muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/13692, Karar No: 2007/14973, Tarih: 27.11.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/13692 E.  ,  2007/14973 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 2.2.2007 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24.7.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ve davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, dere yatağına elatmanın önlenmesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece, istem hüküm altına alınmış kararı davalılar ve davacı temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalıların tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacının temyizine gelince, delil tespiti dosyası asıl dava dosyasının eki sayılır ve delil tespiti giderleri ancak asıl davanın yargılama giderleri ile birlikte hüküm altına alınır. Bu nedenle delillerin tespitine ilişkin giderler HUMKnun 423. maddesi yargılama giderlerinden olduğu ve talep olmasa dahi mahkemece hüküm altına alınması gerektiği halde asıl davada yapılan yargılama giderlerine eklenerek davalılardan tahsiline karar verilmemiş olması doğru değil ise de, bu husus bozmayı ve yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HUMK.nun 438/VII maddesi gereğince düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalıların temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte yazılı nedenlerle yerel mahkeme kararının hüküm fıkrasının 6. bendinde yer alan, “olmak üzere toplam 268,00YTL nin” ibaresinin hükümden çıkarılarak “tespit gideri 234,75 YTL toplam 502,75YTLnin” sözcüklerinin eklenmesine; hükmün değiştirilmiş bu şekli ile HUMK.nun 438/VII maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA peşin harcın istek halinde yatırana geri verilmesine, 27.11.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9944, Karar No: 2015/6831, Tarih: 23.10.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/9944 E.  ,  2015/6831 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

(Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

-KARAR-

Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı'nın 30.12.2013 tarih 9919, Yargıtay 1. Başkanlığı'nın 14.01.2014 gün, 80803665/2013/51/674 sayılı yazıları ile temyiz incelemesi için dosyaların fiziki olarak gönderilmeyeceği, dosyadaki tüm belgelerin yerel mahkemece taranarak sisteme aktarılacağı ve bu şekilde dosyanın elektronik ortamda Yargıtay'a gönderileceği, temyiz incelemesinin de elektronik ortamda yapılması gerektiği bildirilmiştir.

Elektronik ortamda Dairemize gönderilen temyize konu edilen yukarıda esas nosu yazılı dava dosyasının UYAP ortamında yapılan temyiz incelemesinde; dava dosyası içeriğinde yer alan tüm bilgi ve belgelerin elektronik ortama aktarılmadığı, birkısım evrakın elektronik ortamda gönderilen dosya içerisinde bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sağlıklı bir temyiz incelemesi yapılabilmesi dosyada bulunan tüm belgelerin mahkemece UYAP'ta taranması ve UYAP ekranına aktarılması suretiyle mümkündür. Temyize konu dosyada bulunan bir kısım evrakın elektronik ortamda bulunmaması ve türüne uygun, okunaklı şekilde taranmaması halinde temyiz incelemesinin yapılması olanaklı değildir.

Bu nedenlerle, mahkemece,

1-Tüm dava dosyasının yapılacak dizi pusulasına göre eksiksiz aslının fiziken gönderilmesi,

2-Gerekçeli kararın ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinin aynı tebligat zarfı içerisinde ... İflas İdaresi adına tebliğe çıktığı zabıt katibi .. .. 29.9.2014 tarihinde tebliğ edildiği, oysa şikayete konu sıra cetvelinin iflas idare memurları .. .., .. .. .. ve .. .. tarafından hazırlanarak imzalandığı, bu durumda İflas Müdürlüğü'ne yapılan tebligatın usulsüz olduğu anlaşıldığından;

Mahkemece İflas Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, birinci alacaklılar toplantısı yapılmış ve İİK'nın 223. maddesi uyarınca iflas idare memurları seçilmiş ve adi tasfiyeye geçilmiş ise, iflas idare memurlarının isim ve adresleri ile münferiden ya da müştereken temsile yetkili olup olmadıkları sorularak, gerekçeli kararın ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinin iflas idaresini münferiden ya da müştereken temsile yetkili olanlardan birine Tebligat Kanunu'nun 12. madde hükümleri uyarınca, usule uygun olarak tebliğ edilerek, temyiz ve temyize cevap süresinin beklenilmesi; kararı iflas idaresini münferiden temsile yetkili olan iflas idare memurlarından birinin ya da diğer olasılıkta hepsinin birlikte kaleme almaları gereken dilekçe ile temyiz etmeleri halinde temyiz dilekçesinin eklenmesi

3-Öte yandan kayıt kabul davaları süreye tabi olup, bu süre kural olarak sıra cetvelinin İİK'nın 166. maddesinde gösterilen usulde ilanından itibaren işlemeye başlar. Eğer davacı aynı Kanun'un 223. maddesi hükmü uyarınca tebliğe elverişli adres gösterir ve gerekli masrafı avans olarak yatırırsa, süre kendisine yapılan tebliğden itibaren hesaplanır.

3-Öte yandan kayıt kabul davaları süreye tabi olup, bu süre kural olarak sıra cetvelinin İİK'nın 166. maddesinde gösterilen usulde ilanından itibaren işlemeye başlar. Eğer davacı aynı Kanun'un 223. maddesi hükmü uyarınca tebliğe elverişli adres gösterir ve gerekli masrafı avans olarak yatırırsa, süre kendisine yapılan tebliğden itibaren hesaplanır.

Bu itibarla sıra cetvelinin hangi tarihte hangi gazetede yayınlandığının tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklıkla belirtilmesi ve davacının tebliğe elverişli adres bildirip, gerekli avansı yatırıp yatırmadığının net olarak bilinmesi şarttır.

Bu nedenle dosyada bulunmadığı anlaşılan;

a-Sıra cetveli İİK'nın 166. maddesinde belirtilen gazetelerde ilan edilmiş ise ilana ilişkin gazete nüshalarının asılları ya da tarihleri anlaşılacak şekilde çektirilen onaylı fotokopileri,

b-Davacı tarafın kayıt başvurusu sırasında tebliğe elverişli adres gösterip göstermediğine ve masraf avansı (İİK.m.223) verip vermediğine ilişkin bilgiler;

c-Sıra cetveli tebliğ edilmiş ise davacı tarafa tebliğine ilişkin belge,

d-Davacının iflas masasına alacağın kaydı için sunduğu başvuru evraklarının okunaklı ve onaylı örneği,

e-Sıra cetvelinin tasdikli sureti,

f-Davacı vekilinin başvurusu üzerine verilen iflas masasının kararlarının okunaklı ve onaylı örneği,

İflas Müdürlüğü'nden sorularak, varsa temin edilip, alınacak cevabi yazı ile birlikte gönderilmesi,

İçin dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19256, Karar No: 2014/768, Tarih: 21.01.2014

**7. Hukuk Dairesi         2013/19256 E.  ,  2014/768 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 02/04/2013

Numarası : 2011/997-2013/144

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, haksız olarak iş akdinin feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, genel tatil ücretlerini talep etmiştir.

Davalı O... A.Ş, davacının kendi işçileri olmadığı gibi ihbar olunan şirket ile aralarında 4857 sayılı Yasa'nın 2.maddesi anlamında asıl-alt işveren ilişkisinin olmadığını ,kaldı ki davalı şirketin 30.03.2004 tarihinde kurulduğunu belirterek bu tarihten önceki alacaklar yönünden dahi sorumlu olmasının mümkün olmadığını öne sürerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı işveren tarafından iş akdinin haklı nedenle feshedildiğinin kanıtlamadığı gerekçe gösterilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Elde ki davada; davacı işçi her ne kadar ihbar tazminatı açısından talepte bulunmuş ise de, dosya içinde bulunan 28.07.2007 tarihli belge içeriğinde davacı kendi isteği ile işten ayrıldığını beyan etmiş olup belge altında ki imza veya parmak izi davacı tarafından açıkça inkar edilmemiştir. Hal böyle olunca davacının kendisinin istifa ettiğinin kabulü zorunludur. Böylesi bir durumda davacı işçi kendisi istifa etmiş ise de fazla çalışma, yıllık izin, hafta ve genel tatil alacaklarının kendisine ödenmediği anlaşıldığından kıdem tazminatına hak kazanmasına rağmen ihbar tazminatına hak kazanamaz. Mahkemece ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken bu alacak yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

3-Ayrıca somut olayda; davacı işçi, davanın ihbar edildiği S.. A.Ş'nin işçisidir. Nitekim davalı O.. B.. A.Ş ise hazır beton işi ile iştigal etmekte olup taşıma işini ise S.. A.Ş'ye vermiştir. Hal böyle olunca davalı O.. B.. A.Ş ile ihbar olunan ve katılma talebinde bulunan S..A.Ş arasında 4857 sayılı Yasa'nın 2.maddesi anlamında asıl-alt işveren ilişkisi kurulmuş olup bu halde davacı işçinin alacaklarından her iki işverende asıl-alt işveren olarak birlikte sorumludurlar. Böylesi bir durumda önem kazanan husus tarafların sorumluluğunun hangi tarihte başladığının tespitidir. Nitekim Ticaret Sicil Gazetesi örneğine göre davalı O.. B..A.Ş 30.03.2004 tarihinde Ticaret Siciline tescil edilerek kurulmuştur. Ayrıca davalı O.. B... A.Ş ile S..A.Ş arasında ki sözleşme de 01.06.2004 tarihinde oluşturulmuştur. Hal böyle olunca davalı O.. B.. A.Ş'nin gerek kurulmasından önceki dönemde doğan gerekse ihbar olunan S.. A.Ş ile arasında ki sözleşme ilişkisi başlamasından önce ki dönemde doğan işçi alacaklarından sorumlu tutulmasına yasal olarak olanak yoktur. O halde mahkemece davacı işçinin kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin olarak davalı O.. B..A.Ş'nin sorumluluğunun başlangıcı olarak 01.06.2004 tarihi esas alınmak suretiyle davacı işçinin kıdem tazminatının hesaplanarak davalı O. B.. A.Ş'den tahsiline karar verilmesi gerekirken gerek davalı şirketin kurulmasından önceki döneme ilişkin gerekse davalı şirket ile ihbar olunan şirket arasında ki asıl-alt işveren ilişkisi başlamadan önceki döneme ilişkin doğan işçi alacaklarından dahi sorumlu tutulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 21/01/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20341, Karar No: 2015/4626, Tarih: 16.03.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/20341 E.  ,  2015/4626 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tekirdağ Aile Mahkemesi

TARİHİ :15.07.2014

NUMARASI :Esas no:2013/478 Karar no:2014/535

Taraflar arasındaki "boşanma" ve "karşı boşanma" davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-davalı (kadın) tarafından tedbir, yoksulluk, iştirak nafakalarının ve maddi-manevi tazminatların miktarları yönünden; davalı-davacı (koca) tarafından ise her iki dava yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan soruşturma ve toplanan delillere göre, davalı-davacı (koca)'nın mahkemece belirlenen kusurlu davranışları yanında, davacı-davalı (kadın)'ın da eşine hakaret ettiği anlaşılmaktadır. Bu halde taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkân vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik mevcut ve sabittir. Olayların akışı karşısında, davacı-davalı kadının az da olsa kusuru vardır. Davalı-davacı koca da dava açmakta haklıdır. Bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre, davalı-davacı kocanın karşılık boşanma davasının da kabulü ile boşanmaya (TMK.md. 166/1-2) karar verilecek yerde, yetersiz gerekçe ile davanın reddi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Davalı-davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre kadının davası ve fer'ileri hakkında yeniden hüküm kurulması gerekli hale geldiğinden, bu yönlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.16.03.2015 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2015/11744, Karar No: 2015/9342, Tarih: 15.10.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/11744 E.  ,  2015/9342 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Van Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 30/03/2015

NUMARASI : 2015/300-2015/499

Vesayet hukukuna ilişkin davada Bursa 3. Sulh ve Van Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 407. maddesi uyarınca hükümlüye vasi atanmasına ilişkindir.

Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesince hükümlünün MERNİS kayıtlarına göre “E. Mah. 1. Etap Küme Evleri No:14/22 Edremit/VAN” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Van Sulh Hukuk Mahkemesi ise, B.. M..nün 06/03/2015 tarih ve 2015/11755 sayılı cevabî yazısı ekinde hükümlünün kendi yazılı beyanında cezaevine girmeden önceki adresinin "Ş. Paşa Mah. Onçakmak Sk. Gülistan Apt. 2/11 Kat:1 Daire:2 Altıparmak Osmangazi/BURSA" olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca da, “Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Dosya kapsamından, her ne kadar Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesince hükümlünün MERNİS kayıtlarına göre “E.Mah. 1. Etap Küme Evleri No:14/22 Edremit/VAN” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş ise de B.. M..nün 06/03/2015 tarihli yazısı ekinde hükümlünün kendi yazılı beyanında cezaevine girmeden önceki son ikamet adresinin "Ş. Paşa Mah. O. Sk. Gülistan Apt. 2/11 Kat:1 Daire:2 Altıparmak Osmangazi/BURSA" olduğunun anlaşılmasına göre, uyuşmazlığın Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 15/10/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5229, Karar No: 2011/6493, Tarih: 25.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/5229 E.  ,  2011/6493 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Tcareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'nün beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2. fıkrasının uygulama kabiliyeti yoktur. Ticaret şirketleri, ticareti terk edince tasfiyeye gireceklerinden ve tasfiye sonunda şirketin ticaret sicilindeki kaydının silinmesinden sonra tüzel kişiliği son bulacağından, artık, ticaret şirketlerini sicilden silindikten sonra iflas yolu ile takip etmeye imkan yoktur…..Esasen, ticaret şirketleri bakımından buna lüzum da yoktur. Zira, tasfiyede şirketin bütün malları tasfiye edilmiştir. (Prof. Dr. ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt XXVII, 1970, Sayı 1-2) Bu açıklama ile İİK’nun 44. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemenin, ticareti terk suçunun gerçek kişi tacirler için geçerli olduğunun, ticaret şirketleri yönünden geçerliliği bulunmadığının net olarak ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İİK'nun 44. maddesinin gerekçesinde, ticareti terk eden kötü niyetli borçluların işyerlerini terkederek ve ellerindeki mallarını başkalarına devrederek alacaklılarını zarara uğratmaları nedeniyle İİK'nun 337/a maddesindeki yaptırım düzenlendiği belirtilmekte ise de, ticaret şirketleri yönünden ticareti terk değil ortaklık ilişkisinin sona erdirilebileceğinden, buradaki borçlu ifadesiyle gerçek kişi tacirin kastedildiğinin kabulü zorunludur. Kaldı ki, Kanun’un 345. maddesi uyarınca sorumlu tutulması gereken ticaret şirketlerinin müdür/yetkilileri tarafından alacaklıları zarara uğratmaya yönelik eylemlerinin cezasız bırakılmadığı, nitekim Kanun’un 331, 333/a, 345/a maddelerinde gerekli yaptırımlar düzenlendiği gibi, unsurları bulunduğu takdirde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda müeyyideye bağlanan hileli iflas veya dolandırıcılık suçlarından da cezalandırılabilmeleri mümkün olduğundan, diğer bir deyişle ticaret şirketlerinin müdür/yetkililerinin alacaklıyı zarara uğratan bu tür davranışlarının yaptırımsız kaldığından söz edilemeyecektir.

Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İİK’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylem, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte İİK’nun 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasıdır. Bu durumda, Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirlere yönelik olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, eş anlatımla ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin İcra ve İflas Kanunu’nun 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemeleri yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suç da oluşmayacağı sonucuna varıldığından tebliğnamedeki kararın bozulması istemine iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, 25.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.