muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/572, Karar No: 2017/122, Tarih: 28.02.2017

b) Yoklama suretiyle kontrol kişinin cinsiyetinde bulunan görevli tarafından yapılır.

c) Yapılan kontrolün konusu ve sebepleri ilgiliye açıklanır.

d) Bir kişinin veya aracın durdurulma süresinin şartlara göre, makul olması ve ayrılan süreyi geçmemesi gerekir.

e) Yoklama suretiyle kontrol kişiye en az sıkıntı verici şekilde yapılır.

f) Yapılan kontrolün neticesinde suça konu iz, eser, emare ve delil elde edilirse kişi yakalanır.

g) Uyuşturucu gibi belirli bir şeyin kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa daha geniş çaplı kontrol yapılabilir.

h) Yoklama suretiyle kontrol kişinin veya aracın ilk durdurulduğu yerde veya o yerin yakınında mümkün olduğu kadar başkalarının görmeyeceği tarzda yapılır. Başka yere götürülerek kontrol yapılmaz.

i) Makul sebebi oluştuğu takdirde daha geniş kapsamlı kontrol yapılması için, kolluk aracından veya yakındaki kapalı bir yerden yararlanılabilir.

j) Kontrolden sonra talep üzerine olay yerinde derhal bir tutanak düzenlenir.

Bu maddede yazılı işlemler gece de yapılabilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliğinin 'Yakalama' işlemi başlıklı 6. maddesinin 3. fıkrasında 'Yakalama sırasında suçun iz, emare, eser ve delillerinin yok edilmesini veya bozulmasını önleyek tedbirler alınır.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

CMK'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde;

'Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu,' biçiminde tanımlanmıştır.

Yukarıda anlatılan somut olay ve belirtilen mevzuat çerçevesinde, arama ve elkoyma işlemi Anayasanın 20. maddesi ve CMK'nun 116 ve devamı maddeleri uyarınca istisnasız hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı ve Cumhuriyet savcısına ulaşılamaması durumunda ise kolluk amirinin yazılı emri ile yapılabileceği kuşkusuzdur.

Ancak çok istisnai ve acele hallerde kolluk amirinin yazılı emrinin dahi alınamayacağı bir durum sözkonusu olursa kolluk görevlisinin doğrudan arama ve elkoyma işlemi yapması sonucu elde edilen delillerin hukuka uygun sayılıp sayılmayacağı konusu tartışılmalıdır. 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunun 4/A maddesinin 6. fıkrasında ise bu konuda bir düzenleme getirilerek, polisin kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde kendisine ve başkasına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik olarak gerekli tedbirleri alabileceği, el ile dıştan konrol yapabileceği, başka bir deyişle kaba üst araması yapabileceği esası getirilmiştir. Aksine üzerinde tehlikeli bir silah, bomba ya da patlayıcı tehlikeli bir madde taşıdığından şüphe edilerek yakalanan kişinin en azından üstünün kontrol edilmesi için kolluk amirinin yazılı emrinin alınması beklenemez.

Karar alınmadan arama yapılabilecek durumlar Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 8. maddesinde tek tek sayılmış, (f) bendinde suçüstü hali de gösterilmiş, ayrıca aynı yönetmeliğin 27. maddesinde kişinin suç işleyeceği ya da işlediği hususunda kolluk görevlisinin kanaat elde etmesi halinde (g) bendinde uyuşturucu gibi belirli şeyin kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa daha geniş çaplı kontrol yapılabileceği de belirtilmiştir. Bunlardan bizi ilgilendiren kısım (f) bendinde suçüstü halinde kolluk görevlisinin yakaladığı veya durdurduğu şüphelinin üzerinde suç delillerinin kaybolmaması amacıyla üst araması yapıp yapamayacağı ve bu şekilde bir üst araması yapılarak delil elde edilmişse, işlemin hukuka uygun olup olmadığıdır.

Somut olayda; 21.09.2009 günü saat 22.00 sıralarında.... Mahallesi ... Caddesi ....Mezarlığı karşısındaki eski otogaz bayiliğinde ....ve.... isimli kişilerin uyuşturucu madde sattıklarına dair yapılan ihbar üzerine, aynı gün saat 23.30 sıralarında belirtilen yere yaya olarak gidildiğinde, sanıklardan....'ın pantolonunun cebinde uyuşturucu olduğu tahmin edilen 20 adet hap, pantolon sol cebinde yine toz halinde ectasy tabir edilen uyuşturucu madde ile diğer sanık ...'in üzerinde toplam 151 adet ectasy hap bulunduğu, belirtilen maddelerin ekspertiz raporuna göre amfetamin etken maddesini içeren, bu nedenle uyuşturucu madde kapsamında olan haplar olduğu anlaşılmıştır.

Emniyet görevlileri tarafından alınan istihbari bilginin saati uyarınca, adli arama kararı veya emrini talep edecek yeterli zamanın ve adli arama kararı veya emrini talep edilecek olgunluk aşamasında bulunmadığı, mevcut usul ve yasalara göre görevlilerin sadece istihbari çalışmada bulunabilecekleri, bu aşamada yapılan araştırmada ham istihbari bilginin doğru çıkması sonucu ani gelişen olaylar sonucu ele geçirilen uyuşturucuların sanıklar tarafından yok edilmesi söz konusu olabileceğinden, suçüstü halinde yapılan basit arama sonucunda suça konu uyuşturucu maddeler elde edildiğinden, elde edilen delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin kabul edilmesi gerekmektedir .

Yukarıda arz ve izah edildiği üzere suça konu uyuşturucu maddeler suçüstü halinde elde edildiğinden delillerin hukuka uygun olarak kabul edilmesi gerektiği..." düşüncesiyle itiraz kanun yoluna müracaat etmiştir.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece, 10.03.2016 gün ve 301-2371 sayı ile, itirazın yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

22.09.2009 tarihli tutanağa göre; 21.09.2009 günü Asayiş Büro Amirliğine bağlı ekiplerce yapılan istihbari çalışmalarda;.... Mahallesi, ... Caddesi, ....Mezarlığı karşısındaki eski otogaz bayiinde ....ve.... isimli şahısların ectasy tabir edilen uyuşturucu maddelerin ticaretini yaptıkları bilgisine ulaşıldığı, aynı gün saat 23.30 sıralarında bahse konu yere gidildiğinde otogaz içerisinde sanıklar.... ve ....'in görüldüğü, yanlarına gidilerek yapılan üst aramalarında; sanık ...'ın pantolonunun sağ cebindeki kutuda 20 adet uyuşturucu hap ile pantolon sol cebindeki poşette 8 gram uyuşturucu madde, diğer sanık ...'in üst aramasında ise; pantolon sağ cebinde 151 adet hap ile sanıkların bulunduğu yerin 5 metre ilerisinde gazete kağıdına sarılı 78 gram kenevir tohumunun ele geçirilerek muhafaza altına alındığı, konu hakkında Cumhuriyet savcısına bilgi verildiği,

İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce düzenlenen uzmanlık raporuna göre; sanık ...'da ele geçirilen 20 adet hap ile net 7,3 gram ağırlığındaki toz maddenin amfetamin, sanık ...'de ele geçirilen 141 adet hapın 2C-B etken maddesi içerdiği, 10 adet hapın uyuşturucu madde ihtiva etmediği, gazete kağıdına sarılı 72,5 gram maddenin ise uyuşturucu kapsamında değerlendirilmeyen kenevir bitkisi tohumları olduğu,

Dosya içerisinde sanıkların üzerinin aranması için hakim, Cumhuriyet savcısı veya kolluk amiri tarafından verilmiş bir adli arama kararı ya da emrinin bulunmadığı,

Anlaşılmaktadır.

Tanık .... Sözen; olay günü saat 19.30-20.00 sıralarında bayramlaşmak için sanıkların da içinde bulunduğu arkadaş grubuyla buluştuklarını, sohbet ettikleri esnada polislerin gelerek "ellerinizi havaya kaldırın, sizi arayacağız” dediklerini, üzerilerini aradıklarında bir şey bulamamalarına rağmen iki kez daha arama yaptıklarını, ardından emniyete götüreceklerini söyleyip önlerine kutuları koyarak “bunu sizden aldık” dediklerini, sanıklar dahil 7-8 kişinin karakola götürüldüğünü,

Tanık ....Sağın; olay tarihinde sanıklar ile birlikte olduğunu, yanlarına gelen polis memurlarının üstlerini aramak istediğini, yapılan aramada bir şey çıkmadığını, ardından toplu olarak karakola götürüldüklerini, bir saat sonra önlerine bir takım maddeler getirip “bunlar orada çıktı üstünüze yıkarım” diyerek kime ait olduğunu sorduklarını, bilmediğini söylemesi üzerine serbest bırakıldığını, sanıkların üzerinden bir şey çıkmadığını, herkesin önce aranıp daha sonra emniyete götürüldüğünü,

Tanık ....Sağın; olay tarihinde sanıklar ile birlikte olduğunu, yanlarına gelen polis memurlarının üstlerini aramak istediğini, yapılan aramada bir şey çıkmadığını, ardından toplu olarak karakola götürüldüklerini, bir saat sonra önlerine bir takım maddeler getirip “bunlar orada çıktı üstünüze yıkarım” diyerek kime ait olduğunu sorduklarını, bilmediğini söylemesi üzerine serbest bırakıldığını, sanıkların üzerinden bir şey çıkmadığını, herkesin önce aranıp daha sonra emniyete götürüldüğünü,

Tanık ........; olay tarihinde hastanede nöbet tutmakta iken sanık ... ve beraberindeki polisleri gördüğünü, görevlilerden....'ın üzerinden madde çıkmadığını öğrendiğini, başka bir şüpheli daha getirilip getirilmediğini hatırlayamadığını,

Tanık.... .....; üzerinden 6-7 ay geçtiği için olayı tam olarak hatırlayamadığını, tutanak okunduğunda; tutanağın doğru olduğunu, huzurdaki sanıklar dışında kimsenin olay yerinde olmadığını,

Tanık .... Maraşlıoğlu; olayın üzerinden zaman geçtiği için tam olarak hatırlayamadığını ancak bir şahsın emniyete başvurarak eski otogaz denilen yerde, iki şahsın esrar ve ectasy sattıklarını ihbar ettiğini, önce tek bir ekip olarak sivil kıyafetler ile olay yerine gittiklerini, arkalarından takviye bir ekip daha geldiğini, olay yerinde huzurda bulunan sanıkları tutanakta belirtilen miktarlardaki uyuşturucu maddeler ile yakaladıklarını, sanıklar dışında olay yerinde kimsenin olmadığını, tutanağın doğru olduğunu,

Tanık .....; tutanak içeriğinin doğru olduğunu, tutanak okunduğunda; olayın tutanaktaki gibi geliştiğini, ihbarın iki kişi hakkında yapıldığını, sorulduğunda; olay yerinde 5-6 kişinin olduğunu, tekrar sorulduğunda; olayın üzerinden zaman geçtiği için tam olarak hatırlayamadığını iki kişi olduğunu, 5-6 kişi mi iki kişi mi diye tekrar sorulduğunda ise; olay yerinde iki kişinin yakalandığını,

Tanık ...; olay tarihinde otogaz bayi içerisinde bir takım şahısların uyuşturucu madde sattıkları yönünde bilgi almaları üzerine söz konusu yere gittiklerinde sanıkları üzerlerindeki uyuşturucu maddeler ile yakaladıklarını, olayın üzerinden zaman geçtiği için tam olarak hatırlayamadığını, tutanak içeriğinin doğru olduğunu,

Beyan etmişlerdir.

Sanık ... aşamalarda; suçlamayı kabul etmediğini, kendisinin ve sanık ...'in uyuşturucu maddelerle alakasının olmadığını, arkadaşları ile alkol aldıkları sırada polislerin gelerek üst araması yaptıklarını, üzerinden uyuşturucu madde çıkmadığını, yakalandıklarında 10 kişi olduklarını, tutanak içeriğini kabul etmediğini, emniyette bir takım maddelerin kendilerine gösterildiğini,

Beyan etmişlerdir.

Sanık ... aşamalarda; suçlamayı kabul etmediğini, kendisinin ve sanık ...'in uyuşturucu maddelerle alakasının olmadığını, arkadaşları ile alkol aldıkları sırada polislerin gelerek üst araması yaptıklarını, üzerinden uyuşturucu madde çıkmadığını, yakalandıklarında 10 kişi olduklarını, tutanak içeriğini kabul etmediğini, emniyette bir takım maddelerin kendilerine gösterildiğini,

Sanık ... aşamalarda; suçlamayı kabul etmediğini, kendisi ve diğer arkadaşlarının üzerinde uyuşturucu madde ele geçmediğini, tutanakta belirtilenlerle bir ilgisinin olmadığını, polislerin üstlerini arayarak karakola götürdüğünü, olay yerinde 8-10 kişi olduklarını, polislere kimliklerini sorması üzerine münakaşa ettiklerini, üç kez üst araması yapıldığını, emniyete götürüldüklerinde önlerine bir madde getirilerek bununla ilgili tutanak düzenlendiğini, içeriğini bilmediğini,

Savunmuşlardır.

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hakim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Ceza muhakemesinin yapılmasını veya yapılan muhakemenin sonunda verilecek kararın kağıt üzerinde kalmamasını ve muhakeme masraflarının karşılanmasını sağlamak amacıyla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer tarafından, gecikmede sakınca bulunan durumlarda geçici olarak başvurulan ve hükümden önce bazı temel hak ve hürriyetlere müdahaleyi gerektiren kanuni çarelere "koruma tedbiri" denir. (Bahri Öztürk, Behiye Eker Kazancı, Sesim Soyer Güleç, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Seçkin, 2013, 1. Bası, s.1)

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanununun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.

Koruma tedbirleriyle çoğu zaman henüz gerçekten bir suçun işlenip işlenmediği ya da işleme muhatap olan şüpheli tarafından işlendiği yargı kararı ile sabit olmadığı halde, gecikmesinde sakınca bulunmasından dolayı görünüşte haklılıkla yetinilerek gerek şüphelinin gerekse şüpheli statüsünde olmayan üçüncü kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale edilmektedir. Bu nedenle koruma tedbirlerine ölçülü bir şekilde, görünüşte haklı olan ve gecikmesinde sakınca ya da tehlike bulunan hallerde başvurulmalıdır.

Yakalama ve tutuklamanın esasları, Anayasamızın 19. maddesinde “Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlığı ile;

"Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Şekil ve şartları kanunda gösterilen:

Yakalama ve tutuklamanın esasları, Anayasamızın 19. maddesinde “Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlığı ile;

"Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Şekil ve şartları kanunda gösterilen:

Mahkemelerce verilmiş hürriyeti kısıtlayıcı cezaların ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme kararının veya kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak ilgilinin yakalanması veya tutuklanması; bir küçüğün gözetim altında ıslahı veya yetkili merci önüne çıkarılması için verilen bir kararın yerine getirilmesi; toplum için tehlike teşkil eden bir akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastalık yayabilecek bir kişinin bir müessesede tedavi, eğitim veya ıslahı için kanunda belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirin yerine getirilmesi; usulüne aykırı şekilde ülkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakkında sınır dışı etme yahut geri verme kararı verilen bir kişinin yakalanması veya tutuklanması; halleri dışında kimse hürriyetinden yoksun bırakılamaz.

Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmalarını, delillerin yokedilmesini veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallerde hâkim kararıyla tutuklanabilir. Hâkim kararı olmadan yakalama, ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir; bunun şartlarını kanun gösterir…” şeklinde düzenlenmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanununun 2. maddesinde ise suçüstünün tanımına yer verilmiş, koruma tedbirleri başlığı altında aynı Kanunun 90. maddesinde yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler düzenlenmiştir.

"Madde 2: …j) Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu…ifade eder"

Maddedeki tanım doğrultusunda; örneğin failin mağduru bıçaklaması durumunda CMK'nun 2/j-1; failin mağduru bıçakladıktan sonra takip üzerine yakalanması durumunda CMK'nun 2/j-2; failin bıçaklama eyleminden hemen sonra elinde kanlı bıçakla yakalanması durumunda ise CMK'nun 2/j-3. maddesindeki suçüstü halleri söz konusu olacaktır.

"Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler

Madde 90: (1) Aşağıda belirtilen hâllerde, herkes tarafından geçici olarak yakalama yapılabilir:

a) Kişiye suçu işlerken rastlanması.

b) Suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması.

(2) Kolluk görevlileri, tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.

a) Kişiye suçu işlerken rastlanması.

b) Suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması.

(2) Kolluk görevlileri, tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.

(3) Soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı olmakla birlikte, çocuklara, beden veya akıl hastalığı, malûllük veya güçsüzlükleri nedeniyle kendilerini idareden aciz bulunanlara karşı işlenen suçüstü hallerinde kişinin yakalanması şikâyete bağlı değildir.

(4) Kolluk, yakalandığı sırada kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, yakalanan kişiye kanunî haklarını derhal bildirir.

(5) Birinci fıkraya göre yakalanıp kolluğa teslim edilen veya ikinci fıkra uyarınca görevlilerce yakalanan kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır.

(6) Yakalama emrine konu işlemin yerine getirilmesi nedeniyle yakalama emrinin çıkarılma amacının ortadan kalkması durumunda mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından yakalama emrinin derhâl iadesi istenir" şeklindedir. Madde gereğince; kişiye bir suç işlerken rastlanması veya suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçmasının önlenmesi veya kimliğinin hemen belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde herkesin geçici olarak yakalama yetkisi bulunmaktadır. Kolluk görevlileri, hakkında tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde; Cumhuriyet savcısına veya amirlerine ulaşma imkânlarının bulunmaması durumunda yakalama yetkisine sahiptirler. Kolluk, yakaladığı kişinin kaçmasını, kendisine ya da başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri almalı, hemen Cumhuriyet savcısına haber vermeli ve emirleri doğrultusunda işlem yapmalıdır.

2559 sayılı PVSK'nun 13. maddesinde de polise, suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri yakalama yetkisi verilmiştir.

PVSK'nun suç tarihinde yürürlükte bulunan 13. maddesi;

"Polis,

A) Suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri,

B) Haklarında yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama kararı bulunanları,

C) Halkın rahatını bozacak veya rezalet çıkaracak derecede sarhoş olanları veya sarhoşluk hâlinde başkalarına saldıranları, yapılan uyarılara rağmen bu hareketlerine devam edenler ile başkalarına saldırmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,

D) Usulüne aykırı şekilde ülkeye giren ya da haklarında sınır dışı etme veya geri verme kararı alınanları,

B) Haklarında yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama kararı bulunanları,

C) Halkın rahatını bozacak veya rezalet çıkaracak derecede sarhoş olanları veya sarhoşluk hâlinde başkalarına saldıranları, yapılan uyarılara rağmen bu hareketlerine devam edenler ile başkalarına saldırmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,

D) Usulüne aykırı şekilde ülkeye giren ya da haklarında sınır dışı etme veya geri verme kararı alınanları,

E) Polisin kanunlara uygun olarak aldığı tedbirlere karşı gelenleri, direnenleri ve görev yapmasını engelleyenleri,

F) Bir kurumda tedavi, eğitim ve ıslahı için kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmasını gösteren tüzükte belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirlerin yerine getirilmesi amacıyla, toplum için tehlike teşkil eden akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol bağımlısı serseri veya hastalık bulaştırabilecek kişileri,

G) Haklarında gözetim altında ıslahına veya yetkili merci önüne çıkarılmasına karar verilen küçükleri,

Yakalar ve gerekli kanuni işlemleri yapar.

.." şeklinde düzenlenmiştir.

Arama ve elkoymanın esasları; Anayasamızın 20. maddesinde "Özel hayatın gizliliği", 21. maddesinde ise "Konut dokunulmazlığı" başlıkları altında düzenlenmiştir.

Anayasamızın 20. maddesi;

“Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar…”

21. maddesi ise;

“Kimsenin konutuna dokunulamaz. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar” hükümlerini amirdir.