muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/11614, Karar No: 2013/16823, Tarih: 08.07.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/11614 E.  ,  2013/16823 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ücret ve ikramiye alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının 01.03.2005 tarihinde işyerinde çalışıyor olmasına rağmen TİS'in ekinde bulunan Ek 1/B tablosuna göre ücretlerinin ödendiğini, oysa TİS'e göre davacının sürekli kadroya geçmeden önceki kıdemi nazara alınarak TİS ekindeki EK 1/A tablosuna göre ücretinin ödenmesi gerektiğini, davacının ücretinin Türkiye Yol-İş Sendikası ile davalı idare adına TÜHİS arasında imzalanan 01.03.2009-28.02.2011 tarihli 2. dönem TİS'nin Ek 1/A cetveline göre belirlenmesinin tespitine karar verilmesini, bunun yanında ücret farkı ve ikramiye farkı alacağına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kararı ile Sivas İl Özel İdaresinin işkolunun inşaat olarak tespit edildiğini, bu tespitten sonra aralarında davacının da bulunduğu çalışanların Yol-İş Sendikasına üye olduklarını, Koop-İş Sendikasının açtığı tespit kararının iptali davasında mahkemenin davanın açılmamış sayılmasına karar verdiğini, davacının müvekkili idarenin TÜHİS ile Türkiye Yol-İş Sendikası arasında imzalanan 01.03.2009-28.02.2011 tarihli 2. Dönem TİS'deki mali ve sosyal haklardan yararlandığını, davacının ücret bordrolarına ve ücret listelerine görede anlaşılacağı üzere ücretinin Ek 1/A skala cetvelindeki lehine olan yevmiyeye göre ödendiğini,davacının tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacının belirtiği dönemde Ek 1/A cetveline göre ücretini aldığını, sosyal hakların tamamından yararlandırıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, her ne kadar davacı derece ve kademesinin tespitini de talep etmişse de eda davası açılabilecek ise tespit davası açılabilmesi için hukuki yararın bulunmadığının kabul edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davacının derece ve kademesinin tespitine ilişkin talebinin reddine karar verildiğini, davacının fark alacak talepleri bakımından mütaalasına başvurulan bilirkişinin düzenlediği rapora itibarla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davacı ve davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu davacının çalıştığı Sivas İl Özel İdaresinin iş kolunun değişmesi üzerine Türkiye Yol İş Sendikasına üye olması sonrası daha önceki çalışmalarının kademe ve derece ilerlemesinde dikkate alınıp alınmayacağı ve buna bağlı olarak ücret ve ikramiye alacağı farkı bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Kararı davacı ve davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu davacının çalıştığı Sivas İl Özel İdaresinin iş kolunun değişmesi üzerine Türkiye Yol İş Sendikasına üye olması sonrası daha önceki çalışmalarının kademe ve derece ilerlemesinde dikkate alınıp alınmayacağı ve buna bağlı olarak ücret ve ikramiye alacağı farkı bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının davalı ... Genel Sekreterliği ve bağlı işyerlerinin 15 sıra no'lu İnşaat işkoluna girdiğire dair tespit kararı verildiği,bu karara karşı açılanda davanın yargılaması sonucunda davanın takip edilmemesi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı, işyerinde kesinleşen işkolu değişikliğine ilişkin işkolu tespit kararı sonrasında işyerinde yürürlüğe giren toplu iş sözleşmesin hükümlerinden sendikaya üyelik tarihinden itibaren yararlandırıldığı, ücret hesaplanmasında TİS'in ekinde bulunan Ek 1/B tablosunun dikkate alındığını, oysa TİS'e göre davacının sürekli kadroya geçmeden önceki kıdemi nazara alınarak TİS'in ekinde bulunan Ek 1/A tablosuna göre ücretinin tespit edilmesini gerektiğini ve bu tespite göre ücret ve ikramiye alacağı farkı alacağına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı taraf davacının ücretinin Ek 1/A cetveline göre yapıldığını belirtmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacıya Ek 1/A cetvelinden ücret verildiğini,ancak davacının Ek 1/A cetveline göre ücreti tespit edilirken daha önceki çalışmasına ait kademe ve derecesinin nazara alınmadığını, davacının önceki çalışmaları nazara alınarak uygun derece ve kademeden ücretinin Ek 1/A cetveline göre ücretinin ödenmesi gerektiğini belirterek buna göre davacının ücretini tespit ederek fark ücret ve ikramiye alacağı hesaplaması yapmıştır. Davalı işyerinde geçerli olan 3. Dönem Toplu İş Sözleşmesinin geçici 4. Maddesinde “Başka kamu kurumlarından kanunla devredilen işçilerin bu sözleşmeden doğan her türlü hak ve menfaatlerinin hesaplanmasında devredildiği işyerindeki geçen çalışma süresi bu işyerinde geçmiş gibi dikkate alınır(yıllık ücretli izin hakkı,kıdem ve ihbar tazminatının hesaplanmasında dikkate alınan çalışma süresi,pozusyon değişikliği sınavında aranan çalışma süreleri vb.)Ancak, bu maddeye dayanılarak başka işverenin veya aynı işveren olmakla birlikte Yol-İş Sendikası üyeliğinden önce başka işkolunda çalışılan çalışma süreleri için derece-kademe ilerlemesi talebinde bulunumaz.” hükmünün düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu açık düzenlemeden de anlaşılacağı üzere davacının işkolu değişikliği öncesi çalışmalarının derece ve kademe hesaplamasında dikkate alınmaması gereklidir. Hal böyle olunca davacının fark ücret ve ikramiye alacağının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile talep edilen alacaklara hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 08.07.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğundan sayın çoğunluğu bozma yönündeki görüşüne katılmıyorum.08.07.2013
Yargıtay — Esas No: 2021/4894, Karar No: 2023/166, Tarih: 17.01.2023

**11. Ceza Dairesi         2021/4894 E.  ,  2023/166 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.03.2016 tarihli ve 2014/891 Esas, 2016/168 Karar sayılı kararının katılan ... ... vekili, katılan ... vekili ve sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Katılan ... ... vekilinin temyiz istemi yönünden; katılan vekilinin yokluğunda verilip 03.05.2016 tarihinde usûlüne uygun şekilde tebliğ edilen karara karşı, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra 12.05.2016 tarihinde temyiz isteğinde bulunulduğu belirlenmiştir.

Katılan ... vekilinin temyiz istemi yönünden; sahtecilik suçlarında suçtan zarar görenin, suçun maddi unsurunun hedef aldığı kişi olup suça konu belgelerin şikayetçiye karşı kullanılmaması nedeniyle yüklenen suçtan doğrudan zarar görmeyen şikayetçinin katılan sıfatının bulunmadığı, usulsüz olarak verilen katılma kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği hükmü temyize hak ve yetkisi vermeyeceği belirlenmiştir.

Sanık müdafiinin temyiz istemi yönünden; sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun'un 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı anlaşılmıştır.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.03.2016 tarihli ve 2014/891 Esas, 2016/168 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan 5237 sayılı ... Ceza Kanunu’nun 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü, 62 nci ve 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 13 ... hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 23.02.2021 tarihli ve 2016/205226 numaralı, ret ve bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılan ... ... Vekilinin Temyiz Sebepleri

Alt sınırdan ceza verildiğine, takdiri indirim uygulanmaması gerektiğine ve kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

B. ... Jeofizik Mühendisleri Odası Vekilinin Temyiz Sebepleri

Cezada indirim yapılmaması, 5237 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanması ve re'sen görülecek nedenlerle kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılan ... ... Vekilinin Temyiz Sebepleri

Alt sınırdan ceza verildiğine, takdiri indirim uygulanmaması gerektiğine ve kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

B. ... Jeofizik Mühendisleri Odası Vekilinin Temyiz Sebepleri

Cezada indirim yapılmaması, 5237 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanması ve re'sen görülecek nedenlerle kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.

C. Sanık Müdafiinin Temyiz Sebebileri

1. 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi kapsamında rapor alınması gerektiğine,

2. Belgelerin aldatıcılık niteliğinin gözlemlenmediğine ve fotokopi belge olduklarına,

3. 5237 sayılı Kanun'un 211 inci maddesinin uygulanması gerektiğine,

4. ... Jeofizik Mühendisleri Odasının davaya katılma hakkının bulunmadığına,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. ... Mühendislik (...) Limited Şirketinde jeoloji mühendisi olarak çalışan sanığın, ... 75. Yıl Cumhuriyet İlköğretim Okulu 8 Ek Derslik binasının zemin etüt raporu ihalesine çalıştığı şirketin kaşesini ve şirketin temsilcisinin imzasını taklit ederek sahte teklif mektubu vermek suretiyle resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğine dair kesin delillerin bulunmadığı ancak; suça konu "temel ve zemin etüdü raporları" ve "proje müellifi sicil durum belgelerini" Jeofizik Mühendisleri Odası ile Jeoloji Mühendisleri Odasının ... temsilciliği yetkilileri ile çalıştığı şirketin yetkililerinin imza ve kaşelerini taklit ederek düzenleyip ... sahiplerine vermek suretiyle resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği kabul edilerek temyiz incelemesine konu mahkûmiyet hükmünün kurulduğu anlaşılmaktadır.

2. Sanık, teklif mektubu hariç diğer belgeler yönünden suçunu ikrar etmiş, pişman olduğunu belirtmiştir.

3. Katılanlar ... ..., ..., ... ve ... adlarına atılı imzaların kendilerine ait olmadığını, sahte olarak atıldığını beyan etmişlerdir.

4. Suça konu etüt raporlarının adli emanete alındığı görülmekle birlikte, asıl belge olup olmadıkları dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

5. Suça konu sicil durum belgelerine ait adli emanet kaydının dosya arasında bulunmadığı ve belge asılları üzerinde Mahkemece gözlem yapılmadığı görülmüştür.

IV. GEREKÇE

A. Katılan ... ... Vekilinin Temyiz Sebebi Yönünden

Katılan vekilinin yokluğunda verilip 03.05.2016 tarihinde usûlüne uygun şekilde tebliğ edilen karara karşı, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra 12.05.2016 tarihinde temyiz isteğinde bulunulduğu, hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 305 inci maddesinin birinci fıkrası gereği re’sen temyize de tabi olmadığı anlaşılmakla, katılan ... ... vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B. ... Jeofizik Mühendisleri Odası Vekilinin Temyiz Sebebi Yönünden

B. ... Jeofizik Mühendisleri Odası Vekilinin Temyiz Sebebi Yönünden

Sahtecilik suçlarında suçtan zarar görenin, suçun maddi unsurunun hedef aldığı kişi olup suça konu belgelerin şikayetçiye karşı kullanılmaması nedeniyle yüklenen suçtan doğrudan zarar görmeyen şikayetçinin katılan sıfatının bulunmadığı, usulsüz olarak verilen katılma kararının 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği hükmü temyize hak ve yetkisi vermeyeceği, hükmün, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun'un 305 inci maddesinin birinci fıkrası gereği re’sen temyize de tabi olmadığı anlaşılmakla, adı geçen kurum vekilinin temyiz isteğinin 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

C. Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri Yönünden

1. Akıl Hastalığı Yönünden

Her ne kadar sanık müdafii, sanığın sorgusunda ve kovuşturma sırasında alınan savunmasında psikolojik açıdan zor bir dönem geçirdiğini, antidepresan ilaçlar kullandığını belirttiğini ifade ederek 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi kapsamında rapor alınması gerektiğini ... sürmüşse de; temyiz dilekçesi ekinde sunduğu Şifa Üniversitesi Bornova Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezine ait poliklinik kayıtlarına göre sanığın psikolojik durumu normal olarak belirtilip kontrol randevusunun verilmediğinin anlaşılması ve dosya kapsamında rapor alınmasını gerektirecek başkaca bir hususun da bulunmaması karşısında, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Suça Konu Belgelerin Fotokopi Belge Olduğu ve Aldatıcılık Niteliğinin Belirlenmediği Yönünden

Suça konu belgelerden sadece ... Arabacıbaşı adına düzenlenen belge aslının dosya arasında bulunması, diğer kişiler adına düzenlenen belge asıllarının dosya arasına alınmaması ve adli emanete alınan belgelerin asıl belge olup olmadığının anlaşılamaması karşısında; belgede sahtecilik suçlarında aldatıcılık niteliğinin bulunup bulunmadığının takdiri mahkemeye ait olduğundan, suç konusu belge asıllarının getirtilip incelenmek suretiyle özelliklerinin duruşma tutanağına yazılması, bu gözlem sonucunda gerekçeli kararda aldatıcılık niteliğine sahip olup olmadığının tartışılması ve belge asıllarının denetime olanak verecek şekilde dosya arasında bulundurulması, belge asıllarının temin edilememesi veya ilgili kurum ve kişilere fotokopi olarak ibraz edilmiş olması halinde ise, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 14.10.2003 tarihli ve 232/250 sayılı kararında açıklandığı üzere, onaysız fotokopi niteliğinde olup suret belge özelliği taşımayan belgelerin hukuki sonuç doğurmaya elverişli nitelikte olmadığı da gözetilerek sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.

3. 5237 sayılı Kanun'un 211 nci maddesinin Uygulanması İsteği Yönünden

3. 5237 sayılı Kanun'un 211 nci maddesinin Uygulanması İsteği Yönünden

Suça konu temel ve zemin etüt raporlarında imza sahteciliği yapılması nedeniyle içeriğinin gerçek olup olmadığının sonuca etkili olmaması ve suça konu sicil durumu belgelerinin ise tamamen sahte olarak oluşturulduğunun anlaşılması karşısında, 5237 sayılı Kanun'un 211 inci maddesine göre gerçek bir durumun belgelenmesi amacıyla sahtecilikten söz edilemeyeceğinden hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. ... Jeofizik Mühendislik Odasının Katılan Sıfatının Bulunmaması Yönünden

Gerekçenin (B) alt başlığında gösterilen nedenle temyiz isteğinin reddine karar verildiğinden sanık müdafiinin bu yöne değinen temyiz sebebinin yeniden incelenmesine gerek görülmemiştir.

5. Diğer Temyiz Sebebi Yönünden

a. ... Mühendislik (...) Limited Şirketinde jeoloji mühendisi olarak çalışan sanığın, suça konu etüt raporları ve sicil durum belgelerini bu şirketin ve Jeofizik Mühendisleri Odası ile Jeoloji Mühendislik Odasının ... temsilciliği yetkililerinin imza ve kaşelerini taklit etmek suretiyle düzenleyip ... sahiplerine verdiği olayda; 6235 sayılı ... Mühendis Mimar Odaları Birliği Kanunu ve bu kanuna dayalı olarak çıkarılan ana yönetmeliklerde her ne kadar Jeofizik Mühendisleri Odası ve Jeoloji Mühendisleri Odasının kamu kurumu niteliğinde olduğu belirtilmekte ise de; odalar adına onaylanan suça konu belgelerin resmi belge olduğu konusunda bir düzenlemenin bulunmaması karşısında; sanığa yüklenen suçun özel belgede sahtecilik suçunu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde resmi belgede sahtecilik suçundan mahkûmiyet kararı verilmesi,

b. Sanık hakkında verilen sonuç hapis cezasının "2 yıl 1 ..." yerine "1 yıl 13 ..." şeklinde eksik belirlenmesi,

c. Sanığa yüklenen suçtan doğrudan zarar görmeyen şikayetçi ... Jeofizik Mühendisleri Odası lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

A. Katılan ... ... vekili ile ... Jeofizik Mühendisleri Odası vekilinin Temyiz İstekleri Yönünden

Gerekçe bölümünün (A) ve (B) alt başlıklarında açıklanan nedenlerle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.03.2016 tarihli ve 2014/891 Esas, 2016/168 Karar sayılı kararına yönelik katılan ... ... vekili ve ... Jeofizik Mühendisleri Odası vekilinin temyiz isteklerinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri Yönünden

Gerekçe bölümünün (C) alt başlığında açıklanan nedenlerle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.03.2016 tarihli ve 2014/891 Esas, 2016/168 Karar sayılı kararına yönelik sanık müdafinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, temyiz edenin sıfatı gözetilerek 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca sonuç ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış hakkının DİKKATE ALINMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

17.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13132, Karar No: 2018/4635, Tarih: 09.05.2018

**21. Hukuk Dairesi         2016/13132 E.  ,  2018/4635 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/01/1994-06/11/2006 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, davacının 01/01/1994-06/11/2006 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01/04/1994-01/08/1994 tarihleri arasında dava dışı 1009019 sicil numaralı işyerinden bildirimlerinin yapıldığı, 1994-1998 yılları arasında davacının 2925 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olup prim ödediği, 02/03/1998-30/11/1998 tarihleri arasında davalıya ait ...'da bulunan 1026765 sicil numaralı işyerinden bildirimlerinin yapıldığı, 27/05/2006-24/08/2006 tarihleri arasında yine davalıya ait ...'da bulunan 1069240 sicil numaralı işyerinden çalışmalarının bildirildiği, 25/08/2006-06/11/2006 tarihleri arasında ise dava dışı 1285159 sicil numaralı işyerinden hizmetlerinin bildirildiği, davalı işverenin 01/01/1983-30/11/1998 ve 05/10/2001-31/12/2003 tarihleri arasında Şereflikoçhisar'da ve 01/01/2004-31/10/2011 tarihleri arasında ...'da vergi mükellefiyetinin bulunduğu, tanık beyanlarının alındığı anlaşılmaktadır.

Sigortalılığın oluşması yönünden ilk koşul, taraflar arasında hizmet akdinin varlığına ilişkindir. Hizmet akdi B.K. 313. maddesinde belirlendiği üzere iş sahibi ile işçi arasında yapılan belli veya belli olmayan bir süre için görülen iş karşılığı ücret ödenmesini gerektiren bir sözleşmedir. Bu sözleşmede ana unsur iş ve ücrettir. 506 sayılı Yasa açısından hizmet akdini sadece bu unsurlara bağlı olarak kabul etmek mümkün değildir. Zaman ve bağımlılık unsurları hizmet akdinin ana koşulları olmak üzere 506 sayılı Yasa'nın öngördüğü hizmet sözleşmesi" bir veya birden fazla işveren ile çalıştırılan arasında oluşturulan, süreli veya süresiz belli bir zaman dilimi içersinde, işveren emir ve gözetimi altında, iş görmeyi hüküm altına alan hukuksal ilişkidir.Sigortalılığın oluşumu yönünden ilk unsur iş görecek kişinin belli bir zaman dilimi içerisinde, hizmetini işverenin emrine hasretmesidir. Bu zaman dilimi günün tüm süresini kapsayabileceği gibi, günün veya haftanın belli saatlerine de hasredilebilir. Haftanın veya ayın belli gün ve saatlerinde dahi çalışma söz konusu olabilir.

Önemli olan düzenli bir çalışma ilişkisinin varlığıdır. Düzenli çalışma ilişkisinin varlığı iş akdinin zaman unsurunu ortaya koyar. Çalışanın, hizmetini belli zaman dilimi içerisinde, işveren emrinde ve onun vereceği direktif doğrultusunda gerçekleştirilmesi, hizmet akdinin ikinci unsuru olan bağımlılık unsurunu oluşturur. Hizmetin fiilen verilmesi her durumda, zorunlu değildir. İşverenin emir ve gözetimi altında hazır beklemek durumunda dahi bağımlılık unsuru gerçekleşmiş sayılır. Öte yandan, işverence gösterilen işlerin, çalışan tarafından, işveren emir ve direktiflerine uygun olarak görülmesi gerekir.Belirtilen bu iki ana unsurun birlikte gerçekleşmesi durumunda 506 sayılı Yasa açısından hizmet akdinin dolayısıyla sigortalılığın ilk koşulunun oluştuğu sonucuna varılır.

Sigortalılığın ikinci koşulu 506 sayılı Yasa'nın 5. ve 8. maddelerinde öngörülen işin görüldüğü bir işyerinin bulunmasıdır. Bir işyerinin varlığının saptanamaması durumunda sigortalılığın gerçekleştiğinden söz edilemez.

Üçüncü koşul eylemli çalışmanın varlığıdır. Yasal sigortalılıktan söz edebilmek için sigortalının işveren emir ve direktifleri altında, gösterilen işi yapması zorunludur. çalışmanın, kimi durumlarda, görülen işin, nitelik ve kapsamına göre devamlı sürmesi mümkün olmayabilir. Sigortalının, işveren emir ve nezareti altında verilecek işi yapmaya hazır bir şekilde beklemesi dahi bu koşulun gerçekleşmesi için yeterlidir.

Sigortalı sayılabilme yönünden gerek ücretin kendisi, gerekse ödenme biçim ve yöntemi zorunlu bulunmamaktadır. Parça başına ücret, götürü ücret, part-time çalışma karşılığı yapılan ödeme biçimleri sigortalılık koşullarını etkilemez.

Somut olayda, davalı işverene ait Şereflikoçhisar'da ... sicil numaralı ve ...'da ... sicil numaralı iki farklı işyerinin bulunduğu anlaşıldığından her iki işyerine ait kayıtlar Kurumdan getirtilip bu işyerlerinin bordrolarında kayıtlı tanıkların beyanlarına başvurulmadan ve davacının gübre indirme-yükleme işinde çalıştığını beyan etmesi karşısında davacının piyasa hamalı yoksa sürekli hamal mı olup olmadığı araştırılmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.