muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/7680, Karar No: 2012/12235, Tarih: 04.06.2012

SONUÇ:Temyiz olunun kararın yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04/06/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14351, Karar No: 2013/7276, Tarih: 27.06.2013

**5. Ceza Dairesi         2012/14351 E.  ,  2013/7276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme

HÜKÜM : Mahkümiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma duruşma gözönünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan yerinde görülmeyen sanığın temyiz itirizlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 27/06/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10088, Karar No: 2014/16356, Tarih: 19.11.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/10088 E.  ,  2014/16356 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada İstanbul 30. Asliye Ticaret Mahkemesi ve İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Asliye Ticaret Mahkemesi, 5464 sayılı Kanunun 44. maddesine göre uyuşmazlığın genel görevli mahkemelerde çözümleneceğini belirterek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Asliye Hukuk Mahkemesi ise; uyuşmazlığın 6102 Sayılı Yasa'nın 4/f maddesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda işin esası hakkındaki uyuşmazlık, kredi kartından kaynaklanan borcun tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkin olup, taraflar arasındaki ilişkinin bankacılık işleminden kaynaklandığı, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı Kanunun 4/f maddesi gereğince davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşıldığından, itirazın iptali hakkındaki uyuşmazlığın TTK hükümleri çerçevesinde Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 30. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 19.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21471, Karar No: 2014/14612, Tarih: 09.07.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/21471 E.  ,  2014/14612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Sıra cetvelindeki sıraya itiraz

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Şikayetçinin şikayet konusu işlerin yapıldığı icra dosyasında taraf sıfatının bulunmadığına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun Mahkeme kararının İİK'nun 366. ve HUMK'nun 438. maddeleri uyarınca ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m. 297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 24,30 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 0,90 TL'nin temyiz edenden alınmasına, 09.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/764, Karar No: 2017/11929, Tarih: 21.12.2017

**17. Hukuk Dairesi         2017/764 E.  ,  2017/11929 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili, davalı ... şirketi tarafından trafik sigortalı bulunan ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın müvekkillerinin 2007 doğumlu çocuğu ...'in ölümüne neden olduğunu, davalı ... firmasının 18/10/2012 tarihinde 4.235,00 TL'yi müvekkillerine ödediğini, yatırılan paranın sigorta poliçe sorumluluğunun altında kaldığını belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00'er TL'den toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın kısmi ödeme gününden başlayarak yasal faiziyle birlikte davalı şirketten tahsilini talep etmiş, ıslah dilekeçesi ile talebini yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davanın kabulüne 2.000.00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine, bakiye 27.667.00 TL nin ise ıslah tarihi olan 21.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... firmasından alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-)Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-)Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanunu'nun 185. madde hükmü gereğince, anne-baba birlikte çocukların bakımından sorumludur, aynı yasanın 327. maddesinde ise “Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır” denilmektedir.

Her baba ve annenin çocuğunu belli bir yaşa kadar büyütmek, yetiştirmek ödevi olup çocuğun ölümü nedeni ile artık yapılması gerekmeyecek yetiştirme giderlerinin belirlenecek destekten yoksun kalma tazminatından düşülmesi gerekmektedir. Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan aktüerya raporunda, desteğin 5 yaşında olduğu, anne ve babasına destek olacağı kabul edilmiş, yetiştirme gideri tenzil edilmemiştir. Oysa, 5 yaşındaki desteğin 18 yaşında kazanç elde etmeye başlayacağı, bu yaşa kadar davacı annenin gelir getirici işte çalışması halinde davacıların, davacı annenin çalışmaması halinde ise sadece davacı babanın yetiştirme gideri yapacağı kabul edilmelidir.

Yine asgari ücret düzeyinde elde edilecek gelirin davacının 18 yaşından sonra çalışmaya başlayacağı, askerlik döneminde çalışamayacağı dikkate alınarak hesaplanması gerekmektedir. O halde mahkemece yapılacak iş, yukarıda sayılan yönlerin de gözetildiği ek rapor alarak sonucuna göre karar vermektir.

3-)Davalı ... şirketince davadan önce 18.10.2012 tarihinde davacı babaya 1.836,00 TL, davacı anneye ise 2.350,00 TL ile toplamda 4.186,00 TL ödenmiş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bilirkişi 4.235 TL ödemenin yarısını davacı anne için hesaplanan zarar miktarından, diğer yarısını ise davacı baba için hesaplanan zarar miktarından güncelleme yapmaksızın düşmüştür.

Davalı ... şirketi tarafından yapılan ödemeyi destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılmadan önce alan davacılar, hesap tarihine kadar geçen süre nedeni ile aldıkları paranın yasal faizi kadar kazanım elde etmişlerdir. Öncelikle destekten yoksun kalma tazminatı ödeme günündeki verilere göre hesaplanmalı, ödenmesi gereken miktarla ödenen miktar arasında KTK 111. maddede belirtildiği şekilde fahiş bir fark olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Yapılan ödemenin davacıların zararını karşılamadığının anlaşılması halinde, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davacılara yapılan sigorta ödemesinin, ödeme günü

ile destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı güne kadar geçen süredeki işlemiş yasal faizi de hesaplanarak, ödeme tutarı ile birlikte hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından indirilmesi gerekir. Tüm bu hesaplamalar yapılırken de davacı baba için 1.836,00 TL, davacı anne için 2.350,00 TL ödeme yapıldığı, her bir davacı için yapılan ödemenin kendi zarar hesabından mahsup edilmesi gerektiği hususu da dikkate alınmalıdır. Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek bu konularda bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar vermesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması isabetli değildir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 21/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2017/2074, Karar No: 2019/1603, Tarih: 12.03.2019

**19. Hukuk Dairesi         2017/2074 E.  ,  2019/1603 K.**

**"İçtihat Metni"**

19. HUKUK DAİRESİ

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının motorlu taşıt ve yatların tamir ve bakımını yaptığını, davalı tarafın ise yedek parça ve madeni yağ satan bir firma olduğunu, davacının işlerinde kullanmak üzere davalı taraftan 20/04/2013 tarihli faturaya istinaden 15 adet motor yağı satın aldığını ve bu yağları kullandığını, davacının işini yaptığı dava dışı ...’e ait “...” isimli yata ait motorunun tamiratında davalıdan satın aldığı yağları kullandığını, yatın motorlarının bu işlemden sonra düzelmeyip aksine zarar gördüğünü sebebinin kullanılan yağların ayıplı olması olduğunu, yağın bir kısmını ... Üniversitesi’ne tahlil için gönderdiğini, raporda yağın akma noktası ve kükürt düzeyinde sapmalar olduğunun belirtildiğini, davacının ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/38 ve 2013/40 değişik iş sayılı dosyaları ile tespit talebinde bulunduğunu, davacının yaşanan olumsuzluk nedeniyle maddi ve manevi olarak zarar gördüğünü, birçok müşterisini kaybettiğini, kendi kusurundan kaynaklanmayan nedenlerden ötürü bakımını yaptığı yat için emek ve mesai ücretini alamadığını, kazanç kaybına uğradığı için zorunlu giderlerini ödeyemediği ve icra takibine maruz kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin haklarını talep ve dava etme hakkı saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi tazminat taleplerinin kabulüne, davalı tarafın müvekkiline yağların satış tarihi-fatura tarihi olan 30/04/2013 tarihinden itibaren ticari işlere uygulanacak faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı,davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu benimsenen bilirkişi raporuna göre ayıbı öğrendiği tarihten itibaren davacının davalıya bu durumu derhal bildirmesi gerekirken bildirmediği, süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı, malları mevcut haliyle kabul etmiş sayıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16749, Karar No: 2021/13047, Tarih: 21.12.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/16749 E.  ,  2021/13047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık

Tekerrüre esas sabıkası bulunan sanık hakkında, TCK’nin 58. maddesi hükümlerinin uygulanmaması ve sanık hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan hüküm kurulurken, 5237 sayılı TCK'nin 158/f-son maddeleri gereğince belirlenen "3 yıl hapis ve 25 gün adli para cezası" üzerinden TCK'nin 35. maddesine göre (1/4) oranında indirim yapılırken "2 yıl 3 ay hapis ve 18 gün adli para cezası" yerine hesap hatası yapılarak "1 yıl 10 ay hapis ve 15 gün adli para cezasına" hükmedilmesi suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulama yönünden Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Sanık hakkında hükmolunan 12 gün adli para cezasının TCK'nin 52/2. maddesi gereğince günlüğü 20 TL'den paraya çevrildiğinin yazılmasına rağmen sonuç cezanın 240 TL adli para cezası yerine hesap hatası sonucu 440 TL adli para cezası olarak belirlenmesi suretiyle fazla ceza tayini,

Yasaya aykırı, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı Kanun'un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından “440 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ibarelerinin çıkarılmasıyla yerine “240 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına“ ibarelerinin eklenmesi suretiyle eleştiri haricinde diğer yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 21.12.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6742, Karar No: 2012/10366, Tarih: 01.10.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/6742 E.  ,  2012/10366 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : MANİSA 3. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 31/01/2012

Yanlar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının 1692 sayılı parsel maliki, davalının ise 396 sayılı komşu parsel maliki oldukları, 07.06.2011 tarihli keşifte yapılan uygulama sonucu fenni bilirkişiler rapor ve krokisinde, davalının 617 m² bölüme el attığının bildirildiği ve mahkemece buna dayalı olarak hüküm kurulduğu görülmektedir.

Bilindiği üzere; çaplı taşınmaza elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle çap kaydının yada kayıtlarının getirtilerek tarafların tüm delilleri toplanılmalı, dosya keşife hazır hale geldikten sonra yapılacak uygulamada çekişmeli yer ile yanların ellerinde bulunan kısımların sınırları tarafların ortak beyanlarına göre açıklığa kavuşturulmalı, gerektiğinde bu yön taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanmalıdır. Daha sonra belirlenen bu durum gözönünde tutularak hazır bulundurulan kadastro fen memuru veya mühendisi sıfat ve yeteneğini taşıyan uzman bilirkişi veya bilirkişilere kadastro sırasında konan nirengi noktalarından, bunlar yoksa hem paftada hem arazide mevcut sabit noktalardan yararlanılarak takometrik aletlerle kadastral yöntemlere uygun biçimde ölçüm yaptırılmalı; bilirkişilerden uygulamayı yansıtan, infazı sağlamaya yeterli ve özellikle davacı tarafın taşınmazına bir tecavüzün bulunup bulunmadığını varsa miktarını açıkca gösteren kroki ve rapor alınmalıdır.

Somut olayda; bilirkişilerce düzenlenen rapor ve krokide, ölçek bulunmadığı gibi hangi poligon veya nirengi noktalarının esas alındığı belirtilmemiş, soyut ifadelere yer verilmiştir.

Hal böyle olunca, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda ayrıntılı ve kanaat verici rapor ile kroki düzenlemek üzere yeniden uygulama yapılması, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hüküm vermeye elverişli olmayan rapor ve krokiye itibar edilerek yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.

Davalının temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 01.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6923, Karar No: 2021/13158, Tarih: 28.09.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/6923 E.  ,  2021/13158 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 24. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, süresi içinde duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği tarihe kadar davalı şirketin yurtdışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını, davacının günlük 12 saati dahi aşan mesailerde çalışmak zorunda kaldığını, onbeş günde bir defa bir pazar günü olmak üzere ayda iki defa hafta tatili kullandığını, dini bayramların birinci günleri hariç olmak üzere, diğer dini bayram günlerinde çalıştığını, davacının çalışma dönemi boyunca yıllık ücretli izin hakkını kullanmadığı gibi ücretinin de kendisine ödenmediğini belirterek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, dava dışı ...şirketine müvekkili şirketin ortak olduğu ancak dava dışı şirket ile müvekkili şirketin yönetimlerinin farklı olduğu, farklı kanunlara göre kurulduklarını ve farklı tüzel kişiliğe sahip olduklarını, davacının belirttiği tarihler arasında müvekkili şirkette çalışmadığını, davacının müvekkili şirket ile hiçbir hukuki bağının olmadığını, bu nedenlerle işbu davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, somut uyuşmazlığa 4857 sayılı İş Kanunu ile diğer yasal mevzuatın uygulanamayacağını, dava dışı ...şirketi ile imzalanan bir sözleşme uyarınca tarafların Gürcistan yasalarını kabul ettiğini, anlaşmazlık durumunda Batum mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca zamanaşımı def’inde bulunduklarını beyan ederek, mahkemenin işbu uyuşmazlığı çözmekte yetkili olmadığı beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvurusun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvurusun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

MÖHUK’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

MÖHUK’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden MÖHUK m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.

Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlak anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklere milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlak ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması halinde kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin yabancı hukukun, küçük çocukların çalışmasına ya da ücret ve diğer haklarda ırka dayalı ayrımcılık yapılmasına izin vermesi kamu düzenimize aykırıdır.