muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2397, Karar No: 2023/3663, Tarih: 12.12.2023

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dinlenen tanıklardan bir kısmının beyanları ile yangının elektrik tellerinin birbirine çarpması sonucu çıktığı düşünülse dahi bozma sonrası aldırılan bilirkişi kurul raporlarında belirtildiği üzere; elektrik tellerindeki iletkenlerin sehimlerinin fazla olması sebebiyle şiddetli rüzgarda birbirine dolanması ihtimalinin düşük olduğu, hat iletkenlerinin beşik gibi aynı yöne sallanacağı, iletkenlerin biri sağ tarafa sallanırken diğerinin sol tarafa sallanamayacağı, anormal bir fırtına ve rüzgar olması halinde çok zayıf bir ihtimalle birbirine temas etme olasılığı olabileceği ancak dosya kapsamında hatların birbirine temas ettiğine dair kesin bir bulgu bulunmadığı, iletkenlerin birbirine alev çıkaracak kadar temas etmesi halinde tellerin kopması gerekeceği, yangın olayının tesisten 15-17 metre uzaklıkta bir noktada başladığı, direkte bulunan izolatörlerin sağlam olduğu, enerji taşıyan iletkenlerin kopmadığı, direkteki ek noktalarında kısa devre olmadığı, iletim hatlarında yanma ve ark izinin bulunmadığı, yine hat üzerinde olası bir kısa devre halinde dahi bu kısa devrenin 15-18 metre aşağıdaki kuru otları tutuşturmasının imkansız olduğu, anılan tüm sebeplerle dava konusu yangının elektrik nakil hattından çıktığına dair dosya kapsamında yeterli delil bulunmadığı, bozma sonrasında kusur durumunun tespiti amacıyla aldırılan her iki bilirkişi raporunun olaya ve dosya kapsamına göre yerinde olduğu, davacının yangının elektrik tellerinden çıktığını ispat edemediği, somut olayda zarar unsuru mevcut olsa da bu zararın davalı şirketin eylemleri sonucu oluştuğunun davacı tarafından kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; ayrı ayrı açılan dosyaların birleştirilip ayrılmaları nedeniyle sağlıklı bir yargılama yürütülemediğini, bilirkişi incelemesinin tek dosya üzerinden yapılması nedeniyle zaman zaman hak kayıpları yaşandığını, bozma sonra yapılan araştırmaların uyuşmazlığı çözmeye yönelik olmadığı gibi uyuşmazlığı daha da karmaşık hale getirdiğini, bilirkişi raporlarının olayı açıklayıcı olmayan ve dosya somutu ile bağdaşmayan içerikleri dikkate alınarak, kamu tanıklarının beyanları dikkate alınmadan karar verildiğini, kamu tanıklarının yangının elektrik tellerinden çıktığını beyan ettiklerini, bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, gerçeğin ve sorumluluk derecesinin ortaya çıkarılabilmesi amacıyla yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün aynı müzekkereye iki farklı cevap vermesi hususunda araya başka etkenlerin girip girmediğinin araştırılmaya değer olduğunu, bilirkişi raporu incelendiğinde raporun giriş-başlangıç bölümü ile değerlendirme kısmının birbiri ile uyumlu olmadığını, yer yer tahminlere dayandığını, tanık beyanlarına bile farklı anlam ve yorumlar yüklendiğini, elektrikten çıktığı konusunda tereddüt bulunmayan böylesi büyük yangının ciddi zarar oluşturması ve bu nedenle idarenin hukuki ve cezai sorumluluğunun tespiti bakımından ilk günden kolluk makamlarınca etkin bir soruşturma yürütülemediğini, böyle bir olay için ceza soruşturması başlatılmamasının şüpheleri daha da artırdığını, yangının çıktığı saatlerde tüm ilçede elektriklerin kesildiğini, arıza ihbarının olmamasının elektriğin kesilmediğini değil, ihbar konusunda bir alışkanlığın olmadığını gösterdiğini, direkte ark meydana gelen yerde parça kopması, aşınma ve çoklu şekilde bulunan tellerden birinin ucu açık bir şekilde yırtık olması gibi durumların mevcut olduğunu, bilirkişilerin tespitinin gerçek dışı olduğunu, kopan tel için ek yapılmadığı beyan edilmiş ise de, değişik ... dosyasındaki mahkeme gözleminde en az 5 ayrı yerde ek olması karşısında bilirkişilerin bu görüşünün de isabetsiz olduğunu, iletken kopması veya direklerde herhangi bir aksaklığa rastlanılmadığı şeklindeki bilirkişi görüşünün de gerçeği yansıtmadığını, zira değişik ..

... dosyasındaki mahkeme gözleminde en az 5 ayrı yerde ek olması karşısında bilirkişilerin bu görüşünün de isabetsiz olduğunu, iletken kopması veya direklerde herhangi bir aksaklığa rastlanılmadığı şeklindeki bilirkişi görüşünün de gerçeği yansıtmadığını, zira değişik ... dosyasında tellerin sarkık olduğu ve pek çok yerden ek yapıldığının açıkça belirtildiğini, bilirkişiler tarafından olay yeri inceleme raporuna atıfta bulunularak yangının şimşek çakması veya yıldırım düşmesi nedeniyle çıkmış olabileceği belirtilmiş ise de, elektrik ve yangın uzmanı olup olmadığı şüpheli bir uzman jandarma tarafından yazılan tutanağa yüksek değerde önem vermenin elektrik ve yangın uzmanı olan bilirkişilerin bilgi ve görgüsüne gölge düşürebileceğini, rüzgarın batı yönünden doğu yönüne doğru estiğini, yanan ekinlerin tamamının direğin doğusunda kalan ekinler olduğunu, direğin altındaki tarla ekili olmadığından ve yanacak herhangi bir ot bulunmadığından yanmadığını, her şeyden önce davalı kurumun kusursuz sorumlu olduğunu, zira tehlikeli işlerle uğraşanların işin niteliği ve ilgili mevzuat hükümleri gereği meydana gelecek can ve mal kayıplarına karşı kusursuz olarak sorumlu olduklarını, ayrıca davalar seri nitelikte olduğundan davacı aleyhine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, elektrik enerjisi dağıtım hattından kaynaklandığı iddia olunan yangın nedeniyle uğranıldığı iddia edilen maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. Usuli kazanılmış hak olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK).

2. Bundan başka, Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş olan bu kısımları lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı YİBK).

3. Elektrik enerjisinin taşındığı enerji nakil hattı ile gerçekleşen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması, sorumluluk için yeterlidir. Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir. Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığı çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, gene çoğu zaman zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir. Bu sebeple sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır (Prof. Dr. ..., Borçlar Hukuku Genel Hükümler 1991 Baskı Cilt 2 sf: 14-15).

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, Mahkemece bozma ilamı doğrultusunda yangın olayının saatine ilişkin çelişki ile itfaiye ve meteoroloji raporları arasındaki çelişkilerin giderildiği, olay gününe ait tutanakları düzenleyen mümzilerin ve köy muhtarlarının tanık olarak dinlendiği, yine bozma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi raporlarının birbirini destekler mahiyette, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, kararda ve gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davaya konu yangın nedeniyle gerçekleşen zarar ile enerji nakil hattı arasında uygun illiyet bağının ispatlanamadığı, hükmedilen vekalet ücretinin de tarifeye uygun olduğu anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 439 uncu maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesi geregince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

12.12.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/12859, Karar No: 2023/255, Tarih: 17.01.2023

**12. Hukuk Dairesi         2022/12859 E.  ,  2023/255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi/3.kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

İhalenin feshi istemiyle İcra Mahkemesine başvurulduğu, Mahkemece; şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, şikayetçi tarafından, işbu karara karşı istinaf yoluna başvurulduğu, Bölge Adliyesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmektedir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’na göre yapılan ihalenin feshine ilişkin hususlar bahsi geçen Kanunun 134. maddesinde düzenlenmiştir.

İhalenin feshi davaları daha önce başvuranın kim olduğuna bakılmaksızın maktu harca tabi iken, 2004 sayılı İİK’nın 134. maddesinde değişiklik yapan ve 30.11.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7343 sayılı kanunun 27/4. maddesi ile davayı “Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişilerin" açması halinde ihale bedeli üzerinden nispi harca tabi kılınmıştır. Bu harcın yarısı talepte bulunulurken peşin olarak yatırılmak zorundadır.

Ayrıca 7343 sayılı Kanunun 27/5. maddesi ile davayı “Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler” açması halinde teminat gösterme zorunluğu da getirilmiştir. İlgili kişilerin muhtemel zararına karşılık olmak üzere ihale bedelinin yüzde beşi oranında teminat gösterilmesi şarttır.

Somut olayda, şikayetçinin, satış isteyen alacaklı ya da borçlu olmadığı, resmî sicilde kayıtlı ilgili ve sınırlı ayni hak sahibi sıfatları bulunmadığı, ihaleye konu taşınmaz ile ilgili olarak takibin borçlusuna ölünceye kadar bakma sözleşmesine aykırılık nedeniyle tapu iptali davası açan üçüncü kişi konumunda olduğu anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesinin şikayetçinin, ihalenin feshi talebi bakımından aktif husumetinin bulunmadığı yönündeki değerlendirmeleri ve buna bağlı olarak nispi harcı tamamlatması isabetli olmakla birlikte şikayetçinin, yukarıda yer alan yasal düzenlemelerde sayılan ilgililerden olmaması nedeniyle anılan düzenlemeler çerçevesinde; şikayetçinin ihale bedelinin yüzde beşi oranında teminat göstermesi gerekmektedir.

Mahkemece, teminat gösterilmesi şartı yerine getirilmeden sonuca gidilmesi, Bölge Adliye Mahkemesince bu husus gözden kaçırılarak istinaf talebinin esastan reddi kararı hatalı olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirmiştir.

Mahkemece, teminat gösterilmesi şartı yerine getirilmeden sonuca gidilmesi, Bölge Adliye Mahkemesince bu husus gözden kaçırılarak istinaf talebinin esastan reddi kararı hatalı olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirmiştir.

Kabule göre de 7343 sayılı yasa ile değişik İİK.134/5 maddesi gereğince şikayetçi aleyhine ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına hükmedilmemesi de usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:

Yukarıda yazılı nedenlerle, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 25.10.2022 tarih ve 2022/1628 E. 2022/1755 K. sayılı kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA,

Bozkır İcra Hukuk Mahkemesi’nin 03.06.2022 tarih ve 2022/6 E. 2022/12 K. sayılı kararının re'sen BOZULMASINA, bozma nedenine göre şikayetçinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.01.2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4392, Karar No: 2018/9438, Tarih: 22.11.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/4392 E.  ,  2018/9438 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanıklar hakkında "2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçlarından kamu davası açılmasına rağmen hüküm kurulmadığı anlaşıldığından mahkeme tarafından ayrıca hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

1- "2006 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik katılan vekili ve sanıkların temyiz taleplerinin incelenmesi;

a) Sanıkların sahte fatura düzenlemediklerini savunmaları karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için; sahte olarak düzenlendiği iddia olunan faturaların kanaat oluşturacak sayıdaki asılları getirtilip sanıklara gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması, kendilerine ait olmadığını söylemeleri halinde; faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

b) Faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

aa) Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

bb) Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

cc) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanıkları tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanıkların bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

2- Kabule göre de;

a) Her takvim yılı içinde düzenlenen faturaların ayrı suçları oluşturması, ancak aynı takvim yılına ait birden fazla fatura düzenlenmesi halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği dikkate alınarak, 2006 ve 2009 takvim yılları içinde birden fazla sahte fatura düzenleyen sanıklar hakkında TCK'nin 43. maddesinin 1. fıkrasının uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

b) 2006 takvim yılı yönünden; suç tarihinde engel sabıkaları bulunmayan, iyi halli olmaları nedeniyle haklarında TCK‘nin 62. maddesi hükümleri uygulanan sanıklar hakkında, hükümden önce 08.02.2008 tarihli 26781 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 231 ve TCK'nin 7/2. maddeleri gereğince, "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" kararı verilip verilmeyeceği hususunun tartışılmaması,

b) 2006 takvim yılı yönünden; suç tarihinde engel sabıkaları bulunmayan, iyi halli olmaları nedeniyle haklarında TCK‘nin 62. maddesi hükümleri uygulanan sanıklar hakkında, hükümden önce 08.02.2008 tarihli 26781 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 231 ve TCK'nin 7/2. maddeleri gereğince, "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" kararı verilip verilmeyeceği hususunun tartışılmaması,

c) Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 27/09/2011 gün ve 2011/3-167-2011/194 sayılı Kararında da açıklandığı üzere, sanığın mahkûmiyetiyle sonuçlanan ceza davasında, katılan kendisini vekille temsil ettirdiğinden, vekil duruşmalara katılmasa dahi karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca katılan lehine maktu vekâlet ücreti yerine, dilekçe yazım ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekili ve sanıkların temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 22.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2065, Karar No: 2012/4890, Tarih: 03.05.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/2065 E.  ,  2012/4890 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

02.11.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 662 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 58. maddesi ile “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılı cetvelin 48 inci ve 51 inci sıraları ile anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümünün 19 uncu sırası yürürlükten kaldırılmış, anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler" bölümüne "42) ..." sırası eklenmiştir” hükmü getirilmiştir. Yapılan bu düzenleme ile özel bütçeli idareler kapsamına alınan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün, 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muafiyetinin ortadan kalktığı gözetilerek ve HUMK nun 2494 sayılı Kanun ile değiştirilen 434. maddesinin 3. fıkrası hükmü uyarınca gerekli tebligat yapılarak, davacı taraftan alınması gereken temyiz harcının alınmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8964, Karar No: 2011/5512, Tarih: 10.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/8964 E.  ,  2011/5512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'ın İİK 337/a, 354 maddeleri gereğince 3'er ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.