muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3138, Karar No: 2017/2652, Tarih: 04.05.2017

Mahkemece, bilirkişi raporu alınıp bu rapora itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmiştir. Ancak davalı vekili bu rapora karşı ciddi itirazlar ileri sürmesine rağmen mahkemece itirazları karşılayacak ek rapor ya da yeni bir heyetten rapor alınmayıp davalı vekilinin itirazları değerlendirilmemiştir.

Bu durumda, mahkemece ceza mahkemesince kesinleşen ve hukuk hakimini bağlaması gereken hususlar, davalıya verilen görevin kapsamı, davalının dava konusu sözleşmeyi imzaladıktan sonra yönetim kurulunun onayına sunması ile kendisine verilen görevin sona erip ermediği, sözleşmenin yönetim kurulunca onaylanmasından sonra bu sözleşmenin 22.06.2005 tarihine kadar muhasebeye sunulmaması nedeniyle sözleşme uyarınca dava dışı ... AŞ'den talep edilebilecek yükümlülükler dışında davalıdan tahsili gereken bir zararın oluşup oluşmadığı, ayrıca sözleşmenin ifasını takip yükümlülüğü olup olmadığı, davacı davalı tarafça imzalanan sözleşme nedeniyle 13.08.2004 tarihinden itibaren faiz talep etmiş ise de davalı şirketin dava dışı ... A.Ş'ye gönderdiği yukarıda anılan yazılar gözetildiğinde davalının kusuru bulunup bulunmadığı, kusuruyla davacıyı bir zarara uğratıp uğratmadığı hususlarında ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunun tekrarı mahiyetindeki bilirkişi raporuna karşı davalı vekilinin ileri sürdüğü ciddi itirazları karşılayacak ehil bilirkişi heyeti marifetiyle yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmek gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp mahkemece verilen asıl kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Bozma sebep ve şekline göre birleşen davaya yönelik davacı ve mümeyyiz davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin asıl davaya yönelik karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Dairemizin 23.12.2015 tarih 2015/7848 E. 2015/13777K. sayılı bozma ilamının (2) ve (3) nolu bentlerinin KALDIRILMASINA, işin esasına ilişkin temyiz incelemesinin yapılmasına, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle birleşen davaya yönelik davacı ve mümeyyiz davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 04/05/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/436, Karar No: 2022/10773, Tarih: 14.06.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/436 E.  ,  2022/10773 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak bilirkişi incelemesi yapılmış ise de bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

Kurtuluş Mahallesi, 55 ada, 10 parsel sayılı taşınmaz arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdir esaslarını belirten 11. maddesinin birinci fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca, arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bilirkişi raporunda incelenen emsal satış değerlendirme tarihi olan 27.04.2012 tarihinden sonra yapılan satış olduğundan ve dava konusu taşınmaz ve emsalin değerlendirme tarihi olan 2012 yılına ait re'sen belirlenen vergi değerleri istenilmeden dava konusu taşınmazın yola terkinin kamulaştırma nedeni ile mi yoksa fiili imar uygulaması sonucu mu olduğuna ilişkin husus araştırılıp, yola terke ilişkin belgeler getirtilmeden, Belediye Başkanlığı yazısı gereği imara uygun olmamasının kamulaştırma nedeniyle olup olmadığı hususu tespit edilmeden, denetime imkan vermeyecek şekilde, 20.11.2019 tarihli piyasa rayiçlerine göre belirlenen bedelin dava tarihine endekslenmek suretiyle değer biçildiğinden rapor hükme esas alınacak nitelikte olmadığı gibi 2012 yılı öncesi dava konusu taşınmazın bulunduğu mahalleden veya yakın mahalleden taşınmaza yakın, benzer yüzölçümlü, yakın tarihli emsal satışların bulunmaması da inandırıcı bulunmamıştır.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğü'nden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 14/06/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4838, Karar No: 2016/7984, Tarih: 30.03.2016

**3. Ceza Dairesi         2016/4838 E.  ,  2016/7984 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanığın yüzüne karşı24.06.2009 tarihinde tefhim olunan kararı, CMUK'un 310/1. maddesinde öngörülen bir haftalık yasal süreden sonra 08.06.2015 tarihinde temyiz etmesi nedeniyle temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE, 30.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14502, Karar No: 2011/19416, Tarih: 16.12.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/14502 E.  ,  2011/19416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan 1.11.2006 tarihinde bir konut satın aldığını, yapılan sözleşmede dairenin teslim süresinin 16 ay olarak kararlaştırıldığını, 1.3.2208 tarihinde teslimi gerekirken halen sözleşmeye konu dairenin teslim edilmediğini belirterek toplam 4.330 TL kira tazminatı alacağının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, sözleşmenin 3.maddesi uyarınca konutun tesliminde belirli bir tarihin olmadığı gibi sözleşmede geç teslim halinde tazminat ödeneceğine dair herhangi bir hükmün de bulunmadığını, dava konusu taşınmazların geç tesliminin kendilerinden kaynaklanmadığını, Başkanlık makamının 21/05/2007 tarih 2471 sayılı "Olur"u ile 2007 Mayıs ayı itibarıyla konut alıcılarının taksit ödemelerinin teslimi takip eden aya kadar durdurularak mevcut borçlara, borç bakiyesinin sabit tutularak dönemsel artışların uygulanmadığını, davacının bu uygulamaya zımni ... göstererek taksit ödemelerini durdurduğunu, davanın iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, sebepsiz zeminleşmeye neden olacağını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava satışa konu dairenin süresinde teslim edilmeme sebebiyle tazminata ilişkin olup, her ne kadar mahkemece Dairemizce verilen bozma ilamı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapıldıktan sonra dava kabul edilmiş 2011/14502-19416

ise de, davalı taraf dosya ibraz ettiği “devir protokolu başlıklı ve 22.03.2011 tarihli belge ile davacının sözleşmeden doğmuş ve doğacak tüm haklarını dava dışı ... isimli şahisa devir ve temlik ettiğini ileri sürmüştür. Gerçekten de davacının aktif hüsümet ehliyetinin yargılama süresince bulunması ve devam etmesi zorunludur. Böyle olunca mahkemece davalı tarafından dosyaya ibraz edilen 22.03.2011 tarihli devir protokolu hakkında taraflardan diyeceğinin sorulması ve bu bağlamda davacının aktif hüsümet ehliyetinin değerlendirilmesi için hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Yukarıda açıklanan bozma şekil ve sebebine göre davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenle de davalının sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesini yer olmadığına, peşin alınan 18,40 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 16.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3037, Karar No: 2014/7616, Tarih: 27.11.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/3037 E.  ,  2014/7616 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 12/11/2013

NUMARASI : 2013/389-2013/546

Taraflar arasındaki kayıt kabul davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin müflis şirketten alacaklı olduğunu ve alacağın kayıt kabulü için iflas masasına başvurulduğunu, başvurunun haksız olarak reddine karar verildiğini ileri sürerek, 529.000,00 TL alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın 15 günlük hak düşürücü süresi içinde açılmadığını, davacının tebliğ masrafı için avans vermediğini, hak düşürücü sürenin sıra cetvelinin ilan tarihi olan 16.05.2013 tarihinden itibaren başladığını ve 03.06.2013 tarihinde sona erdiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; İİK'nın 235. maddesine göre sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde dava açabilecekleri, 223. maddesinde ise masaya alacaklı olarak başvuran alacaklıların, tebligata yarar adreslerini göstermek, yazı ve tebliğ masrafları için avans vermek suretiyle iflas idaresince alınacak kararların kendilerine tebliğini isteyebilecekleri, bunu yapan alacaklılar bakımından dava açma süresinin, tebliğden itibaren işlemeye başlayacağı, somut olayda ise davacı tarafından tebliğ avansı verilmediği, hak düşürücü sürenin sıra cetvelinin ilan tarihi olan 16.05.2013 tarihinden itibaren başladığı ve 03.06.2013 tarihinde sona erdiği, davanın bu süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1)Davacı vekilinin İİK'nın 223/3. fıkrasının 5. cümlesine atıf yapan aynı Kanun'un 235/1. fıkrasının 2. cümlesinin Anayasa'ya aykırılık iddiasının ve Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması yolundaki isteminin ciddi görülmeyerek Anayasa'nın 152/2. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş ve temyiz itirazlarının incelenmesine geçilmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle İİK'nın 223. maddesi ve bu maddeye göre çıkarılan İflas İdaresi Ücreti, Yazı ve Tebliğ Masrafı Tarifesi Hakkında Tebliğ'in 10. maddesi uyarınca tebliğ masrafının avans (para) olarak yatırılması gerekmesine göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle İİK'nın 223. maddesi ve bu maddeye göre çıkarılan İflas İdaresi Ücreti, Yazı ve Tebliğ Masrafı Tarifesi Hakkında Tebliğ'in 10. maddesi uyarınca tebliğ masrafının avans (para) olarak yatırılması gerekmesine göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3)HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Bu durumda mahkemece, davanın hak düşürücü süre içinde açılmış olmasına ilişkin özel dava şartının noksanlığı sebebiyle HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış ise de, karar sonucu itibariyle doğru olduğundan, HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek, hüküm fıkrasında yapılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca hüküm fıkrasının aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin Anayasa'ya aykırılık iddiasının ve Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması isteminin ciddi görülmeyerek, Anayasa'nın 152/2. maddesi uyarınca reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın gerekçesi değiştirilerek ve hüküm fıkrasının 1. bendindeki "Davanın" ibaresinden sonra, "HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden" ibaresi eklenmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 27.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/15373, Karar No: 2007/15860, Tarih: 15.11.2007

**2. Hukuk Dairesi         2007/15373 E.  ,  2007/15860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Bursa 3. Aile Mahkemesi

TARİHİ :22.3.2007
Yargıtay — Esas No: 2016/12508, Karar No: 2018/2448, Tarih: 07.03.2018

**19. Ceza Dairesi         2016/12508 E.  ,  2018/2448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 07/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10638, Karar No: 2023/2423, Tarih: 04.05.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/10638 E.  ,  2023/2423 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 06.12.2021

EK KARAR SAYISI : 2021/1334 E., 2021/1333 K.

SUÇ : Muhafaza görevini kötüye kullanma

KARAR : Temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ek kararın onanması

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 06.12.2021 tarihli ve 2021/1334 Esas, 2021/1333 Karar sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 296/2. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 286/2-a maddesinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile aynı Kanun’un 286/3. maddesinde belirtilen suçlar ve yine aynı Kanun’un 296-1. maddesinin ilgili bölümünde yer alan; “... temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmiş ise …, hükmü temyiz olunan bölge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder.” şeklindeki hüküm uyarınca; ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 06.12.2021 tarihli ve 2021/1334 Esas, 2021/1333 Karar sayılı ek kararında hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 296/2. maddesi gereği, REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca ... 17. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12988, Karar No: 2019/15689, Tarih: 11.09.2019

**9. Hukuk Dairesi         2017/12988 E.  ,  2019/15689 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bakanlık bünyesindeki ... Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 1983-2011 tarihleri arasında mevsimlik işçi statüsünde usta öğretici olarak çalıştığını, emekli olduğunu, SGK'dan emekli olmasına rağmen fiilen çalışmış olduğu günler için kıdem tazminatını alamadığını iddia ederek, kıdem tazminatının faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C. Milli Eğitim Bakanlığı vekili, taraflar arasındaki ilişkinin statü hukukuna dayandığı göz önüne alınarak davanın yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan öncelikle usulden reddini, ayrıca davacının talebinin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının davalı bakanlığa bağlı ... Halk Eğitim Müdürlüğünde kadrosuz usta öğretici olarak saat ücreti ile 657 sayılı Kanunun 89, 1739 sayılı T.C. Milli Eğitim Kanununun 47 maddesi ve buna göre çıkarılmış yönetmelik çerçevesinde işçi olarak çalıştığını, bu nedenle davacı ile davalı arasında iş sözleşmesi bulunduğundan yaşlılık aylığı bağlanmak üzere iş akdini fesih eden davacının kıdem tazminatını talep etmeye hakkı bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı T.C. Milli Eğitim Bakanlığı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında, davaya bakma görevinin iş mahkemesine mi yoksa idare mahkemesine mi ait olduğu noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 89. maddesinde “Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir. Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile tespit olunur, hükümleri yer almaktadır.

Bu maddeye istinaden çıkarılan, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı kurumlarında sözleşmeli veya ek ders görevi ile görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler hakkında yönetmeliğin 5/2 maddesi uyarınca da, Uzman ve Usta Öğreticilerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca 02/12/1998 tarihli ve 98/12120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan T.C.Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslarda belirtilen miktarda ek ders görevi verilebileceği belirtilmiştir.

Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır.

İş mahkemelerinin görev alanını hakim, tarafların iddia ve savunmalarına göre değil, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesini (7036 sayılı kanunun 5. maddesini) esas alarak belirleyecektir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, işçinin İş Kanunu kapsamında kalmaması halinde iş mahkemesine açılan davada, davanın esastan reddi usule aykırıdır. Dava dilekçesinin görev nedeni ile reddi ve adli yargı görevli ise davanın görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

İdari Yargının görevli olması “dava dilekçesinin yargı yolu yanlışlığı nedeni ile reddine” karar verilmesi gerekir. İdari Yargı görevli ise gönderme kararı verilemez.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. Maddesi (7036 sayılı Kanunu'nun 5. maddesi) uyarınca İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.

Davacının dışarıdan ücretli usta öğretici olarak İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün istemi ve Valiliğin onayı ile görevlendirildiği, davacıya ücretlerinin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 89. maddesine uygun olarak Bakanlar Kurulunca çıkarılan kararlar uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen ders ücretleriyle ödendiği anlaşılmaktadır.

Davacının sosyal güvenlik hukuku yönünden Sosyal Sigortalar Kurumu kapsamında olması iş sözleşmesi ile çalıştığını göstermez.

Davacı 657 sayılı Yasanın 89. maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik onayı ile görevlendirilmiştir. Davacı ile davalı arasında iş sözleşmesi bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ilişkinin statü hukukuna tabi olduğunun kabulü gerekir. Aradaki hukuki ilişki iş sözleşmesi, bir başka anlatımla işçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemez.

Bu hukuki olguya göre uyuşmazlığın çözüm yeri idari yargı olup, Mahkemece “dava dilekçesinin yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile usulden reddine” karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, 11/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.