muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/3206, Karar No: 2018/7283, Tarih: 12.11.2018

parsel yönünden ise davacı ... ...’ın davasından feragat ettiğini bildirdiği; parselin krokilerde (A2) ile gösterilen 29644 m²'lik kısmının, davacılar Vacide Yaralılar ve ...’in dayandığı Kasım 1947 tarih 40 sıra nolu ve Haziran 1947 tarih 98 sıra nolu tapu

kayıtlarının kapsamında kaldığı anlaşılmış (ve bu kişiler 56 nolu parsele itiraz ederken, yalnızca dayanak tapularının miktarı olan 69844 m2'lik yeri, 55 nolu parselle birlikte tamamlayabilecek kısmı için istekte bulunduklarına ve harita mühendisi bilirkişinin 25/04/2012 tarih raporunda (A1) olarak gösterilen ve aynı tapu kayıtları kapsamında kalan 55 nolu parselin alanı 40200 m2 ve 56’dan alınan 29644m2'lik (A2) kısmının toplamı 69844 m2 olduğuna göre istemleri tamamıyla kabul edilmiş olduğu; davacı ... yönünden ise (A2) kısmının davacılar Vacide Yaralılar ve ...’e ait olduğu anlaşıldığından, parselin (B1/1), (B3) ve (A2) bölümleri dışında kalan kısımlarının da Hazineyle bir ilgisinin bulunmadığı anlaşıldığına ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanuna uygun olan hükmün onanması gerekmiştir.

2)Davacı Hazinenin dava konusu 57 parselin (D1/2) harfi ve (D2/1) harfi ile gösterilen bölümleri ile dava konusu 56 parselin (B1/1) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik temyiz itirazları bakımından;

Mahkemece davaya konu 57 parselin (D1/2) harfi ile gösterilen 14050 m²'lik bölümü ile (D2/1) harfi ile gösterilen 7818 m²lik bölümünün ve davaya konu 56 parselin (B1/1) harfi ile gösterilen 4094 m²'lik bölümünün kıyı kenar çizgisinde kalması nedeniyle ... adına tesciline karar verilmiş ise de kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı saptanan taşınmaz bölümlerinin niteliği nazara alındığında 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/C maddesi gereğince tescil ve sınırlandırmaya tabi olmadıkları anlaşılmakla tapuya tescil edilmeyip tescil harici bırakılmaları gerektiği halde ... adına tesciline karar verilmesi usûl ve kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: 1)Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle; davacı Hazinenin dava konusu 57 parselin (D1/2) harfi ve (D2/1) harfi ile gösterilen bölümleri ile dava konusu 56 parselin (B1/1) harfi ile gösterilen bölümleri dışında kalan dava konusu yerler ile katılanlardan ... ve ... tarafından ise 59 sayılı parselin red edilen bölümüne yönelik olarak temyiz itirazları yönünden hükmün ONANMASINA, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3402 sayılı Kanuna eklenen 36/A maddesi gereğince katılanlardan onama harcı alınmasına yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde iadesine,

2)İkinci bentde açıklanan nedenlerle; davacı Hazinenin dava konusu 57 parselin (D1/2) harfi ve (D2/1) harfi ile gösterilen bölümleri ile dava konusu 56 parselin (B1/1) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 12/11/2018 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1284, Karar No: 2014/1376, Tarih: 28.02.2014

**10. Ceza Dairesi         2014/1284 E.  ,  2014/1376 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : a) Mahkûmiyet

b) Temyiz isteğinin reddi

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Sanığın yüzüne karşı verilen hükmün yasal süre geçtikten sonra 18.11.2013 tarihinde sanık tarafından temyiz edildiği, Mahkemenin 25.11.2013 tarihli temyiz isteğinin reddine ilişkin kararı yasaya uygun olduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, ret kararının ONANMASINA, 28.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3838, Karar No: 2014/14370, Tarih: 16.12.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/3838 E.  ,  2014/14370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dilencilik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, O Yer Cumhuriyet Savcısı ve sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 16.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1928, Karar No: 2024/372, Tarih: 29.01.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/1928 E.  ,  2024/372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki sıra cetvelinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi vekili dava dilekçesinde özetle; icra müdürlüğü tarafından düzenlenen sıra cetvelinde tüm bedelin 1. sırada ipotek alacaklısı olarak şikayet olunana ödendiğini, satışı yapılan şikayete konu taşınmazla ilgili olarak ... Deri (Karma) Organize Sanayi Bölgesi alacağı bulunmakta olup, 4562 sayılı Yasanın 15/3. maddesi uyarınca, katılımcıların borcundan dolayı satışına karar verilen taşınmazların icra yoluyla satışı halinde öncelikle ... alacaklarının ödenmesi gerektiğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet olunan vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Deri (Karma) Organize Sanayi Bölgesi alacağı bulunmakta olup, 4562 sayılı Yasanın 15/3. maddesi uyarınca, katılımcıların borcundan dolayı satışına karar verilen taşınmazların icra yoluyla satışı halinde öncelikle ... alacaklarının ödenmesi gerekse de İİK'nın 140/2 maddesi yollaması ile uygulanması gereken İİK'nın 206/4 maddesine göre ... alacağı özel kanunlarında imtiyazlı olduğu belirtilen alacaklardan olup ipotekli temin edilen alacaktan sonra ödenmesi gereken alacak olduğu, bu haliyle icra müdürlüğü tarafından yapılan sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından usulüne uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu da gözetilerek şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi vekili istinaf dilekçesinde özetle; 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanununun 15/3 maddesi karşısında genel kanun niteliğindeki İİK'nın ve AATUHK'nın uygulanmasının mümkün olmadığını, ... alacaklarının öncelikli olarak ödeneceği hususuna açıkça yer verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi vekili istinaf dilekçesinde özetle; 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanununun 15/3 maddesi karşısında genel kanun niteliğindeki İİK'nın ve AATUHK'nın uygulanmasının mümkün olmadığını, ... alacaklarının öncelikli olarak ödeneceği hususuna açıkça yer verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayetçinin alacağının İİK'nın 142/2.maddesi yollaması ile İİK'nın 206/4.maddesi gereğince rehinli alacaklardan sonra ödenmesi gereken, özel kanunlarında imtiyazlı olduğu belirtilen alacaklar arasında olduğu, bu nedenle öncelikle ipotek alacaklısına ödeme yapılmasına yönelik sıra cetveli kararı yasal düzenlemelere uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi vekili temyiz dilekçesinde dava dilekçesi ve istinaf başvuru dilekçesi içeriğini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

İİK'nın 142/2.maddesi yollaması ile İİK'nın 206/4.maddesi,

4562 Sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanununun 15/3, maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, şikayetçi vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1826, Karar No: 2021/991, Tarih: 14.09.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1826 E.  ,  2021/991 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “geçit hakkı kurulması” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalılar ... ve Mustafa Kirişçi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı ... Kirişçi ile davalı ... mirasçıları Muharrem Kirişçi ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve direnme kararının verildiği tarih itibariyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesinin 2. fıkrası hükmü gereğince direnme kararlarının temyiz incelemesinde duruşma yapılamayacağından temyiz eden davalı ... Kirişçi vekilinin duruşma talebinin reddine karar verilip dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait 595 ada 46 parsel sayılı taşınmazda tekstil fabrikası bulunduğunu, fabrikanın kurulduğu tarihten bu yana davalı adına kayıtlı 595 ada 51 parselde kayıtlı taşınmazın ana yola bağlantıyı sağlayan kısmından geçit yolu kurulduğunu, ağır araçlarla ticari faaliyet gerçekleştirildiğini ve bu araçların yalnızca bu hat üzerinden ilerleyebildiklerini, fabrikanın yola cephesi bulunan arka kısmında kazan dairesi, su arıtma tesisi ve elektrik döşemesi bulunduğundan araç geçişi sırasında çökme tehlikesi oluşturduğunu bu nedenle fabrikanın arkasına düşen bağlantılı yoldan geçiş sağlayamadıklarını ileri sürerek müvekkil şirket lehine davalıya ait taşınmaz üzerinden geçit hakkı tesis edilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; geçit hakkı talep edilen taşınmazın müvekkili tarafından 22.10.2007 tarihinde satış suretiyle Mustafa Kirişçi'ye devredildiğini, husumetin geçit hakkı istenilen taşınmaz malikine yöneltilmesi gerektiğini beyan ederek davanın husumet nedeniyle reddini savunmuştur.

6. Davalı ... Kirişçi vekili cevap dilekçesinde; davacının imar planında belirtilen ve fiilen kullanılan yola bağlantısı bulunduğunu, bu yerin davacının ihtiyacını karşılamaya yetecek nitelikte olduğunu, geçit hakkı talebinin subjektif arzusuna dayandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

7. Kahramanmaraş Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.07.2010 tarihli ve 2020/1639 E., 2010/2107 K. sayılı kararı ile; dava konusu yerin belirlenen değerine göre miktar itibariyle mahkemenin görevsiz olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından süresinde talepte bulunulması üzerine dosya Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

Mahkeme Kararı:

7. Kahramanmaraş Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.07.2010 tarihli ve 2020/1639 E., 2010/2107 K. sayılı kararı ile; dava konusu yerin belirlenen değerine göre miktar itibariyle mahkemenin görevsiz olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından süresinde talepte bulunulması üzerine dosya Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

8. Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.10.2013 tarihli ve 2010/914 E., 2013/511 K. sayılı kararı ile; davacı tarafa ait 46 parsel ile davalı tarafa ait 51 parsel numaralı taşınmazların birbirinin mücaviri (bitişiği) olup davacı tarafa ait taşınmaz üzerinde fiilen kurulu ve çalışan pamuk işleme/dokuma fabrikasının mevcut olduğu, geçit hakkı talep edilen yerin bu dava açılıncaya kadar davacı tarafça fabrikaya geçişi sağlayacak şekilde yol olarak kullanılmış olduğu, dava konusu yerin organize sanayi imar mevzuatı gereği zorunlu 5 m. çekme mesafesi dahilinde kaldığı, dolayısıyla çekme mesafesi dahilinde kalan bu yerle alakalı davacı tarafın yapılaşmaya gitmesinin fiilen mümkün olmadığı, davacı taşınmazı üzerindeki çalışan fabrika iş kolunda işin niteliği gereği sık sık yangınlar meydana geldiği, mevcut kullanılan yolun olası bir yangında fabrikaya ulaşmaya zaman kaybı yaratacağı gibi daha önemlisi fabrikaya dönüşlerde iki ayrı yerde 90 derecelik keskin viraj olması ulaşmayı imkansız hale getirebileceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 595 ada 51 nolu parsel üzerinde fen bilirkişi raporunun krokisinde A harfi ile gösterilen 5 m. en, 92,30 m. uzunluğunda 507 m2 mesehalı yer üzerinde aynı ada 46 parsel lehine geçit hakkı tanınmasına, depo edilen bedelin ödeme tarihindeki mevduat faizi ile birlikte davalı yana ödenmesine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

9. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve Mustafa Kirişçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

10. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince 14.10.2014 tarihli ve 2014/6530 E., 2014/11126 K. sayılı kararı ile;

“…Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Somut olayda; dosyada mevcut imar planı ve bilirkişi raporlarına göre davacının geçit hakkı talep ettiği 595 ada 46 parsel sayılı taşınmazının açılmış imar yoluna cephesinin bulunduğu görülmektedir. Bu nedenle 46 parsel sayılı taşınmazın mutlak ya da nispi geçide ihtiyacı olmadığı anlaşılmıştır. Davacının subjektif arzusuna göre geçit güzergahı saptanıp buna ilişkin hüküm kurulması mümkün olmadığından davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir…" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

11. Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.02.2016 tarihli ve 2015/254 E., 2016/61 K. sayılı kararı ile; fabrikanın bulunduğu yerde imar planında yol gözükse de doğusundaki imar yolunun aktif yol olmadığı, imar yolundan olası geçiş güzergahı üzerine bir kısım müştemilatın yapılmış olduğu, iş güvenliği uzmanlarından alınan raporda, geçit istenen yerden olası bir yangına, diğer durumlara göre bir dakika daha önce ve kolay şekilde müdahale yapılabileceği, büyük araçların da geçit istenen yerden fabrikaya ulaşabileceklerinin belirtildiği, kaldı ki geçit istenen yerin çekme mesafesi içinde olduğu ve geçit hakkı verilmesinde davalı tarafın zararının da söz konusu olmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

12. Direnme kararı süresi içinde davalı ... Kirişçi vekili ve davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

13. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK)'nun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkin eldeki davada, davacının geçit hakkı talep ettiği 595 ada 46 parsel sayılı taşınmazının açılmış imar yoluna cephesinin bulunması karşısında mutlak ya da nispi geçit ihtiyacı içerisinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

A- Davalı ... mirasçıları vekilinin temyizi yönünden;

14. Türk Medeni Kanunu'nun “Zorunlu geçit” başlıklı 747. maddesi; “Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir.

Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır.

Zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir” hükmünü içermektedir.

15. Anılan maddeye göre, genel yola çıkmak için yeterli bir geçidi bulunmayan taşınmaz sahibi, tam bir bedel karşılığında komşularından kendisine geçmek için geçit hakkı tanınmasını isteyebilir. Kanun koyucu bu düzenleme ile şartların gerçekleşmesi hâlinde ihtiyaç sahibine irtifak hakkı kurulmasını isteme hakkı sağlamıştır.

Zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir” hükmünü içermektedir.

15. Anılan maddeye göre, genel yola çıkmak için yeterli bir geçidi bulunmayan taşınmaz sahibi, tam bir bedel karşılığında komşularından kendisine geçmek için geçit hakkı tanınmasını isteyebilir. Kanun koyucu bu düzenleme ile şartların gerçekleşmesi hâlinde ihtiyaç sahibine irtifak hakkı kurulmasını isteme hakkı sağlamıştır.

16. Geçit hakkı, yenilik doğuran bir hak olup, bu hak, geçit ihtiyacı bulunan taşınmazın mülkiyetine bağlıdır. Hak sahibinin, bu hakkını kullanarak irtifak hakkı kurulmasını istemesi ile yükümlü taşınmaz maliki irtifak hakkı kurma borcu altına girmektedir. Taşınmazın bu borçla yükümlü olma durumu, mülkiyetin dolayısıyla kısıtlanmasını teşkil etmektedir. Bu borç yerine getirilince, ortaya geçit irtifakı çıkmaktadır (Oğuzman K./Seliçi Ö./Oktay Özdemir S.; Eşya Hukuku, 12. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul 2009, s.467).

17. Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur.

18. Somut olayda, geçit irtifakı tesis edilen 595 ada 51 parsel sayılı taşınmazın satış nedeniyle davalı ... Kirişçi adına kayıtlı olduğu, davalı ... Kirişli'nin ise taşınmazda hissesi bulunmadığı görülmüştür. Bu durumda davalı ... Kirişli’ye husumet yöneltilmesi doğru olmadığından mahkemece anılan davalı hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

B- Davalı ... Kirişçi vekilinin temyizi yönünden;

19. Ülkemizde arazi düzenlemesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın doğrudan yol ihtiyacının karşılanmamış bulunması, geçit davalarının kaynağını oluşturmaktadır. Bilindiği üzere geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Geçit hakkı kurulabilmesi için geçit ihtiyacı duyulan taşınmazın genel yola hiç veya yeteri kadar bağlantısının bulunmaması gerekmektedir. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir. Geçit ihtiyacı baştan itibaren olabileceği gibi, sonradan gerçekleştirilen kadastro, imar uygulamaları veya kamulaştırma işlemi sonucu da doğabilir.

20. Mutlak geçit ihtiyacının olduğu durumlarda geçit hakkının kurulması zorunlu olmasına rağmen, nispi geçit ihtiyacının olduğu durumlarda ise geçit hakkı tesis edilip edilmeyeceği somut olaydaki durum ve şartlar dikkate alınarak hukuka ve hakkaniyete uygun bir şekilde değerlendirilmelidir. Burada dava konusu taşınmazın niteliği, kullanım amacı, geçit ihtiyacının nasıl ve hangi araçlarla giderileceği objektif kriterler dikkate alınarak belirlenmeli ve fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi göz ardı edilmemelidir (Demir, M.: Zorunlu Geçit Hakkı Kurulmasının Koşulları ve Tazminatın (Tam Bedelin) Belirlenmesi Sorunu, AÜHFD, cilt 52,sayı 4,s.196). Mevcut bir yolun objektif ölçülere göre taşınmazın ekonomik ihtiyaçlarına cevap vermemesi veya taşınmazın yararlanma biçiminde zaman içinde değişiklik olması durumunda nispi geçit ihtiyacının varlığından söz edilebilir (Surlu, M.H./Öztürk, G.: Öğreti ve Uygulamada Geçit Hakkı, Ankara 2003,s. 251).

21. Öte yandan, geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayıcı bir irtifak hakkı olmakla birlikte özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. TMK'nın 747/2. maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması hâlinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Geçit hakkı tesisinde fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereği, alternatifli güzergâhlar içerisinde lehine geçit hakkı tesis edilecek taşınmaz maliki açısından en kısa ve en az giderli olanı değil; aleyhine geçit hakkı tesis edilebilecek taşınmaz malikleri açısından objektif olarak en az külfet yüklenecek ve en az zarar görecek olanının tercih edilmesi gerekir.

22. Açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; dosya arasında mevcut bilirkişi raporları ile Kahramanmaraş Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün cevabi yazılarından davacıya ait 595 ada 46 parsel sayılı taşınmazın doğu yönünde uygulama imar planına göre genel yol niteliğinde ve 15.00 m. genişliğindeki imar yoluna parsel cephesinin bulunduğu ve bu yolun kamyon, tır, itfaiye aracı gibi geniş araçların geçişine uygun genişlikte olduğu anlaşılmaktadır. Davacıya ait taşınmaz üzerinde bulunan dokuma/tekstil fabrikasının yola cephesi bulunan doğu kısmında kazan dairesi, su arıtma ve elektrik tesisatı bulunduğu, yüklü araçların bu yolu kullanmalarının tehlike yaratabileceği belirtilmiş ise de, davacı tarafından meydana gelebilecek olası risklere karşı tedbir alınması mümkün olduğundan davacının masraflı olsa dahi bu yükümlülüğe katlanması gerektiği açıktır.

23. O hâlde, davacı taşınmazının açılmış fiilen kullanılan imar yoluna cephesinin bulunması karşısında geçit ihtiyacı içerisinde olduğunun kabulü mümkün olmadığı gibi davacının subjektif arzusuna göre geçit güzergahı saptanıp buna ilişkin hüküm kurulması da doğru değildir.