muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/26763, Karar No: 2016/6531, Tarih: 14.03.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/26763 E.  ,  2016/6531 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanık hakkında 6136 sayılı yasaya muhalefet suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas-2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümler iptal edilmiş ise de, bu husus infaz aşamasında dikkate alınabileceğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık müdafiinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem uygun olarak ONANMASINA,

2) Sanık hakkında yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mahkemenin kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamenin bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

a) Sanık savunması, mağdur beyanı, olay yerine ilişkin görüntüler ile fotoğraflar ve dosya kapsamına göre sanığın nişanlısına mağdur ...'un erkek kardeşi Nihat'ın mesaj atması üzerine, sanığın mağdur ve kardeşinin işlettiği işyerine giderek mağdur ...'un kardeşi ile konuşmak istediği, sanığın 'ı dışarı çağırdığı ve aracına geçerek beklediği esnada sanığın araca çağırması üzerine mağdurun kardeşini geriye çekip sanığa senin derdin ne diyerek yumruk atmaya çalıştığı, sanığın mağduru itekleyerek kapıyı kapatmaya çalıştığı sırada mağdur ve yanındakilerin sanığın bulunduğu araca saldırmaları ve mağdurun sanığa küfretmesi üzerine sanığın mağduru kasten yaralaması

eyleminde sanık lehine 5237 sayılı TCK'nin 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının karar yerinde tartışılmaması,

b) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas- 2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinde belirilen hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı kanunun 8/1. maddesiyle yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 14/03/2016 gününde oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı kanunun 8/1. maddesiyle yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 14/03/2016 gününde oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Sanık ...'ın, ile evlenmek için her ikisinin birlikte kaçtıkları, 'nın daha evvel mağdur ...'un kardeşi olan ...'ın iş yerinde görevli olarak çalıştığı, tanık ....'ın da Whatsapp yolu ile anlaşılmayan bir mesajı ...'ya göndermesi üzerine sanık ...'ın buna kızıp olay günü 'ın iş yerine giderek dükkanın camında bulunan telefon numarasının kime ait olduğunu ...'dan sorduğu ...'ın da bu telefon bana aittir demesi üzerine sanık ... dükkan ayrılmıştır.

10 dakika sonra sanık ...'ın tekrar dükkana gelip 'ı dışarıya çağırdığı, ikisi birlikte dışarıya çıktıkları sırada olaydan şüphelenen mağdur ...'un küçük kardeşi olan Nihat'ı tutup gitmesini engellediği ve sanık ...'a hitaben ''senin derdin ne'' diye sorması üzerine sanık ...'ın tabanca ile mağdurun hayati bölgesini hedef alıp 1 el ateş ettiği, öldürme kastı ile onu yaraladığı, dosya içeriğinden anlaşılmıştır.

Tebliğnamede belirtildiği gibi sanığın kastının öldürmeye yönelik bulunduğu, ayrıca tahrik yönünden ise mağdurdan gelen bir haksız hareket mevcut

bulunmadığı gibi, yerel mahkemesinin tahrike yönelik uygulamasında bir isabetsizlik görülmediğinden ve CMUK 326/son maddesi gereğince sanığın kazanılmış hakı saklı kalmak kaydı ile hükmün bozulması görüşünde olduğumdan, çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.
Yargıtay — Esas No: 2015/9136, Karar No: 2018/7523, Tarih: 28.06.2018

**7. Ceza Dairesi         2015/9136 E.  ,  2018/7523 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suçtan doğrudan zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresi'nin davaya katılan olarak kabul edilip lehine dilekçe yazım ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince, hüküm fıkrasından Gümrük İdaresi lehine hükmedilen dilekçe yazım ücretine ilişkin kısmın çıkartılması ve diğer hususların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 28/06/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9791, Karar No: 2017/13036, Tarih: 25.12.2017

**13. Hukuk Dairesi         2017/9791 E.  ,  2017/13036 K.**

**"İçtihat Metni"**

AHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında sözleşme ilişkisi yoktur. Dava, ... Yardım Sandığı ... 10. ve 21.maddelerine göre yapılan yardım sandığı kesinti ve temettülerinin tahsili istemine ilişkin olup, özel yasadan kaynaklanmaktadır. Davanın açıklanan niteliğine göre hükmü temyizen inceleme görevi, yürürlükte bulunan işbölümü uyarınca Yargıtay 4. Hukuk Dairesinindir.

SONUÇ: Dosyanın görevli Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 25/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/364, Karar No: 2021/1441, Tarih: 17.02.2021

**2. Hukuk Dairesi         2021/364 E.  ,  2021/1441 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Çocukla Kişisel İlişkinin Yeniden Düzenlenmesi-Yoksulluk Nafakası

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı anne tarafından çocukla kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 267.80 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. 17.02.2021 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2015/6821, Karar No: 2016/3545, Tarih: 08.03.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/6821 E.  ,  2016/3545 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3-2, 62/1, 50/1-a, 52/2. maddeleri gereğince mahkûmiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Temyiz incelemesi esnasında Ulusal Yargı Ağı Sisteminden alınarak dosyaya eklenen güncellenmiş nüfus kayıt örneğinden sanığın hükümden sonra, 13.01.2015 tarihinde öldüğü anlaşılmakla, sanık hakkında açılan kamu davasının TCK'nın 64/1. maddesi gereğince düşmesine karar verilmesi gerekeceğinden, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca, sair yönleri incelenmeyen hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 08.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/26926, Karar No: 2017/23309, Tarih: 26.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/26926 E.  ,  2017/23309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı İl Özel İdaresi’ne ait işyerinde, alt işveren konumundaki şirkette çalışmaya başladığını ve çalışmasını 30/03/2014 tarihine kadar kesintisiz şekilde taşeron firmalarda ve İl Özel İdaresi’ne ait işyerinde devam ettirdiğini, davalı İl Özel İdaresi’nin tüzel kişiliğinin 6360 sayılı Kanun ile 30/03/2014 tarihinde kaldırıldığını, bunun üzerine davacının da son alt işveren tarafından işten çıkarıldığını, 6360 sayılı Kanun ile davalı kurumda çalışan kadrolu işçilere dair hak ve sorumlulukların devredilen kuruma geçeceğinin bildirildiğini, ancak taşeron firma işçilerinin de devredileceğine dair bir hüküm içermediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücret alacaklarını talep etmiştir.

Davalıların Cevap Özeti:

Davalı, zamanaşımı itirazında bulunmuş, davacının İl Özel İdaresinin çalışanı olduğunu, kendilerine devredilen bir alacak ve dosya bulunmadığını, Mahkemece husumetin hangi idareye yöneltilmesi gerektiğinin tespit edilmesi lazım geldiğini, husumet itirazında bulunduklarını beyan ile davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık mevcuttur.

12.11.2012 tarihli 6360 sayılı Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 5. fıkrasında 2. fıkrada (... de bulunmaktadır.) sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan Kanunun kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle ... İl Özel İdaresini tüzel kişiliği sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır.

Somut uyuşmazlıklarda İl Özel İdaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Somut uyuşmazlıklarda İl Özel İdaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiliği sona ... İl Özel İdarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere Vali tarafından, bir Vali Yardımcısının başkanlığında, Valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere Valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildireceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleri Bakanlığı'nın onayına bağlı olduğu, 5. fıkrasında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı Maliye Hazinesine devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, bu Kanun'un 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda davacı işçinin alt işveren konumundaki şirkette çalışmaya başladığı ve çalışmasını 30/03/2014 tarihine kadar kesintisiz şekilde taşeron firmalarda ve İl Özel İdaresi’ne ait işyerinde devam ettirdiği, davalı İl Özel İdaresi’nin tüzel kişiliğinin 6360 sayılı Kanun ile 30/03/2014 tarihinde kaldırılması üzerine davacının da son alt işveren tarafından iş sözleşmesinin sona erdirildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, ... Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğü’nün dava dilekçesi ekinde bulunan 19/06/2014 tarih, 15364 sayılı yazısında; 6360 sayılı Kanun'un, devir işlemleri bakımında taşeron firmalarda çalışan işçileri kapsamadığı, yüklenici işçileri tarafından açılacak davalarda 178 sayılı KHK’nin 9/g maddesi gereğince, Maliye Hazinesine ... ... Muhakemat Müdürlüğü’nün taraf gösterilmesi gerekeceğinin bildirildiği, davacının da husumeti bu cevaba uygun olarak yönelttiği belirtilerek dava Maliye Bakanlığı aleyhine görülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

659 sayılı KHK'nın ek madde l/b fıkrası ile değiştirilen 178 sayılı KHK'nın 9/g fıkrasında; mevzuatında başkaca bir takip mercii ve usulü öngörülmeyen alacaklar ile diğer kurumların taraf olamayacağı davaları açmak, takip etmek ve alacağı tahsil etmek Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü'nün görevlerinden olduğu belirtilmiştir. Söz konusu düzenlemenin Maliye Hazinesinin alacaklı olduğu takip ve davalara ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bu halde anılan il özel idaresinin aktiflerini ve alacaklarını devralanın borçlardan da sorumlu tutulması gerekeceği, borcun mahalli idare birimi olan il özel idaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması ve devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yapacak komisyonu oluşturma yükümlülüğünün mülki idareye verildiği dikkate alındığında davanın İçişleri Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerekir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 26.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/775, Karar No: 2012/116, Tarih: 07.03.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2011/2-775 E.  ,  2012/116 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/06/2010

Taraflar arasındaki “nüfusta kayıt düzeltmesi” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce (Aile Mahkemesi sıfatıyla) davanın kısmen kabulüne dair verilen 08.09.2008 gün ve 2007/98 E. 2008/68 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 18.01.2010 gün ve 2008/19621 E. 2010/796 K. sayılı ilamıyla;

(Dava, gerçeğe aykırı olarak düzenlenen nüfus kaydının iptali istemine ilişkin olup, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesinden kaynaklanmaktadır.

Bu davalara Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılır. Görev kamu düzenine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden nazara alınması da zorunludur. Bu açıklamalar karşısında davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken bu husus düşünülmeden Aile Mahkemesi sıfatıyla yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır..)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Davacı vekili,müvekkilinin H.. M..’nun mirasçısı olduğu, H.. Muslu ile M.. M..u’nun çocuklarının bulunmadığı, davalı K.. A..’un gerçekte anne ve babasının başka kişiler olmasına karşın, bu kişilerin çocuğuymuş gibi nüfusta kaydında yer aldığı, davalının gerçek nüfus kaydını ve soyadının Yılmaz olduklarını tespit ettiklerini, ifadeyle H.. ve M.. U..’nun çocuklarının olmadığının tespiti ile davalının nüfus kaydındaki anne ve baba adının tashihi ile gerçek anne ve babasının nüfusuna kaydedilmesini, istemiştir.

Mahkemece, dava nesep tashihi olarak nitelendirilerek, sonuçta dava davalının M.. ve H... M.. çocuğu olmadığının tespiti ile bu kişilerin hanesindeki kaydının iptali ile köyün en son hanesine kaydedilmesine, davalının H.. ve A.. kızı olduğuna ilişkin davanın ise reddine karar verilmiştir.

Davalı K...’nin hükmü temyizi üzerine Özel Dairece; davanın gerçeğe aykırı nüfus kaydının düzeltilmesi istemi olduğu nitelemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gereğine işaretle mahkemenin görevi noktasından kararı bozmuştur.

Mahkemece, ilk hükümde direnilmiş; davalı K.. vekili hükmü temyiz etmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davanın hukuki niteliğinin ve buna bağlı olarak da davaya bakma görevinin hangi mahkemeye ait olduğunun tespiti noktasındadır.

Öncelikle, davanın hukuki niteliğinin belirlenmesine yönelik olarak ilgili yasal düzenlenemeler ile kavram ve kurumların irdelenmesinde yarar vardır:

Mahkemece, ilk hükümde direnilmiş; davalı K.. vekili hükmü temyiz etmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davanın hukuki niteliğinin ve buna bağlı olarak da davaya bakma görevinin hangi mahkemeye ait olduğunun tespiti noktasındadır.

Öncelikle, davanın hukuki niteliğinin belirlenmesine yönelik olarak ilgili yasal düzenlenemeler ile kavram ve kurumların irdelenmesinde yarar vardır:

Soybağı, 743 sayılı mülga Türk Kanuni Medenisindeki nesep sözcüğünün yerine 4721 sayılı Türk Medenî Kanunuyla getirilip, hukuk diline kazandırılan bir terimdir ve biri geniş diğeri dar olmak üzere iki farklı anlamda kullanılmaktadır.

Geniş anlamda soybağı, bir kimse ile onun ecdadı, üstsoyu arasındaki biyolojik ve doğal bağlantıyı ifade eder. Dar anlamda soybağı ise, sadece çocuklar ile ana ve babaları arasındaki bağlantıyı, başka bir deyişle çocuğun ana ve babasına bağını ifade eder ki, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun aile hukuku kitabında düzenlenmiş olan soybağı da bu dar anlamdaki soybağıdır.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun soybağının hükümlerini düzenleyen 282. maddesinin ikinci fıkrasında çocuk ile baba arasındaki soybağının, ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulacağı; 285. maddesinin birinci fıkrasında evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babasının koca olduğu; 286. maddesinde de kocanın soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebileceği hüküm altına alınmıştır. TMK’nun 287. maddesine göre, çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacının, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorunda olduğu, evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuğun evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılacağı, 288. maddesinde de çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmediği, ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karinenin geçerliliğini koruyacağı öngörülmüştür.

4721 sayılı TMK’nun 283. ve 284. maddesinde soybağı davalarında yetki ve yargılama usulü düzenlenmiştir.

4721 sayılı TMK’nun 284. maddesine göre Hukuk Muhakemeleri Kanunu kurallarının uygulanması asıl olmakla birlikte soybağına ilişkin davalarda hakimin maddi olguyu resen araştırması kanıtları serbestçe takdir etmesi ve ayrıca aynı maddenin 2 fıkrasına göre soybağının belirlenmesinde zorunlu olan hallerde sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere tarafların ve üçüncü kişilerin rıza göstermeleri gereklidir.

4721 sayılı TMK’nun 286. maddesinde soybağının reddi davası ve bu davayı açabilecek kişiler açıklanmış, aynı Kanunun 291. maddesinde ise soybağının reddi davasını açabilecek diğer ilgili kişiler belirtilmiştir.