muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/22038, Karar No: 2014/20978, Tarih: 17.11.2014

Selime’nin mirası açıldıktan sonra ölen diğer mirasçı Selim ile ondan doğru mirasçı bulunan Cemile’nin ölümleri ile miras kendi mirasçılarına intikal eder. Şu halde mahkemece yapılması gereken, dosya arasında yer alan nüfus kayıtlarına göre; 05.12.1980 tarihinde ölen alt miras bırakan Cemile’nin mirasının, 03.04.1936 tarihinde ölen ilk eşi S... K.. ile evliliğinden olan çocukları, S..K.., İ.. K.., İ.. K.. ve R.. K.. ile 18.11.1977 tarihinde ölen S.. Y.. ile ikinci evliliğinden olan çocukları B.. Y.. (Şevik) ile G.. Y..'a intikal ettiğinin ve çocukların eşit oranda mirasçı olduklarının kabul edilmesi, kök miras bırakan Selime’nin mirasçıları ve paylarının belirlenmesi sırasında bu hususun gözönünde bulundurulması, konusunda uzman bilirkişiden mirasçıların paylarının belirlenmesi bakımından denetime açık rapor alınması ve ondan sonra bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik pay hesabı ile hüküm kurulmuş olması doğru olmamıştır.

Davacı B.. Ş..'in temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerindedir. Kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde davacıya iadesine 17.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11405, Karar No: 2015/6699, Tarih: 16.04.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/11405 E.  ,  2015/6699 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK’nın 89/4, 62/1, 50/1-a, 52/2-4. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

....i Anonim Ortaklığı, ... İlçesi ... Köyü sınırları içerisinde faaliyet gösteren, KTS-01 numaralı kuyuda, mud-pit denilen çamur havuzlarına tel örgü çekme işini, ihale ile sanığın yetkilisi olduğu Öncü inşaat şirketine verdiği, ... ile ... inşaat şirketi arasında imzalanan sözleşme ile iş sağlığı ve güvenliği ve çevre güvenliği ile ilgili tedbirleri alma görevinin yüklenici firmaya ait olduğu, olay günü söz konusu petrol kuyusunda, çamur havuzlarının üst kısmına demir kafes yapan ... firması işçilerinin, spiral makinesiyle kesilen demirlerden çıkan kıvılcımların, çalışma yaptıkları yerin on metre uzağındaki, içinde yanıcı madde bulunan varillere sıçraması nedeni ile varillerin alev alması sonucu, katılanlardan ...’ın vücut yüzeyinin %5'inin 2. derecede, ...’nin ise basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde hafif yandığı olayda; sözkonusu çalışma alanında gerekli güvenlik önlemlerini almayan, varilleri çalışma sahasından uzaklaştırılması hususunda petrol arama işini yapan ... şirket ve ... ortaklığı yetkilerini uyarmayan bu nedenle asli kusurlu olan sanık hakkında alt sınırdan ceza tayini, aleyhe temyiz olmadığından, 07.03.2013 tarihinde yapılan keşfe ilişkin olarak düzenlenen keşif tutanağının ilk sayfasında zabıt katibi imzası yok ise de; ilk sayfanın hakim, diğer sayfanın ise keşfe iştirak edenlerin tümü tarafından imzalanması ve tutanağın sahteliği konusunda iddianın bulunmaması, dosya kapsamında mevcut delil durumuna göre bu hususlar sonuca etkili görülmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin kusur durumuna ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi gerektiğine ve eksik incelemeye ilişkin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Tayin olunan adli para cezasının taksitlendirilmesi sırasında infazı kısıtlar şekilde taksitlendirmede ödenecek miktarın belirlenmesi ve sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının adli para cezasına çevrildiği sırada bir gün karşılığı miktarın belirlenmesine ilişkin uygulama maddesinin yanlış gösterilmesi,

Tayin olunan adli para cezasının taksitlendirilmesi sırasında infazı kısıtlar şekilde taksitlendirmede ödenecek miktarın belirlenmesi ve sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının adli para cezasına çevrildiği sırada bir gün karşılığı miktarın belirlenmesine ilişkin uygulama maddesinin yanlış gösterilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususlarda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasının (B-1) bendinde yer alan "52/1" ibaresinin çıkartılması ve yerine "52/2" ibaresinin yazılması; taksitlendirmeye ilişkin hüküm fıkrasının (B-4) bendinde yer alan "bir taksit miktarı 150,00-TL. olacak şekilde" ibaresinin çıkartılması sureti ile sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 16.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8330, Karar No: 2017/10837, Tarih: 17.04.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/8330 E.  ,  2017/10837 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki ... mahallesi, 342 ada 16 parsel sayılı taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına ve peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 17/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3367, Karar No: 2018/11971, Tarih: 18.06.2018

**5. Hukuk Dairesi         2018/3367 E.  ,  2018/11971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.Arazi niteliğindeki ... Köyü cilt no:17, sayfa no:73 sıra no: 2 de kayıtlı, taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

28.04.2018 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 7139 sayılı Yasanın 6.maddesi gereğince davacı idare yargı harçlarından muaf hale geldiğinden,

1- Gerekçeli kararın hüküm fıkrasınına ayrı bir bent olarak (davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına) cümlesinin eklenmesine

2-Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 5. bendinin tümü ile hükümden çıkartılmasına, yerine (Davacıdan alınan 25,20-TL harcın talep halinde iadesine,) cümlesinin yazılmasına,

3- Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 4. bendin de yer alan (25,20-TL peşin harç ile), (1.048,70TL) rakamlarının hükümden çıkartılmasına, (1.048,70 )yerine (1.024,50 ) rakamın yazılmasına,Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 18/06/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5729, Karar No: 2021/6457, Tarih: 08.04.2021

**1. Ceza Dairesi         2021/5729 E.  ,  2021/6457 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kasten yaralama, 6136 sayılı Kanun'a aykırılık, hakaret

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, düşme

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1)Sanık hakkında hakaret suçundan verilen düşme hükmüne yönelen temyiz sebeplerinin yapılan incelemesinde;

Sanık ile müdafinin hazır bulunduğu 14.01.2016 tarihli duruşmada şikayetçi ...'ın sanık hakkında şikayetinin bulunmadığını söylemesi, sanık veya müdafinin de şikayetten vazgeçmeye bir itirazının bulunmadığı belirlenerek yapılan incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık müdafinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün ONANMASINA,

2)Sanık hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelen temyiz sebeplerinin yapılan incelemesinde;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 28.01.2018 tarih ve 2017/12-463 Esas - 2018/20 Karar sayılı kararı uyarınca, sanık hakkında hükmolunan adli para cezasının ödenmemesi halinde 5237 sayılı TCK'nin 52/4. maddesi gereğince hapse çevrileceği ihtarı yapılmış ise de; 5275 sayılı Kanun'un 106/3. maddesi infaz aşamasında re'sen gözetilebileceğinden, bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Kısa süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında, 5237 sayılı TCK'nin 53/4. maddesi gereğince, 5237 sayılı TCK'nin 53/1. maddesindeki hak yoksunluklarına hükmolunamayacağının gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi gereğince, hak yoksunluklarının uygulanmasına ilişkin fıkranın hükümden çıkartılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3)Sanık hakkında kasten yaralama suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelen temyiz sebeplerinin yapılan incelemesinde;

3)Sanık hakkında kasten yaralama suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelen temyiz sebeplerinin yapılan incelemesinde;

a)Mağdurun yaralanması hakkında ... Gazi Yaşar Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 16.09.2015 tarihli ortopedi uzmanınca verilen raporunda ''Şahsın yapılan muayenesi ve şuanki bulguları neticesinde; sağ diz altı lateralde ve bacak proximal lateralde eski skar izleri mevcut. Ayak bileği, dorsu flexiyonunu yapamıyor. Grafide kırık izlenmedi. Bu durumda; 2-Yaralanmanın kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmadığı, 3-Yaralanmanın kişi üzerinde duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına neden olup olmadığını takip ve tedavileri sonucu karar verilmesinin uygun olacağını (peroneal sinir arazı mevcut)....6-İyileşme olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine neden olup olmadığına takip ve tedavileri sonucu karar verilmesinin uygun olacağını 7- Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli yitirilmesine neden olup olmadığına takip ve tedavileri sonucu karar verilmesinin uygun olacağını .... 11-Yaralanmanın vücutta kemik kırılmasına neden olmadığını ortopedi açısından bildirir kati uzman hekim raporudur.'' şeklinde, Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı'nın 13.08.2015 tarihli raporunda ''Çermik Devlet Hastanesinin 05.07.2015 tarihli genel adli muayene raporunda: Ateşli silah yaralanması nedeniyle başvurduğu, bilinç açık, oryante, koopere, sağ bacak diz altında dış yan yüzde yaklaşık 1 cm'lik lezyon, sağ bacak orta kısımda dış yan yüzde yaklaşık 2\*1 cm'lik lezyon mevcut olduğu, hastanın ileri tetkik ve tedavi için ... EAH'ye sevk edildiği yazılıdır. Sonuç: Şahıs muayeneye gelmemiş olup gönderilen evraklar incelendiğinde şahsın ... EAH'ye sevk edildiği; bundan dolayı şahıs hakkında kati rapor tanzim edilemediğini bildirir rapordur'' şeklinde tespitlere yer verildiği, raporların içeriğinin Adli Tıp kriterlerine uygun olmayıp hükme esas alınacak yeterlilikte bulunmadığı anlaşılmakla; mağdura ait tüm tedavi evrakları, geçici ve kat’i raporları temin edilip en yakın Adli Tıp Şube Müdürlüğüne gönderilerek, 5237 sayılı TCK'nin 86 ve 87. maddelerinde belirtilen her bir ölçüte göre ayrı ayrı yaralanmasının niteliği konusunda duraksamaya yer vermeyecek kati raporu alındıktan sonra, sanığın hukuki durumunun tespit ve tayini gerektiği gözetilmeksizin yetersiz rapora dayanılarak eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

b)5237 sayılı TCK'nin 51/3. maddesindeki "cezası ertelenen hükümlü hakkında, bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere, bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı, mahkûm olunan ceza süresinden az olamaz." şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak, mahkum olunan ceza süresinden daha az denetim süresi belirlenmesi,

b)5237 sayılı TCK'nin 51/3. maddesindeki "cezası ertelenen hükümlü hakkında, bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere, bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı, mahkûm olunan ceza süresinden az olamaz." şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak, mahkum olunan ceza süresinden daha az denetim süresi belirlenmesi,

c)Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkûm edilen ve uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında, Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibarelerin iptal edilmesi ve 15/04/2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin 3. fıkrasının 1. cümlesine “ertelenen veya” ibaresinden sonra gelmek üzere “denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen” ibarelerinin eklenmesi nedenleriyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, CMUK'un 326/son maddesi gereğince sonuç ceza miktarı açısından sanığın kazanılmış hakkının dikkate alınmasına, 08.04.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/14011, Karar No: 2018/15851, Tarih: 26.06.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/14011 E.  ,  2018/15851 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde 1996 yılı Ocak ayından itibaren çalışmaya başladığını, dokuma tezgah ustası ve sorumlu müdür olarak çalıştığını, 31.07.2011 tarihinde sözleşmesinin işverende haksız feshedilmesine rağmen tazminatlarının ödenmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunarak davalı şirketin 1996/10. ayda faaliyete geçtiğini, davacının hizmet süresi konusundaki beyanının gerçeği yansıtmadığını, 16.04.2010-30.07.2011 tarihleri arası çalıştığını çalışmasının 1 yıl 3 ay olduğunu, iş akdinin feshedilerek haklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bend haricindeki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Taraflar arasında davacı işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323. maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 401. maddesinde de, işverenin işçiye sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen; sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ise asgari ücretten az olmamak kaydıyla emsal ücreti ödemekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

4857 sayılı Yasanın 8. maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37. maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır. (Yargıtay 9.HD. 23.9.2008 gün 2007/27217 esas 2008/24515 karar).

Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8 inci ve 37 nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, dokum tezgah ustası ve sorumlu müdür olarak görev yapan davacı, ücretinin net 4.500.00 TL olduğunu ileri sürmüş, mahkemece davacının ücretinin ücret bordrosundaki miktar olan brüt 960.00 TL olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuştur. Mahkemece yapılan emsal ücret araştırması kapsamında, Kahramanamaraş Ticaret ve Sanayi Odası işletme şefi olarak çalışan dokuma ustasının alabileceği taban ücretin asgari ücret olup firmaların odaya ücret bildirme zorunluluğu bulunmadığını belirtmiş, civardaki emsal tekstil fabrikası ise fabrikalarında işletme şefi bulunmadığını belirterek vardiya amirinin net 1.815.00 TL aldığını bildirmiştir. ... Sendikası ise İşletme şefi olarak görev yapan kişlerin genelde kapsam dışı olduklarından ücret bildirminde bulunmamıştır. Davacı vekili, davalı işverence verilen ve bankadan kredi kullanmak için düzenlendiği anlaşılan fesihten 3,4 yıl öncesine ait davacının aylık net ücretinin 3.500,00 TL olduğuna ilişkin tarihsiz yazıyı sunmuştur. Davacı tanıklarının bazıları beyanlarında fesih sırasında davacının 4.000,00-4.500,00 ücret aldığını, bazıları da davaacının ücretini bilmediklerini beyan etmişlerdir. Mahkemece, yapılan emsal ücret araştırması yeterli görülerek bilirkişi tarafından yapılan tercihli hesaplamadan davacının bordrosunda yazılı ücretle çalıştığı şıkkına itibar edilerek hüküm kurulmuştur. Eksik inceleme ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. Davacının davalıya ait işyerinde ifa ettiği görevin ne olduğu (işletme şefi veya sorumlu müdür) açıklığa kavuşturulmamıştır. Öncelikle davacının işyerinde ifa ettiği görev açıklığa kavuşturularak, aynı görevi ifa eden işçiler ile ilgili emsal ücret bildirebilecek doğru meslek kuruluşlarından ücret araştırması yapılmalıdır. Bu itibarla, davacının meslekte geçirdiği süre, yaşı, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği sorulmalı, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı internet sitesinde bulunan “Kazanç bilgisi sorgulama” ekranından emsal ücretin ne olabileceği yeniden araştırılmalı ve dosya kapsamındaki tüm deliller bir arada değerlendirilerek aylık ücret miktarı noktasındaki uyuşmazlık çözümlenmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 26/06/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.