muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/10737, Karar No: 2022/11208, Tarih: 03.11.2022

5271 Sayılı CMK’nın 223. maddesinin 8. fıkrasına göre, davanın düşmesine karar verilmesi için soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir.

Bu duruma ilişkin örnekler vermek gerekirse;

a) Yasama dokunulmazlığı, Cumhuriyet savcılıklarının bazı suçlar hakkında ceza davası açabilmesini sınırlayan sürenin geçmiş olması, izin, şikayet, yeni delil bulunması, açık dava bulunmaması, suçun işlenmesinden sonra ortaya çıkan akıl hastalığı, ön ödemenin yerine getirilmemesi, uzlaşmanın bulunmaması gibi durumlar soruşturma ve kovuşturma şartı olarak gösterilebilir. Yine şikayete bağlı bir suçta şikayetten vazgeçilmesi ya da şikayet süresinin kaçırılmış olması, soruşturma izni alınmadan memur hakkında işlem yapılamayacağı durumunda, soruşturma izni verilmemesi, düşme kararı verilmesini gerektirir.

b) 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunumuza göre öngörülen düşme sebeplerinin varlığı hallerinde de davanın düşmesine karar verilir. Bu hallerde TCK’nın 64. maddesine göre sanığın ölümü, TCK’nın 65. maddesinde yer alan, genel af (özel af halinde kamu davası hakkında düşme kararı verilemez) ve TCK’nın 66. maddesine göre zamanaşımıdır.

Yukarıda açıkladığım nedenlerle CMK’nın ve TCK’nın bu hükümleri dışında, düşme kararı verilemez.

Uygulama yeri olmadığı halde, düşme kararı verilmesi nedeniyle, TCK’nın 191. maddesindeki suça ilişkin dava zamanaşımı süresi düzenlemesinin önüne geçilerek zamanaşımı kurumu uygulanamaz hale gelir.

Açıkladığım tüm bu nedenlerle; Dairemizin 2022/11208 Sayılı Kararının (2-b) bendinde yer alan Kamu Davası Açılmasnın Ertelenmesi süresi sona ermiş olması nedeniyle, Düşme kararı verilmemesi gerektiği görüşünde olduğumdan, sayın çoğunluğun bu bozma gerekçesine katılmıyorum. 03.11.2022
Yargıtay — Esas No: 2015/24906, Karar No: 2015/27839, Tarih: 28.09.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/24906 E.  ,  2015/27839 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, tarım arazilerinin sulanması amacıyla davalıdan tamburlu sulama makinesi satın aldığını, satın aldığı makinenin ayıplı olduğunu ileri sürerek, ayıplı parçanın yenisiyle değiştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde sulama makinesinin ayıpsız yenisiyle değiştirilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı, davalıdan satın aldığı sulama makinesinin ayıplı olduğunu ileri sürerek, yenisiyle değiştirilmesi istemiyle eldeki davayı açmıştır.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için, yasanın amacı içerisinde yasada tanımlanan taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir. Somut olayda davacının çiftçi olup davalıdan satın aldığı sulama makinesini mesleki amaçla kullandığı ve davacının 6502 Sayılı Yasa kapsamında tüketici olmadığı anlaşılmaktadır. Bu duruma göre uyuşmazlığın çözümü genel mahkemelerin görevi içerisindedir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir.Bu durumda mahkemece genel mahkeme sıfatıyla davaya bakılması gerekirken Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılarak hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre, davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın BOZULMASINA, ikinci bent gereğince davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28.9.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7687, Karar No: 2016/457, Tarih: 09.02.2016

**6. Ceza Dairesi         2015/7687 E.  ,  2016/457 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2015/325610

MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Yağma, Kişiyi hürriyetinden yoksun kılmak, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması,

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçların sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Yargılama masrafının 6183 sayılı Kanunun 106. maddesinde belirlenen 20 TL’den az olması nedeniyle 6352 sayılı Kanunun 100. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nın 324/4. maddesi gereğince Hazine'ye yükletilmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık Ü.. Ö.. savunmanının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla CMUK'nın 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından yargılama giderlerine ilişkin bölüm çıkartılarak yerine, "Toplam 1.80.-TL yargılama giderinin 6183 sayılı Kanunun 106/1. maddesinde belirlenen 20,00.-TL’den az olması nedeniyle 6352 sayılı Kanunun 100.maddesi ile eklenen 5271 sayılı CMK.nın 324/4.maddesi gereğince Devlet Hazinesine yüklenmesine" cümlesinin eklenmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2711, Karar No: 2015/3156, Tarih: 01.07.2015

**22. Ceza Dairesi         2015/2711 E.  ,  2015/3156 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığı kararı

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

05/10/2009 tarihli tutanakla, sanığın ruhsat almadan devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan dere yatağından kum çıkardığının tespit edildiği olayda, 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 5177 sayılı Kanun ile değişik 2-a maddesinde "inşaat ile yol yapımında kullanılan ve tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakılın” maden olarak kabul edildiği, 3213 sayılı Yasanın 12/5.maddesine göre "...bu şekilde maden çıkartılması ve/veya sevk edilmesi Devlet malına karşı işlenmiş fiil sayılır. Bu fiili işleyenler adli takibat yapılmak üzere ilgili makamlara bildirilir." hükmü, hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren 27621 sayılı, 24/06/2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 5995 sayılı Maden Kanununda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 6.maddesiyle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12.maddesinin 5.fıkrasının değiştirildiği, buna göre; "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti halinde, sevk edilen madene... el konulur. Bu fiili işleyenlere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup, el konulan ve el konulma imkanı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin üç katı tutarında idari para cezası uygulanır..." hükmüne yer verildiği dolayısıyla; söz konusu değişiklik sonrasında sanıkların eyleminin suç olmaktan çıkıp, sadece idari yaptırımı (idari para cezası) gerektirdiği, kanunda suç olmaktan çıkmış bir eylemden dolayı sanık hakkında beraat kararı verilmesi zorunluluğu;

Bozmayı gerektirmiş, O yer Cumhuriyet savcısı, katılan kurum vekili ve sanık ...'in temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 01/07/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7545, Karar No: 2010/18628, Tarih: 09.06.2010

**2. Ceza Dairesi         2010/7545 E.  ,  2010/18628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma, asker kaçağına yardım etmek

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Trafik güvenliğini tehlikeye sokmak ve asker kaçağına yardım etmek suçlarından hükmolunan cezaların miktar ve türüne göre hükmün; 21.7.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5219 Sayılı Kanunun 3-B maddesi ile değişik 1412 Sayılı CMUK.nun 305/1. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle temyizi mümkün olmadığından O yer C.Savcısının temyiz isteğinin aynı kanunun 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE, 09.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/869, Karar No: 2018/4156, Tarih: 12.09.2018

**23. Hukuk Dairesi         2016/869 E.  ,  2018/4156 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayet davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, ... 8. İcra Müdürlüğünün 2014/3065 Esas sayılı dosyasında şikayet olunan ... hakkında icra takibi başlatıldığını, borçlu adına kayıtlı araca haciz konulduğunu, aracın satışı sonrası şikayet olunan ... ’in ortağı bulunduğu şirketin vergi borcundan dolayı ... Vergi Dairesi tarafından araca haciz konulup sıra cetvelinin tanzim edildiğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptalini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan ... Vergi Dairesi Başkanlığı vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Şikayet olunan ..., şikayete cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, satışı yapılan ... plaka sayılı araç kaydı üzerinde şikayet olunanın haciz tarihinin aracın ihale tarihinden önce olduğu, 6183 Sayılı Yasa'nın 21. maddesine göre şikayet olunan kurumun hacze iştirak etmesinde yasaya aykırı durum bulunmadığı gerekçesiyle şikayetinin reddine karar vermiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir

Bir tüzel kişiliğin vergi borcundan dolayı onun temsilci ve ortaklarına hangi şartlarla müracaat edilebileceği Vergi Usul Kanunu'nun 10. ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. ve mükerrer 35. maddesinde gösterilmiştir. Dosya kapsamından şikayetçi olunan ... Vergi Dairesi, alacağının borçlu ... ’in ortağı ve mesul müdürü olduğu şirketin vergi borcundan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, tarafların icra dosyaları ile işlem dosyaları getirtilerek 6183 sayılı Kanun'un 35. ve mükerrer 35. maddesi ile Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi koşullarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti gerekirken, İcra Müdürlüğünce sıra cetveli düzenlenirken bu kapsamda gerekli araştırmaların yapıldığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, şikayetçi yararına BOZULMASINA kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 12.09.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5009, Karar No: 2018/5679, Tarih: 02.10.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/5009 E.  ,  2018/5679 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiler arasındaki konuşmaların kayda alınması

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve özel hayatın gizliliğini ihlal (iki kez) suçlarından mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen kısmen re'sen de temyize tabi hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında mahkemece kurulan ilk hükümlerin temyiz incelemesinde bozulmasının ardından yapılan yargılamaya ilişkin düzenlenen ikinci celseye ait duruşma tutanağında üye hakim ...'ın (...) ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu imza eksikliği usulüne göre tamamlandıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/20447, Karar No: 2016/175, Tarih: 18.01.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/20447 E.  ,  2016/175 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Başkale Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/07/2014

NUMARASI : 2014/111-2014/412

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 18/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10440, Karar No: 2021/2963, Tarih: 18.03.2021

**17. Hukuk Dairesi         2020/10440 E.  ,  2021/2963 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK'nun 314. maddesi "Sulh, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2)(Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince sulh doğrultusunda ek karar verilir. (3)(Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı sulh hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Davalı vekili, dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra 09.02.2021 tarihli beyan dilekçesini dosyaya sunmuştur. Tarafların sulh olduğu bildirildiğinden, sulh ve ibra belgeleri de getirtilerek ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne) GERİ ÇEVRİLMESİNE 18/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1961, Karar No: 2016/14620, Tarih: 02.11.2016

**2. Ceza Dairesi         2016/1961 E.  ,  2016/14620 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hırsızlık suçundan sanık .....'in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanun’un 142/2-d ve 62/1. maddeleri gereğince 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair ... ...Asliye Ceza Mahkemesinin 21/05/2015 tarihli ve 2009/68 esas, 2015/30 sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 12.11.2015 gün ve 23408/73767 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24.12.2015 gün ve 2015/375725 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Anılan kararın hüküm kısmında sanığın adının ...olarak yazılmasının maddi hatadan kaynaklandığı ve mahallinde mahkemesince düzeltilebileceği düşünülerek yapılan incelemede,

Dosya kapsamına göre, tüm aşamalarda dinlenen müştekiler, katılanlar ve tanıkların beyanları ile sanığın savunması ve mahkemenin kabulüne göre, sanığın afet konutlarındaki inşaatta taşeron olarak çalıştığı ve alacağını alamaması nedeniyle alacağını tahsil amacıyla katılanın sahibi bulunduğu kapıları rızası olmaksızın alarak götürmesinden ibaret eylemin bir hukuki alacağın tahsili amacıyla hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ... şeklinde hatalı yazılan sanığın adının, nüfus kaydına göre .... olarak mahallinde düzeltilmesi mümkün görülerek yapılan incelemede;

TCK’nın 144/1-b maddesinin uygulanması için, alacağın bir hukuki ilişkiden doğmuş olması ve failin bu alacağı tahsil amacıyla suçu işlemiş olması gerekir. Burada failin amacı, alacağı tahsil olmalıdır. Soyut olarak hak iddiası yeterli olmayıp, taraflar arasında hukuken korunan bir alacağın var olması gerekir. Alacağı tahsil dışında, örneğin mağduru ödeme yapmaya zorlamak amacıyla eylemi gerçekleştirdiğinde, bu bent uygulanmayacaktır. Yine dikkat edilmesi gereken diğer bir husus da, alacak ile alınan mal (eşya) arasında orantı olup olmadığıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olayda; sanığın, taşeron ...'den alacaklarını alamaması nedeniyle iş fazlası 17 adet kapıyı götürdüğü yönündeki savunmasına rağmen, ... isimli şahsın gerek tanık, gerekse müşteki sıfatıyla alınan ifadelerinde sanıkla aralarında borç-alacak meselesi olmadığını belirtmesi, dinlenen tanık anlatımları, suça konu çalınan kapıların toplam miktarı (ki olay yeri inceleme raporuna göre 49 adet, tanık beyanlarına göre ise 60-70 civarı) ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle sanığa atılı nitelikli hırsızlık suçunun unsurlarının oluştuğuna dair mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden (.../...) Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.05.2015 gün ve 2009/68, 2015/30 sayılı kararına yönelik kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, 02.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/330, Karar No: 2011/6291, Tarih: 24.10.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/330 E.  ,  2011/6291 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : 10. İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanıklar ... ve ...'in beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının onama-bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinin birinci fıkrasında ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılması da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin bu durumu onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.