muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/17339, Karar No: 2015/2316, Tarih: 20.02.2015

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporu kapsamından, davacının markalarının esas ve ayırt edici unsurunun ... ibaresinden oluştuğu, anılan kelimenin 24 ve 35. sınıf ürün ve hizmetler bakımından derhâl ve doğrudan doğruya ürünlerin cinsini, vasfını veya herhangi bir hâlini belirtmediğinden ayırt edicilik niteliğinin bulunduğu, uzun süreli ve yaygın biçimde kullanımı sayesinde tanınmışlıklık kazandığı ve ayırt ediciliğinin de önemli ölçüde arttığı, davalı başvurusunun konusu olan işaretin asıl ve ayırt edici unsurunun da "......." ibaresinden oluştuğu; zira altın ibaresinin renk bildiren bir sıfat olduğu ve sonraki kelimeyi tanımladığı, taraf ibarelerinin ortak unsur olan "..." kelimesi nedeniyle işitsel ve görsel olarak benzerlik taşıdığı ve genel izlenimlerinin de karıştırılacak düzeyde benzer olduğu hususunun FSHHM'nin 11.11.2011 tarih ve 2010/168-2011/221 sayılı kararı ile kabul edildiği ve bu kararın kesinleştiği; her ne kadar çekişmeli başvuruları farklı ise de içerdikleri ibareler ve 24.sınıftaki malları kapsaması ve önemli oranda benzer işaretler olması nedeniyle bu kararın mahkememizce de kuvvetli kanıt olarak dikkate alınması gerektiği, anılan kararda mal kapsamının 24.sınıf yani davacı markasının tanınmış olduğu ev tekstili ürünleri ile sınırlı olduğu; bu uyuşmazlıkta ise başvurunun 24.sınıf yanında 35.sınıfın tamamını kapsadığı; davacının tanınmış ev tekstili ürünlerinin satıldığı mağazalarda "..." ibareli markaların işletme adı ve tabelalarında kullanılabileceği ve fiilen de bu şekilde kullanıldığı dikkate alındığında, başvuru kapsamındaki 35/08 "mağazacılık" hizmetlerinde başvurunun kullanılması halinde en azından bağlantı kurulması ihtimali nedeniyle karıştırılabilecekleri, ancak başvurunun 35/01-05.sınıflarındaki "reklamcılık, büro hizmetleri, iş yönetimi, eksperlik, açık artırma hizmetleri" yönünden ise karıştırma ve davacının markalarından haksız yararlanma, itibar ve tanınmışlığına zarar verme ihtimalinin bulunmadığı; zira bu hizmetlerin alıcılarının tamamen profesyonel, seçici, yüksek özen sarfeden kimseler olduğu, "..." ve "...." işaretlerinin bu tüketiciler yönünden yeterince farklılaştığının kabulü gerektiği, Asliye Hukuk Mahkemesinin kesinleşen kararıyla hükümsüz kılınan davalıya ait 2006/00736 sayılı "..." ibareli markanın; taraflar arasından çekişmeli olmaktan çıkmış bir marka olarak kabulüne imkan olmadığına göre başvuru yönünden kazanılmış hak oluşturamayacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile .... 2013-M-3217 sayılı kararının başvuru kapsamındaki 24.sınıfta yer alan malların tamamı ile 35.sınıftın 06.altı grubu yani "müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri( belirtilen hizmetler parekende toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri yönünden kısmen iptaline, .... sayılı markanın başvuru kapsamındaki 24.sınıfta yer alan malların tamamı ile 35

.. 2013-M-3217 sayılı kararının başvuru kapsamındaki 24.sınıfta yer alan malların tamamı ile 35.sınıftın 06.altı grubu yani "müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri( belirtilen hizmetler parekende toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri yönünden kısmen iptaline, .... sayılı markanın başvuru kapsamındaki 24.sınıfta yer alan malların tamamı ile 35.sınıftın 06.altı grubu yani "müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri( belirtilen hizmetler parekende toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.+

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden taraflardan ayrı ayrı alınmasına, 20/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4472, Karar No: 2015/11259, Tarih: 28.10.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/4472 E.  ,  2015/11259 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/01/2015

NUMARASI : 2014/362-2015/21

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/01/2015 tarih ve 2014/362-2015/21 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK'nın 3156 sayılı Kanun ile değişik 438/1 maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin “A.”, “N.”, “A.”, “A.”, “A. F.” ve “A. M.” ibareli, 3, 5, 8, 16, 21 ve 26. sınıf ürünleri içeren .. ... no'lu markaların sahibi olduğunu, davalının 07/12/2012 tarihinde "A." ibareli, 3 ve 5. sınıf ürünleri içeren 2012/102409 no'lu marka başvurusunda bulunduğunu, müvekkilinin başvuruya haksız rekabet ve iltibas oluşturacağı gerekçesiyle yaptığı itirazın reddedildiğini oysa, başvurunun tescilinin müvekkilinin ''A.'' esas ve ayırt edici unsurlu markaları ile haksız rekabet ve iltibasa sebebiyet vereceğini ileri sürerek, TPE YDİK'in 2014-M-9525 sayılı kararının iptali ile, tescili halinde davalının 2012/102409 no'lu markasının 3. sınıfa dahil ''Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar. Diş bakımı ürünleri. Aşındırıcı ürünler (Zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar dahil). Parlatma ve bakım ürünleri (deri, vinil, metal, ahşap v.b.için); 5.sınıftaki Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç). Hijyen sağlayıcı ürünler (pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden dahil çocuk bezleri ). İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar." ürünleri yönünden hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE vekili, YDİK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili başvurusu ile davacı markaları arasında ortalama tüketici algısında karışıklığa yol açacak bir benzerlik bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı TPE vekili, YDİK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili başvurusu ile davacı markaları arasında ortalama tüketici algısında karışıklığa yol açacak bir benzerlik bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ''A.'', ''N.'', ''A.'', ''A.'', ''A.'' ve ''A. M.'' ibareli markalarının asıl ve ayırt edici unsurunun ''A.'' ibaresinden, davalı markasının ise, "A." ibaresinden oluştuğu, taraf markalarındaki farklılığın anlamsal, görsel ve sescil olarak iki işaret arasında var olan benzerliğin etkilerini geri plâna atmaya elverişli olmadığı, markaların 3 ve 5. sınıftaki ürün ve hizmetleri içerdiği, ortalama düzeydeki alıcıların bu marka ve işaretin farklı işletmelere ait markalar olduğunu ilk bakışta algılamaları mümkün olmayıp, davacının seri mahiyetteki markalarını taşıyan 3 ve 5. sınıf ürün ve hizmetlerden satın almak veya yararlanmak isterken davalının "A." işaretini taşıyan mal ve hizmetleri satın alma yönünde tercihte bulunabileceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, TPE YİDK'in 2014/M-9525 sayılı kararının 3. sınıftaki ''Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar. Diş bakımı ürünleri. Aşındırıcı ürünler (Zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar dahil). Parlatma ve bakım ürünleri (deri, vinil, metal, ahşap v.b.için); 5.sınıftaki (5/3, 4, 6, 7) Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç). Hijyen sağlayıcı ürünler (pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden dahil çocuk bezleri ). İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular, dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar." ürünleri bakımından iptali, davalının tescilli 2012/102409 no'lu markasının işbu ürünler bakımından hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, davalılardan temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 28/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1107, Karar No: 2021/6066, Tarih: 26.10.2021

**1. Hukuk Dairesi         2021/1107 E.  ,  2021/6066 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Asıl ve birleştirilen davada davacılar, mirasbırakan ...’nın ... ada ... parsel sayılı taşınmazını mal kaçırma amacıyla muvazaalı olarak davalı kızı ...’ya temlik ettiğini ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, temliklerin muvazaalı olduğu gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinafı üzerine Mahkemece; muhtıraya rağmen birleştirilen davanın istinaf başvuru harcının yatırılmadığı gerekçesiyle birleştirilen dava yönünden istinaf talebinin reddi yönünde ek karar verilmiş, bu ek kararı davalı vekilinin istinafı üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvursunun kabulü ile birleştirilen dava yönünden istinaf talebinin reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına, asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiş, davacılar vekilinin temyizi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından ek karar ile kararın değer yönünden kesin olduğu gerekçesi ile temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Ek karar, davacılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...’un raporu okundu, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre; asıl ve birleştirilen davada davacıların yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle usul ve yasaya uygun olan ek kararın ONANMASINA, davacılardan harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 26/10/2021 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/39727, Karar No: 2017/17151, Tarih: 07.09.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/39727 E.  ,  2017/17151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

1-Yargıtay tarafından temyiz incelemesi yapılabilmesi için, temyiz harç ve giderlerinin temyiz eden tarafından mutlaka tam olarak yatırılması gerekir.

Temyiz harçları (mahkemece alınması gereken temyiz harçları) başvurma harcı ile karar ve ilam harcından oluşmaktadır.

Kararı temyiz edenlerden davacı vekilinin, temyiz (maktu) karar harcı ile temyiz kanun yoluna başvurma harcını yatırmadığı, mahkemece de muhtıra tebliğ edilmediği anlaşılmakla; davacı vekiline, temyiz (maktu) karar harcını ve temyiz kanun yoluna başvurma harcını kanunda öngörülen yedi günlük kesin süre içinde tamamlaması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434. maddesi uyarınca ihtaratlı muhtıra tebliğ edilerek kanuni süre beklenilmelidir.

2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun, 26.09.2014 tarih ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 433. maddesi hükmü gereğince, tarafların kararın temyiz edildiğinden haberdar edilmeleri ve katılma yoluyla temyiz talebinde bulunma haklarını kullanmaları için temyiz dilekçelerinin diğer tarafa tebliğ edilmesi gerekir.

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin, davalılar vekillerine tebliğ edilmediği anlaşılmakla; hukuki dinlenilme hakkının sağlanması açısından davacı vekilinin temyiz dilekçesi, davalılar vekillerine tebliğ edilerek buna ilişkin belge dosyaya eklenmeli ve temyize cevap süresi beklenilmelidir.

SONUÇ:Yukarıda belirtilen eksikliklerin giderildikten sonra dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesi için Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 07/09/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/10226, Karar No: 2007/367, Tarih: 25.01.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/10226 E.  ,  2007/367 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ....İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili dava dışı borçlu şirkete ait örgü makinesinin satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde davalıya üst sıranın verildiği, oysa davalı yanın haczin düşmesini engellemek için son gün satış talep ettiğini, yatırılan avansın kim tarafından ve ne şekilde hesaplandığının bilinemediğini, satış ilanının tebliğ edilmediğini ileri sürerek davalının cetvelden terkinine ve yerine müvekkilinin yazılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili icra mahkemesinin görevsiz olduğunu; bedeli paylaşıma konu makinenin kendilerince haczedilerek, yasal süresi içinde satışının talep edildiğini bildirmiş ve davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İcra Mahkemesi'nce davalı yanca bedeli paylaşıma konu taşınmazın haczedildiği ve İcra ve İflas Kanunu’nun 106 ncı maddesi uyarınca yasal süre içinde satışının istendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı şirket vekili tarafından reddedilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nun 366.maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 25.1.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3295, Karar No: 2010/9604, Tarih: 04.10.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/3295 E.  ,  2010/9604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24.10.2008 tarih ve 2006/411-2008/270 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin otomotiv yağları, sanayi yağları, deniz yağları, antifriz, gres, fren hidroliği gibi ürünleri imal ederek "CASTROL" markası ile tüm dünyada piyasaya sürdüğünü, müvekkilinin "CASTROL + şekil" ibareli tescilli markalarının bulunduğunu, davalının müvekkili gibi motor yağları üretip ve pazarlaması ile uğraştını ve "ASTRA+şekil" ibareli markasının sahibi olduğunu, davalının "Astra CTX" ibareli ürününü müvekkilinin "Castrol GTX" ibareli ürününün ambalajıyla ayniyet derecesinde benzer bir ambalaj ile piyasaya sürdüğünü ileri sürerek, davalının eylemlerinin müvekkilinin marka haklarına tecavüz oluşturduğunun tespitini, ortadan kaldırılmasını, önlenmesini, dava konusu ürünün ve üretmeye yarayan alet ve techizatın toplanarak imhasını, müvekkilinin markasının benzerlerini taşıyan ürün şişelerinin, etiketlerin ve tanıtım malzemelerinin toplanarak imhasını, 5.000 YTL maddi, 10.000 YTL manevi tazminatın davalıdan tahsilini ve hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket temsilcisi, ürünlerin kendi markaları ile piyasaya sürüldüğünü, davacının dava dilekçesinde şirketlerine ait olarak sunduğu ürün ambalajının herhangi bir şekilde kullanmadıklarını, kullandıkları ürün ambalajının farklı olduğunu savunarak, yargılama aşamasında davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, davaya dayanak faturda davalının kendi markasının yazılı olduğu, taklit ürüne dayanılarak iki ay sonra tedbir talebinde bulunulduğu, ancak tedbir kararın infazı sırasında davalıda taklit ürün bulunmadığı, tesbit dosyasına sunulan ürünün davalıya ait olduğu kanaatinin oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 01,55 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 04.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7541, Karar No: 2011/5893, Tarih: 17.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/7541 E.  ,  2011/5893 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ..., ...'nun beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C. Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.