muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/17949, Karar No: 2015/31234, Tarih: 23.11.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/17949 E.  ,  2015/31234 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 15 - 2012/6624

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ : İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/11/2011

NUMARASI : 2011/190 (E) ve 2011/351 (K)

SUÇ : Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

2-Dolandırıcılık suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

5237 sayılı Kanun'da 765 sayılı Kanun'dan farklı olarak “Gün para cezası sistemi” kabul edildiği için bu sistemde nispi para cezasına yer verilmemiştir. İlgili maddelerin gerekçe bölümlerinde de 5237 sayılı TCK sisteminde nispi para cezasının öngörülmediği açıkça belirtilmektedir. Ancak, 5237 sayılı Kanun'un 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29.06.2005 gün ve 5377 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile değişik TCK'nın 158/1. fıkrasına eklenen “... Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katında az olamaz.” cümlesi ile getirilen yeni değişikliğe ilişkin gerekçede de belirtildiği üzere, 158. maddenin 1. fıkrasına eklenen son cümledeki “…adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.” hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 52. maddesinin 1.fıkrası “Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yedi yüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan paranın hükümlü tarafından Devlet hazinesine ödenmesinden ibarettir.” şeklindeki adli para cezasının tanımı yapıldıktan sonra aynı maddenin 3. fıkrasında “Kararda, adli para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” ve aynı Kanunun 61. maddesinin 8. fıkrasında ise “Adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükümleri ile yasa koyucu adli para cezasının mutlaka gün üzerinden tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 158. maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde öncelikle suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığına bakılacaktır.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli değil ise, 5 ila 5.000 tam gün arasında TCK'nın 61. maddesi hükmü göz önünde bulundurularak takdir edilen gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Eğer suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli ise; o takdirde tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenecektir.

Bu açıklama kapsamında, sonuç adli para cezasının belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde adli gün para cezasının 5 gün üzerinde tayin edilmesinden sonra infazda tereddüde yol açacak şekilde doğrudan doğruya haksız menfaatin iki katına çıkarılması,

Bozmayı gerektirmiş olduğundan hükmün, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün görüldüğünden, dolandırıcılık suçundan kurulan hükmün 1. bendinde yer alan “5” olan gün para cezası yerine “920” yazılması ile 2. bendin tümden kaldırılıp yerine “Hükmolunan adli gün para cezasının sanığın sosyal ve ekonomik durumu da nazara alınarak TCK’nın 52/2. maddesi gereğince beher günü takdiren 20,00 TL hesabı ile paraya çevrilerek, 18.400,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ifadesinin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 23.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/158, Karar No: 2018/220, Tarih: 13.09.2018

**Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu         2018/158 E.  ,  2018/220 K.**

**"İçtihat Metni"**

2018/Bşk-158 2018/220 2012/173341

Görevsizlik Kararı Veren

Yargıtay Daireleri : 15 ve 5. Ceza

Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda sanıkların ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiştir.

Hükümlerin katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 15. Ceza Dairesince 17.05.2016 tarih ve 29983-4958 sayı ile;

“14.02.2011 gün ve 27846 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 6110 sayılı Kanun’un 8. maddesi ile değişik 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun ceza dairelerinin görevlerini düzenleyen 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde; 'Daireler arasındaki işbölümünün belirlenmesinde dava açılan belgedeki nitelendirme esas alınır. Açıklama ile sevk maddelerinin uyumsuz olduğu durumlarda, açıklamaya itibar edilir' denilmiş olup, (b) bendinde de; 'Çeşitli suçlara ait davalarda, suçların en ağırını incelemeye yetkili olan daire görevlidir' hükmüne yer verilmiştir.

İncelenen dosya içeriğine göre;

Tekirdağ Belediyesinde sanık ...'un Destek Hizmetleri Müdürü, sanık ...'ın Belediye Emlak Servis Şefi, sanık ...'nin mimar, sanık ...'nın ise depo görevlisi olarak görev yaptığı, katılanın mülkiyeti belediyeye ait Valikonağı Çay Bahçesinin işletmecisi olduğu, 29.03.2006 tarihinde çay bahçesinin bulunduğu alanda yapılan çevre düzenlemesi çalışmasında, belediye ekiplerinin çalışmasının kolaylaştırılması için çay bahçesinde bulunan mülkiyeti katılana ait olan 27 adet tabure, 4 adet sehpa, 64 adet beyaz formika sandalye, 117 adet sac masa, 300 adet beyaz plastik sandalye, 48 adet sandalye, 1 adet üstü demir kaplı masanın 29.03.2006 günlü tutanak ile iade edilmek üzere sanıklardan Köksal, Cengiz ve Yusuf’un imzasının bulunduğu tutanak ile belediyeye ait depoya konulmak üzere teslim alındığı, ancak sonrasında, 27.07.2007 tarihinde 87 adet sac masa, 2 adet sehpa, 1 adet demir sandalye ile 186 adet plastik sandalyenin sanık ... imzası ile eksik olarak katılana teslim edildiği, sanıkların bu şekilde üzerlerine atılı suçu işlediklerinin iddia edildiği olayda, sanıkların kamu görevlisi olması sebebiyle, üzerlerine atılı eylemin TCK’nın 257. maddesinde düzenlenen 'görevi kötüye kullanma' suçuna temas etmesi karşısında,

İddianamedeki anlatıma göre, Yargıtay Kanunu’nun değişik 14. maddesi gereğince temyiz incelemesinin Yüksek 5. Ceza Dairesinin görevi dâhilinde olduğu",

Dosyanın gönderildiği Yargıtay 5. Ceza Dairesince de 24.05.2018 tarih ve 6100-3865 sayı ile;

"İddianame içeriğine, sevke, temyizin kapsamına ve Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesine göre, temyiz incelemesi yapma görevinin Yüksek 15. Ceza Dairesine ait bulunduğu"

Gerekçesiyle karşılıklı görevsizlik kararları verilmiştir.

İddianamedeki anlatıma göre, Yargıtay Kanunu’nun değişik 14. maddesi gereğince temyiz incelemesinin Yüksek 5. Ceza Dairesinin görevi dâhilinde olduğu",

Dosyanın gönderildiği Yargıtay 5. Ceza Dairesince de 24.05.2018 tarih ve 6100-3865 sayı ile;

"İddianame içeriğine, sevke, temyizin kapsamına ve Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesine göre, temyiz incelemesi yapma görevinin Yüksek 15. Ceza Dairesine ait bulunduğu"

Gerekçesiyle karşılıklı görevsizlik kararları verilmiştir.

Olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için Birinci Başkanlığa gönderilen dosya, Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

CEZA DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Yargıtay 15 ve 5. Ceza Daireleri arasında oluşan ve çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, temyiz incelemesinin hangi Özel Dairece yapılması gerektiğinin belirlenmesine ilişkindir.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun Ceza Dairelerinin görevini düzenleyen, tebliğname tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6110 sayılı Kanun'la değişik 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde; "Daireler arasındaki iş bölümünün belirlenmesinde dava açılan belgedeki nitelendirme esas alınır. Açıklama ile sevk maddelerinin uyumsuz olduğu durumlarda açıklamaya itibar edilir" hükmüne yer verilmiştir.

İncelenen dosya kapsamına göre;

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun Ceza Dairelerinin görevini düzenleyen, tebliğname tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6110 sayılı Kanun'la değişik 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde; "Daireler arasındaki iş bölümünün belirlenmesinde dava açılan belgedeki nitelendirme esas alınır. Açıklama ile sevk maddelerinin uyumsuz olduğu durumlarda açıklamaya itibar edilir" hükmüne yer verilmiştir.

İncelenen dosya kapsamına göre;

Tebliğname tarihi itibarıyla ceza dairelerinin görevinin belirlenmesinde esas alınması gereken iddianamede eylemin; "Suç tarihlerinde Tekirdağ Belediyesinde şüpheli ...'un Destek Hizmetleri Müdürü, ...'ın Belediye Emlak Servis Şefi, ...'nin mimar, ...'nın depo görevlisi olarak görev yaptığı, müştekinin mülkiyeti belediyeye ait Valikonağı Çay Bahçesinin işletmecisi olduğu, 29.03.2006 tarihinde çay bahçesinin bulunduğu alanda yapılan çevre düzenlemesi çalışmasında, belediye ekiplerinin çalışmasının kolaylaştırılması için çay bahçesinde bulunan mülkiyeti müştekiye ait olan 27 adet tabure, 4 adet sehpa, 64 adet beyaz formika sandalye, 117 adet sac masa, 300 adet beyaz plastik sandalye, 48 adet villeks marka sandalye, 1 adet üstü demir kaplı masanın 29.03.2006 günlü tutanak ile iade edilmek üzere belediyece belediye mezbahasındaki depoya konulmak üzere teslim alındığı, (tutanakta ..., ... ileYusuf Tunca'nın imzalarının bulunduğu), 27.07.2007 tarihinde 87 adet sac masa, 2 adet sehpa, 1 adet demir sandalye ile 186 adet plastik sandalyenin şüpheli ... imzasıyla eksik olarak müştekiye teslim edildiği, müştekinin Tekirdağ Belediyesine teslim edip iadesi gerçekleşmeyen 214 adet sandalye ve 30 adet masa nedeniyle açmış olduğu tazminat davasında masa ve sandalyenin mislen alınıp davacıya verilmesine mümkün olmaması halinde 1.670 TL'nin verilmesine dair karar verildiği, şüphelilerin bu şekilde geri iade etmek üzere kendilerine teslim olunan eşyayı iade tam olarak etmeyerek atılı suçu işledikleri..." şeklinde anlatılması karşısında, sanıklar hakkında görevi kötüye kullanma suçundan kamu davası açıldığı kabul edilmelidir. Bu suça ilişkin temyiz incelemesini yapma görevi de Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Yargıtay 15. Ceza Dairesine ait bulunmaktadır. Eylemin gerçekte hangi suçu oluşturduğu ise görevli Özel Dairece yapılacak temyiz incelemesi sonucunda belirlenebilecektir.

Bu itibarla, Yargıtay 15. Ceza Dairesinin görevsizlik kararı isabetli bulunduğundan, Yargıtay 5. Ceza Dairesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ve dosyanın anılan daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 24.05.2018 tarih ve 6100-3865 sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

2- Dosyanın, temyiz incelemesi yapılması için Yargıtay 5. Ceza Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 13.09.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16979, Karar No: 2017/1655, Tarih: 20.02.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/16979 E.  ,  2017/1655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

Dosyanın incelenmesinden, davacının sigortaladığı işyerine ve davalıların maliki oldukları taşınmazlara ait tapu kayıtlarının; ayrıca davacının sigortalısının kiracı olarak taşınmazı kullandığı belirtilmesine karşın, kira sözleşmesi örneğini de kapsayan, davacı sigortacı nezdinde açılan hasar dosyasındaki tüm belgelerin dosya kapsamında bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle, ilgili tapu müdürlüğüne yazı yazılarak, davacı sigortalısının kullanımında olan işyeri ile davalıların maliki olduğu taşınmazlara ait tapu kayıtlarının getirtilmesi, anılan taşınmazların bulunduğu binada kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulup kurulmadığının sorulması; ayrıca davacı ... şirketinden, sigortalının taraf olduğu kira sözleşmesi örneğini de içeren hasar dosyası belgelerinin tamamının getirtilmesi, alınacak yazı cevabı ve tapu kayıtlarının tamamının dosya arasına konulup, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20/02/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/21543, Karar No: 2011/2364, Tarih: 21.02.2011

**3. Hukuk Dairesi         2010/21543 E.  ,  2011/2364 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 3.085,81 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde; Kız Teknik ve Kız Meslek Lisesinde öğretmen olarak görev yapmakta iken İl Milli Eğitim Müdürlüğünde geçici olarak görevlendirilen davalıya, fiilen derse girmemesi nedeniyle ek ödeme yapılmaması gerekirken, 1.1.2006 – 15.09.2008 tarihleri arasında kanun ve genelgeye aykırı olarak 3.085,81 TL fazla ek ödeme yapıldığını ileri sürerek; bu bedelin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22.12.1973 tarihli 1968/6 E. 1973/14 K. sayılı kararı gereği hatalı ödemelerin geri alınması için gerekli dava açma süresinin geçtiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; istenilen fazla ödemenin davalı yanın gerçek dışı beyanı yada hileye başvurmasından kaynaklanmadığı, davalının davacı idarenin bünyesinde başka bir kurumda geçici olarak görevlendirilmesinin idari bir tasarruf işlemi olduğu, ayrıca davalının geçici olarak başka bir kurumda görevlendirilmesi nedeniyle ek ödeme ödenip ödenmeyeceği hususunun mevzuat hükümlerinin yorumlanmasına bağlı olması karşısında ödemelerin kolayca anlaşılabilir nitelikte açık bir hata sonucu yapıldığının kabul edilemeyeceği, bu nedenle olayda Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun kararlarında belirtilen ilkelerin gözetilmesi gerektiği, buna göre son ödemenin yapılmasından itibaren 60 günlük dava açma süresinin sona ermesinden sonra davanın açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davada, fiilen derse giren öğretmenlere ödenmesi gereken ek ödemenin, hataen davalıya ödendiği ileri sürülerek; yersiz ödenen 3.085,81 TL'nin faiziyle tahsili istenilmektedir.

Mahkemenin dayandığı Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22.12.1973 tarihli 1968/E. 1973/14 K., Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 27.1.1973 tarih 1972/6 E. 1973/2 K. sayılı kararları ile çözümlenen husus, hatalı intibak veya hatalı terfi gibi bir şart tasarrufun sonradan idare tarafından geri alınması halinde, daha önce bu şart tasarrufa dayanılarak memura yapılmış olan fazla ödeminin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri istenilmesinin mümkün olup olmadığına ilişkindir.

Anılan içtihadı birleştirme kararlarının idare tarafından yapılan bütün ödemelere uygulanması halinde, idarenin haksız iktisap kurallarından hiçbir zaman yararlanamaması ve memurların yapmış oldukları bütün hatalı ödemelerin idare tarafından gerek ödeme yapılan kişilerden gerekse ödemeyi yapandan geri alamaması gibi bir sonuç doğuracağı ve bunun da idareyi işlemez duruma getireceği gerekçesiyle savunulamayacağı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 5.12.1984 tarih 387/997 sayılı kararı ile kabul edilmiştir. O halde herhangi bir şart tasarrufuna dayanmayan salt hatalı ödemenin Borçlar Hukukunun haksız iktisap kurallarına göre her zaman istenmesi mümkündür.

Somut olaya bakıldığında; davacı idare, davalıyı çalışmakta olduğu kurumdan alarak başka bir kurumda geçici olarak görevlendirilmiştir. Mahkemenin, bu işlemi idari bir işlem olarak nitelemesi yerindedir. Ancak bu idari işlem ile memur olan davalının özlük haklarında bir iyileşme meydana gelmemiştir. Bu nedenle, geçici görevlendirme işleminin şart tasarruf olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

Şu durumda, mahkemece; işin esasına girilmesi ve hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 21.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/26983, Karar No: 2015/19303, Tarih: 02.11.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/26983 E.  ,  2015/19303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: Ortaköy(Aksaray) Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

TARİHİ : 07/02/2014

NUMARASI : 2007/131-2014/61

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde tam gösterilmeyen çalışma sürelerinin ve eksik yatırılan sigorta primlerinin tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan O.. B.. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Eİ tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

.../....

.../....

Öteyandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Somut olayda, sigorta primine esas kazancın belirlenmesi talepleri, hizmet tespiti davalarının ayrılmaz bir parçasıdır. Dolayısıyla hizmet tespiti davası işçilik alacakları davasından tefrik edilirken sigorta primine esas kazancın belirlenmesine yönelik talebin tefrik edilmeyip işçilik alacakları davası ile birlikte görülmesi hatalı olmuştur.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; davacının sigorta primine esas kazancın tespitine yönelik talebini, eldeki işçilik alacakları davasından tefrik edip, daha önce tefrik edilen hizmet tespiti davası ile birleştirip sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan O.. B..'na iadesine, 02/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.