muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/12276, Karar No: 2014/23797, Tarih: 25.11.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/12276 E.  ,  2014/23797 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı (kadın) tarafından; davalı (koca) ile müşterek çocuk arasındaki kişisel ilişki düzenlemesi yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Türk Medeni Kanununun 166/3. maddesi uyarınca boşanmaya karar verilebilmesi için hakimin taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Hakim tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde boşanmaya hükmolunur. 07.02.2014 tarihli protokolde ve 18.02.2014 tarihli oturumda taraflar müşterek çocuğun velayetinin davacı anneye verilmesini kabul etmişler, ancak küçük ile baba arasında kurulacak kişisel ilişki konusunda bir düzenleme yapmamışlar ve konuyu hakimin takdirine bırakmışlardır. Kişisel ilişki, anlaşmalı boşanmada hakim tarafından re'sen düzenlenmiştir. Hakim tarafından bu hususta taraflardan kabul ettikleri bir düzenleme istenmesi, kabul edilen düzenlemeyi uygun bulması veya gerekli gördüğü değişikliğin taraflarca kabulü halinde buna uygun kişisel ilişki düzenlemesine gidilmesi gerekirken, kişisel ilişkiye dair düzenleme konusunda tarafların beyanı alınmaksızın hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi. 25.11.2014 (Salı)

(Muhalif)

KARŞI OY YAZISI

Türk Medeni Kanununun 166/3. maddesi gereğince; anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için hakiminin bizzat tarafları dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması gerekir.

Oysa, taraflar müşterek çocuk Beyzanur Kaya ile baba arasında kurulacak kişisel ilişki hususunda anlaşamamışlardır. Kişisel ilişkiyi hakim re'sen düzenlemiştir. Hakim Türk Medeni Kanununun 166/3. maddesinde düzenlenen anlaşmalı boşanma koşulları oluşmadığı halde, anlaşmalı boşanmaya karar vermiştir. Bu durum kanunun açık hükmüne aykırılık teşkil etmektedir. Kanunun açık hükmüne aykırılık hallerinde Yargıtay iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olmadan temyiz edilen kararı bozabilir (HUMK.md.439/son).
Yargıtay — Esas No: 2015/6399, Karar No: 2015/6699, Tarih: 17.11.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/6399 E.  ,  2015/6699 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2012/255361

MAHKEMESİ : Orhangazi Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 14/06/2012

NUMARASI : 2011/95 (E) ve 2012/355 (K)

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

SUÇ TARİHİ : 2010 yılı

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın katılana ait işyerinde tezgahtar ve kasiyer olarak çalıştığı, çalıştığı dönem içerisinde farklı tarihlerde kasadan yaklaşık 23.000 TL civarında para alarak atılı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği iddia ve kabul olunan somut olayda;

a- Hükmün tefhim edildiği 14/06/2012 tarihli oturumda hazır olan sanığa savunma hakkı ve son sözün verilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 216/3. maddesine muhalefet edilmesi,

Kabule göre de;

b- Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.06.2007 tarih ve 2007/10-108 E.,2007/152 K. sayılı ilamında da belirtildiği gibi yasa koyucunun ayrıca adli para cezası öngördüğü suçlarda, hapis cezasının alt sınırdan tayini halinde mutlak surette adli para cezasının da alt sınırdan tayini gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamakta ise de, yeterli ve yasal gerekçe gösterilmeksizin adli para cezasının alt sınırın üzerinde 80 gün olarak tayin edilmesi,

c- Kararda suç adının “kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkındaki hırsızlık” yazılması suretiyle hataya düşülmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 17/11/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13501, Karar No: 2015/19983, Tarih: 12.11.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/13501 E.  ,  2015/19983 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Kayseri 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 14/05/2015

NUMARASI : 2014/324-2015/238

Davacı, meslek hastalığı sonucu maluliyetinden doğan manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, ağır metal(kurşun) zehirlenmesine maruz kalan sigortalının manevi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemenin 5.000,00 TL manevi tazminatın 02.06.2009 hastane yatış tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair kurulan hükmü davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 25.12.2013 tarih 2013/15678 Esas 2013/24816 Karar sayılı ilamıyla Kurumca davacıda oluşan hastalığın meslek hastalığı olarak kabul edilip edilmediği, kabul edildi ise davacı da oluşan iş gücü kaybı yasal prosedür çerçevesinde tespit eilmeden eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasay aykırı olduğundan bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak araştırma yapılmış, SGK Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik merkezi Sağlık Kurulu'nun 05.03.2015 tarihli kararı ile ağır metal etkilenmesi sonucu davacıda sistemleri etkileyen bir bulgu mevcut olmadığı, meslek hastalığı bulunmadığına karar verilmiştir. Davacı vekili 14.05.2015 tarihli oturumda uliyetin tespiti için ayrıca dava açmayacağını bildirmiş, işverenin kusurlu olduğunu, kurşun zehirlenmesi nedeniyle çalışanların 35 gün süre ile hastanede yattıklarını belirtmiş, bu nedenle davanın kabulünü talep etmiştir. Mahkemece, davacı vekilinin bozmaya ilişkin olarak maluliyet tespiti davası açmayacağını bildirmesi ve maluliyet olduğuna ilişkin davasını ispatlayamaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf maluliyet tespiti davası açmayacağını bildirdiğine göre davaya konu rahatsızlık sebebiyle davacının hastanede yatması ve isitrahatli sayılması bir vakıa olup bu durum Kurumun 26.03.2015 tarihli evrakından (hastalık ile ilgili 12.06.2009-11.08.2009 tarihleri arasında istirahatli sayıldığından 936,34 TL geçici iş görmezlik ödemesi yapıldığını bildirir) ve diğer belgelerden de sabittir. Hal böyle iken mevcut durum değerlendirilerek uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken davanın reddine karar vermek usul ve yasaya aykırı olup bozma bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 12/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4628, Karar No: 2021/2241, Tarih: 10.03.2021

**11. Hukuk Dairesi         2019/4628 E.  ,  2021/2241 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 22.05.2018 gün ve 2018/293 E. - 2018/558 K. sayılı kararı onayan Daire'nin 09.09.2019 gün ve 2018/3617 E. - 2019/5137 K. sayılı kararı aleyhinde asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili; asıl davada davalı ...'nun müvekkiline ait işletmede pasta ustası olarak 08.01.2007 tarihinde işe başladığını, 20.05.2013 tarihinde 4857 sayılı İş Kanunun 17. maddesine istinaden iş sözleşmesinin feshedildiğini, davalı ile müvekkili arasında imzalanan 08.01.2007 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesinin 6. maddesinde sır saklama yükümlülüğü ve rekabet yasağının düzenlendiğini, bu düzenlemeye göre davalının müvekkili işletmesinde öğrendiği ticari sırları iş akdinin sonlanmasından itibaren 3 yıl içerisinde İzmir'de aynı alanda iştigal eden rakip işletmelerde kullanmamak ve sırları saklamakla yükümlü olduğunu, davalının iş akdinin feshinden sonra 14.11.2013 tarihinde dava dışı aynı alanda iştigal eden rakip firmada işe başladığını, müvekkili işletmesinde öğrendiği sırları korumayarak müvekkiline ait tasarımlı ürünlerin benzerlerinin dava dışı işletmede ürettiğini, bu şekilde rekabet yasağını ihlal ettiğini, sözleşmenin 6.6 maddesinde rekabet yasağı ve ticari sır saklama taahhüdü ve yükümlülüğüne aykırılık halinde 20.000. USD cezai şartın karalaştırıldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL cezai şartın 14.11.2013 tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen davada da davalı ...'nin rekabet yasağını ihlal ettiğini, sözleşmenin 6.6 maddesinde rekabet yasağı ve ticari sır saklama taahhüdü ve yükümlülüğüne aykırılık halinde 20.000 USD cezai şartın kararlaştırıldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL cezai şartın 20.09.2013 tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davalılar vekilleri ayrı ayrı; pastaların harcı alem olduğunu, bu nedenle mesleki sırrın olamayacağını, rekabet yasağına aykırılığın olmadığını, müvekkillerinin iş akdinin haklı nedenle feshedilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davalılar vekilleri ayrı ayrı; pastaların harcı alem olduğunu, bu nedenle mesleki sırrın olamayacağını, rekabet yasağına aykırılığın olmadığını, müvekkillerinin iş akdinin haklı nedenle feshedilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; davalılar tarafından davacıya ait tescilli tasarımların aynı ya da benzerlerinin rakip iş yerinde üretilmesinin, tasarımın tescilli olması nedeniyle aleni hale geldiğinden herhangi bir üretim sırrının kullanıldığından söz edilemeyeceği, davalıların üretim sırrı sayılabilecek bilgilere haiz oldukları ve bu sırları iş veren aleyhine rakip iş yerinde kullandıkları ya da kullanma pozisyonunda çalıştıkları hususunun iddia ve ispat edilemediği, asıl davada iş sözleşmesinin davalı ... yönünden haklı nedenle feshedilmediği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karar asıl ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez asıl ve birleşen davada davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 154.70 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 1041,90 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen asıl ve birleşen davada davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 10.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/12058, Karar No: 2020/1386, Tarih: 03.02.2020

**5. Hukuk Dairesi         2019/12058 E.  ,  2020/1386 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuş; karar, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı idare vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin olduğundan yerinde değildir. Ancak;

Mahkemece verilen ilk karar sonucu dava konusu taşınmaz davacı idare adına tescil edilmiş ise, idare adına oluşan tapu kaydının iptali ile yeniden davalı adına tesciline karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak (Mahkemece verilen ilk karar sonucu dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescili yapılmış ise, idare adına oluşan tapu kaydının iptali ile yeniden davalı adına tesciline) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 03/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/920, Karar No: 2011/6014, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/920 E.  ,  2011/6014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıkl ...'ün beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C. Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.