muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/440, Karar No: 2021/3737, Tarih: 19.04.2021

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2017/440 E.  ,  2021/3737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında ve tapuda davacı Hazine adına kayıtlı bulunan eski 277 parsel sayılı 8.050,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 469 parsel numarasıyla ve 7.603,22 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 280 parsel sayılı 5.700,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 470 parsel numarasıyla ve 5.308,31 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 682 parsel sayılı 21.400,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 134 ada 537 parsel numarasıyla ve 14.756,91 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına kayıtlı eski 276 parsel sayılı 4.050,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 473 parsel numarasıyla ve 4.981,41 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 281 parsel sayılı 19.350,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 474 parsel numarasıyla ve 20.644,34 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı eski 279 parsel sayılı 5.550,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 471 parsel numarasıyla ve 5.991,09 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı eski 278 parsel sayılı sayılı 3.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 472 parsel numarasıyla ve 3.720,54 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı eski 275 parsel sayılı 3.500,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 468 parsel numarasıyla ve 3.197,42 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı eski 268 parsel sayılı 10.850,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 485 parsel numarasıyla ve 6.979,45 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı eski 282 parsel sayılı 20.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 101 ada 486 parsel numarasıyla ve 16.734,54 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve ... adına kayıtlı eski 664 parsel sayılı 20.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 134 ada 486 parsel numarasıyla ve 13.249,71 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı eski 662 parsel sayılı 19.200,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 134 ada 536 parsel numarasıyla ve 20.817,32 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı eski 1859 parsel sayılı 17.064,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 134 ada 539 parsel numarasıyla ve 18.228,45 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı Hazine, uygulama kadastrosu sırasında adına kayıtlı bulunan yeni 101 ada 469, 470 ve 134 ada 537 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümünün azaldığını, eksikliğin komşu yeni 101 ada 468, 471, 472, 473, 474, 485, 486 ile 134 ada 486, 536 ve 539 parsel sayılı taşınmazlarda kaldığını ileri sürerek dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı ... Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın reddine, dava konusu 101 ada 469, 470 ve 134 ada 537 parsel sayılı taşınmazların uygulama tespiti gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, dava konusu taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır

. Raporun denetime elverişli olması için teknik bilirkişiden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise dava konusu taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Teknik bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; Mahkemece, dava konusu taşınmazlardan 101 ada 486, 134 ada 536 ve 539 parsel sayılı taşınmazlara ait uygulama kadastrosu tutanak asılları, taşınmazlara ilişkin tesis ve uygulama kadastrosuna ait paftalar, hesap cetvelleri, ölçü cetvelleri, ölçü krokisi ve uygulama kadastrosu sırasında düzenlenen ada raporu ile taşınmazların tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına alınmamış; teknik bilirkişiden, tesis kadastrosu sonucu oluşturulan paftadaki sınır yerleri ile uygulama kadastrosu sonucu oluşturulan paftadaki sınır yerlerinin yapılan çakıştırması sonucunda, birbirleriyle ve zeminle uyumlu olup olmadığını belirten, tesis kadastrosu sırasında taşınmazlarda sınırlandırma, ölçü, çizim veya hesaplama hatası yapılıp yapılmadığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazlardan 101 ada 486, 134 ada 536 ve 539 parsel sayılı taşınmazların başka dosyalarda dava konusu olup olmadıkları araştırılmalı, taşınmazların başka bir dosyada dava konusu olduklarının anlaşılması halinde davaların birleştirilmesi gerektiği düşünülmeli, dava konusu olmadıklarının anlaşılması halinde ise, belirtilen eksik belgeler ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmalı ve bundan sonra harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip bilirkişilerin de dahil olduğu, üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak denetime elverişli rapor alınmalı ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3333, Karar No: 2024/4156, Tarih: 18.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/3333 E.  ,  2024/4156 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2228 E., 2024/67 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Balıkesir 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/326 E., 2022/379 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekilli, müvekkilinin 01.12.2010- 16.12.2011 ve 17.08.2012-19.08.2013 tarihleri arasında davalı işverenler bünyesinde ütücü ve makineci olarak çalışmasına rağmen bu tarihler arasındaki sigorta primlerinin ödenmediğini, maliyeciler tarafından işverenin işçileri sigortasız çalıştırdığının tespit edilmesi üzerine 16.11.2011 tarihinde ...'un sahibi olduğu ... Tekstil Deri Gıda İnşaat ve ... Sanayi Tic. Ltd. Şti. üzerinden müvekkilin sigortasının ödenmeye başlandığını iddia ederek davacının 01.12.2010- 16.12.2011 ve 17.08.2012-19.08.2013 tarihleri arasında davalılar bünyesindeki hizmetlerinin tespiti ile bu çalışmalarına ait yatırılmayan primlerin işverenden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacının bir süre davalı şirkette çalıştığını ancak işyerinde çalışma arkadaşları ile tartışma yaşadığını, davalı şirket sahibini " ya onlar ya ben gidecek" diyerek tehdit ettiğini, akabinde işyerine üç gün gelmeyerek işten ayrıldığını, davacının sigortasız çalıştığı iddialarının asılsız olduğunu, davalının 2011 yılından önce Balıkesir ilinde bir işyeri bulunmadığını, Balıkesir'de ilk şubesinin 01.04.2011 tarihinde açıldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosya kapsamından toplanan delillerden davalı işyerlerinden ...'a ait işyerinin 19.08.2013 tarihinde kanun kapsamına alındığı, diğer işveren ...'nin 15.06.2011 tarihinde tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, davacının 16.12.2011-17.08.2012 tarihleri arasında 1114825 sicil numaralı davalı ... Tekstil Ltd. Şti, 19.08.2013-07.08.2020 tarihleri arasında 1134765 sicil numaralı davalı ... ünvanlı işyerinde çalışmalarının kayıt altına alınarak Kuruma bildirildiği anlaşılmıştır.

Yasa koyucu tarafından hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörülmemiş ise de davanın niteliği gereği sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzenini ilgilendirdiğinden özel bir duyarlılık ve özveriyle yürütülmesi gerekmektedir. Bu husus Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ile de kabul görmüş olup ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların getirdiği delillerle yetinilmeyip re'sen araştırma yapılması gerekmektedir.

Mahkememizce resen yapılan araştırma neticesinde dava konusu edilen dönem için bilgi sahibi olabilecek bordro tanıkları tespit edilerek beyanları alınmış; komşu işyeri araştırılması yapılmış; kolluk kuvvetinden gelen cevabi yazıda dava konusu dönemlerde davalı işyerlerine komşu işyeri tespiti yapılamadığı ve SGK tarafından düzenlenen 29.03.2021 tarih ve 2021/420445/024 sayılı müfettiş raporunda da komşu işyeri tespiti yapılamadığı bildirilmiştir.

Davalı vekili tarafından davalı şirketin şubesinin 01.04.2011 tarihinde açıldığına ilişkin belge ve davacıya ait 16.12.2011 tarihli işe giriş bildirgesi aslı dosyamıza sunulmuştur.

Davalı vekili tarafından mahkememiz dosyasına sunulmuş olan davacı tarafından 25.07.2012 tarihinde imzalanan Çalışanlara Ait Kimlik Bildirim Belgesi Form(2) de (evrak aslı) işe başlama tarihinin 16.12.2011 tarihi olarak yazılı olduğu anlaşılmış, davacı vekili 31.05.2022 tarihli celsede işe giriş bildirgesindeki imzaya itirazlarının olmadığını ve imza incelemesi taleplerinin olmadığını beyan etmiştir.

Davacının davaya konu edilen 01.12.2010- 16.12.2011 ve 17.08.2012-19.08.2013 tarihleri arasında 4/a, 4/b ve 4/c kapsamında Kuruma bildirilmiş başka bir hizmetinin bulunmadığı da dosya kapsamı ile sabittir.

Davaya konu edilen 01.12.2010- 16.12.2011 ve 17.08.2012-19.08.2013 tarihleri arası dönemde davalılara ait işyerinde çalıştığını gösteren herhangi bir kayıt, belge bulunmadığı gibi yapılan araştırma neticesinde komşu işyeri ve komşu iş yeri çalışanlarının tespit edilemediği; dinlenen tanıkların davacının sürekli ve kesintisiz çalışması olduğuna dair itibar edilebilir beyanda bulunmadıkları, dosyaya sunulan ve davacının imzasını taşıyan işe başlama tarihi 16.12.2011 olan işe giriş bildirgesindeki imzaya davacı tarafça itiraz edilmediği, dolayısıyla işbu işe giriş bildirgesini kabul ettikleri anlaşılmakla davacının, davalıya ait iş yerinde 01.12.2010- 16.12.2011 ve 17.08.2012-19.08.2013 tarihleri arasında fiili olarak çalıştığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ispat edilemediğinden davacının davasının reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; tüm tanıkların davacının çalışma iddiasını doğrulamalarına ve tanık beyanları arasında çelişki dahi bulunmamasına rağmen tanık beyanlarına hangi gerekçe ile itibar edilmediğinin belirtilmediğini, 11.01.2022 tarihli celsede dosyaya sunmuş oldukları dilekçe ile ekindeki fotoğraflı facebook paylaşımlarının değerlendirilmediğini, elektrik tüketim miktar ve bedellerine göre iş yerinin bu tarihler arasında da faaliyetine devam ettiğinin anlaşıldığını, "Çalışanlara Ait Kimlik Bildirim Belgesi"nde işe başlama tarihi 16.12.2011 olarak yazılmasına rağmen belgenin düzenlenme tarihinin 25.07.2012 olduğunu ve bu formda davacının el yazısının bulunmadığını, iş yerinde Kurumca yapılan denetim sonucu işçilerin SGK primlerinin yatırılmadığı ortaya çıkınca primleri yatırılmayan işçiler adına 8 ay geriye dönük matbu formlar düzenlendiğini, iş yerinin bulunduğu apartmandaki sakinlerin dinlenmesinin mümkün olduğunu, davanın reddinin hatalı olduğunu istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosya içeriğinden; davalı ... Tekstil ... Ltd. Şti.'ye ait 1114825.010 sicil sayılı iş yerinden 16.12.2011-17.08.2012 tarihleri arasında, davalı ...'a ait 1134765.010 sicil sayılı iş yerinden ise 19.08.2013-07.08.2020 tarihleri arasında davacı adına hizmet bildirimi yapıldığı, 1114825.010 sicil sayılı iş yerinin 15.06.2011-31.08.2012 arasında, 1134765.010 sicil sayılı iş yerinin ise 19.08.2013 tarihinden itibaren kanun kapsamında bulundukları, 01/04/2011 tarih ve 2011/01 sayılı ortaklar kurulu kararı ile ... Tekstil … Ltd. Şti. Balıkesir Şubesinin açılmasına ve şirket müdürü olan ...'un şube müdürlüğü görevini de yürütmesine karar verildiği, Çalışanlara Ait Kimlik Bildirim Belgesi başlıklı belgede; davacının işe başlama tarihinin 16.12.2011 olarak yazılı bulunduğu, davalı ...’a ait 1134765.010 sicil sayılı iş yeri hakkında düzenlenen 31.01.2014 tarih ve 2014/ÖSY-12 sayılı Durum Tespit Raporu kapsamında bulunan İş yeri Durum Tespit Raporu belgesinde; davacının imzasını da içerir şekilde davacının işe başlama tarihinin 19.08.2013 olduğunun yazılı olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacı vekilinin; davacının işe başlama tarihinin 16.12.2011 olarak yazılı bulunduğu Çalışanlara Ait Kimlik Bildirim Belgesi başlıklı belgedeki imzaya itirazları olmadığını açıkça beyan etmesi ve Kuruma yapılan hizmet bildirim başlangıç tarihinin de bu tarih ile uyumlu bulunması, davalı ...’a ait 1134765.010 sicil sayılı iş yeri hakkında düzenlenen 31.01.2014 tarih ve 2014/ÖSY-12 sayılı Durum Tespit Raporu kapsamında bulunan ve davacının karşı koymadığı imzasını içeren İş yeri Durum Tespit Raporunda da; davacının işe başlama tarihinin 19/08/2013 tarihi olarak gösterilmesi, davacının imzasını içerir yazılı belgelerin aksinin eşdeğer nitelikteki belgeler ile kanıtlanamaması, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve İlk Derece Mahkemesi gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü gerekçelerle davanın reddi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

3. Değerlendirme

Eldeki dava, davacının, davalı işyeri nezdinde 01.12.2010- 16.12.2011 ve 17.08.2012-19.08.2013 tarihleri arası çalıştığının tespiti istemine ilişkin olup davanın reddine karar verilmiş ise de Mahkemece verilen hükmün eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

1)Somut olayda, davacının davalı şirkete ait 1114825 sicil numaralı işyerinden 16.12.2011- 17.08.2012 ve davalı ...'a ait 1134765.010 sicil sayılı iş yerinden ise 19.08.2013-07.08.2020 tarihleri arasında davacı adına hizmet bildirimi yapıldığı, davalı ...'a ait 1134765.010 sicil sayılı işyeri hakkında düzenlenen 31.01.2014 tarih ve 2014/ÖSY-12 sayılı Durum Tespit Raporu kapsamında bulunan iş yeri durum tespit raporu belgesindeki davacının imzalı beyanında işyerinde 19.08.2013 tarihinde başladığını belirtmiş olması karşısında tutanağın geçerli olduğunun kabulü halinde imzanın kendisini bağlayacağı hususu gözetilmeksizin karar verilmesi hatalıdır. Bu husus davacıdan sorulmalı, imza davacıya aitse ve hata/hile/ikrah iddia edilirse bu durum araştırılmalı; imza davacıya ait değilse veya hata/hile/ikrah altında imzalanmış ise bu durum araştırılarak sonucuna göre karar verilmelidir.

2) Mahkemece dinlenen tanık beyanlarında işyerinin ara verdiği belirtilmişse de dosyada bulunan ve elektrik tüketim miktarını gösteren listede tüketimin sürekli devam ettiği görülmekle; işyerine ait vergi kaydı, elektrik tüketim bedelleri, sosyal medya fotoğrafları ve bordro tanıkları kapsamında yeniden araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu tüm dönemi kapsayacak şekilde bordro tanıkları dinlenilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/17571, Karar No: 2007/15083, Tarih: 05.11.2007

**2. Hukuk Dairesi         2007/17571 E.  ,  2007/15083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Bala Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ :4.5.2006