muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/11023, Karar No: 2015/19239, Tarih: 01.12.2015

Kayıp-kaçak bedeli hakkında verilen ve Dairece de benimsenen HGK'nun 21/05/2014 gün ve 2013/7-2454 Esas, 2014/679 Karar sayılı kararında da; elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile kaçak kullanılan elektrik bedellerinin abonelerden tahsili yoluna gitmenin, hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmayacağı, öte yandan, nihai tüketici olan abonenin; kayıp-kaçak bedeli gibi dağıtım şirketi tarafından faturalara yansıtılan; dağıtım bedeli, perakende satış hizmeti bedeli ve iletim bedelinin hangi miktarda olduğunu apaçık denetleyebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödediğini bilmesi, eş söyleyişle şeffaf bir hukuk devletinin vazgeçilmez unsurları olduğu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca kanunun verdiği genel ve soyut yetkiye dayanarak çıkarılan yönetmelik, kurul kararları ve tebliğlerinin de, Elektrik Piyasası Kanununun temel amaçları ve ilkelerinden olan, şeffaflık ve düşük maliyetli enerji temini unsurlarını taşıdığının kabulünün mümkün olmadığı, gerekçeleriyle; kayıp-kaçak bedelinin faturalara yansıtılamayacağına karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun; 21/05/2014 gün ve 2013/7-2454 E., 2014/679 K. sayılı kararı ile (HGK’nun 17/12/2014 tarih, 2014/7-1884 E., 2014/1045 K. sayılı ilâmı ile elektrik enerjisini kaçak kullanmayan abonelerden kayıp-kaçak bedeli alınamayacağı içtihadında bulunmuştur. Dairede Genel Kurul kararındaki ilkeleride benimseyerek, kayıp-kaçak bedeli yanında, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin de dağıtım şirketleri tarafından elektrik abonelerinden alınamayacağına karar vermiştir.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13/a-b maddesi gereğince, sanayi abone grubundan enerji alanlar ile turistik tesislerden, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren müşterilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 200 saat, iki vardiya çalışanlar için 400 saat, üç vardiya çalışanlar için 600 saat çalıştığı kabul edilir. Davacının işyerinde, 8 saat çalıştığını ve beş çalışanı olduğunu, 3 vardiya çalışılmadığı iddia edilmektedir.

Bu durumda; davacıya ait işyerinin kapasitesi, çalışan sayısı ve kaç vardiya olarak çalıştığı hususları resmî kurumlardan (belediye, vergi dairesi, ticaret odası vs.) sorularak, gerektiğinde de mahallinde keşifde yapılarak; EPMH Yönetmeliğinin 13. maddesi gereğince inceleme ve araştırma yapılmak suretiyle üç kişilik uzman bilirkişi heyetinden ihtilafı çözücü davacının kaç vardiya ile çalıştığı hususu açıklığa kavuşacak şekilde ve ayrıca kayıp-kaçak, dağıtım, iletim ve perakende satış hizmet bedelleri dahil edilmeden davacının sorumlu olduğu, başka bir deyişle davalının talep edebileceği miktarın belirlenmesine ilişkin alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 01.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/41231, Karar No: 2019/194, Tarih: 15.01.2019

**4. Ceza Dairesi         2014/41231 E.  ,  2019/194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1) Sanık ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen diğer sanık ...’ın, alacak verecek meselini konuşmak üzere katılanın iş yerine gittiklerinde aralarında çıkan tartışma sırasında sanık ...'ın katılana “ben o parayı senden alacağım, senin ayağına sıktıracağım, sen de bunu göreceksin” demek suretiyle tehdit ettiğinin iddia ve kabul edilmesi karşısında; ani çıkıp gelişen olayda sanığın hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık ... ile birlikte tehdit eylemini ne şekilde fikir ve irade birliği içinde işledikleri tartışılıp tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik kovuşturma ve yetersiz gerekçeyle TCK'nın 106/2-c maddesi uyarınca hüküm kurulması,

2) Kabul ve uygulamaya göre de;

a) Uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında TCK'nın 53. maddesinin uygulanmaması,

b) Sanık hakkında hükmolunan temel cezanın alt sınırdan belirlenmesine karşın erteleme sonucu belirlenen denetim süresinin yasal ve yeterli gerekçe göstermeden üst sınırdan gösterilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık ...’ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 15/01/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8821, Karar No: 2015/11463, Tarih: 28.04.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/8821 E.  ,  2015/11463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibine başlanıldığı ve borçluya örnek 9 nolu ödeme emri tebliğ edilip takibin kesinleştiği, borçlu ... Otomobilcilik A.Ş.'nin icra mahkemesindeki başvurusunda; borçlu şirket adına kayıtlı ... ilçesi 160 ada 369 parselde kayıtlı taşınmazın ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2000/1508 Talimat sayılı dosyası ile satılıp satış bedelinin 6.268.303,25 TL olarak dosyaya geldiği, 14.03.2013 tarihli sıra cetveli ile dosyaya gelen bedelden 1. sıra ipotek alacaklısı olan alacaklı ...Araçlar İmal ve Satış A.Ş.'ye 1.066.240 TL ödeme yapıldığı, borçlu şirketin takip konusu alacağın 858.141 TL'lik kısmını kabul ettiğinden alacaklıya fazla ödenen 210.492,77 TL'nin iadesi için muhtıra çıkarılması taleplerinin icra müdürlüğünce alacaklı tarafın açtığı ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07.10.2010 tarihli, 2007/703-2010/540 sayılı itirazın iptali davasının kabulüne karar verildiği gerekçesi ile reddedildiği, itirazın iptali kararının henüz kesinleşmediğinden bahisle icra müdürlüğü işleminin iptali talebinde bulunduğu, mahkemece, şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Borçlunun icra mahkemesine başvurusu, icra takip dosyasında fazla tahsilat yapıldığı nedeniyle fazla ödemenin iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir. Başvuru bu haliyle İİK'nun 361. maddesine dayalı şikayet niteliğindedir.Bu durumda mahkemece, Yargıtay denetimine imkan verecek şekilde bilirkişi incelemesi yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yazılı gerekçe ile şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5684, Karar No: 2015/10123, Tarih: 06.05.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/5684 E.  ,  2015/10123 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/11/2014

NUMARASI : 2014/601-2014/618

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme ve işlem yapılmıştır.

Mahkemece 1347 parsel yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 12 parsel yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı BOTAŞ 1347 parselin heyelan bölgesinde olduğundan dolayı kamulaştırılmasından vazgeçildiğini bildirmiştir.

Bu durumda 1347 parselin tespit edilen bedelinin iadesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru değilse de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden;

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 2 nolu bendinin sonuna (4.655,46-TL bedelin davalılardan alınarak davacı kuruma iadesine) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 06.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13715, Karar No: 2022/15867, Tarih: 13.12.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/13715 E.  ,  2022/15867 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

No :

Dava, 5434 sayılı Yasa kapsamında geçen fiili hizmet zammı süresi dikkate alınarak, 01.05.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile faizi ile birlikte Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasında ve davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde 5434 Sayılı Yasaya tabi olarak subay (pilot) olarak çalıştığını, istifa ettiğini, istifa sonrasında özel havayollarında çalışmaya başladığını, 17.04.2019 tarihinde Kuruma başvurarak fiili hizmet süresinin tespitiyle, işbu sürelerin sigortalılık başlangıç tarihinden ve emeklilik yaş haddinden geriye çekilmesi suretiyle yaşlılık aylığı bağlanmasını talep ettiğini, Pendik SGM tarafından 13.06.2019 tarihinde verilen cevapta davacının 52 yaşını doldurduğu tarihte emekli olabileceğinin bildirildiğini, bu hesaplamanın yanlış olduğunu, davacının fiili hizmet zammı süresinin 4 yıl, 4 ay 15 gün olduğunu, mevzuata göre bu sürenin tamamının sigorta başlangıç tarihinden geri çekilmesi gerektiğini, davacının Pendik SGM’ye 17.04.2019 tarihinde emeklilik aylığı bağlanması için başvuru yapması nedeniyle 01.05.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğini, bu nedenle davacının hak etmiş olduğu, 4 yıl, 4 ay 15 gün fiili hizmet zammı süresinin tamamının sigorta başlangıç tarihinden geri çekilmesini, geri çekilme neticesinde bulunacak emeklilik yaş haddinden de işbu sürelerin düşülerek, emeklilik tarihinin 03.02.2019 tarihi olarak tespitini, 01.05.2019 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanmasını talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP:

Davalı vekili, davacının fiili hizmet zammı süresinden dilekçesinde talep ettiği şekli ile yararlanmasının yasal olarak mümkün olmadığını, davanın yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II-CEVAP:

Davalı vekili, davacının fiili hizmet zammı süresinden dilekçesinde talep ettiği şekli ile yararlanmasının yasal olarak mümkün olmadığını, davanın yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın kabulü ile; davacıya 01/05/2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine ve bu tarihten sonra ödenmesi gereken aylıkların 01/08/2019 tarihi başlangıç kabul edilerek her bir aylık için aylığa hak kazanılan tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, dair karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi; 23.05.2002 tarihine kadar davacının 3 yıl 11 ay öğrencilik, 6 yıl 8 ay 8 gün muvazzaf subaylık ve bu süreyle orantılı olarak (1 yıl 8 ay 2 gün) fiili hizmet süresi zammı bulunduğu ve böylece 23.05.2002 tarihindeki tüm hizmetinin 12 yıl 3 ay 10 gün olduğu ve 506 sayılı Kanun'un Geçici 81.maddesinin B bendinin (ı) alt bendine göre 25 yıl sigortalılık süresi, 52 yaş ve 5525 gün primi bulunması halinde yaşlılık aylığına hak kazanacağı, başvuru tarihi itibariyle prim gün sayısı koşulunu sağladığı,

52 yaşını 18/06/2025 tarihinde dolduracağı, 5434 sayılı Kanun'un 205/son ve 506 sayılı Kanun'un Ek 39. maddesi gereğince fiili hizmet süresi zammının tamamının yaş haddinden indirilmesi gerektiği, buna göre 03/02/2021 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı koşullarını sağlayacağı, mahkemece davacının 4 yıl, 4 ay, 15 gün fiili hizmet zammı süresinin hem sigortalılık başlangıcını, hem de yaş koşulunu geriye götürecek şekilde uygulanması gerektiği belirtilerek davacının 01.05.2019 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığına dair hatalı bilirkişi raporu dayanak alınarak yaşlılık aylığı koşullarının hatalı tespit edildiği anlaşılmaktadır.

506 sayılı Kanun'un Geçici 81.maddesine göre yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları belirlenirken, 23.05.2002 tarihi itibariyle hesaplanacak olan sigortalılık süresine fiili hizmet zammı süresinin tamamının değil de 23.05.2002 tarihine kadar olan hizmeti ile orantılı kısmının ilave edilmesi suretiyle yaşlılık aylığı koşullarının bulunması ve yaş haddinden fiili hizmet zammı süresinin tamamının indirilmesi gerektiği gözetilmeden hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Mahkemece, yazılı şekilde "Davacının 4 yıl, 4 ay, 15 günlük fiili hizmet zammı süresinin tamamının yaş haddinden indirilmesi ve hizmet başlangıç tarihinden geriye çekilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi; Kurumun, davacının yaşlılık aylığına hak kazanması için 52 yaşını doldurması gerektiğini savunarak fiili hizmet süresi zammını yaştan düşmeme biçimindeki işlemi de 506 sayılı Kanun’un Ek 39. maddesi karşısında hukuka uygun değildir.

Mahkemece, yazılı şekilde "Davacının 4 yıl, 4 ay, 15 günlük fiili hizmet zammı süresinin tamamının yaş haddinden indirilmesi ve hizmet başlangıç tarihinden geriye çekilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi; Kurumun, davacının yaşlılık aylığına hak kazanması için 52 yaşını doldurması gerektiğini savunarak fiili hizmet süresi zammını yaştan düşmeme biçimindeki işlemi de 506 sayılı Kanun’un Ek 39. maddesi karşısında hukuka uygun değildir.

Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında, mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 23.05.2002 tarihi itibariyle davacının 506 sayılı Yasanın geçici 81. maddesinin B/ı alt bendi kapsamında olduğunun ve 506 sayılı Kanun'un Ek 39. maddesi gereğince davacının fiili hizmet zammı süresinin tamamının Geçici 81/1-B-ı maddesinde belirtilen yaş haddinden indirilmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-2 bendine göre kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacının fiili hizmet zammı süresinin 506 sayılı Kanun’un Ek 39. maddesi gereğince Geçici 81. maddede belirtilen yaş haddinden indirilmesi gerektiğinin tespitine, fazla istemin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;

a) Davalı kurum vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ... anadolu 29. iş mahkemesi'nin 27/10/2020 tarihli, 2019/168 Esas - 2020/537 Karar sayılı kararının hmk'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 23/05/2002 tarihi itibariyle davacının 506 sayılı Yasanın geçici 81. maddesinin b/ı alt bendi kapsamında olduğunun ve 506 sayılı Kanun'un ek 39. maddesi gereğince davacının fiili hizmet zammı süresinin tamamının geçici 81/1-b-ı maddesinde belirtilen yaş haddinden indirilmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya dair istemin reddine, dair karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, ilk derece mahkemesince verilen kararı yerinde olduğunu, ilk derece mahkemesi gibi karar verilmesi gerektiğini esasen bu kararın usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek verilen son kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, Kurum işlemlerine herhangi bir hatanın mevcut olmadığını aslen asıl ve birleşen davaların reddi yerine yazılı şekilde kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davacı, 5434 sayılı Yasa kapsamında hak kazandığı fiili hizmet süresi zammının tamamının tahsis şartlarında sigortalılık başlangıç tarihinden geriye çekilmesi ile bulunacak sigortalılık süresine göre tabi olunması gereken yaş haddinden de düşülerek, kendisine 01.05.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması ile yasal faizleri ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini talep etmiştir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davacı, 5434 sayılı Yasa kapsamında hak kazandığı fiili hizmet süresi zammının tamamının tahsis şartlarında sigortalılık başlangıç tarihinden geriye çekilmesi ile bulunacak sigortalılık süresine göre tabi olunması gereken yaş haddinden de düşülerek, kendisine 01.05.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması ile yasal faizleri ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini talep etmiştir.

Uyuşmazlık, 5434 sayılı Yasanın 32. vd. maddeleri hükümlerince hak kazanılan fiili hizmet zammının hizmet birleştirilmesi ve tahsis aşamasında nasıl dikkate alınması gerektiği ile bu sürenin 2829 sayılı Yasanın 8. maddesi gereğince uygulanması gereken 506 sayılı Yasa kapsamındaki tahsis işlemlerinde sigortalılık başlangıç tarihinden geriye gidilmek suretiyle sigortalılık süresine eklenip eklenmeyeceği ve bu süre üzerinden belirlenecek yaş haddinden de düşülüp düşülemeyeceği hususundadır.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından, öncelikle davacının hak kazandığı fiili hizmet zammı kavramı, niteliği ve 5434 sayılı Yasadaki itibari hizmete ilişkin hükümlerin varlığı ile 506 sayılı Yasa kapsamında yer alan itibari hizmet süresi kavramları ile birlikte yaşlılık aylığı tahsis koşulları üzerinde durulmalıdır.

5434 sayılı Yasanın 10. kısmında (31. ila 34. maddeleri arasında) fiili hizmet müddeti, 11. kısmında (35 ila 38. maddelerinde) ise itibari hizmet süresi düzenlenmiştir.

5434 sayılı Yasanın 31. maddesinde “Fiili hizmet müddeti; iştirakçinin 30 uncu madde gereğince bu kanunla tanınan haklardan faydalanmaya başladığı tarihten itibaren tam kesenek vermek suretiyle geçirdiği müddet” olarak tanımlanmış, 32. maddesinde; İştirakçilerin, 5434 sayılı Yasa kapsamında kesenek ödenen her yılı için görevlerine göre eklenecek fiili hizmet zamları belirlenmiş ve 32’nci maddede gösterilen vazifelere yılbaşından sonra girenlerin fiili hizmet müddet zamlarının, girdikleri ay hariç olmak üzere, o yılın geri kalan ayları için ve yılsonundan önce ayrılanların fiili hizmet müddeti zamlarının, ayrıldıkları ay da dâhil olmak üzere, yılın geçmiş ayları için hesaplanacağı belirtilmiş, ayrıca fiili hizmet müddeti zamlarının, emeklilik işlemlerinde fiili hizmet sayılacağı fakat toplamının 8 yılı geçemeyeceği belirtilmiş olsa da, Lokomotif makinist ve ateşçilerin bu süreden istisna olduğu, son olarak 34. maddesinde ise, fiili hizmet sürelerinin her yıl ilgili kurumlarınca, yılsonlarından itibaren 3 ay içinde Sandığa göndermeye ilişkin zorunluluk düzenlenmiştir.

Eklemek gerekirse; 5434 sayılı Yasanın geçici 205. maddesinde de, 32’inci madde gereğince fiilî hizmet sürelerine zam yapılanların bu maddede belirtilen yaş hadlerinden, hizmetlerine eklenen fiilî hizmet süresi zammı kadar indirim yapılır. Hükmü yer almaktadır.

Eklemek gerekirse; 5434 sayılı Yasanın geçici 205. maddesinde de, 32’inci madde gereğince fiilî hizmet sürelerine zam yapılanların bu maddede belirtilen yaş hadlerinden, hizmetlerine eklenen fiilî hizmet süresi zammı kadar indirim yapılır. Hükmü yer almaktadır.

5434 sayılı Yasada düzenlenen “itibari hizmet” süresi ise, 35. maddede “Bu kanun gereğince bağlanacak aylıklar ve yapılacak kesenek iadesi ve toptan ödemelerin hesabında fiili hizmet müddetlerine eklenen süredir” şeklinde tanımlanmış, 36. maddede; iştirakçilerin, görevlerine göre fiili hizmet sürelerinin her yıl için fıkralarında gösterilen itibari hizmet süreleri ekleneceği belirtilmiş ve açıkça (zamlar hariç) tutulmuş olup, toplamlarının 3 aydan az ve toplamı 5 yıldan fazla olamayacağı belirtilmiştir.

506 sayılı Yasanın ek 5. maddesinde de “itibari hizmet süresi” kavramına yer verilmiş olup, bu maddede ise, “506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, kanunda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.” hükmü ile öncelikle; 18.02.2000 tarihli 1997/1 Esas ve 2000/1 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’na göre, salt sigortalılık süresine eklenmesi gereken süre olarak tanımlanmıştır.

506 sayılı Yasanın Ek 39'uncu maddesinde de "Bu Kanunun Ek 5 ve Ek 6’ncı maddeleri gereğince sigortalılık süresine ilave edilen gün sayıları, beş yıldan çok olmamak üzere bu Kanun'un 60. ve Geçici 81'inci maddelerinde belirtilen yaş hadlerinden indirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Konu, son olarak 5510 sayılı Yasa ile düzenlenmiş ve 01.10.2008 günü itibarıyla aynı tarihte yürürlüğe giren “Fiili hizmet süresi zammı” başlıklı 40. maddesinde, belirtilen iş yerlerinde ve işlerde çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu iş yerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiili hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç, sigortalının kapsamdaki iş yerleri ile birlikte işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalmasının şart olduğu açıklanmıştır.