muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/47, Karar No: 2023/80, Tarih: 15.02.2023

Maddenin gerekçesinde de görevi kötüye kullanma suçunun oluşabilmesinin şartları; "Kamu görevinin gereklerine aykırı olan her fiili cezai yaptırım altına almak, suç ve ceza siyasetinin esaslarıyla bağdaşmamaktadır. Bu nedenle, görevin gereklerine aykırı davranışın belli koşulları taşıması hâlinde, görevi kötüye kullanma suçunu oluşturabileceği kabul edilmiştir. Buna göre, kamu görevinin gereklerine aykırı davranışın, kişilerin mağduriyetiyle sonuçlanmış olması veya kamunun ekonomik bakımdan zararına neden olması ya da kişilere haksız bir kazanç sağlamış olması hâlinde, görevi kötüye kullanma suçu oluşabilecektir." biçiminde vurgulanmıştır.

Öğretide; "Görevi kötüye kullanma suçunun oluşması, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmesinden, kişilerin mağdur olması veya kamunun zarar görmesi ya da kişilere haksız kazanç sağlanmasına bağlıdır. Bu sonuçları doğurmayan norma aykırı davranışlar suç olarak değerlendirilemez. Maddenin birinci fıkrasında düzenlenen suç yalnız icrai hareketle işlenebilir. Bu suçun ihmali hareketle gerçekleştirilmesi mümkün değildir. Suçun ikinci fıkrada belirtilen hâli ise ihmali hareketle de işlenebilir. Her iki fıkra açısından suçun manevi unsuru kasttır. Görevini belirleyen kanuni hüküm ve talimatlara aykırı davrandığını bilen kamu görevlisinin bu tür bir davranışı istemesi kastı teşkil eder." şeklinde görüşlere yer verilmiştir (M. Emin Artuk - ... Gökcen - A. Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, ... Yayınevi, 12. bası 2012, s.904; Durmuş Tezcan - M. Ruhan Erdem - ... Önok, Teorik ve Pratik Ceza Hukuku, Seçkin Yayınevi, 9. bası, 2013, s. 913.).

Görüldüğü gibi 765 sayılı TCK'nın 240. maddesindeki görevde yetkiyi kötüye kullanma suçu, memur sayılan kişinin kasten görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi ile oluşurken; 5237 sayılı Kanun'un 257. maddesinde düzenlenmiş olan görevi kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için, kamu görevlisinin kasten görevinin gereklerine aykırı davranmasının yanında, bu davranış nedeniyle kişilerin mağduriyetinin, kamunun zararının ya da kişilere sağlanmış haksız bir menfaatin bulunması gerekmektedir.

Görüldüğü gibi 765 sayılı TCK'nın 240. maddesindeki görevde yetkiyi kötüye kullanma suçu, memur sayılan kişinin kasten görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi ile oluşurken; 5237 sayılı Kanun'un 257. maddesinde düzenlenmiş olan görevi kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için, kamu görevlisinin kasten görevinin gereklerine aykırı davranmasının yanında, bu davranış nedeniyle kişilerin mağduriyetinin, kamunun zararının ya da kişilere sağlanmış haksız bir menfaatin bulunması gerekmektedir.

Memurun resmî belgede sahteciliği suçu, suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 339. maddesinin birinci fıkrasında; "Bir memur, memuriyetini icrada tamamen veya kısmen sahte bir varaka tanzim eder veya hakiki bir varakayı tağyir ve tahrif eyler ve bundan dolayı umumi ve hususi bir mazarrat tevellüt edebilirse üç seneden on seneye kadar ağır hapis cezasına mahkûm olur. Eğer işbu varaka sahteliği ispat edilmedikçe muteber olan evrak kabilinden ise ağır hapis cezası beş seneden on iki seneye kadar verilir." şeklinde düzenlenmiş iken, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK'nın 204/2. maddesinde; "Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmî bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmî belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." biçiminde hüküm altına alınmıştır.

Sahte kelimesi Farsça olup; "yapma, uydurma, düzmece, yalandan" demektir (Artuk/Gökçen, Ceza Hukuku, Özel Hükümler, 19. Baskı, s. 749.).

Sahtekar; sözlükte "bir şeyin taklidini yapan, yalandan ve düzme şeylerden meydana çıkaran, kalpazan" anlamına gelir.

Ceza Hukuku bakımından ise; sahtecilik, "gerçeğin hileli şekilde değiştirilmesi, gerçeğin tarif edilerek olduğundan farklı gösterilmesi" şeklinde tanımlanmaktadır (Erman-Özek, Kamu Güvenine Karşı İşlenen Suçlar, ... 1996, s. 221 vd.).

Sahtecilik suçunun konusunu "belge" oluşturmaktadır. 5237 sayılı TCK'da "belge" teriminin tanımı yapılmamıştır. Doktrinde; "bir gerçeğe tanıklık eden yazı, fotoğraf, resim, vesika, doküman, film gibi" anlamına geldiği ifade edilmektedir (Soyaslan, Özel Hükümler, 8. baskı, s. 485.).

Alman Ceza Hukukunda belge tanımlanmış olup "fikri bir muhtevası olup düzenleyicisi anlaşılabilen ve hukuki ilişkiler açısından delil olma özelliğini taşıyan irade açıklamaları" olarak tanımlanmıştır (Schönke-Schröder-Cramer, S. 267, kn, 2; atfen Artuk/Gökçen, Age, s.750.).

Belgedeki en önemli unsurların; yazılı olması, hukuki sonuç doğuran bir irade açıklamasını içermesi ve düzenleyicisinin belli olması olarak sayılabilir.

Alman Ceza Hukukunda belge tanımlanmış olup "fikri bir muhtevası olup düzenleyicisi anlaşılabilen ve hukuki ilişkiler açısından delil olma özelliğini taşıyan irade açıklamaları" olarak tanımlanmıştır (Schönke-Schröder-Cramer, S. 267, kn, 2; atfen Artuk/Gökçen, Age, s.750.).

Belgedeki en önemli unsurların; yazılı olması, hukuki sonuç doğuran bir irade açıklamasını içermesi ve düzenleyicisinin belli olması olarak sayılabilir.

Madde gerekçesinde; "kağıt üzerindeki yazının, anlaşılabilir bir içeriğe sahip olması ve ayrıca bir irade beyanını ihtiva etmesi gerekir." şeklinde ifade edilmiştir. Gerekçede belgeden bahsedilmesi için yazılı kağıdın bulunması zorunluluğuna işaret edilmiş ise de bazı durumlarda belgenin varlığını kabul için, yazının kağıt üzerinde bulunması aranmaz. Bir metal levha üzerine yazı yazılması halinde de belgenin varlığını kabul etmek gerekecektir.

Sahte olarak düzenlenen belgenin aldatma kabiliyetinin bulunması madde metninde yer almamakla birlikte doktrin ve yargısal kararlarda bu suçun oluşumu için aranan bir unsur olarak kabul edilmiştir. Uygulamada "iğfal kabiliyeti", "aldatma gücü", "aldatma yeteneği" olarak ifade edilmektedir. "Aldatma kabiliyeti" deyimi ile kast edilenin üçüncü kişiler bakımından kandırıcı nitelikte olması ifade edilmek istenilmiştir (Soyaslan, Özel Hükümler, 8. baskı, s.498; Taner, Özel Belgelerde Sahtecilik, s. 129.).

Sahtecilikten söz edebilmek için, düzenlenen belgenin gerçek bir belge olduğu konusunda kişiyi yanıltıcı nitelikte olması gerekir. Başka bir deyişle, sahteliğin beş duyuyla anlaşılır olması ve özel bir incelemeye tabi tutulmadıkça gerçek olmadığı anlaşılamıyorsa sahte belge olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Düzenlenen belgenin hukuki değer taşıyan bir sonuç meydana getirmeye elverişli olmaması halinde sahtecilik suçu oluşmayacaktır. (Erman, Sahtekarlık Suçları, Ticari Ceza Hukuku, Cilt III, 4. baskı, s.350). Ayrıca sahtecilikten hiçbir zararın ortaya çıkmayacağı kanıtlandığında sahteliğin hukuken önemsiz olduğu kabul edilmelidir (Toroslu, Ceza Hukuku Özel Kısım, 8. baskı, s. 238 vd.).

Düzenlenen belgenin hukuki değer taşıyan bir sonuç meydana getirmeye elverişli olmaması halinde sahtecilik suçu oluşmayacaktır. (Erman, Sahtekarlık Suçları, Ticari Ceza Hukuku, Cilt III, 4. baskı, s.350). Ayrıca sahtecilikten hiçbir zararın ortaya çıkmayacağı kanıtlandığında sahteliğin hukuken önemsiz olduğu kabul edilmelidir (Toroslu, Ceza Hukuku Özel Kısım, 8. baskı, s. 238 vd.).

Kamu görevlisinin resmi belgedeki sahtecilik suçu TCK 204. maddenin 2. fıkrasında düzenlenmiş olup bu suçun seçimlilik hareketleri; "resmi belgeyi sahte olarak düzenlemek", "resmi belgeyi değiştirmek", "gerçeğe aykırı belge düzenlemek" ve "resmi belgeyi kullanmak" şeklinde gösterilmiştir. Bu seçimlik hareketlerden dava konusuyla ilgisi bakımından "gerçeğe aykırı belge düzenlemek" fiilinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Doktrin ve uygulamada fikri sahtecilik olarak da ifade edilen bu durumun; belge içeriğini oluşturan beyanın doğru olmadığı durumu ifade etmektedir. Ancak gerçeği yansıtmayan içeriğin belgenin ispat edeceği hususlara ilişkin olması gerekir (Güngör, Devrim, Resmi Belgede Sahtecilik Suçu, 1. baskı, s.91.). Madde gerekçesinde; "kamu görevlisinin gerçeğe aykırı olarak bir olayı kendi huzurunda gerçekleşmiş gibi, bir beyanı kendi huzurunda yapılmış gibi göstererek düzenlemesi halinde, bu fıkra hükmü uygulanacaktır" şeklinde suçun oluşacağını açıklamıştır. Kamu görevlileri, huzurlarında gerçekleşen olayları veya açıklanan irade beyanlarını veya yaptığı muayene ve gözlemlerinin sonucunu olduğu gibi belgeye yansıtmakla yükümlüdür. Eğer bir kamu görevlisi, huzurunda gerçekleşen bir olayı veya açıklanan bir irade beyanını veya muayenede gözlem sonucu edindiği kanaati, gerçeğinden farklı biçimde belgelendirirse gerçeğe aykırı bir belge düzenlemiş olur (Artuk/Gökçen, Ceza Hukuku Özel Hükümler, 19. baskı, s. 822.).

Sahtecilikte korunan hukuki değer kamu güvenidir. Suçun oluşumu için genel kast yeterli olup saik aranmaz. Suçun oluşması için zararın varlığı şart olmayıp zarar olasılığı yeterlidir. Resmî belgede sahtecilik suçunda, belgenin sahte olarak düzenlenmesi yeterli olup kullanılması suçun oluşması için gerekli değildir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Sahtecilikte korunan hukuki değer kamu güvenidir. Suçun oluşumu için genel kast yeterli olup saik aranmaz. Suçun oluşması için zararın varlığı şart olmayıp zarar olasılığı yeterlidir. Resmî belgede sahtecilik suçunda, belgenin sahte olarak düzenlenmesi yeterli olup kullanılması suçun oluşması için gerekli değildir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Bu açıklamalar ışığında (3) numaralı uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde; adli kolluk görevlisi olan sanıkların takip ettikleri bir başka suç nedeni ile iletişimin tespiti sırasında tesadüfen elde edilen delille uyuşturucu ticareti yapıldığını öğrendikleri, bu delili muhafaza altına alarak durumdan derhal Cumhuriyet savcısına haberdar ederek onun talimatı doğrultusunda adli işlemleri gerçekleştirmeleri gerekirken, kendi amirlerini haberdar etmek suretiyle uyuşturucu nakleden şüphelileri takibe başladıkları, Veysel Subaşı'nın kullanımında bulunan 33 \*\*\* 69 plakalı aracı ... ili sınırlarını terk edip, ... ili hudutlarına giren şüpheliyi durdurdukları, ayrıntılı bir arama işlemi yapmaksızın uyuşturucu naklettiğini anlamaları üzerine söz konusu aracı ... ili sınırları içerisine getirerek araçta adli arama yaparak 01.12.2013 tarihli ve “Olay Yakalama Muhafaza Altına Alma ve Tartı Tutanağı” düzenledikleri, düzenlenen belge içeriğinin maddi gerçeğe aykırı olmadığı, ... ili hudutlarında aracın ilk durdurulduğunda arama yapılmadığına ilişkin sanık beyanlarının aksi ispat edilemediği, kaldı ki uyuşturucu ticareti suçunun ispat edilmesi bakımından yakalanma yerinin yazılmasının suçun unsurları bakımından etkili olmayacağı, bu hususun belgeye şerh edilmemesinin belgenin olayı ispat gücünü ortadan kaldırmayacağı, diğer taraftan sanıkların sahte belge düzenleme kastıyla hareket ettiklerinin ispat edilemediği, ancak somut olayda uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan yargılanan şahısların cezalandırılması bakımından belirleyici delil niteliğinde olan arama ve elkoyma tutanağının sıhhatini tartışmalı hale getirecek şekilde CMK hükümlerine aykırı davranarak kamu zararına sebebiyet verildiğinden TCK'nın 257/1. maddesinde yer alan görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının (1), (2) ve (3) numaralı uyuşmazlık konuları yönünden reddine, dosyanın Ceza Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında gündeme getirilen (4) numaralı uyuşmazlık konusu yönünden ise değişik gerekçeyle kabulüne karar verilmelidir.

(4) numaralı uyuşmazlık konusu yönünden;

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Somut davada, sayın çoğunluğun sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazının değişik gerekçe ile kabul edilerek Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 08.06.2021 tarih ve 2818-4963 E-K sayılı onama kararının bozulmasına ilişkin kararından saygılarımla ayrılıyorum.

(4) numaralı uyuşmazlık konusu yönünden;

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Somut davada, sayın çoğunluğun sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazının değişik gerekçe ile kabul edilerek Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 08.06.2021 tarih ve 2818-4963 E-K sayılı onama kararının bozulmasına ilişkin kararından saygılarımla ayrılıyorum.

... Emniyet Müdürlüğü Teknik Büro Amirliğinde görevli komiser olan sanık ...'nın ... C.Başsavcılığının 2013/8285 soruşturma nolu dosyasında, kovuşturması bu dosyadan tefrik edilerek başka bir esasa kaydıyla ayrı yürütülen ... Akar tarafından kullanılan 0532 471 0732 nolu cep telefonu numarası ile ilgili olarak suç işlemek amacıyla örgüt kurmak ve örgüt faaliyeti çerçevesinde sigara kaçakçılığı yapmak suçundan verilen iletişimin tespiti, dinlenilmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine ilişkin mahkeme kararı doğrultusunda, haklarındaki evrak tefrik edilen Veysel Subaşı, ... Akar, Ferhat ..., Dursun ... ve Basri Batmaz'ın esrar ticareti yaptıklarına ilişkin tesadüfen delil niteliğindeki bilgi elde edinildiği, bunu KOM Şube Müdürlüğünde görevli komiser yardımcısı sanık ...'e bildirdiği, sanık ...'in de geçici olarak KOM şubeye vekaleten bakan terörle mücaadele şube müdürü sanık ...'yi durumdan haberdar edip onun da onayını alarak ancak kanunen yetkili mercii olan bağlı olarak çalıştıkları Cumhuriyet savcısını durumdan haberdar etmeden ve herhangi bir izin almaksızın takibe başladıkları, bu kapsamda sanıklar ..., ..., ..., ...'in ... iline kadar gittikleri, burada ... Akar'ın kullandığı aracı takip ettikleri, ... Akar'ı takip ederken kaybetme ihtimaline karşı ikinci bir ekip istemeleri sonrasında sanıklar ... Günrüz ve ...'in de geldikleri, sanık ...'in yanında sanık ..., ..., ..., ... ve ... olduğu halde haklarında tefrik kararı verilen öncü ve artçı şekilde seyir halinde olan Veysel'i yanında daralı ağırlığı 67.300 kg, net ağırlğı 64.575 kg olan esrar tabir edilir uyuşturucu madde ile birlikte Veysel Subaşı'nın bulunduğu aracı durdurup, ... ilinde yakaladıkları, daha sonrasında Veysel ile bahse konu esrar tabir edilir uyuşturucu maddesini ...'a getirip ... ... yolu üzerinde bulunan Alpet petrol istasyonu mevkiinde yakalamışlar gibi gösterip 01.12.2013 tarihli olay, yakalama, muhafaza altına alma, tartı tutanağını tanzim ettikleri anlaşılmıştır.

Olayın oluşuna ilişkin kabulde, ilk derece mahkemesi, Yargıtay 11. Ceza Dairesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu arasında bir uyuşmazlık bulunmamakta olup, ihtilaf eylemin vasıflandırılmasına ilişkindir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun kararlılık arz eden pek çok ilamında kabul gören uygulaması nazara alındığında şu açıklamaların yapılması zorunludur.

Olayın oluşuna ilişkin kabulde, ilk derece mahkemesi, Yargıtay 11. Ceza Dairesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu arasında bir uyuşmazlık bulunmamakta olup, ihtilaf eylemin vasıflandırılmasına ilişkindir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun kararlılık arz eden pek çok ilamında kabul gören uygulaması nazara alındığında şu açıklamaların yapılması zorunludur.

Görevi kötüye kullanmak suçu, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi ve bu aykırı davranış nedeniyle, kişilerin mağduriyeti veya kamunun zararına neden olunması ya da kişilere haksız kazanç, 6086 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrası 02.07.2012 tarihinden sonra ise haksız menfaat sağlanması ile oluşur.

Bu suçun oluşması için gerekli olan ilk şart, kamu görevlisi olan failin yaptığı işle ilgili olarak kanun veya diğer idari düzenlemelerden doğan bir görevinin olması ve bu görevi dolayısıyla yetkili bulunmasıdır. Bir kimse kamu görevlisi olmasına karşın o işle ilgili görevi ve yetkisi yok ise, başka bir suçu oluşturmayan hukuka aykırı davranışı disiplin cezasını gerektirebilirse de, görevi kötüye kullanma suçunu oluşturmayacaktır. Çünkü, hukuken sahip olunmayan bir yetkinin kötüye kullanılmasından da söz edilemez. Diğer taraftan suçun oluşabilmesi için, norma aykırı davranış yetmemekte; bu davranış nedeniyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olunması ya da kişilere haksız bir menfaat sağlanması gerekmektedir.

5237 sayılı Kanun'un 257. madde gerekçesinde, suçun oluşmasına ilişkin genel şartlar; 'Kamu görevinin gereklerine aykırı olan her fiili cezai yaptırım altına almak, suç ve ceza siyasetinin esaslarıyla bağdaşmamaktadır. Bu nedenle, görevin gereklerine aykırı davranışın belli koşulları taşıması hâlinde, görevi kötüye kullanma suçunu oluşturabileceği kabul edilmiştir. Buna göre, kamu görevinin gereklerine aykırı davranışın, kişilerin mağduriyetiyle sonuçlanmış olması veya kamunun ekonomik bakımdan zararına neden olması ya da kişilere haksız bir kazanç sağlamış olması hâlinde, görevi kötüye kullanma suçu oluşabilecektir.' şeklinde vurgulanmıştır.

Mağduriyet kavramı, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararla sınırlı olmayıp, bireysel hakların ihlali sonucunu doğuran her türlü davranışı ifade eder. Madde gerekçesinde bu husus; 'Görevin gereklerine aykırı davranışın, kişinin mağduriyetine neden olunması gerekir. Bu mağduriyet, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararı ifade etmez. Mağduriyet kavramı, zarar kavramından daha geniş bir anlama sahiptir' şeklinde açıkça vurgulanmış, mağduriyet kavramından ne anlaşılması gerektiği öğretide de; 'Söz konusu mağduriyet sadece ekonomik bakımdan ortaya çıkan zararı ifade etmez. Mağduriyet kavramı ekonomik zarar kavramından daha geniş bir anlama sahiptir. Bireyin, sosyal, siyasi, medeni her türlü haklarının ihlali sonucunu doğuran hareketler bu kapsamda değerlendirilmelidir.' (Artuk-Gökçen-Yenidünya, TCK Şerhi-Özel Hükümler, 5. Cilt, ... 2009, s. 5025) şeklinde açıklanmıştır.

Kişilere haksız kazanç sağlanmasını da içine alan kişilere haksız menfaat sağlanması da, kişilere hukuka aykırı olarak maddi ya da manevi yarar sağlanmasıdır.

Kamunun zarara uğraması, mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. Her somut olayda hakim tarafından, ..., mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek bir fiyatla alınıp alınmadığı veya aynı şekilde yaptırılıp yaptırılmadığı, somut olayın kendine özgü özellikleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Bu belirleme; uğranılan kamu zararının miktarının kesin bir biçimde saptanması anlamında olmayıp, miktarı saptanamasa dahi, işin veya hizmetin niteliği nazara alınarak, rayiç bedelden daha yüksek bir bedelle alım veya yapımın gerçekleştirildiğinin anlaşılması halinde de kamu zararının varlığı kabul edilmelidir. Ancak bu belirleme yapılırken, norma aykırı her davranışın, kamuya duyulan güveni sarstığı, dolayısıyla, kamu zararına yol açtığı veya zarara uğrama ihtimalini ortaya çıkardığı şeklindeki bir varsayımla da hareket edilmemelidir. (CGK'nun 26.12.2013 gün ve 2012/4.MD-425 Esas, 2013/67 Karar sayılı ilamı.)

5237 sayılı TCK'nın 204. maddesi; resmi belgede sahtecilik suçunu düzenlemektedir.

5237 sayılı TCK'nın 204. maddesinin 1. fıkrası; bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişinin cezalandırılacağı hükmünü içermektedir. Maddenin 2. fıkrasında; görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisinin cezalandırılacağı öngörülmektedir.

Sahtecilik suçlarının hukuki konusu kamunun güveni olup, belgelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi, gerçek bir belgeye eklemeler yapılması, tamamen veya kısmen değiştirilmesi eylemlerinin kamu güvenini sarstığı kabul edilerek yaptırıma bağlanmıştır.

Söz konusu suç seçimlik hareketli bir suç olarak tanımlanmıştır. Birinci seçimlik hareket; sahte resmi belgenin tanzim edilmesidir. Bu durumda gerçekte olmayan bir belge sahte olarak üretilmektedir. Düzenlenen belgenin gerçek bir belge olduğu hususunda kişiyi yanıltıcı özelliğinin bulunması gerekir. Bu kapsamda, şayet resmi belgenin sahteliği, beş duyu organı ile bakıldığında rahatlıkla tespit edilebiliyorsa, sahtelikten söz edilemez. Bu nedenle; özel bir incelemeye tabi olmadıkça sahte olduğu anlaşılamayan belge, sahte belge olarak kabul edilmektedir.

İkinci seçimlik hareket, gerçek bir resmi belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesidir. Esasında mevcut olan resmi belge üzerinde silmeler veya ilaveler yapılmak suretiyle resmi belgenin içeriği değiştirilmektedir. Mevcut olan resmi belgede sahtecilik suçunun oluşması için, yapılan değişikliğin aldatıcı özellikte olması gerekir. Şayet aldatıcılık özelliği yoksa, resmi belgede sahtecilik suçu oluşmayıp, resmi belgeyi bozma suçu oluşur. Aldatıcılık özelliğinin olup olmadığının, bizzat belgenin mahkeme hakimi tarafından incelenerek değerlendirilmesi gerekmektedir

Üçüncü seçimlik hareket ise, sahte olarak üretilmiş resmi belgenin kullanılmasıdır. Kullanılan sahte belgenin, kişinin kendisi tarafından veya başkası tarafından tanzim edilmiş olmasının hiç önemi bulunmamaktadır.

Bir belgeden sözedebilmek için, kağıt üzerindeki yazının içereğinin hukuki bir kıymet taşıması gerekmektedir. Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliğinde; sahtecilik yapılan belge ile kamu görevlisinin ifa ettiği görev arasında bağlantının bulunması gerekir.

Sahtecilik suçlarının hukuki konusu kamunun güveni olup belgelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi, gerçek bir belgeye eklemeler yapılması, tamamen veya kısmen değiştirilmesi eylemlerinin kamu güvenini sarstığı kabul edilerek yaptırıma bağlanmıştır.

Öte yandan, resmî belgenin sahte olarak düzenlenmesi ya da gerçek bir resmi belgenin değiştirilmesi eyleminin sahtecilik suçunu oluşturabilmesi için, düzenlenen ya da değiştirilen belgenin gerçek bir belge olduğu konusunda kişiyi yanıltıcı nitelikte olması gerekir. Aldatıcılık özelliği suçun temel unsuru olup, özel bir incelemeye tabi tutulmadıkça gerçek olmadığı anlaşılamayan belge, sahte belge olarak kabul edilmelidir. Sahteciliğin kişileri aldatacak nitelikte (nesnel) olup olmadığı ve beş duyuyla ilk bakışta anlaşılabilir olup olmadığı kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır.

Bu aşamada 'asli norm' ve 'tali norm' kavramları üzerinde de durulmasında yarar vardır.

Yardımcı (tali) normlar, asli normlarla benzer hukuki yararları koruyan normlardır. Bu tür normlar, asli normların tatbik edilemeyeceği durumlarda kanunda boşluk oluşmasını engellemek amacıyla getirilmiş düzenlemelerdir. Asli-yardımcı norm ilişkisinin olduğu durumda fiile yardımcı norm değil asli norm uygulanacaktır. Bir normun yardımcı norm mu asli norm mu olduğunun, asli normun uygulanamadığı yerlerde başvurulan bir norm olmasından anlaşılması bir yana, düzenleme içinde, 'fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde', 'kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında' ve 'eylemin başka bir suç oluşturmaması hâlinde' gibi ifadelerin yer alıp almamasına göre de belirlenmekte, bu gibi ifadelerin yer aldığı normların yardımcı norm olduğu kabul edilmektedir.