muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/7095, Karar No: 2024/3220, Tarih: 24.04.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/7095 E.  ,  2024/3220 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/312 Esas, 2022/1198 Karar

HÜKÜM : Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/218 E., 2021/863 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili banka ile imzalamış olduğu "Teminatlı Bch Kredisi" ve "Kredili Mevduat Hesabı" kredilerinden doğan borcunu ödemediğini, bunun üzerine Kilis Noterliği'nin 07.05.2015 tarih 11550 yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalıya 15.07.2015 tarihinde tebliğ olunarak hesap kat edildiğini, ihtarnameye rağmen davalının borcunu ödemediğini, Gaziantep 13. İcra Müdürlüğünün 2015/98122 E. sayılı takip dosyası ile borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın borca itiraz ettiğini ileri sürerek borçlunun itirazının iptaline, haksız itirazdan dolayı davalının alacağın %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı kurumun itirazının hiçbir dayanağı olmadığını, dekont üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, davacı kurumun personelinin banka adına kredi kullandırmak amacıyla müvekkilinin işyerine gelerek kredi sözleşmesi için imza aldığını, kredinin kefili için ....'un imzasının alındığını, müvekkili tarafından para çekilmediğini, banka tarafından paranın ödendiğini gösteren dekont altındaki imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek açılan davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ödeme dekontları üzerindeki imzaların davalıya ait olduğunun tespit edilemediği, banka şubesinde yapılan zimmet ve yolsuzluk suçlarından dolayı Kilis Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/40 E. sayılı dosyası ile ceza davasının açıldığı, davalının ceza davasında şüpheli olmadığı gibi hakkında bankada yapılan yolsuzluklar ile ilgili suç duyurusunda bulunulmadığı ve dava açılmadığı, bu nedenle ceza yargılamasının beklenmesinin uygun olmadığı, davacı kurumun düzenlediği müfettiş raporunda ödeme fişleri üzerindeki imzaların davalının banka sistemindeki imzalar ile uyumlu olmadığı yönünde tespit yapıldığı, davacı bankanın imzaların davalıya ait olmadığını bilmesine karşın davalı hakkında icra takibi yaptığı gerekçesiyle; ispatlanamayan itirazın iptali davasının reddi ile davacı bankanın davalı aleyhine icra takibi yapmakta haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle davacı aleyhine alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dosyadaki delil durumuna aykırı olduğunu, mahkemenin hükme esas aldığı 22.09.2014 tarihli S-14-089 numaralı teftiş raporunun yeterli düzeyde incelenmediğini, mahkemenin raporun 77. sayfasındaki bir cümleyi tabiri caizse cımbızla çekerek gerekçesini oluşturduğunu, rapordaki cümlede; "kredi kullandırım ve ödeme fişleri üzerindeki imzaların, müşterimizin Bankamız sistemindeki imza örnekleriyle uyumlu olmadığı" nın yazdığını, ancak teftiş kurulunun davacı bankanın kendi iç denetim mekanizması olan bir kurum olduğunu, mahkemeler gibi yargılama yapmadığı gibi uzman teknik bilirkişi incelemelerini de yapmadığını, imzanın kişinin eli ürünü olmasının asıl olan olduğunu, oturarak, ayakta ya da bir başka pozisyonda duran imza sahibinin imzasının yüzde yüz aynı olma ihtimalinin olmadığını, bu yüzden de bu tip durumlarda teknik bilirkişi incelemelerine, kriminal raporlara ihtiyaç duyulduğunu, teftiş raporunun böyle bir yetkisinin ve vazifesinin bulunmadığını, banka ekranlarındaki imza örneklerinin yaklaşık benzerliğinin ele alındığını, uyum incelemesinin ancak ve ancak uzman kişilerce yapılabileceğini, mahkemenin raporu detaylı ve bir bütün olarak incelemiş olsaydı bu kanaatinin değişeceğini, neticesinde bilirkişi raporu alınarak raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesinin sağlanacağını, teftiş raporunun 79. sayfasının son kısmında teftiş kurulu başkanlığının tüm araştırma ve inceleme sonrası nihai görüşünün yer aldığını, teftiş raporunda toplanılan tüm bilgi ve belgelerin sayın mahkemenin dikkatini çekmediği, araştırma gereği de duymadığını, davalı ..., kefili Ferhat Tabur ve davalının oğlu ...'in birbiriyle olan ilişkileri ile dava dışı ...ile olan ilişkilerinin mahkemenin hiç dikkatini çekmediğini, her nedense kişisel ilişkileri nedeniyle olsa gerek davalı ...'in dava dışı ...hakkında şikayetçi olmadığı gibi suç duyurusunda da bulunmadığını, bunu destekler Kilis 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/40 E. sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu olduğunu, davalı ...'in müvekkili banka ile Genel nakdi ve gayrinakdi kredi sözleşmesi imzaladığının tespit edildiğinden davaya konu krediyi kullandığı ve dekontları imzaladığının da kuşkusuz olduğunu, davaya konu kredi sözleşmelerindeki imzanın davalıya ait olduğunun adli tıp raporu ile sabit olduğunu, İlk Derece Mahkemesince, 01.08.2018 tarihinde İstanbul 12

. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/40 E. sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu olduğunu, davalı ...'in müvekkili banka ile Genel nakdi ve gayrinakdi kredi sözleşmesi imzaladığının tespit edildiğinden davaya konu krediyi kullandığı ve dekontları imzaladığının da kuşkusuz olduğunu, davaya konu kredi sözleşmelerindeki imzanın davalıya ait olduğunun adli tıp raporu ile sabit olduğunu, İlk Derece Mahkemesince, 01.08.2018 tarihinde İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/82 talimat dosyası ile dava konusu dekontlar üzerindeki imzalar hakkında bilirkişi raporunun alındığını, raporda imzalar arasında genel oluşturuş hareketleri ve yön bakımından benzerliklerin tespit edildiğini, bu hususun değerlendirilmediğini, müvekkili bankanın kötü niyetli hareketle icra takibini haksız başlatması hususunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, teftiş kurulu raporunun gerekçeli kararına gerekçe olarak alınacaksa raporun tam ve bir bütün olarak incelenmesinin gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, incelenen Kilis Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/40 E. sayılı dosyası, davacı banka tarafından düzenlenen müfettiş soruşturma raporu, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/82 Talimat sayılı dosyasında düzenlenen imza incelemesine ilişkin bilirkişi heyeti raporu, 22.08.2018 tarihli Adli Tıp Fizik İhtisas Dairesinin raporu ve icra takip dosyası birlikte değerlendirildiğinde; tarih ve limit bilgisi bulunmayan GKS üzerinde davalının imzaları bulunsa dahi, krediye ilişkin ödeme dekontlarında bulunan imzaların davalıya ait olduğunun tespit edilemediği gerekçesiyle itirazın iptali talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararında her ne kadar davacı bankanın; imzaların davalıya ait olmadığını bildiği halde icra takibi yapması nedeniyle kötü niyetli olduğu gerekçesiyle kötü niyet tazminatına hükmedilmiş ise de; teknik bir bilgi ve incelemeyi gerektiren bir konu olan imza incelemesinde, imza incelemesinde uzman olmayan müfettiş tarafından düzenlenen soruşturma raporundaki ifadeler nedeniyle alacağına kavuşmak için GKS de imzası bulunan davalı aleyhine icra takibi yapan davacı bankanın kötü niyetinden bahsedilemeyeceği; davacı takip alacaklısı yönünden kötüniyet tazminatının koşulları oluşmadığından, davalının bu talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi usul ve kanuna aykırı olup, karar bu yönüyle yerinde olmadığı, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; teftiş raporuna göre kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekeceğinden kararın bu yönden bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, bankacılık işlemlerinden kaynaklanan itirazın iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı Kanun'un 67 nci maddesi ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ...Ş vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı Kanun'un 67 nci maddesi ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ...Ş vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelemesine gelince; davacı banka davalının borçlu olduğundan bahisle icra takibine girişmiş ve takip dayanağı olarak da kredi sözleşmesi ile kullandırılan kredinin davalıya ödendiğine ilişkin ödeme dekontuna dayanmıştır. Davalı, davacı Banka ile hiçbir kredi sözleşmesi imzalamadığını, para tahsil etmediğini, banka evraklarında hiçbir imzası bulunmadığını savunmuştur. Mahkemece takibe dayanak belgelerdeki imzaların davalıya ait olmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, bu gerekçe Bölge Adliye Mahkemesince de benimsenmiş; ancak davacı bankanın icra takibi yapmakta kötü niyetli olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden kurulan hükümle davalının kötü niyet tazminatı istemi red edilmiştir.

2004 sayılı Kanun'un 67 nci maddesinin ikinci fıkrası "takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu görülürse alacaklı diğer tarafın talebi üzerine" uygun bir tazminata hükmeder." ibaresini taşımaktadır. Davacı Banka, basiretli bir tacir gibi davranarak gerçek borçlu (kendisi ile kredi sözleşmesi imzalayan) aleyhine takip yapması gerekirken sözleşmelerde ve dekontlarda imzası bulunmayan davalı hakkında takibe girişmekle haksız ve kötü niyetli bir takip başlatmıştır. O halde davalının kötü niyet tazminatının da kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle bu talebin reddedilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4645, Karar No: 2018/10237, Tarih: 25.09.2018

**2. Ceza Dairesi         2018/4645 E.  ,  2018/10237 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 02.09.2009 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkumiyete konu suçun işlendiği 15.04.2011 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun müştekisi tespit edilemeyen otomobilin kilitli kapısını tornavida yardımı ile açarak teybi çalması şeklinde gerçekleşen hırsızlık suçundan eylemine uyan TCK'nın 142/1-b, 31/3. maddelerinde öngörülen cezanın miktar ve nev’i itibariyle tabi olduğu TCK'nın 66/1-e, 66/2, 67/4. maddeleri uyarınca hesaplanan 7 yıl 12 aylık zamanaşımının, suçun işlendiği 01/02/2004 tarihi ile hüküm tarihi arasında gerçekleştiği gözetilmeden; yargılamaya devamla yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 25.09.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/33181, Karar No: 2015/36796, Tarih: 15.12.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/33181 E.  ,  2015/36796 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile ... . ... şirketi vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ...Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 06/02/2014 tarih ve ... sayılı hükmün Dairenin ... tarih ve ... sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Davacı, davalı şirket ile aralarında 5000 adet lazer yazıcı alımına ilişkin 22.4.2011 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 24. maddesi gereğince % 20 oranında iş artışı yapılarak 1000 adet lazer yazıcı daha sipariş edildiğini, sözleşmenin 25.3 maddesi gereği iş artışı yapılması nedeniyle işin süresinin uzatıldığını ve 1000 adet yazıcının teslimi için davalı yükleniciye 10.12.2011 tarihine kadar süre verildiğini, ancak yazıcıların son teslim tarihi geçmesine rağmen teslim edilmemesi üzerine 4735 sayılı yasa ile sözleşme ve şartname hükümleri çerçevesinde davalı şirkete lazer yazıcıları 10 gün içerisinde teslim etmesi için ihtar gönderildiğini, ihtar yazısına rağmen edimini ifa etmeyen davalının sözleşmesinin 18.01.2012 tarihinde feshedildiğini, idari şartnamenin 51.1 ve sözleşmenin 34.2 maddeleri gereğince davalıya 22.344,00 TL gecikme cezası uygulandığını, bu miktarın 1.2.2012 tarihli yazı ile davalıdan istenilmesine rağmen herhangi bir ödemenin yapılmadığını ileri sürerek, 22.344,00 TL gecikme cezasının temerrüt tarihi olan 07/02/2012 tarihinden itibarin ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, sözleşmede öngörülen cezai şartın ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olduğunu, asıl borç doğmadığından cezai şartın da talep edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek üzere, bir an için gecikme cezasının talep edilebileceği kabul edilse dahi, davacı idarenin ancak 10 günlük süre ile sınırlı olarak gecikme cezası talep edebileceğini, 19 günlük gecikme cezası talebinin yasaya uygun olmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Davalı, sözleşmede öngörülen cezai şartın ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olduğunu, asıl borç doğmadığından cezai şartın da talep edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek üzere, bir an için gecikme cezasının talep edilebileceği kabul edilse dahi, davacı idarenin ancak 10 günlük süre ile sınırlı olarak gecikme cezası talep edebileceğini, 19 günlük gecikme cezası talebinin yasaya uygun olmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, “taraflar arasında kararlaştırılan cezanın 4735 sayılı Kanun’un amacına uygun bir kararlaştırma olduğu, olayda BK.nun seçimlik ceza ve ifaya eklenen ceza hükümlerinin uygulanma yerinin bulumadığı, davacının sözleşme ve şartnamede kararlaştırılan gecikme tazminatını istemeye haklı olduğu” gerekçesiyle davanın kabulüne, 22.344,00 TL gecikme cezasının temerrüt tarihi olan 07/02/2012 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, davalı tarafından temyiz edilen hüküm, Dairemizce özetle, “….taraflar arasındaki sözleşmedeki kararlaştırma, BK. 158/2 maddesinde düzenlenmiş olan ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olup, alacaklı sözleşmeye aykırılık halinde hem ifayı hem de cezai şartı isteyebileceği halde, davacı sözleşmeyi feshedip ifa talebinden vazgeçtiğinden cezai şart talep edemez. Öyle olunca Mahkemece cezai şarta yönelik talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.” açıklamasıyla bozulmuş olup, davacı karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

1-Kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler karşısında usulün 440.maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmadığından, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, ihale üzerine imzalanan 22.4.2011 tarihli sözleşmede öngörülen edimin yerine getirilmemesi nedeniyle, malzemelerin teslim edilmesi gereken tarih ile sözleşmenin fesih tarihi arasındaki 28 günlük dönem için gecikme tazminatının ödetilmesini talep etmiştir. Davalının, sözleşmede öngörülen normal ve cezalı süreler içinde ihale konusu malzemeleri teslim etmemesi üzerine sözleşmenin davacı tarafından feshedildiği uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, dava konusu edilen gecikme cezasının niteliği ve istenebileceği süreye ilişkindir. Davacı, sözleşmenin fesih tarihine kadar olan 28 günlük süre için gecikme tazminatı talep ederken davalı ise, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olan bu tazminatın istenemeyeceğini savunmaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 20 maddesinin 1. fıkrasında, yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dökümanında belirlenen gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde sözleşmenin idare tarafından feshedilebileceği belirtilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 34.1. maddesinde, “İdare tarafından, bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı veya malları süresinde teslim etmemesi halinde 10 gün süreli-yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.”, 34.2. maddesinde, “Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malın kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi halinde, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı İhtar yapılarak gecikilen her takvim-günü için teslim edilmeyen kısmın bedelinin % 0,2 oranında gecikme cezası uygulanır.”, 34.3. maddesinde, "Gecikme cezası, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Bu ceza tutan; ödemelerden ve kesin teminat ile varsa ek kesin teminatlardan karşılanamaması halinde Yükleniciden ayrıca tahsil edilir.”, 34.4.maddesinde, İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek, alım konusu iş genel hükümlere göre tasfiye edilir.” Hükümleri, idari şartnamenin “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 51.1. maddesinde, “Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malın/işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi/bitirmemesi halinde idare tarafından en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen/bitirilmeyen kısmın bedelinin % 0,2 oranında gecikme cezası uygulanır.”, 52.2. maddesinde, “İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.”, 51.3. maddesinde de, “Gecikme cezası ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Bu cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.” hükümleri bulunmaktadır.

Böylece taraflar arasında kararlaştırılmış olan sözleşmede, normal teslim süresinin bitmesiyle davacı idarenin hemen fesih ihtarında bulunamayacağı, bunun için 10 gün bekleyeceği, buna karşılık davalı yüklenicinin de gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen/bitirilmeyen kısmın bedelinin % 0,2 oranında ceza ödeyeceği kabul edilmiştir. 4735 sayılı yasaya tabi idareler kamu hizmeti ifa ederler. İhale işlemleri de bu hizmetin gereklerindendir. İhale ve mal teslimi işlemlerinin gecikmesi, hizmetin aksamasına, gecikmesine ve dolayısıyla kamunun bundan zarar görmesine neden olur. Bu yüzden bu tür sözleşmelerdeki ceza koşulu nitelendirilirken, idarelerin açıklanan özelliği gözden uzak tutulmamalıdır. Davacı, sözleşme ve idari şartnamenin yukarıda değinilen hükümleri uyarınca fesih ihbarından önce 10 gün beklemek zorunda kalmış ve böylece fesihten öncesine ait olmak üzere bu cezayı isteme hakkını kazanmıştır. Şu durumda taraflar arasında kararlaştırılan cezanın, 4735 sayılı yasanın amacına uygun bir kararlaştırma olduğunun, olayda Borçlar Kanunu’nun seçimlik ceza ve ifaya eklenen ceza hükümlerinin uygulanma yeri olmadığının kabulü gerekir. (Bkz. Dairemize ait aynı yöndeki ...sayılı 22.2.2000 tarihli karar, Hukuk Genel Kurulu’nun ...sayılı 28.3.2001 tarihli kararı ile benimsenmiştir.)

O halde davacının, sözleşme ve şartnamede kararlaştırılan gecikme tazminatını isteme hakkı vardır. Nitekim mahkemenin kabulü de bu yöndedir. Ne var ki az yukarda değinilen 4735 sayılı Kanun, sözleşme ve şartname hükümleri gereğince davacının gecikme tazminatı ile ilgili isteminin 10 günle sınırlı olmak üzere kabulüne karar verilmesi gerekirken, mahkemece 28 gün üzerinden gecikme tazminatına hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Mahkeme kararının bu nedenle bozulması gerekirken, Dairemizce 18.5.2015 tarihli ... sayılı ilamda sehven, “davacının cezai şart talep edemeyeceği” belirtilerek kararın bozulduğu bu kez yapılan inceleme ile anlaşılmış olduğundan, davacının karar düzeltme talebinin kabulüne, Dairemize ait ... sayılı ilamın kaldırılmasına, hükmün yukarda açıklanan değişik nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer karar düzeltme itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle, davacının karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemize ait 18.5.2015 tarihli.... sayılı ilamın kaldırılmasına, hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.