muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/6040, Karar No: 2020/7646, Tarih: 24.12.2020

Sözü edilen madde ile; işverenin kaçak işçi çalıştırmasının önlemesi amaçlanmış olup, maddenin düzenleniş şeklinden de açıkça anlaşılacağı üzere, 23’üncü maddeye göre işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır. Zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemiş ise, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının tamamından sorumlu tutulması gerekir.

Öte yandan; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 51’inci maddesindeki; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” ve 52’nci maddesindeki “zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.” hükümleri gözetilerek, zarar gören (sigortalının) müterafik kusuru da dikkate alınarak söz konusu maddeler kapsamında Hâkim tarafından takdir edilecek uygun bir indirimin yapılması gereği de göz önünde bulundurulmalıdır. Somut olayda; davanın yasal dayanağı davalı ... yönünden 5510 sayılı Yasanın 21/4. maddesi, davalı işveren şirket yönünden ise 5510 sayılı Yasanın 23. maddesi olup, tarafların sorumlu oldukları tutarlar bu kapsamda irdelenip teselsül hükümleri çerçevesinde hüküm tesisi yerine yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir ve bozmayı gerektir.

O halde, davacı Kurum ve davalılardan ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının, HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'a iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/404, Karar No: 2025/2605, Tarih: 17.02.2025

**2. Ceza Dairesi         2025/404 E.  ,  2025/2605 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 23.10.2024

EK KARAR SAYISI : 2024/1565 E., 2024/248 K.

SUÇ : Hırsızlık

KARARLAR : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 23.10.2024 tarihli ve 2024/1565 Esas, 2024/248 Karar sayılı ek kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin ek kararları temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 296/2. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Hükmolunan cezaların miktar ve türleri gözetildiğinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizinin mümkün olmaması karşısında; temyiz isteminin reddine dair 23.10.2024 tarihli ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden sanıklar müdafilerinin temyiz istemlerinin, aynı Kanun'un 296/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Ereğli(Konya) 3. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/40446, Karar No: 2024/1967, Tarih: 21.02.2024

**11. Ceza Dairesi         2021/40446 E.  ,  2024/1967 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/69 E., 2021/364 K.

SUÇ : Özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Bakırköy 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.02.2011 tarihli ve 2010/356 Esas, 2011/80 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında özel belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 207 nci maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 53 üncü maddeleri ile 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesi uyarınca 10 ay hapis cezasına mahkûmiyet ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, bu karar 18.02.2011 tarihinde kesinleşmiştir.

2. Sanığın Alanya 8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin, 19.12.2014 tarihli ve 2014/793 Esas, 2014/495 Karar sayılı kararı ile denetim süresi içerisinde 29.04.2014 tarihinde işlediği, hakaret ve tehdit suçlarından mahkûmiyetine karar verilmiş ve bu kararın kesinleşmesi üzerine iş bu dosyaya ihbarda bulunulmuştur.

3. Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.03.2015 tarihli ve 2015/39 Esas, 2015/272 Karar sayılı kararı ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararı aynen açıklanarak, sanık hakkında özel belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 207 nci maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

4. Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.03.2015 tarihli ve 2015/39 Esas, 2015/272 Karar sayılı kararının sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 02.12.2020 tarihli ve 2020/593 Esas, 2020/6959 Karar sayılı kararı ile belgede sahtecilik suçlarında aldatma niteliğinin bulunup bulunmadığının takdiri mahkemeye ait olduğundan, suç konusu belge aslının getirtilip incelenmek suretiyle özelliklerinin duruşma tutanağına yazılması, bu gözlem sonucunda gerekçeli kararda sahte kira sözleşmesinin aldatma niteliğine sahip olup olmadığının tartışılması şeklindeki gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.

5. Bozma üzerine, Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.04.2021 tarihli ve 2021/69 Esas, 2021/364 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında özel belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 207 nci maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği, belgenin aldatıcılık niteliğinin bulunup bulunmadığının incelenmediğine, hakkında lehe hükümlerin uygulanmadığına, bu nedenle kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanık ile katılan arasında sözlü kira sözleşmesi yapıldığı, katılanın vergi dairesine sunulan ve kendi imzasının bulunduğu sahte kira sözleşmesi düzenlendiğini öğrenmesi üzerine şikayetçi olması ve imzanın kendisine ait olmadığını ayrıca kira sözleşmesinin içeriğindeki bir kısım bilgilerin de doğru olmadığını beyan etmesi üzerine açılan kamu davasında; sanık, katılan adına imzayı onun bilgi ve rızası dahilinde attığı, vergi borcunun yüksek çıkmaması için de miktarı farklı yazdığını savunmuş, katılan kendisi yerine imza atılmasında rızası ve bilgisinin olmadığını beyan etmiş, mahkemece sanık savunması, katılan beyanı ve tüm dosya kapsamı ile sanığın atılı suçu işlediği kabul edilerek hakkında temyize konu mahkumiyet hükmü kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin sekizinci fıkrasının son cümlesi uyarınca, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 18.02.2011 tarihinden, deneme sürecinde ikinci suçun işlendiği 29.04.2014 tarihine kadar zamanaşımının durduğu gözetilerek yapılan incelemede;

Sanığın, katılanın bilgi ve rızası dışında sahte kira sözleşmesi hazırlayarak vergi dairesine ibraz ettiği eylemi nedeniyle, sanık hakkında özel belgede sahtecilik suçundan açılan kamu davasında; uyulmasına karar verilen bozma ilamında, belgede sahtecilik suçlarında aldatma niteliğinin bulunup bulunmadığının takdiri mahkemeye ait olduğundan, suç konusu belge aslının getirtilip incelenmek suretiyle özelliklerinin duruşma tutanağına yazılması, bu gözlem sonucunda gerekçeli kararda sahte kira sözleşmesinin aldatma niteliğine sahip olup olmadığının tartışılması gerektiği belirtilmesine karşın, Mahkemece kira sözleşmesinin aslının temin edilmesi yerine adli emanetin 2010/215 sırasına kayıtlı olan ve taraflar arasında kira bedelinin ödenmesine ilişkin düzenlenen başka bir belge getirtilip incelenmesi ve gerekçeli kararda da bu belgenin aldatıcılık niteliğinin bulunduğundan bahisle mahkumiyet hükmü kurulduğunun belirtilmesi karşısında; uyulmasına karar verilen bozma ilamının gerekleri yerine getirilmeden eksik araştırma ile karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.04.2021 tarihli ve 2021/69 Esas, 2021/364 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

21.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6918, Karar No: 2022/1552, Tarih: 10.01.2022

**4. Ceza Dairesi         2021/6918 E.  ,  2022/1552 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamına alındığı anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2-Uzlaşma sağlanamaması halinde ise;

17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesiyle değişik CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, CMK'ya 7188 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 14/01/2021 tarihli ve 2020/81 Esas, 2021/4 sayılı kararıyla "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve CMK'nın 251/1. maddesi kapsamına giren suç yönünden; Anayasa'nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 7 ve CMK'nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık ...'in temyiz istemi bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, tebliğnameye uygun olarak, diğer yönleri incelenmeyen HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 10/01/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/882, Karar No: 2015/1638, Tarih: 26.01.2015

**5. Ceza Dairesi         2015/882 E.  ,  2015/1638 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2014/275427

Nitelikli hırsızlık suçundan sanıklar I.. S.. ve S.. Ö..'ın yapılan yargılanmaları sırasında; İstanbul Anadolu 19. Asliye Ceza Mahkemesiyle Bakırköy 21. Asliye Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanıkların üzerine atılan suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve İstanbul Anadolu 19. Asliye Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Bakırköy 21. Asliye Ceza Mahkemesinin 17/03/2014 gün ve 2014/133 E. 2014/136 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 26/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14461, Karar No: 2012/8508, Tarih: 21.05.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/14461 E.  ,  2012/8508 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, dava dışı ...Akaryakıt Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile müvekkili arasında kurulan bayilik sözleşmesi kapsamında akaryakıt satış istasyonu olarak işletilen ve mülkiyeti davalılara ait olan taşınmazlar üzerinde 01.04.2024 tarihine kadar geçerli intifa hakkı tesis edildiğini, Rekabet Kurulu tarafından 12.03.2009 tarihinde internet sitesinden yapılan genel bildirim ile, intifa sözleşmesinin 12.11.2013 sonrası için geçersiz hale geleceğini belirterek, toplam süreye tekabül eden kısmının güncellenmiş değerinin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin 5 yılık kısmının henüz sona ermediğini, davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, intifa ve bayilik sözleşmeleri ayakta iken, sözleşmelerin geçersiz hale geleceğinden bahisle sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı olarak böyle bir alacak davası açılamayacağı, dava tarihi itibariyle ve halen de taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin devam ettiği, iddia edilen sebepsiz zenginleşme olgusunun işlemeye başlamadığı gerekçesiyle erken açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 21.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22814, Karar No: 2016/2712, Tarih: 08.03.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/22814 E.  ,  2016/2712 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma gelen sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelir ile yapılan yardımların davalılardan teselsülen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1)5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesindeki, “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin anılan kanunda, yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı gereğince, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 9,10, 26 ve 87. maddeleridir.

Somut olay incelendiğinde; .... Konut Yapı Kooperatifi tarafından yüklenici.....'e yaptırılan inşaatta elektrik tesisat işçisi olarak çalışan sigortalı kablo çekerken dengesini kaybetmesi sonucu 4. kat aydınlatma boşluğuna düşerek yaralanmıştır. Hükme dayanak alınan kusur tespitine ilişkin rapor incelendiğinde; meydana gelen iş kazasında, davalı.....'nin % 70, sigortalının % 30 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, Mahkemece; işin tamamının devredildiğine ilişkin belge ve kayıtlar ibraz edilmediğinden ....'ye atfedilen kusur oranından kooperatifin de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Yapı kooperatifi olarak kurulan ve faaliyet alanı yapı işleri olan davalılardan .... Konut Yapı Kooperatifi'nin, yaptırdığı inşaat işi nedeniyle asıl işveren olduğuna ilişkin Mahkemenin kabulü yerinde ise de, anılan davalının asıl işveren olduğu gözetilerek, yeniden alınacak kusur raporu ile, kusur oran ve aidiyeti belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2) Davacı Kurum, işveren yönünden 506 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca istemde bulunduğu halde, 10. maddenin uygulama şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılmamıştır.

2) Davacı Kurum, işveren yönünden 506 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca istemde bulunduğu halde, 10. maddenin uygulama şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılmamıştır.

Bilindiği üzere 506 sayılı Yasa’nın 87. maddesinde, “ ..bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden aracı olan 3. kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur.” hükmü öngörülmüş olup, 10. maddenin şartlarının bulunması halinde asıl işverenin de bu maddeye göre sorumlu olduğu gözetilmelidir.

İş kazasının vuku bulduğu tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 9. maddesi ile, “İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.” hükmü getirilmiş, anılan Yasanın 10. maddesinde de, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tespit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmeyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Ancak, yukarıdaki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Eldeki davada, 31.05.2007 tarihli SGK Teftiş Kurulu Başkanlığı Raporu ve ekinde yeralan işe giriş bildirgesine göre; kazalıya ait 05.09.2006 tarihli işe giriş bildirgesinin 04.10.2006 tarihinde Kuruma verildiği anlaşılmakla birlikte, Mahkemece bu hususta değerlendirme yapılmamıştır. Mahkemece kazalıya ait işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği tarih Kurumdan da sorularak araştırılmalı (evrak aslı), sonucuna göre 10. madde şartlarının oluşup oluşmadığı irdelenmelidir.

Davalı işverenin 506 sayılı Kanunun 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk ilkesine dayanır. İş kazasında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10. maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.

Davalı işverenin 506 sayılı Kanunun 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk ilkesine dayanır. İş kazasında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10. maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.

İşverenin, 506 sayılı Yasanın 10. maddesine dayalı tazmin sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi konusuna çözüm getiren, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 15.03.1995 T., 1994/800 E., 1995/166 K. sayılı ilamında “...Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş, hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tazminat (tavan) miktarını önce kusur durumunu hiç gözetmeksizin belirlemek ve belirlenen tazminat miktarını geçmemek üzere davalının olaydaki kusursuzluğu dikkate alınarak Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uygulanarak varılacak sonuç uyarınca rücu alacağına hükmetme...” gereği öngörülmüş olup; işverenin sorumluluk sınırlarının belirlenmesinde, kendisinin kusurlu olup olmaması etkili bulunmakta, işverenin kusursuz bulunduğu durumlarda, ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı olarak ortaya çıkan tazminat tavanından, Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddeleri uyarınca, % 50'den aşağı olmamak üzere indirim yapılarak, işverenin sorumlu olduğu tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir.

İşverenin, 506 sayılı Kanunun 26. maddesi yanında 10. maddesi uyarınca da sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde ise, işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, hesaplanacak maddi tazminat miktarından, Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, 506 sayılı Yasanın 9 ve 10. maddeleri kapsamında, işverenin sorumluluğu irdelenmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

O halde, davacı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 08.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.