muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/43386, Karar No: 2017/27809, Tarih: 05.12.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/43386 E.  ,  2017/27809 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 05.09.2005-25.10.2010 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız olarak davalı tarafça feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin, fazla çalısma ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının davalı işyerinde hırsızlık yaparken suçüstü yakalandığını, bu yüzden işten ayrıldığını, davacının iş sözleşmesini bizzat kendisinin feshettiğini, iş sözleşmesini feshederken haklı bir sebebinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında ıslaha karşı zamanaşımı def'ine göre fazla mesai ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanması konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, genel tatil ücreti ve fazla mesai ücreti alacaklarının hesaplanması sırasında, ıslaha karşı zamanaşımı def'i değerlendirilirken 01.07.2008 tarihi ve sonrası için hesaplama yapılmıştır. Ancak davacı 30.06.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile aynı tarihte ıslah harcını da ödenmek suretiyle taleplerini arttırmıştır. Bu durumda ıslaha karşı zamanaşımı def'i değerlendirilirken 30.06.2009 tarihinin esas alınması ve dava dilekçesi ile talep edilen miktarların da ıslah tarihine göre zamanaşımına uğramayan kısma eklenmesi gerekirken hesaplama sırasında bu hususlara dikkat edilmemiş olması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12428, Karar No: 2015/834, Tarih: 22.01.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/12428 E.  ,  2015/834 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın sebep olduğu kazada müvekkiline ait aracın hasarlandığını delil tespiti dosyasına göre araç hasraı ve değer kaybının 25.805,00 TL olarak tespit edildiğini belirterek 25.805,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre davanın kısmen kabulü ile 3.265,50 TL'nin tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazası nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

10.04.1992 gün 7/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı hakimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olmasını öngörmektedir. Kısa kararda hükmedilen bir yükümlülüğünün gerekçeli kararda hüküm altına alınmamış olmasının çelişki teşkil etmediğini söylemek mümkün değildir. Yargı erkinin görev ve yetkisi Anayasa ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak keza İBK'nın bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir. Kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir.

Tefhim edilen hüküm başka gerekçeli karardaki hüküm başka ise bu durumun mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır. öyle ki İBK ile bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde başka bir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.

Diğer taraftan 1086 sayılı HUMK.’nun 381.- 389. maddelerinde (6100 sayılı HMK m. 294 - 297), hükmün tefhimi, nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. HUMK’nun 388. maddesinde (HMK m. 297/II); hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalıdır.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup, yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur.

Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hükmün bulunması gerektiği açıktır.

Somut uyuşmazlıkta, yerel mahkemenin yargılamayı sonuçlandırdığı 08.05.2013 tarihli kısa kararda "485,00 TL'nin tahsiline" denildiği halde gerekçeli kararda “3.265,50 TL'nin tahsiline” şekilde yazıldığı görülmektedir. Bu durum HMK'nin 294/3.maddesine aykırılık teşkil ettiğinden 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas-1992/4 Karar Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişkinin giderildiği bir hüküm kurulmak üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre bu aşamada davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 22.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2401, Karar No: 2020/1168, Tarih: 26.02.2020

**20. Ceza Dairesi         2017/2401 E.  ,  2020/1168 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : ISPARTA (Kapatılan) 6. Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçundan dolayı başka dava olup olmadığı, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediği belirlendikten sonra;

1-Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ise, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

2-28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunla TCK'nın 191. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle TCK'nın 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinde yer alan, "kişinin, erteleme süresi zarfında; kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi hâlinde, hakkında kamu davası açılır" hükmü gereğince tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine başlayan sanığın, Isparta Devlet Hastanesi'nin 02/05/2014 tarihli raporunda sanığın Amatem kliniği bulunan Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesine sevkinin uygun olduğuna ilişkin rapor düzenlendiği, Isparta Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'nün 16/05/2014 tarihli yazısı ile sanığın Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesine sevk edildiğinin bildirildiği, Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nin 07/07/2014 tarihli yazısında sanığın en son 17/05/2013 tarihinde muayenesinin yapıldığı, bu tarihten sonra başvurusunun bulunmadığının belirtildiği anlaşılmakla, Isparta Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'nce Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'ne sevk tarihinden itibaren bir müracaatı bulunmadığından ve yükümlülüğünü ikinci kez ihlal ettiğinden dosyasının kapatılmasına karar verilmiş ise de, sanığın annesinin, sanığın tedavisi için Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'ne yatış yaptırdığını sözlü olarak beyan ettiğine ilişkin 17/06/2014 tarihli tutanak düzenlenmesi ve sanığın 26/06/2014 tarihli dilekçesi ile ibraz ettiği Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nin 24/06/2014 tarihli raporunda sanığın 17/06/2014-24/06/2014 tarihleri arasında klinikte yatarak tedavi gördüğünün belirtilmesi karşısında, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nin 24/06/2014 tarihli raporuna itibar edilip edilmediğinin tartışılmamadan ve sanığın kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi olarak kabul edilip edilemeyeceği değerlendirilmeden mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün CMUK’nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 26.02.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/333, Karar No: 2017/434, Tarih: 24.10.2017

**Ceza Genel Kurulu         2017/333 E.  ,  2017/434 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 4. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Sulh Ceza

Günü : 21.03.2013

Sayısı : 2-176

Sanık ...'nın tehdit suçundan 5237 sayılı TCK'nun 106/1-1. cümle, 62, 50/1-a ve 52/2-4. maddeleri uyarınca 3.000 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ve taksitlendirmeye ilişkin Amasya (Kapatılan) 2. Sulh Ceza Mahkemesince verilen 21.03.2013 gün ve 2-176 sayılı hükmün, sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Ceza Dairesince 06.02.2017 gün ve 39062-3236 sayı ile;

"1- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (m. 22, 23) eşlerden birinin iddianame düzenlemesi halinde diğer eşin hakim olarak o davaya bakamayacağına ilişkin açık hüküm yoktur.

Yine aynı Yasada bu hususta, hakimin davaya bakmaktan red sebepleri (m. 24 ve 25) ve hakimin çekinmesi konusunda da (m. 30) yer almamıştır.

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 46 ncı maddesinin 1 nci fıkrasında, 'Karı-koca, ikinci derece dahil kan ve sıhri hısımlar bir mahkemenin aynı dairesinde görev yapamazlar' düzenlemesi yer almaktadır. Bu düzenlemede de eşlerden birinin düzenlediği iddianameyle açılan davanın kovuşturma ve hükmüne diğer eşin katılamayacağına açıkça yer verilmemiştir.

Ancak bu düzenlemedeki yargısal hassasiyet dikkate alındığında, aynı mahkemeye iddianame ile dava açan Cumhuriyet savcısının eşinin hükme katılamayacağının kabul edilmesi gerekir.

Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün bir mütalaasında, 2802 sayılı Yasa’nın 46 ncı maddesinin 1 nci fıkrasındaki düzenleme yorumlanırken, eşlerin mahkemeye birlikte katılmalarının hakimin reddine sebebiyet verebileceğine işaret edilmiştir. (CİGM, 21.01.1986, 3205 sayılı mütalaa)

Eş olan Cumhuriyet savcısının açtığı davaya diğer eşin hakim sıfatıyla bakması, 2802 sayılı Yasa’nın 46 ncı maddesinin 1 nci fıkrasında yer alan duruşmaya birlikte çıkmalarından farklı değildir.

Diğer yandan, hukukumuzda hükme katılmış hakimin, yargılamanın yenilenmesine katılamayacağı kabul edilmiştir. (5271 m. 23/3) Bu düzenleme, yasama organının konuya verdiği önem bakımından konumuzla yakından bağlantılıdır.

İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi bir kararında (Piersack/Belçika, 01.10.1982, Résolution DH(85)12), ilk derece mahkemesi nezdindeki başsavcının yanında çalışan savcının açtığı davaya aynı başsavcının mahkeme başkanı olarak katılmasını 'tarafsızlık' ilkesine aykırı bulmuştur. İHAS’ın 46 ncı maddesi gereğince İHAM kararları sözleşmeye taraf ülkeleri bağlayıcı olduğundan, bu kararın içeriğinin hukukumuzda dikkate alınması gerekmektedir.

Eşlerden birinin iddianameyle dava açması ve diğerinin o konuda hüküm vermesi, davanın tarafları bakımından reddi hakim konusu yapılmasa bile, hakimin tarafsızlığı konusunda kuşku uyandıracağından, Anayasanın 90/son maddesinin yollamasıyla İHAS’ın 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan davanın 'tarafsız bir mahkeme' tarafından görülmesi ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.

Eşlerden birinin iddianameyle dava açması ve diğerinin o konuda hüküm vermesi, davanın tarafları bakımından reddi hakim konusu yapılmasa bile, hakimin tarafsızlığı konusunda kuşku uyandıracağından, Anayasanın 90/son maddesinin yollamasıyla İHAS’ın 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan davanın 'tarafsız bir mahkeme' tarafından görülmesi ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.

Tüm bu nedenlerle, Anayasanın 90/son maddesinin yollamasıyla, İHAS’ın 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası ile aynı sözleşmenin 1 nci maddesindeki düzenleme ve İHAS’ın 46 ncı maddesi gereğine İHAM kararlarının sözleşmeye taraf devletleri bağlayıcı olması ile 2802 sayılı Yasanın 46/1 inci maddesindeki düzenlemenin içeriği birlikte değerlendirildiğinde, eşlerden birinin düzenlediği iddianame ile açılan davaya diğer eşin hakim sıfatıyla bakamayacağının gözetilmemesi,

2- 02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nun 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nun 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamında bulunduğu anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda tekrar değerlendirilip belirlenmesinde zorunluluk bulunması” isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 24.02.2017 gün ve 198042 sayı ile;

“...Sanık hakkında açılan kamu davasına ilişkin iddianameyi Amasya Cumhuriyet savcısı Mesuthan Özdemir'in düzenlendiği, açılan davaya iddianameyi düzenleyen Cumhuriyet savcısının eşi olduğu anlaşılan Hâkim Seçil Özdemir'in bakarak mahkûmiyet hükmü verdiği dosya içerisinden anlaşılmaktadır.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun hâkimin davaya bakamayacağı halleri düzenleyen 22. maddesi;

'(1) Hâkim;

a) Suçtan kendisi zarar görmüşse,

b) Sonradan kalksa bile şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında evlilik, vesayet veya kayyımlık ilişkisi bulunmuşsa,

c) Şüpheli, sanık veya mağdurun kan veya kayın hısımlığından üstsoy veya altsoyundan biri ise,

d) Şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında evlât edinme bağlantısı varsa,

e) Şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında üçüncü derece dahil kan hısımlığı varsa,

f) Evlilik sona ermiş olsa bile, şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında ikinci derece dahil kayın hısımlığı varsa,

g) Aynı davada Cumhuriyet savcılığı, adlî kolluk görevi, şüpheli veya sanık müdafiliği veya mağdur vekilliği yapmışsa,

h) Aynı davada tanık veya bilirkişi sıfatıyla dinlenmişse,

Hâkimlik görevini yapamaz' hükümlerini içermektedir.

Aynı Kanunun yargılamaya katılamayacak hakimi belirten 23. maddesi de;

'(1) Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz.

g) Aynı davada Cumhuriyet savcılığı, adlî kolluk görevi, şüpheli veya sanık müdafiliği veya mağdur vekilliği yapmışsa,

h) Aynı davada tanık veya bilirkişi sıfatıyla dinlenmişse,

Hâkimlik görevini yapamaz' hükümlerini içermektedir.

Aynı Kanunun yargılamaya katılamayacak hakimi belirten 23. maddesi de;

'(1) Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz.

(2) Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkim, kovuşturma evresinde görev yapamaz.

(3) Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz' biçiminde düzenlenmiştir.

Yine 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 46/1. maddesinde, 'Karı-koca, ikinci derece dahil kan ve sıhri hısımlar bir mahkemenin aynı dairesinde görev yapamazlar' hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere Yargıtay 4. Ceza Dairesinin itiraza konu ilamında da belirttiği gibi gerek 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda, gerek 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda eşlerden birinin iddianame düzenlemesi durumunda diğer eşin hâkim olarak davaya bakamayacağına ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Yani hâkimin davaya bakamama ve davaya katılamama hâllerine önem vererek bu hâlleri 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 22 ve 23. maddelerinde teker teker gösteren yasama organı, eşlerden birinin iddianame düzenlemesi durumunda diğer eşin hâkim olarak davaya bakmasını başlı başına engel bir hâl olarak görmeyerek bir düzenleme yapmamıştır.

Ancak CMK'nun 24. maddesine göre hâkimin davaya bakamayacağı hâllerin dışında tarafsızlığını şüpheye düşürecek diğer sebeplerden dolayı da, Cumhuriyet savcısı; şüpheli, sanık veya bunların müdafii; katılan veya vekili hâkimin reddi isteminde bulunabileceği hüküm altına alınmıştır.

Ülkemiz normlarında sanığın cezalandırılması için iddianame düzenleyen Cumhuriyet savcısının, eşinin hâkim olarak davaya bakamayacağına ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığından, somut olayımızda olduğu gibi karı koca hâkim ve savcılardan birinin kamu davasını açan, diğerinin yargılama yapıp karar veren olduğu durumda mahkeme veya hâkimin tarafsızlığının başkaca bir duruma gerek görülmeden kuşkulu bir hâl alıp almadığını, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde adil yargılanma ilkesi gözetilerek belirlemek gerekecektir.

Tarafsızlık ilkesi, kuşkusuz adil yargılama hakkının en önemli unsurudur. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmenin 6/1. maddesi kapsamında tarafsızlık, uyuşmazlığın çözümünü etkileyecek bir ön yargı, tarafgir tutum ve bir çıkarın bulunmaması, özelikle hâkimlerin taraflara karşı onların leh ve aleyhine bir duygu veya çıkara sahip olmaması şeklinde ifade edilmektedir. (İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasa Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Kapsamında Bir İnceleme, Editör Prof. Sibel İnceoğlu. s.228)

Tarafsızlık kavramını AİHM'nin baktığı şekilde objektif ve subjektif tarafsızlık bakımından ele aldığımızda, olayımızda subjektif olarak tarafsızlığı etkileyen bir durum söz konusu bulunmamaktadır. Bunun yanında, eşlerden birinin iddianame düzenlemesi durumunda diğer eşin hâkim olarak davaya bakmasının; mahkeme hâkiminin kişilerde bıraktığı izlenimin, nesnel anlamda güven zedeleyen tarafgir bir hâl alıp mahkeminin tarafsızlığı konusunda şüphe uyandırıp uyandırmadığının değerlendirmesi gerekmektedir.

Cumhuriyet savcısı itiraza konu dosyada, suç delillerini toplayıp sanığın cezalandırması için yeterli şüphe olduğu düşüncesiyle kamu davasını açmış; bu aşamadan sonra kovuşturma evresinde mahkemede görev almamış, görüş bildirmemiştir. Yani yargılama sırasında, mahkeme hâkimi eşini karar verme sürecinde etki altında bıraktığı izlenimi verecek bir rol üstlenmemiştir. Nitekim AİHM bir hâkimin duruşmadan (son soruşturma aşamasından) önce sanık hakkında ilk soruşturmanın açılmasını; savcının talebi üzerine tutuklama kararı vermesini, kovuşturma ile ilgili bazı hususların saptanması amacıyla bilirkişi tayin etmesini, objektif araştırma ve saptamalarda bulunup kararlar vermesini, kesin olarak kendisinin objektif tarafsızlığı konusunda şüphe uyandıran işlemler olarak görmemiştir. (Feyyaz Gölcüklü, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde 'Adil Yargılanma', s. 212-213)

Özel Daire ilamında atıf yapılan (Piersack ve Belçika) kararda, mahiyeti altında görev yapan savcının açtığı davada başsavcının sonradan duruşma hâkimi sıfatıyla mahkemede yer almasının, hâkimlik savcılık arasındaki mesafenin azalarak tarafsızlık ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Pek tabidir ki, bir davanın açılması sırasında yanında çalışan savcının hukuki görüşü, kurumun başı olan kişinin görüşü olarak algınacaktır. Bununla birlikte hukuk sistemimize göre de iddianame düzenleyen savcı, kamu adına görev yapıp kamu davası açmaktadır. Cumhuriyet savcının mahkeme hâkiminin eşi olması, hâkimin peşinen tarafsız olmadığı sonucu doğurmayacaktır. Bu durumun varlığının kabulü tarafsızlıktan öte bağımsız karar verilmediği sonucunu doğuracaktır. Asıl olan, usulüne uygun olarak teşekkül etmiş mahkemenin bağımsız ve tarafsız olduğunu varsaymaktır.

CMK'da hâkimin davaya bakamayacağı hâllerin dışında, tarafsızlığını şüpheye düşürecek diğer sebeplerden dolayı da davanın taraflarının hâkimin reddini isteyebilmesi olanağı bulunmaktadır. Şüpheye düşen her ilgili bu talepte bulunabilecektir.

Somut olayımızda, yargılama sürecinde hâkimin tarafgir bir tutum sergilediğine ilişkin bir husus dosyaya yansımamıştır. Diğer taraftan kovuşturma aşamasına hiç bir şekilde dahil olmayan iddianame savcısının, hâkimin eşi olmasının; başlı başına objektif anlamda tarafsızlığı şüpheye düşürecek bir durum olarak görmek de mümkün değildir. Kaldı ki davanın taraflarınca da böyle bir iddiada bulunulmamıştır.