muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/379, Karar No: 2018/7705, Tarih: 09.10.2018

26/2. maddesinde, ”İş kazası veya meslek hastalığı, 3 üncü bir kişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3'üncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Eldeki davada, Mahkemece, karara esas alınan kusur oranları, davalı (İşveren) Duyu Yapı Tic. Ltd.Şti için % 60, (3. kişi) ... için % 30, kaza geçiren sigortalı Ramazan Altun için % 10’dur. 506 sayılı Yasanın 10, 26/1 ve 26/2. maddelerinin uygulanması sonucu davalı ...’ın diğer davalı işveren şirketle müşterek müteselsil sorumluluk oranı % 90, işveren şirketin ise % 95 tir. Dolayısıyla davacı Kurumun tahsilini talep edebileceği toplam miktar 19.847,37 TL, işverenin tek başına sorumlu olduğu miktar 1.030,76 TL, davalıların müşterek müteselsil sorumlu oldukları miktar ise 18.816,61 TL olup, davacının talebi gözetilerek gereği, 16.250,78 TL yönünden istemin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç : Kararın Hüküm bölümünün 1 nolu bendinin silinerek yerine “16.250,78 TL Kurum alacağının, tahsis onay, sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline” ibaresinin yazılmasına ve bu şekliyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'ya iadesine, 09.10.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/609, Karar No: 2017/6062, Tarih: 24.05.2017

**2. Hukuk Dairesi         2016/609 E.  ,  2017/6062 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm taraflarca temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Boşanma veya evliliğin iptaline ilişkin kararlarda; tarafların Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, baba ve ana adları ile kadının evlenmeden önceki soyadı ve aile kütüğünde kayıtlı olduğu yer bilgileri ile evlilik içinde doğmuş çocuklar ve bunların kimlik bilgilerine ver verilmesi zorunludur (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27 - HMK m. 297/1-b). Mahkemece; hükümde sadece tarafların ad ve soyadları ile kimlik numaraları yazılmış, tarafların doğum yeri ve tarihi, baba ve ana adları ile kadının evlenmeden önceki soyadı ve aile kütüğünde kayıtlı olduğu yer bilgilerine yer verilmemiştir. İnfazda duraksamaya yol açacak şekilde, Nüfus Hizmetleri Kanununun 27. maddesi hükmüne aykırı hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer bölümlerinin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 24.05.2017(Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2022/4565, Karar No: 2022/13956, Tarih: 05.09.2022

**2. Ceza Dairesi         2022/4565 E.  ,  2022/13956 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet, beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I. Katılan sanık ... hakkında hakaret suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına ilişkin mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından, katılan sanık ... müdafiinin temyiz isteğinin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

II. Sanık ... hakkında mala zarar verme suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan sanık ... müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Katılan sanığın savunmasında ve temyiz dilekçesinde adı geçen tanık .......'un olay esnasında araçta bulunmadığı ve olaylara da şahit olmadığı anlaşılmakla, tebliğnamede yer alan tanığın dinlenmesine ilişkin bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Dosya içerisinde yer alan ve olayın hemen akabinde düzenlendiği anlaşılan 12.08.2014 tarihli kolluk tutanağına göre, katılan sanık ...’e ait aracın sağ ön kapısında ayak izleri olduğu ve sol ön kapı sacının içeri doğru göçük olduğunun tespit edilmesi karşısında; sanığın üzerine atılı suçtan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,.

Bozmayı gerektirmiş, katılan sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 05.09.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9532, Karar No: 2017/299, Tarih: 17.01.2017

**14. Hukuk Dairesi         2016/9532 E.  ,  2017/299 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.02.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, mümkün değil ise rayiç değerin tahsili istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 27.05.2015 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 17.01.2017 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz edenlerden davacı asıl ... ile karşı taraftan davalılar ... vekili Av. ... ve davalı Hazine vekili Av. .... Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 1.480 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalılara verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.01.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13695, Karar No: 2011/1992, Tarih: 16.02.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/13695 E.  ,  2011/1992 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi

Tarih : 25/05/2010

No : 439/814

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikâyet T. Halk Bankası AŞ. alacaklarının iflas sıra cetvelinde üçüncü sıraya alınmasına ilişkindir.

İcra Mahkemesince şikâyetçi banka alacaklarının imtiyazlı olmadığı ve düzenlenen sıra cetvelinde dördüncü sıraya alınmasında hukuka aykırı yön bulunmadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiş; hüküm şikâyetçi banka vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun Geçici 13 üncü maddelerindeki açık düzenleme karşısında, diğer alacaklıların muvazaadan ari haklarının etkilendiği durumlarda, davacının da aralarında bulunduğu bankalar yönünden TMSF ve kamu alacaklarının tahsili ile ilgili hükümlerin uygulanamayacak olmasına göre şikayetçi banka vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İcra ve İflas Kanunu’nun 366 ncı maddesi uyarınca ONANMASINA, 16.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25687, Karar No: 2014/24910, Tarih: 04.09.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/25687 E.  ,  2014/24910 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 1. Tüketici Mahkemesi

TARİHİ : 20/02/2014

NUMARASI : 2013/913-2014/133

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan daire satın aldığını, taraflar arasındaki sözleşme gereğince taksitlerde yapılacak artış oranına uyulmadığını, böylelikle fazla tahsilat yapıldığını ileri sürerek, fazla tahsilat miktarı olan 1,779,91 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hükmün davalı tarafından temyizi üzerine mahkemenin 18.4.2014 tarihli ek kararı ile karar kesin olduğundan temyiz isteminin reddine karar verilmiş; davalı, bu kez bu kararı temyiz etmiştir.

1-Davacı, davalı TOKİ'den daire satın aldığını, taksit artış yönteminin yanlış belirlendiğini dolayısıyla kendisinden fazla tahsilat yapıldığını ileri sürerek fazla yapılan tahsilat miktarının tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Uyuşmazlık altı aylık dönemlerdeki taksit artış oranının neye göre yapılması gerektiği hususunda olduğundan 1,779,91 TL nin tahsiline ilişkin olarak verilen kararın kesin olduğundan söz etmek mümkün değildir. Bu nedenle mahkemenin 18.4.2014 tarih ve 2013/913 esas 2014/133 karar sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, işin esasının incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

2-Taraflar arasındaki 25.5.2007 tarihli sözleşmenin 2.2. maddesi gereğince; taksitlerdeki artış oranı, bir önceki altı aylık dönemdeki memur maaş artış oranı dikkate alınarak artırılacaktır. Davalı Toki taksitlerdeki artış oranını hesaplarken, ek ödemelerde dahil olarak MMAO'nı nazara almaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, MMAO'nın içinde bulunması gereken ek ödemeler düşülerek sonuca gidilmiştir. Hesap da bu MMAO üzerinden yapılmıştır.

Mahkemece, Temmuz-Aralık 2008 döneminde memurların tamamına 2,35 oranında zam yapıldığını kabul eden bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuş ise de;Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 29.12.2008 tarihli yazısına göre;2008 yılı Temmuz-Aralık döneminde devlet memurlarının maaşlarındaki ortalama artış oranı % 5.2 olmuştur.MMAO ek ödemelerle birlikte bir bütün olarak ele alınmalı ve taksit oranı belirlenirken önceki 6 aylık dönemdeki ortalama memur maaş artış oranı dikkate alınmalıdır.Bu durumda davalı Toki'nin yaptığı hesap yönteminin doğru olduğu kabul edilerek, dosyadaki delillere göre konusunda uzman bilirkişi tarafından yeniden hesaplama yapılması ve sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davacının savunduğu hesaplama yöntemi uygulanarak davanın kabulü, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle mahkemenin 18.4.2014 tarih ve 2013/913 esas 2014/133 karar sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararının kaldırılmasına, işin esasının incelenmesine geçilmesine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10722, Karar No: 2021/16683, Tarih: 27.12.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/10722 E.  ,  2021/16683 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Dava, 5434 sayılı Yasa kapsamında geçen fiili hizmet zammı süresinin sigortalılık başlangıç tarihinden ve yaş haddinden geriye çekilmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili, müvekkilinin davacının 01/09/1988 tarihinde askeri öğrenci olarak Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde 5434 sayılı Kanuna tabi olarak muvazzaf subay (pilot) olarak çalıştığını, 16/10/2009 tarihinde istifa ettiğini, özel bir havayolu şirketinde çalışmaya başladığını, halen çalışmaya devam ettiğini, davacının 24/09/2012 tarihinde emekli olabilmek için kuruma başvurduğunu, kurum tarafından davacının 4 yıl 3 ay 15 gün fiili hizmet zammı süresinin olduğunun bildirildiği, ancak Pendik SGK merkezinin yanlış hesaplama yaptığını beyan ederek; davacının hak etmiş olduğu 4 yıl 3 ay 15 günlük fiili hizmet zammı süresinin tamamının, sigorta başlangıç tarihinden geri çekilmesini, geri çekilmesi neticesinde bulunacak emeklilik yaş haddinden de düşülerek emeklilik tarihinin 07/06/2014 olarak tespit edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP:

II-CEVAP:

Davalı Kurum, 5510 sayılı Kanunun 4/I maddesinin (a) bendine göre 08/09/1999 tarihinden önce sigortalı olanların yaşlılık aylığı şartları hesaplanırken ilk defa sigortalı olduğu tarihe göre değil, 506 sayılı Kanunun Geçici 81. maddesi hükmü gereği 23/05/2002 tarihindeki sigortalılık süresi dikkate alınarak emeklilik yaşının tespit edildiğini, ilk defa 15/10/1988 tarihinde sigortalı olan davacının 23/05/2002 tarihinden önceki, fiili hizmet zammı süresinin 2 yıl 5 ay 3 gün olduğunu, dolayısıyla sigortalılık başlangıcının 15/10/1988 tarihinden 12/05/1986 tarihine geri çekildiğini, sigorta başlangıç tarihi 24/05/1985-23/11/1986 tarihleri arasında olan erkek sigortalıların emeklilik şartlarından yaş kriteri olarak 49 yaşa tabi olduğunu, dolayısı ile davacının 49 yaşını doldurduğu 22/09/2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanacağını, davacının dava açmadan önce kuruma başvurması gerektiğini, 60 gün içerisinde cevap verilmesi gerektiğini eğer cevap verilmez ise reddedilmiş sayılarak ancak o zaman dava açılabileceğini, kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini aleyhe olacak vekalet ücretine hükmedilmemesi geretiğini beyan ederek; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın kabulüne, davacının 5434 kapsamında geçen hizmet sürelerinden doğan fiili hizmet zammı sürelerinin (4 yıl 3 ay 15 gün ) davacının yaşlılık aylığına hak kazanması için 506 sayılı Kanunun 60 ve geçici 81 maddesi uyarınca belirlenecek yaş şartından indirilmesi gerektiğinin tespitine, davacının 5510 sayılı Kanun 4/1-c ve 5510 sayılı Kanun 4/1-a bendine tabi hizmetlerinin birleştirilmesi halinde 506 sayılı Kanun 60 ve geçici 81 maddeleri uyarınca emeklilik şartı olarak kanunda ön görülen yaş şartının 07/06/2014 tarihinde sağlamış olduğunun tespitine karar verildi.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi, davacının dava açmadan önce ... tarihinde emekli olabileceği tarihi kurumdan sorduğu, yaş şartını yerine getirdiği ... tarihinde tahsis müracaatında bulunabileceğinin bildirildiği, davacının muvazzaf subaylıkta geçen süreye karşılık 4 yıl 3 ay 15 gün fiili hizmet zammı süresi bulunduğu, 22.09.1970 doğumlu davacının sigorta başlangıç tarihinin 15.10.1988 olduğu, fiili hizmet zammı süresinin bu tarihten geriye götürüldüğünde sigorta başlangıç tarihinin 30.06.1984 tarihi olduğu, buna göre davacının emekliliğe hak kazanmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 48 yaş, 5225 gün prim ödeme gün sayısı koşuluna tabii olduğu, fiili hizmet zammı süresi 48 yaşını doldurduğu 22.09.2018 tarihinden geriye gidildiğinde davacının emeklilik yaş şartını 07.06.2014 tarihinde sağlayacağı ve mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili, Kurum işlemlerine herhangi bir hatanın mevcut olmadığını aslen davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Eldeki davada, davacı, 5434 sayılı Yasa kapsamında hak kazandığı fiili hizmet süresi zammının tamamının tahsis şartlarında dikkate alınması ile tahsis yapılırken sigortalılık başlangıç tarihinden geriye çekilmesi ve bulunacak sigortalılık süresine göre tabi olunması gereken yaş haddinden de düşülmesi gerektiğinin tespitini talep etmiştir.

Uyuşmazlık, 5434 sayılı Yasanın 32. vd. maddeleri hükümlerince hak kazanılan fiili hizmet zammının hizmet birleştirilmesi ve tahsis aşamasında nasıl dikkate alınması gerektiği ile bu sürenin 2829 sayılı Yasanın 8. maddesi gereğince uygulanması gereken 506 sayılı Yasa kapsamındaki tahsis işlemlerinde sigortalılık başlangıç tarihinden geriye gidilmek suretiyle sigortalılık süresine eklenip eklenmeyeceği ve bu süre üzerinden belirlenecek yaş haddinden de düşülüp düşülemeyeceği hususundadır.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından, öncelikle davacının hak kazandığı fiili hizmet zammı kavramı, niteliği ve 5434 sayılı Yasadaki itibari hizmete ilişkin hükümlerin varlığı ile 506 sayılı Yasa kapsamında yer alan itibari hizmet süresi kavramları ile birlikte yaşlılık aylığı tahsis koşulları üzerinde durulmalıdır.

5434 sayılı Yasanın 10. kısmında (31. ila 34. maddeleri arasında) fiili hizmet müddeti, 11. kısmında (35 ila 38. maddelerinde) ise itibari hizmet süresi düzenlenmiştir.

5434 sayılı Yasanın 31. maddesinde “Fiili hizmet müddeti; iştirakçinin 30 uncu madde gereğince bu kanunla tanınan haklardan faydalanmaya başladığı tarihten itibaren tam kesenek vermek suretiyle geçirdiği müddet” olarak tanımlanmış, 32. maddesinde; İştirakçilerin, 5434 sayılı Yasa kapsamında kesenek ödenen her yılı için görevlerine göre eklenecek fiili hizmet zamları belirlenmiş ve 32’nci maddede gösterilen vazifelere yılbaşından sonra girenlerin fiili hizmet müddet zamlarının, girdikleri ay hariç olmak üzere, o yılın geri kalan ayları için ve yılsonundan önce ayrılanların fiili hizmet müddeti zamlarının, ayrıldıkları ay da dâhil olmak üzere, yılın geçmiş ayları için hesaplanacağı belirtilmiş, ayrıca fiili hizmet müddeti zamlarının, emeklilik işlemlerinde fiili hizmet sayılacağı fakat toplamının 8 yılı geçemeyeceği belirtilmiş olsa da, Lokomotif makinist ve ateşçilerin bu süreden istisna olduğu, son olarak 34. maddesinde ise, fiili hizmet sürelerinin her yıl ilgili kurumlarınca, yılsonlarından itibaren 3 ay içinde Sandığa göndermeye ilişkin zorunluluk düzenlenmiştir.

Eklemek gerekirse; 5434 sayılı Yasanın geçici 205. maddesinde de, 32’inci madde gereğince fiilî hizmet sürelerine zam yapılanların bu maddede belirtilen yaş hadlerinden, hizmetlerine eklenen fiilî hizmet süresi zammı kadar indirim yapılır. Hükmü yer almaktadır.

Eklemek gerekirse; 5434 sayılı Yasanın geçici 205. maddesinde de, 32’inci madde gereğince fiilî hizmet sürelerine zam yapılanların bu maddede belirtilen yaş hadlerinden, hizmetlerine eklenen fiilî hizmet süresi zammı kadar indirim yapılır. Hükmü yer almaktadır.

5434 sayılı Yasada düzenlenen “itibari hizmet” süresi ise, 35.maddede “Bu kanun gereğince bağlanacak aylıklar ve yapılacak kesenek iadesi ve toptan ödemelerin hesabında fiili hizmet müddetlerine eklenen süredir” şeklinde tanımlanmış, 36. maddede; iştirakçilerin, görevlerine göre fiili hizmet sürelerinin her yıl için fıkralarında gösterilen itibari hizmet süreleri ekleneceği belirtilmiş ve açıkça (zamlar hariç) tutulmuş olup, toplamlarının 3 aydan az ve toplamı 5 yıldan fazla olamayacağı belirtilmiştir.

506 sayılı Yasanın ek 5.maddesinde de “itibari hizmet süresi” kavramına yer verilmiş olup, bu maddede ise, “506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, kanunda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.” hükmü ile öncelikle; 18.02.2000 tarihli 1997/1 Esas ve 2000/1 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’na göre, salt sigortalılık süresine eklenmesi gereken süre olarak tanımlanmıştır.

506 sayılı Yasanın Ek 39'uncu maddesinde de "Bu Kanunun Ek 5 ve Ek 6’ncı maddeleri gereğince sigortalılık süresine ilave edilen gün sayıları, beş yıldan çok olmamak üzere bu Kanun'un 60. ve Geçici 81'inci maddelerinde belirtilen yaş hadlerinden indirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Konu, son olarak 5510 sayılı Yasa ile düzenlenmiş ve 01.10.2008 günü itibarıyla aynı tarihte yürürlüğe giren “Fiili hizmet süresi zammı” başlıklı 40. maddesinde, belirtilen iş yerlerinde ve işlerde çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu iş yerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiili hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç, sigortalının kapsamdaki iş yerleri ile birlikte işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalmasının şart olduğu açıklanmıştır.

5510 sayılı Yasanın “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümleri” başlıklı geçici 1. maddesinde yer alan “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve diğer bağımsız çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu Kanunla mülga 2926 sayılı tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında kabul edilir.” hükmü nedeniyle, tahsis koşulları bakımından davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun 60 ve geçici 81’inci maddelerinde yaşlılık aylığından yararlanmak için; kural olarak maddede belirlenen yaşa ulaşmış olmak, belirli bir süre prim ödemek, işten ayrılmak ve talepte bulunmak koşulları öngörülmüştür. Ne var ki, Anayasa Mahkemesi 2019/104 Esas, 2021/13 Karar ve 14.01.2021 tarihli kararı ile “17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasası’nın mülga 62. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “....çalıştığı işten ayrıldıktan sonra...” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline” karar vermiş ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesinden de anlaşılacağı üzere işten ayrılma koşulunu özünde Anayasaya aykırı kabul etmiştir.

2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesindeki; “kurumlara tabi çeşitli işlerde çalışmış olanların hizmet süreleri, aynı tarihlere rastlamamak kaydıyla bu Kanuna göre aylık bağlanmasına hak kazanıldığında birleştirilir.” hükmü uyarınca çeşitli sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak geçen hizmet süreleri de yaşlılık aylığı bağlanmasına esas olmak üzere birleştirilmekte ve sigortalının yaşlılık aylığı bağlanması için tabi olduğu yaş, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi tespit edilmektedir.