muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/48, Karar No: 2020/168, Tarih: 10.03.2020

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Direnmenin kapsamına göre inceleme, sanıklar hakkında kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği suçundan kurulan mahkûmiyet hükümleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar; sanıkların eyleminin kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği suçunu mu görevi kötüye kullanma suçunu mu yoksa Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği yönetim kurulu üyelerinin kamu görevlisi gibi cezalandırılacağı yönünde özel bir düzenleme olup olmadığı hususu da irdelenerek özel belgede sahtecilik suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) Sisteminden alınan güncel nüfus kaydında, sanık ...’un direnme kararından sonra temyiz aşamasında öldüğü bilgisine yer verilmesi karşısında, sadece bu sanık yönünden mahallinde araştırma yapılmasının gerekli olup olmadığı değerlendirilecektir.

İncelenen dosya kapsamından;

Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinin suç tarihindeki başkanı katılan ...’ün, adı geçen Birliğin muhasip üyesi sanık ... ile üyesi sanık ...’nın birlikte hareket ederek Ziraat Bankası Kahramanmaraş Şubesine hitaben Birlik adına düzenledikleri 22.09.2008 tarihli belgede Birlik mührünü kullanıp kendi yerine imza attıklarından ve Birlik hesabından bu belgeyle para çektiklerinden bahisle şikâyetçi olması üzerine sanıklar hakkında soruşturmanın başladığı,

Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinin suç tarihlerinde geçerli olan 17.06.2008 tarihli ve 2/14 sayılı yönetim kurulu kararına göre; “...bankalarda hesaplar açmaya, para çekmeye ve yatırmaya, kredi talebinde bulunmaya, kredi kullanma, teminat almaya vermeye, borçlanma, her türlü sözleşmeleri imzalamaya Başkan ..., Başkan Yardımcısı ... ve muhasip üye ...’un herhangi ikisinin birlik adına koyacakları müştereken imzaları ile birliği temsil etmelerine...” karar verildiği,

Kahramanmaraş Ticaret Sicil Memurluğunun 01.02.2010 tarihli ve 423 sayılı yazısına göre; Kahramanmaraş Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinin 17.06.2008 tarihinde tescili yapılan 17.06.2008 tarihli ve 2/14 sayılı yönetim kurulu kararıyla yönetim kurulu başkanı ..., başkan yardımcısı ..., muhasip üye ...’un herhangi ikisinin Birlik adına müşterek imza ile temsil ve ilzama yetkili kılındığı, bu yetki kararının 04.12.2008 tarihinde tescili yapılan yetki işlemine kadar devam ettiği,

Kahramanmaraş Ticaret Sicil Memurluğunun 01.02.2010 tarihli ve 423 sayılı yazısına göre; Kahramanmaraş Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinin 17.06.2008 tarihinde tescili yapılan 17.06.2008 tarihli ve 2/14 sayılı yönetim kurulu kararıyla yönetim kurulu başkanı ..., başkan yardımcısı ..., muhasip üye ...’un herhangi ikisinin Birlik adına müşterek imza ile temsil ve ilzama yetkili kılındığı, bu yetki kararının 04.12.2008 tarihinde tescili yapılan yetki işlemine kadar devam ettiği,

Adana Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından düzenlenen 07.01.2010 tarihli bilirkişi raporunda özetle; inceleme konusu belgede sanık ... adına atılı bulunan imzanın, sanık ... elinden çıktığı, katılan ... adına atılı bulunan imzanın, katılanın elinden çıkmayıp şahsın hakiki imzası model alınmak suretiyle takliden sahte olarak atıldığı, takliden sahte atılmış imzalarda, imzayı atan şahıs veya şahısların kendilerine has kaligrafik ve karakteristik özelliklerini sahte imzaya yansıtmadıklarından, belirtilen sahte imzanın sanıklar veya başka bir şahıs tarafından atılıp atılmadığı yönünde bir görüş bildirilmesinin mümkün olmadığı tespitlerinin yer aldığı,

Dosya içerisinde yer alan Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Ana Sözleşmesi’nin “Çalışma Konuları” başlıklı 3. maddesinin (g) fıkrasında yer alan “Üyeleri arasında dayanışmayı sağlamak.” şeklindeki hüküm ile Birliğin faaliyetlerinden birisinin dayanışma sağlamak olarak sayıldığı, “Genel Kurulun Devredilebilen Görevleri” başlıklı 28. maddesinin (g) fıkrasında ise “Üyelere birlik aracılığı ile sağlanan ayni ve nakdi kredilerin ödeme şekli ve miktarını tespit etmek ve bu hususta Yönetim Kuruluna yetki vermek.” biçiminde genel kurulun diğer görevlerinin belirtildiği,

Aynı Ana Sözleşme’nin “Birliğin Kuruluş Yasal Dayanağı” başlıklı 89. maddesinde; yetiştirici birliklerin, 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu’na istinaden hazırlanan Islah Amaçlı Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik’e göre kurulduğunun ve Ana Sözleşme’de düzenlenmeyen hususlarla ilgili Yönetmelik hükümlerinin geçerli olduğunun belirtildiği,

Aynı Ana Sözleşme’nin “Birliğin Kuruluş Yasal Dayanağı” başlıklı 89. maddesinde; yetiştirici birliklerin, 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu’na istinaden hazırlanan Islah Amaçlı Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik’e göre kurulduğunun ve Ana Sözleşme’de düzenlenmeyen hususlarla ilgili Yönetmelik hükümlerinin geçerli olduğunun belirtildiği,

Yerel Mahkemece davaya konu Birlik Ana Sözleşmesi ve bu birlikler ile ilgili tüm mevzuat doğrultusunda görüş istenmesi üzerine Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğünün 28.04.2010 tarihli yazısında; Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Ana Sözleşmesi’nin “Genel Kurulun Devredilebilen Görevleri” başlıklı 28. maddesinin (g) fıkrasında yer alan “Üyelere birlik aracılığı ile sağlanan ayni ve nakdi kredilerin ödeme şekli ve miktarını tespit etmek ve bu hususta Yönetim Kuruluna yetki vermek.” şeklindeki hüküm neticesinde Birlik parasının emaneten de olsa üyelere, denetleme veya yönetim kurulundan herhangi birine kısa süreliğine verilip verilemeyeceği hususunda Yönetim Kurulunun Genel Kuruldan aldığı yetkiye göre hareket etmesinin gerektiği, ayrıca Birlik Ana Sözleşmesi’nde aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hükmünün bulunduğu, Birlik yönetim kurulu üyelerinin de Türk Ticaret Kanunu’nun 20. maddesindeki “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek lazımdır.” hükmü doğrultusunda davranmasının gerektiği hususlarının mütalaa edildiği,

Ziraat Bankası Kahramanmaraş Şubesinin 27.01.2010 tarihli yazısına göre; sanık ...’nın Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği hesabından 22.09.2008 tarihinde 3.000 TL para çektiği, 25.09.2008 tarihinde ise aynı hesaba 3.000 TL para yatırdığı,

Yerel Mahkemece sanıklar hakkında yapılan yargılama sonucunda, 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu’nun 4. maddesinde davaya konu Birlik ve benzerlerinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na tabi olduğundan ve anılan Kanun’un 62/3. maddesi uyarınca yönetim kurulu üyelerinin kamu görevlisi gibi cezalandırılacağından bahisle sanıkların kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği suçundan mahkûmiyetlerine hükmedildiği,

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak çıkartılan güncel nüfus kayıt örneğinde, sanık ...’un direnme hükmünden sonra 18.10.2016 tarihinde öldüğü bilgisinin yer aldığı,

Anlaşılmaktadır.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılarak çıkartılan güncel nüfus kayıt örneğinde, sanık ...’un direnme hükmünden sonra 18.10.2016 tarihinde öldüğü bilgisinin yer aldığı,

Anlaşılmaktadır.

Katılan aşamalarda; suç tarihinde Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinin başkanı olduğunu, Birlik tarafından Ziraat Bankasına hitaben yazılan 22.09.2008 tarihli suça konu belgede adına atılan imzanın kendisine ait olmadığını, bu eylemi gerçekleştiren sanıklar hakkında şikâyetçi olduğunu, Birlik içerisinde dayanışma adı altında para verilmediğini, bunun için yönetim kurulunun karar alması gerektiğini, böyle bir kararın da alınmadığını, Birlik mührünün başkan olarak kendisinde durduğunu, ancak personellerinden tanık ...’ın gerektiğinde bilgisi dahilinde anahtarı alarak mührü kullanabildiğini, suça konu belge için sanıkların kendisine önce “Belgede bulunan imza senin, ... hanım, sana diğer belgelerin altında imzalatmış.” dediklerini, imza kendisine ait çıkmayınca da sanık ...’in imzayı kendisinin attığını kabul ettiğini, paranın çekildiğini 3-4 ay sonra öğrendiğini, ayrıca Afşin ilçesinde yasal olmayan ikinci bir mühür olduğunu da duyduğunu ancak görmediğini,

Tanık ... aşamalarda; Tarım İl Müdürlüğünde ziraat mühendisi olarak görev yaptığını, Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinde birtakım usulsüzlükler yapıldığı yönünde dedikodular çıkınca il müdürlerinin, 2008 yılının Şubat ayında kendisini bu Birlik işlemlerinin yürütülmesi için görevlendirdiğini, kendi görevinin denetleme ve koordinasyon olduğunu, tüm mesaisini Birlik bürosunda geçirdiğini, görevini 2008 yılı Ekim ayına kadar devam ettirdiğini, sonrasında Tarım İl Müdürlüğündeki görevine geri döndüğünü, suça konu 22.09.2008 tarihli ve 2008/146 sayılı bankaya yönelik 3.000 TL ödenmesine dair talimata ilişkin belgeyi hatırladığını, katılanın paranın sanık ...’ya ödenmesi için sanık ...’a talimat verdiğini duymadığını, ancak paranın ödenmesi yönünde katılanın bilgisi olduğunu bildiğini, bunu tanık ... da varken sanıklardan birinin katılanı arayarak yaptığı telefon konuşması sonucu telefonla konuşan sanığın kendisine anlattıklarından öğrendiğini, ancak katılanın telefonda ne söylediğini duymadığını, para çekildikten sonra katılanla konuştuğunda katılanın para çekilme olayından bilgisi olmadığını söylediğini, katılanın bu konudan bilgisi olduğunu düşündüğünü, her ay bankadan Birlik hesap bilançosunun geldiğini, kimin ne şekilde para çektiğinin göründüğünü, ayrıca Birlik mührünün başkan olan katılanın kilitli kasasında durduğunu, kasanın tek anahtarının da katılanda olduğunu,

Tanık ...; 2008 yılının Ocak ayında Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinde işe girdiğini, kendisine Birlikteki yazı işlerini yaptırdıklarını, yönetimde başkan, başkan yardımcısı ve muhasip üye bulunduğunu, katılanın o dönem başkan olduğunu, Birlik mührünün kilitli kasada bulunduğunu, mührün kendisine yalnızca iş gereği verildiğini, gerekirse mührün kasadan alındığını, iş bitince yerine konulduğunu, iş yerinde kimsenin birbirinden habersiz iş yapmadığını, bir kişiye ödeme yapılacaksa başkan ve üyelerin talimatı ile ödenecek miktarı matbu belgelerine yazdığını ve bunu yetkili iki kişinin imzaladığını, ayda bir kez bankadan Birlik hesaplarını gösteren dekontların geldiğini, bu dekontların başkan ve üyeler tarafından kontrol edildiğini, davaya konu belgenin hazırlandığı gün Birlik başkanı olan katılanın, sanık ...’in geleceğini belirtip Birlik mührünü kendisine bırakarak çıktığını, daha sonra sanık ...’in geldiğini, katılan ve sanık ...’in aralarında ne konuştuklarını bilmediğini, sanık ...’in de yetkili olması nedeniyle söylediklerine göre belgeyi hazırladığını, paranın çekildiğini yönetimdeki herkesin bildiğini, neden bilmiyorum dedikleri hakkında bilgisinin olmadığını, hâlen Birlik içerisinde çalıştığını, o tarihlerde işe yeni girmiş olduğunu, sanık ... dışında bu olaydan önce ve sonra başka birine para çekilerek verildiğini bilmediğini, yine başka bir kimsenin de bu yönde bir talebinin bulunmadığını,

İfade etmişlerdir.

Sanık ... soruşturma evresinde; Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinin kurucu üyelerinden olduğunu, 2008 yılının 6. ayından itibaren ise muhasip üye olarak görev yapmaya başladığını, katılan ...’ün de Birlik kurucu üyelerinden olduğunu ve 2008 yılının 6, 7, 8 ve 9. aylarında başkan olarak görev yaptığını, sanık ... da Birlik kurucu üyelerinden olup denetim kurulu başkanlığı yaptığını, katılanın iddia ettiği şekilde olay tarihinde sahte belge ile Birlik hesabından para çekilmediğini, o dönemde sanık ...’nın bu hesaptan çektiği 3.000 TL’nin yasal yollarla çekildiğini, evrakları muhasebe hazırladıktan sonra kendilerinin de imza attığını ve Birlik mührünü vurduktan sonra paranın çekilebildiğini, Birlik Ana Sözleşmesi’ne göre de üyeler arasında yardımlaşma amaçlı paralar verilebildiğini, bu paranın da dönemin Birlik başkanı olan katılanın bilgisi dahilinde sanık ... tarafından çekildiğini, çekildiğinin üçüncü gününde de bu paranın hesaba yatırıldığını, suça konu belge üzerinde muhasip olarak atılan imzanın kendisine ait olduğunu, ancak katılan ... adına atılı imzanın kime ait olduğunu bilmediğini,

Kovuşturma evresinde farklı olarak; suça konu belgede yer alan hem muhasip üye hem de başkan adına atılı imzaları kendisinin attığını, ancak bu işlemin katılanın bilgisi dahilinde gerçekleştiğini, belge üzerinde bulunan mührü kendisinin basmadığını, mührün katılanın bilgisi dahilinde çalışanları tanık ... tarafından basıldığını, katılanla bir olaydan dolayı ters düştükleri için katılanın olaydan bir yıl sonra kendilerini şikâyet ettiğini,

Sanık ... soruşturma evresinde; Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinin kurucu üyelerinden olduğunu, bir dönem maddi sıkıntı yaşadığını, Birlik Ana Sözleşmesi’nde yardımlaşma öngörüldüğü için maddi sıkıntısı nedeniyle 3.000 TL’ye ihtiyacı olduğunu dönemin muhasip üyesi olan sanık ...’e ilettiğini, sanık ...’in, Birlik başkanı olan katılan ile görüşeceğini ve kendisine bilgi vereceğini beyan edip, aynı gün katılanın kabul ettiğini, evrakları hazırlayacağını ve gelip evrakı alıp bankadan para çekebileceğini söylediğini, bir müddet sonra sanık ...’in yanına geldiğini, katılanın ve sanık ...’in isim ve imzaları bulunan evrakı sanık ...’ten aldığını, bu belgeyle Ziraat Bankasından parayı çektiğini, parayı almasını sağlayan belgede sahtecilik yapılıp yapılmadığını bilmediğini, suçlamayı kabul etmediğini,

Kovuşturma evresinde farklı olarak; suça konu belgeye imza atılırken orada olup olmadığını hatırlayamadığını,

Savunmuşlardır.

Uyuşmazlık konularının sırasıyla değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) Sisteminden alınan güncel nüfus kaydında, sanık ...’un direnme kararından sonra temyiz aşamasında öldüğü bilgisine yer verilmesi karşısında, sadece bu sanık yönünden mahallinde araştırma yapılmasının gerekli olup olmadığı;

5237 sayılı TCK’nın 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tabi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam olunacağı, hükümlünün ölümü hâlinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte müsadere ve yargılama giderine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

5237 sayılı TCK’nın 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tabi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam olunacağı, hükümlünün ölümü hâlinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte müsadere ve yargılama giderine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

Buna göre; kamu davası açılmadan önce şüphelinin ölmesi durumunda kovuşturma imkânının bulunmaması nedeniyle "kovuşturmaya yer olmadığına", kamu davası açıldıktan sonra sanığın ölmesi hâlinde ise yerel mahkemece "davanın düşmesine" karar verilecektir. Ölümün ceza ilişkisini sadece ölen kişi bakımından sona erdirmesi nedeniyle iştirak hâlinde işlenen suçlarda diğer sanıklar hakkında davaya devam edilecek, sanığın ölümü, niteliği itibarıyla müsadereye tabi olan eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak müsadere kararı verilmesine engel olmayacaktır. Sanığın ölümü ceza ve infaz ilişkisini düşürürken, hakkındaki mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş olan hükümlünün ölümü sadece hapis ve henüz infaz edilmemiş adli para cezalarının infaz ilişkisini ortadan kaldıracaktır. Buna bağlı olarak, ölümden önce tahsil edilmiş olan para cezaları mirasçılara iade edilmeyecek buna karşın tahsil edilmemiş bulunan para cezaları mirasçılardan istenmeyecek, bunun yanında müsadereye ve yargılama giderine ilişkin hükümler ölümden önce kesinleşmiş olmak kaydıyla infaz olunacaktır.

Görüldüğü gibi, suç teşkil eden bir fiilin işlenmesiyle fail ile devlet arasında doğan ceza ilişkisi, bu fiili işleyen sanığın ya da hükümlünün ölümüyle cezaların şahsiliği ilkesi nedeniyle başkası sorumlu tutulamayacağından düşmektedir. Ölüm, bir vakıa olan suçu ortadan kaldırmayacak, suçtan sorumlu tutulacak kişi olmadığından, devletin suçla birlikte ortaya çıkan cezalandırma sorumluluk ve yetkisini sona erdirecektir.

Temyiz aşamasında sanığın öldüğüne ilişkin bir iddianın ortaya çıkması ya da UYAP vasıtasıyla alınan nüfus kaydında öldüğü bilgisinin yer alması gibi hâllerde, ölümün kamu davasının düşmesini gerektiren bir neden olduğu göz önüne alınarak, ölüm nedeniyle düşme kararının temyiz mercisince dosya üzerinde yapılan inceleme sırasında verilmesi yerine, ölüm bilgisi nedeniyle diğer yönleri incelenmeyen hükmün bozulması ve yerel mahkemece mahallinde yapılan araştırma sonucunda sanığın öldüğünün kesin olarak saptanmasından sonra düşme kararı verilmesi daha isabetli olacaktır.

Bu açıklamalar ışığında ön sorun değerlendirildiğinde;

UYAP kullanılarak alınan güncel nüfus kayıt örneğinde, sanık ...’un direnme kararına konu hükümden sonra 18.10.2016 tarihinde öldüğü bilgisi yer aldığından, ölümle ilgili mahallinde araştırma yapılarak karar verilmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında ön sorun değerlendirildiğinde;

UYAP kullanılarak alınan güncel nüfus kayıt örneğinde, sanık ...’un direnme kararına konu hükümden sonra 18.10.2016 tarihinde öldüğü bilgisi yer aldığından, ölümle ilgili mahallinde araştırma yapılarak karar verilmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

Bu itibarla, direnme kararına konu sanık ... hakkında kurulan hükmün, gerekli araştırmanın mahallinde yapılıp sanık ...'un ölümünün Yerel Mahkemece tespiti ile sonucuna göre 5237 sayılı TCK’nın 64 ve 5271 sayılı CMK'nın 223. maddeleri uyarınca gereken hükmün verilmesinin temini için diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmelidir.

Sanık ... hakkında kurulan direnme kararına konu hükmün diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiş olması nedeniyle yalnızca sanık ...’nın eyleminin, kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği suçunu mu, görevi kötüye kullanma suçunu mu yoksa Kahramanmaraş ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği yönetim kurulu üyelerinin kamu görevlisi gibi cezalandırılacağı yönünde özel bir düzenleme olup olmadığı hususu da irdelenerek özel belgede sahtecilik suçunu mu oluşturacağına ilişkin uyuşmazlık konusuna geçildiği sırada bir kısım Ceza Genel Kurulu Üyesi tarafından, sanığın eyleminin suç oluşturup oluşturmadığının belirlenmesi gerektiğinin ileri sürülmesi üzerine, Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle bu hususun değerlendirilmesi gerekmiştir.

Uyuşmazlığın isabetli bir hukuki çözüme kavuşturulabilmesi bakımından, öncelikle resmî belgede sahtecilik, özel belgede sahtecilik ve görevi kötüye kullanma suçları üzerinde durulması gerekmektedir.

Resmî belgede sahtecilik suçu TCK’nın 204. maddesinde;

“(1) Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında artırılır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Söz konusu suç, maddenin birinci fıkrasında seçimlik hareketli bir suç olarak tanımlanmış olup resmî belgenin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek bir resmî belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesi veya sahte resmî belgenin kullanılması durumunda suç oluşacaktır.

(3) Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında artırılır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Söz konusu suç, maddenin birinci fıkrasında seçimlik hareketli bir suç olarak tanımlanmış olup resmî belgenin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek bir resmî belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesi veya sahte resmî belgenin kullanılması durumunda suç oluşacaktır.

Maddenin ikinci fıkrasında, resmî belgede sahtecilik suçunun kamu görevlisi tarafından işlenmesi ayrı bir suç olarak tanımlanarak daha ağır bir yaptırıma bağlanmış, maddenin üçüncü fıkrasında ise suçun konusunu oluşturan resmî belgenin, kanunun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan bir belge niteliğinde olması hâlinde cezanın yarı oranında artırılması hüküm altına alınmıştır.

TCK’nın “Özel Belgede Sahtecilik” başlığını taşıyan 207. maddesi;

"Bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ve kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Bir sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanan kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Özel belge, kamu görevlisinin görevi nedeniyle düzenledikleri dışında kalan, resmî belgeden sayılmayan, resmî bir işlem nedeniyle düzenlenmiş olmayan, ancak; doğrudan hukuken hüküm, sonuç meydana getiren, bir hakkın doğmasına veya kanıtlanmasına yarayan yazıdır (Kubilay Taşdemir, Belgelerde Sahtecilik Suçları, Ankara, 2013, s. 441.). Başka bir deyişle, resmî belgenin özelliklerini taşımayan tüm yazılar özel belge olarak nitelendirilebilir.

Resmî ve özel belgede sahtecilik suçları seçimlik hareketli suçlar olup kanun koyucu gerçek bir belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesini, belgenin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesini veya sahte belgenin kullanılmasını suç olarak saymıştır. Suç konuları farklı olmakla birlikte, resmî ve özel belgede sahtecilik suçları unsurları itibarıyla benzer şekilde düzenlenmiştir.

Bununla birlikte resmî belgede sahtecilik suçu, belgenin düzenlenmesiyle oluşurken, özel belgede sahtecilik suçunun oluşabilmesi için belgenin kullanılması da gerekir. Kullanmadan maksat, bu sahte belgenin herhangi bir hukuki ilişkide veya herhangi bir hukuki işlem tesisinde dikkate alınmasını sağlamaya çalışmaktır.

Belgede sahtecilik suçunun oluşabilmesi için, sahteciliğe konu belgenin aldatma yeteneğinin de bulunması gerekir.

TCK'nın 207. maddesinin ikinci fıkrasında ise başkaları tarafından sahte olarak düzenlenmiş olan bir özel belgeyi, sahte olduğunu bilerek kullanan kişinin de özel belgede sahtecilik suçundan cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır.