muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5978, Karar No: 2019/6291, Tarih: 18.11.2019

somut olayda dava konusu suç uyuşturucu madde ticareti yapma suçu olduğu halde, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suç olmadığı; zira CMK'nın 139. maddesinin 4. fıkrasına göre örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmeyen suçlarda gizli soruşturmacı görevlendirilemeyeceği; yine CMK'nın "Teknik Araçlarla İzleme" başlıklı 140. maddesindeki düzenlemeye göre, sanığın teknik araçlarla izlenmesine ilişkin bir karar bulunmadığı, gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin karara dayanılarak ve CMK'nın 140. maddesi uyarınca ayrıca bir karar alınmadan teknik araçlarla izleme ve görüntüleme ve ses alma işlemi yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmış ve mahkemece suçun sübutu alınan ekspertiz raporu, güven alımlarına dair gizli soruşturmacıların çektikleri fotoğraflar, yapılan ev ve üst aramalarına dair tutanaklar, arama ve el koyma kararları ve tüm dosya kapsamına dayandırılmıştır.

CMK'nın 217. maddesine göre sanığa atılı suç hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.

Yapılan soruşturma işlemleri kovuşturma kapsamı ve tüm dosya içeriğine göre sonuç olarak;

a)İzmir 8. Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2013/95 d.iş sayılı kararı ile teknik araçlarla izleme konusunda alınan kararın ve olaya ilişkin görüntüleri içerir DVD’nin denetime imkan verecek şekilde dosya içerisine alınarak sanıklara izletilip savunmalarının alınması,

b) Suçun sübutunun tespiti için sanıklardan uyuşturucu madde alma - temin etme eylemini gerçekleştiren gizli soruşturmacılar kolluk görevlisi ise "suçu ve faili belirleme, suçla ilgili delilleri toplama" konusunda faaliyette bulunabileceklerinden, öncelikle gizli soruşturmacıların adli kolluk görevlisi olup olmadığının sorulması, Gizli soruşturmacıların adli kolluk görevlisi olmadığının tespiti halinde “suçu ve faili belirleme, suçla ilgili delilleri toplama” konusunda faaliyette bulunamayacaklarından bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceği hususu gözetilerek sanıkların beyanları da dikkate alınarak hakkında TCK'nın 192/3. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan hüküm kurulması,

6) Hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanıkların durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

7) Ele geçirilen maddeler hakkında düzenlenen ekspertiz raporlarının ekinde yer alan zarf açma, şahit- deney numune alma tutanakları incelendiğinde yapılan inceleme neticesinde şahit numunenin alınmadığı halde hüküm kısmında şahit numunelerin TCK’nın 54/4 maddesi uyarınca zoralımına karar verilmesi,

7) Ele geçirilen maddeler hakkında düzenlenen ekspertiz raporlarının ekinde yer alan zarf açma, şahit- deney numune alma tutanakları incelendiğinde yapılan inceleme neticesinde şahit numunenin alınmadığı halde hüküm kısmında şahit numunelerin TCK’nın 54/4 maddesi uyarınca zoralımına karar verilmesi,

8) Gizli soruşturmacı tarafından sanık ...’ten birden fazla kez uyuşturucu madde satın alınması olayında ilk alımından sonraki uyuşturucu madde ticareti yapma eylemleri ayrıca suç oluşturmayacağından, tekerrüre esas alınan İzmir 29. Asliye Ceza Mahkemesi’nce 2008/597 esas ve 2009/1044 karar sayı ilamı ile TCK 265/1 maddesi uyarınca 7.200 TL apc cezasının ilk alım tarihi olan 24.05.2013 tarihinde sonra, 01.07.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla tekerrüre esas alınamayacağı ve sanığın adli sicil kaydında tekerrüre esas alınabilecek başkaca ilamın da bulunmadığı gözetilmeden, sanık ... hakkında koşulları bulunmadığı halde tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık ... müdafii ile sanık ...’ın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin BOZULMASINA, 18/11/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3465, Karar No: 2021/12257, Tarih: 22.04.2021

**8. Ceza Dairesi         2021/3465 E.  ,  2021/12257 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

10.05.2015 tarihli tutanak içeriğine göre sanığın tombala tabir edilen oyunu iki adet 32 ekran LCD televizyon, kamera ve tombala çekilen altlı üstlü kutu ile oynattığı, sanığa yüklenen eylemin 1072 sayılı Kanuna Muhalefet suçunu oluşturduğu tespit edilerek kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçu ile 1072 sayılı Kanuna muhalefet suçundan kurulan hükümlere yönelik yapılan incelemede;

1072 sayılı Rulet, Tilt ve Benzeri Oyun Aletleri ve Makinaları hakkında Kanunun 1. Maddesinde rulet, tilt, langırt ve benzeri baht ve talihe bağlı veya maharet isteyen otomatik, yarı otomatik, el veya ayakla kullanılan oyun makinaları ve benzerlerini bulundurmak ve "çalıştırmak" veya yurda sokmak yahut imal etmeyi yasakladığı ve madde kapsamında bu aletlerle kumar oynatılması halinde ayrıca kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçundan da ceza verileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, 1072 sayılı Kanun kapsamındaki tombala makinası "çalıştırmak" suretiyle tombala oynatılması eyleminde 5237 sayılı TCK.nın 44/1. maddesinde yer alan "işlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır" hükmü karşısında sanığın özel norm niteliğinde olan 1072 sayılı Kanunun 1 ve 2. maddesi uyarınca cezalandırılması gerekirken yazılı şekilde hem 1072 sayılı Kanuna aykırılık suçundan beraat, hem de kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçundan mahkumiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. ve 326/son maddeleri gereğince ceza miktarı yönünden sanığın kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla BOZULMASINA, 22.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8594, Karar No: 2019/9272, Tarih: 21.05.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/8594 E.  ,  2019/9272 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre suça sürüklenen çocuk bakımından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 21.05.2013 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 21.10.2013 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihi itibariyle 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun eylemine uyan 5237 sayılı TCK’nın 142/1-b, 116/2 ve 31/2. maddesinde tanımlanan hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını bozma suçları için öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre, aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2. maddelerine göre hesaplanan 4 yıllık asli dava zamanaşımının 12.02.2014 tarihli mahkumiyet kararı ile 15.02.2019 tarihli ikinci mahkumiyet kararı arasında geçtiği gözetilerek davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesi yerine yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davalarının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 21.05.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/84, Karar No: 2024/13788, Tarih: 25.12.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/84 E.  ,  2024/13788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/976-2022/1004

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Anadolu Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı çekici ve ona bağlı ... plakalı yarı römorkun karıştığı 29.05.2021 tarihli trafik kazası sonucu araçta yolcu konumunda bulunan .'un yaralandığını ve malul kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 30.001,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının Anadolu Sigorta A.Ş.'den tahsilini talep etmiş; ıslahla talebini yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, KTK 97. maddesi uyarınca başvuru şatlarının tam olarak yerine getirilmediğini, bu nedenle başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun doğru yönetmeliğe göre düzenlenmediğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; talebin kısmen kabulüne, 63.000,38 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 25.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Anadolu Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Uyuşmazlık Hakemi tarafından verilen 20.07.2022 tarih ve K- 2022/177499 sayılı karara davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, belirtilen Hakem Kararı'nın 5.KARAR bölümünün 3. maddesinde yer alan davacı vekalet ücretinin “8.990,05 TL ” ibaresinin “5.100,00 TL” olarak düzeltilmesine, diğer itirazların reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dosyaya sunulu bulunan Tekirdağ Dr. İsmail Fehmi Cumalıoğlu Şehir Hastanesi Erişkin Engelli Sağlık Kurulu'ndan alınan 27.10.2021 tarihli Sağlık Kurulu Raporuna göre davacı ...'un sürekli iş göremezlik oranının %20 olarak tespit edildiğini, bu raporun tazminat hesabına esas alınması gerektiğini, Uyuşmazlık Hakem Heyetince tek adli tıp uzmanından alınan 01.06.2022 tarihli raporda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre davacının maluliyet oranının %3 olarak belirlendiğini, raporlar arasında çelişki olduğunu belirtmiştir.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, davacı tarafından sunulan Tekirdağ Dr. İsmail Fehmi Cumalıoğlu Şehir Hastanesi Erişkin Engelli Sağlık Kurulunun 27.10.2021 tarihli raporunda %20 oranında maluliyet belirlendiği, bu raporda hangi yönetmeliğin uygulandığının belli olmadığı, itiraz üzerine Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından dosyada maluliyet oranının belirlenmesi için aldırılan ve tek adli tıp uzmanı tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen raporda %3 oranında maluliyet belirlendiği, bu haliyle maluliyet raporları arasında çelişki oluştuğu anlaşılmaktadır.

İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için mevcut raporlar arasındaki çelişkiyi giderici Adli Tıp Kurumu veya başka Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun ve davacının yaralanmasına yönelik uzman hekimin de yer aldığı heyetten rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu yönün gözetilmemesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 25.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15180, Karar No: 2014/19067, Tarih: 20.10.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/15180 E.  ,  2014/19067 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 4. İş Mahkemesi

Tarihi : 27/06/2014

Numarası : 2013/1152-2014/523

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, davalı üniversitenin hizmet alımı yaptığı şirketler aracılığıyla üniversite hastanelerinde temizlik elemanı olarak çalıştığını ve Bölge Çalışma Müdürlüğünün yaptığı muvazaa tespiti nedeniyle kendisine ödenmeyen yasal ilave tediye alacağının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının kurumun işçisi olmadığı için ilave tediye alacağına hak kazanmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, muvazaa tespitine dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacının ilave tediye ücretine hak kazanıp kazanmadığı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun ile düzenlenmiştir. Kanunun 1 inci maddesinde, Devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

İşveren kapsamı yönünden Devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1. Genel, katma ve özel bütçeli daireler,

2. Sermayesi değişen kurumlar,

3. Sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4. Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5. 3460 ve 3659 sayılı Kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı Devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi Devlet kuruluşları,

3460 sayılı Yasa bugün itibari ile yürürlükte olan bir yasa değildir. 3659 sayılı Yasa ise, banka ve Devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu Yasanın 1 inci maddesinde, kapsama dahil kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

Yukarda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de Kanun kapsamına alınmıştır.

Keza 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununda, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu cetvellerde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve Sosyal Güvenlik Kurumlarında çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekir.

Keza 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununda, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu cetvellerde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve Sosyal Güvenlik Kurumlarında çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekir.

Sonuç itibari ile kapsam bakımından, Devlet tarafından yasa ve yasanın verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir.

Somut olayda, davalının hizmet alım ihalesinin muvazaaya dayandığı yönündeki tespit nedeniyle taşeron işçisi olan davacının da ilave tediye alacağına hak kazandığı mahkemece kabul edilmiş ise de bu kabul hatalıdır.

Davalı işverenin 2008-2010 yıllarını kapsayan hizmet alım sözleşmeleri hakkında kesinleşmiş bir muvazaa kararının varlığı tartışmasızdır. Ancak, dosyaya sunulan 2011 yılından itibaren yapılan hizmet alım sözleşmelerinin incelenmesinde her hizmet için ayrı alım sözleşmelerinin yapıldığı ve davacının görev yaptığı temizlik hizmeti için yapılan sözleşmede alınan işçilerin temizlik elemanı olarak çalışacağına dair açık hükmün bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı da, alındığı işin dışında başka bir işte görevlendirildiğini iddia etmemiştir. Davacının işe, 2011 yılında alınmasına göre, hizmet alım sözleşmesinde yapılmış bir muvazaa olmadığı, davacının ne iş için alınmışsa o işte çalıştırıldığı, usulüne uygun hizmet alım sözleşmesi doğrultusunda taşeron işçisi olarak çalıştığı, davalı kurumun işçisi sayılmasını gerektirecek bir muvazaanın bulunmadığı sabit olduğundan, davacının davasının reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, 20.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4193, Karar No: 2006/10054, Tarih: 26.06.2006

**2. Hukuk Dairesi         2006/4193 E.  ,  2006/10054 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARŞI OY YAZISI

Kadın tarafından boşanma davası açıldığı; davalı kocanın süresi içinde yetki itirazında bulunduğu , yetkisizlik  kararı verildiği konusunda değerli çoğunluk ile aramızda “görüş birliği” vardır.

Çekişme nedir?;

Boşanma davası, davacı kadın tarafından “sürekli kalma niyetiyle” oturduğu yerde (TMK. m. 19 f. I) açıldığı halde bu mahkemenin kadının “yerleşim yeri” mahkemesi (TMK. m. 168) olması gerçeğine rağmen değerli çoğunluğun  farklı yönde oluşan  düşüncesine  katılmıyorum.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 186 hükmüne göre eşler oturacakları konutu “birlikte” seçerler.

Kadının sürekli kalma niyetiyle oturacağı yeri (TMK. m. 19) koca belirleyemez. Aksi düşünce kocanın yerleşim yeri kadının da yerleşim yeri sayılır kabulünü zorunlu kılar ki böyle olmadığı TMK. m. 168 metninde yer alan “eşlerden birinin yerleşim yeri” anlatımıyla açık seçik bellidir. Bu sebeple “Kadın kocasından ayrı otursa bile yasal yerleşim yeri kocasının ikametgahıdır” şeklindeki bir düşünce yerinde değildir.

Tarafların “nüfusa kayıtlı oldukları” yer ise kanunda yapılan değişikliklerden sonra boşanma hukukunda kadın açısından bir anlam taşımaz. Çünkü kadın, kocası hanesine sürekli kalma niyeti (=TMK m.19) olduğundan değil yasal zorunluluk (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 23, Resmi Gazete: 29 Nisan 2006, - Sayı : 26153)  nedeniyle kaydedilmiştir.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 3 hükmünde yer alan yerleşim yeri adresi=sürekli kalma niyetiyle oturulan yer adresinin bildirilmesinde “kişinin” (=kadının) (=kocanın) yazılı beyanı esas alınır. (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 50) Başka bir anlatımla kadının baba evinin bulunduğu yeri “yerleşim yeri” olarak bildirmesinde kocanın onayına ihtiyacı da yoktur.

Kaldı ki nüfusa kayıtlı olunan yer koca açısından da artık anlamsızdır. Çünkü kocanın bile başka bir ilçeye nakil yaptırması (=yerleşim yerini değiştirmesi!) artık olanaksızdır. O halde koca da sürekli kalma niyetinden (=TMK m.19) değil yasal zorunluluk nedeniyle o hanede kayıtlıdır/o ilçede kayıtlı  kala kalmıştır.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu boşanma veya ayrılık davasının açılmasını “kolaylaştırabilmek” düşüncesiyle davanın eşlerden birinin yerleşim yerinde açılabileceğini kabul ettiğine kadının da eş olduğu gözetildiğinde boşanma veya ayrılık davasının “kadının da yerleşim yerinde” açılacağı konusunda bir duraksama olamaz. (Ömer Uğur GENÇCAN, “Türk Medenî Kanununda Kadının Özgürleşimi”, Güncel Hukuk Dergisi, Ocak-2006, Sayı:25, s. 29, Kısaltma: GENÇCAN- Özgürleşim)

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu boşanma veya ayrılık davasının açılmasını “kolaylaştırabilmek” düşüncesiyle davanın eşlerden birinin yerleşim yerinde açılabileceğini kabul ettiğine kadının da eş olduğu gözetildiğinde boşanma veya ayrılık davasının “kadının da yerleşim yerinde” açılacağı konusunda bir duraksama olamaz. (Ömer Uğur GENÇCAN, “Türk Medenî Kanununda Kadının Özgürleşimi”, Güncel Hukuk Dergisi, Ocak-2006, Sayı:25, s. 29, Kısaltma: GENÇCAN- Özgürleşim)

Türk Medeni Kanununun 168. madde gereğince, boşanma davalarında yetkili mahkeme eşlerden  birinin yerleşim yeri veya  davadan önce en son altı ay birlikte oturdukları yer aile mahkemesi olduğundan davacı kadının seçimlik hakkını kullanarak “kendi yerleşim yerinde” dava açması kanuna uygundur. (Ömer Uğur GENÇCAN, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Bilimsel Açıklama-İçtihatlar-İlgili Mevzuat, Ankara 2004 , Kısaltma: GENÇCAN-TMK., s. 905)

Dosya arasında bulunan tutanaktan da anlaşılacağı üzere davacı kadın;

-ev hanımı,

-geçimi ana ve babası tarafından sağlanan,

-maddi durumu kötü olan,

-ana ve babasıyla kalan bir kadındır.

Bu statüde bulunan davacı kadının  baba evine “sürekli kalma” niyetiyle (TMK. m. 19 f. I) gittiği “ilk günden” açık seçik bellidir.Kadının sürekli kalma niyetiyle gidebileceği başka bir yer yoktur ki!

Yasa koyucu TMK. m. 168 değişikliği ile “bu gibi kadınlara” kolaylık sağlamayı hedeflemiştir. (Ömer Uğur GENÇCAN, Boşanma Hukuku, Yetkin Yayınevi, Ankara 2006, Kısaltma: GENÇCAN-Boşanma-2, s. 422) Kadın bu olayda olduğu gibi baba evinin bulunduğu yerde de boşanma davası açamayacaksa TMK. m. 168 değişikliğinin uygulama olanağı  bağlamında bir anlamı  kalmayacaktır/kalamaz.  Ülkemizde koca evinden uzaklaştırılan ve ekonomik bağımsızlığı olmayan her kadının “sürekli kalma” niyetiyle gidebileceği doğal tek adres: Baba evidir.

Kadının “bu niyetle” gittiği baba evinin bulunduğu yerde kaldığı süre “1 gün bile olsa” niyeti “ilk günden” açık seçik belli olduğu için yine o yerde boşanma davasını açabilir/açabilmelidir.

Yeter ki ekonomik bağımsızlığı olmayan bu kadının bu dünyada gidecek ve gitmesi daha doğal olan bir yer bulunduğu ileri sürülüp kanıtlanmış olmasın.

Kaldı ki kadın dava tarihine kadar baba evinde kalarak “sürekli kalma niyetini” kanıtlamıştır.

Aslında Dairem bir kadının aralarında meydana gelen olaylardan sonra sürekli kalma niyetiyle “ailesinin yanına dönerek” o yer  Aile Mahkemesinde boşanma davası açabileceği düşüncesini de sergilemiştir;