muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/1234, Karar No: 2019/3335, Tarih: 11.07.2019

nedenleri oluşmadığından davanın reddi gerektiğini, hakem kararının tahkim süresi içinde verilmediğine dair iddiaların gerçek dışı olduğunu, iddianın aksine taraflardan birinin hakemleri reddetmesi halinde ya da bir veya birden çok hakemin değiştirilmesinin gerektiği hallerde hakemlerin değiştirilmesi ya da ret kararının mahkemece değerlendirilmesi sürecinin tahkim süresinden sayılmayacağını, nitekim ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 07.11.2016 tarih ve 2016/423 Esas 2016/488 Karar sayılı kararı ile; taraflardan birisinin reddi hakem talebinde bulunması halinde, tahkim süresinin işlemeyeceğini ortaya koyduğunu, mahkeme kararında, tahkim süresinin 29.12.2016 tarihinde sona ereceği kabul edilerek tahkim süresinin uzatılması talebinde hukuki yarar bulunmadığına karar verildiğini, taraflarınca yapılan başvuru üzerine ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 19.12.2016 tarih ve 2016/545 Esas-2016/355 Karar sayılı kararı ile; tahkim yargılama süresinin 29.12.2016 tarihinden itibaren 2 ay süre ile uzatılmasına karar verdiğini, buna göre hakem heyeti kararının 10.02.2017 tarihinde, tahkim süresi içinde verildiğini, davacı iddialarının aksine, bilirkişi ’in tarafsız olmadığının yargılama aşamasında açıkça ortaya çıktığı gibi, gerek ’in dosyaya sunduğu layihadan ve gerekse ...’in iddialarından da onun ...’in danışmanı olduğunun anlaşıldığını, taraflardan birisine yada her ikisine danışmanlık yapan kişinin bilirkişi olamayacağını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları ve Daire kararlarında, kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararın hukuki bağlayıcılığı olmadığının kabul edildiğini, davacının hakem heyetinin yetkisini aşarak talepten fazlasına hükmedildiğine dair beyanlarının gerçek dışı olduğunu, 10.07.2015 tarihli ... tarafından açılan karşı davaya cevap ve karşı dava dilekçelerinin netice kısmında 24-25-26-27-28-29 ve 30 nolu hakkedişlerden dolayı her bir hakediş için ödenmesi gereken sabit genel gider ve sabit kâr payından dolayı fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 7.000.000,00 TL ve bu miktara muaccel olduğu tarihten dava tarihine kadar fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 156.333,00 TL avans faizi olmak üzere toplam 7.156.333,00 TL ve 7.000.000,00 TL’ye dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi talep edildiğini, yine aynı dilekçe ile 31 nolu hak edişin 05 Ağustos 2015 tarihinde muaccel olacağı, bu tarihe kadar ödeme yapılmaması durumunda fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000.000,00 TL sabit genel gider ve sabit kâr payının ve buna muaccel olduğu tarihten itibaren işleyecek avans faizinin tahsilinin talep edildiğini, burada talep edilen hakediş alacağı toplamının 8.156.333,00 TL olduğunu, hakem heyetinin ise bu tutardan daha az olan 8.161.453,00 TL’ye hükmettiğini, yani hakem heyetinin talepten fazla bir tutara hükmetmediğini, 11.02.2015 tarihli dilekçelerinde ise, HMK’nın 428/3 maddesi gereğince işin geçici kabulü ..

.000.000,00 TL sabit genel gider ve sabit kâr payının ve buna muaccel olduğu tarihten itibaren işleyecek avans faizinin tahsilinin talep edildiğini, burada talep edilen hakediş alacağı toplamının 8.156.333,00 TL olduğunu, hakem heyetinin ise bu tutardan daha az olan 8.161.453,00 TL’ye hükmettiğini, yani hakem heyetinin talepten fazla bir tutara hükmetmediğini, 11.02.2015 tarihli dilekçelerinde ise, HMK’nın 428/3 maddesi gereğince işin geçici kabulü ... tarafından yapıldığından, alacağın tamamının belirlenerek tahsilinin talep edildiğini, bu talebin HMK’nın 428/3 maddesi metnine uygun olduğunu, hakem heyetinin de bu talebi kabul ettiğini, hakemlerin inisiyatifinde bulunan bir konuda hakem heyetinin iddiayı genişlettiğinden yada talepten fazlaya karar verdiğinden söz edilemeyeceğini, 17.10.2016 tarihli dilekçede ise, 31-32-33 nolu hakkedişlerin HMK’nın 428/3 maddesi doğrultusunda ödenmesinin talep edildiğini, hakem heyetinin asıl dava ile ... tarafından açılan davada açılan karşı davada talep edilen hakediş bedelinden daha aza hükmettiğini,davacının esasa ilişkin iptâl nedenlerine yönelik olarak ise; hakem heyeti kararının esasının yerinde olup olmadığının, hukuku doğru uygulayıp uygulamadığının hakem heyeti kararının iptâli istemli davada tartışma konusu yapılamayacağını, ayrıca

davacının esasa ilişkin iptâl sebeplerinin de haksız ve yersiz olduğunu belirterek; davanın reddini savunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nce ilk derece mahkemesi sıfatıyla iptâl davası değerlendirilmiş ve davanın reddine dair verilen karar iptâl davasının davacısı iş sahibi vekilince yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle HMK 439. maddedeki düzenlemeler gözetilmek üzere hakem kararının iptâli talebi, Bölge Adliye mahkemesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla uygun biçimde inceleme yapılıp bir isabetsizlik bulunmaksızın karar verilmiş olmasına, HMK 439. maddesinde yer alan iptâl sebepleri ile sınırlı yapılan incelemede; dava şartları ve hukukun uygulanması bakımından da hükmün bozulmasını gerektirir bir neden bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında düzenlenen 01/11/2012 tarihli “... Eğitim ve Sağlık Kampüsü-Lösemili Çocuklar Kenti L.Ç.K. Projesinin Gerçekleştirilmesi Sözleşmesi” imzalandığı ve bu sözleşmenin niteliği itibariyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmenin “Uyuşmazlıkların Çözümü” başlıklı 46. maddesinde tahkim şartları belirlenmiş; bu sözleşmenin yorumlanması ve/veya uygulanmasından doğabilecek her türlü ihtilâfın üç kişilik bir tahkim kurulu tarafından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 407-444 hükümleri uyarınca tahkim yolu ile çözüleceği kabul edilmiştir. Davalı (tahkim yargılamasında davacı-birleşen dava davalısı) yüklenici ... A.Ş. tarafından ... 16. Noterliği'nin 26.08.2014 tarih ve 20684 yevmiyeli ihtarı ile kendi hakemini davacı (tahkim yargılamasında davalı-birleşen dava davacısı) iş sahibi ...'e bildirip tebliğ ettiği 28.08.2014 tarihinde tahkim yargılaması süreci başlatılmış, hakem heyeti tarafından ilk toplantı 13.10.2014 tarihinde gerçekleştirilmiş,hakem heyetince yapılan ilk toplantıda, tahkim yerinin ... olarak belirlenmesine, yargılamanın maddi hukuk kuralları ve HMK hükümlerince yürütülmesine, tahkikatın yazılı şekilde yapılmasına, ilk toplantı tarihi olan 13.10.2014 tarihinin tahkim süresinin başlangıcı olduğunun tespitine karar verilmiş ve yapılan tahkim yargılaması sonucunda, hakemler ..., ... ve Prof. Dr. 'den oluşan hakem heyeti uyuşmazlığa ilişkin 10.02.2017 tarihli kararını vermiş,bu karar iptâle ve sonrasında temyize konu edilmiş bulunmaktadır.

Önemine binaen hakem yargılamasına konu uyuşmazlıkta taraf taleplerinin belirlenmesi yerinde olacaktır. Hakem yargılamasında davacı (iptâl dasında davalı ) olan yüklenici şirket vekilinin hakem heyetine verdiği 24.10.2014 tarihli dava dilekçesindeki talepleri; ”.... a)Müvekkil şirketin dava tarihi itibariyle, sözleşmeye uygun hazırlanan ilk 18 hakedişten eksik ödenen 2.134.320,28 TL alacağının TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını, b)Projenin geç onaylattırılmasından kaynaklanan ve 1 Mayıs 2014 ile 31 Temmuz 2014 arasındaki süreye tekabül eden 91 günlük süre karşılığı KDV dahil 3.488.333,33 TL' nin (stopaj düşüldükten sonra kalan tutar) TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını, c)İnşaat alanının artışı sebebiyle verilmesi gereken ve 1 Ağustos 2014 ile 5 Kasım 2014 arasındaki

süreye tekabül eden 96 günlük süre karşılığı KDV dahil 2.832.000,00 TL alacağının TCMB avans faizli ile birlikte davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını, d) Madde b'de bahsedilen işe geç başlama bedeline dahil olan l9 Nolu hakedişten %5 nakit teminat kesintisi olarak yapılan 155.569,99 TL kesintinin de TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını, e) Yukarıda bahsedilen (a, b, c ve d maddeleri) tüm alacakların doğduğu tarihler nazara alınarak 20.10.2014 tarihi itibariyle hesaplanan toplam TCMB avans faizi tutarı olan 192.441,69-TL (Tablo 1 ve Tablo 2)'nin davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını, f)yasal faizler ve KDV dahil 8.802.665,29 TL olan toplam alacağının talebi ve iş sahibinin karar gecikmeleri ve proje revizyonları hariç 727 gün olarak belirlenmesine, İş Sahibi'nin karar gecikmelerinden ve proje revizyonlarından kaynaklanan gecikmeler nedeniyle geçici kabul tarihine kadar geçecek sürenin de bu süreye eklenmesini ve bu süre için de sabit genel gider ve kârın sözleşmede belirtilen hususlar çerçevesinde ödenmesini g)Sözleşmeye göre işin süresi 540 gün olduğu, kazı ruhsatı geç alındığı statik proje verilmediğinden, hafriyata başlanabilmesi için yapım izin belgelerinin zamanında alınmamasından mütevellit işe başlama süresi 91 gün gecikmiştir. Bu sürenin ve yine iş artışından kaynaklanan 96 günlük sürenin, işin süresi olan 540 güne ilavesiyle işin tamamlanma süresinin; iş sahibinin karar gecikmeleri ve proje revizyonları hariç 727 gün olarak belirlenmesine, iş sahibinin karar gecikmelerinden ve proje revizyonlarından kaynaklanan gecikmeler nedeniyle geçici kabul tarihine kadar geçecek sürenin de bu süreye eklenmesine ..” karar verilmesi talep edilmiş, yine 11.02.2015 tarihli dilekçesi ; “....Dava dilekçemizde alacak kalemlerimiz 4 kalem halinde sıralanmıştır. Bunlar; a)Müvekkil şirket dava tarihi itibariyle sözleşmeye uygun hazırlanan ilk 18 Hakedişten eksik ödenen 2.134.320,28 TL alacağının TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını talep etmiştir. Şimdi ise, iş tümüyle tamamlandığından, bu baptaki tüm alacağımızın hesaplanmasını ve davalıdan tahsilini arz ve talep ettiklerini, b)A Blok' un projesinin geç onaylattırılmasından kaynaklanan ve 1 Mayıs 2014 ile 31 Temmuz 2014 arasındaki süreye tekabül eden 91 günlük süre karşılığı KDV dahil 3.488.333,33 TL'nin (stopaj düşüldükten sonra kalan tutar) TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiklerini şimdi ise, bu baptaki alacağımızın işin tamamlanması nazara alınarak, tümüyle tespit edilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini arz ve talep ettiklerini c)İnşaat alanının artışı sebebiyle verilmesi gereken ve 1 Ağustos 2014 ile 5 Kasım 2014 arasındaki süreye tekabül eden 96 günlük süre karşılığı KDV dahil 2.832

.488.333,33 TL'nin (stopaj düşüldükten sonra kalan tutar) TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiklerini şimdi ise, bu baptaki alacağımızın işin tamamlanması nazara alınarak, tümüyle tespit edilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini arz ve talep ettiklerini c)İnşaat alanının artışı sebebiyle verilmesi gereken ve 1 Ağustos 2014 ile 5 Kasım 2014 arasındaki süreye tekabül eden 96 günlük süre karşılığı KDV dahil 2.832.000,00 TL alacaklarının TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiklerini, şimdi ise, bu baptaki alacaklarının işin tamamlanmış olması nazara alınarak, tümüyle tespit edilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini arz ve talep ettiklerini, d) Madde b'de bahsedilen işe geç başlama bedeline dahil olan l9 Nolu hakedişten %5 nakit teminat kesintisi olarak yapılan 155.569,99 TL kesintinin de TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini arz ve talep ettiklerini, e)Sözleşmeye göre işin süresi 540 gün olduğu, iş sahibinin sorumluluğunda olan kazı imalatları geç tamamlandığından ve usulüne uygun yapılmadığından, statik proje verilmediğinden mütevellit işe başlama süresi 91 gün geciktiği, bu sürenin ve yine iş artışından kaynaklanan 96 günlük sürenin, işin süresi olan 540 güne ilavesiyle işin tamamlanma süresinin iş sahibinin karar gecikmeleri ve proje revizyonları hariç 727 gün olarak belirlenmesine ve İş Sahibi'nin karar gecikmelerinden ve proje revizyonlarından

kaynaklanan gecikmeler nedeniyle geçici kabul tarihine kadar geçecek sürenin de bu süreye eklenmesine ve alacağımızın belirlenen süreye göre saptanarak davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yine yüklenicinin 10.07.2015 tarihli birleşen davaya karşı verdiği karşı dava dilekçesindeki talepleri ”..... A)İş sahibinin öncelikli edimlerini zamanında yerine getirmemek, projeleri zamanında çizdirip onaylatmamak, onaylattığı projelerin özensiz hazırlanması nedeniyle tadilatların yapılmasına sebebiyet vermek vb gibi kusurlu davranışları nedeniyle eserin tamamlanması geciktiğinden, taraflar arasında imzalanmış sözleşmenin 3. 9. 11. 31. 35. ve 45. maddelerine göre, 24, 25, 26, 27, 28, 29 ve 30 nolu hak edişlerden dolayı her bir hak ediş için ödenmesi gereken sabit genel gider ve sabit kâr payından dolayı fazlaya ait haklarımız saklı kalmak kaydıyla 1.000.000,00 TL' den toplam 7.000.000,00 TL, bu 7.000.000,00 TL'ye muaccel olduğu tarihten dava tarihine kadar fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 156.333,00 TL avans faizi ki toplam, 7.156.333,00 TL ve yine 7.000.000,00 TL'ye dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizinin davacı-karşı davalı ...'den tahsiline,B) HMK' nun 428/3 maddesinde, "Taraflar, aksini kararlaştırmış olmadıkça, tahkim yargılaması sırasında iddia veya savunmalarını değiştirebilir veya genişletebilirler...." denilmiştir. Bu doğrultuda müvekkil tarafından 31 nolu hak ediş 5 temmuz 2015 tarihinde ...'e verilmiş ve 5 Ağustos 2015 tarihinde muaccel hale gelecektir. Bu tarihe kadar ödeme yapılmaması durumunda yukarıda arz edilen madde doğrultusunda fazlaya ait haklarımız saklı kalmak kaydıyla 1.000.000,00 TL sabit genel gider ve sabit kâr payının ve buna muaccel olduğu tarihten itibaren işleyecek avans faizinin davacı-karşı davalı ...' den tahsiline, C) Eser iş sahibi tarafından işgal edilmiş ve açılışı yapılarak kullanılmaya başlanmıştır. Ancak inşaat ruhsatları alınmadığından ... Belediyesi tarafından iskan ruhsatı verilmemektedir. Ayrıca Sağlık Bakanlığı'ndan hastane için, Milli Eğitim Bakanlığı'ndan okul için, Turizm Bakanlığı ve yerel idarelerden de otel için açılış izni verilmemektedir. Eser tamamıyla tamamlanıp kullanıma başlandığından, Yüklenicinin iş sahibinden kaynaklı süre kayıplarının hesap edilmesini ve buna bağlı olarak da, talep edebileceğimiz sabit genel gider ve sabit kâr tazminatlarının hesaplanmasına ve bu baptaki alacağımız nedeniyle de fazlaya ait haklarımız mahfuz şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren TCMB Avans faizi ile birlikte davacı karşı davalı ...'den tahsiline karar verilmesini, yargı giderleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa tahmilini saygıyla arz ve talep ediyoruz....şeklindedir.

Yüklenicinin hakemde açtığı davada davalı olan iş sahibi vakıfta 25.06.2015 tarihli birleşen dava dilekçesindeki talepleri; “.... Davamızın kabulü ile ... 'nın davaya konu projenin süresinde bitirilememiş olması ve süresinde teslim edilmemiş olması nedeniyle 600.000,00 TL cezai şart ve Müvekkil Vakıf'a TBK 125. madde gereği tanınan borcun aynen ifası ile birlikte gecikmeden doğan zarar ve alacaklarımızın-işletmeye geç başlanması nedeniyle mahrum kalınan kâr ila dâhil olmak üzere şimdilik 50.000,00 TL'si olmak üzere toplam 650.000,00 TL'nin taraflar arasında imzalanan sözleşmenin teslim tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline; huzurdaki davanın sayın hakem heyetiniz nezdinde tahkim yargılaması devam eden ve .... A.Ş. tarafından müvekkil Vakfa açılmış olan dava ile birleştirilmesine...”şeklindedir.

Bu talepler kapsamında hakem yargılaması yapan hakem heyeti 10.02.2017 tarihli kararında; “... Asıl davada; A Blok Projesinin geç onaylatılmasından kaynaklanan ve 01.05.2014 ile 31.07.2014 tarihleri arasındaki döneme tekabül eden 91 günlük süreye ilişkin ... A.Ş.'nin 3.488.333,33 TL isteminin reddine hakemlerden ...’nin muhalefetiyle oy çokluğuyla, İnşaat alanı artışından kaynaklanan 96 günlük süre uzatımına ilişkin ... A.Ş.'nin 2.832.000,00 TL isteminin reddine hakemlerden ...’nin muhalefetiyle oy çokluğuyla, ... A.Ş.'nin %5 nakit teminat kesintisine ilişkin olan talebinin kabulüne, 155.569,99 TL’nin ...’den alınarak ... A.Ş.’ye verilmesine, ilk 30 hakedişte noksan ödenen alacaklara ilişkin ... A.Ş.'nin 8.161.453.06 TL isteminin kabulüne, ...’den alınarak ... A.Ş.’ye verilmesine, fazla bulunan 1.626.879.38 TL isteminin reddine, hakemlerden Prof. Dr. ...’in muhalefeti ile oy çokluğu ile, ilk 30 hakedişe ilişkin gecikmeli ödemeler nedeniyle oluşan faize ilişkin ... A.Ş.'nin talebinin kısmen kabulü ile 254.562,20 TL’nin ...’den alınarak ... A.Ş.’ye verilmesine, 120.234.11 TL kısmının reddine, hakemlerden Prof. Dr. ...’in muhalefeti ile oy çokluğu ile, kabul edilen ilk 30 hakediş alacağı olan 8.161.453,06 TL için 10.07.2015 tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar TC Merkez Bankasının kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı oranda faiz yürütülmesine, hakemlerden Prof.Dr. ...’in muhalefeti ile oy çokluğu ile, 31,32 ve 33 Numaralı hakedişlerde ödenmeyen alacaklara ilişkin ... A.Ş.'nin talebinin kabulü ile, 2.108.333,34 TL'nin ...’den alınarak ... A.Ş.'ye verilmesine, bu alacaklardan, 31 nolu hakkedişte noksan ödenen 702.777,78 TL’ye 04/08/2015 tarihinden, 32 nolu hakkedişte noksan ödenen 702.777,78 TL’ye 05.09.2015 tarihinden, 33 nolu hakkedişte noksan ödenen 702.777,78 TL’ye 06.10.2015 tarihinden tahsil tarihine kadar TC Merkez Bankasının kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı oranda faiz yürütülmesine hakemlerden Prof. Dr. ...’in muhalefeti ile oy çokluğu ile, eserin teslim alınmasına bağlı olarak iş sahibinin süre kayıplarından kaynaklanan sabit genel gider+sabit kâr kayıplarından kaynaklanan ... A.Ş.'nin 10.000,00 TL istemi hakkında yukarıdaki bentlerde karar verildiğinden ayrıca karar verilmesine yer olmadığına oy birliği ile, 05.11.2014 tarih ve 6 sayılı toplantı tutanağı ile verilen ihtiyati tedbirin hüküm kesinleşinceye kadar devamına, hakemlerden Prof. Dr. ...’in muhalefeti ile oy çokluğu ile, kabul edilen 10.679.918,59 TL üzerinden hesaplanan 171.999,19 TL avukatlık ücretinin davalı ... Vakfından alınarak, davacı ... ... A.Ş.’ye verilmesine, reddedilen 6.450.567,44 TL üzerinden hesaplanan 129.705,67 TL avukatlık ücretinin davacı ... ... A.Ş.’den alınarak davalı ... Vakfına verilmesine hakemlerden Prof. Dr. ...’in muhalefeti ile oy çokluğu ile, yapılan yargılama giderlerinin takdiren taraflar üzerinde eşit olarak bırakılmasına, ... tarafından açılan karşı davada; ... Vakfının cezai şarta bağlı 600

.679.918,59 TL üzerinden hesaplanan 171.999,19 TL avukatlık ücretinin davalı ... Vakfından alınarak, davacı ... ... A.Ş.’ye verilmesine, reddedilen 6.450.567,44 TL üzerinden hesaplanan 129.705,67 TL avukatlık ücretinin davacı ... ... A.Ş.’den alınarak davalı ... Vakfına verilmesine hakemlerden Prof. Dr. ...’in muhalefeti ile oy çokluğu ile, yapılan yargılama giderlerinin takdiren taraflar üzerinde eşit olarak bırakılmasına, ... tarafından açılan karşı davada; ... Vakfının cezai şarta bağlı 600.000,00 TL’lik talebinin reddine, gecikme tazminatına bağlı 50.000,00 TL’lik talebinin reddine, reddedilen kısım üzerinden takdiren 39.950,00 TL Avukatlık Ücretinin davalı ... Vakfından alınarak davacı ... ... A.Ş.’ye verilmesine hakemlerden Prof. Dr. ...’in muhalefeti ile oy çokluğuyla karar verilmiştir...” kararı verilmiş, bu karara karşı davacı iş sahibi vakıf tarafından iptâl talebinde bulunulmuş ve iptâl talebi bölge adliye mahkemesince reddedilmiş bulunmaktadır.

Davadaki talep ve kararlar ortaya konulduktan sonra yasal dayanaklar üzerinde

durulmasında fayda bulunmaktadır.

6100 sayılı HMK’nın 439/2 maddesinde “...a) Tahkim sözleşmesinin taraflarından birinin ehliyetsiz ya da tahkim sözleşmesinin geçersiz olduğu, b)Hakem veya hakem kurulunun seçiminde, sözleşmede belirlenen veya bu kısımda öngörülen usule uyulmadığı, c)Kararın, tahkim süresi içinde verilmediği, ç)Hakem veya hakem kurulunun, hukuka aykırı olarak yetkili veya yetkisiz olduğuna karar verdiği, d)Hakem veya hakem kurulunun, tahkim sözleşmesi dışında kalan bir konuda karar verdiği veya talebin tamamı hakkında karar vermediği ya da yetkisini aştığı, e)Tahkim yargılamasının, usul açısından sözleşmede veya bu yönde bir sözleşme bulunmaması hâlinde, bu Kısımda yer alan hükümlere uygun olarak yürütülmediği ve bu durumun kararın esasına etkili olduğu, f)Tarafların eşitliği ilkesi ve hukuki dinlenilme hakkına riayet edilmediği, g)Hakem veya hakem kurulu kararına konu uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmadığı, ğ)Kararın kamu düzenine aykırı olduğu tespit edilirse, hakem kararları iptâl edilebilir.” hükmü bulunmakta olup, hakem kararlarının iptâli sebepleri 9 bent halinde tahdidi olarak sayılmıştır. Hem iptâl davasını gören mahkeme hemde temyiz incelemesi yapan dairemizin bu kapsamda inceleme yapması gerektiği açıktır. Esasen iptâl davasını ilk derece mahkemesi sıfatıyla gören Bölge Adliye mahkemesi de bu kapsamda inceleme yapmış bulunmaktadır. Bu incelemenin usul ve yasaya uygun yapılıp yapılmadığı temyiz incelemesinin konusudur.

6100 sayılı HMK'nın 24. maddesinde” (1) Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın, kendiliğinden bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz. (2) Kanunda açıkça belirtilmedikçe, hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya hakkını talep etmeye zorlanamaz. (3) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında, dava açıldıktan sonra da tasarruf yetkisi devam eder.” hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm uygulamada “tasarruf ilkesi” olarak adlandırılmakta ve yasal istisnalar haricinde mahkemelerin,tarafların talebi olmadan inceleme ve karar verme yetkisi bulunmadığını ifade etmektedir. Yine bu hüküm gereği her davanın dava tarihine göre değerlendirilmesi zorunlu olup incelemenin dava tarihi itibariyle yapılması gereklidir.

Öte yandan 6100 sayılı HMK'nın 26/1 maddesinde” Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü bulunmaktadır. Medeni hukuk yargılamasına hâkim olan ilkelerden biri taleple bağlılık ilkesidir. Bu ilke HMK’nın 26’ncı maddesinde açıkça ifade edilmiştir. Buna göre, hâkim tarafların talepleri ile bağlıdır. Kanunlarda gösterilen sınırlı sayıdaki istisnalar bir kenara bırakılacak olursa talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Fakat hâkimin duruma göre talep sonucundan daha azına karar vermesinin önünde engel yoktur.