muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/733, Karar No: 2019/5373, Tarih: 12.06.2019

2- Dava, davacı ile davalılardan Mensure ve ... arasındaki sözlü hisse devir sözleşmesi uyarınca davacı tarafından verilen hisse bedelinin iadesi amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkin olup uyuşmazlık; davacı tarafından ödenen hisse bedelinin belirlenmesi ile iade sorumlusunun kim olduğu noktalarında toplanmaktadır.

HMK’nın ispat yükünü düzenleyen 190. maddesine göre ispat yükü; kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince de, kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimse iddia ettiği olayı kanıtlamakla yükümlüdür. Davacı ise hukuki ilişkinin değeri itibarıyla iddiasını ancak yazılı delil ile ispat edebilir. Bu yazılı delil, tarafların getirecekleri ve onların imzalarını taşıyan bir belge olmalıdır.

Somut olayda davacı, hisse bedelinin devri için davalılara ödemiş olduğu 62.000,00 TL’nin iadesini talep etmiş, davalı ... ve ... ise savunmalarında hissenin 3.000,00 TL kaparo olmak üzere toplamda 9.000,00 TL bedelle satıldığını beyan etmişlerdir. Nitekim davacı tarafından sunulan ve davalılardan ...’in imzasını taşıyan ve itiraza uğramayan tarihsiz, “Sayın .....” ile başlayan yazılı belgede cafenin satış bedelinin tamamının alındığı açıkça yazmaktadır. Toplanan deliller, dosya kapsamı ve davalıların kabulünden cafe satış bedelinin 9.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar davacı tarafından dava dışı ...’ın düzenlediği 10.06.2013 tarihli, kaparo bedelinin alındığına ilişkin belgede “... 6.0000 TL’lik senet alınacaktır.” şeklindeki ibareye dayanılarak alacak talebinde bulunulmuş ise de, davalılardan Halil ve ...’in bahsi geçen belgede imzası bulunmamaktadır. Bu halde belgenin davalı ... ve ...’i bağlamayacağı açıktır.

Ayrıca, davalı ...’in ikrarını içeren yazılı belge ve dosyaya sunulan vekaletname birlikte değerlendirildiğinde, adı geçen davalının hisse sahibi ... adına vekil sıfatıyla hareket ettiği tespit edilememiştir.

Hal böyle olunca bölge adliye mahkemesince; yukarıda ifade edilen yasa hükümleri ve açıklamalar ile davalıların kabulü de dikkate alınmak suretiyle, davalı ... ve Mensure’nin 9.000,00 TL üzerinden sorumlu tutulup bu yönde karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun 371. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ve davalılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 12.06.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/20141, Karar No: 2023/5480, Tarih: 12.10.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/20141 E.  ,  2023/5480 K.**

**"İçtihat Metni"**

T U T U K L U

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/863 E. 2023/1786 K.

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Red - onama

I. Mala Zarar Verme Suçundan Kurulan Hükmün Temyiz İncelemesinde:

Sanık hakkında, Ağrı 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.01.2023 tarihli ve 2022/565 Esas, 2023/37 Karar sayılı kararı ile mala zarar verme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 151/1. maddesi uyarınca kurulan "4 ay hapis" cezası ile mahkûmiyet hükmüne konu cezanın türü ve miktarları ile istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen düzeltilerek esastan ret kararı ve bu karara yönelik temyizin niteliği karşısında;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/2-b maddesinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, 5271 sayılı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, sanık müdafiinin temyiz isteminin, aynı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

II. Hırsızlık Suçundan Kurulan Hükmün Temyiz İncelemesinde:

İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Kanun’un 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

1. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.12.2022 tarihli ve 2022/2270 Esas numaralı iddianamesiyle sanık hakkında gece vakti müştekinin boş olan evine girerek elektrik anahtarlarını, elektrik anahtar kasalarını ve elektrik sayacından sokaktaki elektrik direğine uzanan kabloyu çalarak bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık suçunu işlemesi nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 142/2.h, 143/1, 53/1, 58, 63/1. maddeleri uyarınca cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmıştır.

B. Ağrı 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.01.2023 tarihli ve 2022/565 Esas, 2023/37 Karar sayılı kararı ile sanığın hırsızlık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h, ve 143. maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

B. Ağrı 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.01.2023 tarihli ve 2022/565 Esas, 2023/37 Karar sayılı kararı ile sanığın hırsızlık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h, ve 143. maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

C. Anılan kararın sanık ve müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 22.03.2023 tarihli ve 2023/863 Esas, 2023/1786 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında tekerrüre esas alınan suçu işlediği sırada 18 yaşından ... olması nedeniyle tekerrüre esas alınması gereken ilamın Ağrı 3.Asliye Ceza Mahkemesinin, 2015/97 Esas ve 2015/201 Karar sayılı ilamı olması gerektiği belirtilerek düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

2. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteminin; teşhisin doğru olmadığında, sanığın suçu işlediğinin ... olmadığına, sanık hakkında matbu gerekçelerle takdiri indirim nedenlerinin uygulanmadığına dair olduğu tespit edilmiştir.

3. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1.Sanığın gece vakti katılanın boş olan evine girerek pencereye, prizlere ve kablolara zarar vererek mala zarar verme suçunu, ... içinde bulunan kabloları, elektrik anahtarlarını, elektrik anahtar kasalarını ve elektrik sayacından sokaktaki elektrik direğine uzanan kabloyu alarak bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık suçunu işlediği anlaşılmakla, 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h, 143, 53 ve 58. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

2.Tanık M.V.'nin aşamalardaki beyanında; kolluk aşamasında teşhis ettiği sanığı ... duvarına yapışık olan elektrik sayacından kabloyu sökerken ve yine elektrik direğine yakın olan kısımları sökmeye çalışırken gördüğünü, sanığın elinde pense olduğunu ve sanığın kendisini görünce bulunduğu yerden atlayıp kaçtığını belirttiği anlaşılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiş yalnızca sanık hakkında tekerrüre esas alınan suçu işlediği sırada 18 yaşından ... olması nedeniyle tekerrüre esas alınması gereken ilamın Ağrı 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 2015/97 Esas ve 2015/201 Karar sayılı ilamı olması gerektiği belirtilerek düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

4. GEREKÇE

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiş yalnızca sanık hakkında tekerrüre esas alınan suçu işlediği sırada 18 yaşından ... olması nedeniyle tekerrüre esas alınması gereken ilamın Ağrı 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 2015/97 Esas ve 2015/201 Karar sayılı ilamı olması gerektiği belirtilerek düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

4. GEREKÇE

Tanık M.V.'nin aşamalardaki istikrarlı beyanı, soruşturma aşamasındaki teşhis tutanağı, duruşmadaki teşhisi ve sanığın olay günü nerede olduğuna dair mantıklı ve makul bir savunma getirmediği, bu nedenle sanığın atılı suçları işlediğine dair kabulde herhangi bir isabetsizlik görülmemiş, tanık ile sanık arasında tanığın atfı cürüm niteliğinde beyanda bulunmasını gerektirir herhangi bir husumetin bulunmadığı, sanığın savunmasının soyut kaldığı ve Mahkemenin takdiri indirim hükümlerini uygulamama gerekçesi yasal ve yerinde görüldüğünden sanık müdafiinin temyiz istemleri yönünden hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 22.03.2023 tarihli ve 2023/863 Esas, 2023/1786 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302/1. maddesi gereğince, Tebliğname'ye uygun olarak TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Ağrı 2. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2376, Karar No: 2015/1762, Tarih: 16.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2013/2376 E.  ,  2015/1762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/11/2012

NUMARASI : 2012/436-2012/451

Taraflar arasındaki “endüstriyel tasarım belgelerinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesince (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) davanın reddine dair verilen 11.05.2010 gün ve 2008/53 E., 2010/147 K. sayılı kararın incelenmesi davacılar vekilince istenilmesi üzerine, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06.02.2012 gün ve 2010/9988 E., 2012/1445 K. sayılı ilamı ile;

(…Davacı vekili, davalıların “masa” adlı tasarımları için endüstriyel tasarım belgesi aldıklarını, tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bulunmadığı ve teknik bakımından tasarımcıya seçenek bırakmadıklarını ileri sürerek davalı Bürotime Mobilya Sanayi Ticaret Ltd.Şti.'ne ait “masa”, diğer davalı T....Mobilya Sanayi Ve Ticaret A.Ş:'ye ait “masa” ve “masa ayağı profili” isimli endüstriyel tasarım belgelerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacıların çoğu ürünlerinin müvekkili firmanın tasarımlarının birebir kopyası olup derdest davalarının bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre bilirkişiler raporu doğrultusunda dosyaya sunulmuş olan kataloglarda tarih olmadığı, katalogda yer alan ürünlerin davalı taraf tasarımlarından daha eski tarihli oldukları yönünde her hangi bir bilginin de bulunmadığı, deliller arasındaki tarih karşılaştırılmasının yapılamadığı, bu itibarla katalogların tek başına bir hükümsüzlük nedeni oluşturduğundan söz edilemeyeceği, yine katalogda yer alan ürünlerin davalı taraf tasarım tescil başvurusundan önce üretilip, piyasaya sürüldüklerinin ve ayrıca ürün kodlarını içeren faturalar gibi başkaca delillerle ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece somut uyuşmazlığın çözümünün özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi görüşüne başvurulmuş ancak bu yolda alınan hukukçu bilirkişi görüşü benimsenmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa uyuşmazlık, 554 sayılı KHK hükümlerinden kaynaklandığına göre dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olup olmadığı hususunda tasarımcı bilirkişi görüşü alınması gerekirken yukarıda açıklandığı üzere konusunda uzman olmayan hukukçu bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacılar vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, endüstriyel tasarım belgelerinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacılar vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, endüstriyel tasarım belgelerinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.

Davacılar vekili; davalıların "masa" ve “masa ayağı” tasarımları için aldıkları endüstriyel tasarım belgelerine konu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bulunmadığı ve teknik bakımından tasarımcıya seçenek bırakmadığını ileri sürerek endüstriyel tasarım belgelerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili; davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece; davanın reddine dair verilen kararın davacılar vekili tarafından temyizi üzerine; Özel Dairece hüküm yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuş, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici nitelikte olup olmadığının tespiti için mahkemece alınan hukukçu bilirkişi raporunun yeterli olup olmadığı, dosya kapsamına göre tasarımcı bilirkişi görüşü alınmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle endüstriyel tasarım hukukuna ilişkin açıklama yapılmasında yarar bulunmaktadır.

Tasarım hukuku ilk olarak 16. yüzyılda Fransa’da tekstil ürünlerindeki desenlerin başkaları tarafından taklit edilmesinin önüne geçmek için geliştirilmeye başlanmıştır. Ülkemizde ise, 1995 yılına kadar 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda yer alan hükümler ile (FSEK m.2, m.4) koruma sağlanırken, 24.06.1995 tarihinde 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (554 sayılı KHK) çıkartılmıştır.

Anılan Kararname ile koruma altına alınmak istenen tasarım, kavram olarak; bir ürün veya ürün parçasının görünümüdür (Ünal Tekinalp, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2012, Beşinci Bası, s.661).

554 sayılı KHK’nin 3. maddesindeki tasarım tanımı ise; “bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütünü” şeklindedir.

Kararnamede “endüstriyel” kelimesinin kullanılmasının sebebi ise; endüstriyel yolla üretilen ürün tasarımlarına endüstriyel tasarım denmesidir. Bunlar seri imalata konu ürünlerdir.

Korumanın kapsamı, ürünün görünüm özellikleriyle sınırlıdır (Karahan/Suluk/Saraç/Nal; y.a.g.e.; s. 285).

Kararnamede “endüstriyel” kelimesinin kullanılmasının sebebi ise; endüstriyel yolla üretilen ürün tasarımlarına endüstriyel tasarım denmesidir. Bunlar seri imalata konu ürünlerdir.

Korumanın kapsamı, ürünün görünüm özellikleriyle sınırlıdır (Karahan/Suluk/Saraç/Nal; y.a.g.e.; s. 285).

Ülkemizde tasarım tescilleri, Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından yapılmakta olup bir endüstriyel tasarımın 554 sayılı KHK hükümlerine göre korunabilmesi için tasarımın tescil edilmesi gereklidir. Bu tescil ilkesi, tescilsiz tasarımların korunmayacağı anlamına gelmez. Tescilsiz tasarımlar genel hükümlere göre korunacaktır (Tekinalp, y.a.g.e. s.674).

554 sayılı KHK’nın 9. maddesi gereğince tescilli bir tasarımın, hukuken korumadan yararlanabilmesi için bazı özelliklere sahip olması gerekir ki; bunların en başında kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı olmama hali gelir . “Koruma Şartları” başlığı altında düzenlenen 5.6 ve 7. maddelerinde yeni ve ayırt edici nitelikteki tasarımların korunacağı belirtilmiştir. Koruma kapsamı dışında kalan diğer haller ise Kararnamenin 10. maddesinde düzenlenmiş olup yenilik ve ayrıt edicilik vasıfları bulunmayan tasarımlar ile tasarımcıya seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımların koruma kapsamı dışında bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

Yenilik ve ayırt edicilik incelemesi, önceden mevcut bulunan tasarımlar ile ihtilaf konusu olan tasarımın kıyaslanarak değerlendirilmesi işlemidir. Yenilik (m.6) unsurunun belirlenmesinde, tasarımının, önceki mevcut bir tasarımın aynısı olup olmadığı incelenir.Ayırt edicilik (m.7) ise; yeni olan bir tasarımın ortak özelliklerinin dışında ve bilgilenmiş kullanıcı gözüyle kıyaslanan diğer tasarımlardan farklı kılan özelliklerdir.

TPE, başvuruya konu tasarımın yeni ve ayırt edici nitelik taşıyıp taşımadığını incelememektedir (Esas İnceleme). TPE, sadece, başvuruda gerekli evrakın verilip verilmediği, başvuru ücretinin yatırılıp yatırılmadığı gibi şekli hususları inceler (Şekli İnceleme). Ülkemizde tasarım tescilleri bakımından yayıma dayalı itiraz sistemi benimsenmiştir. Çünkü esas incelemeyi yapmak oldukça zaman alıcı ve masraflı bir iştir. Kaldı ki, esas inceleme sistemini benimseyen ülkelerde bu incelemeye tabi tutulan tasarımların birçoğu daha sonra mahkemeler tarafından özgün olmadığı gerekçesiyle iptal edilmektedir. Bu da göstermektedir ki, pratikte esas inceleme sağlıklı bir şekilde zaten yapılamamaktadır. Bu inceleme esasen uyuşmazlık halinde mahkemeler önünde yapılabilmektedir.

Türk Hukukunda “hükümsüzlük” ancak mahkeme önünde ileri sürülebilir. TPE, bir tasarımın hükümsüz olup olmadığı konusunda bir karar veremez ancak itiraz prosedürü çerçevesinde tasarımın koruma şartlanın karşılanmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddedebilir (Karahan/Suluk/ Saraç/Nal; y.a.g.e., s.290).

Türk Hukukunda “hükümsüzlük” ancak mahkeme önünde ileri sürülebilir. TPE, bir tasarımın hükümsüz olup olmadığı konusunda bir karar veremez ancak itiraz prosedürü çerçevesinde tasarımın koruma şartlanın karşılanmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddedebilir (Karahan/Suluk/ Saraç/Nal; y.a.g.e., s.290).

Hangi hallerde mahkemelerce hükümsüzlük kararı verileceği 554 sayılı KHK’nın 43. maddesinde sayılı olarak (numerus clausus) belirlenmiştir. Bunlar, tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması, teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi, tasarımın kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olması, tasarımın gerçek sahibinin başkası olması, sonradan kamuya açıklanmış olmakla birlikte, aynı veya benzer başka bir tasarımın başvuru (veya varsa rüçhan) tarihinin daha önce olması halleridir. Anılan hususlar genel olarak YHGK’nın 27.03.2013 gün ve 2013/11-209E., 2013/399 K sayılı kararında da vurgulanmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamaların ışığı altında somut olaya gelince; hükümsüzlüğü istenilen 2006/416 numaralı "masa", 2005/8653 numaralı “çoklu masa” ve 2003/2992 numaralı "masa ayağı profıli" tasarım olarak davalılar adına tescil edilmiştir. Mahkemece, tasarımların yenilik ve ayırtedicilik vasıflarının bulunup bulunmadığı ve teknik bakımdan tasarımcıya seçenek bırakmayan tasarımlardan olup olmadığı iddialarının tespiti yönünden hukukçu bilirkişiden görüş alınmış, bilirkişi raporunda bir kısım masa tasarımları yönünden yeni ve ayıredicilik vasıflarının bulunmadığı hususu kataloglarda sunulan masa görüntüleri karşılaştırılarak tespit edilmeye çalışılmış ise de teknik özellikleri bakımından üreticiye seçenek bırakıp bırakmadığı, harc-ı alem olup olmadığı, tasarımların yeni ve ayıredici özelliklerinin bulunup bulunmadığı belirtilmemiştir. Esasen bu hususlar bilirkişinin uzmanlık alanı dışındadır. Dosya içinde mevcut tespit bilirkişi raporları ile ceza dosyasının yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporları da dava konusu iddialar yönünden yeterli ve uyumlu tespitler içermemektedir.

Bu durumda mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, içinde tasarım konusunda uzman bilirkişi ya da bilirkişilerin bulunduğu yeni bir bilirkişi kurulundan dosyadaki raporlar arasındaki duraksamayı gideren ve davacıların itirazlarını da karşılayacak şekilde rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.03.2007 gün ve 2007/11-154 Esas, 2007/168 Karar sayılı ilamı ile 07.03.2007 gün 2007/11-94 Esas, 2007/113 K, 12.03.2008 gün ve 2008/11-234 E.,2008/244 Karar sayılı kararlarında da aynı hususlar benimsenmiştir.

Öte yandan; davanın konusu olan ve davalı adına tescilli 2003/2992 sayılı “masa ayağı profili” tasarımı bir profil tasarım kesiti niteliğindedir. 554 sayılı KHK'nın 3. maddesi uyarınca profil tasarımlarının korunabilmesi için tasarımın uygulandığı nihai ürün halinin görülebilir nitelikte olması gerekir. Bu ürünün üretim aşamalarında görünen kısımları 554 sayılı KHK'nın 3. vd. maddeleri kapsamında tasarım olarak nitelendirilemez. Bu bakımdan, 2003/2992 sayılı profil tasarımı kesitinin ne suretle tasarım olarak tescilinin mümkün olacağı hususunun da tespiti bakımından tasarımcı uzman bilirkişi görüşü alınmalıdır.

Hal böyle olunca; yerel mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ:Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile; direnme kararının Özel Daire bozma ilamında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 16.09.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1843, Karar No: 2017/3426, Tarih: 13.03.2017

**8. Hukuk Dairesi         2015/1843 E.  ,  2017/3426 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesat Aidiyetinin Tespiti

KARAR

Dava konusu olan ve köy boşluğunda bulunan yere ait kamulaştırma haritası ve ilgili olan kamulaştırma belgelerinin ilgili kurumdan getirtilerek dosya arasında konulması ve ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Dairemize gönderilmesi için Yerel Mahkeme'ye GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.