muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/18595, Karar No: 2015/11384, Tarih: 09.04.2015

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, PTCA+STENT operasyonu müteveffa ...'ya uygun değilken davalı hastane tarafından hatalı bir kararla uygulandığı iddiasıyla beraberinde yaşanan sıkıntılardan kaynaklı maddi-manevi tazminat isteminden ibarettir. Taraflar arasındaki ilişki vekalet sözleşmesidir. Vekil, vekalet görevini yerine getirirken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de, bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın, yaptığı işlemlerin, eylemlerin ve davranışlarının özenli olmayışından doğan zararlardan sorumludur. O nedenle, vekil konumunda olan doktorların bilim ve teknolojinin getirdiği bütün imkanları kullanmak suretiyle özen borcunu yerine getirmeleri gerekir.

Mahkemece, alınan 31.05.2013 tarihli ... Adli Tıp 2.İhtisas Kurulu raporu benimsenmek suretiyle, davanın reddine karar verilmiş ise de, alınan rapor incelendiğinde, "davacının davalı .... Hastanesinde koroner anjiografi sonucu koroner arter hastalığı tanısıyla 10/10/2010 tarihinde PTCA + Stent amacıyla hospitalize edildiği, PTCA esnasında akut oklüzyona bağlı kardiak arrest gelişen hastanın CPR ile döndürülerek by pass operasyonuna alındığı,postop yoğun bakım izleminde akut böbrek yetmezliği, pankreatit, bası yaraları, donuk omuz sendromu ( üst kol tipi pleksus lezyonu) ve görmede bozulma geliştiği, 20/08/2003 tarihinde sağ serebral enfarkt geçirdiği ve yoğun bakım desteğine alındığı, 2004 yılında defekasyon zorluğu nedeniyle medikal tedavi düzenlendiği, 2007 yılında ise VEV komplet ve nonsustained VT atağı geçirmesi üzerine ICD implantasyonu yapıldığı, cihetle; kişiye PTCA + Stent işlemi uygulama endikasyonunun tıbben doğru olduğu, kişide arrest gelişmesinin bu işlemin hastaya bağlı sebepler nedeniyle de görülebilen ve her türlü özene rağmen oluşabilecek herhangi bir kusur izafe edilemeyen komplikasyon olduğunun tıbbi literatürde belirtildiği, kişinin gerekli müdahale (CPR) yapıldıktan sonra döndürüldüğü ve yine gerekli müdahale yapılarak by pass operasyonu gerçekleştirildiği, daha sonra gelişen tüm durumların hem hastalığa, hem de uzun süre hastanede yatarak tedavi görmeye bağlı olarak gelişebilen ve her türlü özene rağmen oluşabilecek ve herhangi bir kusur izafe edilemeyen "komplikasyon" olarak nitelendirildiği, dolayısıyla ilgili hekime kusur atfedilmediği oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde rapor verildiği anlaşılmıştır. Mahkemece, her ne kadar alınan ... raporu işaret edilmek suretiyle, davanın reddine karar verilmiş; alınan raporda da, kişiye PTCA + Stent işlemi uygulama endikasyonunun tıbben doğru olduğu, belirtilmiş ise de, müteveffa ...'nın özel durumu, hasta geçmişi değerlendirilmek suretiyle, PTCA + Stent işlemi uygulamanın doğru bir karar olup olmadığı irdelenmemiştir. Hal böyle olunca, adli tıp ihtisas kurulu raporunun dava konusu uyuşmazlığı tam olarak aydınlatamadığı, alınan adli tıp raporunun yetersiz olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, mahkemece yapılacak iş, bu konuda rapor düzenlemeye ehil ve donanımlı bir Üniversiteden, aralarında dava konusu hususta uzman, akademik kariyere sahip 3 kişilik bilirkişi kurulundan, yapılan işlemlerin tıp bilimi açısından yeterliliği ve gerekliliği hususunda, davalılara atfı kabil bir kusur olup olmadığı konusunda, nedenlerini açıklayıcı, taraf, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak, davalıların kusurlu olup olmadığının belirlenmesi ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, bu yönler göz ardı edilerek, eksik incelemeye dayanılarak, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacılar yararına BOZULMASINA, 1100,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, peşin alınan 25,20 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 9.4.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/502, Karar No: 2015/1655, Tarih: 29.01.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/502 E.  ,  2015/1655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

İncelenmesine gerek görüldüğünden,

1-Davacının 2013 yılı dahil tüm çalışmalarını (özellikle 20.06.2013 sonrası çalışmaları) gösterir şekilde hizmet döküm cetvelinin gönderilmesi;

2-Davacıya ait sigortalı hizmet döküm cetvelinde, davacının çalışmasının gözüktüğü işyeri ve işverenlere ait bilgileri içerir kayıtların eksiksiz şekilde davalı ile ... Kurumu'ndan, temini ile

3-20.06.2013 sonrası giriş yapılan işyerleri ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalanıp imzalanmadığı; imzalanmış ise anılan eksiklikler giderildikten sonra eklenerek gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 29.01.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/14165, Karar No: 2008/18731, Tarih: 17.12.2008

10. Ceza Dairesi 2008/14165 E., 2008/18731 K.

**10. Ceza Dairesi 2008/14165 E., 2008/18731 K.**

**- 18 YAŞINDAN KÜÇÜK SANIK MÜDAFİİNİN SON CELSEYE KATILMAMASI

- DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİNE KARAR VERİLMESİ

- DOĞRUDAN HAPİS CEZASI VERİLMESİ

- KULLANMAK İÇİN UYUŞTURUCU MADDE BULUNDURMAK SUÇU

- SAVUNMA HAKKININ KISITLANMASI

- TEDAVİYE HÜKMEDİLMEDİĞİ HALDE TEDAVİ DENETİMLİ SERBESTLİK

- TEDBİRİNE UYULMAMASI HALİNDE CEZANIN İNFAZINA KARAR VERİLMESİNDE

- YAŞ SEBEBİYLE İNDİRİN MADDESİNİN HATALI GÖSTERİLMESİ**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 31 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 50 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 62 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 191 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 309 ]

**"İçtihat Metni"**

Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan sanık B. K'nun 5237 sayılı TCK'nın 191/1, 62 ve 31/3. maddeleri uyarınca 6 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanun'un 191/2. maddesi uyarınca hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin MERSİN 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.11.2006 gün ve 2003/1233 esas, 2006/1052 karar sayılı hükmüne karşı Yüksek Adalet Bakanlığı'nın Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 16.09.2008 gün ve 48350 sayılı kanun yararına bozma talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 15.10.2008 gün ve 2008/199264 sayılı tebliğnamesi ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı. Dosya ve ekleri incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Kanun yararına bozma talebi ve tebliğnamede, " Suç tarihinde 15 yaşını doldurmamış olan sanığın, suç tarihi itibariyle, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediği konusunda uzman bilirkişi raporu alınması gerektiğinin gözetilmemesinde,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 150/2. maddesi uyarınca 18 yaşından küçük olması nedeniyle atanan zorunlu müdafiinin, Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki mütalaasını bildirdiği ve sanığın 18 yaşını doldurmadığı son oturumda hazır bulundurulmasının sağlanmamasında,

Kayden 20.12.1988 doğumlu olup, suçun işlendiği 06.07.2003 tarihinde 15 yaşını ikmal etmediği anlaşılan sanık hakkında tayin olunan cezadan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 31/2. maddesi yerine aynı Kanunun 31/3. maddesi gereğince indirim yapılmak suretiyle fazla ceza tayininde,

Sanık hakkında tedaviye hükmedilmediği halde, verilen cezanın tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davranmaması halinde infaz edilmesine karar verilerek hükmün karıştırılmasında,

Suç tarihinde 15 yaşını ikmal etmediği anlaşılan sanık hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50/3. maddesi uyarınca anılan maddenin 1. fıkrası bentlerindeki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmiş bulunulmasında,

İsabet görülmemiştir. " denilerek, anılan hükmün bozulması istenmiştir.

Suç tarihinde 15 yaşını ikmal etmediği anlaşılan sanık hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50/3. maddesi uyarınca anılan maddenin 1. fıkrası bentlerindeki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmiş bulunulmasında,

İsabet görülmemiştir. " denilerek, anılan hükmün bozulması istenmiştir.

(1) ve (2). paragraflardaki bozma düşüncelerinin benimsenerek, aşağıdaki şekilde karar verilmesi nedeniyle, kabule göre ileri sürülen (3), (4) ve (5). paragraflardaki bozma düşünceleri inceleme konusu yapılmamıştır.

Kanun yararına bozma talebine dayanan ihbarnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden; Mersin 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.11.2006 gün ve 2003/1233 esas, 2006/1052 karar sayılı hükmünün 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince BOZULMASINA; aynı Kanun'un 309. maddesinin 4. fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için, dosyanın adı geçen Mahkemeye iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine, 17.12.2008 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11268, Karar No: 2011/18434, Tarih: 02.11.2011

**7. Ceza Dairesi         2009/11268 E.  ,  2011/18434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 Sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne ve müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suç tarihi olan 16.12.2002 günü itibariyle temyiz inceleme gününde suç tarihinde yürürlükte bulunan lehe olan hükümler içeren 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2 .maddelerinde öngörülen zamanaşımı gerçekleşmiş bulunduğundan 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUK.nun 321.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, anılan maddeler uyarınca sanık hakkındaki kamu davasının zamanışımı nedeniyle ORTADAN KALDIRILMASINA, dava konusu kitapların hükümden sonra yürürlüğe giren 5728 sayılı kanunun 138.maddesiyle değişik 71.maddesinin 1.fıkrasının 1.bendi hükmü karşısında miktar ve değer itibariyle kişisel kullanım amacı dışındaki kaldığından ve anılan hüküm uyarınca bulundurulması suç oluşturacağından söz konusu kitapların 5846 sayılı kanunun 71/1.maddesi delaletiyle 5237 sayılı TCK.nun 54/4.maddesi uyarınca müsaderesine 02.11.2011 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/38, Karar No: 2013/2994, Tarih: 20.02.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/38 E.  ,  2013/2994 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11/01/2012 tarih ve 2011/501-2012/1 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, yoğun yağmur nedeniyle davalıya ait kanal ve mazgalların tıkandığını, geri tepen suların sigortalıya ait işyerine zarar verdiğini, hasar bedelinin ödendiğini, zarardan davalının sorumlu olduğunu, yapılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek., itirazın iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davada hizmet kusuruna dayanıldığı, adli yargının görevli olmadığı gerekçesiyle, yargı yolu yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işyeri sigorta poliçesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda anılan gerekçeyle yargı yolu yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Oysa, 6762 Sayılı ...'nın 18 nci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11 nci maddesinde su, gaz, elektrik dağıtım, telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.

Davalı İSKİ Genel Müdürlüğü’nün kuruluşu hakkındaki 2560 sayılı Kanun’da bu kurumun genel kurul, yönetim kurulu ve genel müdürlük ile yönetileceği denetçileri vasıtasıyla denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarda belirlenip, genel kurulun onayına sunulacağı ve bütçesinin kamu iktisadi teşebbüslerinde uygulanan bütçe formülüne göre düzenleneceği açıklandığına göre, bu kuruluşun özel hukuk hükümlerine göre idare edilen bir kamu kuruluşu olduğunun kabulü gerekir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da 2560 sayılı Kanuna tabi olan İSKİ Genel Müdürlüğü’nün "gördüğü hizmet kamu hizmeti ise de, faaliyetini özel hukuk kuralları altında yapması itibariyle ...'nın 18/1'inci maddesi anlamında tacir sayılacağını ve tacir olan davalı ile davacı arasındaki haksız fiilden kaynaklanan (...'nın ... ncü maddesi) davaya bakma görevinin adli yargının görevine girdiğini YHGK'nın 2l.09.1983 gün ve Esas 1980/11-2721 Karar, 1983/323 sayılı kararında benimsenmiştir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da 2560 sayılı Kanuna tabi olan İSKİ Genel Müdürlüğü’nün "gördüğü hizmet kamu hizmeti ise de, faaliyetini özel hukuk kuralları altında yapması itibariyle ...'nın 18/1'inci maddesi anlamında tacir sayılacağını ve tacir olan davalı ile davacı arasındaki haksız fiilden kaynaklanan (...'nın ... ncü maddesi) davaya bakma görevinin adli yargının görevine girdiğini YHGK'nın 2l.09.1983 gün ve Esas 1980/11-2721 Karar, 1983/323 sayılı kararında benimsenmiştir.

Her ne kadar ....02.1959 gün 1958/... Esas - 1959/... Karar sayılı idari eylemlerle ilgili bir içtihadı birleştirme kararı varsa da ....11.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2560 sayılı Yasa'nın hükümleri karşısında bu içtihadı birleştirme kararının ASKİ ve İSKİ bakımından uygulama alanın kalmadığı sonucuna varılmalıdır. Nitekim bu kurallar, YHGK'nun 29.11.1995 gün 1995/11-647, 1043 Karar sayılı içtihadında aynen benimsenmiştir.

Bu itibarla, tacir olan davalı İSKİ Genel Müdürlüğü ile davacının sigortalısı arasında haksız fiilden kaynaklanan davaya bakma görevinin adli yargıya ait olduğu gözönünde bulundurularak, işin esasına girilmesi, taraf delillerinin toplanarak hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, dediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 20.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1662, Karar No: 2011/6386, Tarih: 24.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/1662 E.  ,  2011/6386 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'nın beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından

temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler

okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki

düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da

cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 24.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.