muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1438, Karar No: 2023/3472, Tarih: 05.06.2023

16. Bu itibarla davalıların eyleminin haksız fiil niteliğinde olduğu, süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunulduğu, işbu davada zamanaşımı yönünden davacı lehine usuli kazanılmış hak bulunmadığı, cezanın üst sınırına göre ceza zamanaşımı süresinin 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 102 nci maddesinin dördüncü fıkrası ve 104 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 5 yıl, uzamış zamanaşımı süresinin ise 7,5 yıl olduğu, davacının 2000 yılında davalı tarafa para yatırdığı buna karşın eldeki davanın 2010 yılında 7,5 yıllık zamanaşımı süresinden sonra açıldığı gözetilerek Mahkemece zamanaşımı sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bu nedenle kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalılar vekilinin davalı şirket hakkında 7194 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik temyiz itirazının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Zamanaşımı, borcun nisbi bir sona erme sebebi olup, borçlu istemediği takdirde geçen zaman nedeniyle alacaklının alacağını dava yoluyla takip ve tahsil etme imkanının ortadan kalkmasıdır.

Zamanaşımı, hukuki niteliği itibariyle maddi hukuktan kaynaklanan bir def'i (6098 sayılı TBK 161 md.) olup usul hukuku bakımından ise bir savunma aracıdır.

Kural olarak zamanaşımı def'inin süresi içerisinde verilen cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir (HMK 129 md).

Süresinde ileri sürülen zamanaşımı def'i nedeniyle, mahkemece ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra ancak tahkikata başlamadan önce hakim zamanaşımı def'ini inceleyerek karar verecektir (HMK 142 md).

Davalının süresinde ileri sürmüş olduğu zamanaşımı def'i hakkında hiçbir karar verilmeden davanın esası hakkında karar verilmesi doğru değildir (Yargıtay 13. H.D. 01.10.2013 gün 8995-23979, Yargıtay 4. H.D. 17.04.2018 gün 9353-3056, Yargıtay 15. H.D. 16.02.2017 gün 5442-626 vs.).

Ancak bu hususun bozma nedeni olabilmesi için, hakkındaki dava esastan red edilen ve zamanaşımı def'ini cevap dilekçesinde yasal sürede ileri süren davalının bu yönde temyize gelmesi gerekmektedir.

HMK 361/2 maddesinde de ifade edildiği üzere, davada haklı çıkmış olan tarafında (aleyhindeki dava esastan red edilen) hukuki yarar bulunmak şartıyla (zamanaşımı def'i) şartıyla temyiz yoluna başvurması mümkündür.

Ancak bu hususun bozma nedeni olabilmesi için, hakkındaki dava esastan red edilen ve zamanaşımı def'ini cevap dilekçesinde yasal sürede ileri süren davalının bu yönde temyize gelmesi gerekmektedir.

HMK 361/2 maddesinde de ifade edildiği üzere, davada haklı çıkmış olan tarafında (aleyhindeki dava esastan red edilen) hukuki yarar bulunmak şartıyla (zamanaşımı def'i) şartıyla temyiz yoluna başvurması mümkündür.

Davalının, davanın esastan reddine ilişkin kararı, hukuki yararına rağmen zamanaşımı yönünden temyiz etmemiş olması durumunda, artık bu yönden davacı yararına usulü müktesep hak doğmuş olur ki, davacının temyizi üzerine, Yargıtayca bu aşamadan sonra kararın zamanaşımı yönünden bozulması mümkün değildir. Oluşan usuli müktesep hakka rağmen, kararın Yargıtayca zamanaşımı yönünden bozulmasının hiçbir bağlayıcılığı yoktur. Zira usuli müktesep hakkın, yeni çıkan bir kanun veya Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı dışında başkaca bir istisnası bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, zamanaşımı def'ine rağmen davanın esastan reddi kararının davalı tarafından temyiz edilmemesi, sadece davacı tarafından temyize getirilmesi ve kararı davacı temyizine göre bozulması durumunda 09.05.1960 gün 21/9 sayılı İ.B.K vurgulandığı üzere, mahkemece bozma kararına uyulmasıyla davacı yararına usulü müktesep hak doğmuştur. Usule ait müktesep hak müessesesi Usul Kanunu'nun dayandığı ana esaslardan olup kamu düzeni ile ilgilidir. Bu durumda davacının temyizine göre kararın bozulması ve mahkemece bozmaya uyulmasından sonra artık mahkemenin geri dönerek zamanaşımı nedeniyle davayı red etmesi mümkün değildir. Bu hal usuli kazanılmış hakkın açık bir ihlalidir.

Somut uyuşmazlıkta, davalının esasa cevap süresi içerisine zamanaşımı def'ini ileri sürmesine rağmen mahkemece dava esastan red edilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiş, Dairece kararın davacı lehine bozulması üzerine yerel mahkemece bozma ilamına uyularak yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı esastan red kararını, zamanaşımı def'i nedeniyle temyiz etmediğinden davacı lehine usuli kazanılmış hak doğmuştur. Bu aşamadan sonra artık bozma üzerine zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan davacı temyizi üzerine yerel mahkeme kararı bozulduğundan, bozmaya uyan mahkemece bozma gerekleri yerine getirileceğinden, bu halde de davacı yararına usuli müktesep hak oluşacağından zamanaşımı nedeniyle davanın reddi bu nedenle de mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle, davalının zamanaşımına yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile diğer temyiz itirazlarının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde davacının usuli müktesep haklarını ihlal eden gerekçe ile kararın bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.
Yargıtay — Esas No: 2010/22339, Karar No: 2011/7042, Tarih: 20.04.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/22339 E.  ,  2011/7042 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 20.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/122, Karar No: 2010/125, Tarih: 03.03.2010

**Hukuk Genel Kurulu         2010/4-122 E.  ,  2010/125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ   : Hatay 3.Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ        :20.3.2009

Taraflar arasındaki davadan dolayı, bozma üzerine direnme yoluyla; Hatay Asliye 3.Hukuk      Mahkemesinden verilen  20.3.2009 gün ve 3 E. 73 K. sayılı kararın bozulmasını kapsayan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'ndan çıkan 21.10.2009  gün, 4-359 Esas,448 Karar sayılı ilamın, karar düzeltilmesi yoluyla incelenmesi  davacılar vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş  olmakla; Hukuk Genel Kurulu'nca dilekçe, düzeltilmesi istenen ilam ve dosyadaki ilgili bütün kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

İşin esasına geçilmeden evvel; ihtiyari dava arkadaşı durumundaki davacılar yönünden karar düzeltme yolunun miktar itibariyle açık olup, olmadığı ön sorun olarak ele alınmıştır;Her bir davacı,davalılardan R..... V.... hakkında,yazdığı ifade başlıklı belgede kullandığı sözlerden dolayı kişilik haklarının saldırıya uğradığını,diğer davalının da anılan belgeyi dosyaya sunmakla bu eyleme katıldığını ileri sürerek, 6000’er YTL olmak üzere toplam 24.000 YTL manevi tazminat istemiş;mahkemece ilk karar ve direnme kararında davacı S...... Ş.... için 3.000 YTL, davacı S... S... T.... , T... V.... ve davacı S.... C.... için kişi başı 4.000 YTL. olmak üzere toplam 15.000 YTL. manevi tazminata hükmedilmiştir.Yerel mahkemece verilen direnme kararı Hukuk Genel Kurulunca 21.10.2009 tarihinde manevi tazminat isteminin reddi gerektiği bildirilerek bozulmuştur. İstemin niteliğine göre,eldeki davada hem davacılar; hem de davalılar arasında,  ihtiyari dava arkadaşlığı mevcuttur.

Bilindiği üzere,davanın birden fazla kişi hakkında aynı sebepten doğması halinde,birden fazla kişi birlikte dava açabilir veya birlikte dava edilebilirler.(HUMK madde 43/2) ihtiyari dava arkadaşlığında,her dava arkadaşının davası diğerlerinden bağımsız ve dava arkadaşı sayısı kadar dava var ise de,tahkikat safhası ortaktır.Her bir dava arkadaşı hükme karşı ayrı ayrı kanun yollarına başvurabileceği gibi,birlikte de başvurabilirler.Öte yandan,gerek temyiz incelemesindeki kesinlik sınırı,gerekse karar düzeltme incelemesi yapılabilmesi için gereken miktarlarda her bir davacının talebinin ayrı ayrı dikkate alınması gereklidir.

Bunun yanı sıra,HUMK’nun değişik 440.maddesi uyarınca,karar düzeltme istemine konu edilen dava değerinin,karar düzeltme incelemesinin sınırı olan(2009 yılı için) 8510 YTL’lik miktardan az olması durumunda karar düzeltme yoluna gidilemez.

Somut olayda, davacılar vekilince  karar düzeltme istenilmişse de; her bir davacının talebi karar düzeltme incelemesi için gereken 8510 YTL lik değerden az olduğundan, karar düzeltme istemine ilişkin dilekçenin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin karar düzeltme dilekçesinin REDDİNE,  3.3.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15631, Karar No: 2013/17754, Tarih: 14.11.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/15631 E.  ,  2013/17754 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... vd. aleyhine 13/07/2011 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 07/11/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu çıkan orman yangını nedeniyle sebep olunan idare zararının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, olay tarihinde .... ilçesi ... Köyü Yeraltı mevkiinde davalılardan ...'e ait tarlada diğer davalı ... ile birlikte kaynak yapmaya başladıkları sırada davalıların gerekli dikkat, tedbir ve özeni göstermemeleri neticesinde kaynak makinesinden çıkan kıvılcımın sıçraması sonucu civardaki tarlaların ve ormanlık alanın yandığını beyan ederek yangın sonucu oluşan ağaçlandırma gideri ve söndürme masraflarından ibaret idare zararının tazminini istemiştir.

Davalılar, talep olunan zararın çok fahiş olduğunu ve kendilerinin mahvına sebep olacağını, gerekli tedbirleri almalarına rağmen yangının yayıldığını, idare görevlilerinin yangına geç müdahale ederek büyümesine yol açtıklarını beyanla davanın reddini istemişlerdir. Mahkemece, zarar kapsamına dair bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen rapor doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamına göre; yangına, davalıların kusurları ile sebep olduğu açık ise de, davalıların kaynak işine başlamadan önce kaynak yapacakları yerin çevresini sulamak ve hendek kazmak suretiyle bir takım tedbirler aldıkları ancak rüzgarın etkisi ve bu tedbirlerin yetersiz kalması nedeniyle yangının kısa sürede çevreye yayıldığı anlaşılmaktadır. Davaya konu zararlandırıcı sonucun, davalı tarafın taksirli eyleminden doğmuş olması da gözetilerek, tazminat miktarından Borçlar Yasası'nın 43. maddesi uyarınca ve hakkaniyet gereğince indirim yapılması gerekir.

Mahkemece, bu yönün değerlendirilmemesi doğru bulunmamış; kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) numaralı bentte gösterilen nedenle BOZULMASINA, davalıların diğer temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 14/11/2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M) (M)

KARŞI OY YAZISI

Mahkemece, bu yönün değerlendirilmemesi doğru bulunmamış; kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) numaralı bentte gösterilen nedenle BOZULMASINA, davalıların diğer temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 14/11/2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M) (M)

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyoruz.14/11/2013
Yargıtay — Esas No: 2019/57, Karar No: 2019/94, Tarih: 23.05.2019

**Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu         2019/57 E.  ,  2019/94 K.**

**"İçtihat Metni"**

Görevsizlik Kararı Veren

Yargıtay Daireleri : 14 ve 8. Ceza Daireleri

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 20.03.2018 tarihli ve 5-5 sayılı iddianamesi ve Bakırköy 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.04.2018 tarihli ve 176-122 sayılı son soruşturmanın açılması kararıyla sanık ...'in görevi kötüye kullanma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından 5237 sayılı TCK'nın 257/1, 109/1-2-b-d ve 53/1. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucundaYargıtay 14. Ceza Dairesince 14.02.2019 tarih ve 3-2 sayı ile;

"Her ne kadar işbu dosyanın duruşma günü 17.04.2019'a bırakılmış ise de, 31.01.2019 günlü Resmî Gazete'de yayımlanan Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 2019/1 sayılı kararı gereğince yargılama görevi Yargıtay 8. Ceza Dairesine verildiği anlaşılmış olmakla;

Dosya ele alındı;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından 12.02.2019 tarihinde Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 2019/1 sayılı kararı gereğince mütalaa istendiği, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.02.2019 tarihli mütalaa verdiği görüldü.

Verdiği mütalaasında; Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 31.01.2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 2019/1 sayılı iş bölümü kararına göre, TCK'nın 109, 110, 111, 223, 234. maddelerine ilişkin yargılama görevi Yargıtay 8. Ceza Dairesinin görevleri arasına dâhil edilmesi nedeniyle görevsizlik kararı verilmesini talep ettiği anlaşıldı.

Yapılan incelemede Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 2019/1 sayılı kararının 31.01.2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığı, 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe girdiği, karar gereğince kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun Yargıtay 8. Ceza Dairesinin görevleri arasına dâhil edildiği, Dairemizin görev alanından çıkarıldığı",

Dosyanın gönderildiği Yargıtay 8. Ceza Dairesince de 26.02.2019 tarih ve 1-2 sayı ile;

"Bakırköy 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.04.2018 tarih 2018/176 Esas 2018/122 sayılı kararı ile sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 257/1, 109/1,2,b,d, 53/1 maddeleri uyarınca son soruşturmanın açılmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Daireleri arasındaki görev ilişkisi adli yargı ilk derece mahkemeleri arasında varolan ve kamu düzenine ilişkin bulunan görev ilişkisi niteliğinde olmayıp 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 14. maddesinde yer alan 'Hukuk Daireleri ile Ceza Daireleri kendi aralarında işbölümü esasına göre çalışır' şeklindeki düzenlemeden de açıkça anlaşılacağı üzere idari nitelikte bir iş bölümü ilişkisidir. Dairelerin bakacağı işler iş bölümü ilişkisine ait ilkeler ile iş bölümündeki düzenlemelerin hangi tarihten itibaren geçerli olacağını belirlemek 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak Yargıtay Büyük Genel Kuruluna aittir.

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun gerek 2018/1 gerekse 2019/1 iş bölümü kararlarında 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'ndan kaynaklanan suçların temyiz incelemesiyle görevli daire Yargıtay 16. Ceza Dairesine ait olup, Yargıtay 9. Ceza Dairesinin görevi ise 'Yargıtay 16. Ceza Dairesinin görev alanına giren suçlara ilişkin olarak ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılması gereken işler' dir.

Sanık hakkında düzenlenen ve suçlama belgesi olan son soruşturmanın açılmasına dair kararda; FETÖ/PDY adlı silahlı terör örgütünün talimatı ile görevi kötüye kullanma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını işlediği iddia edilmesi karşısında eylemin sabit olması hâlinde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 5/1. maddesinin uygulanmasında zorunluluk bulunmaktadır.

İncelenen dava dosyasında Yargıtay 14. Ceza Dairesinde davanın açıldığı tarih olan 2018 yılına ait Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 21.02.2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 09.02.2018 tarih ve 2018/1 sayılı kararın Ceza Daireleri işbölümüne ilişkin ortak hükümlerin 4. fıkrası ile, 31.01.2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 30.01.2019 tarih ve 2019/1 sayılı kararının Ceza Daireleri iş bölümüne ilişkin ortak hükümlerin 4. fıkrasının aynı şekilde düzenlenen 'Ceza Daireleri, yürürlük tarihinden önce kendisine gelen işleri... sonuçlandırır.' hükmü karşısında davanın açılması ve Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 2018/3 ilk derece esasına kaydedilip tensip zaptı hazırlanarak sanık ...'in SEGBİS vasıtasıyla ifadesi alındıktan sonra tabii hâkimlik ilkesine de aykırılık oluşturmamasının sağlanması açısından sonradan yürürlüğe giren iş bölümü uyarınca görevli dairenin değişmeyeceğinin kabulünde zorunluluk bulunmaktadır.

Her ne kadar davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 2018/1 iş bölümü kararına göre de davaya bakmakla görevli dairenin Yargıtay 9. Ceza Dairesinin olduğu açık ise de; yukarıda belirtildiği gibi Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 2018 ve 2019 işbölümü ortak hükümlerinin 4. fıkrasına göre Yargıtay 14. Ceza Dairesinin yürürlük tarihinden önce kendisine gelen ve yürütmekte olduğu davayı sonuçlandırması gerektiği"

Gerekçesiyle karşılıklı görevsizlik kararları verilmiştir.

Oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

CEZA DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Yargıtay 14 ve 8. Ceza Daireleri arasındaki uyuşmazlık, görevi kötüye kullanma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından ilk derece yargılamasının hangi Özel Dairece yapılması gerektiğinin belirlenmesine ilişkindir.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi;

"Ceza dairelerinde:

CEZA DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Yargıtay 14 ve 8. Ceza Daireleri arasındaki uyuşmazlık, görevi kötüye kullanma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından ilk derece yargılamasının hangi Özel Dairece yapılması gerektiğinin belirlenmesine ilişkindir.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi;

"Ceza dairelerinde:

c) Temyiz davasına bakmakla görevli olan daire, Yargıtayın ilk derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalar ile olağanüstü kanun yollarına ilişkin davalara bakmakla da görevlidir" şeklinde düzenlenmiş olup, temyiz dosyasına bakan Dairenin aynı suçla ilgili ilk derece dosyalarına da bakacağı kabul edilmiştir.

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunca hazırlanıp 31.01.2019 tarih ve 30672 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 30.01.2019 tarihli ve 1 sayılı iş bölümü kararının Yargıtay 8 ve 14. Ceza Daireleri ile ilgili kısmında;

"İş bölümünün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iş bölümü değişikliği nedeniyle Yargıtay 14. Ceza Dairesi’nin arşivinde bulunan TCK'nın 109, 110, 111, 223, 224 ve 234 maddelerinde düzenlenen suçlardan kaynaklanan işler Yargıtay 8. Ceza Dairesi'ne devredilir." düzenlemesi hüküm altına alınmıştır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi ile ilgili bu düzenleme Dairenin arşivinde temyiz veya kanun yararına bozma incelemesi için beklemekte olan dosyalarla ilgili olup ilk derece dosyalarını kapsamamaktadır. İş bölümü kararında Dairelerin bakmakta oldukları ilk derece dosyaları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığından uyuşmazlığın genel hükümler ve Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun istikrar kazanmış kararları uyarınca çözümlenmesi gerekmektedir.

Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun 12.07.2007 tarihli ve 23-23 sayılı kararı başta olmak üzere bir çok kararında açıklandığı üzere bir işin Özel Dairece incelenip muktezaya bağlanmasından sonra artık müteakip işlere de aynı Özel Dairece bakılması esastır. Nitekim süreklilik kazanan bu uygulamalar sonucunda 2012 yılından itibaren yapılan iş bölümlerinde Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu Kararlarına paralel olarak dairelerin daha önce kendilerine gelmiş olmakla birlikte bozma veya herhangi bir nedenle daire dışına gönderdikleri işlerden geri gelenlerine bakmaya devam edeceği düzenlenmiştir.

Şu hâlde, Özel Dairelerce yargılamalarına başlanılan ilk derece dosyalarının aynı Özel Daire tarafından bakılmasına devam olunması gerektiği kabul edilmelidir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141/4. maddesinde düzenlenen "davaların en az masrafla mümkün olan en kısa zamanda bitirilmesi gerektiği" hükmü ve usul ekonomisi ile delillerin yüz yüzeliği ve tabi hâkim ilkesi uyarınca da yargılamasına başladığı ilk derece yargılamasının aynı Özel Dairece sonuçlandırılması hakkaniyete ve kanuna daha uygun olacaktır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141/4. maddesinde düzenlenen "davaların en az masrafla mümkün olan en kısa zamanda bitirilmesi gerektiği" hükmü ve usul ekonomisi ile delillerin yüz yüzeliği ve tabi hâkim ilkesi uyarınca da yargılamasına başladığı ilk derece yargılamasının aynı Özel Dairece sonuçlandırılması hakkaniyete ve kanuna daha uygun olacaktır.

İncelemeye konu dosyada Yargıtay 14. Ceza Dairesince yargılamaya başlanıldığı ve bir takım usuli işlemlerin yapıldığı anlaşıldığından, ilk derece yargılamasını yapma ve sonuçlandırma görevi Yargıtay 14. Ceza Dairesine ait bulunmaktadır.

Bu itibarla, ilk derece yargılamasının Yargıtay 14. Ceza Dairesince yapılması gerektiğinden dosyanın anılan Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 14.02.2019 tarihli ve 3-2 sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

2- Dosyanın ilk derece yargılaması yapılmak üzere Yargıtay 14. Ceza Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 23.05.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.