muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/3965, Karar No: 2011/5911, Tarih: 17.10.2011

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur. Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık

ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı kabul edilmelidir. Hal böyle olunca sanığın beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 17.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5519, Karar No: 2022/10041, Tarih: 15.12.2022

**12. Ceza Dairesi         2021/5519 E.  ,  2022/10041 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi:Asliye Ceza Mahkemesi

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii ve katılan tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.03.2019 tarihli ve 2016/13-1281-2019/216 sayılı kararı ile benzer nitelikteki birçok kararında vurgulandığı üzere; 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 40/2, 5271 sayılı CMK'nın 34/2, 232/6. maddeleri gereğince, hüküm ve kararlarda, başvurulacak yasa yolu, süresi, başvuru yapılacak merci ile başvuru şeklinin anlaşılabilir nitelikte açıkça gösterilmesi zorunludur. Bunlardan bir veya birkaçının eksik ya da hatalı gösterilmesi CMK'nın 40. maddesi uyarınca eski hale getirme nedenini oluşturmaktadır. Bu bildirimlerdeki temel amaç, kanun yollarına başvuru hak ve yetkisi bulunanların, başvuru haklarını etkin bir biçimde kullanmalarının sağlanması ve bu eksiklik nedeniyle hak kayıplarına yol açılmamasıdır. Ancak burada dikkat edilecek veya eski hale getirme nedeni oluşturacak husus, eksik veya yanılgılı bildirim nedeniyle bir hakkın kullanılmasının engellenip engellenmediğinin belirlenmesidir. Bildirimdeki eksikliğin yol açtığı bir hak kaybı bulunmamakta ise, bu durum eski hale getirme nedeni oluşturmayacaktır.

İncelenen dosyada; katılanın yüzüne karşı verilen hükmün, UYAP üzerinden yapılan incelemede katılan tarafından CMUK’un 310/1. maddesinde öngörülen yasal bir haftalık süre geçtikten sonra 07.05.2021 tarihinde temyiz edildiği anlaşılmış ise de; hükmün yasa yolu kısmında temyiz süresinin tefhimden itibaren ''15 gün'' olarak belirtilmesi sebebiyle, katılanın bu yanılgılı bildirimden kaynaklı olarak temyiz hakkını süresinde kullanmasının engellendiği ve katılanın temyiz isteminin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, incelenen dosya kapsamına göre,Dosya içeriğine göre; 112 Acil İstasyonunda Acil Tıp Teknisyeni ve ambulans şoförü olarak görev yapmakta olan sanığın yanında diğer acil tıp teknikerleri ile birlikte Kürtün İstasyonunda beklemede iken, Kürtün Devlet Hastanesindeki ambulansın sevke çıkması nedeniyle hastanede ambulans kalmadığı ve Kürtün Devlet Hastanesine gitmeleri için aldıkları çağrı üzerine yola çıktıkları sırada meydana gelen olay nedeniyle sanık hakkında kamu davası açılmış ise de; sanığın ambulans şoförü olarak görev yaptığı anlaşılmakla, kamu görevlisi olan sanığın görevi nedeniyle gerçekleşen taksirle öldürme olayında eylemin 4483 sayılı Kanun uyarınca soruşturma iznine tabi olduğu gözetilerek ilgili merciden soruşturma izni istenip, davanın bu izin süresince durmasına karar verilmesi gerekirken yargılamaya devamla hüküm kurulması;Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin ve katılanın temyiz sebepleri bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince, sair yönler incelenmeksizin, isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 15.12.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5162, Karar No: 2020/1977, Tarih: 16.06.2020

**16. Hukuk Dairesi         2019/5162 E.  ,  2020/1977 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KADASTRO TESPİTİNE İTİRAZ

KANUN YOLU : TEMYİZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 16.06.2020 gün ve saatte temyiz eden .... vekili Avukat ... geldi. Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 3, 4, 102 ada 2, 11, 15, 103 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar 1/4’er paylı olarak ...evlatları davacılar... ve ... ile davalılar ... ile Tebarük Doğan adına, 101 ada 10, 15, 16, 102 ada 4, 12, 104 ada 1, 105 ada 1, 106 ada 1, 4, 13, 107 ada 2 parsel sayılı taşınmazlar 1/8’er paylı olarak davalılar Mehmet Uluşan mirasçıları ... ve diğerleri adına tespit edilmiştir. Davacı ... ve arkadaşları vekili, 102 ada 2, 11, 15, 103 ada 1, 101 ada 3, 4 parsellerin mirasçılar tarafından yapılan taksime göre davacılardan ...’a bırakıldığını, diğer taşınmazların ise tarafların ortak atalarından geldiğini öne sürerek gerçek hak sahipleri adına tescili istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda (mahkeme huzurunda yapılan sulh sözleşmesi nedeniyle) çekişmeli taşınmazların tarafların kök murisi olan ...Ağa evlatları ... ve ...Ağa adına müşterek olarak tespit ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillere yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, Kadastro Hakimi taşınmaz malların sınırlarını arazi ve harita üzerinde belirterek hukuki durumlarını tespit etmek suretiyle 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun öngördüğü tapu sicilini oluşturmak; doğru, uygulanabilir, açık ve infazda tereddüt doğurmayacak nitelikte hüküm kurmakla yükümlüdür. Hal böyle olunca; adlarına tescil kararı verilen kök murisler .... evlatları ...'nın dosyada nüfus kayıtlarının bulunduğu, geri çevirme ile ...’nın mirasçılık belgesinin dosyaya sunulduğu, diğer bir anlatımla mirasçılarının isim ve payları belirlenmesi mümkün bulunduğuna göre hüküm yerinde adı geçen kök murislerin mirasçılarının adları ve payları gösterilmek suretiyle tesciline karar verilmesi gerekirken infazında tereddüt yaratacak şekilde yalnızca murisler adına tescil kararı verilmesi isabetsiz olup bu nedenlerle davacı tarafın temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için belirlenen 2.540,00 TL vekalet ücretinin aleyhine temyiz istenilen taraflardan alınarak, duruşmada kendisini vekil ile temsil ettiren davacı tarafa verilmesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

16.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6300, Karar No: 2012/14354, Tarih: 26.09.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/6300 E.  ,  2012/14354 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 23/12/2010 tarih ve 2007/199-2010/338 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında yapılan sözleşmeler uyarınca “Öğretmen Adayları İçin Konu Anlatımlı KPSS Eğitim Bilimleri” adlı kitabın üç kişilik bir heyet ile hazırlandığını, eserin gelişim psikolojisi, öğrenme psikolojisi ve psikolojik danışmanlık bölümlerinden oluşan ve yarısına denk gelen bölümünün müvekkili tarafından hazırlandığını ve bunun karşılığında da müvekkili için %10 oranında telif ücreti öngörüldüğü ancak müvekkilinin 1.878 TL değerindeki dizüstü bilgisayar dışında telif hakkı ücretini alamadığını ileri sürerek, 4.923 TL’nın davalıdan tahsiline ve sözleşmenin feshi sebebiyle dava konusu eserin yeni baskılarının önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının yüklendiği edimleri yerine getirmediğini ve bu şekilde sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, dava konusu eserin baskı süresinin gecikmemesi için davacının yazması gereken kısmın büyük bölümünün dava dışı bir kişi tarafından baştan yazıldığını, davacının telif ücreti istemesinin sözleşmeye uygun olmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu kitabın FSEK’nun 2. maddesi kapsamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu, eserin üç yazar tarafından hazırlandığı ve bölünebilir olması ile herkesin vücuda getirdiği kısmın belli olması nedeniyle davacının kendi yazdığı kısımlar üzerinde eser sahibi olduğu, bu kısımların eserin %50’sine tekabül ettiği, dava dışı Deniz Düz isimli kişi tarafından yapılan çalışmaların yazım hatalarının düzeltilmesi şeklinde olduğu ve teknik niteliğinin bulunduğu, bu haliyle FSEK’nun 10/3 maddesi uyarınca eser sahibi olarak kabul edilemeyeceği, kitabın 6.000 adet baskısı için davacıya KDV düşüldükten sonra hesaplanan kapak fiyatı üzerinden 7.584 TL telif ücretin ödenmesinin gerektiği, davacıya ödenen kısmın düşülmesi ile geri kalan 5.706 TL’nın ödenmesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile toplam 5.706 TL alacağından talep edilen 4.723 TL’nın 04/06/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve telif alacağına konu 6.000 adetlik ilk baskı dışında davacı bölümünün davalı tarafından yeni baskılarının yapılmasının önlenmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 26/09/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/31607, Karar No: 2011/12572, Tarih: 20.06.2011

**12. Hukuk Dairesi         2010/31607 E.  ,  2011/12572 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 9. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 01/10/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Takibe konu çek aslının veya ön ve arka yüzünün okunaklı ve tasdikli örneğinin birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20/06/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1573, Karar No: 2018/4474, Tarih: 12.04.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/1573 E.  ,  2018/4474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 12/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4245, Karar No: 2012/12710, Tarih: 10.05.2012

**2. Hukuk Dairesi         2011/4245 E.  ,  2012/12710 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ :07.07.2010
Yargıtay — Esas No: 2025/473, Karar No: 2025/5318, Tarih: 07.05.2025

**10. Ceza Dairesi         2025/473 E.  ,  2025/5318 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/271 E., 2023/425 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : Beraat

İTİRAZNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İTİRAZA KONU KARAR : Düzeltilerek Onama

İTİRAZ EDEN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Dairemizin, 18.12.2024 tarihli ve 2024/2490 Esas, 2024/26218 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.01.2025 tarihli ve KD - 2024/14853 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5271 sayılı CMK'nın 308/1. maddesinde belirtilen kanunî süresinde yapılan aleyhe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308/2. maddesi gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu, "sanık ...'nın zorunlu müdafiine, 2024 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesinin mümkün olup olmadığına ilişkindir.

21/09/2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2024 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile ilk olarak, zorunlu müdafinin atandığı durumlarda, beraat eden sanığa vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin düzenleme getirildiğinden, farklı yorumlara gidildiği görülmektedir. Uygulamada kimi ilk derece mahkemelerinin beraat eden sanıklara 21.09.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2024 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 14 üncü maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarına göre vekalet ücretine hükmettiği, kimi Bölge Adliye Mahkemelerinin bu hükümleri hükümden çıkartarak, düzeltmek suretiyle yeni kararlar verdiği görülmektedir.

Bu doğrultuda sorunun çözümü için vekaletnameli avukata ödenecek ücret ile zorunlu müdafiye ödenecek ücreti düzenleyen kanunlarda inceleme yapmak yerinde olacaktır. Vekaletnameli avukata ödenecek ücret ile ilgili olarak, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda düzenleme yapıldığı görülmektedir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 168. maddesi;

"Baronun yönetim kurulları, her yıl Eylül ayı içerisinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgarî hadlerini gösteren birer tarife hazırlayarak Türkiye Barolar Birliğine gönderirler.

"Baronun yönetim kurulları, her yıl Eylül ayı içerisinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgarî hadlerini gösteren birer tarife hazırlayarak Türkiye Barolar Birliğine gönderirler.

Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca, baro yönetim kurullarının teklifleri de göz önüne alınmak suretiyle uygulanacak tarife o yılın Ekim ayı sonuna kadar hazırlanarak Adalet Bakanlığına gönderilir. (Ek cümle: 16/6/2009-5904/35 md.) Şu kadar ki hazırlanan tarifede; genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalar ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir. Bu tarife Adalet Bakanlığı'na ulaştığı tarihten itibaren bir ay içinde Bakanlıkça karar verilmediği veya tarife onaylandığı takdirde kesinleşir. Ancak Adalet Bakanlığı uygun bulmadığı tarifeyi bir daha görüşülmek üzere, gösterdiği gerekçesiyle birlikte Türkiye Barolar Birliğine geri gönderir. Geri gönderilen bu tarife, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen kabul edildiği takdirde onaylanmış, aksi halde onaylanmamış sayılır; sonuç Türkiye Barolar Birliği tarafından Adalet Bakanlığına bildirilir. 8 inci maddenin altıncı fıkrası hükümleri kıyasen uygulanır.

Avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır." şeklinde düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere vekaletnameli avukatlara ödenecek asgari avukatlık ücretini belirleme yetkisi Türkiye Barolar Birliğine aittir. Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan tarife Adalet Bakanlığına gönderilir ve bir ay içinde Bakanlıkça karar verilmediği takdirde veya tarife onaylandığı takdirde tarife kesinleşir.

Zorunlu müdafilik ücretine ilişkin olarak ise 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 13. maddesinde;

"1) Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının istemi üzerine baro tarafından görevlendirilen müdafi ve vekile, avukatlık ücret tarifesinden ayrık olarak, Türkiye Barolar Birliğinin görüşü de alınarak Adalet ve Maliye bakanlıkları tarafından birlikte tespit edilecek ücret, Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla yer alan ödenekten ödenir. Bu ücret, yargılama giderlerinden sayılır.

(2) Bu madde uyarınca yapılacak ödeme ve uygulamaya ilişkin usûl ve esaslar Türkiye Barolar Birliğinin görüşü de alınmak suretiyle Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.