muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/6478, Karar No: 2018/9312, Tarih: 13.11.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/6478 E.  ,  2018/9312 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davacı Kurum, 02.12.2010 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirden oluşan kurum zararının rücuan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

5510 sayılı Kanunun İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 21’inci madde hükmünde, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşulları düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan..... karşı rücuan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır.

Bilindiği üzere, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 77 maddesinde; “her İşveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Anılan madde, 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı R.G.de yayımlanan 6331 sayılı Kanunun 37. maddesiyle, 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir.

İşverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümünün genel çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, “çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü” olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı birtakım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5. madde de, işverenin anılan yükümlülükle gerçekleştireceği korunma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise, işyerinde sağlık vegüvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir........

Diğer taraftan, işçilerin beden ve ruh sağlığının korunmasında önemli olan yön, iş güvenliği tedbirlerinin alınmasının hakkaniyet ölçüleri içinde işverenlerden istenip istenemeyeceği değil, aklın, ilmin, fen ve tekniğin, tedbirlerin alınmasını gerekli görüp görmediği hususlarıdır. Bu itibarla işverenler, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçilerin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı taktirde gerekmeyeceği gibi düşünceler ile almaktan çekinemeyeceklerdir. Çalışma hayatında süre gelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı da, işverenlerin önlem alma ödevini etkilemez. İşverenler, çalıştırdığı sigortalıların bedeni ve ruh bütünlüğünü korumak için yararlı her önlemi, amaca uygun biçimde almak, uygulamak ve uygulatmakla yükümlüdürler.

Somut olayda, kesinleşen ceza dosyasında ...'ın tam kusurlu olduğu tespiti yapılarak adli para cezası ile cezalandırıldığı, sigortalının hak sahibi tarafından açılan......sayılı kesinleşen tazminat davasında da ...'ın tam kusurlu olduğunun belirlendiği, eldeki davada Mahkemece üç bilirkişi raporu alındığı, ilk raporda .......ve sigortalının %10 kusurlu olduğu, 12.08.2013 tarihli ikinci raporda..... sigortalının %20 kusurlu oldukları, ... ile dava dışı ..... kusurunun olmadığı tespitinin yapıldığı, Mahkemece hükme esas alınan 15.07.2014 tarihli ..... alınan raporda ise ... %90, sigortalının ise %10 kusurlu olduğu belirtilmiş olup davalı i... anılan raporların hiçbirinde kusurlu bulunmadığı anlaşılmaktadır. Tüm bu hususlar ele alındığında, herhangi bir kusur tespiti yapılamayan davalı işveren ...... sorumluluğunun kusura dayalı olduğu, davalının ise kusurunun bulunmadığı tespiti karşısında, adı geçen davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin Mahkemece davalı işveren yönünden davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, temyiz eden davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'a iadesine, 13.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

......
Yargıtay — Esas No: 2014/17778, Karar No: 2015/7226, Tarih: 30.04.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/17778 E.  ,  2015/7226 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/1, 62, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin kusura, ceza miktarına, katılan vekilinin ise ceza miktarına ve hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilmemesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak:

1-Sanık hakkında hükmedilen 3 yıl 4 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi esnasında adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 232/6. ve TCK'nın 52/3. maddelerine aykırı davranılması,

2-İnfazı kısıtlar şekilde ödenmeyen adli para cezasının 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesi gereğince hapse çevrilmesine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konularda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, maddenin verdiği yetkiye istinaden hüküm fıkrasının A bölümünün 2. fıkrasının 1. bendinin çıkarılarak yerine “Sanığa verilen 3 yıl 4 ay hapis cezasının sanığın kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu ve suçun işlenmesindeki özellikler nazara alınarak TCK'nın 50/4. maddesi delaletiyle TCK'nın 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilmesine; TCK'nın 52/3. maddesi gereğince adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının 1215 tam gün olarak belirlenmesine; TCK'nın 52/2. maddesi gereğince sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak bir gün karşılığı adli para cezasının takdiren 20 TL olarak hesabıyla 24.300TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ibarelerinin eklenmesine, hüküm fıkrasının A bölümünün 2. fıkrasının 1. bendinin 3.bendinde yer alan adli para cezası ödenmediği takdirde kalan cezanın 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesi gereğince hapse çevrilmesine ilişkin bölümün hükümden çıkartılmasına, yine aynı bölümün 2. fıkrasının 4. bendine "TCK.52/4 maddesi son cümlesi gereğince" ibaresinden sonra gelmek üzere "süresi içinde ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesine" ibaresinin yazılması suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 30/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12611, Karar No: 2022/245, Tarih: 14.01.2022

**1. Ceza Dairesi         2021/12611 E.  ,  2022/245 K.**

**"İçtihat Metni"**

(KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİ)

Resmi belgede sahtecilik ve muhtelif suçlardan ... E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...'ün, kurum görevlilerine hakaret veya tehditte bulunmak eyleminden, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 44/2-j maddesi uyarınca 10 gün hücreye koyma disiplin cezası ile cezalandırılmasına dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Disiplin Kurulu Başkanlığının 19/06/2019 tarihli ve 2019/1434 sayılı kararına karşı yapılan şikayetin reddine ilişkin ... 1. İnfaz Hâkimliğinin 30/07/2019 tarihli ve 2019/1568 Esas, 2019/1801 Karar sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/08/2019 tarihli ve 2019/1279 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 12/06/2019 tarihli ve 2019/9 Esas sayılı yazısı üzerine, hükümlünün getirilmiş olduğu duruşma esnasında mahkeme heyetine karşı "Cumhur Seçmen'in hakim beye selamı var, adalet mülkün temelidir, Diğer suçlular elini kolunu sallaya sallaya geziyor" şeklindeki sözlerini müteakip, suç duyurusunda bulunulması üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde hükümlünün kurum görevlilerine hakaret veya tehditte bulunmak eylemi sebebiyle 10 gün hücreye koyma disiplin cezası ile cezalandırılmasına dair karar verilmiş ise de;

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 02/04/2018 tarihli ve... Karar sayılı ilamında yer alan "hükümlünün rahatsızlığı nedeniyle sevk edildiği...yapılan muayenesi esnasında doktora sarf ettiği sözlerinden dolayı 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 44/2-j maddesi uyarınca hakkında disiplin cezası uygulanmış ise de, hükümlünün ... Devlet Hastanesinde cezasının infazı nedeniyle bulunmadığı, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük’ün 18 ve devamı maddelerinde kurum personelinin kimlerden oluşacağının belirtildiği, ilgili doktorun da kurum görevlisi olmadığı, hükümlünün kurum dışında, kurum personeli olmayan kamu görevlisine karşı gerçekleştirdiği eylem nedeniyle 5275 sayılı Kanun'un 44/2-j maddesi uyarınca ceza verilemeyeceği" şeklindeki açıklamalar ile,

Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük kapsamındaki personel, görev, yetki ve sorumlulukları başlıklı 18/2. maddesinde yer alan "Müdürü bulunan kurumlarda; bir müdür ve yeteri sayıda ikinci müdür ile hükümlü ve tutuklu sayısına ve kurumların önem ve niteliğine göre, imkanlar ölçüsünde aşağıda sayılan personel bulundurulabilir. a) Yönetim servisinde; idare memuru, ambar memuru ve cezaevi katibi, b) Güvenlik ve gözetim servisinde; infaz ve koruma başmemuru ile infaz ve koruma memuru, c) Teknik serviste; mühendis, mimar, tekniker, teknisyen, teknisyen yardımcısı, d) Psiko-sosyal yardım servisinde; psikolog ve sosyal çalışmacı, e) Sağlık servisinde; cezaevi tabibi, diş tabibi, eczacı, veteriner, diyetisyen, sağlık memuru ve hayvan sağlık memuru, f) Eğitim ve öğretim servisinde; öğretmen ve kütüphaneci, g) İşyurdu servisinde; işyurdu müdürü, sayman, veznedar, tahsildar, işyurdu ambar memuru, satınalma memuru, bütçe, pazarlama ve benzeri işlerden sorumlu görevliler, işçi statüsünde çalışan personel ile gerektiğinde bütçeden aylık alan kadrolu personel, h) Yardımcı hizmetler servisinde, santral memuru, gemi adamı, şoför, kaloriferci, aşçı, hizmetli." biçimindeki düzenleme nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, anılan Tüzük kapsamında kurum personelinin kimlerden oluşacağının belirtildiği, bu kapsamda ... Ağır Ceza Mahkemesi heyetinde bulunan bir hakimin de kurum görevlisi olarak değerlendirilemeyeceği, hükümlünün kurum dışında, kurum personeli olmayan kamu görevlisine karşı gerçekleştirdiği eylem nedeniyle 5275 sayılı Kanun'un 44/2-j maddesi uyarınca ceza verilemeyeceği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 05/10/2021 gün ve 94660652-105-07-564-2020-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi ile Dairemize ihbar ve dava evrakı gönderilmekle, incelenerek gereği düşünüldü;

TÜRK MİLLETİ ADINA

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına göre yerinde görüldüğünden, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/08/2019 tarihli ve 2019/1279 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309. maddesi uyarınca KANUN YARARINA BOZULMASINA, diğer işlemlerin yapılabilmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14/01/2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1145, Karar No: 2011/2366, Tarih: 03.03.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/1145 E.  ,  2011/2366 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı ... İdaresi, kayden maliki bulunduğu 152 parsel sayılı taşınmaza davalı tarafından haksız olarak bina inşa edilmek suretiyle müdahale edildiğini ileri sürerek, elatmanın önlenmesi, ecrimisil ve yıkım isteklerinde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalının kayden davacıya ait taşınmazın bir kısmına haksız bina inşa etmek suretiyle müdahale ettiği gerekçesi ile elatmasının önlenmesine, tecavüzlü muhtesatların yıkımına, ecrimisil isteğinin ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, taraflarca süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...’ün raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, ecrimisil ve yıkım isteklerine ilişkin olup, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme neticesinde kayden davacıya ait yere davalının haklı ve geçerli bir neden bulunmaksızın yapılanmak suretiyle elattığı belirlenerek elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisile karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davalının, tüm temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Davacı ... İdaresinin temyizine gelince; mahkemece, mutlak yıkıma karar verilmesi gerekirken infazı takyit eder nitelikte davalıya süre tanınarak infazın sağlanması yönünden kurulan hüküm yerinde değil ise de anılan bu husus yargılamanın yenilenmesini gerektirmediğinden hüküm fıkrasında;"...müdahalenin menine ve bu evin kal'ine..." cümlesinden sonra gelen "... kal için davalıya 60 gün süre verilmesine..."ibaresinin çıkartılmasına, davacı idarenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 03.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25392, Karar No: 2013/19333, Tarih: 10.07.2013

**2. Ceza Dairesi         2012/25392 E.  ,  2013/19333 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça konu motorsikletin konutun eklentisi niteliğinde olan apartman girişinde bulunan merdiven altı boşluğunda bırakılmakla birlikte direksiyon kilidiyle kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olduğunun, yakınanın aşamalardaki anlatımlarından anlaşılması karşısında mahkemenin nitelendirmesinde isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye katılınmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA 10.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2014/6342, Karar No: 2014/5772, Tarih: 14.04.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/6342 E.  ,  2014/5772 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait, davalıya kasko sigortalı aracın park halinde bulunduğu sırada ön gövde tarafından alev aldığı ve bu yanma sonucu aracın elektronik sistemleriyle ön gövde aksamlarının hasar gördüğünün tespit edildiğini, meydana gelen zararın giderilmesi için davalıya yapılan başvuruya ret cevabı verildiğini belirterek araçta meydana gelen hasar nedeniyle davacının uğradığı 16.505,85 TL araç hasarı ile 1.239,00 TL araç kiralama bedeli olmak üzere toplam 17.744,85 TL’nin zarar tarihinden işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... şirketi vekili, davacı aracında meydana gelen hasarın yanma değil kavrulma sonucu gerçekleştiğini, kavrulma sonucu oluşan zararların da kasko ... sözleşmesi teminatı kapsamında bulunmadığını, yine araç kiralama bedelinin de ... teminatı kapsamında olmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulü ile 8.250,00 TL’nin 26.07.2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm

temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 0,90 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 14.4.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2169, Karar No: 2008/4313, Tarih: 14.04.2008

18. Hukuk Dairesi 2008/2169 E., 2008/4313 K.

**18. Hukuk Dairesi 2008/2169 E., 2008/4313 K.**

**- VAKFIN GALLESİNDEN PAY ALMA**- 5737 S. VAKIFLAR KANUNU [ Madde 75 ]

- 2762 S. VAKIFLAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 10 ]

- 2762 S. VAKIFLAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 12 ]

- 2762 S. VAKIFLAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 13 ]

- 2762 S. VAKIFLAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 14 ]

- 2762 S. VAKIFLAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 39 ]

**"İçtihat Metni"**

Dava dilekçesinde, vakfın mallarının ve birleşmiş intifa haklarının tespiti ile fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 10.000,00 YTL'nin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; kesinleşen Beyoğlu İkinci Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13.11.2003 gün ve 2003/328-745 sayılı kararı ile tarafından yönetilen Hacı Hamza Oğlu Bezzazistan-ı Cedit Kethüdası S... A... Vakfı'nın gaileye hak kazanan evladı olduğunun tespit edilmesi üzerine vakfın gelirinden faydalanmak için Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne başvurmasına karşın, vakfın hiçbir gelirinin olmadığı gerekçesiyle istemine olumsuz yanıt verildiğini, oysa vakfın 1963-1973 yıllarında emaneten 1973 yılında mazbutaya alınmasından bu güne kadar da davalı tarafından bizzat idare edildiğini, bu süreler içinde vakfiyede belirtilen taşınmazların gelirleri ve taviz bedelleri ile vakfın diğer gelirlerinin davalı tarafından toplanıp, vakfiye şartları yerine getirilip, gelir fazlasının vakıf evlatlarına intikalinin sağlanmadığını ileri sürerek, vakfın taviz bedelleri dahil olmak üzere tüm malvarlığının tespiti ile, bugünkü tarihe uyarlanarak hesaplanıp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2001-2007 yıllarına ait ödenmesi gereken gaile fazlasından şimdilik 10.000 YTL'nin yıllar itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş; mahkemece, istemin idari iş ve eylemle ilgili olması ve yargı yolu yokluğu nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davaya konu vakıf Hicri 7 Şaban 1118 tarihinde kurulmuş olup, 1963 yılına kadar mütevellileri eliyle, son mütevellinin ölümü üzerine ve 1963-1973 yıllarında emaneten, bu tarihten sonra da mazbutaya alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davaya konu vakıf Hicri 7 Şaban 1118 tarihinde kurulmuş olup, 1963 yılına kadar mütevellileri eliyle, son mütevellinin ölümü üzerine ve 1963-1973 yıllarında emaneten, bu tarihten sonra da mazbutaya alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilmiştir.

Vakıflarda İntifa Haklarının Ne Suretle Tespit ve İta Edileceği Hakkında 17.07.1936 Tarihli Vakıflar Nizamnamesi'ne ek 23.12.1937 tarih 2/7898 sayılı Tüzüğün 30.07.1987 tarihli Tüzükle değişik 5. maddesinin (c) fıkrasında; vakıf gelirlerinden masraflar çıktıktan sonra kalacak fazlanın alakalılara tahsis edileceği belirtildikten sonra 6. maddesinde bu tahsisin ne şekilde yapılacağı düzenlenerek vakfiyesinde vakıf taşınmazların bakım ve onarım şartı bulunan vakıfların gayrisafi gelirlerinden her yıl % 10 oranında ihtiyat akçesi ayrılarak taşınmazların bakım ve onarımlarının yapılacağı, bu oranın vakıfların malvarlığına göre Vakıflar Meclisi kararıyla artırılabileceği, vakıfların yıllık gayrisafi gelir tahsilatından %20 oranında yönetim ve temsil gideri karşılığı alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesine gelir yazılacağı, bu vakıfların gerçekleşen yıllık gayrisafi gelir tahsilatından vakıf için yapılan giderler ve vakfiye şartı gereği yapılan her türlü harcamalar çıkarıldıktan sonra vakıf evlatlarına ve ilgililerine ödenecek intifa hakkının belirleneceği ve bunun doğduğu mali yılı izleyen ilk altı ay içinde vakıf evladı veya ilgilisi olduğunu mali yılın birinci ayında belgeleyenlere yıllık olarak ödeneceği, 7. maddesinde ise vakıf için belirlenen gelir fazlası (intifa hakları) vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğu ve gaileye hak kazandığını kesinleşen mahkeme kararıyla ispat edenlere ve onların evladına Vakıf mazbut ise Vakıflar Genel Müdürlüğü, mülhak ise mütevelli tarafından ödeneceği öngörülmüştür.

2762 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 39. maddesinin ikinci fıkrasında (5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 75. maddesinde) mazbutaya alınan vakıflarda alacaklıların vakfiyeye göre intifa haklarının saklı olduğu belirtildikten sonra 13. maddesinde 10. ve 12. maddelere göre satılacak mallardan ele geçecek paranın bu maddelerde gösterilen yerlere sarf edilinceye kadar nemalan-dırılmasının mecburi olduğu, 14. maddesinde de gerek satış bedelleri ile gerek değişme ile alınacak veya yeniden yaptırılacak gayrimenkullerin evvelki vakıfların adını alacağı vakıflar idaresince kayıtlarına bu suretle işaret edileceği ve tapuya da böylece tescil ettirileceği, 32. maddesinde ise vakıflar idaresinin eline geçecek taviz bedellerinin muhafaza edilerek en faydalı şekilde nema-landırılacağı veya idare meclisinin vereceği karar üzerine bu taviz bedelleri ile gelir getirici inşaat veya ortaklık yapılabileceği hükme bağlanmıştır.

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi; gaileye hak kazandığını mahkeme ilamıyla ispatlayan vakıf evladına ancak kararın kesinleşme tarihinden sonrası için gaile fazlası ödeneceğinden, davalının haksız olarak elde ettiği ileri sürülen miktar, davacının gaile fazlasına hak kazandığı mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne başvurduğu tarih de belirlenip buna göre hesaplanacak bedelin dava tarihine kadar geçecek sürede yıllar itibariyle getireceği kazanç saptanarak yasal kesintiler yapıldıktan sonra davacıya ödenmesine, istem doğrultusunda müteakip yıllar için de aynı şekilde gaile hesabı yapılmasına karar verilmesi gerekirken, yerinde bulunmayan gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla, yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nın 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA), temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 14.04.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.