli temliki tasarruflar, muvazaa davaları ise temelde geçersiz tasarruflar hakkında açıldığından tenkis davasında sözleşmenin geçerli olduğu olgusu kabul edilmiş ve verilen hüküm kesinleşmişse, aynı taraflar arasında görülen muvazaa davasında bu olgunun tarafları bağlayacağı ve temliki tasarrufun geçersizliğinin artık ileri sürülemiyeceği gerek uygulamada gerekse bilimsel alanda ortaklaşa kabul edilmektedir.

Somut olayda ise önce tenkis davası açılmış aynı taraflar arasında, aynı taşınmaz hakkında daha sonra açılan muvazaa davası görülmekte iken temliki tasarrufun geçerliliği kabul edilmek suretiyle tenkise hükmedilmiş temyiz itirazı üzerine "murisin davalı tarafından bakılıp gözetildiği, minnet duygusu altında temlikte bulunduğu, miras yoluyla kendisine intikal eden taşınmazları da davacılara verdiği, mahfuz hisseyi ihlal kastının bulunmadığı" gerekçesi ile verilen hüküm bozulmuş bozmaya uyularak verilen davanın reddine ilişkin karar kesinleşmiştir.

Açıklandığı üzere tenkis davasında temliki tasarrufun geçerli olduğu, bozmadan sonra tenkise dahi karar verilemeyeceği kabul edilip dava reddedildiğine göre, kesin hükümle belirlenen bu olgu muvazaa davasında tarafları bağlar. Başka bir anlatımla sözleşmenin geçerli olduğuna ilişkin belirlenen bu olgudan sonra temlik tasarrufun geçersizliği ileri sürülemez.

Hal böyle olunca Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyularak muvazaa davasının reddine karar vermek gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle Yerel Mahkemenin direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 9/12/1998 gününde, oybirliği ile karar verildi.