muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5033, Karar No: 2023/3468, Tarih: 06.06.2023

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 119 ve devamı maddelerinde yazılı şekilde düzenlenmediğini, delillerin taraflarına tebliğ edilmediğini, taşınmazın 2/B vasfında olması nedeniyle Orman İdaresinin davaya dahil edilmesi gerektiğini belirterek, davanın müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle, aksi durumda ise esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “davacı ...'nin dava konusu taşınmaz bölümünü satın aldığı, taşınmaza ilişkin vergileri ödediği ve taşınmaz bölümü üzerinde sahiplenme iradesiyle kullanımının bulunduğu, birleşen davanın davacısının ise taşınmaz bölümü üzerinde fiili kullanımının bulunmadığı gerekçesiyle" asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine, çekişmeli 7520 ada 31 parsel sayılı taşınmazın 22.02.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 77,54 metrekarelik bölümünün bu taşınmazdan ifraz edilerek 7520 ada 30 parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle 7520 ada 30 parsel sayılı taşınmazın 269,26 metrekare yüzölçümlü olarak; 7520 ada 31 parsel sayılı taşınmazın ise 100,83 metrekare yüzölçümlü olarak tespit gibi Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde; taşınmaz üzerinde herhangi bir yapı ya da tarımsal faaliyetin bulunmadığını, taşınmazın boş olduğunu, sınırlarının belli olmadığını, davacının taşınmaz üzerinde herhangi bir zilyetliğinin bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde; taşınmaz üzerinde herhangi bir yapı ya da tarımsal faaliyetin bulunmadığını, taşınmazın boş olduğunu, sınırlarının belli olmadığını, davacının taşınmaz üzerinde herhangi bir zilyetliğinin bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dava konusu taşınmazın öncesi itibariyle dayanak tapu kayıtlarının kapsamında kaldığından bahisle 1967 yılında yapılan kadastro çalışmalarında dayanak kayıt malikleri adına tespit edildiği, Hazinenin taşınmazın 1942 yılında yapılan orman tahdit sınırları dahilinde kaldığı gerekçesiyle tespite itiraz ettiği, yargılama aşamasında dayanak tapu kayıt maliklerinin 1985 tarihli satış vaadi sözleşmesiyle birleşen dosya davacısı ...'a devrettikleri, Kadastro Mahkemesinin kesinleşen hükmüyle taşınmazın dayanak kayıt kapsamının kayıt malikleri adına, kayıt miktar fazlasının Hazine adına orman vasfıyla tescil edildiği, bilahare 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazda kullanım kadastrosu çalışmalarının yapıldığı, tespitte kullanıcısı olmadığının belirlendiği ve Hazine adına tespit edildiği, asıl dosya davacısının kullanım iddiasıyla, birleşen davanın davacısının dayanak tapu kaydı kapsamı, emlak vergilerinin ödenmesi ve hukuken sürdürülen zilyetlik iddiasıyla tespite itirazda bulundukları, asıl davanın davacısı ve birleşen davanın davacısının taşınmaz üzerinde fiili kullanım emarelerine rastlanılmadığı, birleşen davanın davacısının dayanak kayıt kapsamına ilişkin itirazlarının kesinleşen 709 parsele ilişkin Kadastro Mahkemesi kararı gereği dayanak kaydın miktarı itibariyle geçerli bulunduğu, miktar fazlasının orman olarak tescil edilmiş olması nedeniyle yerinde olmadığının anlaşıldığı, bu nedenle asıl ve birleşen davanın tümden reddi gerekirken, asıl davanın kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu belirtilerek" davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl ve birleşen davanın reddine, çekişmeli taşınmazların tespit gibi Hazine adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, asıl davanın davacısı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri

Asıl davanın davacısı ... temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerinden zilyetliğinin bulunduğunun mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarıyla doğrulandığını, taşınmaza ait emlak vergisinin uzun yıllar kendisi tarafından ödendiğini ve tel örgü ile çevirdiğini açıklayarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

B.Temyiz Sebepleri

Asıl davanın davacısı ... temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerinden zilyetliğinin bulunduğunun mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarıyla doğrulandığını, taşınmaza ait emlak vergisinin uzun yıllar kendisi tarafından ödendiğini ve tel örgü ile çevirdiğini açıklayarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde davacının kullanım hakkının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) Ek-4 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup asıl davanın davacısı ...'nin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 99,20 TL'nin temyiz eden asıl davanın davacısı ...'den alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/542, Karar No: 2018/466, Tarih: 23.10.2018

**Ceza Genel Kurulu         2016/542 E.  ,  2018/466 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi :10. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Sayısı : 320-273

Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan sanık ...'in TCK'nın 188/3, 62, 52/2-4, 53, 54 ve 63. maddeleri gereğince 9 yıl 2 ay hapis ve 5.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye, hak yoksunluğuna, müsadereye ve mahsuba ilişkin Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 22.10.2015 tarihli ve 320-273 sayılı hükmün, sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Ceza Dairesince 22.02.2016 tarih ve 5968-498 sayı ile;

"1- Dosyada bulunan 26.06.2015 tarihli arama kararının konuları arasında uyuşturucu madde olmadığı dikkate alınarak, sanığın üzerinin ve eşyalarının aranması konusunda başkaca arama kararı olup olmadığının araştırılması, varsa aslı veya onaylı örneği getirtilip duruşmada okunarak tartışılmasının sağlanması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile hüküm kurulması,

2- Kabule göre; hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması" isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 10.03.2016 tarih ve 384555 sayı ile;

"Tartışma konusu sanıklardan elde edilen ve suç delili olarak kabul edilerek mahkumiyete esas alınan uyuşturucu maddenin hukuka uygun bir şekilde elde edilip edilmediğine ilişkindir.

Konuya ilişkin mevzuata bakıldığında;

Anayasanın 38/6. maddesi 'Kanuna aykırı elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilmez' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

CMK'nun 116, 117, 118, 119, 120, 121 ve devamı maddelerinde de arama ve el koyma ile ilgili esaslar belirlenmiştir. Buna göre, 'Hakim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak konutta, iş yerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan arama sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır. CMK'nun 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkraları uyarınca hukuka aykırı olarak elde edilen delillerin reddolunacağı ve yüklenen suçun hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş delille ispat edilebileceği hükümlerini amirdir.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 4/A maddesinin 6. fıkrasında ise 'Polis durdurduğu kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde kendisine ve başkalarına zarar verilmesine önlemek amacına yönelik gerekli tedbirleri alabilir. Bu amaçla kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması veya aracın dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez. Ancak el ile dıştan kontrol hariç, kişinin üstü ve eşyası ile aracının dışarıdan bakıldığında içerisinin görünmeyen bölümlerinin aranması İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek esaslar dahilinde mülki amirin görevlendireceği kolluk amirinin yazılı, acele hallerde sonradan yazıyla teyit edilmek üzere sözlü emriyle yapılabilir. Kolluk amirinin kararı yirmi dört saat içinde görevli hakimin onayına sunulur. Bu fıkra kapsamında yapılan araç aramalarına ilişkin olarak kişiye, arama gerekçesini de içeren bir bir belge verilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin karar alınmadan yapılacak arama başlıklı 8. maddesinde,

Aşağıdaki hallerde ayrıca bir arama emri ya da kararı aranmaz, denilmesinden sonra sınırlı şekilde bunlar sayılırken (f) bendinde;

'5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 24. maddesindeki kanunun hükmü ve amirin emrini yerine getirme 25. maddesindeki meşru savunma ve zorunluluk hali ve 26. maddesindeki hakkın kullanılması ile diğer kanunların öngördüğü hukuka uygunluk sebepleri ve suçüstü halinde yapılan aramalarda toplum için veya kişiler bakımından hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak amacıyla veya kapalı yerlerden gelen yardım çağrıları üzerine, konut, iş yeri ve yerleşim yeri ile ile eklentilerine girmek için' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 27. maddesinin 5. fıkrasında;

'Durdurma üzerine aşağıdaki işlemler yapılır

a- Durdurulan kişi üzerinde giysilerinden herhangi birisi çıkarılmaksızın yoklama biçiminde bir kontrol yapılır. Bu işlem sonucunda kişide silah bulunduğu sonucunu çıkarmaya yeterli şüphe meydana gelirse memur kendiliğinden silah ve diğer suç eşyası araması yapabilir.

b- Yoklama suretiyle kontrol kişinin cinsiyetinde bulunan görevli tarafından yapılır.

c- Yapılan kontrolün konusu ve sebepleri ilgiliye açıklanır.

d- Bir kişinin veya aracın durdurulma süresinin şartlara göre, makul olması ve ayrılan süreyi geçmemesi gerekir.

e- Yoklama suretiyle kontrol kişiye en az sıkıntı verici şekilde yapılır.

f- Yapılan kontrolün neticesinde suça konu iz, eser, emare ve delil elde edilirse kişi yakalanır.

g- Uyuşturucu gibi belirli bir şeyin kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa daha geniş çaplı kontrol yapılabilir.

h- Yoklama suretiyle kontrol kişinin veya aracın ilk durdurulduğu yerde veya o yerin yakınında mümkün olduğu kadar başkalarının görmeyeceği tarzda yapılır. Başka yere götürülerek kontrol yapılmaz.

f- Yapılan kontrolün neticesinde suça konu iz, eser, emare ve delil elde edilirse kişi yakalanır.

g- Uyuşturucu gibi belirli bir şeyin kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa daha geniş çaplı kontrol yapılabilir.

h- Yoklama suretiyle kontrol kişinin veya aracın ilk durdurulduğu yerde veya o yerin yakınında mümkün olduğu kadar başkalarının görmeyeceği tarzda yapılır. Başka yere götürülerek kontrol yapılmaz.

i- Makul sebebi oluştuğu takdirde daha geniş kapsamlı kontrol yapılması için, kolluk aracından veya yakındaki kapalı bir yerden yararlanılabilir.

j- Kontrolden sonra talep üzerine olay yerinde derhal bir tutanak düzenlenir.

Bu maddede yazılı işlemler gece de yapılabilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği'nin 'Yakalama' başlıklı 6. maddesinin 3. fıkrasında 'Yakalama sırasında suçun iz emare ve delillerinin yok edilmesini veya bozulmasını önleyerek tedbirler alınır.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

CMK'nın 2. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde;

'Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu' biçiminde tanımlanmıştır.

Yukarıda anlatılan somut olay ve belirtilen mevzuat çerçevesinde,

Arama ve el koyma işlemi Anayasanın 20. maddesi ve CMK'nun 116 ve devamı maddeleri uyarınca istisnasız hakim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı ve Cumhuriyet savcısına ulaşılamaması durumunda ise kolluk amirinin yazılı emri ile yapılabileceği kuşkusuzdur.

Ancak çok istisnai ve acele hallerde kolluk amirinin yazılı emrinin dahi alınamayacağı bir durum söz konusu olursa kolluk görevlisinin doğrudan arama ve el koyma işlemi yapması sonucu elde edilen delillerin hukuka uygun sayılıp sayılmayacağı konusu tartışılmalıdır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 4/A maddesinin 6. fıkrasında ise bu konuda bir düzenleme getirilerek, polisin kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde kendisine ve başkasına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik olarak gerekli tedbirleri alabileceği el ile dıştan kontrol yapabileceği başka bir deyişle kaba üst araması yapabileceği esası getirilmiştir. Aksine üzerinde tehlikeli bir silah, bomba ya da patlayıcı tehlikeli bir madde taşıdığından şüphe edilerek yakalanan kişini en azından üstünün kontrol edilmesi için kolluk amirinin yazılı emrinin alınması beklenemez.

Karar alınmadan arama yapılabilecek durumlar Adli Arama ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 8. maddesinde tek tek sayılmış, (f) bendinde suçüstü hali de gösterilmiş, ayrıca aynı yönetmeliğin 27. maddesinde kişinin suç işleyeceği ya da işlediği hususunda kolluk görevlisinin kanaat elde etmesi halinde (g) bendinde 'Uyuşturucu gibi belirli şeyin kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa daha geniş çaplı kontrol yapılabileceği' de belirtilmiştir.

Bunlardan bizi ilgilendiren kısım (f) bendinde suçüstü halinde kolluk görevlisi yakaladığı veya durdurduğu şüphelinin üzerinde suç delillerinin kaybolmaması amacıyla üst araması yapıp yapamayacağı ve bu şekilde bir üst araması yapılarak delil elde edilmişse, işlemi hukuka uygun olup olmadığıdır.

Somut olayda, olay günü 03.07.2015 tarihinde yapılan ham istihbari çalışmalar neticesinde sanık ...'in Diyarbakır ilinden Bismil ilçesine 21 ... plaka sayılı beyaz renkli Renault Clio marka araç ile esrar maddesi getirileceği ihbarı üzerine Diyarbakır- Bismil karayolu Köseli köprü mevkiinde görevli ekip tarafından uygulamaya başlanmış ve uygulama noktasına gelmeden akaryakıt istasyonunda yakıt almak için park halindeyken yakalanmış, suça konu aracın Renault Clio marka araç olduğu ve aracın bagajında bez örtüye sarılı iç içe giydirilmiş siyah poşetin içerisi kontrol edildiğinde renk görünüm ve koku itibariyle uyuşturucu maddelerden kenevir maddesi olduğu tespit edildiği, söz konusu araçta ele geçirilen uyuşturucu maddenin net olarak 1902,25 gram ağırlığında olduğu tespit edilmiştir.

Ham istihbari çalışmalar neticesinde sanık ...'in Diyarbakır ilinden Bismil ilçesine 21 ... plaka sayılı Renault Clio marka araç ile esrar maddesi getirileceği ihbarında, mevcut duruma göre emniyet görevliler tarafından alınan bu ham istihbari bilginin, 'adli arama kararı' veya 'yazılı adli arama emrini' talep edilecek bir somut delile dayanmadığı ve adli arama kararı veya yazılı adli arama emrini talep edilecek aşamada bulunmadığı, mevcut usul ve yasalara göre görevlilerin sadece istihbari çalışmada bulunabilecekleri, bu çalışma esnasında istihbari bilginin kısmen doğru çıkması üzerine gerek olmadığı halde önleme araması kararına dayanılarak sanığın içinde bulunduğu araçta arama yapılmıştır.

Aslında emniyet görevlileri aramayı suçüstü haline dayanarak resen yapmış olmalarına rağmen hukuki yanılgıyla ilave olarak önleme araması kararına dayandığı belirtmeleri suçüstü halini ortadan kaldıramayacağı ve arama sonucunda suça konu uyuşturucu madde elde edildiğinden hukuka uygun olarak kabul edilmesi ve sanık hakkında hakkında verilen mahkûmiyet hükmünün onanması gerektiği" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 10. Dairesince 15.03.2016 tarih ve 1271-826 sayı ile; itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 10. Dairesince 15.03.2016 tarih ve 1271-826 sayı ile; itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan beraat hükmü temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olup, itirazın kapsamına göre inceleme sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığı, bu bağlamda eksik araştırma sonucu hüküm kurulup kurulmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Olay tutanağına göre; 03.07.2015 tarihinde saat 17.30 sıralarında Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü Haber Merkezince Bismil İlçe Emniyet Müdürlüğü Haber Merkezine, Diyarbakır'dan Bismil'e doğru giden 21 ... plakalı, beyaz renkli, Renault marka Clio tipi araçtaki poşette uyuşturucu madde bulunduğunun bildirilmesi üzerine, görevlilerce aracın geliş güzergahı olan Diyarbakır-Bismil karayolu Köseli Köprü mevki ile Tepe kavşağında tertibat alındığı, kısa bir süre sonra söz konusu aracın Köseli Köprü mevkinde beklemekte olan görevlilerce takibe alındığı ve diğer ekibe aracın Bismil istikametine doğru gittiğinin bildirildiği, aracın Tepe kavşağında oluşturulan uygulama noktasına gelmeden yaklaşık elli metre gerideki akaryakıt istasyonunda yakıt almak için durması üzerine görevlilerin de aynı yere girdikleri, görevlilerce aracın yanına yaklaşıldığında aracın sağ ön koltuğunda oturan inceleme dışı sanık ...'in araçtan inmesi istenip araç şoförünün nerede olduğu sorulduğunda tuvalete gittiğini söylediği, bunun üzerine tuvalete giden görevlilerin burada karşılaştıkları sanık ...'in aracın şoförü olduğunu öğrenip adı geçeni aracın yanına getirdikleri, görevlilerce sanık ...'den aracın kapıları ile bagajının açılmasının istendiği, ardından Bismil Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen önleme araması kararına istinaden araçta yapılan aramada; bagajdaki bez örtüye sarılı siyah renkli poşette suç konusu esrarın ele geçirildiği, konu hakkında Cumhuriyet savcısına bilgi verildiğinde, sanık ve inceleme dışı sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan işlem yapılması talimatı alındığı,

Bismil Sulh Ceza Hakimliğinin 26.06.2015 tarihli ve 547 sayılı önleme araması kararında “...Kamu düzenin korunması, halkımızın can ve güvenliğinin sağlanması, suç işlenmesinin önlenmesi, taşınması veya bulundurulması yasak olan her türlü silah, patlayıcı madde, kesici, delici alet ve yasadışı döviz ve pankartların tespiti, haklarında daha önceden yakalama emri çıkartılmış olan şahısların ele geçirilmesi amacıyla, açılması izne bağlı olan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile diğer işyerlerinde, ana ve ara arterlerde, araçların görünen/görünmeyen ve şahısların üstlerinin, özel kağıtlarının ve eşyanın aranması için, Bismil İlçe Emniyet Müdürlüğü sorumluluk bölgesinde 01/07/2015 tarihinden 31/07/2015 günü dahil 07.00 – 18.00 ve 18.00-07.00 saatleri arası konutta, kamuyu açık olmayan işyeri ve eklentileri hariç olmak üzere” ibarelerine yer verildiği,

Diyarbakır Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen uzmanlık raporuna göre; ele geçirilen net 5435 gram kenevirden 1902,35 gram esrar elde edilebileceği,

Anlaşılmıştır.

İnceleme dışı sanık ...; akrabası olan sanık ...'in birlikte Diyarbakır'a gittiklerini, Bismil'e dönerken yakıt almak için bir benzin istasyonuna girdiklerini, sanık ... tuvalette bulunduğu sırada polislerin aracın yanına geldiklerini, ardından tuvalete gidip sanık ...'i aracın yanına getirdiklerini, yapılan aramada bagajdaki uyuşturucu maddenin ele geçirildiğini ifade etmiştir.

Sanık ...; inceleme dışı sanık ... ile birlikte Diyarbakır'a gezmeye gittiklerini, burada inceleme dışı sanığın yanından ayrılıp tanımadığı bir kişiden suç konusu esrarı satın aldığını, Bismil'e dönerken bir akaryakıt istasyonunda durduklarını, tuvalette iken polislerin yanına gelip kendisini aracın yanına götürdüklerini, polislerin bagajı açtırması üzerine buradaki esrarın ele geçirildiğini savunmuştur.

Uyuşmazlık konularının isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hâkim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Ceza muhakemesinin yapılmasını veya yapılan muhakemenin sonunda verilecek kararın kâğıt üzerinde kalmamasını ve muhakeme masraflarının karşılanmasını sağlamak amacıyla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer tarafından, gecikmede sakınca bulunan durumlarda geçici olarak başvurulan ve hükümden önce bazı temel hak ve hürriyetlere müdahaleyi gerektiren kanuni çarelere "koruma tedbiri" denir. (Bahri Öztürk, Behiye Eker Kazancı, Sesim Soyer Güleç, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Seçkin, 2013, 1. Bası, s.1)

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.