muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2503, Karar No: 2024/5362, Tarih: 04.07.2024

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, çocuk ile baba arasındaki kişisel ilişkinin tamamen kaldırılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, çocuk ile baba arasında kurulan kişisel ilişkinin tamamen kaldırılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 323 üncü maddesi.6100 sayılı Kanun’un 190 ıncı, 353 üncü madde, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi ile 371 inci maddesi, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi 3. maddesi, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi 9 uncu ve 12 nci maddesi, Çocuk Haklarının Kullanılmasına Dair Avrupa Sözleşmesi 3 üncü, 4 üncü ve 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1192, Karar No: 2025/2452, Tarih: 08.05.2025

**1. Hukuk Dairesi         2024/1192 E.  ,  2025/2452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/285 E., 2023/712 K.

Mahkeme kararı, süresi içinde davacılar vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan doğusu tapulama harici ve 162 parsel, batısı kuru dere, kuzeyi tapulama harici ve 162 parsel, güneyi tapulama harici olan taşınmazın davacıların murisi olan ...’ın 40 yılı aşkın süre ile zilyetliğinde olduğunu, taşınmazın imar-ihya edilerek erik ve kayısı bahçesi ve fıstıklık olarak kullanıldığını, daha sonra mirasçılarına intikal ettiğini belirterek çekişmeli taşınmazın davacılar adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; dava konusu taşınmaz üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini ve davanın yersiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA

İlk Derece Mahkemesinin 16.03.2016 tarihli ve 2011/43 Esas, 2016/67 Karar sayılı kararıyla; çekişmeli taşınmazın bilirkişi raporunda (A) ile gösterilen 6.146,49 metrekarelik bölümü üzerinde zilyetlikle edinim koşullarının davacılar lehine oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 18.02.2019 tarih ve 2016/6804 Esas, 2019/1075 Karar sayılı kararıyla; Mahkemece yapılan araştırmanın eksik olduğu belirtilerek, taşınmazın imar planında kalıp kalmadığının belirlenmesi, hava fotoğraflarından yararlanılmak ve 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan rapor alınmak suretiyle taşınmazla ilgili imar-ihya ve zilyetlik araştırması yapılması gereğine değinilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararıyla; dava konusu taşınmazda (A) harfiyle gösterilen bölümde Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri gereği masraf ve emek sarfı ile imar-ihya edilerek zirai amaçlı olarak kullanıldığı, (A) harfli parsel üzerinde, (A3) harfli alanda ve (A4) harfli alanda imar-ihyaya dönük faaliyete ait emareler olduğu, dava konusu olup (A) ile gösterilen yerin 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22. maddesinin (a) bendine göre yapılan kadastro güncellemesi neticesinde (A1) ile gösterilen 18.566,00 m2 miktarında 102 ada 55 parsel olduğu, (A2) ile gösterilen 331,38 m2 miktarındaki alanın ise dere yatağı içinde kaldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişisi raporunda (A3) harfi ile gösterilen parsel üzerinde bulunan 9.584,81 m2'lik tapulama harici alan ve (A4) harfi ile gösterilen parsel üzerinde bulunan 8.981.20 m2'lik fıstıklık vasfındaki tapulama harici olan taşınmazların davacılar adına tesciline, bilirkişi raporunda (A2) harfi ile gösterilen taşınmaz ile ilgili talebinin reddine, bilirkişi raporunda (A1) ile gösterilen 18.566,00 m2'lik alanın davalı Hazine adına kayıtlı olduğu anlaşıldığından bu kısım ile ilgili talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın (A2) ile gösterilen bölümünde de davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğunu ve davanın kabulüne karar verildiği halde vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin yanlış hesaplandığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Hazine vekili dava konusu taşınmaz bölümleri üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluşmadığını, bilirkişi raporlarının hüküm vermeye elverişli olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin Hazine adına kayıtlanması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Kadastro sonucu; ... ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan çekişmeli taşınmaz bölümü dere yatağı olduğundan tespit harici bırakıldıktan sonra yargılama sırasında ... ada 55 parsel sayılı hali arazi vasıflı taşınmaz oluşturulmuş ve Hazine adına kayıtlanmış, taşınmazın beyanlar hanesine taşınmazın bir bölümünün arkeolojik sit alanında olduğu şerhi verilmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Kadastro sonucu; ... ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan çekişmeli taşınmaz bölümü dere yatağı olduğundan tespit harici bırakıldıktan sonra yargılama sırasında ... ada 55 parsel sayılı hali arazi vasıflı taşınmaz oluşturulmuş ve Hazine adına kayıtlanmış, taşınmazın beyanlar hanesine taşınmazın bir bölümünün arkeolojik sit alanında olduğu şerhi verilmiştir.

Davacılar, tescil harici bırakılan taşınmaz bölümü üzerinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil isteminde bulunmuş, Mahkemece dava konusu taşınmazın bilirkişi raporunda (A3) ve (A4) ile gösterilen bölümleri üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece yazılı gerekçe ile hüküm kurulmuş ise de çekişmeli taşınmazın yargılama sırasında Hazine adına kayıtlandığı anlaşıldığı halde 3402 sayılı Yasa’nın 27. maddesi göz ardı edilerek görev hususu değerlendirilmemiş, kabule göre de bozmaya uyulduğu halde gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki; çekişmeli taşınmazın imar planı kapsamında kalıp kalmadığı Büyükşehir Belediye Başkanlığından sorulmamış, ziraat bilirkişisinden çekişmeli taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların cinsini ve yaşını, dikme mi aşılama mı olduklarını ayrıntılı olarak belirtir şekilde rapor alınmamış, dava konusu taşınmaz üzerinde imar-ihya çalışmalarının ne zaman tamamlandığı ve taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süre ve niteliği kesin olarak belirlenmemiştir.

Hâl böyle olunca; Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazın bulunduğu alanda yeni bir kadastro çalışması yapıldığı ve yargılama sırasında, 28.03.2022 tarihinde taşınmazla ilgili kadastro tutanağı düzenlenmek suretiyle Hazine adına kayıtlandığı göz önünde bulundurularak davaya konu taşınmaz bölümlerinin tümünün 102 ada 55 parsel içerisinde kalıp kalmadığı ve davaya konu taşınmaz bölümleri hakkında kadastro tutanağı düzenlenip düzenlenmediği kesin olarak belirlenmeli, çekişmeli taşınmaz bölümlerinden hakkında kadastro tutanağı düzenlenenlere ilişkin davada 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca dosyanın re’sen Kadastro Mahkemesine aktarılması gerektiği düşünülmeli, hakkında tutanak düzenlenmeyen çekişmeli taşınmaz bölümleri varsa bu bölümlere ilişkin yargılamada Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 18.02.2019 tarih ve 2016/6804 Esas, 2019/1075 Karar sayılı bozma ilamı gözetilerek çekişmeli taşınmaz bölümlerinin imar planı kapsamında kalıp kalmadığı Büyükşehir Belediye Başkanlığından da sorulmak suretiyle kesin olarak belirlenmeli, bundan sonra taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak hava fotoğraflarından da yararlanılmak suretiyle çekişmeli taşınmazla ilgili zilyetlik ve imar-ihya yoluyla taşınmaz edinim koşullarının oluşup oluşmadığı araştırılmalı, ziraat bilirkişisinden dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların cinslerini, yaşlarını, dikme mi aşılama mı olduklarını da belirtir şekilde rapor alınarak toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin ve davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine,

Dosyanın Halfeti 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

08.05.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/4854, Karar No: 2007/4348, Tarih: 12.11.2007

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2007/4854 E.  ,  2007/4348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro tespiti sırasında dava konusu 113 ada 31 parsele uygulanan 6.5.1949 tarih 10 sıra numaralı ve 29.2.1952 tarih 284 sıra numaralı tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin dayanağı belgelerle birlikte dairesinden celbi ile dosyasına konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 12.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/319, Karar No: 2018/3570, Tarih: 19.09.2018

**1. Ceza Dairesi         2017/319 E.  ,  2018/3570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürme, 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Sanık ... hakkında;

...'ı kasten öldürmek suçundan TCK.nun 81/1, 62, 53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca 25 yıl hapis cezası,

Sanık ... hakkında;

...'ın öldürülmesi olayında sanık ...'a yardım etmek suçundan TCK.nun 81/1, 39/1-2, 53/1-2-3, 58/2-b, 63. maddeleri uyarınca 12 yıl hapis cezası,

- Sanığın ruhsatsız silah taşımak suçundan 6136 sayılı Yasanın 13/1, TCK.nun 52/2, 53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca 1 yıl hapis cezası 600 TL adli para cezası,

Sanık ... hakkında;

...'ın öldürülmesi olayında sanık ...'a yardım etmek suçundan TCK.nun 81/1, 39/1-2, 62, 53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca 8 yıl 4 ay hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1- Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ın maktul ...'ı kasten öldürme, sanık ...'un maktul ...'ı kasten

öldürmeye yardım ile sanık ...'ın maktule yönelik eylemi ile 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde kasten öldürme, öldürmeye yardım ve 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçlarının niteliği tayin, sanıklar ... ve ... bakımından takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları değerlendirilip inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma sebepleri dışında bir isabetsizlik görülmediğinden, katılanlar vekilinin takdiri indirim hükmünün uygulanmaması gerektiğine, sanık ...'un suça yardım eden değil fail olarak cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiğine ve sair hususlara, sanık ... müdafiinin temyiz dilekçesinde ve duruşmalı incelemede ileri sürdüğü delillerin mahkumiyete yeterli olmadığına, suçun unsurlarının oluşmadığına, sanık ... savunmanının tahrik ve lehe hükümlerin uygulanması gerektiğine, sanık ... savunmanının delillerin sanığın mahkumiyetine yeterli olmadığına ve sair hususlara yönelen yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, sanık ...'ın kasten öldürme, sanık ...'un kasten öldürmeye yardım, sanık ...'ın 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçlarından kurulan hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

2- Sanık ... hakkında maktule yönelik eylemi bakımından kurulan hükme ilişkin olarak;

2- Sanık ... hakkında maktule yönelik eylemi bakımından kurulan hükme ilişkin olarak;

a- Oluşa ve dosya kapsamına göre; sanık ...'ın halen resmi nikahlı eşi olan ...'nın suç tarihinden 3 yıl kadar önce sanık ...'ın gazinosunda çalıştığı ve buraya müşteri olarak gelen maktul ...'ın ... ile arkadaşlık kurup ilişki yaşadığı ve evlendikleri, bir müddet evli kaldıkları, evlilik süresi içerisinde, ...'nın ... ile aralarında anlaşmazlık oluştuğu, ...'i terkederek başka bir evde yaşamaya başladığı, bu süreç içerisinde sanık ... ile tekrar ilişki kurduğu, bunu duyan maktul ... ile ... arasında husumet oluştuğu, sürekli birbirlerine tehdit ve hakaret içerikli mesajlar gönderdikleri, ayrıca aralarında maktulün de aynı işi yapmaya başlamasından dolayı rekabet oluştuğu, bu sebeple aralarındaki anlaşmazlığın daha da arttığı, ilerleyen zamanlarda maktul ... ile karısı ...'nın boşandıkları, bu sefer ... ile sanık ...'ın evlendiği, sanık ...'ın bu olaylar sebebi ile maktule düşmanlık duyduğu ve ortadan kaldırılması gerektiğini düşünerek, halasının oğlu olan ve yanında çalışan sanık ...'a da bu hasımlığı sürekli işlediği, maktulün öldürülmesinde kullanılan tabancayı da sanık ...'a vererek taşımasını istediği, ...'in öldürülmesi gerektiği konusunda ...'a telkinde bulunarak onu suçu işlemeye ikna ettiği, tabancayı alan ...'ın da bu tabancayı sürekli üzerinde taşımaya başladığı, sanık ...'ın olay günü petrol istasyonunda karşılaştığı maktul ...'ı aralarında bir husumet ve tartışma olmadığı halde silahla öldürdüğü anlaşılan olayda, sanık ... ...'ın sanık ...

maktulü öldürme suçuna azmettirdiği ve TCK'nun 38. maddesi delaletiyle 81/1. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeden, eylemin nitelendirmesinde hataya düşülerek yardım ettiği kabul edilmek suretiyle yazılı biçimde hüküm kurulması,

b- Sanık ... ile maktul ... arasında uzun süreden beri husumet bulunduğu, birbirlerini tehdit ettikleri, haklarında bu nedenle davalar bulunduğunun anlaşılması karşısında dava dosyaları getirilerek tanık anlatımları ve diğer delillerle birlikte değerlendirilmeden eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile tahrik koşulları bulunmadığından bahisle TCK'nun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, Cumhuriyet savcısı ve katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün CMUK'nun 321. maddesi uyarınca tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak BOZULMASINA, 19.09.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

19/09/2018 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet savcısı ...'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii Avukat ...'ın yüzüne karşı 20/09/2018 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2013/15019, Karar No: 2013/15788, Tarih: 27.06.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/15019 E.  ,  2013/15788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ücret alacağı, ilave tediye, vardiya zammı, giyim yardımı, sosyal yardım, şeker ikramiyesi alacağı ve aile yardım alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğinden bahisle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davacı ve davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı ve ihbar olunan arasında muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının taleplerinin hukuksal dayanağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren- alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların, aksi ispatlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları, 5763 sayılı Kanun'la İş Kanununda yapılan değişiklikler ve buna bağlı olarak çıkarılan Alt İşveren Yönetmeliğinin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte “yazılı alt işverenlik sözleşmesi”nden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt İşveren Yönetmeliğinde;

1-İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2-Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3-Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4-Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda, davacı, davalı şirketin kendi işçilerine vermiş olduğu toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan bir takım hakların muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle kendilerine de tanınması gerektiğini ileri sürmektedir. Davalı tarafından ise davacının yüklenici şirket işçisi oldukları, davalı ve ihbar olunan şirket arasında muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi bulunmadığı savunulmaktadır. Aynı konuda dairemize intikal eden dosyalar birlikte incelemeye tabi tutulmuştur. Her ne kadar üç kişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış ise de, bilirkişiler davacıların işyerinde yaptıkları işlerin farklılıklarını gözetmeden tüm davacılar hakkında aynı içerik ve şekilde rapor düzenlemişlerdir. Davacıların yaptıkları işlerin farklılığı dikkate alınmadan rapor düzenlenmesi doğru olmamıştır. Ayrıca belirtmek gerekir ki, raporda davacıların yaptıkları işlerle ilgili olarak yapılan açıklamalara yönelik dosya içerisinde delil bulunmadığından, sözkonusu tespitler dayanaksız kalmaktadır.

Tüm bu yönler dikkate alınarak, konusunda uzman üç kişiden oluşan bilirkişi heyeti oluşturulup, yeniden mahallinde keşif yapılmalı, davacıların çalıştıkları bölümler tek tek gezilmeli, çalışma şartlarını belirleyen ve işyeri çalışma düzenini oluşturan tüm işyeri kayıt ve belgeleri incelenmeli, hizmet alım sözleşmesi ile idari ve teknik şartnameler değerlendirilmelidir. Aynı işyerinde çalışan ve benzer işi yapan işçilerin açtığı davalarda dairemizce muvazaa iddiası kabul edilmemiştir. Sözkonusu dosyalar eldeki dosya açısından kuvvetli delil teşkil etmektedir. Bunların dosya kapsamına alınması gerekir. Bu konuda daha önce açılan davalarda alınan bilirkişi raporları da inceleme kapsamına alınarak, her bir davacının ayrı ayrı işyerinde çalıştığı birim, yaptığı iş tespit edilerek asıl işin bir bölümü ya da yardımcı iş niteliğinde olup olmadığı, aslı işin bir bölümü ise işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirip gerektirmediği, bu anlamda asıl işveren alt işveren ilişkisinin geçerli olup olmadığı değerlendirildikten sonra talep konusu alacaklar hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme sonucu talep konusu alacakların hüküm altına alınması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2101, Karar No: 2010/5672, Tarih: 29.11.2010

**8. Hukuk Dairesi         2010/2101 E.  ,  2010/5672 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

KARAR

Davada; davacılar, 07.05.1970 gün 71 sıra, 21.11.1974 gün 75, 76 ve 77 sıra sayılı tapu kayıtlarına dayandıklarına ve uyuşmazlık kadastroca oluşan kaydın iptaline ilişkin olup, hüküm, Asliye Hukuk Mahkemesince oluşturulmuş bulunduğuna göre, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi 28.01.2000 tarihli Başkanlar Kurulu kararı ile Yüksek Yargıtay (7.) Hukuk Dairesine tevdi edilmiş olmakla gereği için dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 29.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.