muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/513, Karar No: 2019/371, Tarih: 02.05.2019

**Ceza Genel Kurulu         2016/513 E.  ,  2019/371 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 10. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Sayısı : 217-290

Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan sanık ...'nın TCK'nın 188/3-4, 62, 52, 53, 54 ve 63. maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis ve 40.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, müsadereye ve mahsuba ilişkin Kocaeli 3. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 22.05.2015 tarihli ve 217-290 sayılı hükmünün, Cumhuriyet savcısı ile sanık ve müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Ceza Dairesince 24.11.2015 tarih ve 4754-33035 sayı ile;

"22.05.2015 tarihinde tefhim edilen hükmün süresi içinde sanık müdafii tarafından 25.05.2015 tarihinde temyiz edilmesinden sonra, sanığın 28.05.2015 tarihli dilekçesiyle temyiz isteğinden vazgeçtiği, ancak yasal süre geçtikten sonra 01.06.2015 tarihinde verdiği dilekçesiyle hükmü temyiz ettiğini belirttiği anlaşıldığından; müdafiinin yaptığı temyiz isteğinden vazgeçmesi ve daha sonraki temyiz talebinin ise yasal süreden sonra olması nedeniyle CMUK'nın 317. maddesi gereğince sanığın temyiz isteğinin REDDİNE karar verilerek, sanık hakkındaki hüküm Cumhuriyet savcısının temyizi nedeniyle incelenmiştir.

Somut olayda, ... isimli kişinin, ... plakalı yolcu otobüsü ile doğu illerinden temin ettiği uyuşturucu maddeyi Koceli üzerinden İstanbul'a sevk edeceğine ilişkin istihbari bilgi alınması ve söz konusu yolcu otobüsünün otogara girmesi üzerine, otobüs kolluk görevlilerince durdurulmuş; 22 numaralı koltukta oturduğu tespit edilen sanık refakate alınarak bagajdaki sanığa ait valizde yapılan aramada net 237 gram eroin ele geçirilmiştir.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 9. maddesine göre 'önleme araması', suç işlenmesinin veya bir tehlikenin önlenmesi için yapılan aramadır. Önleme aramasının muhatapları suç şüphesi altında olmayan kişilerdir.

CMK'nın 116 ve 117 maddelerine göre 'adlî arama' ise, şüphelinin veya sanığın yakalanması ya da suç delillerinin elde edilmesi için yapılan aramadır. Somut bir suçun işlendiği şüphesi varsa önleme araması değil ancak adlî arama yapılabilir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2013/610-2014/512, 2013/841-2014/513 ve 2014/166-514 sayılı kararlarında da belirtildiği üzere; adli arama kararı gerektiren bir olayda önleme araması kararına dayanılarak ya da koşullarına uygun olmayan arama kararı üzerine yapılan arama hukuka aykırıdır. Böyle bir arama sonucu bulunan deliller ya da suçun maddi konusu 'hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş' olacağından, Anayasa'nın 38. maddesinin 6. fıkrası ile CMK'nın 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası, 230. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 289. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca hükme esas alınamaz.

Niteliği ve faili belli olan bir suçun işlendiği konusunda şüphe oluşan olayda, CMK'nın 116, 117 ve 119. maddelerine uygun şekilde 'adlî arama kararı' alınmadan, olaydan 12 gün önce verilen 'önleme araması kararına' dayanılarak sanığın yolcu olarak bulunduğu otobüste arama yapılması hukuka aykırıdır. Bu arama sonucu sanığa ait valizde bulunan uyuşturucu madde ise hem 'suçun maddî konusu' hem de 'suçun delili' olup 'hukuka aykırı yöntemle elde edildiğinden hükme esas alınamaz.'

Sanık açısından hukuka uygun olarak elde edilmiş bir uyuşturucu veya uyarıcı madde olmadığından, suçun maddi konusunun da bulunmadığı kabul edilmelidir. Bu durumlara bağlı olarak, isnat olunan suçun unsurları oluşmadığından, sanık hakkında beraat yerine mahkûmiyet hükmü kurulması yasaya aykıdır.

Açıklanan nedenlerle; isnat olunan suçun maddi konusu olan uyuşturucu maddenin hukuka aykırı yöntemle elde edilmesi nedeniyle hükme esas alınamayacağı ve buna bağlı olarak suçun unsurunun oluşmadığı gözetilmeden, sanık hakkında beraat yerine mahkûmiyet hükmü kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 05.01.2016 tarih ve 253637 sayı ile;

"...İtiraza konu uyuşmazlık, sanığın valizinde gizlenmiş vaziyette ele geçirilen net 237,12 gram eroinin hukuka aykırı yöntemle elde edilip edilmediği, adli arama kararı olmaksızın önleme arama kararı ile elde edilen uyuşturucu maddenin hükme esas alınıp alınamayacağı hususlarında toplanmaktadır.

Yargılama konusu olay; ... isimli kişinin, ...plakalı yolcu otobüsü ile doğu illerinden temin ettiği uyuşturucu maddeyi Kocaeli üzerinden İstanbul'a sevk edeceğine ilişkin istihbari bilgi alınması ve söz konusu yolcu otobüsünün otogara girmesi üzerine, otobüsün kolluk görevlilerince durdurulması ve daha önce alınan önleme arama kararına dayanılarak otobüste yolcu olarak bulunan sanığın refakate alınarak bagajdaki sanığa ait valizde yapılan aramada net 237,12 gram eroin ele geçirilmesine dayanmaktadır.

Yüksek Yargıtay 10. Ceza Dairesi; sanık hakkında alınan istihbari bilginin kapsamı nedeniyle, niteliği ve faili belli olan bir suçun işlendiği konusunda şüphe oluşan somut olayda, CMK'nın 116, 117 ve 119. maddelerine uygun şekilde 'adlî arama kararı' alınmadan, olaydan önce alınan 'önleme araması kararına' dayanılarak sanığın yolcu olarak bulunduğu otobüste arama yapılmasının hukuka aykırı olduğu, dolayısıyla bu arama sonucu sanığa ait valizde bulunan uyuşturucu maddenin de hukuka aykırı yöntemle elde edildiğinden bahisle sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği kanaati ile mahkumiyet kararını bozmuştur.

Ceza yargılamasının temel amacı, kişisel hak ve özgürlüklere saygı ile toplumsal düzenin sağlanması arasında bir denge kurarak maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasıdır. Maddi gerçeğin ortaya çıkarılması delil ya da delillerin toplanması ile mümkün olur. Ceza yargılamasında 'delil serbestliği' ilkesi benimsenmesine rağmen delillerin hukuka uygun yöntemlerle toplanmasının da zorunlu olduğu kabul edilmiştir. Anayasanın 38/6, CMK'nın 206/2-a, 217/2, 230/1-b ve 289/1-i bendi gereğince hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin hükme esas alınamayacağı tartışmasızdır. Bu ana ilke çerçevesinde yargılama konusu olayın özellikleri dikkate alınarak, uyuşturucunun hukuka aykırı yöntemlerle ele geçirilip geçirilmediğinin tartışılması ve bu çerçevede Yargıtay 10. Ceza Dairesinin bozma ilamı nedeniyle ilk anda akla gelen aşağıdaki soruların cevaplanması zorunluluk arz etmektedir.

Yargılama konusu olayın gelişimi içinde elde edilen uyuşturucu maddeler için adli arama kararı gerekli midir? Önleme arama kararı ile elde edilen uyuşturucu maddelerin hukuka aykırı yöntemlerle elde edildiğini ileri sürmek mümkün müdür? Sanığın ya da müdafinin arama kararına yönelik hiçbir aşamada itiraz ileri sürmemeleri ve sanığın yargılama aşamasında tevil yollu da olsa uyuşturucu madde naklettiğini beyan etmesinin hukuki bir değeri var mıdır? Tartışmasız bir şekilde maddi gerçeğin ortaya çıkması halinde dahi, şekli unsurları öne çıkartarak gerçeğin görmezden gelinmesi toplumsal vicdanı ve adalet duygusunu yaralamayacak mıdır? Yine toplumsal yaşamın düşmanı olan uyuşturucu ile mücadelede zafiyet ile kişisel hak ve özgürlüklere saygı arasında nasıl bir denge sağlanmalıdır?

Yargılama konusu uyuşturucu madde, Kocaeli 4. Sulh Ceza Mahkemesinin vermiş olduğu 20.02.2014 tarihli ve 2014/213 değişik iş sayılı önleme arama kararına dayanılarak ele geçirilmiştir. Henüz gerçekliği konusunda şüphe bulunan istihbari bilgi nedeniyle kolluğunu önleme arama kararı ile bahsi geçen aracı takip edip, otogara girmesi üzerine yapılan aramada uyuşturucu maddenin ele geçirilmesinde hukuka aykırı bir husus bulunmadığı değerlendirilmektedir. Zira henüz doğruluğu konusunda net bilgiler elde edilemeyen, teyide muhtaç her ihbarda ya da istihbari bilgide adli arama kararı almanın güçlüğü açıktır. Şöyle ki, adli arama kararını düzenleyen CMK'nın 116 maddesindeki makul şüphenin varlığı konusunda şüphe taşıyan Sulh Ceza Hakimliklerinin bu kararı vermek konusunda isteksiz davrandıkları da bilinmektedir. Ya da çoğu zaman ihbar ile olayın gerçekleşme anı arasındaki zaman darlığı yine adli arama kararı almayı güçleştirmektedir. Bu durum anında müdahale edilmediği zaman delillerin büyük ölçüde kaybolacağı bir suç tipi olan uyuşturucu ticareti ile mücadelede ciddi zafiyet oluşturacak, toplumsal düzeni bozacaktır.

Kaldı ki somut olayda önleme arama kararını veren Sulh Ceza Hakimliği olduğu gibi adli arama kararını verecek olan da Sulh Ceza Hakimliğidir. Bu gerçekten hareketle arama kararının başlığında yer alan 'adli' ya da 'önleme' şeklindeki ayrımının bu boyutta önemsenmesi ve sanığın dahi kabullendiği uyuşturucu nakline ilişkin mutlak gerçeğin görmezden gelinmesini savunmak kanaatimizce mümkün görünmemektedir.

Diğer yandan Sulh Ceza Hakimliğince verilen 'adli' ya da 'önleme' arama kararının somut olaydaki sonuçları açısından ne gibi fark doğuracağı izaha muhtaçtır. Nitekim arama işlemi kamuya açık olan otogardaki bir otobüsün bagajında yapılmıştır. Söz konusu yer önleme arama kararı ile aranabilecek yerlerdendir. Bu açıdan da ellerinde önleme arama kararı bulunan kolluğun, bu karara dayanarak arama yapması ve delil elde etmesinde hukuka aykırı bir yön olmadığı düşünülmektedir.

Yargıtay 10. Ceza Dairesinin kabulü ile somut olayda olduğu gibi 'niteliği ve faili belli olan bir suçun işlendiği hususunda şüphe oluşan' istihbari bilginin kolluğa ulaşmadığını, uyuşturucu madde naklinden haberdar olmayan kolluğun da önleme arama kararı ile yaptığı aramada suça konu uyuşturucuyu tespit ettiğini düşünecek olursak, önleme arama kararı ile bulunan uyuşturucu maddeyi yine mi görmezden geleceğiz? Tartışmasız bir şekilde maddi gerçeğin ortaya çıkması halinde dahi, şekli unsurları öne çıkartarak gerçeğin görmezden gelinmesi toplumsal vicdanı ve adalet duygusunu yaralamayacak mıdır? Aksi yorum suçla mücadele temel felsefesi ile hareket eden Kanun koyucunun amacı ile çelişmeyecek midir?

Şüphesiz hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delil ya da delillerin hükme esas alınması mümkün değildir. Ancak somut olayda, önleme arama kararına dayanılarak yapılan aramada ele geçirilen uyuşturucu madde sonuçta bir mahkeme kararına dayanarak ele geçirilmiştir. Bu nedenle delillerin hukuka aykırı yöntemle elde edildiğinin ileri sürülmesi mümkün değildir.

Yine somut olayda, sanık ya da müdafi hiçbir aşamada arama kararının mahiyetine ve uygulanma şekline ilişkin itiraz ve yakınmada bulunmamış olması da elde edilen delillerin sıhhati konusundaki şüpheyi ortadan kaldırmaktadır. Diğer yandan sanığın yargılama aşamasındaki özgür iradesi bildirdiği tevil yollu ikrarı da suçun sübutu için yeterli görülmeli, bu durumda etkin pişmanlık hükümleri tartışılmalıdır.

Bu nedenlerle suçun sübutuna ilişkin Yerel Mahkeme kararında bir isabetsizlik görülmemiş, Yargıtay 10. Ceza Dairesinin bozma gerekçesi yerinde olmadığından, Yerel Mahkeme kararının onanması gerektiği" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 10. Ceza Dairesince 26.01.2016 tarih, 143-254 sayı ve oy çokluğu ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 10. Ceza Dairesince 26.01.2016 tarih, 143-254 sayı ve oy çokluğu ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire çoğunluğu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

04.03.2014 tarihli araç, üst arama, yakalama ve el koyma tutanağına göre; Kocaeli KOM Şube Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Büro Amirliğince yapılan istihbarat çalışmalarında ... isimli şahsın Metro Turizm firmasına ait ...plaka sayılı otobüs ile doğu illerinden temin ettiği uyuşturucu maddeleri 04.03.2014 tarihinde Kocaeli üzerinden İstanbul'a sevk edeceği bilgisinin elde edilmesi üzerine, kolluk görevlilerince aynı gün saat 11.00 sıralarında TEM Otoyolu İstanbul istikameti Kartepe ilçesi, Mc Donald's dinlenme tesisleri içerisinde beklenilmeye başlanıldığı, saat 13.00 sıralarında söz konusu otobüsün geçtiğinin fark edilerek takibe alındığı, bahsi geçen otobüsün Kocaeli Otogarına girmesi üzerine görevlilerce müdahale edilip durdurulduğu, otobüs içerisinde bulunan yolcuların yapılan kimlik tespitleri sırasında (22) numaralı koltukta oturan şahsın ... olduğunun anlaşıldığı, Kocaeli 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 2014/213 değişik iş sayılı önleme araması kararı uyarınca saat 13.15 sıralarında adı geçenin yapılan üst aramasında otobüs bileti ile “K 476046” numaralı bagaj kuponunun ele geçirildiği, ardından otobüsün bagajında bulunan ve üzerinde “K 476046” ibareli bagaj fişi yapıştırılmış valizde yapılan aramada taban kısmına gizlenmiş suç konusu eroinin ele geçirildiği, konu hakkında Cumhuriyet savcısına bilgi verildiğinde sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan işlem yapılması talimatının alındığı,

İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen 13.03.2014 tarihli rapora göre; net 988 gram gelen kahverengi toz maddenin 237,12 gram saf eroin içerdiği,

Kocaeli 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 20.02.2014 tarihli ve 213 değişik iş sayılı önleme araması kararının olay tarihi ile yerini kapsadığı,

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hâkim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Kocaeli 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 20.02.2014 tarihli ve 213 değişik iş sayılı önleme araması kararının olay tarihi ile yerini kapsadığı,

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hâkim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Ceza muhakemesinin yapılmasını veya yapılan muhakemenin sonunda verilecek kararın kâğıt üzerinde kalmamasını ve muhakeme masraflarının karşılanmasını sağlamak amacıyla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer tarafından, gecikmede sakınca bulunan durumlarda geçici olarak başvurulan ve hükümden önce bazı temel hak ve hürriyetlere müdahaleyi gerektiren kanuni çarelere "koruma tedbiri" denir. (Bahri Öztürk, Behiye Eker Kazancı, Sesim Soyer Güleç, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Seçkin, 2013, 1. Bası, s.1)

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanununun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.

Koruma tedbirleriyle çoğu zaman henüz gerçekten bir suçun işlenip işlenmediği ya da işleme muhatap olan şüpheli tarafından işlendiği yargı kararı ile sabit olmadığı hâlde, gecikmesinde sakınca bulunmasından dolayı görünüşte haklılıkla yetinilerek gerek şüphelinin gerekse şüpheli statüsünde olmayan üçüncü kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale edilmektedir. Bu nedenle koruma tedbirlerine ölçülü bir şekilde, görünüşte haklı olan ve gecikmesinde sakınca ya da tehlike bulunan hâllerde başvurulmalıdır.

Yakalama ve tutuklamanın esasları, Anayasamızın 19. maddesinde “Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlığı ile;

"Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Şekil ve şartları kanunda gösterilen:

Mahkemelerce verilmiş hürriyeti kısıtlayıcı cezaların ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme kararının veya kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak ilgilinin yakalanması veya tutuklanması; bir küçüğün gözetim altında ıslahı veya yetkili merci önüne çıkarılması için verilen bir kararın yerine getirilmesi; toplum için tehlike teşkil eden bir akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastalık yayabilecek bir kişinin bir müessesede tedavi, eğitim veya ıslahı için kanunda belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirin yerine getirilmesi; usulüne aykırı şekilde ülkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakkında sınır dışı etme yahut geri verme kararı verilen bir kişinin yakalanması veya tutuklanması; halleri dışında kimse hürriyetinden yoksun bırakılamaz.

Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmalarını, delillerin yokedilmesini veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallerde hâkim kararıyla tutuklanabilir. Hâkim kararı olmadan yakalama, ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir; bunun şartlarını kanun gösterir…” şeklinde düzenlenmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanununun 2. maddesinde ise suçüstünün tanımına yer verilmiş, koruma tedbirleri başlığı altında aynı Kanunun 90. maddesinde yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler düzenlenmiştir.

"Madde 2: …j) Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu…ifade eder"

Maddedeki tanım doğrultusunda; örneğin failin mağduru bıçaklaması durumunda CMK'nın 2/j-1; failin mağduru bıçakladıktan sonra takip üzerine yakalanması durumunda CMK'nın 2/j-2; failin bıçaklama eyleminden hemen sonra elinde kanlı bıçakla yakalanması durumunda ise CMK'nın 2/j-3 maddesindeki suçüstü hâlleri söz konusu olacaktır.

"Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler

Madde 90: (1) Aşağıda belirtilen hâllerde, herkes tarafından geçici olarak yakalama yapılabilir:

a) Kişiye suçu işlerken rastlanması.

b) Suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması.

(2) Kolluk görevlileri, tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.

(3) Soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı olmakla birlikte, çocuklara, beden veya akıl hastalığı, malûllük veya güçsüzlükleri nedeniyle kendilerini idareden aciz bulunanlara karşı işlenen suçüstü hallerinde kişinin yakalanması şikâyete bağlı değildir.

(4) Kolluk, yakalandığı sırada kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, yakalanan kişiye kanunî haklarını derhal bildirir.

(5) Birinci fıkraya göre yakalanıp kolluğa teslim edilen veya ikinci fıkra uyarınca görevlilerce yakalanan kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır.

(4) Kolluk, yakalandığı sırada kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, yakalanan kişiye kanunî haklarını derhal bildirir.

(5) Birinci fıkraya göre yakalanıp kolluğa teslim edilen veya ikinci fıkra uyarınca görevlilerce yakalanan kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır.

(6) Yakalama emrine konu işlemin yerine getirilmesi nedeniyle yakalama emrinin çıkarılma amacının ortadan kalkması durumunda mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından yakalama emrinin derhâl iadesi istenir" şeklindedir. Madde gereğince; kişiye bir suç işlerken rastlanması veya suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçmasının önlenmesi veya kimliğinin hemen belirlenmesinin mümkün olmaması hâllerinde herkesin geçici olarak yakalama yetkisi bulunmaktadır. Kolluk görevlileri, hakkında tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya amirlerine ulaşma imkânlarının bulunmaması durumunda yakalama yetkisine sahiptirler. Kolluk, yakaladığı kişinin kaçmasını, kendisine ya da başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri almalı, hemen Cumhuriyet savcısına haber vermeli ve emirleri doğrultusunda işlem yapmalıdır.

2559 sayılı PVSK'nın 13. maddesinde de polise, suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri yakalama yetkisi verilmiştir.

PVSK'nın suç tarihinde yürürlükte bulunan 13. maddesi;

"Polis,

A) Suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri,

B) Haklarında yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama kararı bulunanları,

C) Halkın rahatını bozacak veya rezalet çıkaracak derecede sarhoş olanları veya sarhoşluk hâlinde başkalarına saldıranları, yapılan uyarılara rağmen bu hareketlerine devam edenler ile başkalarına saldırmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,

D) Usulüne aykırı şekilde ülkeye giren ya da haklarında sınır dışı etme veya geri verme kararı alınanları,

E) Polisin kanunlara uygun olarak aldığı tedbirlere karşı gelenleri, direnenleri ve görev yapmasını engelleyenleri,

F) Bir kurumda tedavi, eğitim ve ıslahı için kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmasını gösteren tüzükte belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirlerin yerine getirilmesi amacıyla, toplum için tehlike teşkil eden akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol bağımlısı serseri veya hastalık bulaştırılabilecek kişileri,

G) Haklarında gözetim altında ıslahına veya yetkili merci önüne çıkarılmasına karar verilen küçükleri,

Yakalar ve gerekli kanuni işlemleri yapar..." şeklinde düzenlenmiştir.