muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/12817, Karar No: 2021/1294, Tarih: 22.03.2021

**5. Ceza Dairesi         2018/12817 E.  ,  2021/1294 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İhaleye fesat karıştırma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçun zarar göreni olduğu, bu sıfatının gereği olarak CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünün dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada Hazinenin duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın Hazineye haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulmasından, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilerek tebellüğ belgesinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesinden, hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ve ayrıca tebliğnamede görüş bulunmayan sanıklardan ... müdafin 18/04/2016 havale tarihli eski hale getirme istemli temyiz talebi yönünden de ek tebliğname düzenlenmesinden sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 22/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3576, Karar No: 2014/7792, Tarih: 16.05.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/3576 E.  ,  2014/7792 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi ve... 12.Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Asliye Ticaret Mahkemesi, uyuşmazlığın bireysel kart sözleşmesinden kaynaklandığını belirterek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Asliye Hukuk Mahkemesi ise; uyuşmazlığın 6102 Sayılı Yasa'nın 4/f maddesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda işin esası hakkındaki uyuşmazlık, kredi kartından kaynaklanan borcun tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkin olup, taraflar arasındaki ilişkinin bankacılık işleminden kaynaklandığı, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı Kanunun 4/f maddesi gereğince davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşıldığından, itirazın iptali hakkındaki uyuşmazlığın TTK hükümleri çerçevesinde Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 16.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15692, Karar No: 2012/31695, Tarih: 30.10.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/15692 E.  ,  2012/31695 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık müdafiinin yüzüne karşı 11.11.2010 tarihinde tefhim olunan hükmü, CMUK.nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 23.11.2010 günü temyiz eden sanığın vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nu 317. maddesi gereğince (REDDİNE), 30.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4322, Karar No: 2011/1048, Tarih: 07.03.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/4322 E.  ,  2011/1048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında genel kadastro ile oluşan tapunun, tapu kaydına dayanarak açılan iptali davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Çekişmeli taşınmaza komşu 128 ada 46, 48 ve 49 sayılı parsellerin kadastro tespit tutanaklarının onaylı suretleri ile dayanakları kayıtların tesislerinden itibaren getirtilerek dosyasına konulması,

2- Davalıların dayanağı 12.03.1963 tarih ve 18 sıra numaralı tapu kaydının tesisine ilişkin tapu kaydının Tapu Sicil Müdürlüğünden, eski yazı olması halinde Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığından,

3- Davacının dayandığı Mayıs 316 yoklama ve 31 sıra numaralı tapu kaydında (tedavülü 09.09.1959 tarih ve 7 sıra numaralı tapu kaydı) malik olarak görünen ..... ... evlatları ... ve Yusuf'un verasete esas teşkil edecek şekilde tüm mirasçılarını ve ölüm tarihlerini gösterir vukuatlı nüfus kayıt örneklerinin Nüfus Müdürlüğünden getirtilerek dosyasına konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 07.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9685, Karar No: 2015/7999, Tarih: 07.09.2015

**14. Ceza Dairesi         2013/9685 E.  ,  2015/7999 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 07.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6908, Karar No: 2014/7289, Tarih: 03.03.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/6908 E.  ,  2014/7289 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 13 - 2012/315341

MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 20/11/2012

NUMARASI : 2012/205 (E) ve 2012/527 (K)

SUÇ : Hırsızlık, trafik güvenliğini tehlikeye sokmak

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Hırsızlık suçunda aynı gerekçe ile alt sınırdan hüküm kurulurken TCK’nın 179/2. maddesinin uygulanması sırasında yine aynı gerekçe ile alt sınırdan uzaklaşılarak yazılı şekilde uygulama yapılması,

2-Sanık hakkında hükmolunan cezaların kısa süreli hapis cezaları olmadığı gözetilmeden TCK’nın 50/1-c maddesi uyarınca seçenek yaptırıma çevrilmesi,

3-Müştekinin kilitlediği park halindeki Şahin marka otosunun kapısını zorlayarak açan sanığın, tornavidayı anahtar gibi kullanarak kontağa sokup aracı çalıştırarak çaldığının tespit edilmesi karşısında eyleminin TCK'nın 142/2-d. maddesi kapsamında kaldığı halde aynı maddenin 1. fıkrasının (b). bendi ile hüküm kurulması

4-Hırsızlık suçuna konu eşyanın önem ve değeri , meydana gelen zararın ağırlığı dikkate alınarak 5237 sayılı TCK nın 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken alt sınırdan hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık A.. T..’ın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, sanığın ceza süresi yönünden kazanılmış hakkının gözetilmesine, 03.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23279, Karar No: 2018/3029, Tarih: 14.03.2018

**7. Ceza Dairesi         2015/23279 E.  ,  2018/3029 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanık ... hakkında beraat, diğer sanıklar hakkında hükümlülük, HAGB, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Tüm dosya kapsamı ve 08.12.2012 tarihli yakalama tutanağının incelenmesinde kolluk ekiplerince yapılan devriye sırasında sanıklardan ...'e ait ... Petrol Madeni Ürünleri isimli işyeri önünde sanık ...'un kullandığı ...plakalı tırın deposuna huni takılmış vaziyette durduğu, tırın sağ kısmında park halinde duran... plakalı dolmuş minibüsün içerisinde işyerinde şoför olarak çalışan sanık ... tarafından üzerlerinde Doru ibaresi bulunan madeni yağ tenekelerinde bulunan yağın söz konusu tırın deposuna boşaltırken suçüstü yakalandıkları ve minibüs içerisinde bulunan her biri 12 kg ağırlığında 90 teneke yağa el konulması şeklinde gerçekleşen olayda, sanık ...'in aşamalarda ısrarla olay sırasında işyerinde bulunmadığını ve sanık ...'ın madeni yağları akaryakıt olarak kullanılmak üzere sanık ...'nun aracının deposuna koyduğunu bilmediğine dair savunması karşısında söz konusu yağlardan numune alınarak TÜBİTAK'a gönderilmesi ve madeni yağ numunesinin içindeki sıvının niteliğinin belirlenerek halk arasında 10 numara yağ olarak tabir edilen yağ türünde olup olmadığı, salt motorlu taşıtlarda akaryakıt olarak kullanılıp kullanılamayacağının belirlenmesi , neticesine göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 14/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15953, Karar No: 2014/4377, Tarih: 07.03.2014

**11. Hukuk Dairesi         2012/15953 E.  ,  2014/4377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KAHRAMANMARAŞ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/03/2012

NUMARASI : 2011/333-2012/108

Taraflar arasında görülen davada Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13.03.2012 tarih ve 2011/333-2012/108 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 07.03.2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. B.. Ç.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunan kumaş-iplik cinsi emtianın alıcısına ulaştırılmak üzere davalının maliki olduğu araca yüklenmesinden sonra seyir halinde iken 13/10/2010 tarihinde lastiklerinin alev alması sonucu çıkan yangında hasar gördüğünü, hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini belirterek, 50.657 TL hasar bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan rucuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, olayın meydana gelmesinde müvekkilinin kusur ve ihmalinin bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, sigortalıya ait emtianın yangın sonucu hasar gördüğü, yangın sebebinin sigara izmaritinden kaynaklanmasının kuvvetle muhtemel olduğu, davalıya izafe edilecek kusur bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, nakliyat emtia sigortasından kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yangının sigara izmaritinden kaynaklandığı, davalıya izafe edilecek kusur bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. 6762 Sayılı TTK'nın 781. maddesi uyarınca taşıyıcı eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğradığı ziya ve hasardan sorumlu olup, hasar ve ziyanın kendi kusurundan doğmayan bir nedenden ileri geldiğini veya eşyadaki mevcut ayıp ve noksanlardan veyahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın kötü yapılmasından, gönderilen veya gönderenin fiilinden, yahut verdikleri emir ve talimatın takibinden meydana geldiğini ispat etmesi halinde sorumluluktan kurtulabilecektir. Taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi için genel olarak gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini kanıtlaması yeterli değildir. Esasen, ziya ve hasara neden olan olayın doğumunda kendisinin herhangi bir

kusurunun olmadığını kanıtlamak zorundadır. Böylece, taşıyıcının sorumluluktan kurtulması daha zorlaştırılmış, 818 Sayılı BK'nın 96. maddesinde borçlu için düzenlenen ispat kuralından daha ileri noktaya taşınmıştır.

Somut olayda, davalının emtiayı taşıdığı sırada kamyonun arka tekerleği ile kasası arasında çıkan yangın sonucu emtia hasara uğramış, bilirkişi raporunda araca sigara izmariti atılması veya balataların aşırı ısınmasından dolayı yangının çıkmış olabileceği belirtilmiş, mahkemece yukarıda anılan gerekçeyle davanın reddine karar verilmekle birlikte, 6762 Sayılı TTK'nın 781. maddesinde düzenlenen taşıyıcının sorumluluğu hususu üzerinde durulmamış, içinde taşıma konusunda uzman bilirkişinin bulunmadığı heyet raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Bu itibarla, mahkemece içinde taşıma konusu uzman bilirkişininde bulunduğu heyetten rapor alınarak, davalı taşıyıcının hukuki durumunun 6762 Sayılı TTK'nın 781. maddesi uyarınca değerlendirilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 07.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/11169, Karar No: 2007/2163, Tarih: 08.03.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/11169 E.  ,  2007/2163 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Beyoğlu 2. İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki şikayet davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, davacı Fon alacağının ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca imtiyazlı olup, üçüncü sıraya alınması gerektiğine ilişkin sıra cetveline itiraz davasıdır.

İcra mahkemesince iflas tasfiyesinde henüz sıra cetveli düzenlenmesi aşamasına gelinmediği ve itiraz edilebilecek bir sıra cetveli bulunmadığı, Fon alacağına imtiyaz tanıyan bir yasa hükmü olmadığı; somut olayda 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 106, 107 ve 136 ncı maddelerinde gösterilen şartların mevcut olmadığı gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiş; hüküm davacı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle yasal düzenlemenin isabetle irdelenmiş olmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İcra ve İflas Kanunu’nun 366 ncı maddesi uyarınca ONANMASINA, 08.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/28783, Karar No: 2012/36113, Tarih: 01.11.2012

**3. Ceza Dairesi         2012/28783 E.  ,  2012/36113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Dairemizce 15.11.2011 tarih ve 2011/13826 esas,2011/16680 karar sayılı ilamı ile bozma yolunda kararına karşı;Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 08.03.2012 tarih ve 2008/65850 sayılı yazısı ile “...mahallinde tamamlatılabilecek nitelikte olan mevcut imza eksikliğinin mutlak bir bozma nedeni olmadığını gözetmeyerek mahallinde tamamlanabilecek bir eksiklik nedeniyle hükmün bozulması... ” gerekçesi ile itiraz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 10.07.2012 tarih ve 2012/410 esas,2012/1035 sayılı kararı ile daireye gönderilmekle ;

05.07.2012 ... ve 28344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı yasa ile değişik 5271 sayılı Kanunun 308.maddesinin 2.ve 3.fıkraları ile aynı yasanın 101.maddesi ile de 5320 sayılı yasaya eklenen geçici 5.maddenin verdiği yetkiye dayanılarak dairemize gönderilen dosya hakkında;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının vaki talepleri yerinde görülmekle;

1) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne;

2) 15.11.2011 tarih ve 2011/13826 esas, 2011/16680 karar sayılı bozma ilamı kaldırılarak yapılan yargılama sonucunda;

Dosyanın yeniden incelenmesinde;

20.11.2007 tarihli oturumun 1 ve 2. sayfalarında bulunan katip imzası eksikliğinin mahallinde giderilmesi mümkün görülerek bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 01.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20822, Karar No: 2012/19138, Tarih: 16.10.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/20822 E.  ,  2012/19138 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :582-572

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 06.05.1982 olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın geçici 7/1. maddesi hükmünde “Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20'nci maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler” düzenlemesinin yer alması ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun, giderek 79/10 ve 108. maddeleri olduğu kabul edilmelidir.

Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkin olup, işe giriş bildirgesinin üzerinde “Çıraktır” ifadesi yazılmış olduğu halde mahkemece davacının çırak olarak çalışıp çalışmadığı konusunda inceleme ve araştırma yapılmadığı anlaşılmıştır.

Davanın kanuni dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 3/II (B) bendine göre özel kanunda nitelikleri belirtilen çırakların, çıraklık devresi sayılan süre içinde malullük, yaşlılık, ölüm sigortalan hükümlerine tabi olamayacakları ve bu hükmün sonucu belirtilen sürelerin sözü edilen Yasa'nın 108. maddesinde de gösterilen sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Davada tesbiti istenen dönemde yürürlükte bulunan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Yasası'nın 4. maddesinde, bu Yasaya tabi bir sanatı o sanat için düzenlenen gün ve pratik öğrenim programına göre o işyerinde öğrenmek amacıyla bir çıraklık sözleşmesi ile bir iş yeri sahibinin hizmetine giren kimseye çırak deneceği, 5. maddesinde çırak olabilmek için 18 yaşından büyük olmamak gerektiği, 16. maddesinde ise işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayın çalıştırmaya başlamadan önce velisi veya yasal mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20. maddesinde sözleşmenin bir örneğinin mahalli Çıraklık Eğitimi Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu bildirilmiştir.

Somut olayda, çırak olduğu işe giriş bildirgesinde belirtilen davacının velisinin ve işverenin imzasını içeren çıraklık sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, okul, kurum kayıtları ve işyeri dosyasından araştırılmalı, aradaki ilişkinin hizmet aktine dayanıp dayanmadığı açıkça ortaya konulmalıdır. Öncelikle bir kimseye çırak denebilmesi için, o kimsenin durumunun bu özel Kanunda çıraklar hakkında yapılan tanıma ve nitelendirmeye uyması gerekir. Çıraklıkta, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir.

O halde, Mahkemece; davacının çıraklık sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, çalışmasının üretime yönelik mi yoksa bir mesleğin öğrenilmesine yönelik mi olduğu araştırılarak, sigortalılık başlangıcının tespitine ilişkin YHGK’nun 21.09.2011 günlü 2011/527 E-2011/552 K. sayılı kararı da gözetilerek, yapılacak iş; davacının çalıştığını ileri sürdüğü iş yerinde tutulması gerekli dosyalardan, belge ve kanıtlardan yararlanılması; Kurum nezdindeki çalışma dönemine ilişkin kayıtlar celp edilemediğinden işe giriş bildirgesindeki kimlik bilgilerinin, imzanın davacıya ait olup olmadığı, müfettiş raporlarının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi; işe giriş bildirgesi üzerinde yaptırılacak grafolojik inceleme sonucuna göre bildirgedeki imza ve varsa fotoğrafın davacıya ait olup olmadığı, davacıya verilen sigorta sicil numarasının hangi yılın serilerinden olduğu ve daha sonraki yıllarda gerçekleşen hizmetlerinde kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi; ücret bordrolarının sağlıklı biçimde temin edilmesi; sigortalının hangi işte hangi süre ile çalıştığının; aynı dönemde iş yerinde çalışanların bulunup bulunmadığının saptanması; gerektiğinde komşu işyerlerinden o tarihte faaliyette bulunanlar ile bunların çalışanlarının, davacının birlikte çalıştığı kişilerin tanık sıfatıyla bilgilerine başvurulması; böylece gerçek çalışma olgusunun somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya konulması ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı SGK Başkanlığı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 16.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14775, Karar No: 2015/6303, Tarih: 14.05.2015

**16. Hukuk Dairesi         2014/14775 E.  ,  2015/6303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Davacı vekilinin adli yardım talebi HMK’nın 336/2. maddesinde belirtilen koşullara uygun bulunmadığından adli yardım talebinin REDDİNE,

2- Temyiz harç ve giderlerinin ikmali yönünden HUMK’nın 434/son maddesi uyarınca temyiz edene yöntemince süre verilerek sonucuna göre işlem yapılması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.