muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/496, Karar No: 2022/837, Tarih: 27.12.2022

Temyiz kanun yoluna ilişkin özel düzenlemelerin yer aldığı CMK’nın 286 ila 307. maddeleri arasında temyiz yoluna başvurabilecek kişilere ilişkin bir düzenleme bulunmamakta ise de kanun yollarına ilişkin genel hükümlere göre başvurma hakkına sahip olanların olağan kanun yollarından olan temyize de başvurabileceği, temyiz kanun yoluna başvurma hakkı bulunanların CMK’nın 260. maddesinde, istinaf üzerine bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen hükümlerden hangilerine karşı temyiz kanun yoluna başvurulamayacağı hususunun ise CMK'nın 286. maddesinde açıkça düzenlenmesi, istinaf kanun yoluna başvurmayan tarafın, Bölge Adliye Mahkemesi hükmünü temyiz etmeye hakkı bulunmadığına ilişkin bir sınırlamaya, gerek temyize hakkı olan kişiler bakımından, gerek de temyiz edilemez hükümler bakımından Kanun’da yer verilmemiş olması, bu konuda kanun yoluna başvurma hakkı olanlara temyize ilişkin Kanun’la sınırlama getirilmediği için yoruma açık olmayan bir konuda herhangi bir sınırlayıcı hüküm içermeyen kanunlarla getirilen düzenlemelerin, bir temel hak ve özgürlük olan mahkemeye erişim hakkını daraltıcı şekilde yorumlanıp içtihatlarla sınırlandırılamayacağı, aksinin kabulünün Anayasamızın temel hak ve hürriyetler arasında yer verdiği "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkı ile AİHS'in 6. maddesinde yer bulan adil yargılanma hakkının ihlaline yol açabileceği, sanığın yararına olan hukuk kurallarına aykırılığın, sanık aleyhine hükmün bozdurulması için Cumhuriyet savcısına bir hak vermeyeceği yönündeki düzenleme dışında temyize hakkı bulunanlar bakımından CMK’da bir sınırlama getirilmediği, öte yandan resen istinafın kabul edilmesine rağmen resen temyizin kabul edilmediği anlaşılan CMK’daki temyiz yoluna ilişkin hükümler değerlendirilirken istinaf kanun yoluna başvurmayan tarafın, temyize hakkı bulunmadığı yönünde bir değerlendirme de yapılamayacağı, temyiz edenin buna hakkı olup olmadığı ile hükmün temyiz edilemez olmasının birbirinden farklı kavramlar olması sebebiyle temyiz eden tarafın temyize hakkı olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapılırken, ilk derece mahkemesi hükmünün Bölge Adliye Mahkemesince (lehe/aleyhe) değiştirilip değiştirilmediğinin dikkate alınamayacağı, istinaf üzerine verilen kararın niteliğinin CMK’nın 286. maddesine göre değerlendirilip Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilebilir kararlardan olup olmadığının da ayrıca değerlendirilmesi gerektiği, henüz doğmamış bir haktan feragat edilemeyeceği gibi istinaf kanun yoluna başvurulmamasının temyiz kanun yolundan feragat edildiği anlamına da gelmeyeceği, sonuç olarak temyiz kanun yoluna başvurmak için istinaf kanun yoluna başvurmuş olmak şeklinde Kanun’da bir şart aranmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda kurulan hükme yönelik istinaf kanun yoluna başvurmayan sanık ile süresinde başvurmayan sanık müdafisinin, Bölge Adliye Mahkemesi hükmünü temyiz etmeye hakları bulunduğu kabul edilmelidir

. Ceza Genel Kurulunun 24.05.2022 tarihli ve 509-379 sayılı kararında da aynı sonuca ulaşılmıştır. Bu nedenle Özel Dairece, istinaf kanun yoluna başvurmayan sanık ile süresinde başvurmayan sanık müdafisinin, ilk derece mahkemesinin kararını sanık aleyhine değiştirmeyen Bölge Adliye Mahkemesi hükmünü temyize hakları bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verilmesi isabetli değildir.

Bu itibarla, haklı nedene dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 17.03.2022 tarihli ve 16794-2463 sayılı sanık ve müdafisinin temyiz isteminin reddi kararları ile onama kararının KALDIRILMASINA,

3- Dosyanın, sanık ve müdafisi ile katılan Bakanlık vekilince yapılan temyiz başvurularının birlikte incelenmesi için Yargıtay 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 27.12.2022 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/22024, Karar No: 2017/23303, Tarih: 26.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/22024 E.  ,  2017/23303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı ... Özel İdaresi’ne ait işyerinde, alt işveren konumundaki şirkette çalışmaya başladığını ve çalışmasını 30/03/2014 tarihine kadar kesintisiz şekilde taşeron firmalarda ve İl Özel İdaresi’ne ait işyerinde devam ettirdiğini, davalı ... Özel İdaresi’nin tüzel kişiliğinin 6360 sayılı Kanun ile 30/03/2014 tarihinde kaldırıldığını, bunun üzerine davacının da son alt işveren tarafından işten çıkarıldığını, 6360 sayılı Kanun ile davalı kurumda çalışan kadrolu işçilere dair hak ve sorumlulukların devredilen kuruma geçeceğinin bildirildiğini, ancak taşeron firma işçilerinin de devredileceğine dair bir hüküm içermediğini belirterek, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücret alacaklarını talep etmiştir.

Davalıların Cevap Özeti:

Davalı, zamanaşımı itirazında bulunmuş, davacının İl Özel İdaresinin çalışanı olduğunu, kendilerine devredilen bir alacak ve dosya bulunmadığını, Mahkemece husumetin hangi idareye yöneltilmesi gerektiğinin tespit edilmesi lazım geldiğini, husumet itirazında bulunduklarını beyan ile davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık mevcuttur.

12.11.2012 tarihli 6360 sayılı Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 5. fıkrasında 2. fıkrada (... de bulunmaktadır.) sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan Kanunun kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle ... İl Özel İdaresini tüzel kişiliği sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır.

Somut uyuşmazlıklarda İl Özel İdaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Somut uyuşmazlıklarda İl Özel İdaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiliği sona eren İl Özel İdarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere Vali tarafından, bir Vali Yardımcısının başkanlığında, Valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere Valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildireceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleri Bakanlığı'nın onayına bağlı olduğu, 5. fıkrasında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı Maliye Hazinesine devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, bu Kanun'un 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda davacı işçinin alt işveren konumundaki şirkette çalışmaya başladığı ve çalışmasını 30/03/2014 tarihine kadar kesintisiz şekilde taşeron firmalarda ve İl Özel İdaresi’ne ait işyerinde devam ettirdiği, davalı ... Özel İdaresi’nin tüzel kişiliğinin 6360 sayılı Kanun ile 30/03/2014 tarihinde kaldırılması üzerine davacının da son alt işveren tarafından iş sözleşmesinin sona erdirildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, ... Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğü’nün dava dilekçesi ekinde bulunan 19/06/2014 tarih, 15364 sayılı yazısında; 6360 sayılı Kanun'un, devir işlemleri bakımında taşeron firmalarda çalışan işçileri kapsamadığı, yüklenici işçileri tarafından açılacak davalarda 178 sayılı KHK’nin 9/g maddesi gereğince, Maliye Hazinesine ... ... Muhakemat Müdürlüğü’nün taraf gösterilmesi gerekeceğinin bildirildiği, davacının da husumeti bu cevaba uygun olarak yönelttiği belirtilerek dava Maliye Bakanlığı aleyhine görülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

659 sayılı KHK'nın ek madde l/b fıkrası ile değiştirilen 178 sayılı KHK'nın 9/g fıkrasında; mevzuatında başkaca bir takip mercii ve usulü öngörülmeyen alacaklar ile diğer kurumların taraf olamayacağı davaları açmak, takip etmek ve alacağı tahsil etmek Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü'nün görevlerinden olduğu belirtilmiştir. Söz konusu düzenlemenin Maliye Hazinesinin alacaklı olduğu takip ve davalara ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bu halde anılan il özel idaresinin aktiflerini ve alacaklarını devralanın borçlardan da sorumlu tutulması gerekeceği, borcun mahalli idare birimi olan il özel idaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması ve devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yapacak komisyonu oluşturma yükümlülüğünün mülki idareye verildiği dikkate alındığında davanın İçişleri Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerekir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 26.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3094, Karar No: 2015/3462, Tarih: 01.07.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/3094 E.  ,  2015/3462 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2011/190925

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 28. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 09/11/2010

NUMARASI : 2009/1634 (E) ve 2010/908 (K)

SUÇ : 213 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

1- 27.10.2009 tarihli iddianamede; sanığın yetkilisi olduğu S...Makine İç Dış Tic. Ltd. Şti hakkında Gaziantep Vergi İdaresi ve Cumhuriyet Başsavcılığınca inceleme yapılması talebi üzerine İl Jandarma Komutanlığı tarafından gerçekleştirilen oparasyon kapsamında yapılan aramada ele geçen bilgi ve belgelerden faydalanılarak yapılan incelemeler sonucu düzenlenen vergi suçu (kaçakçılık) raporuna göre atılı suçu işlediği belirtilmiştir.

CMK’nın 116 ve devamı maddelerinde “arama ve elkoyma” işlemine dair usul ve esaslar düzenlenmiş ise de 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesindeki suçlar yönünden anılan Kanun'un 142 ve devamı maddelerinde aramanın usul ve şartları ayrıca hükme bağlanmıştır. Buna göre vergi kaçırıldığına delalet eden emarelerin bulunması halinde, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar, arama yapılmasını gerekli kılan bir yazıyla sulh ceza hâkiminden talepte bulunacak, arama kararının verilmesi halinde de, arama işlemi genel kolluk görevlileri tarafından değil, vergi inceleme elemanları gerçekleştirilecektir. VUK'nın 147. maddesinde, “bu bölümde açıkça yazılı olmayan hallerde Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun arama ile ilgili bulunan hükümlerinin uygulanacağı"nın belirtilmesinden maksat, bu Kanun'un aramaya ilişkin 142-146. maddelerinde açıkça düzenlenen konularda bu hükümlerin, açıkça düzenlenmeyen konularda ise CMK hükümlerinin uygulanmasının sağlanmasıdır.

Genel hükümlere tabi bir suç ihbarı üzerine, delil elde edilmesi amacıyla CMK uyarınca yapılan arama işlemi sonucunda, vergi suçunun da işlendiğini gösteren delillerin bulunması veya VUK'nın 147. maddesi hükmü karşısında, vergi suçuna ililişkin olmasına rağmen gecikmesinde sakınca bulunan hâllerin varlığı halinde, CMK hükümlerine göre arama işlemi yapılabilir ve bu şartlarda yapılan arama sonucunda elde edilen deliller hukuka uygun kabul edilebilir ise de VUK’nın 359. maddesi kapsamındaki bir suç soruşturmasında arama kararı ve aramanın gerçekleştirilmesi işleminin VUK hükümlerine göre yapılması gerekir. Aksi halde elde edilecek delil hukuka aykırı olacağından, hükme esas alınamayacaktır.

Bu itibarla delillerin hukuka uygun elde edilip edilmediği ve aramanın yukarıda belirtilen mevzut çerçevesinde yapılıp yapılmadığının belirlenmesi yönünden, sanık hakkında hangi suç nedeniyle soruşturmaya başlandığının, en başından beri vergi suçundan soruşturma yapılıp yapılmadığının tespiti ve arama kararı ile bu kararın icrasına ilişkin arama ve el koyma tutanaklarının aslı veya onaylı örneklerinin getirilmesi, ayrıca sanığın temyiz dilekçesinde belirttiği Gaziantep 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2010/218 Esas sayılı dosyasının araştırılıp, varsa incelenerek bu davayı ilgilendiren belgelerin onaylı örneklerinin dosya içine konulması, dosyada mevcut Habur Gümrük Müdürlüğünün 28.5.2010 tarih ve 12488 sayılı yazısında sanığın yetkilisi olduğu şirketin 2007 yılında Irak'a ihracatının bulunmadığının belirtilmesine karşılık, sanığın temyiz dilekçesinde Habur Gümrük Müdürlüğünün 20.2.2008 tarih ve 869 sayılı yazısıyla Pendik Vergi Dairesi Müdürlüğüne verdiği cevabi yazının çeliştiğini, belirtilen ihracatın gerçekleştirilip, bedeli olan dövizin de Kanun yollardan yurda getirildiğini savunarak temyiz dilekçesi ekinde Silopi Cumhuriyet Başsavcılığının 19.04.2011 tarih ve 2008/885 sayılı Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair kararını sunması karşısında; anılan soruşturma dosyası da getirtilip incelenmesi ve 213 sayılı VUK' nın 227/3 ve 230. maddelerinde öngörüldüğü üzere anılan suçun oluşabilmesi için vergi tekniği raporunda dökümü yapılan ve sahte olarak düzenlendiği iddia edilen faturaların yasada öngörülen zorunlu bilgileri içermesi gerektiğinden asılları veya onaylı suretleri getirtilerek incelenmesinden sonra hukuki durumun takdiri gerekirken eksik kovuşturma ile yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

2- 5271 sayılı CMK'nın 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiilden ibaret olup, Cumhuriyet Başsavcılığının 27.10.2009 tarihli iddianamesi ile “Sanığın yetkilisi olduğu şirketin sahte fatura ticareti yapmak için kurulduğu, aldığı sahte faturalara istinaden komisyon karşılığı sahte fatura düzenleyip zincirleme şekilde bir organizasyon sağlayarak sahte fatura kullanımının tespitini zorlaştırmak için kurulmuş paravan bir firma olduğu, 2007 yılında gerçek olmayan satışları karşılığında düzenlediği sahte faturalar ile komisyon geliri elde ettiği” belirtilerek sanık hakkında 2007 takvim yılında sahte fatura kullanmak ve düzenlemek suçlarından kamu davası açıldığı, sahte belge kullanmak ve düzenlemek suçları birbirinden bağımsız ayrı suçlar olup, dava şartı olan vergi dairesi mütalaasının ise ekteki vergi suçu raporuna atıfla sahte belge düzenlemek suçundan verildiği, sahte belge kullanmak suçundan verilmiş mütalaa bulunmadığının gözetilmemesi ve kısa karar ile hükümde sahte fatura düzenleyip kullanmak, gerekçede ise mütalaa verilmeyen "sahte fatura kullanmak" suçundan mahkumiyet kararı verilerek karışıklık ve çelişkiye sebebiyet verilmesi,

3- Kabule göre de;

3- Kabule göre de;

a- Vergi Tekniği raporunda düzenlendiği iddia edilerek dökümü gösterilen faturalar aynı tarihli olduğu cihetle faturaların farklı zamanda düzenlenip düzenlenmediği araştırılıp farklı zamanlarda düzenlediğinin tespiti halinde TCK'nın 43. maddesi uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, zincirleme suç hükümleri uygulanarak fazla ceza tayini,

b- Suç tarihi itibariyle engel sabıkası bulunmayan sanık hakkında, suçtan kaynaklanan zarar bulunup bulunmadığı, varsa giderilip giderilmediği kararda tartışılarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına veya cezanın ertelenmesine karar verilip verilmeyeceğinin değerlendirilmemesi,

c- TCK'nın 53/3. maddesi uyarınca, sanık hakkında aynı maddenin 1. Fıkranın (c) bendinde yazılı hak yoksunluğunun, sanığın sadece kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet veya kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmesi tarihine, altsoyu dışında kalanlarla ilgili hak ve yetkilerden ise cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve sanığın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak hükmün BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 01.07.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11932, Karar No: 2013/13124, Tarih: 21.10.2013

**14. Hukuk Dairesi         2013/11932 E.  ,  2013/13124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 18.12.2012 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 02.05.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davacının 220 parsel sayılı taşınmazda paydaş bulunduğunu, taşınmazın diğer paydaşlarından ...'nın 5/392 payını 21.12.2010 tarihinde davalıya satarak devrettiğini, satışın noter vasıtası ile davacıya bildirilmediğini öne sürerek davalı adına kayıtlı payın iptali ile davacı adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Davalı vekili, dava dışı ...'nın dava konusu taşınmazdaki payını babası olan davalıya bağışladığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davalı ile satıcının baba oğul olduğu, tapudaki işlemin gerçek bir satış olmayıp bağış olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü kişiye satılması halinde, diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile kullanılabilir hale gelir.

Paylı mülkiyet halindeki taşınmazın paydaşı payını karı-kocaya evlada veyahut akrabaya temlik ederse şeklen satış olarak gösterilen bu aktin gerçekte satış olmayıp miras hakkına bağlı veya hibe gibi maksada yönelik işlem olduğu iddia ve ispat edilirse önalım hakkının ileri sürülemeyeceği 27.03.1957 günlü ve 12/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında açıkça belirtilmiştir. Bu yöndeki savunmanın tanık dahil her türlü delille kanıtlanması mümkündür. Anılan İçtihadı Birleştirme Kararı sözleşmede taraf olan kişinin işlemde muvazaa savunmasında bulunamayacağı kuralının bir istinasıdır.

Somut olayda, pay devralan davalı ... ile pay devreden dava dışı ...'nın baba oğul olduğu dosya içerisindeki aile nüfus kayıt örneğinden anlaşılmıştır. Davalı, pay devrine ilişkin işlemin tapuda satış olarak görünse de gerçek bir satış olmayıp oğlu olan paydaş ... tarafından yapılan bir bağış olduğunu, bu nedenle davacının önalım hakkını kullanılamayacağını savunmuştur. Mahkemece taraf delilleri toplanmadan sadece davalının savunmasına değer verilerek davalı ile satıcının baba oğul olması nedeniyle tapudaki işlemin gerçek bir satış olmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Davalı ile satıcının baba oğul olması tek başına 1957 tarih ve 12/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanması için yeterli olmayıp bu savunmanın diğer delillerle de desteklenmesi gerekir. Mahkemece, bu savunmanın ispatı için davalının delillerinin toplanması, varsa buna karşılık davacı delillerinin toplanması, oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile davanın reddi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 21.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.