muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/4860, Karar No: 2009/5760, Tarih: 28.09.2009

uygulamada tapu kayıtlarının revizyon gördüğü diğer parseller de nazara alınmamıştır. 27.08.1949 tarih ve 148 sıra numaralı tapu kaydının malikleri arasında taksimen ve irsen intikal ile davalı tarafa geçtiği beyan edildiği, kadastro tespitinde uygulanan diğer 13.03.1973 tarih ve 12 sıra numaralı tapu kaydının 15.7.2003 tarih ve 40 sıra numaralı tapu kaydına gittiği ve satış ile ... oğlu ...'a intikal ettiği halde tapu kaydına dayanan davalı tarafın kayıt maliki ile akti ya da irsi ilişkisi ortaya konulmamıştır. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle Hazine tapusunun dayanağı belirtmelik tutanağı ve haritası, davalının dayandığı 27.8.1949 tarih ve 148 sıra numaralı tapunun varsa haritası, Toprak tevzi komisyonunca 27.08.1949 tarih ve 148 sıra numaralı tapu kaydı miktar fazlası için Hazine adına tapu kaydı oluşturulmuş ise bu tapu kaydı ve dayanağı haritası getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve uzman bilirkişiler huzuruyla keşif icra edilmelidir. Keşif sırasında tarafların dayandığı tapu kayıtları ve haritaları, kadastro paftasıyla ölçekleri eşitlenip çakıştırılmak suretiyle uygulanıp kapsamları 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritalarına göre belirlenmeli, kapsam belirlenirken tapu kayıtlarının revizyon gördüğü ve kesinleşen dava dışı parseller de dikkate alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, zilyetliğin başlangıç süresi ve sürdürülüş biçimi kayıt malikleri ile davalının akdi veya irsi ilişkisi hakkında ayrıntılı bilgi alınmalıdır. Belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda davalı dayanağı 13.3.1973 tarih ve 12 sıra numaralı tapu kaydı tescil krokisi kapsamında kalan bölümün, son tapu maliki ile akdi ya da irsi ilişkisinin kanıtlanması halinde davalı adına, yine 27.8.1949 tarih ve 148 sıra numaralı iskan tapusunun varsa haritasına göre kapsadığı alanın davalı adına tesciline karar verilmelidir. Söz konusu 27.8.1949 tarih ve 148 sıra numaralı tapu kaydının haritasının veya uygulama kabiliyetinin bulunmaması halinde batı hududu gayri sabit hudutlu olduğu ve aynı kaydın uygulandığı 878 ada 5 ve 7 sayılı parselleri batıdan çevreleyen 878 ada 19 sayılı parselin mera vasfıyla orta malı olarak sınırlandırılması nedeniyle de kaydın miktarı ile geçerli olduğu düşünülmeli, davalıya ait tapu kaydı miktar fazlası Hazine’ye ait tapu kaydı kapsamında ise davalı tarafın zilyetliğinin ancak iskan tarihinden sonra başlayabileceği nazara alınarak Hazine tapusunun oluşumuna kadar gerekli olan zilyetlikle iktisap süresinin dolmadığı gözetilmeli, yapılan uygulama sonunda tarafların dayandıkları tapu kayıtlarının kapsamları dışında kalan yerler olduğunun saptanması halinde 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir

. maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü, ile hükmün BOZULMASINA, 28.09.2009 gününde oyberliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/16282, Karar No: 2019/122, Tarih: 08.01.2019

**22. Hukuk Dairesi         2018/16282 E.  ,  2019/122 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalı ... AŞ.'nin alt işverenleri nezdinde 12.01.2010- 14.09.2010 tarihleri arası çalıştığını, iş akdine işverence haksız olarak son verildiğini, ancak fesih sonrası hak ettiği alacakların ödenmediğini belirterek, kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunmuş,davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı şirket, davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı ... AŞ. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında fazla çalışma ücret alacaklarının hesaplanmasında hafta tatili günlerindeki çalışmalarının dahil edilip edilmeyeceği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı işyerinde bakım ustası olarak çalışmış olan davacı, haftanın her günü 06.00-07.00 de işe başlayarak saat 22.00-23.00'e kadar çalıştığını iddia etmiş olup, hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda ise davacının günde 3 saat ve haftada 21 saat çalıştığı kabulüyle 7 gün üzerinden fazla çalışma ücret alacağı hesaplaması yapılmıştır.

Ancak, davacının hafta tatili ücret alacağı talebi de bulunduğundan, aynı dönem için ayrıca hafta tatili ücret alacağı da hesap edilmek suretiyle, mükerrerliğe neden olunmuştur. Oysa, hafta tatili günlerinde yalnızca 7,5 saati aşan çalışmalar için fazla mesai alacağı hesaplanması gerekirken, bu hususa dikkat edilmeden mükerrer alacağa sebebiyet verecek şekilde yapılan hesaplama hatalı bulunup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 08.01.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12643, Karar No: 2013/11580, Tarih: 18.04.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2013/12643 E.  ,  2013/11580 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Elektrik hırsızlığı

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Ceza Yargılama Yasasında mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen 5271 sayılı CMK'nın 193/2. maddesinin "ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağı ve derhal beraat kararı verilebilecek" hâllerle sınırlı olarak uygulanabileceği, bu hâller dışında, mutlaka sanığın sorgusunun yapılmasının gerektiği gözetilmeyip, sanığın savunması yöntemince saptanmadan hüküm kurulması,

2-02.07.2012 tarihinde kabul edilerek, 28344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Ve Basın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava Ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanunun Geçici 2. maddesinin l. fıkrası uyarınca aynı maddenin 2. fıkrası gereğince, şikayetçi kurumun zararını tazmin etmesi halinde sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gözetilerek, sanığın kurumun zararını giderip gidermediği sorularak, giderilmediğinin tespiti halinde kurumun zararını gidermesi halinde hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verileceğine dair bildirimde bulunularak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 18.04.2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/691, Karar No: 2022/1680, Tarih: 08.12.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2020/691 E.  ,  2022/1680 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasında birleştirilerek görülen “tapu iptali ve tescil ile alacak ” davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda, Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen asıl ve birleşen davaların hak düşürücü süre nedeniyle reddine ilişkin karar davacılar vekilinin karar düzeltme istemi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda daha önce verilen onama kararı kaldırılarak karar bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

2. Direnme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacılar vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde; dava konusu taşınmazları kök muris ... ...’dan intikal suretiyle davalı ... ... adına tescil edilmiş ise de yapılan tescillerin yolsuz olduğunu, müvekkillerinin kök murisi ... ...’ın ... ... ile evliliğinden 01.07.1895 doğum tarihli ... ..., 01.07.1878 doğum tarihli ... ... ile evliliğinden ise 01.07.1910 doğum tarihli ... ... (...) isimli çocuklarının bulunduğunu, öte yandan kök muris ... ...’ın ikinci eşi olan 01.07.1878 doğum tarihli ... ...’ın ilk evliliğinden dünyaya gelen ve sonrasında 01.07.1895 doğum tarihli ... ... ile evlenen ... isimli çocuğunun olduğunu, 01.07.1895 doğum tarihli ... ... ile ... ...’ın evliliğinden ise 01.07.1924 tarihinde ... ...’ın ve 12.12.1932 tarihinde davalı ... ... (...)’nın dünyaya geldiğini, ... ...’ın çocukken vefat ettiğini, diğer taraftan kök murisi ... ... ile 01.07.1878 doğum tarihli ... ...’ın evliliğinden olan 01.07.1910 doğum tarihli ... ... (...) ile ...’nın evliliğinden ...,...,...,...,......isimli çocuklarının bulunduğunu, ...’nın 16.03.2006 tarihinde vefat etmesi nedeniyle mirasçı olarak çocukları ..., ..., ... ... (...), ... ... (...) ve ... ... (...)’nın kaldığını, kök muris ... ...’ın eşi ... ...’dan bir gün sonra vefat etmesi sebebiyle ... ...’ın ilk evliliğinden olan kızı ...’nin mirasçılık sıfatının bulunmadığını, bu itibarla kök muris ... ...’ın mirasçılarının ilk evliliğinden olan oğlu ... ... ile ikinci evliliğinden ve müvekkillerinin murisi olan ... ... olduğunu, müvekkillerinin murisi ... ...’nın ailesinin onayını almaksızın evlenmesi nedeniyle kök muris ... ...’ın taşınmazlarını oğlu ... ...’ın babasının vefatından sonra 8 yıl kullandığını, kendisinin vefat etmesi üzerine söz konusu taşınmazların ... ...’ın eşi ... ... tarafından kullanılmaya devam edildiğini, kök murisin oğlu ... ...’ın vefatından sonra dava konusu taşınmazların kadastro işlemi yapılarak kök murisin oğlu ... ...’ın eşi ... ... ve kızı davalı ... ... adına tespit ve tescil edildiğini, kök murisin oğlu ... ...’ın 10.07.1972 tarihli tutanakta belirtildiği gibi dava konusu taşınmazlarda 22 yıl nizasız fasılasız zilyetliğinin bulunmadığını ileri sürerek asıl ve birleşen davalar yönünden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile yolsuz tescilin düzeltilerek, davalı ... adına kayıtlı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında müvekkilleri adına tapuya tesciline, taşınmazlardan bir kısmının satılıp paraya çevirmiş olmaları nedeniyle satışı yapılan taşınmazların dava tarihi itibariyle değerlerinin tespiti ile müvekkillerinin miras hisseleri oranında ortaya çıkacak olan miktardan şimdilik 20.000TL bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

Davalı Cevabı:

5. Davalılar vekili asıl ve birleşen davada cevap dilekçelerinde; dava konusu farklı vasıflardaki taşınmazların 10.07.1972 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında davalıların murisleri adına tespit edildiğini, kadastro tutanaklarının kesinleştiğini ve kesinleşme tarihinden itibaren Kadastro Kanunu’nun 12/3. maddesindeki hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek, asıl ve birleşen davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

6. Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.05.2013 tarihli ve 2011/294 E.,2013/189 K. sayılı kararı ile; dava konusu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları ve tapulama tutanakları incelendiğinde sözü edilen tapulama tutanaklarının 27.02.1973 tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı, kesinleşme tarihinden dava tarihine kadar geçen süre dikkate alındığında asıl ve birleşen dava bakımından 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12/3. maddesinde belirtilen on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 24.03.2015 tarihli ve 2015/2488 E., 2015/2598 K. sayılı kararı ile; mahkeme kararı onanmış ise de davacılar vekilinin onama kararına karşı karar düzeltme isteminde bulunması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 21.04.2016 tarihli ve 2015/17163 E., 2016/4510 K. sayılı kararı ile; “…1- Dosya içeriğine, mahkeme kararında belirtilip, Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre 160, 162, 362, 361, 363, 332, 2460 ada 524, 525, 2, 5, 6 ve 7, 2445 ada 1, 17, 3687 ada 2, 17, 18, 3698 ada 4, 5, 6, 8 ve 9, 3695 ada 3, 4 ve 5, 2704 ada 2, 5, 6 ve 7, 2709 ada 5, 2731 ada 1, 7, 2459 ada 12 parseller yönünden Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE,

2- Davacılar vekilinin dava konusu 106, 165, 3687 ada 3, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 3698 ada 7, 2709 ada 7, 8, 9, 2731 ada 8, 9, 10, 11, 12 ve 13, 2459 ada 11 ve 13, 3683 ada 11, 3673 ada 1, 3674 ada 5, 2729 ada 19, 3688 ada 5, 3689 ada 6, 7, 8 ve 9, 3690 ada 4, 5215 ada 3, 5218 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 15, 5219 ada 1 ve 2, 5220 ada 1, 2, 3, 4, 9, 10 ve 11, 5202 ada 3, 3987 ada 19, 3683 ada 10 (dava dilekçesinde sehven 3689 ada 10 parsel olarak yazılan) parsel sayılı taşınmazlar yönünden karar düzeltme istemine gelince; davacılar vekili, anılan taşınmazların da kök muristen kaldığı, davalı ... ile davacılar arasında paylı mülkiyet olarak tescili gerekirken davalıların haksız ve hukuka aykırı şekilde edindiği bu taşınmazları üçüncü kişilere satarak paraya çevirmiş olmaları nedeniyle dava tarihi itibariyle değerlerinin belirlenerek davacıların miras payı oranında ortaya çıkacak alacakları için şimdilik 20.000,00 TL bedelin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Mahkemece bu talebin de 10 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına ve yasal düzenlemelere uygun düşmemektedir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde görülen hak düşürücü süre kadastro tespitinden önceki sebeplere dayalı taşınmazların aynı (mülkiyeti) hakkında açılacak davalar için düzenlenmiş olup eldeki davada ise belirtilen taşınmazların tespitin kesinleşmesinden sonra satılması nedeniyle davalıların bu satıştan edindiği bedele yönelik olarak açılan tazminat davası niteliğindedir. Hal böyle olunca, davacılar vekili dava dilekçesinde 44. sıra ila 103. sırada gösterdiği bu taşınmazlar yönünden tazminat istemine dair taleplerinin 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 77. ve devamı maddelerinde öngörülen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak delillerin toplanması ve sonucuna göre işin çözümlenerek bir karar gerekirken talebin niteliğine uygun düşmeyen kanun hükümleri uygulanmak suretiyle davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olup davacılar vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekirken; sehven onandığı anlaşıldığından davacılar vekilinin karar düzeltme istemlerinin kabulüne, Dairemizin 24.03.2015 tarih 2015/2488-2598 sayılı onama kararının kaldırılmasına, anılan taşınmazlar yönüyle usul ve yasaya aykırı olan hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA…” karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

Direnme Kararı:

9. Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.02.2017 tarihli ve 2016/193 E., 2017/53 K. sayılı kararı ile; bozma kararında belirtilen taşınmazlar hakkındaki tazminat isteminin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77 ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak değerlendirilebilmesi için öncelikle bahsi geçen taşınmazların kök muristen kaldığı ve davacılar ile davalı ... arasında paylı mülkiyete konu olduğuna ilişkin iddianın ispat edilmesi gerektiği, dava konusu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları ve tapulama tutanakları incelendiğinde sözü edilen tapulama tutanaklarının 27.02.1973 tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı, kesinleşme tarihinden dava tarihine kadar geçen süre dikkate alındığında asıl ve birleşen dava bakımından 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12/3. maddesinde düzenlenen on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

10. Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı davacılar vekilinin temyizi üzerine Hukuk Genel Kurulunun 18.10.2018 tarihli ve 2018/16-865 E., 2018/1452 K. sayılı kararı ile; mahkemece kısa kararda sadece önceki kararda direnilmesine denilmekle yetinildiği, direnme kararının usulüne uygun kurulmadığı, bu nedenle dosya kapsamı dikkate alınarak taraflara yüklenen borç ve tanınan hakkın sıra numarası altında belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde usulün aradığı niteliklere haiz kısa karar ve buna uygun gerekçeli karar oluşturulması gerektiği gerekçesiyle sair temyiz itirazları incelenmeksizin karar bozulmuştur.

11. Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.07.2020 tarihli ve 2018/486 E., 2020/177 K. sayılı kararı ile; Hukuk Genel Kurulunun bozma kararında belirtilen usule ilişkin eksiklik giderilmek ve önceki karar gerekçesi tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

12. Direnme kararı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

13. Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda dava konusu bir kısım taşınmazların kadastro tespitinin kesinleşmesinden sonra satılması nedeniyle davalıların satıştan elde ettikleri bedelin tahsili için açılan eldeki davanın tazminat davası niteliğinde olup olmadığı; buradan varılacak sonuca göre sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasındadır.

III. GEREKÇE

14. Öncelikle konuyla ilgili kavramlar ile mevzuat hükümlerine kısaca değinmekte fayda bulunmaktadır.

15. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) “Kadastro tutanaklarının kesinleşmesi ve hak düşürücü süre” başlıklı 12. maddesinin 3. fıkrası; “Bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz” şeklinde düzenlenmiştir.

14. Öncelikle konuyla ilgili kavramlar ile mevzuat hükümlerine kısaca değinmekte fayda bulunmaktadır.

15. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) “Kadastro tutanaklarının kesinleşmesi ve hak düşürücü süre” başlıklı 12. maddesinin 3. fıkrası; “Bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz” şeklinde düzenlenmiştir.

16. Kadastro Kanunu’nun anılan madde gerekçesinde; “…Büyük emek ve masrafla meydana getirilen düzenli kütük ve kadastro işlemlerinin korunmasını sağlamak için kamu ve özel mal ayrımı yapılmadan kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak dava açılamayacağı esası getirilmiştir. Burada kadastro işlemlerinin eski olaylara dayanılarak süresiz olarak askıda bırakılmasının kamu düzenini ters yönde etkileyeceği ve kamu zararı doğuracağı gerçeğinden hareketle mülkiyet hakkı değil sadece hak arama hürriyeti kısıtlanmıştır” şeklinde kanun koyucunun amacı açıklanmıştır.

17. Görüldüğü üzere on yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere kadastrodan önceki sebeplere dayanarak itiraz edilemeyeceği ve dava açılamayacağı vurgulanmıştır (, ... : Açıklamalı İçtihatlı 3402 sayılı Kadastro Kanunu, Ankara 2008, s.162).

18. Bunun yanı sıra on yıllık hak düşürücü süre içinde açılacak davada ileri sürülecek hakkın türü bakımından 3402 sayılı Kanun’un 12. maddesinin 3. fıkrasında herhangi bir ayrıma yer verilmemiştir. Anılan hükümde yer verilen kullanılan tutanakta belirtilen hak, ayni hak olabileceği gibi kişisel bir hak da olabilir. Yeter ki tespitten önceki evrede oluşan bir hak olsun (Sapanoğlu, Süleyman: 3402 sayılı Kadastro Kanunu, Ankara 2009, s.86).

19. Bu aşamada önemle vurgulamak gerekir ki belirtilen on yıllık süre kamu düzeni ile ilgili olduğu için hak düşürücü süredir. Çünkü getirilen bu süre ile tapu sicilinde kararlılık sağlanması, sicillerin bozulmaması, belli bir süre geçtikten sonra yargı organlarınca bu sicillerin tartışma konusu yapılmaması amaçlanmıştır (Özmen, İhsan; Çorbalı, Halim: 3402 sayılı Kadastro Kanunu Şerhi, s.247, 248). Nitekim aynı husus Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 02.04.2004 tarihli ve 2003/1 E. 2004/1 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır. Ayrıca içtihadı birleştirme kararının gerekçesinde hak düşürücü sürenin, doğrudan doğruya hakim tarafından kendiliğinden göz önünde tutulması gereken, davada “itiraz” olarak başvurulması zorunlu olan ve zamanaşımı gibi “kesme” ve “durma” hükümlerine bağlı olmayan, uyulmama halinde “hakkın” kaybına yol açan yani hakkın özünü ortadan kaldıran süre olduğu da vurgulanmıştır.

20. Görüleceği üzere hak düşürücü süreler, ilişkin oldukları hakları ortadan kaldıran sürelerdir. Kanunda belirtilen süre, söz konusu hak kullanılmaksızın geçirildiği takdirde hakkın özü son buluyorsa hak düşürücü süreden söz edilmektedir. Hak düşürücü süreye bağlı tutulmuş haklar, ancak ve sadece hak düşürücü süre içerisinde dava açılmış olması durumunda korunur. Burada sürenin dolması ile birlikte sadece hakkın dava edilebilirliği değil hakkın kendisi de yok olmaktadır. Hak düşürücü süreler genel anlamda hukuki bir durumun daha hızlı çözüme kavuşturulmak istendiği hallerde öngörülmüş olup, hak düşürücü süreye bağlı bir davada, hasım olan kimsenin sürenin geçmesine karşın davaya bakılmasına açık ya da zımni muvafakati dahi mahkemeyi bağlamaz.

21. Kadastro Kanunu’nun 12. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen on yıllık süre de hak düşürücü süre niteliğinde olduğundan hakkı ortadan kaldıran etkiye sahiptir ve süre geçtikten sonra artık hakkın varlığından söz edilemez.

22. O hâlde on yıllık süre geçtikten sonra ortada dayanılacak bir hak kalmadığından tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz, dava açılamaz. İtiraz ve dava hakkı her şeyden önce ayni haklar yönünden ortadan kalkmış olur.