muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/29582, Karar No: 2014/30846, Tarih: 13.10.2014

Somut olaya baktığımız da, davacı S.. B..'un, davalı şirkete ait hastanede davalı doktor tarafından tüp bebek ve sonraki sürecinin takip edildiği ihtilafsızdır. Adli Tıp kurumu İhtisas dairesince verilen 29/04/2011 tarihli raporda özetle 1969 doğumlu S.. B..'un 18/04/2007 tarihinde özel jinemed Hastanesinde sağ hidrosalpinks ön tanısı ile sağ salpenjektomi (sağ tubanın alınması) ameliyatı yapıldığını çıkan materyalin patolojiye gönderildiğini 23/04/2007 tarihli pataloji raporunda nekrotizan granülomatöz salpenjit hidroselpenks endosalpengiyozis paratubal kistler sağ tuba laparaskopik aslpenjektomi hastanın granülmatöz hastalıkları açısından araştırılmasının önerildiğini kişinin daha sonra başka bir merkezde tüp bebek ile gebe kaldığını 20/01/2008 tarihinde 28 hafta gebelikte dekolman plasenta tanısı ile sezeryan ameliyatına alındığını canlı bir bebek doğurtulduğunu doğan bebeğin 1 ay sonra ex olduğunun anne S.. B..'un 01/02/2008 tarihinde baş ağrısı şikayeti ile özel bir hastaneye başvurduğunu tuberkoz serebrit tanısı ile tedavi gördüğünü mevcut tıbbi belgelere göre tüp bebek endikasyonunun doğru olduğunu kişinin 28 haftalık + deklomanplasenta endikasyonu ile sezeryan ameliyatına alındığını bu hususun göz önüne alındığında 28 haftalık gebeliğin prematüre sınırları içinde bir gebelik olduğunu dekolmanplasentanın önceden-öngörüşmez önlenemez bebek ölüm oranlarının yüksek olduğunu kişinin 01/02/2008 tarihinde özel Amerikan Hastanesinde tüberküloz serebrit tanısının tüp bebek tedavisi ve doğum eylemi ile illiyetinin bulunmadığını hekimin 23/04/2007 tarihli patoloji raporunda tanı olarak Nekrotizen granülamoz salpenjit yazılı olduğunu kişinin 23/04/2007 tarihinde bu tanısının olması sonrasında etyolojinin araştırılmamasının eksiklik olmasının kişide daha sonra saptanan serebrit meningoserebit tanısının konmuş olmasının 23/04/2007 tarihinde de olabileceğini göstermeyeceğini gebeliğinde immün direnci düşürerek tüberküloz ve yayılımına neden olabileceğinden illiyetinin bilinmeyeceğini" rapor ettiği, bu rapora göre davalı doktor tarafından "...etyolojinin araştırılmamasının eksiklik olduğu..." açıkca belirtildiğine göre,Adli tıp kurumunun bunun araştırılmamasının tek başına mevcut durum ile illiyet bağının kurulamayacağına dair verdiği raporun bu haliyle hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. O halde mahkemece yapılacak iş, Üniversitelerin ana bilim dallarından seçilecek aralarında kadın doğum uzmanının da bulunduğu, konularında uzman doktorlardan oluşturulacak bir bilirkişi kuruluna dosya tevdi edilerek, davalıların açıklanan hukuki konum ve sorumlulukları, dosyada mevcut delillerle birlikte bir bütün olarak değerlendirilip, tıbbın gerek ve kurallarına göre olayda davalıların sorumluluğunu gerektirecek ihmal ve hata bulunup bulunmadığını gösteren, nedenlerini açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun bir karar vermekten ibarettir

. Mahkemece, değinilen bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

3-Bozma nedenine göre, davacıların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle Davacı E.. B..'nun isminin karar başlığında gösterilmemiş olması bozma sebebi yapılmamıştır, 2. bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, 3. bent gereğince davacıların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 1100,00 TL duruşma avukatlık parasının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan 24,30 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 13.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11556, Karar No: 2021/13590, Tarih: 25.10.2021

**1. Ceza Dairesi         2021/11556 E.  ,  2021/13590 K.**

**"İçtihat Metni"**

(KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİ)

Kasten yaralama suçundan sanık ...'nin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 86/2, 86/3-e ve 62/1. maddeleri gereğince 150 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Keşan 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.02.2020 tarihli ve 2017/667 Esas, 2020/85 Karar sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığının 22.06.2021 tarihli ve 2021/10430 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06.07.2021 tarihli ve 2021/84206 sayılı tebliğnamesi ile Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

5237 sayılı Kanun'un 52/1 ve 2. fıkrasında yer alan “Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yedi yüz otuz günden fazla olamamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir. En az yirmi ve en fazla yüz Türk lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.” şeklindeki düzenleme karşısında, sanık hakkında 150 gün olarak hükmedilen adlî para cezasının miktarının belirlenmemesinde isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309. maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

TÜRK MİLLETİ ADINA

5237 sayılı TCK'nin "Adlî para cezası" başlıklı 52. maddesinin 1, 2 ve 3. fıkralarında yer alan, “Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir. (2) En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsî hâlleri göz önünde bulundurularak takdir edilir. (3) Kararda, adlî para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir." şeklindeki emredici hükmü karşısında, sanık hakkında kasten basit yaralama suçundan hükmolunan 150 gün adli para cezasının TCK'nin 52/2. maddesine göre adli para cezasına çevrilmemesinde isabet görülmemiştir.

Bu nedenle, Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma isteyen yazısına dayanan tebliğnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden Keşan 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/02/2020 tarihli ve 2017/667 Esas, 2020/85 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4. maddesinin (d) bendi gereğince KANUN YARARINA BOZULMASINA, sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nin 86/2, 86/3-e, 62. maddeleri gereğince belirlenen 150 gün adli para cezasının, TCK’nin 52/2. maddesi gereğince günlüğü 20 Türk Lirasından çevrilerek 3.000,00 Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına, infazın bu şekilde yapılmasına, diğer kısımların aynen bırakılmasına; dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.10.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11653, Karar No: 2012/26412, Tarih: 13.09.2012

**12. Hukuk Dairesi         2012/11653 E.  ,  2012/26412 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 12. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/02/2012

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından  düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1- İcra mahkemesinin ihalenin feshi isteminin reddine yönelik kararı yönünden,

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA),

2- İİK. nun 134/2.maddesi uyarınca ihalenin feshi talebinin reddine karar verilmesi halinde mahkeme davacıyı feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezasına mahkum eder. Yasanın bu hükmü emredici nitelikte olup kamu düzenine ilişkin bulunduğundan mahkemece re’sen uygulanmalıdır. Hukuk Genel Kurulu'nun 06.10.2004 tarih ve 2004/1-433 esas sayılı kararında da benimsendiği üzere kamu düzenine aykırılıkta aleyhe bozma ilkesi nazara alınamaz.

Somut olayda şikayetçinin  ihalenin feshi istemiyle ileri sürdüğü nedenler mahkemece incelenerek,bu talepleri yerinde görülmeyerek, ihalenin feshi istemi rededildiğinden, bu durumda mahkemece işin esasına girildiği  görülmekle, borçlu aleyhine yüzde on para cezasına hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile karar verilmemesi anılan yasa maddesine aykırılık teşkil ettiğinden kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ  : Mahkeme kararının yukarıda (2).maddede yazılı nedenlerle para cezasına hasren İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/09/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1601, Karar No: 2017/4413, Tarih: 29.05.2017

**12. Ceza Dairesi         2016/1601 E.  ,  2017/4413 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Dava : 466 Sayılı Yasa Uyarınca Tazminat

Hüküm : Davanın reddine dair hükme yönelik davacının

temyiz talebinin reddi

Davacının temyiz talebinin reddine ilişkin ek karar, davacı tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü;

07.12.2015 tarihinde davacının yokluğunda verilen hüküm, 09.12.2015 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın, davacının bir haftalık kanuni temyiz süresinden sonra 17.12.2015 tarihinde verdiği dilekçe ile temyiz talebinde bulunduğu ve mahkemece 17.12.2015 gün ve 2015/310-396 sayılı ek kararla davacının temyiz talebinin süre yönünden reddine karar verilerek ek kararın 21.12.2015 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine, davacı tarafından bu kararın 24.12.2015 tarihinde temyiz edildiği anlaşılmakla; yapılan incelemede Manisa 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 17.12.2015 gün ve 2015/310-396 sayılı ek kararında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından, davacının temyiz itirazlarının reddiyle, temyiz talebinin reddine ilişkin ek kararın isteme uygun olarak ONANMASINA, 29.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/290, Karar No: 2013/4168, Tarih: 12.03.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/290 E.  ,  2013/4168 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa 5177 sayılı Kanunla eklenen 19/son maddesi uyarınca köy boşluğu niteliğindeki taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa 5177 sayılı Kanunla eklenen 19/son maddesi uyarınca köy boşluğu niteliğindeki taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı düşülerek asgari levazım değerinin biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Ancak;

DSİ Genel Müdürlüğü, 02.11.2011 tarihli 662 sayılı K.H.K.'nin 58. maddesi uyarınca genel bütçeli idareler arasından çıkartılarak özel bütçeli idareler arasına alındığından, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olmadığı halde muafiyet kararı verilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Hüküm fıkrasının harca ilişkin bendinin çıkartılarak, yerine (Alınması gerekli 21,15-TL karar ve ilam harcı ile 21,15-TL başvurma harcının davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 12.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3504, Karar No: 2020/2745, Tarih: 04.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/3504 E.  ,  2020/2745 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2015/42-2019/140

Dava, davacılar murisi ...'ın davalı ... iş yerinde 01.03.1980-22.10.1981 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma kararından sonra ilamında belirtildiği şekilde, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde bir önceki bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Buna göre davalı işverenin kamu kurumu olduğu ve kamu kuruluşlarındaki çalışanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının esas olduğu göz önünde tutularak, davacının davasına konu çalışmanın geçtiği iddia edilen dönemin tamamına ait işveren nezdindeki puantaj kayıtları, ücret bordroları ve konuya ilişkin tüm belgeler (özellikle tamirhane bölümünde çalışanlara ait kayıtlar ve liste celp edilerek) eksiksiz olarak getirtilmeli ve bu kayıtlar davacının iddiası çerçevesinde dikkatli incelenmelidir. Bunun yanında davacılar murisi ...'ın ölümüyle sonuçlanan olayla ilgili ceza dosyası getirtilerek, bu dosya üzerinde sigortalının çalışmasına dair şahsi bilgiler araştırılmalı, davalı işveren nezdinde resmi sıfatla çalışan kişiler (müdür, amir, memur gibi) ile bordrolu çalışanlar tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, alınan bu beyanlar ile eldeki deliller bir arada değerlendirilerek hüküm kurulmalıdır. Bu sebeple mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.06.2020 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18651, Karar No: 2015/16521, Tarih: 30.12.2015

**16. Hukuk Dairesi         2015/18651 E.  ,  2015/16521 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KULLANIM KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kullanım kadastrosu sırasında ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 25811 ada 2 parsel sayılı 445 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Yasa'nın 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve krokide (A) harfi ile gösterilen 178 metrekarelik kısmın 1994 tarihinden itibaren ...'ın fiili kullanımında olup üzerindeki iki katlı binanın kendisine ait olduğu; "krokide (B) harfi ile gösterilen 242 metrekarelik kısmın ise 1994 tarihinden beri ...'nun kullanımında olup üzerindeki binanın kendisine ait olduğu, (C) ile gösterilen 25 metrekarelik kısım yol olarak kullanılmaktadır" şerhi yazılarak arsa vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... çekişmeli taşınmazın kendi fiili kullanımında bulunan kısmının eksik gösterildiği, bununda davalı ... ile olan müşterek sınırın yanlış belirlenmesinden kaynaklandığı iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine, 25811 ada 2 nolu parsel hakkında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Ek 4. maddesine göre yapılan kadastro tespitindeki gibi işlem yapılarak, "6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır. Krokisinde (A) harfiyle gösterilen 178 metrekarelik kısım 1994 yılından beri Yusuf oğlu ...’ın kullanımında olup üzerindeki 2 katlı bina kendisine aittir, (B) harfiyle gösterilen 242 metrekarelik kısım 1994 yılından beri ... oğlu ...’nun kullanımında olup üzerindeki bina kendisine aittir, (C) harfiyle gösterilen 25 metrekarelik kısım yol olarak kullanılmaktadır." ibaresi tutanağın beyanlar hanesinde belirtilmek üzere parselin tespit gibi arsa vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, temyiz karar harcı peşin yatırıldığından harç alınmasına yer olmadığına, 30.12.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5085, Karar No: 2017/16334, Tarih: 11.12.2017

**3. Ceza Dairesi         2017/5085 E.  ,  2017/16334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığına ve sanığın koruma ve tedavi altına alınmasına dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanığın suç tarihi itibariyle ve halen TCK'nin 32. maddesi kapsamında akıl hastalığı bulunup bulunmadığının, Adli Tıp Kurumu ilgili İhtisas Dairesinden veya tam teşekküllü Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinden ya da Tıp Fakültelerinin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlıklarından alınacak sağlık kurulu raporu ile tespiti gerekirken; sanığın TCK'nin 32. maddesinden yararlanacağına dair tek hekim tarafından düzenlenen rapor esas alınmak suretiyle eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 6723 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 11.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13623, Karar No: 2015/15836, Tarih: 06.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/13623 E.  ,  2015/15836 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ankara 10. İş Mahkemesi

Tarihi : 18.11.2014

No : 2013/1523-2014/1129

Sandık tazminatı alacağının tahsili davasının yapılan yargılaması sonunda; davanın kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesini tarafların avukatlarının istemesi ve davalıların avukatlarının duruşma talep etmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 06.10.2015 günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü temyiz eden davalılar adlarına Av. C. Ş. ile karşı taraf adına Av. S.. G.. geldiler. Duruşmaya başlandı. Hazır bulunanların açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde, Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

29/06/1956 tarih ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun “Müstahdem ve işçiler lehine yardım akçesi” başlıklı 468. maddesi hükmü uyarınca; “Esas mukavelede şirketin müstahdem ve işçileri için yardım sandıkları ve sair yardım teşkilatı kurulması ve idamesi maksadiyle akçe ayrılması derpiş olunabilir. Yardım maksadına tahsis olunan para ve diğer mallar, şirket mallarından ayrılarak bunlarla Medeni Kanun hükümleri dairesinde bir tesis (vakıf) meydana getirilir.”

13/07/1967 tarih ve 903 sayılı Kanunun 1. maddesiyle 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi’ne eklenen “İstihdam Edilenlere ve İşçilere Yardım Vakıfları” başlıklı 77/A maddesi ile getirilen düzenleme uyarınca; “Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesi gereğince kurulan istihdam edilenler ve işçilere yardım vakıfları ayrıca aşağıdaki hükümlere tabidirler.” denmekte olup, maddenin son fıkrasında “Faydalananlar vakfa aidat ödedikleri veya vakfı düzenleyen hükümler onlara edayı talep hususunda bir hak bahşettiği takdirde, vakfın edalarını dava yoliyle…” talep edebilecekleri hükme bağlanmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakfı” başlıklı 110. maddesi de benzer bir düzenleme içermekte olup; “Yararlananların, vakfın edimlerinin yerine getirilmesini dava yoluyla” isteyebilecekleri belirtilmektedir.

17.07.1964 tarih ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun yürürlüğe girmesi üzerine “Bankalar, sigorta şirketleri, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personelinin malûllük, yaşlılık ve ölümlerinde yardım yapmak üzere bu kanunun yayımı tarihine kadar tesis veya dernek olarak kurulmuş bulunan sandıklar, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren “…bu personelin, iş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlıyacak, birer tesis (vakıf) haline getirildikleri takdirde, bu teşekküllerin ve sandıkların personeli 506 sayılı Kanun uygulanmasında sigortalı sayılmayacakları belirtilmektedir.

İşlevi, tıpkı Sosyal Güvenlik Kurumu (devredilen SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı) gibi emeklilik sandığı niteliğinde bulunan bu vakıflar dışında bulunan, Türk Ticaret Kanunu 468. maddesi hükmü dikkate alınarak, 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin 77/A maddesi uyarınca tesis (vakıf) şeklinde yapılandırılan ve “munzam sandık - vakıf” olarak ifade de edilen yardımlaşma sandıklarından yararlananlara dava hakkı da anılan Medeni Kanun hükümleriyle tanınmıştır.

Bu tür “munzam sandık - vakıf”lara ilişkin olarak, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun “Yardımlaşma sandıkları” başlıklı 128. maddesinde; “Sigortalı çalıştırılan her türlü işlerde ve iş yerlerinde, herhangi ad altında kurulmuş veya kurulacak olan borç verme, emekli ve yardım sandıkları ve benzerleri, faaliyetlerine ve kuruluş amaçlarına göre ilgililere menfaatler sağlamaya devam edebilir” ifadeleriyle yer verilmiş olması, 1964 yılında kabul edilen 506 sayılı Kanunun Geçici 20. maddesinde tanımlanan, emeklilik sandığı niteliğinde bulunan vakıflar gibi bir yeniden yapılanma sürecine girip - girmeyecekleri yönünde oluşan tereddütleri gidermeye yönelik olup, amacı; “İş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm hallerinde bu kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları” sağlamak olan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun, “uyuşmazlıkların çözüm yeri”ni düzenleyen 134. maddesindeki “Bu kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür.” hükmü kapsamında ele alınarak, yardımlaşma sandıklarınca sağlanan, bir ekonomik, mali değerle ifade edilen yardımların dahi, sigorta kollarından sağlanan yardımlar gibi ele alınmasında yasaca imkan bulunmamaktadır.

Kaldı ki, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda da “yardımlaşma sandıkları” na ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmeyerek, bu yönde oluşan tereddütler giderilmiştir.

Davalı sandığın, Türk Ticaret Kanununda ifade edilen imkandan yararlanmak üzere, 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi 77/A maddesi uyarınca kurularak, yararlananlarına belirli şartlar altında ekonomik ve mali imkanlar sağlamayı amaçladığı, 506 sayılı Kanunun Geçici 20. maddesinde tanımlanan nitelikte emekli sandığı/vakfı niteliğinde bulunmadığı, Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 29.06.2000 gün ve 24094 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Uygulanmasına ilişkin 2 Nolu Tebliğ ekindeki “506 Sayılı Kanunun Geçici 20. maddesine Tabi Özel Emekli Sandıkları” başlıklı listede de davalı Sandığın adının geçmediği anlaşılmaktadır.