muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5080, Karar No: 2023/4193, Tarih: 12.12.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.12.2019 tarihli ve 2018/2098 Esas, 2019/2397 Karar sayılı kararıyla; yaklaşık maliyete ait hesap cetveli ve ekleri ihale dokümanı ve sözleşme eki olmayıp ihale öncesi davalı idare tarafından hazırlanan bir belge olduğu, sözleşme ve ekleri gibi yükleniciyi bağlayan bir yönünün olmadığı dolayısıyla, yapı yaklaşık maliyetine bağlı olarak davacı yüklenicinin bedel istemesinin mümkün olmadığı, öte yandan yanlar arasında düzenlen sözleşme eser sözleşmesi niteliğinde olup sözleşmenin 8.2. maddesi uyarınca Yapı İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olup davacı yüklenici ile davalı idareyi bağlar. Söz konusu Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen .....tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla..” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Yine şartnamenin kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesine ilişkin 40. madde hükmünce, yüklenicinin itirazı olduğu takdirde itirazlarını 39. maddedeki usuller çerçevesinde dilekçe ile idareye bildirmesi gerekir. Aynı zamanda Yapı İşleri Genel Şartnamesi 39. ve 40. maddelerindeki düzenlemeler HMK’nın 193. maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemece Yapı İşleri Genel Şartnamesinin bu yönünün göz önünde tutulması gerektiği, buna göre, somut olayda davacı yüklenici iş bu davaya konu ettiği süre uzatımı nedeniyle fiyat farkı alacağı yönünden hakedişlere Şartnamenin 40. maddesinde açıklanan şekilde usulüne uygun olarak itiraz etmediğinden bu talebin reddine karar verilmesi gerektiği, bu sebeple mahkemece, ödenek yetersizliği nedeniyle ödenmeyen bedelin hüküm altına alınması, sair taleplerin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği belirtilerek davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1.b-2 maddesi uyarınca kabulü ile Kahramanmaraş 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.05.2018 tarih ve 2015/74 Esas, 2018/219 Karar sayılı kararının yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, buna göre davanın kısmen kabulü ile 22.429,83 TL alacağın ıslah tarihi olan 01.02.2017 tarihinden itibaren yürütülecek reeskont faizi ile birlikte davalı idareden tahsili ile davacıya verilmesine, davacı şirketin fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 28.04.2021 tarih, 2020/1468 Esas, 2021/2039 Karar sayılı ilamı ile; davalı ... Özel İdaresi 6360 sayılı Yasa'ya göre 20.03.2014 tarihinde tasfiye edilmiş olup, mevcut davaların yasa gereğince oluşturulacak komisyonca belirlenecek kuruluşlara devri öngörüldüğü, somut olayda eldeki davaya konu iş ile ilgili olarak 20.03.2014 tarihli komisyon kararı ile eğitimle ilgili davaların İl Milli Eğitim Müdürlüğüne devredildiği belirtildiği, ancak dava devir listesinde eldeki dava ile ilgili komisyonca bir karar verildiğinin tesbit edilemediği, davalı ... Özel İdaresi 6360 sayılı Yasa kapsamında kapatıldığından, bu şekilde kurulan hükmün infazı kabiliyetinin de bulunmadığı, bu durum karşısında mahkemece yapılması gereken işin; eldeki davanın hangi kuruma devredildiğinin araştırılarak, Kahramanmaraş Valiliği'nden davaya konu işlerin devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu tarafından hangi kuruma devredildiği sorularak, bu suretle belirlenecek kurumun davalı sıfatının varlığı kabul edilip, dava dilekçesi tebliğ edilip taraf teşkili tamamlanarak davaya devam edilmesi olduğu belirtilerek, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafça ihale makamı tarafından hazırlanan yapı yaklaşık maliyetinin hatalı olması nedeniyle kendisine eksik bedel ödendiğini iddia etmiş ise de; yapılan ihalede ihale dökümanı üzerinden işin tamamı için davacı tarafça 1.565.000,00 TL anahtar teslimi götürü bedel teklif edildiği, davalı tarafından bu teklif kabul edilerek sözleşme imzalanıp işyeri tesliminin yapıldığı, davacının ihale dökümanları içerisinde yer alan uygulama projelerine ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak anahtar teslimi olarak teklifini verdiği, yaklaşık maliyete ilişkin hesap cetveli ve ekleri ihale dökümanları içerisinde yer almamakta olup idarenin kendi iç işleyişine ilişkin belgelerden olduğu, sözleşme serbestisi ilkesi gereğince davacının 1.565.000,00 TL anahtar teslimi götürü bedel karşılığında işi üstlendiği, sözleşmenin eki niteliğinde olmayan hesap cetveli ve benzeri belgelere dayanarak talepte bulunamayacağından davacının bu alacak kalemine ilişkin talebinin reddinin gerektiği, öte yandan sözleşmenin 8.2. maddesi uyarınca Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesinde yüklenicinin geçici hak edişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hak ediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ...tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gerekli olduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki bu düzenlemelerin 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 193. maddesi (1086 sayılı HUMK 287. maddesi) uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği, buna göre, somut olayda davacı yüklenicinin iş bu davaya konu ettiği süre uzatımı nedeniyle fiyat farkı alacağı yönünden hakedişlere Şartnamenin 39 ve 40. maddelerinde açıklanan şekilde usulüne uygun olarak itiraz etmediğinden bu alacak kalemine ilişkin olarak da talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, ancak bilirkişi raporlarında açıklandığı üzere davalı tarafından yapılan işlere ilişkin olarak 23.09.2012 tarihli hak ediş raporuna göre 79.760,66 TL'nin ödenmesine karar verilmesine rağmen ödenek yetersizliği nedeniyle davacıya ödenen 57.276,83 TL'nin mahsubundan sonra davacının davalıdan bakiye 22.429,83 TL alacağı olduğu anlaşıldığından dava dilekçesinde faiz talep edilmediğinden bu bedelin ıslah tarihi olan 27.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; idare tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanması sonucunda, Anayasa ile garanti altına alınan temel hak ve özgürlüklerden olan sözleşme özgürlüğü ve mülkiyet özgürlüğüne müdahale edildiği, davalı idare tarafından ihale dokümanı ve eklerine göre hazırlanması gereken yaklaşık maliyet hatalı ve eksik hesaplandığından KİK'te belirtilen sınır değerin altında kalması gerektiği halde normal şartlarda doğru hesaplanan yaklaşık maliyet hesabına göre yüklenici tarafından verilen teklif aşırı düşük teklif soruşturması yapılarak savunma istenmesi gerekecekken yaklaşık maliyet yanlış hesaplandığından teklifleri ile ilgili aşırı düşük savunması istenilmediği, mahkeme tarafından yapılan keşiften sonra bilirkişiler tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet toplamı 3.707.427,82 TL çıkarken idarenin yaptığı keşif özeti (yaklaşık maliyet) 2.396.901,96 TL olarak tespit edildiği, serbest rekabetin hakim olduğu ihalede teklifler sonucu gerçekleşen fiyatların çok düşük olması nedeniyle yüklenicilerin zarar etmesi kamunun hem vergi gelirlerinin azalmasına hem de sosyal sorunlara neden olurken aşırı düşük teklifler yıkıcı rekabetin önlenmesi bakımından da önemli olduğu, davalı ifa devam ederken projede değişikliğe gidilmiş ve yapı denetim komisyonu ve kontrol mühendislerin tarafından uygulama değişikliğine göre yükleniciye değişikliğin sebep olduğu ilave yapım süresi kadar makul süre uzatımı, değişikliğin bedeli ve fiyat farkı kararı alınması gerektiği, ayrıca idare tek taraflı olarak yapmış olduğu iş artışından kaynaklı toplam sözleşme bedelini 1.646.607,94 TL olarak belirlendiği, toplam tahakkuk tutarı olan 1.625.582,37 TL tahakkuka bağladığı, ödenek yetersizliğinden dolayı ve mutabık kanmayan bu iki tutar arasındaki fark olan1.646.607,94 TL - 1.625.582,37 TL =21.025,57 TL’nin ise kesin kabulü yapıldığı halde ödenmediği, hak edişlerde olmayan imalatların parasınının talep edildiği, ihtirazı kayda gerek olmadığı, fiyat farkının verilmemesinin de hatalı olduğu, iş artışı nedeni ile süre ve fiyat farkı verilmesi gerktiği, denetime elverişsiz bu bilirkişi raporun hükme alınmasının hatalı olduğu, hak ediş ödemesi içerisinde bulunmayan fiyat farkı bedeli için itirazı kayıt ileri sürülemeyeceği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup yaklaşık maliyetin gerçek değerinin hesaplanmasından doğan alacak, hak edişten ödenmeyen bakiye alacak ve iş artışı sonucu ortaya çıkan alacakların tahsili istemlerine ilişkin ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddeleri, 31. maddesi,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme

C.Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup yaklaşık maliyetin gerçek değerinin hesaplanmasından doğan alacak, hak edişten ödenmeyen bakiye alacak ve iş artışı sonucu ortaya çıkan alacakların tahsili istemlerine ilişkin ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddeleri, 31. maddesi,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dosyadaki yazılara mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle yaklaşık maliyete ait hesap cetveli ve eklerinin ihale dokumanı ve sözleşme eki olmadığı, davalı idare tarafından ihale öncesi davalı idare tarafından hazırlanan bir belge olduğu, sözleşme ve ekleri gibi yükleniciyi bağlayan bir yönünün bulunmadığı dolayısı ile yapı yaklaşık maliyetine bağlı olarak yüklenicinin bedel istemesinin mümkün olmadığı, davacının dava dilekçesinde; yeni yaklaşık maliyet bedeli üzerinden doğan 1.116.370,82 TL, hakedişte ödenmeyen 22.429,83 TL ve idare tarafından tek taraflı hazırlanan iş artışı sonucu oluşan ve ödenmeyen 21.025,57 TL'nin tahsilini talep ettiği, fiyat farkına yönelik bir talebinin bulunmadığı ve dava dilekçesinde talep edilmeyen kalemlerin ıslah ile talep edilemeyeceği anlaşılmakla davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2.Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Bölge Adliye Mahkemesince her ne kadar; idare tarafından hazırlanan iş artışı sonucu ödenmesi gerektiği iddia edilen 21.025,57 TL'nin sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. ve 40. maddelerinde belirtilen şekilde hak edişe itiraz edilmediği için reddine karar verilmiş ise de Dairemizin yerleşik içtihatları uyarınca; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ek olduğu sözleşmelerde kural olarak hak edişe giren kalemler yönünden Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ...tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla” cümlesini yazarak imzalamasının gerekli olduğu, eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı kabul edilmekte olup hak edişe girmeyen kalemlerde ise bu şekilde bir itirazın bulunması şartı aranmamaktadır.

Dosya kapsamından; iş artışı nedeni ile sözleşme bedelinin 1.646.607,00 TL olduğu, son hak edişte ise sözleşme bedelinin 1.625.000,00 TL olarak göründüğü, bu durumda son hak edişe iş artışının girmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; hak edişe girmeyen iş artışının hak edişe itiraz olmadığından bahisle reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bununla birlikte davacı dava dilekçesinde yeni yaklaşık maliyet bedeli üzerinden doğan 1.116.370,82 TL, hakedişte ödenmeyen 22.429,83 TL, idare tarafından tek taraflı hazırlanan iş artışı sonucu oluşan ve ödenmeyen 21.025,57 TL'nin ödenmesini talep etmiş, ıslah dilekçesinde ise her hangi bir açıklama yapmadan dava değerini toplamda 1.534.366,26 TL olarak ıslah etmiştir.

Davacı ıslah dilekçesinde talep ettiği alacağın hangi kalemlerden kaynaklandığını belirtmediği gibi miktarlarını da göstermemiştir. 6100 sayılı HMK’nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi nedeniyle hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi ve hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir, delil gösterilmesini isteyebilir. Aynı madde gereğince uyuşmazlığın aydınlatılması, taleple bağlılık ilkesinin uygulanması için zorunlu olduğundan, davacının ıslah ile talep ettiği toplam alacak miktarının hangi kalemlerden oluştuğu ve miktarlarının açıklattırılması gerekirken, bu işlemin yapılmaması doğru olmamıştır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; davacıya ıslah dilekçesinde talep ettiği alacakları hangi kalemler için istediği ve miktarlarının ne olduğu açıklattırıldıktan sonra iş artışı sonucu oluşan ve ödenmeyen 21.025,57 TL'nin de kabulüne karar verilmesinden ibarettir.

Hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması uygun bulunmuştur.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. bent uyarınca davacının diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. bent uyarınca davacının temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/9230, Karar No: 2007/3423, Tarih: 18.04.2007

9. Ceza Dairesi 2006/9230 E., 2007/3423 K.

**9. Ceza Dairesi 2006/9230 E., 2007/3423 K.**

**- GENEL GÜVENLİĞİN TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKULMASI

- SUÇUN MANEVİ UNSURLARI**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 22 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 171 ]

**"İçtihat Metni"**

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yangının sanığın kendi evi dışında komşusu olan kardeşinin oğluna ait ev ve samanlığa da sirayet ettiğinin anlaşılması karşısında 5237 sayılı TCK.nun 22/6.maddesindeki koşulların gerçekleşmediği ve eylemin aynı Yasanın 171/a maddesinde belirtilen suçu oluşturduğu, sanığın hukuki durumunun buna göre takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden olaya uygun düşmeyen şekilde ceza tayinine yer olmadığına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, C.Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA 18.4.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2725, Karar No: 2010/11359, Tarih: 22.11.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/2725 E.  ,  2010/11359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işveren nezdinde 1985 tarihinden itibaren çalıştığı günlerin tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, davalı Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki Islahiye Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okuluna bağlı işyerlerinde 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı “Usta Öğretici” olarak 1985 yılından beri mevsimlik ve işe giriş-çıkış tarihleri arasında tam gün olarak ayda 30 gün çalıştığını ancak hizmetlerinin davalı SGK Başkanlığına eksik bildirildiğini ileri sürerek eksik bildirilen hizmet süresinin tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının 02.10..1989-30.5.2008 tarihleri arasında davalı Kurum'a bildirilen süre dışında 698 gün süre ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın 5510 sayılı Yasa'nın 4/I-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasa'nın Geçici 7. maddesi hükmünde “bu Kanun'un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalıların sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler” hükmü gözetildiğinde, eldeki somut uyuşmazlığın dayandığı mevzuat hükümleri 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47. maddesidir. Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticiler de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebilir. Öğretim tür ve seviyelerine göre uzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak şartlar, görev ve yetkileri, yönetmeliklerle tespit edilir. Bu yasal düzenleme uyarınca çıkarılan Yönetmeliğin 5. maddesi, “uzman ve usta Öğreticiler aşağıdaki şekillerde görevlendirilirler.

1-Geçici personel olarak:

Geçici personel olarak görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler ile yapılacak sözleşme esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 15.05.1975 gün ve 1897 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değiştirilen 4. maddesine göre Bakanlıkça hazırlanır.

1-Geçici personel olarak:

Geçici personel olarak görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler ile yapılacak sözleşme esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 15.05.1975 gün ve 1897 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değiştirilen 4. maddesine göre Bakanlıkça hazırlanır.

2-Ek ders görevi verilmek yoluyla: 4. maddede belirtilen esaslara göre ek ders görevi verilmesi yoluyla görevlendirilecek uzman ve usta öğreticilere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca 02.12.1998 tarihli ve 98/12120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslarda belirtilen miktarda ek ders görevi verilebilir.”; aynı yönetmeliğin 8. maddesi, “geçici sözleşmeli olarak görevlendirilen uzman ve usta öğreticilerin haftalık çalışma süresi 40 saattir”; aynı yönetmeliğin 9. maddesi ise, “uzman ve usta öğreticilerin günlük çalışma süresi en fazla 8 saattir. Kurum müdürü, cumartesi, pazar günleri de dahil olmak üzere, uzman ve usta öğreticilere günün 8.00-23.00 saatleri arasında görev verebilir.” hükümlerini içermektedir.

Davacının, çalışma esasları ile çalışması sırasında tabi olacağı statü yukarıda sıralanan mevzuat çerçevesinde ayrıntılı bir düzenlemeye tabi tutulmuş olup, anılan düzenlemelere egemen ilkeler ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesinde yer alan “işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir.” hükmü de gözetildiğinde, çalışma ilişkisinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelenmeye olanak verecek bir bağımlılık ilişkisinin bulunmadığı, usta öğreticilerin öngörülen ve önceden belirlenen süre dahilinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıklarını göstermektedir.

Bu konuda ortaya çıkan uyuşmazlık sonucu Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nca verilen 17.09.2008 gün 2008/10-555 Esas 2008/530 sayılı kararda da, “dinlenen tanıkların da aynı davacı gibi başka köylerde usta öğretici olarak çalışan kişiler olduğu, resmi belgeler ve davacının imzasını taşıyan belgelerle çelişkili tanık beyanlarına itibar edilemeyeceği anlaşıldığından; tam gün esası ve aylık karşılığı olmayan çalışmaların, günlük çalışma saatine göre ve kısmi zamanlı çalışma olması nedeniyle bu çerçevede değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmek gerektiği” belirtilmiş olup, bu şekildeki bir çalışma ilişkisinde, tam süreli çalışmaya ilişkin hakların doğduğunu kabule olanak yok ise de, yasa ve sözleşmelerde belirtilen sınırlamalara aykırı, tam süreli hizmet sözleşmesinin unsurlarının gerçekleştiği bir çalışma durumunun, eylemli olarak oluştuğunun iddia edilip kanıtlanması olanak dahilinde bulunmaktadır. Ancak, bu yöndeki iddia, hizmet tesbiti davalarının kamu düzenine ilişkin niteliği gözetilerek kanıtlanmalı; işverenin resmi kurum niteliği, ücret ödemelerinin kayıtlara dayalı olma gerekleri dikkate alınarak; Kurum kayıtlarına yansıyan bilgilerin aksinin kanıtlanmasına yönelik kanıtların hüküm kurmaya elverişli olup olmadığı, sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik davanın özelliklerinin gerektirdiği duyarlılık uyarınca denetlenmelidir.