muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2178, Karar No: 2024/1352, Tarih: 07.05.2024

.11.2009 tarihinde belediyeden yazı alındığı ve taraflarca iş bitimi olarak bunun kabul edildiği, bu tarihten itibaren 1 yıl sonra da alacağın muaccel hale geleceği, bu tarihin de 24.11.2010 olduğu, eser sözleşmesinden kaynaklı alacakların ise malın tesliminden itibaren 5 yıl içerisinde zamanaşımına uğrayacağı (TBK 147/6 maddesi) dikkate alındığında, davacının 06.08.2015 tarihinde icra takibine başlanıp harcın yatırıldığı tarih itibariyle de 5 yıllık zamanaşımının dolmadığı anlaşılmakla, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.11.2022 tarih ve 2021/763 Esas, 2022/806 Karar sayılı kararı ve 15.02.2023 tarihli ek kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, taraf avukatlarının bu karara karşı yapmış olduğu istinaf yoluna başvurusunun, ayrıca davalı avukatının ek karara karşı 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde taraflar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Temyizi

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın tamamen kabul edilmesi gerektiği, mahkemece belirtilen müvekkilin edimlerini yerine getirdiği, ifa edilmiş sözleşmenin geçerli olduğu, davalının yapılan işi kabul ettiği bu nedenlerle sözleşmenin geçerli olduğu yönündeki görüşü isabetli olsa da, ...’ın dava konusu sözleşmeyi imzalamaya yetkili olmadığı kanaatinin hatalı olduğu, istinaf kararı doğrultusunda yapılacak araştırma amacıyla kurumlara müzekkere yazıldığı, ...'ın davalı şirket adına onlarca milyonluk alım satım işlemi yaptığının tespit edildiği ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğinden bahisle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Temyizi

2.Davalı Temyizi

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin 23.11.2022 tarihli kararı ile davanın "kısmen kabulüne" karar verilmiş olup, hüküm altına alınan bedelin, ne şekilde belirlendiğine ilişkin olarak kararda hiçbir gerekçeye yer verilmediği, bu kararı istinaf yolu ile inceleyen, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin de gerekçesi bulunmayan kararın, denetime elverişli bir karar olarak kabul edilemeyeceğini gözetmeksizin işin esasını incelemesinin, Anayasanın 36., 141/3., Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6., HMK'nın 27., 297. ve 298. maddelerine aykırı olup, savunma hakkının kısıtlanması ve adil yargılanma hakkının ihlali sonucunu doğurduğundan, kararın bozulması gerektiği, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.07.2019 tarih, 2018/183 Esas, 2019/434 Karar sayılı kararında, takibin dayanağı olan sözleşmenin geçerli olmadığı kabul edildiği ve bu hususun İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 25.11.2021 tarihli kararında da benimsenerek geçersiz sözleşmenin davalı şirket yönünden bağlayıcı olabilmesi için, müvekkil şirket tarafından bu sözleşmeye icazet verilip verilmediğinin araştırılması gereğine işaret edilmesine rağmen mahkemece İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 25.11.2021 tarihli kaldırma kararı kapsamı dışına çıkılarak, daha önce hiç tartışma konusu olmayan ve sözleşmenin şekli yönden geçersizliğinin ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile hatalı bir değerlendirme yapılarak karar verilmesinin hatalı olduğu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmemiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı tarafın delil listesinde yer almayan delillerin ilgili kurumlardan getirtilmek sureti ile re'sen araştırmaya girişilmesinin hatalı olduğu, 11.05.2022 tarihli ara kararı ile görevlendirilen ve 04.07.2022 tarihli raporu düzenleyen bilirkişi kurulunun, HMK'nın 266. maddesi ile düzenlenen görev sınırının kapsamı dışına çıkarak, hukuki nitelendirmede bulunduğu, istinaf kanun yoluna başvuru nedeniyle yatırılan 55.417,00 TL peşin harçtan alınması gereken 179,90 TL maktu karar ve ilam harcının mahsubu ile kalan 55.237,10 TL peşin harcın iadesine karar verilmesi gerekirken, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olmasına rağmen toplam 222.384,09 TL karar ve ilam harcına hükmedilmiş olmasının doğru olmadığı, davacının, sonradan gerçeğe aykırı olarak düzenlenen yazılı sözleşmeyi mahkemeye sunarak gerçekte alacaklı olmadığını bile bile icra takibine girişmiş olmakla, İİK'nın m. 67/2 gereğince müvekkil şirket yararına kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiği belirtilerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, bakiye iş bedelinin tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tazminini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 141/3. maddesi,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesi,

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, bakiye iş bedelinin tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tazminini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 141/3. maddesi,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesi,

07.06.1976 tarihli ve 1976/3-4 Esas, 1976/3 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı,

6098 sayılı TBK'nın 480 vd maddeleri.

2. Değerlendirme

Mahkeme kararı belli bir şekle uygun olarak yazılmalıdır. Kararın nasıl yazılacağı konusundaki şekil 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesinde gösterilmiş olup, bunlar arasında en önemlilerinden biri de kararların gerekçeli olmasıdır. Kararın açık ve gerekçeli olması hukuki dinlenilme hakkının sağlanması açısından önemlidir. Tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmalar ve bunların dayandıkları deliller, kararda tartışılıp gerekçeleri açıklandığı ölçüde karar, hukuki dinlenilme hakkına uygun bir karar olacaktır. İddia ve savunmaların kararda tartışılması, gösterilen delillerin incelenmesi, neden bir kısmının diğerine üstün tutulduğunun belirtilmesi ancak gerekçeyle mümkün olacaktır. Mahkeme kararının gerekçeli olması hususu 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesinde belirtildiği gibi aynı zamanda Anayasa'nın 141. maddesinin de amir hükmü gereğidir.

Bu nedenlerle; mahkeme kararları tarafların iddia ve savunmalarının özetini, tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri mutlaka kapsamalıdır. Gerekçe sayesinde kararların doğru olup olmadığı denetlenebilir. Gerekçesiz bir kararın yargıtay tarafından denetlenmesi de mümkün değildir. Gerekçe, doyurucu olmalı, kararın neden, nasıl, hangi hukukî gerekçeyle ve hangi deliller değerlendirilmek suretiyle verildiği hususlarını içermelidir. Bu hususları içermeyen kararların gerekçeli olduğundan bahsedilemez. Ayrıca kararda maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiği, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığı ortaya konulmalı, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantı açıklanmalıdır. Tarafların o dava yönünden hukuk düzenince hangi nedenle haklı ya da haksız olduğunu anlayıp değerlendirilebilmeleri ve Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimi yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçenin bulunması bu yasal ve anayasal düzenleme karşısında zorunludur. Aksi halde, kararın gerekçeli olduğundan bahsetmek mümkün değildir. Yeri gelmişken maddi olgular ile hüküm arasındaki bağlantıyı açıklamayan sadece yapılan yargılamayı özetleyen gerekçenin de yeterli olmadığı ve doktrinde zahiri gerekçe (görünürde gerekçe) olarak adlandırıldığı unutulmamalıdır. Tüm bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere tarafların mahkemece hükmün hangi maddi ve hukuki sebebe dayandırıldığını anlayabilmeleri ve Yargıtay'ın kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığının denetlenmesi ancak kararın gerekçeli olmasıyla mümkündür. Gerekçesi olmayan ya da görünürde gerekçeli olan kararların Yargıtay'ca denetimi yapılamaz.

Bu anlatımlar ışığında somut olaya gelince; İlk Derece Mahkemesince, "sözleşmeye göre bilirkişilerce hesaplanan tutar üzerinden davacının davasının kısmen kabulüne" karar verilmiş ise de gerekçeli kararda hesaplamanın ne şekilde yapıldığı gösterilmediği gibi hangi bilirkişi raporunun hükme esas alındığı da belirtilmemiştir. Bununla birlikte dosya kapsamında bulunan ve mahkemece aldırılan bilirkişi raporlarının hiçbirinde hüküm altına alınan 3.255.513,00 TL'lik bir hesaplama da bulunmadığından hüküm altına alınan bedele hangi gerekçeler ile ve ne şekilde ulaşıldığı karardan anlaşılamamakta ve görünürde gerekçeli olan kararın denetimi yapılamamaktadır. Açıklanan nedenlerle gerekçenin az yukarıda bahsedilen niteliklerde olduğundan söz edilemez. Gerekçesi olmayan bu kararın temyiz incelemesi de yapılamaz.

Bu durumda; Bölge Adliye Mahkemesince gerekçesiz olan kararın kaldırılması yerine içeriğine girerek esastan inceleme yapılması ve İlk Derece Mahkemesince de gerekçesiz karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunmuş, bozma sebebine göre diğer temyiz itirazları incelenmeksizin kararın temyiz eden taraf yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre taraflar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan taraflara verilmesine,

Peşin alınan temyiz harçlarının istek hâlinde taraflara iadesine,

HMK 373/1 maddesi gereğince dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin ise ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19324, Karar No: 2014/5098, Tarih: 06.03.2014

**1. Hukuk Dairesi         2013/19324 E.  ,  2014/5098 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KİMLİK BİLGİLERİNİN DÜZELTİLMESİ

Taraflar arasındaki davadan dolayı ... Sulh Hukuk Hakimliğinden verilen 3.9.2013 gün ve 188-355 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü.

-KARAR-

Temyiz incelemesine esas olmak üzere;

Çekişmeye konu 124, 125,166, 176, 50, 51, 230 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit çalışmaları sırasında tespite dayanak 28/05/1951 tarih, 87,88, 89, 90,91, 92, sıra nolu , Haziran 1989 tarih, 23 sıra nolu ve Haziran 330 tarih, 31,32,34,35,37, sıra nolu tapu kayıtlarının tedavülleri ile birlikte tekrar yazışmaya gerek kalmaksızın ilgili Tapu Müdülüğünden temin edilerek evrakına eklenmesi, istenilen hususların yerine getirilip- getirilmediğinin denetlenmesi, ondan sonra gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10773, Karar No: 2013/17650, Tarih: 16.12.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/10773 E.  ,  2013/17650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

MAHKEMESİ : ... 5.İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı 3.kişi ... . Deri Teks. Tur. Kuy. San. ve Tic.Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Esas ve birleştirilen davanın davacısı 3.kişi ... Ay.Deri Teks.Tur. Kuy. San ve Tic.Ltd.Şti.vekili, ... 8.İcra Müdürlüğünün 2010/13873 ve 2010/14562 takip, ... 6.İcra Müdürlüğünün 2010/5831 ve 2011/78 talimat sayılı dosyalarından 14.12.2010 ve 7.1.2011 tarihlerinde haczedilen mahcuzların müvekkiline ait olduğunu belirterek istihkak davasının kabulü ile %40 kötüniyet tazminatın tahsilini talep etmiştir.

Davalı alacaklı ... vekili, haciz adresinin borçlunun senet adresi olduğunu, davacı ile borçlu şirket arasında organik bağ bulunduğunu, geçerli bir haciz işlemi bulunmadığından davacının dava açmakta hukuki yararı olmadığını, takip konusu borçların dava konusu hacizlerden sonra davacı şirket müdürü ... tarafından ödendiğinden davanın konusuz kaldığını belirterek davanın reddi ile %40 tazminatın tahsilini savunmuştur.

Davalı borçlu ... Ay.Gıda Teks. Deri Kuy. Tic ve San.Ltd.Şti.yetkilisi ..., haciz adresini üç yıl önce boşalttığını, davaya itirazı olmadığını belirtmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davacı 3.kişi şirketin takip konusu senetlerin keşide tarihinden kısa bir süre sonra kurulduğu, borçlu şirket ile aynı adreste faaliyete başladığı, borçlu şirket yetkilisinin 2010 yılı itibarıyla adres olarak davacı şirkete ait adresi beyan ettiği, her iki şirketin faaliyet konusunun aynı olduğu, davacı 3.kişi şirketin borçlu şirket yetkilisi tarafından idare edildiği, her iki şirket arasında organik bağ bulunduğu gerekçesiyle esas ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, esas ve birleştirilen davanın davacısı 3.kişi ... Ay.Deri Teks.Tur. Kuy. San ve Tic.Ltd.Şti.vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK 96 ve devamı maddeleri gereğince 3.kişi tarafından açılmış istihkak istemine ilişkindir.

Davacı 3.kişi şirket yetkilisi ...'ın dava konusu hacizlerle ilgili kendi adına istihkak iddiasında bulunmadığı yetkilisi olduğu davacı şirket lehine istihkak iddiasında bulunduğu ayrıca dava dilekçesinde taraf olarak gösterilmediği anlaşıldığından karar başlığında davacı 3.kişi olarak gösterilmesinin maddi hataya dayalı olması nedeniyle bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Dava İİK 96 ve devamı maddeleri gereğince 3.kişi tarafından açılmış istihkak istemine ilişkindir.

Davacı 3.kişi şirket yetkilisi ...'ın dava konusu hacizlerle ilgili kendi adına istihkak iddiasında bulunmadığı yetkilisi olduğu davacı şirket lehine istihkak iddiasında bulunduğu ayrıca dava dilekçesinde taraf olarak gösterilmediği anlaşıldığından karar başlığında davacı 3.kişi olarak gösterilmesinin maddi hataya dayalı olması nedeniyle bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Davalı alacaklı vekili, ... 8.İcra Müdürlüğünün 2010/13873 takip sayılı dosyasına konu alacaklı ilgili 9.12.2010 tarihli ihtiyati haciz kararına istinaden ... 6.İcra Müdürlüğünün 2010/5831 talimat sayılı dosyasından 14.12.2010 tarihli ihtiyati haciz tutanağı ile dava konusu 9.560.00 TL'lik menkulleri, ... 8 İcra Müdürlüğünün 2010/14562 takip sayılı dosyasına konu alacakla ilgili olarak da 24.12.2010 tarihli ihtiyati haciz kararına istinaden ... 6.İcra Müdürlüğünün 2011/78 talimat sayılı dosyasından da 7.1.2011 tarihli ihtiyati haciz tutanağına konu 26.000,00 TL'lik menkulleri haczettirdiği,daha sonra davalı alacaklı vekilinin ihtiyati haciz kararlarından 28.2.2011 tarihli dilekçeleri ile feragat ettiği anlaşılmaktadır.Ayrıca davalı alacaklı vekili 17.2.2011 ve 4.3.2011 tarihli savunma dilekçelerinde takip konusu alacakların 20.2.2010, 30.4.2010, 31.5.2011, 30.6.2011 31.7.2011, 31.8.2011 tarihli çek ve senetlerle ödendiğini davanın ödeme nedeniyle konusuz kaldığını savunduğundan dava şartı olan geçerli bir haczin bulunup bulunmadığı ve geçerli

bir haczin varlığının tespiti halinde davalı alacaklının ödemeye ilişkin savunması üzerinde durularak davanın konusuz kalıp kalmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı 3.kişi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı 3.kişiye geri verilmesine 16.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3424, Karar No: 2017/8147, Tarih: 14.03.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/3424 E.  ,  2017/8147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur. Arsa niteliğindeki Mamak İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve pilon yeri bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle taraf vekillerinin aşağıdaki betler kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

1)Dava konusu taşınmazın geometrik durumu, yüzölçümü ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak, irtifak hakkı nedeniyle değer düşüklüğü oranının TEİAŞ Genel Müdürlüğü'ne ait hat nedeniyle %22'den, TEDAŞ Genel Müdürlüğü'ne ait hat nedeniyle ise %10'dan az olamayacağı gözetilmeden daha düşük oranda değer düşüklüğü tespit eden rapora göre irtifak hakkı bedellerinin az tespiti,

2)Dava konusu taşınmazdan geçen irtifak haklarının yüzölçümleri belirtilmek suretiyle davacı payı oranında davalı idareler vekillerince irtifak hakkının tescili yerine infazda tereddüt uyandıracak şekilde tescile karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 14/03/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15305, Karar No: 2014/2167, Tarih: 06.02.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/15305 E.  ,  2014/2167 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 15 - 2011/271822

MAHKEMESİ : İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/02/2011

NUMARASI : 2010/339 (E) ve 2011/38 (K)

SUÇ : Dolandırıcılık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

Failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin gerekçesinde de;“Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de, birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının, özellikle bu kurum ve kuruluşları temsil edenlerin, kurum ve kuruluşları adına hareket eden kişilerin, başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleri bir güven kurumu olan bu kuruma güvenin sarsılması bu kurumların araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu, nitelikli hâl saymıştır.

Bilişim sisteminin aldatılmasından söz edilemeyeceği için, ancak bu sistemin araç olarak kullanılarak bir insanın aldatılması yani dolandırılması halinde bu bendin uygulanması mümkündür. Aksi halde yani sisteme girilerek bir kişi aldatılmayıp sistemden yararlanılarak çıkar sağlanmışsa bilişim suçu veya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle hırsızlık suçunun oluşması söz konusu olacaktır.

Bilişim sisteminin aldatılmasından söz edilemeyeceği için, ancak bu sistemin araç olarak kullanılarak bir insanın aldatılması yani dolandırılması halinde bu bendin uygulanması mümkündür. Aksi halde yani sisteme girilerek bir kişi aldatılmayıp sistemden yararlanılarak çıkar sağlanmışsa bilişim suçu veya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle hırsızlık suçunun oluşması söz konusu olacaktır.

Bilişim sisteminden maksat, verileri toplayıp, yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tâbi tutma olanağını veren manyetik sistemlerdir. Günümüzde bilişim sistemleri ile sesli-görüntülü haberleşme, elektronik imzanın kabulü, yeni ticari ilişkiler, internet bankacılığı hizmeti ile para transferleri ve bunlar gibi pek çok yenilik toplumsal hayata girmiş, bilişim gerek iş gerekse günlük hayatta vazgeçilemeyecek kadar önemli bir noktaya ulaşmış, bilişim teknolojileri daha hızlı ve ucuz bir nitelik arz etmesi nedeniyle, klasik yöntemlere nazaran daha fazla tercih edilir duruma gelmiştir. Bu sistemlerin güvenle kullanılması, aynı anda hızlı ve kolayca birçok kişi tarafından ulaşılması ve diğer taraftaki failin kontrol imkânını azaltması nedeniyle nitelikli hal sayılmıştır.

Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için, dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten süjelerden hileli araçlar kullanılarak yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir. Bankaların, ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamayacaktır.

Somut olayda; kardeş olan sanıkların birlikte iş yaptıkları, sanık Turgay’ın yasaklı olması nedeniyle çek karnesi alamadığı, sanık Eftal’in kendi adına aldığı çek karnesini kardeşine kullanması için verdiği, sanık T.. D..'nin E.. D..'ye ait çek defterinden çek düzenleyip 30.09.2007 keşide tarihli 2500 TL bedelli çeki katılanın temsilcisi olduğu şirkete verdiği, hesap sahibi E.. D..'nin bankaya başvurarak aralarında suç konusu çekinde olduğu çok sayıda çek ile ilgili ödeme yasağı talebinde bulunduğu, sanıkların bu suretle atılı dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia edilen olayda; maddi gerçeğin açıklığa kavuşturulması acısından çekte ki keşideci imzası ile ciro eden şahsın imzalarının sanıklardan hangisine ait olduğunun saptanması, keşideci imzasının sanık Turgay’a ait olduğunun belirlenmesi halinde hesap sahibi olan Eftal’in önceden çek keşide etme hususunda onayı bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulması ve tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 06.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.