muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2129, Karar No: 2024/4896, Tarih: 22.04.2024

**6. Ceza Dairesi         2024/2129 E.  ,  2024/4896 K.**

**"İçtihat Metni"**

KANUN YARARINA BOZMA

Sair tehdit suçundan sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 106/1-3. cümle, 62/1, 52/2 ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 12/2-a. maddeleri uyarınca 740,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Alanya 13. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.05.2023 tarihli ve 2023/101 Esas, 2023/311 Karar sayılı kararı aleyhine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığı'nın 11.09.2023 gün ve 94660652-105-07-19324-2023 sayılı yazılı istemlerine dayanılarak ihbar ihbar olunduğu, kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyasının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 04.10.2023 tarihli ve 2023/100654 sayılı ihbarnamesi ile Daremize gönderildiği,

Dairemizin 27.02.2024 tarihli ve 2023/19222 Esas, 2024/2623 Karar sayılı kararı ile;

“5237 sayılı Kanun'un 106 ıncı maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinde düzenlenen sair tehdit suçu her ne kadar şikâyete tabi ise de, Yargıtay Daire ve Ceza Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına göre bir suçun nitelikli hali için özel olarak nitelikli olduğunun belirtilmesinin gerekmediği, temel cezada fazla ceza öngören tüm hallerin nitelikli hal olarak kabul edildiği, öte yandan; suçun temel hali şikayete tabi olsa bile nitelikli halinin şikâyete tabi olacağı ayrıca belirtilmediği müddetçe şikayete tabi olmayacağı yerleşik uygulamalarla da ... olduğundan ve somut olayda sair tehdit suçu 3359 sayılı Kanun'un Ek 12 inci maddesinin ikinci fıkrası ile birlikte işlendiğinden ceza artırımı nedeniyle nitelikli hal sayılacağı, bu itibarla; şikayete tabi olmadığı kabul edildiğinden, kanun yararına bozma isteminin REDDİNE,” karar verildiği,

5271 sayılı Kanun'un 308. maddesi çerçevesinde yapılan incelemede, Dairemizin anılan kararına aşağıda açıklan nedenlerden dolayı itiraz edilmesi zorunluluğunun doğduğu,

İtiraz nedeninin; 3359 sayılı Kanun'un Ek 12 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında kalan sair tehdit suçunun soruşturma ve kovuşturmasının şikayete tabi olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu,

Türk Ceza Kanun'un 106. maddesinin;

“(1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle:12/5/2022-7406/6 md.) Bu suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

(2) Tehdidin;

a) Silahla,

b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,

c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,

(2) Tehdidin;

a) Silahla,

b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,

c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,

d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,

İşlenmesi halinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ceza verilir.”

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun ek 12 inci maddesinin;

"(Ek fıkra:15/4/2020-7243/28 md.) Kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen 5237 sayılı Kanun'un da yer alan kasten yaralama (madde 86), tehdit (madde 106), hakaret (madde 125) ve görevi yaptırmamak için direnme (madde 265) suçlarında;

a) İlgili maddelere göre tayin edilecek cezalar yarı oranında artırılır.

b) Türk Ceza Kanununun 51 inci maddesinde düzenlenen hapis cezasının ertelenmesi hükümleri uygulanmaz.

Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan personel, bu görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından 5237 sayılı Kanun'da uygulanmasında kamu görevlisi sayılır.

(Ek fıkra:15/11/2018-7151/21 md.) Sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan personele karşı görevleri sebebiyle kasten işlenen suçlardan şüpheli olanlar, kolluk görevlilerince yakalanır ve gerekli işlemleri yapılarak Cumhuriyet başsavcılığına sevk edilir. Cumhuriyet savcısı adli işlemleri tekemmül ettirir. Bu suçların soruşturmasında, kolluk tarafından müşteki, mağdur veya tanık olan sağlık personelinin ifadeleri işyerlerinde alınır. Bu fıkra hükmü, özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan personele karşı görevleri sebebiyle kasten işlenen suçlar hakkında da uygulanır.

(Ek fıkra:15/4/2020-7243/28 md.) Şiddetin vuku bulduğu sağlık kurum ve kuruluşunda, faile veya yakınına mağdurun verdiği hizmeti verebilecek başka sağlık personeli ve yardımcı sağlık personeli bulunması halinde hizmet ilgili diğer personel tarafından verilir."

"Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar" başlıklı 5237 sayılı Kanun'un 73. maddesinin;

"(1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

...

(4) Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz."

"Duruşmanın sona ermesi ve hüküm" başlıklı 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesinin;

"(1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

...

(4) Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz."

"Duruşmanın sona ermesi ve hüküm" başlıklı 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesinin;

"Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir."

Şeklinde düzenlendiği,

Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabi olan suç türleri, yasa maddelerinde açık olarak belirtildiğinde bu kapsamın dışında kalan suç türlerinin soruşturulması ve kovuşturulmasının kamu adına yapılacağı; bir suçun temel şeklinin şikâyete tabi olmasının, aynı suçun nitelikli hallerinin de şikâyete tabi olduğu anlamına gelmeyeceği bir gerçek ise de, bu durumun şikayetle ilgili açık bir düzenleme olmadığında geçerli olacağı, kanunda soruşturma ve kovuşturma açıkça şikâyete tabi kılınmış ve yeni düzenleme ile şikayet koşulu kaldırılmamış ise, artık cezanın artırıldığı/nitelikli hal içerisinde sayıldığı yorumuyla muhakeme şartının bertaraf edilemeyeceği,

Türk Ceza Kanun'un 106. maddesinin birinci fıkrasında tehdit suçunun temel şeklinin, ikinci fıkrasında ise nitelikli hallerinin düzenlendiği,

Basit tehdit suçunun aynı Yasa'nın 106. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinde "Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehdit" şeklinde düzenlenip açıkça mağdurun şikayeti aranarak, suçtan zarar görenin soruşturma ve kovuşturma yapılmasını isteme muhakeme şartına bağlandığı,

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun ek 12 inci maddesi (15/4/2020-7243/28 md.) ile getirilen, "... tayin edilecek cezalar yarı oranında artırılır" şeklindeki düzenlemenin bir ceza artırımı olup, kanun koyucunun basit tehdit için tercih ettiği 5237 sayılı Kanun'un 106. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinde geçen "mağdurun şikayeti üzerine" şeklindeki düzenlemeyi ortadan kaldırmadığı, kanun koyucunun basit tehdit suçunun takibini şikayete bağlı kıldığı, şikayet olması durumunda 3359 sayılı Kanunla ceza miktarının artırılacağı şeklinde bir düzenlemenin yapıldığı,

Dosya kapsamına göre, 5237 sayılı Kanun'un 106/1-3. maddesinde düzenlenen sair tehdit suçunun soruşturma ve kovuşturmasının şikayete bağlı olduğu, müşteki Emre Köle'nin kovuşturma aşamasında mahkemede alınan 26.05.2023 tarihli ifadesinde sanık hakkındaki şikayetinden vazgeçtiğini beyan ettiği ve sanığın da şikayetten vazgeçmeyi kabul etmediğine dair bir beyanının bulunmadığı, müşteki Emre Köle'nin şikayetten vazgeçmesi nedeniyle sanık hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı Kanun'un 73/4 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8. maddeleri gereğince düşmesine karar verilmesi gerektiği, bu şekilde ihbarname içeriğinde belirtilen kanun yararına bozma talebinin kabul edilerek 5271 sayılı Kanun'un 309. maddesinin 4. fıkrasının (d) bendi uyarınca bozma kararı verilmesi gerekirken, Dairemizce talebin reddine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olması senbebiyle olağanüstü itiraz kanun yoluna başvurulduğu,

Yukarıda açıklanan nedenlerle; itirazın KABULÜ ile, Dairemizin, 27.02.2024 tarihli ve 2023/19222 Esas, 2024/2623 Karar sayılı ilamının kaldırılması, Alanya 13. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.05.2023 tarihli ve 2023/101 Esas, 2023/311 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesinin 4. fıkrasının (d) bendi uyarınca kanun yararına bozulmasına karar verilmesi, itirazın yerinde görülmemesi halinde ise, 5271 sayılı Kanun’un 308/3. maddesi uyarınca bir karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi yönünde itiraz talebinde bulunulması üzerine, dosya Dairemize gönderilmekle okunarak gereği görüşülüp düşünüldü:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Dairemizin 27.02.2024 tarihli ve 2023/19222 Esas, 2024/2623 Karar sayılı ilamı Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2023/544 Esas ve 2024/4 Esas sayılı kararlarında da tartışıldığı üzere usul ve yasaya uygun bulunmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yerinde görülmeyen itirazının REDDİNE, 6352 sayılı Kanun ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 308 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince itirazı incelemek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE, 22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/15815, Karar No: 2021/14459, Tarih: 08.11.2021

**7. Ceza Dairesi         2021/15815 E.  ,  2021/14459 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM :Hükümlülük

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanığın yetkilisi olduğu ... Fotokopi adlı iş yerinde usule uygun olarak yapılan aramada, bilgisayarda kayıtlı bir kısım yayınevlerine ait kitaplar ile içlerinde “Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi” adlı eserin de bulunduğu 206 adet bandrolsüz kitap ele geçirilmesinden ibaret somut olayda, ele geçen kitaplarla ilgili olarak şikayetçi Yaybir Meslek Birliği'nin dosyaya sunduğu hak sahipliği belgelerinin incelenmesinde, her ne kadar “Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi” adlı eser ile ilgili olarak 6 aylık kanuni şikayet süresi içerisinde hak sahipliğini ispata yönelik belgelerini sunmuş ise de, sanığa ait iş yerinde ele geçen “Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi” adlı eserin yazarının “Doç. Dr. ...” olduğu, 07/06/2012 tarihli ...ile Okutman Yayıncılık...Ltd. Şti arasında düzenlenen telif haklarının devrine ilişkin sözleşmeye istinaden suça konu “Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi” adlı eserin haklarının yayıncı ...’a devredildiği, 21/12/2012 tarihli ...ile Yaybir Meslek Birliği üyesi olan ... Basım Yayım ve Dağıtım A.Ş. arasında düzenlenen telif hakları devir sözleşmesine konu “Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi” adlı eserin yazarları arasında Doç. Dr. ...’ın bulunmadığı ve böylece Yaybir Meslek Birliği’nin suça konu eserle ilgili olarak hak sahipliğinin bulunmadığı; sanığa ait bilgisayarda ele geçen “Atlaslı Büyük Uygarlıklar Ansiklopedisi” adlı esere ilişkin olarak ise, hak sahipliğine ilişkin hukuken geçerli belgelerin yasal süresi içinde sunulmadığı anlaşıldığından, sanığın eyleminin 5846 sayılı Kanunun 81/4. maddesine uyduğu gözetilmeden aynı Kanunun 71/1 ve 81/13. maddeleri uyarınca yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre;

Sanık hakkında TCK’nun 62. maddesinin uygulanması neticesinde 405 gün karşılığı 8.100 TL adli para cezası yerine hesap hatası yapılarak 425 gün karşılığı 8.500 TL adli para cezasına hükmolunması suretiyle fazla ceza tayin edilmesi

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca, isteme uygun olarak, BOZULMASINA, yeniden yapılacak yargılamada CMUK’nun 326/son maddesinin gözetilmesine, 08/11/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9200, Karar No: 2013/18679, Tarih: 17.06.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/9200 E.  ,  2013/18679 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı vekili, davacı işçiye sözleşmede düzenlenen ücret zammının uygulanmadığını ve bu nedenle ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarının eksik ödendiğini belirterek, fark ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarının davalı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, TİP 1 sözleşmesi kapsamında çalışan davacıya davalı işveren tarafından sözleşmenin 7. Maddesi uyarınca zam yapılmadığını, bu nedenle ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarının eksik ödendiğini belirterek, fark ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarının davalı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren vekili, davalı da dahil 1.Tip İş Sözleşmesi ile çalışanların sözleşmelerinde, ücretlere yapılacak artış oranının, enflasyon oranı ve şirket performansı dikkate alınarak İcra Kurulunca her yılın Ocak ayı başında kararlaştırılacağının hükme bağlandığını; ücret artışını belirleme yetkisinin tamamen İcra Kuruluna bırakıldığını; artış yapılacağına dair kesin bir ifadenin yer almadığını; 2007 yılında İcra kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucu ücretlere %5,57 oranında zam yapıldığını; ücretlerini alırken herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürmediğini; faiz taleplerinin yerinde olmadığını; davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna itibar edilerek, davacının davalı iş yerinde 22.02.2006 tarihinde bağıtlanan 1. Tip hizmet akdi ile çalışmasına devam ettiği, dava tarihi öncesinde iş akdinin 14.05.2008 tarihinde geçerli olmak üzere fesh edildiği, davacının 01.01.2007 ile 01.01.2008 tarihleri arasında sözleme gereği enflasyon farkı ile şirket performansı çerçevesinde maaşlarına zam yapılması gerektiği, davalı tarafın zaman aşımı itirazlarının yerinde olmadığı, davalı tarafından davacının taraf olduğu sözleşme gereği enflasyon farkı ve şirket performansı gözetilerek davacının maaş ve diğer ilave tediyelerine yansıtması gerektiği gerekçesi ile hesaplanan fark alacakların davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından cevap nedenleri ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Ücret ve zamlarına ilişkin bireysel veya toplu iş sözleşmesi hükümlerinin zorunluluk taşıması, mutlak, kesin ve uygulanır olması gerekir. Bu hükümlerin belirtilen unsurları taşımaması, örneğin belirli olguların gerçekleşmesi ve işverenin yönetim hakkına bırakılması halinde uygulanması olanağı yoktur.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından cevap nedenleri ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Ücret ve zamlarına ilişkin bireysel veya toplu iş sözleşmesi hükümlerinin zorunluluk taşıması, mutlak, kesin ve uygulanır olması gerekir. Bu hükümlerin belirtilen unsurları taşımaması, örneğin belirli olguların gerçekleşmesi ve işverenin yönetim hakkına bırakılması halinde uygulanması olanağı yoktur.

Davalının ... adlı uluslararası bir firmaya iş değerlendirilmesi projesi yaptırdığı, 27.11.2007 günlü yönetim kurulu kararı ile bu projenin sonuçlarını nazara almak kaydı ile ücret skalasını nihai hale getirmek için Genel Müdüre yetki verildiği, 17.3.2008 tarihli karar ile 2008 yılı kapsam dışı ücret skalasının kabul edildiği görülmektedir. Tip 1 imzalayanlara bu değerlendirme ve piyasa şartları nedeni ile bir zam öngörülmediği davalı yazılarından anlaşılmaktadır.

İş sözleşmesinin 7/3 maddesi ve davalı genelgesi ücretlere zam yapılmasının zorunlu olduğuna ilişkin emredici bir hüküm taşımamaktadır. Davalının 1. Tip sözleşme imzalayanların bir kısmına zam yapıp, bir kısmına zam yapmadığı da iddia ve ispat edilmiş değildir, böyle olunca eşit işlem borcuna aykırılık ta söz konusu değildir.

... üyesi işçilere zam yapılması davacı için emsal olamaz, davacı ancak, kendi iş sözleşmesi ve tabi bulunduğu yönetmelik ya da skalada öngörülen zamları talep edebilir. Davacının talebi ise sadece hizmet akti ve genelgeye göre, enflasyon ve şirketin karlılık oranına dayanan zam isteğine ilişkin olduğu gibi mahkemenin kabulü de aynı doğrultudadır. Ancak sözleşmedeki ve genelgedeki hüküm zorunluluk taşımadığı gibi emredici, mutlak, kesin ve uygulanır nitelikte değildir. Nitekim Dairemizin 18.10.2010 gün ve 2010/39659 Esas, 2010/29321 Karar sayılı kararı bu yöndedir. Davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/20330, Karar No: 2015/30838, Tarih: 08.12.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/20330 E.  ,  2015/30838 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından genel haciz yoluyla ilamsız icra takibine başlandığı, örnek (7) numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun yasal sürede icra dairesine verdiği dilekçe ile yetkiye ve borca kısmi itiraz ettiği, alacaklının yetkiye itirazın kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece istemin kabul edildiği görülmektedir.

İİK'nun 50. maddesi uyarınca, para veya teminat borcu için yapılan takiplerde HMK'nun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile uygulanır. Ancak takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir.

6100 sayılı HMK’nun 10. maddesine göre ise sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Sözleşmenin yerine getirileceği yer, öncelikle tarafların açık veya zımni isteğine göre tesbit edilir. Sözleşmede karşılıklı olarak değişik yerlerde yerine getirilecek borçlar varsa (malın teslim edileceği yer-borcun ödeneceği yer), mal teslimi için açılacak dava teslim yeri mahkemesinde, borcun ödenmesi için açılacak dava ise borcun ödeneceği yer mahkemesinde açılabilir. Ancak sözleşmede, açık veya zımni olarak sözleşmenin yerine getirileceği yerin anlaşılamadığı hallerde yetkili yer, 6098 sayılı ...'nun 89. maddesine göre belirlenir. Yani davanın konusu, sözleşmeden doğan bir para borcu olup da sözleşmede aksi kararlaştırılmamış ise, borç alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenir. Ancak aranacak ya da aldırılacak borçlar da TBK'nun 89/l. maddesi uygulanmaz. Ne var ki HMK.nun 10. maddesi hükmü yalnız hukuken geçerli olan sözleşmelerden doğan davalar hakkında uygulanacağından, geçersiz olan sözleşmelerden doğan davalarda, sözleşmenin ifa yerinde dava açılamaz (sebepsiz iktisap gibi). Bu durumda ancak genel yetkili yer olan davalının ikametgahında dava açılabilir.

Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 2001/12–1162–1191 sayılı kararında da yukarıda açıklanan kurallar benimsenerek “HUMK'nun 10. maddesine göre sözleşmeden doğan davalarda tarafların sözleşmenin yerine getirileceği yer hakkında açık veya zımni isteklerinin anlaşılamadığı hallerde, sözleşmenin yerine getirileceği yerin (818 sayılı) Borçlar Kanununun 73. maddesine göre belirleneceği” açıklanmıştır.

Ancak bu gibi hallerde TBK'nun 89. maddesinin uygulanabilmesi için de akdi ilişkinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Ancak bu gibi hallerde TBK'nun 89. maddesinin uygulanabilmesi için de akdi ilişkinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Bu kurallar ışığında somut olayın incelenmesinde; takip konusu para alacağı olup, gerek borca itirazında ve gerekse cevap dilekçesinde akdi ilişki borçlu tarafından reddedilmediğinden, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 89/1. ve HMK.’nun 10. maddesi gereğince, alacaklı, anılan para borcu için kendi ikametgâhında takip başlatabilir.

Ne var ki alacaklı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresi itibariyle yerleşim yerinin takibin yapıldığı yer olan İzmir değil; Kemalpaşa olduğu görülmektedir. Genel yetkili yer olan borçlunun ikametgahında takip hakkı olan alacaklının, tercih hakkını kulanarak özel yetkili yerde de takip yapması mümkündür. Ancak alacaklı belirtilen yetkili yerlerin dışında İzmir İcra Dairelerinde takip başlatmıştır.

O halde mahkemece yetki itirazının kaldırılması isteminin reddi gerekir iken yazılı şekilde kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.