muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/20936, Karar No: 2015/9882, Tarih: 09.06.2015

dava konusu taşınmazlar ile yukarıda açıklanan özellikler itibarıyla benzer nitelikleri taşımayan ... ada ... parselin satışının somut emsal alınarak eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde değer tespiti doğru değildir.

Mahkemece, tarafların vereceği ya da re'sen getirtilecek kayıtlar üzerinden yukarıda açıklanan ilkelere uygun taşınmaz satışları araştırılarak emsal olabilme niteliklerine uygun bulunanlar tespit edilip bu emsallerin 11.maddenin (d) bendinde öngörülen vergiye esas olmak üzere ilgili belediyelerce belirlenen bulundukları cadde veya sokak için değerlendirme tarihindeki asgari m² değerleri getirtildikten ve bunların imar parseli olup olmadığı da sorulup saptandıktan sonra yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren, bu emsallere göre ayrıntılı olarak karşılaştırma yapan ek bilirkişi kurulu raporu alınarak oluşacak duruma göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemece tüm bu hususlara riayet edilmeksizin düzenlenen rapor doğrultusunda hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 09.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8699, Karar No: 2014/56, Tarih: 06.01.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/8699 E.  ,  2014/56 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22/11/2012 tarih ve 2011/649-2012/465 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ...Ş., Fer'i Müdahil ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu meblağ 17.220 TL'nin altında bulunduğundan 6100 Sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK'nın 3156 sayılı kanunla değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 16.08.1999 tarihinde tasarruflarını değerlendirmek için... ve ... Bankası ... Şubesi'ne gittiğini, banka çalışanlarının kasıtlı yönlendirmeleri ile kağıt üzerinde parasını... bankasına yönlendirdiğini, esasen parasının... bankasına yatırıldığını bankaya el konulmasından sonra öğrendiğini, parasının Devlet garantisinde olmadığı gerekçesi ile ödenmediğini, 2003 yılında açtıkları davanın reddedildiğini, müvekkilinin...'ta dava açıp aciz vesikası aldığını, banka yöneticilerinin dolandırıcılık suçundan ceza aldığını, ileri sürerek 4.000 TL'nin 16.08.1999 tarihinden 22.12.1999 tarihine kadar %85 faizi ile bu tarihten itibaren ise değişen oranlarda kısa vadeli kredilere uygulanan avans faizi ile tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, zamanaşımı ve husumet itirazlarında bulunduklarını, davacı tarafından ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2000-980 E. sayılı dosyasında aynı talep ile açılan davanın reddedildiğini, Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini, kesin hüküm itirazında bulunduklarını, davanın ayrıca esastan da reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, yetki ve zamanaşımı itirazı haklı görülmediği, banka çalışanları davacının iradesi üzerinde etkili olarak hataya düşürüp banka mevduat hesabı açmak yerine... hesabına mevduatını yönlendirerek mevduatın devletin garanti kapsamı dışına çıkmasına ve ilgili bankaya devlet tarafından ... ye devir sonrasında alacağını alma hakkının yitirilmesine yol açması nedeni ile oluşan zarardan bütünü ile külli halefiyet ilkesi gereğince sorumlu olduğu, gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne 4.000 TL'nin 16.08.1999 tarihinden itibaren işleyecek %80 ve değişen oranlarda avans faizi ile davalıdan tahsiline, bakiye harcın ve yargılama giderinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı.... A.Ş, Fer' i Müdahil ... vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalı.... A.Ş, Fer' i Müdahil ... vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve karar başlığında fer' i müdahil ....' nin davalı olarak gösterilmesi maddi hata olup mahallinde düzeltilmesi mümkün olmasına ve davalının sorumluluğunun BK'nın 41, 55 ve TTK'nın 336'ncı maddelerinden kaynaklanmasına, davacı zararının... bankasından tahsil etme olanağının kalmadığının anlaşıldığı andan itibaren zamanaşımı süresinin başlamasının gerekmesine göre, davalı banka ve fer'i müdahil vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, banka hesabındaki paranın tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık konusu hesabın açılmasını teşvik eden .... A.Ş’nin 22.12.1999 tarihinde....’ye devir olunduğu, 26.01.2001 tarihinde ise ... A.Ş ile devren birleştirildiği, yine .... ile ... A.Ş (sonraki unvan...) arasında yapılan 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi ile külli halefiyet prensipleri çerçevesinde bu banka ile birleştirildiği, anılan sözleşmenin 6.13 maddesi uyarınca bankanın devir tarihinden önceki döneme ait olması kaydıyla, devir alan bankanın maruz kalabileceği her türlü taleplerden doğacak tüm yükümlülükten ve bunlara ilişkin olarak mahkemelere intikal etmiş bulunan dava, takip ve benzer işlemlerin sonuçlarından...’nin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, davacı alacağının, esasen Fona devredilen ... A.Ş’nin işlemi olduğu, somut uyuşmazlık itibariyle davalı bankanın 5411 sayılı Kanun’un 140. maddesi uyarınca harçtan muaf bulunduğu dikkate alınmadan yazılı şekilde harçtan sorumlu tutulması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması yoluna gidilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı banka ve fer'i müdahil vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile; hüküm fıkrasının 2. bendinin hükümden çıkarılarak yerine '' davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan 18,40 TL başvurma harcı ve 59,40 TL peşin harcın talep halinde davacıya iadesine,'' ibaresinin eklenmesine, hüküm fıkrasının 4. bendinin hükümden çıkarılmasına, yerine “2.296, 90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine“ ibaresinin yazılması suretiyle kararın temyiz eden davalı yararına DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 06.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4806, Karar No: 2011/16869, Tarih: 12.12.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/4806 E.  ,  2011/16869 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/09/2009 tarih ve 2008/423-2009/391 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, davalı banka nezdindeki esnek hesabına ait 172,97 TL borcunu, 250 TL olarak yatırmasına, hesabının kapatılmasına ve ödemeye ilişkin faks çekmesine rağmen, sözkonusu hesaptan kaynaklanan nedenlerle hakkında "yakın izleme" işlemi yapıldığını, defalarca davalı banka şubesine gitmesine rağmen işlemin uzun süre kaldırılmadığını, bu nedenle maaşını aldığı banka kartını 4 aydır aktif olarak kullanamadığını ileri sürerek, yaptığı telefon görüşmeleri nedeniyle 100 TL maddi, haksız uygulamanın halen devam etmesi ve askeri personel olması nedeniyle karşı karşıya bırakıldığı hassas durum nedeniyle 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, bankacılık uygulamasında borçlu hesaplarının kat edilmesi ile durumun Merkez Bankasına bildirilmesinin zorunlu olduğunu, bildirimin bankakartı ile para çekmeye engel olmadığını, kusurun maaş alınan bankaya ait olduğunu, manevi tazminatın unsurlarının da oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, maddi zarara ilişkin somut delil bildirilmediği, manevi zarara ilişkin de davacı iddiası dışına kanıt bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, maddi zarara ilişkin somut delil bildirilmediği, manevi zarara ilişkin de davacı iddiası dışına kanıt bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

1-Dava, yakın izleme bildiriminin zamanında geri alınmaması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı, banka tarafından keşide edilen 11.06.2008 tarihli ihtarnamenin 17.06.2008 tarihinde kendisine tebliği üzerine aynı tarihte borcunu yatırmasına rağmen, yakın izlemenin haksız olarak kaldırılmadığını iddia etmiştir. Maaş hesabının bulunduğu banka şubesinden gönderilen cevaptan, işlemin 17.10.2008'de sonlandırıldığı sabittir. Her ne kadar davacının 172 TL borcunu hesap özeti tebliğine rağmen ödememesi nedeniyle yakın izlemeye alınmasında bir usulsüzlük yok ise de, davacının parayı yatırması sonrasında bu bildiriminin geri alınmamasından dolayı zarara uğradığının kabulü gerekir. Davacı, maddi tazminat talebinin delili olarak bir kısım belgeler ibraz etmiş bulunmaktadır. Mahkemece hangi nedenle bu belgelere itibar edilmediğinin gerekçesi gösterilmeden, ispat edilmediğinden bahisle bu husustaki istemin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Kaldı ki, davacının bir kısım telefon görüşmeleri yaptığı dosya içeriği ile sabit olduğuna ve bu nedene dayalı olarak zarar uğradığı da hayatın olağan akışına uygun bulunduğuna göre, mahkemece BK m. 42 uyarınca maddi zarara hükmedilmesinin gerektiği hususunun gözden kaçırılması doğru olmamıştır.

2-Öte yandan, memur olan davacının yakın izleme işleminin süresinde kaldırılmaması nedeniyle manevi olarak üzüntü ve sıkıntı yaşadığının kabulü gerekir. Bu halde de mahkemece BK m. 98/2 maddesi delaletiyle anılan Yasanın 49. maddesi uyarınca davacı yararına bir miktar manevi tazminata hükmetmek gerekirken bu yöndeki istemin reddi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12/12/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2649, Karar No: 2021/1148, Tarih: 05.10.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2017/2649 E.  ,  2021/1148 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “boşanma” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Ankara 2. Aile Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar taraf vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda kısmen bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili 13.11.2013 tarihli dava dilekçesinde; tarafların 08.07.2012 tarihinde evlendiklerini, ortak çocuklarının bulunmadığını, davalının birlik görevlerini yerine getirmediğini, davacı eşine ev arkadaşıymış gibi davrandığını, aynı yatakta yatmak istemediğini, ağır hakaret ve küfür ettiğini, müvekkilini aşağıladığını, mezhebi ile ilgili kötü sözler söylediğini, evden kovduğunu, kapının kilidini değiştirerek eşinin eve girmesini engellediğini ileri sürerek tarafların boşanmalarına ve müvekkili yararına 50.000TL manevi tazminat ödenmesine, 16.10.2014 tarihinde sunduğu beyan dilekçesinde ise; dava açıldığı tarihte müvekkilinin çalıştığını, bu nedenle nafaka talep etmediklerini, ancak şu anda işsiz kaldığını, çalışmadığını, hiçbir gelirinin bulunmadığını belirterek müvekkili yararına 05.08.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık 750TL tedbir-yoksulluk nafakası ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili 06.12.2013 tarihli cevap dilekçesinde; tüm iddiaları inkârla, taraflar evlendikten üç ay sonra kadın eşin ortak konutu ve konutun bulunduğu semti beğenmediğini söyleyerek müvekkilini terk ettiğini, birlik görevlerini yerine getirmediğini, davacının gece hayatı olduğunu, eve geç saatlerde geldiğini, bu durumla ilgili eğlence mekânlarında çekilen fotoğraflarını sosyal medyada paylaştığını ileri sürerek tarafların boşanmalarına ancak boşanmaya sebep olan olaylarda kusurlu olan davacının tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

6. Ankara 2. Aile Mahkemesinin 30.03.2015 tarihli ve 2013/1514 E., 2015/294 K. sayılı kararı ile; tarafların 08.07.2012 tarihinde evlendikleri, aynı yılın ekim ayından itibaren ayrı oldukları, erkeğin kadına 2013 yılının yılbaşı gecesinde “sen Alevi köpeğisin, seninle görüşmek istemiyorum” diyerek bağırdığı, buna karşılık kadının ise oturduğu yeri beğenmediği, tartışma çıkararak sık sık evi terk ettiği, boşanmaya sebep olan olaylarda erkeğin ağır kadının ise az kusurlu olduğu gerekçesiyle tarafların boşanmalarına, kadın yararına 500TL tedbir-yoksulluk nafakası ile 7.500TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Yargıtay 2. Hukuk Dairesince 17.03.2016 tarihli ve 2015/12613 E. ve 2016/5191 K. sayılı kararı ile;

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Yargıtay 2. Hukuk Dairesince 17.03.2016 tarihli ve 2015/12613 E. ve 2016/5191 K. sayılı kararı ile;

"...Hüküm davalı erkek tarafından, kusur belirlemesi, manevi tazminat, nafakalar ve ziynetler yönünden; davacı kadın tarafından ise, yararına hükmedilen manevi tazminat ve nafakaların miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı kadının tüm, davalı erkeğin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Dava, 13.11.2013 tarihinde açılmış, davacı kadın dilekçeler teatisi aşamasında yoksulluk nafakası isteminde bulunmamış, ön inceleme duruşmasından sonra verdiği 13.10.2014 tarihli dilekçesi ile yoksulluk nafakası isteğinde bulunmuştur. Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe, ön inceleme aşamasında ise ancak karşı tarafın açık muvafakati ile iddia ve savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler. Ön inceleme duruşmasına taraflardan biri mazeretsiz olarak gelmezse, gelen taraf onun muvafakati aranmaksızın iddia ve savunmasını genişletebilir yahut değiştirebilir. Ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra ise, diğer tarafın açık muvafakati ve ıslah dışında iddia ve savunma genişletilemez yahut değiştirilemez (HMK m. 141/1). Davacı kadının, ilk defa ön inceleme duruşmasından sonra ileri sürülen yoksulluk nafakası isteği, talep sonucunun genişletilmesi niteliğindedir. Aynı oturumda hazır bulunan davalı, bu isteğe açıkça muvafakat vermemiştir. Bu durumda ıslah da söz konusu olmadığına göre, davacının yoksulluk nafakası talebi artık incelenemez. Açıklanan nedenlerle, davacının yoksulluk nafakası talebi hakkında "karar verilmesine yer olmadığına" dair karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru görülmemiştir,..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

Direnme Kararı:

8. Ankara 2. Aile Mahkemesinin 17.11.2016 tarihli ve 2016/470 E., 2016/1056 K. sayılı kararı ile bozma öncesi kararda yer alan gerekçenin yanında, TMK’nın 175. maddesi ile düzenleme altına alınan yoksulluk nafakasının boşanmanın eki niteliğinde olduğu, harca tabi olmadığı, ret veya kabulünün vekâlet ücretini gerektirmediği, Yargıtay 2 ve 3. Hukuk Daireleri ile Hukuk Genel Kurulu kararlarında kabul edildiği, istikrar bulan bu görüşün bugün de aynı şekilde devam ettiği, boşanmanın eki niteliğinde bulunan bu istemlerin 1086 sayılı HUMK döneminde boşanma hakkındaki hükmün kesinleşmesine kadar devam eden yargılamada yazılı ya da tutanağa geçirilmek suretiyle sözlü olarak istenebildiği, ancak 6100 sayılı HMK 141. maddesindeki düzenlemenin tereddüt oluşturduğu, aynı kanunun 141/1 ve 177/1. maddelerinde yazılı hükümler nedeniyle karşı tarafın açık muvafakati dışında ıslahın sadece tahkikatın sona ermesine kadar yapılabileceği, ancak “yoksulluk nafakası yönünden ıslah yapılmasının kabulü halinde” bu kabulün “yoksulluk nafakasının boşanmanın eki olma niteliğini” yitirteceği, harç alınması ve devamında ret veya kabulü hâlinde vekâlet ücreti yönünde hüküm kurulması gerekeceği, davacı tarafından yapılması hâlinde harca tabi olacağı, davalı tarafından yapılması hâlinde ise usulüne uygun harcı ödenerek açılmış bir dava olmadığından bu talep hakkında karar verilemeyeceği, ayrıca “davası/davacı sıfatı olmayan ve davanın reddini isteyen davalının davası varmış gibi ıslah yoluyla talepte bulunabileceğini” kabulün de şimdiye kadar ki uygulama karşısında çelişki yaratacağı, yine ıslah yoluna gidilmesi durumunda, talep boşanma olduğundan ve bu talep üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunulmadan ıslah dilekçesi ile yoksulluk nafakası istenmesinin ıslah olmayıp talebe yeni talep eklemek niteliğinde olduğu, dava konusu aynen durduğuna göre yapılan işlemin de ıslah olmayacağı, yoksulluk nafakası hakkında “boşanmanın eki” olduğuna dair görüş değiştirilmediğine göre çoğun içinde az da vardır kuralının uygulanması gerektiği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

9. Direnme kararı yasal süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

10. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; boşanmanın fer’isi niteliğindeki yoksulluk nafakası talebinin yargılamanın her aşamasında serbestçe ileri sürülüp sürülemeyeceği, buradan varılacak sonuca göre davacı tarafça dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasının tamamlanmasından sonra ileri sürülen yoksulluk nafakası talebi hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” dair karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

11. Uyuşmazlığın çözümü bakımından ilgili yasal düzenleme ve kavramların açıklanmasında yarar görülmektedir.

III. GEREKÇE

11. Uyuşmazlığın çözümü bakımından ilgili yasal düzenleme ve kavramların açıklanmasında yarar görülmektedir.

12. Bilindiği üzere 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “Yoksulluk nafakası” başlıklı 175. maddesi; “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.” hükmünü taşımaktadır.

13. Yoksulluk nafakası boşanmanın eşlerle ilgili mali sonuçlarından biridir. Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi, maddi koşulların yanı sıra biçimsel koşulların da gerçekleşmiş olmasına bağlıdır. Yoksulluk nafakasının maddi koşulları; nafaka isteyenin ağır kusurlu olmaması, boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek olması ile oluşurken, biçimsel koşulları ise; talep, süre ve evlilik birliğinin boşanma ile sona ermesi şeklinde ayrımlanmaktadır. Yoksulluk nafakası, boşanmanın isteğe bağlı fer'i sonuçları arasındadır. Bu nedenle hâkim; taleple bağlı olup, kendiliğinden yoksulluk nafakasına hükmedemeyeceği gibi talep miktarını da aşamaz.

14. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümleri uyarınca, davacı dava dilekçesinde; iddia etmiş olduğu her bir vakıayı ve bu vakıanın hangi delillerle ispat edileceği hususuna yer vermek zorundadır (HMK m. 119/1-f.). 1086 sayılı Kanunun 179. maddesindeki düzenlemeye karşılık gelen HMK’nın 119. maddesi ile dava dilekçesinde bulunması gereken hususların neler olduğu, ilâve unsurlarla birlikte ve daha geniş olarak düzenlenmiştir. “Somutlaştırma yükü ve delillerin gösterilmesi” başlıklı 194. madde ile tarafların, hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtme zorunluluğu, yani somutlaştırma yükü getirilmiş olduğundan, bu yükümlülük gereği, davacının iddia ettiği her bir vakıanın hangi delille ispat edileceğini, dava dilekçesinde belirtmesi esası da bir yenilik olarak maddede düzenlenmiştir. Böylece, özellikle ispat konusunda davaların usul ekonomisi ilkesine uygun bir biçimde, makul bir sürede sonuçlanması hedeflenmiştir.

15. Öte yandan davalı da, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde cevap dilekçesini sunmalı (HMK m. 127/1), yine cevap dilekçesinde, savunmasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini, her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceğini göstermeli ve taleplerini belirtmelidir (HMK m. 129). Dava ve cevap dilekçelerinin kapsamına ilişkin ilkelerin tamamlayıcısı niteliğinde olan HMK’nın 136/2. maddesi gereğince; davacının cevaba cevap, davalının da ikinci cevap dilekçesi hakkında, dava ve cevap dilekçelerine ilişkin hükümler, niteliğine aykırı düşmediği sürece kıyasen uygulanacaktır. Davalının süresi içerisinde cevap dilekçesi vermemesi sonucunda davacının da artık 136/1. maddesine göre cevaba cevap dilekçesi veremeyeceğinin tâbi bulunması karşısında, davalının hiç cevap dilekçesi vermemiş olması hâlinde hâkim, 136 ve devamı maddelerine göre dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasının tamamlanması nedeniyle ön inceleme aşamasına geçecek ve kanundan kaynaklı istisnai hâller dışında görülmekte olan davaya ilişkin taraflar açısından iddia ve savunmayı değiştirme veya genişletme yasağı başlamış olacaktır. Nitekim benzer ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 13.02.2020 tarihli ve 2017/2-1288 E., 2020/143 K. ile 30.09.2020 tarihli ve 2017/2-2716 E., 2020/705 K. sayılı kararlarında tartışılarak benimsenmiştir.