muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4040, Karar No: 2017/3597, Tarih: 14.03.2017

Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96 ve devamı maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

İstihkak iddiasını daha önce ileri sürme olanağı bulamayan 3. kişi, haczi öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde, hacizli mal hakkında, görevli ve yetkili mahkemede istihkak davası açabilir ( İİK 97/9. md). Üçüncü kişi, haczi öğrendiği sırada, hacizli mal, açık arttırma sonucu satılarak paraya çevrilmiş olmasına karşın, satış bedeli alacaklıya verilmemişse, haczi öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde, malın satış bedeli hakkında istihkak davası açabilir ( İİK 97/9-1 md ). Hacizli mal, açık arttırmada dava dışı üçüncü kişiye satılarak paraya çevrilmiş ve satış bedeli alacaklıya ödenmişse, icra takibi bu mal yönünden sona ermiş olacağından İİK'nın 97/9. maddesi uyarınca istihkak davası açılamaz. Bu durumda; ancak, ilgili hukuk mahkemesinde sebepsiz zenginleşme davası açılabilir. Bununla birlikte; hacizli mal, açık arttırmada, üçüncü kişi yerine, takip alacaklısına, alacağına mahsuben satıldığı taktirde, açık arttırmayla alacaklıya alacağına mahsuben satılan malın, alacaklıya İcra Müdürlüğü'nce teslim edildiği tarihe kadar, mal hakkında, üçüncü kişice, haczi öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde olmak koşuluyla istihkak davası açılabilir. (İcra ve İflas Hukukunda İstihkak Davaları, Sf:653 ila 656, ..., Güncellenmiş 3. Baskı, Yetkin Yayınları). Öte yandan, yukarıda açıklandığı üzere, mal veya bedeli teslim edilmiş olsa dahi, açılmış bir ihalenin feshi davası bulunduğu taktirde; ihalenin feshi davası kabul edilirse, satış bozulacak ve istihkak davasının dinlenme olanağı doğacağından ihalenin feshi davası sonucu beklenmelidir.

Alacaklı tarafından 25.11.2013 tarihinde ... 16.İcra Müdürlüğü'nün 2013/17447 E. Sayılı dosyası ile borçlu hakkında icra takibi yapılmış, 15.01.2014 tarihinde haczedilen mallar açık arttırma sonucu 25.05.2014 tarihinde satıldığı belirtilmiş olup, eldeki dava ise 29.05.2014 tarihinde açılmıştır.

Bu kapsamda somut olaya gelince; ihalenin feshine ilişkin istek eldeki davadan tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydı yapılmıştır. Dava konusu iş makinesi ihale sonucunda yukarıda açıklandığı üzere alıcıya teslim edilmiş ise, ihalenin feshi davasının sonucunun beklenmesi, ihalenin feshi davası reddedildiği taktirde davanın reddine karar verilmesi, mallar alıcıya teslim edilmediği veya teslim edilmiş olmakla birlikte ihalenin feshi davası kabul edildiği taktirde, mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi gerekir. Bu hususların gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca hükmün kısmen kabul yönünden BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde iadesine 14. 03. 2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7128, Karar No: 2020/12337, Tarih: 15.12.2020

**15. Ceza Dairesi         2019/7128 E.  ,  2020/12337 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : TCK'nın 158/1-f,son, 204/1, 62/1, 52, 53. maddeleri gereğince ayrı ayrı mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanıklar mahkumiyetine ilişkin hükümler, sanık ... müdafii ve sanık ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanıkların oto pazarında...plaka numaralı aracını satmak için bulunan katılan ... ile araç alım satımı hususunda anlaştıkları, kendisine 20/01/2009 keşide tarihli Tekstilbank Bakırköy Şubesine ait 13.600,00-TL bedelli çeki vererek aracı aldıkları, çekin vadesi gelip bankaya ibraz edildiğinde keşideci imzasının uyuşmaması nedeniyle ödemede bulunulmadığı, yapılan incelemede keşideci imzasının hesap sahibine ait olmadığı, sanıkların hileli hareketlerle haksız menfaat temin ettiği ve resmi belgede sahtecilikte bulunduğu iddia edilen somut olayda;

1-Sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik yapılan temyiz başvurusunun incelenmesinde;

Sanık savunmaları, katılan ve tanık beyanları, bilirkişi ve uzmanlık raporları ile tüm dosya kapsamındaki diğer delillere göre sanığın atılı nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarına ilişkin eylemlerini sabit gören mahkeme kabul ve uygulamalarında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık müdafinin lehe kanun hükümlerinin uygulanmadığı ve atılı suçların unsurlarının oluşmadığına yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA

2-Sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik yapılan temyiz başvurusunun incelenmesinde;

Sanığın hüküm tarihinden sonra 10.05.2020 tarihinde vefat ettiğinin UYAP'tan temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında; hakkında açılan kamu davalarının 5237 sayılı TCK'nın 64/1. maddesi uyarınca düşürülmesine karar verilip verilmeyeceğinin mahkemesince değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5626, Karar No: 2019/6849, Tarih: 01.10.2019

**10. Hukuk Dairesi         2017/5626 E.  ,  2019/6849 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

No : 2017/341-2017/835

Mahkemesi : Elazığ İş Mahkemesi

No : 2015/764-2016/544

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı tüm taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince; Davacı vekilinin, belirtilen yönlere ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile Elazığ İş Mahkemesinin 29.12.2016 tarih, 2015/764 Esas - 2016/544 Karar sayılı kararının kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; Davanın kabulü ile; 105.792,50 TL ilk peşin sermaye değerin % 65 davalı kusuruna tekabül eden 68.765,12 TL sinin gelir onay tarihi 30.06.2010 tarihinden, 308,00 TL cenaze giderinin % 65 kusuruna tekabül eden 200,20 TL sinin 12.03.2010 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı İşveren vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı Kurum, 26.01.2010 gününde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ile yapılan cenaze masrafının davalıdan rücuan tahsilini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı şirket vekili; atfedilecek bir kusurun bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kısmen kabulü ile; 52.333,67 TL tazminatın, 52.133,47 TL'sinin onay tarihi olan 30/06/2010 tarihinden, 200,20 TL'sinin ödeme tarihi olan 12/03/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin Reddine, karar vermiştir.

Davacı Kurum süresinde verilen İstinaf yolu dilekçesiyle; iş kazasında davalının tam kusurlu olduğunu;

Davalılar vekilince süresinde verilen İstinaf yolu dilekçesiyle, davalının kusuru olmadığını istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

B-BAM KARARI

Davacı Kurum süresinde verilen İstinaf yolu dilekçesiyle; iş kazasında davalının tam kusurlu olduğunu;

Davalılar vekilince süresinde verilen İstinaf yolu dilekçesiyle, davalının kusuru olmadığını istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

B-BAM KARARI

Davacı vekilinin, belirtilen yönlere ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile Elazığ İş Mahkemesinin 29.12.2016 tarih, 2015/764 Esas - 2016/544 Karar sayılı kararının kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; Davanın kabulü ile; 105.792,50 TL ilk peşin sermaye değerin % 65 davalı kusuruna tekabül eden 68.765,12 TL'sinin gelir onay tarihi 30.06.2010 tarihinden, 308,00 TL cenaze giderinin % 65 kusuruna tekabül eden 200,20 TL'sinin 12.03.2010 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı işveren vekili; Gaziantep Bam 10. Hukuk Dairesi Başkanlığınca alınan bilirkişi raporundaki hesaplamayı kabul etmediklerini, istinaf konusu yapılmayan bir hususta karar verildiğini SGK Müfettiş Raporunda, hem de Asliye Ceza Mahkemesinin Yargıtayca onanmak suretiyle kesinleşen kararında, hükme esas alınan 05.04.2010 tairhli bilirkişi raporunda iş kazasının meydana gelmesinde sigortalının asli kusurlu olduğunun, davalı şirketin ise tali kusurlu olduğunun belirtildiğini, buna rağmen asli kusurlu olanın tali kusurlu olana göre çok daha fazla kusurlu olması gerektiğinin tartışma konusu olamayacağını, müteveffa ...’in iş kazasının meydana gelmesinde bütün kusurun kendisine ait olduğunu, sigortalının şahsi dosyasında kendisine iş güvenliği temel eğitimi, kişisel koruyucuların önemi ve kullanım alanları, genel sağlık konuları, meslek hastalıkları, iş kazaları ve korunma konularında eğitim verildiğine dair eğitim formlarının bulunduğu, çalışmakta olan makinaya bakım yapmaya çalışması yanında, elindeki levyenin banda takılarak kendisini çekmesine rağmen panikleyerek levyeyi bırakmamak suretiyle olayın meydana gelmesine sebep olduğu belirtilmiştir. Temyiz süresi içinde verilen ek temyiz dilekçesi ile de, Hukuk hakiminin kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava; 26.01.2010 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ile yapılan cenaze giderinin tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21. maddesidir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava; 26.01.2010 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ile yapılan cenaze giderinin tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21. maddesidir.

5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir.

Bu tür rücu davalarında kusurun belirlenmesinde, öncelikle zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğu, ilgili ceza dosyası ile varsa hak sahipleri tarafından açılmış tazminat dosyaları celbedilip incelenip, dosya içeriğindeki tüm deliller birlikte takdir olunarak ve özellikle derdest ceza dosyasındaki kusur ile bu davadaki kusur raporları arasındaki çelişkiler de giderilerek belirlenmeli; kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, tarafların kusur oran ve aidiyetleri işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişilerden alınacak bilirkişi raporu uyarınca saptanmalıdır. Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının, 5510 sayılı Kanunun 21., 4857 sayılı Kanunun 77., İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belirlenmesi gerekir.

Yukarıda anlatılanlar ışığında somut olaya dönüldüğünde, Mahkemece, hükme esas alınan kusur raporunda ceza davasında kusurlu bulunarak mahkûm olan, iş kazasının gerçekleşmesinde etkileri olduğu belirlenen gerçek kişilerin ihlal ettikleri iş güvenliği kuralları ile ihlal sonucuna bağlanan şahsi kusur oranları ile işveren şirketin kusur oranlarının ayrı ayrı belirlenmesi ve gereği gözetilmeksizin değerlendirme yapıldığı anlaşılmakla, ceza davasında belirlenen maddi olguların bağlayıcı olacağı hususu gözetilmek suretiyle cezada mahkum olanlara bir miktar kusur verilmesi gereği dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve sair yönleri inclenmeksizin, kusur yönünden davacı kurum temyizi olmaması nedeni ile işveren lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 01.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14269, Karar No: 2013/26824, Tarih: 01.11.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/14269 E.  ,  2013/26824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının tüketici kredi sözleşmesi imzalayarak kredi kullandığını, borcunu vadesinde ödemediğini, ödenmeyen borcun tahsili için yasal takip yapıldığını, davalının takibine itiraz ettiğini ve yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, usulüne uygun tebliğ yapılmasına rağmen yargılamaya katılmamıştır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, itirazın iptaline ve alacak likit olmayıp hesaplamayı gerektiridiğinden icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötüniyetli itiraz etmiş olması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz ederek takibi durduran ve işin çabuk bitirilmesine itirazıyla engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı olarak alacağın likit ve belirli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile alacağın gerçek miktarının belirli ve sabit olması veya borçlu tarafından alacağın miktarını belirleyen bütün unsurların bilinmesinin mümkün nitelikle olması gereklidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebiliyorsa veya borçlu tarafından borcun tutarının

tahkik ve tayini mümkün ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir. Açıklanan yasal kurallar ışığında takip konusu alacak değerlendirildiğinde; borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek konumda bulunması nedeniyle alacağın likit ve muayyen nitelikte olduğunun kabulü ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir. Mahkemece, itirazın iptaline karar verilen asıl alacak üzerinden davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde talebin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmeyip hükmün düzeltilerek onanması HMUK'un 436/2.maddesi hükmü gereğidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmeyip hükmün düzeltilerek onanması HMUK'un 436/2.maddesi hükmü gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün 2. fıkrasının çıkartılarak yerine "Kabul edilen asıl alacak miktarının %40'ı üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine" cümlesinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu haliyle ONANMASINA, peşin alınan 21.15 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 1.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/51, Karar No: 2006/27, Tarih: 01.03.2006

**Hukuk Genel Kurulu         2006/9-51 E.  ,  2006/27 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İzmir 1.İş Mah.

Günü : 22/6/2005

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 1. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 22/4/2004 gün ve 2002/593-2004/207 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 22.3.2005 gün ve 15131-9393 sayılı ilamı ile, (...Davacı işçi davalılardan .. A.Ş. işçisi olarak işe alınmış ve işe başladığı tarihte yapılan bir ödünç iş sözleşmesi ile diğer davalı ...Bilgi İşlem A.Ş.nezdinde çalışmaya başlamıştır. Bu şekilde kadrosu ..A.Ş.de kalmak üzere 11 ay çalıştıktan sonra ödünç iş ilişkisi karşılıklı olarak sonlandırılmış, davalılardan .... Bilgi İşlem A.Ş.nin gerçek işçisi olarak çalışmaya başlamış ve bu davalı şirket adına işe giriş bildirgesi verilmiştir. Davacı işçi aynı yerde çalışmasını sürdürdüğü bir sırada 1.7.2001 tarihinden itibaren dava dışı ...Birleşik Pazarlama A.Ş. işyerine transfer edileceğine dair bir belge düzenlenmiş ve davacı işçi bu bildirimi kabul etmediğini belirterek, iş sözleşmesini 1475 sayılı İş Kanununun 16.maddesi uyarınca feshettiğini açıklamıştır.

Davacı işçi açmış olduğu bu davada kıdem tazminatı talebinde bulunmuştur. Mahkemece, 1475 sayılı İş Kanununda ödünç iş ilişkisi düzenlenmemişse de, Yargıtay tarafından bu uygulamanın kabul edildiği ve işçi adına yapılan bu değişikliğin iş koşullarında esaslı değişiklik mahiyetinde olmadığı gerekçesiyle isteğin reddine karar verilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacının ... Bilgi İşlem A.Ş.işçisi olarak çalışırken dava dışı ..Birleşik Pazarlama A.Ş.ne transferi ile ilgili yapılmak istenen işlem, ödünç iş ilişkisi niteliğinde değildir. Gerçekten, davacının işyeri değiştirilmeksizin ve aynı işi yapması koşulu ile dava dışı diğer şirket işçisi olarak çalıştırılmak istendiği hususu tartışma dışıdır.Bu durumda dosyada mevcut olan “ödünç iş ilişkisi sözleşmesi” başlıklı belgeye rağmen davacının aynı yerde çalışması söz konusu olduğuna göre ödünç iş ilişkisinden söz edilmesine olanak bulunamamaktadır. Davacı tanıkları beyanlarına göre işyerindeki diğer işçilerin de aynı işleme tabi tutulduğu anlaşılmakla 1475 sayılı İş Kanunu 14/2 maddesi anlamında işyerinin el değiştirmesi söz konusudur.

Kural olarak işyerinin devri işçiye haklı fesih imkanı vermemektedir. Ancak, devir ile birlikte getirilen yeni uygulamaların iş koşullarının esaslı değişikliği niteliğinde olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Somut olayda davacı işçiden imzalaması istenilen “ödünç iş ilişkisi sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin 4.maddesinde fazla çalışma ücretinin aylık sabit ücretin içinde olduğu belirtilmiştir. Her ne kadar davacının muvafakat ettiği ilk ödünç iş sözleşmesinde aynı kural yer almakta ise de, bu ilişkinin işçinin ödünç alanın gerçek işçisi olması suretiyle 1.5.1999 tarihinde sonlanması üzerine söz konusu hükmün geçerliliği ortadan kalkmış durumdadır. Bu durumda fazla çalışma ücretinin aylık sabit ücretin içinde yer aldığına dair yeni sözleşme hükmü iş koşullarının işverence işçi aleyhine tek taraflı olarak ağırlaştırılması niteliğindedir.Böyle olunca davacı işçinin iş sözleşmesini feshinin 1475 sayılı İş Kanunu 16/2 e maddesine uygun olarak yapıldığının kabulü gerekir. Mahkemece kıdem tazminatı isteğinin kabulü gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, kıdem tazminatı istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, işveren değişikliğinin çalışma koşullarında farklılık yaratmadığı, bu nedenle de davacı işçinin fesih hakkı doğmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin temyizi üzerine Özel Daire; yukarıda metni yazılı gerekçe ile hükmün bozulmasına karar vermiş, yerel mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

1475 sayılı Kanunun kıdem tazminatını düzenleyen 14. maddesi; işçi tarafından bu (1475 sayılı) Kanunun 16. maddesi uyarınca hizmet akdinin feshedilmiş olması durumunda kıdem tazminatına hak kazanılacağı hükme bağlamıştır.

16. maddenin II/e bendinde ise; (sözleşmelere bu fıkradaki haller hakkında başka türlü kayıt konmamak şartiyle) iş şartları esaslı bir tarzda değişir, başkalaşır veya uygulanmazsa, işçinin bildirimsiz fesih hakkının bulunduğu öngörülmektedir.

Davaya konu somut olayda, davacı işçi, davalı Türk ... Bira ve Malt Sanayi Anonim Şirketinde işe başlamış, yapılan bir ödünç iş sözleşmesi (sonrasında gerçek işçisi olarak) ile diğer davalı ..Bilgi İşlem Anonim Şirketi nezdinde çalışmaya başlamıştır. Bu işyerinde çalışmasını sürdürmekte iken 1.7.2001 tarihi itibariyle dava dışı ..Birleşik Pazarlama Anonim Şirketine transfer edileceğine ilişkin bir belge düzenlenmiş, davacı işçi bu belgeyi imzalamayarak, 1475 sayılı İş kanunun 16. maddesi gereğince iş sözleşmesini feshetmiştir. Somut olay, 1475 sayılı İş Kanunun yürürlük döneminde gerçekleşmiştir.