muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/7291, Karar No: 2024/8889, Tarih: 20.11.2024

3.Değerlendirme

1.Dava, davacı baba tarafından açılan ortak çocukla kişisel ilişki kurulması davasıdır. Mahkemece davacı baba ile ortak çocuk arasında kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiş, kararın davalı anne vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı anne vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2.Dosyanın yapılan incelemesinde taraflar 14.06.2019 tarihinde kesinleşen mahkeme kararı ile boşandıkları, küçük Batın Ayaz'ın ise 02.08.2019 tarihinde doğduğu ve davacı babasının hanesinde nüfusa kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Ortak çocuk Batın Ayaz evlilik birliğinin sona ermesinden itibaren 300 gün içinde doğduğuna göre, 4721 sayılı Kanun'un 287 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince evlilik içinde doğmuş sayılır. Bu nedenle çocuğun velâyeti boşanma kararı nedeniyle askıdadır. Velâyet ve kişisel ilişki düzenlemesi kamu düzenine ilişkin olup kendiliğinden araştırma ilkesi geçerlidir. Bu sebeple hâkim çocuğun üstün yararını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetmek zorundadır. Mahkemece velâyet yönünden bir düzenleme yapılmadan kişisel ilişki yönünden bir düzenleme yapılması doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek halinde yatırana geri verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7042, Karar No: 2014/5130, Tarih: 16.04.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/7042 E.  ,  2014/5130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 16.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2317, Karar No: 2019/4337, Tarih: 24.06.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/2317 E.  ,  2019/4337 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, davalının anataşınmaza ait aidatlarını ödemediği için gecikme tazminatı ile birlikte 11.928,00 TL ödenmesi için ... 2. İcra Müdürlüğünün 2013/7968 Esas sayılı dosyasından icra takibinde bulunduklarını, davalının icra takibine itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, 11.928,00 TL alacağın yasal faizi ile birlikte alınmasını, icra takibine yapılan itirazın kaldırılması istenilmiştir.

Mahkemenin 16/09/2014 tarih ve 2014/970 E.- 2014/1303 K. sayılı davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 22/01/2018 gün ve 2017/1280 Esas - 2018/349 Karar sayılı kararı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava ortak gider alacağına yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

SONUÇ: 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. madde 1. fıkrasına göre; Bölge Adliye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazetede ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. 2. fıkrasına göre; bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454. madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu kararlara ilişkin dosyalar bölge adliye mahkemelerine gönderilemez. 3. fıkrasına göre; bu Kanunda bölge adliye mahkemelerine görev verilen hallerde bu mahkemelerin göreve başlama tarihine kadar 1086 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

Dosya içerisindeki belgelerin incelenmesinde; ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 26/12/2018 tarihli 2018/586 E. - 2018/1377 K. sayılı kararında 8 gün Yargıtay, kısa kararında ise tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verildiği anlaşılmışsa da aynı mahkemece daha önce 16/09/2014 tarihinde verilen 2014/970 E. - 2014/1303 K. sayılı kararın Yargıtay 20. Hukuk Dairesince incelenerek 2017/1280 E. - 2018/349 K. sayılı kararıyla bozulmasına karar verildiği görülmekle; 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi uyarınca bölge adliye mahkemelerinin görevli olmadığı ve 1086 sayılı HUMK'nın uygulanması gerektiğinden ilgili kararın istinaf yoluna değil temyiz yoluna tabi olduğu tespit edilmiştir.

... 1.Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/586 E. - 2018/1377 K. sayılı kararı, davalı vekiline 04.01.2019 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak yasal 8 günlük süreden sonra 16.01.2019 tarihinde karar temyiz edilmiştir. Bu durumda HUMK'nın 437. maddesi hükmünde öngörülen 8 günlük temyiz süresi geçmiş bulunduğundan, 1.6.1990 gün ve 1989/3 E. - 1990/4 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca temyiz isteminin süreden REDDİNE, temyiz harcının istek halinde iadesine 24/06/2019 günü oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Temyiz incelemesinde 1086 sayılı HUMK’nın uygulanması gerektiği, sulh mahkemesi kararlarının temyiz süresinin tebliğden itibaren 8 gün olduğu açıktır.

Ne var ki; Sulh Hukuk Mahkemesi, kısa kararında, karara karşı temyiz yolu açık olmak üzere ve temyiz süresi "8 gün" olmasına rağmen istinaf yasa yolu açık olmak üzere "iki hafta" olarak belirlemiş, bu hüküm kararı temyiz eden davalı vekiline 04/01/2019 tarihinde tebliğ edilmiş, mahkemenin belirlediği iki haftalık sürede ancak yasal 8 günlük süreden sonra 16.01.2019 tarihinde karar temyiz edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, kanun yolu başvurusunda, mahkemece hatalı belirlenen sürenin mi, kanunda belirlenen sürenin mi uygulanması gerektiği, mahkeme kararında belirtilen sürenin kabul edilmemesi halinde adil yargılanma hakkı kapsamında yer alan mahkemeye erişim hakkının engellenip engellenmediğinin incelenmesi gerekir.

Anayasanın 36. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş, yine taraf olduğumuz, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde de, herkesin kişisel hak ve yükümlülükleriyle ilgili her türlü iddiasını mahkeme önüne getirme hakkı güvence altına alınmış olup, bu madde kapsamında, mahkeme kararlarına karşı kanun yolu başvurusunda bulunma hakkı, adil yargılanma hakkı kapsamındadır.

Yasal düzenlemeler ve belirtilen olgular ışığında değerlendirildiğinde; davalılar, mahkemenin kısa ve gerekçeli kararında belirtilen süreye uyarak, bu süre içinde temyiz başvurusunda bulunmuştur. Hâkim, uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmünü tespit edip uygulamakla yükümlüdür (1086 sayılı HUMK.m.76, 6100 sayılı HMK 33. maddesi). Mahkemenin, kanun yolunu ve süresini taraflara doğru gösterme yükümlülüğü gözönüne alındığında, mahkeme tarafından kanun yolunun ve süresinin hatalı gösterilmesi sonucu davanın taraflarının kanun yolu başvuru talebinin süreden reddedilmesi, hatanın tüm sonuçlarının davanın taraflarına yüklenmesi, adil yargılanma hakkı kapsamında adalete erişim hakkının sınırlandırılmasıdır.

Anayasanın 40. maddesinin ikinci fıkrası ve 6100 sayılı Kanunun 297. maddesinin (ç) bendi uyarınca, hükümde, kanun yolları ve süresinin gösterilmesi bir zorunluluk olduğu gibi HMK'nın 297/2. fıkrasında “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” vurgusu yapılmıştır. Yargı kararlarına karşı başvurulacak kanun yolu ile süresinin hükümde açıkça ve doğru olarak gösterilmemiş olması bu hakkın etkin bir şekilde kullanılmasını doğrudan engelleyecek ve hak arama hürriyetinin ihlal edilmesine sebep olacaktır.

Her ne kadar kanun yolu ve süresi, ilgili kanun maddelerinde açıkça belirtilmiş ise de, yargı organlarının yanlış yönlendirmesi sonucunda ilgililerin hak kaybına uğramayacağının kabul edilmesi gereklidir.

Karardaki yanlış yönlendirmenin hak kaybına yol açacağı açıktır, kanun yolunun ve kanun yoluna başvurma süresinin yanlış gösterilmesi bozma sebebi olmalıdır. Hakimin lehe verdiği karar hak sahibinin hak kaybına yol açacak şekilde yorumlanamaz. Kararın hüküm kısmı bir bütün olarak temyize tâbidir.

Bu gibi hallerde, usul kurallarının mahkemeye erişim hakkını kısıtlayacak şekilde katı uygulanmaması, mahkemenin kanun yolu ve süresini hatalı belirlemesi halinde, kararda belirtilen süreye uyularak yapılan kanun yolu başvurusunun, adil yargılanma hakkı ve mahkemeye erişim hakkı kapsamında süresinde yapıldığının kabul edilmesi gerektiği görüşünde olduğumdan, temyiz başvurusu süresinde kabul edilerek, temyiz incelemesinin yapılması gerektiğini düşündüğümden, sayın çoğunluğun kararına katılamıyorum.

KARŞI OY YAZISI

Mahkemece verilen kararda, dosyanın daha önce Yargıtay incelemesinden geçip bozulmuş olması nedeniyle 8 gün içinde temyize tabi olmasına rağmen, kısa kararda yasa yolu olarak “istinaf yasa yolu açık olmak üzere iki hafta” olarak belirtilmiştir. Bu karar, davalı vekiline 04.01.2019 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekili bu kararı 8 gün geçtikten sonra ancak mahkemenin kararında belirttiği süre olan iki hafta dolmadan temyiz etmiştir.

Buradaki ihtilaf; esasen temyize tabi bir kararın, mahkemece yanlış değerlendirme yapılarak istinafa tabi olduğunun kararda bildirilmesi ve davalıların da mahkeme kararında belirtilen kanun yoluna belirtilen süre içinde istinaf başvurusu yapmış olması nedeniyle bu başvurunun süresinde ve usulüne uygun olup olmadığından kaynaklanmaktadır.

Anayasanın 40.maddesinde “(Ek fıkra: 3/10/2001-4709/16 md.) Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.” Hükmü yer almaktadır.

Yine, 6100 sayılı HMK nın “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297. maddesinin “ç” bendinde; “ Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresinin” kararda yer alması gerektiği belirtilmiştir.

Anayasanın 40.maddesinde “(Ek fıkra: 3/10/2001-4709/16 md.) Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.” Hükmü yer almaktadır.

Yine, 6100 sayılı HMK nın “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297. maddesinin “ç” bendinde; “ Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresinin” kararda yer alması gerektiği belirtilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de kararlarında, kanun yollarına başvuruyu adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirmektedir.

Yukarıda da belirtildiği üzere bir kararın istinafa veya temyize tabi olup olmadığını belirleme görevi hâkime verilmiştir. Hâkim, hükmünün hangi kanun yoluna tabi olduğunu ve süresini kararında doğru olarak belirtmek zorundadır.

Bir hükmün hangi kanun yoluna tabi olduğunu belirlemek hukuki bir muhakemeyi gerektirmektedir. Nitekim bu konuda zaman zaman Yargıtay ile Bölge Adliye Mahkemeleri ya da ilk derece mahkemeleri arasında da görüş ayrılıkları olmaktadır.

Olayımızda verilen hüküm esasında istinafa tabi bir hükümdür. Ancak daha önce dosya Yargıtay’a gelip bozulduğu için yerel mahkemece verilen karar doğrudan Yargıtay’a gönderilmesi gerekmektedir. Mahkemece bu husus yanlış muhakeme edilerek istinafa tabi olduğu kararına varılmıştır. Mahkemenin dahi yanlış bir değerlendirme yaptığı bir konuda hukuk eğitimi almamış kişilerin kararda yazanın aksine doğru bir değerlendirme yapmasını beklemek hakkaniyete uygun düşmeyeceği gibi, mahkemenin kararında bildirdiği kanun yoluna başvuran tarafın başvurusunu hak kaybına yol açacak şekilde aleyhine değerlendirip kanun yoluna müracaatını engelleyecek biçimde yorumlamak adil yargılanma hakkının da ihlali niteliğindedir.

Kanun yolu süresinin yanlış bildirilmesinden farklı olarak kanun yolunun yanlış yazılmış olması, bu hususun tespitinin bir hukuki muhakemeyi gerektirmesi nedeniyle kanun yoluna başvuran kişinin aleyhine değerlendirilemeyeceği ve adil yargılama ilkesine aykırılık teşkil edeceği, bu nedenlerle yapılan kanun yolu başvurusunun süresinde olduğu kanaatinde olduğumdan temyiz süresinin geçirildiğine dair çoğunluk görüşüne katılmayarak temyiz incelemesinin yapılması gerektiği düşüncesi ile sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2021/2088, Karar No: 2021/3716, Tarih: 02.06.2021

**14. Hukuk Dairesi         2021/2088 E.  ,  2021/3716 K.**

**"İçtihat Metni"**

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 06/08/2013 gününde verilen dilekçe ile taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10/11/2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi ilgili kişi ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davalılardan ...'in Yalova 3. Noterliği 18.02.1998 tarih ve 1692 yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile 174, 442 (yeni 112 ada 47 parsel) ve 1867 (yeni 116 ada 103 parsel) parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin tamamını müvekkillerinden ...'a; davalılardan ...'nın Yalova 3. Noterliği 18.02.1998 tarih 1693 yevmiye numaralı ve Yalova 3. Noterliği 18.02.1998 tarih 1744 yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile 174, 442 (yeni 112 ada 47 parsel), 1867 (yeni 116 ada 103 parsel), 343 (yeni 117 ada 44 parsel) ve 344 (yeni 117 ada 43 parsel) parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin tamamını müvekkillerinden ...'a; bir kısım davalılar murisi ...'in 27.10.1997 tarih ve 13986 yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile 343 (yeni 117 ada 44 parsel) parsel sayılı taşınmazdaki hisselerinin tamamını müvekkillerinden ...'a; bir kısım davalılar murisi ...'in 11.11.1997 tarih ve yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile 343 (yeni 117 ada 44 parsel) ve 344 (yeni 117 ada 43 parsel) parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin tamamını müvekkillerinden ...'a; satmayı vaad ettiklerini ve satış bedelinin tamamını ödediklerini, intikal işlemi yeni gerçekleştiğinden zamanaşımı süresinin de yeni işlemeye başladığını, sözleşmeye göre davalıların dava konusu taşınmazın intikalini yaptırarak davacılara ferağını vermesi gerekirken bugüne kadar tapu intikalini yapmaktan kaçındıklarını, taşınmazın davalılar üzerindeki tapularının iptaline ve müvekkili davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 25.11.2014 tarihli dilekçesi ile; davalı ...'ya ait 174, 442 (yeni 112 ada 47 parsel) ve 1867 (yeni 116 ada 103 parsel) parsel sayılı taşınmazdaki hisseleri için açmış oldukları davadan vazgeçtiklerini beyan etmiştir.

Bir kısım davalılar, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinde murislerinin imzasının bulunmadığı gibi para da almadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Bir kısım davalılar, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinde murislerinin imzasının bulunmadığı gibi para da almadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile davalılardan ...'in 174 parsel, 112 ada 47 parsel, 116 ada 103 parsel sayılı taşınmazlardaki, davalılardan ...'nın 117 ada 43 ve 44 parsel sayılı taşınmazlardaki, davalılardan ... mirasçılarının 117 ada 44 parsel sayılı taşınmazdaki, davalılardan ... mirasçılarının 117 ada 43 ve 44 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, davalılardan ...'nın 174 parsel, 112 ada 47 parsel ve 116 ada 103 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü, ilgili kişi ... vekili temyiz etmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 32. maddesi; "Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine, mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verileceğini, aynı Kanunun 33. maddesinde ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması ve mahkemece, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimselerin belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilanla çağırılması ve bu sürenin ilk ilanın yapıldığı günden başlayarak en az altı ay olduğunu hükme bağlamıştır.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir. Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı HMK’nin 27. maddesinde de “Hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

Somut olay incelendiğinde; İstanbul 15. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 25.06.2015 tarih ve 2013/534 E. 2015/373 K. sayılı kararı ile davacı ...'nın 10 yılı aşkın süredir haber alamadığı annesi ...'nın gaipliğine karar verilmesini istediği, mahkemece davanın kabulü ile ...'nın gaipliğine, kararın 01.12.2001 tarihinden itibaren hüküm ifade etmesine karar verildiği görülmüştür. İstanbul 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 14.01.2016 tarih ve 2015/1326 E. 2016/26 K. sayılı kararı ile gaipliğine karar verilen ...'nın tek mirasçısının ... olduğu anlaşılmıştır. Gaipliğine karar verilen ... mirasçısı ...'nın davaya dahil edilerek karar verilmesi gerekirken yokluğunda taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir. Ayrıca güncel tapu kayıtları getirtilmeden karar verilmesi de doğru görülmemiş, açıklanan nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle ilgili kişi ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.06.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13899, Karar No: 2015/9369, Tarih: 25.05.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/13899 E.  ,  2015/9369 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA(KAPATILAN) 11. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/10/2013

NUMARASI : 2011/1323-2013/856

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; 3417 sayılı Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanun uyarınca, müvekkili kurum tarafından dava dışı ... Belediye Başkanlığından tahsil edilen tasarruf keseneklerinin, davalı idare adına ilgili banka hesabına yatırıldığını, ancak dava dışı ... Belediye Başkanlığı tarafından müvekkili kurum aleyhine açılan dava sonucunda, tahsil edilen tasarruf keseneklerine uygulanan gecikme zamlarına işletilen faizlerin iptaline karar verildiğini, kararın kesinleşmesi üzerine başlatılan icra takibi sonucunda 04.12.2009 tarihinde müvekkili kurum bütçesinden 6.233,72 TL ödendiğini ileri sürerek; 6.223,72 TL nin ödeme tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; "...Davacı kurumun dava dışı ve aleyhine dava açan ... Belediye Başkanlığı aleyhine prim borcuna gecikme zammı ile birlikte faiz yürüttüğü, gecikme zammının aynı zamanda bir temerrüt faizi niteliği taşıması sebebi ile dava dışı Belediyenin açmış olduğu davada da belirlendiği üzere fazladan tahsil edildiği, bu tahsilatın yapılmasında davalı kurumun herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, hatanın davacı kurumun uygulamasından kaynaklandığı, davalı Kurum hesabında haksız bir zenginleşme olmadığı, bu durumun gerekçeli ve denetime uygun bilirkişi raporu ile de irdelenmiş olduğu..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

./..

Dava, davacı kurum tarafından dava dışı belediyeden tahsil edilen tasarruf kesenekleri, gecikme zammı ve gecikme zammına yürütülen faizin davalı idare hesabına aktarılmasından sonra, dava dışı belediye tarafından açılan dava sonucunda faize faiz yürütüldüğü gerekçesiyle gecikme zammına yürütülen faizin iadesine dair verilen hükmün icra kanalıyla infaz edildiği iddiasıyla, alacak istemine ilişkindir.

./..

Dava, davacı kurum tarafından dava dışı belediyeden tahsil edilen tasarruf kesenekleri, gecikme zammı ve gecikme zammına yürütülen faizin davalı idare hesabına aktarılmasından sonra, dava dışı belediye tarafından açılan dava sonucunda faize faiz yürütüldüğü gerekçesiyle gecikme zammına yürütülen faizin iadesine dair verilen hükmün icra kanalıyla infaz edildiği iddiasıyla, alacak istemine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; dava dışı belediye tarafından davacı kurum aleyhine Tokat İş Mahkemesinde açılan kısmi davada, davacı kurumun son 10 yılda gerek kendi mevzuatından doğan alacakları, gerekse davaya konu tasarruf kesenekleri için uyguladığı gecikme zammına faiz uygulamak suretiyle dava dışı belediyeden 17.038,15 TL yasal faiz tahsil ettiğini bildirdiği, mahkemece taleple bağlı kalınarak 1.000 TL nin tahsiline karar verildiği, hükmün kesinleşmesini müteakip icraya konulması üzerine yargılama giderleri ve faizi ile birlikte davacı kurumca 6.233,72 TL olarak ödendiği, dava dışı belediye tarafından davacı kurum aleyhine geriye kalan 16.038,15 TL alacak için Ankara 17. İş Mahkemesinde açılan ek davanın ise derdest olduğu belirlenmiştir.

Somut olayda; davacı kurumun, dava dışı belediyeye ödediği miktarın davalı idare açısından sebepsiz zenginleşme oluşturduğu iddiasıyla dava açtığı, ancak davacı kurum aleyhine açılan kısmi davada hüküm altına alınan faiz alacağının kaynağını oluşturan alacak kalemleri (bu arada tasarruf keseneklerinden kaynaklanan faiz alacağı) hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, dolayısıyla davacı kurumun alacağını talep etme hakkının, aleyhine açılan ek davanın kesinleşmesini müteakip dava dışı belediyeye ödeme yaptığı tarihte doğacağı açıktır.

Bu durumda, mahkemece; davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile esastan reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Davanın reddi sonucu itibariyle doğru olduğundan, HUMK. nun 438/9. maddesi uyarınca hükmün gerekçesinin açıklandığı şekliyle değiştirilmek suretiyle ONANMASINA, 25.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.