muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/84, Karar No: 2020/399, Tarih: 06.10.2020

Cumhuriyet savcısının soruşturma evresinin asıl yetkilisi olduğu, kamu davasını açma tekelini elinde bulundurduğu ve soruşturma evresinin sonunda iddianame veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verme hususunda kanundan doğan asli yetkiye sahip olduğu, 1412 sayılı CMUK’dan farklı olarak 5271 sayılı CMK’da kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasının belli şartlara tabi kılındığı, CMK’ya göre Cumhuriyet savcısınca kendiliğinden veya başkaca bir makamın talimatı üzerine aynı fiilden dolayı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar kaldırılarak kamu davası açılamayacağı, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra hangi hâllerde soruşturma yapılarak kamu davası açılabileceğinin CMK’nın 172. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında istisnai şekilde düzenlendiği gibi CMK’nın 173. maddesinde de kovuşturmaya yer olmadığına dair karara kimlerin itiraz edebileceğinin açıkça belirtildiği, CMK’nın tasarı metninde Cumhuriyet başsavcılarına tanınan itiraz yetkisinin de kanunlaşma sürecinde kaldırılarak Kanun metnine işlenmediği, bu bağlamda Cumhuriyet başsavcılarının itiraz dahi edemediği kararları iade de edemeyeceği, kanunlarda idari veya adli denetim yaparak Cumhuriyet savcısının suç soruşturması sonucunda verdiği kararların kaldırılması yetkisinin Cumhuriyet başsavcısına tanınmadığı, 5235 sayılı Kanun 17, 18 ve 20. maddeleri uyarınca Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde görevli Cumhuriyet savcılarının, aynı yer Cumhuriyet başsavcısından müstakilen adli göreve ilişkin işlemleri yapabilecek olup bu kapsamda münferiden ve bizzat soruşturma yaparak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verebileceği, 2802 sayılı Kanun’un 5 ve 5235 sayılı Kanun’un 18. maddelerinde düzenlenen, sınırları açık ve net bir şekilde çizilmeyen gözetim ve denetim yetkisi adı altında Cumhuriyet başsavcısı tarafından yapılacak işlemlerin kovuşturmaya yer olmadığına dair kararların hukuken sonuç doğurmasına bir etkisi olmayacağı, anılan gözetim ve denetim yetkisinin bir suç soruşturması sonucunda hangi kararın verilmesi gerektiği yönündeki emirleri veya kararın onanmasını/iade edilmesini kapsamayacağı, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın geçerlilik şartları arasında Cumhuriyet başsavcısı tarafından anılan kararın onaylanması şeklinde bir işlemin bulunmadığı, Cumhuriyet savcısı tarafından elektronik imza ile imzalanan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın hiçbir onay işlemine gerek olmadan hukuken geçerli hâle geleceği, CMK’da açıkça düzenlenen şartlar gerçekleşmeden hukuken geçerli kovuşturmaya yer olmadığına dair karar kaldırılarak iddianame tanzim edilemeyeceği anlaşılmakla;

04.08.2016 tarihli ve 68487-36101 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın hukuken geçerli olduğu, CMK’nın 172. maddesinde yer alan şartların da gerçekleşmediği, bu aşamada kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik CMK’nın 173. maddesinde düzenlenen itiraz imkânının sağlanması için gerekli tebliğ işlemlerinin yapılması gerektiği, itiraz edilmesi durumunda merci tarafından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar kaldırılırsa Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemek zorunda olduğu, bu hâliyle 16.08.2016 tarihli ve 26294-19842 sayılı iddianamenin hukuki değerinin bulunmadığı, usulüne uygun şekilde açılmış bir kamu davasından bahsedilemeyeceğinden Bakırköy 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.02.2018 tarihli ve 614-114 sayılı durma kararı ile bu karara yapılan itiraz üzerine verilen Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.04.2018 tarihli ve 294 değişik iş sayılı itirazın reddi kararının usul ve yasaya uygun olduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz mercisi tarafından verilen itirazın reddine dair kararın Özel Dairece CMK'nın 309. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasına karar verilmesi gerektiğine ilişkin itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun, Cumhuriyet savcısı tarafından yürütülen soruşturma sonucunda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın aynı yer Cumhuriyet Başsavcısı tarafından iddianame düzenlenmesi gerektiğinden bahisle iade edilemeyeceğine ve buna bağlı olarak iadeden sonra düzenlenen iddianamenin hukuki değerden yoksun olduğuna dair kararına aşağıda arz ve izah edilecek sebeplerle iştirak edilmemiştir.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle çağdaş hukuk sistemlerinin olmazsa olmazı olan ceza muhakemesi hukukunun amacı ve önemi açıklanarak; Anayasa'nın 144, 2802 sayılı Kanun'un 5, 5235 sayılı Kanun'un 17-18. maddelerinin, adil yargılanma hakkının ayrılmaz bir parçası olan etkin soruşturma yükümlülüğü ile irtibatlandırılması suretiyle Cumhuriyet başsavcısının kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karara müdahale edip edemeyeceğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza usulü ya da günümüzün deyimi ile ceza muhakemesi hukuku, kişi için öylesine önemlidir ki dünyada ceza usulü kadar hiçbir şey insanları ilgilendirmez. Hatta ceza usulü kusurlu bulunan bir toplumda huzurdan söz edilemez. Ceza kanunlarına karşı gelmemek insanların elinde olan bir şey olmasına karşın, kimsenin haksız yere takibata uğramayacağından söz etmek olası değildir. Bu hukuk dalının özgürlükler için ne denli önem arz ettiğini Ferri’nin şu sözleri en güzel şekilde açıklamaktadır; 'Ceza kanunu suçluların, usul kanunu, suçluluğu sabit oluncaya kadar masumların teminatıdır'.

Ceza muhakemesinin amacı yukarıda açıklandığı üzere maddi gerçeğin araştırılıp bulunmasıdır. Ancak bu yapılırken insanlık onuru, hukukun ve ceza muhakemesi hukukunun temel ilkeleri daima göz önünde bulundurulacaktır. Maddi gerçek, her ne pahasına olursa olsun, insan hakları ihlallerine yol açmadan araştırılıp bulunmalı, adalet gerçekleştirilmeli ve hukuki barış sağlanmalıdır.

Ceza muhakemesi hukukunun amacı bu şekilde açıklandıktan sonra; şimdi konumuzu ilgilendiren ilgili hukuki düzenlemeleri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 144. maddesi şöyledir;

'Adalet hizmetleri ile savcıların idarî görevleri yönünden Adalet Bakanlıgınca denetimi, adalet müfettişleri eliyle yapılır. Buna ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.',

2802 sayılı Kanun'un 5. maddesi şöyledir;

'Yargıtay, bütün adalet mahkemeleri üzerinde, Danıştay, bütün idarî mahkemeler üzerinde yargı denetimi ve gözetimi; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay Cumhuriyet savcıları üzerinde, Danıştay Başsavcısı, Danıştay savcıları üzerinde, ağır ceza Cumhuriyet başsavcıları, merkezdeki Cumhuriyet savcıları ile bağlı ilçe Cumhuriyet başsavcıları ve Cumhuriyet savcıları üzerinde, gözetim ve denetim hakkına sahiptir (f.1).

Mahkeme başkanlarının, yargılamanın düzenli bir şekilde yürütülmesine ilişkin olarak görevli oldukları mahkeme dairelerindeki hâkimler üzerinde gözetim hakkı vardır (f.2).

Adalet Bakanı, yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin görevler hariç olmak üzere hâkim ve savcılar üzerinde gözetim hakkını haizdir (f.3). Hâkim ve savcılar idarî görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.',

5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Yasa'nın 17. maddesi;

'1- Kamu davasının açılmasına yer olup olmadığına karar vermek üzere soruşturma yapmak veya yaptırmak,

2- Kanun hükümlerine göre, yargılama faaliyetlerini kamu adına izlemek, bunlara katılmak ve gerektiğinde kanun yollarına başvurmak,

3- Kesinleşen mahkeme kararlarının yerine getirilmesi ile ilgili işlemleri yapmak ve izlemek,

4- Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak' hükmünü;

Aynı Yasa'nın 18. maddesi;

'1. Cumhuriyet Başsavcılığını temsil etmek,

2. Başsavcılığın verimli, uyumlu ve düzenli bir şekilde çalışmasını sağlamak, iş bölümünü yapmak,

3. Gerektiğinde adli göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak,

4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.

Ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcısının; ağır ceza mahkemesinin yargı çevresinde görevli Cumhuriyet başsavcıları, Cumhuriyet başsavcıvekilleri, Cumhuriyet savcıları ile bağlı birimler üzerinde gözetim ve denetim yetkisi vardır' hükmünü;

22. maddesi ise; 'duruşmalara, Cumhuriyet Başsavcısının görevlendireceği Cumhuriyet başsavcıvekili veya Cumhuriyet savcısı katılır' hükmünü taşımaktadır.

4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.

Ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcısının; ağır ceza mahkemesinin yargı çevresinde görevli Cumhuriyet başsavcıları, Cumhuriyet başsavcıvekilleri, Cumhuriyet savcıları ile bağlı birimler üzerinde gözetim ve denetim yetkisi vardır' hükmünü;

22. maddesi ise; 'duruşmalara, Cumhuriyet Başsavcısının görevlendireceği Cumhuriyet başsavcıvekili veya Cumhuriyet savcısı katılır' hükmünü taşımaktadır.

2802 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasında ağır ceza Cumhuriyet başsavcılarının merkezdeki Cumhuriyet savcıları ile bağlı ilçe Cumhuriyet başsavcıları ve Cumhuriyet savcıları üzerinde, gözetim ve denetim hakkına sahip olduklarının belirtilmesine karşın, aynı maddenin ikinci fıkrasında; mahkeme başkanlarının, yargılamanın düzenli bir şekilde yürütülmesine ilişkin olarak görevli oldukları mahkeme dairelerindeki hâkimler üzerinde gözetim hakkının bulunduğu belirtilerek, Cumhuriyet başsavcılarına verilen denetim yetkisi mahkeme başkanlarına verilmemiştir. Cumhuriyet başsavcılarına özellikle tanınan denetim yetkisine uygulamada hiçbir anlam yüklenmemesinin bütün çağdaş anayasalarda temel bulan 'kanun koyucu abesle iştigal etmez' ifadesine aykırı olacağı gibi maddi gerçeğe ulaşmayı en önemli görev olarak benimseyen ceza muhakemesinin amacına da aykırı olacağı açıktır. Zira bir taraftan işlerin yasalara uygun bir şekilde yürütülmesi için gözetim ve denetim yetkisine karşılık olarak demokratik hukuk devletinde olması gerektiği gibi sorumluluk yüklenen Cumhuriyet başsavcısına istediği soruşturmayı istediği Cumhuriyet savcısına ya da vekiline yaptırma veya bizzat yapma imkânı tanınırken, diğer taraftan hatalı bulduğu bir işleme sorumlu tutulmasına rağmen zamanında müdahale edememesinden dolayı hatalı işlemi yapan Cumhuriyet savcısı ile birlikte kendisinin de sorumlu tutulmasının ötesinde telefisi imkânsız zararların doğma ihtimaline hukuk devleti ilkesini korumakla görevli kanun koyucunun seyirci kalması beklenemez. Elbetteki yasalara uygun bir şekilde soruşturma işlemini yapan Cumhuriyet savcısı doğal olarak delilleri takdir ederken vicdani kanaatine göre hareket edebilecektir. Soruşturma şekline ya da sonucuna müdahale eden Cumhuriyet başsavcısının dahi, farklı düşünen Cumhuriyet savcısını vicdanı kanaatine aykırı bir karar vermeye zorlaması düşünülemez. Ancak gözetim ve denetim yetkisinin doğal sonucu olarak soruşturmayı başka bir Cumhuriyet savcısına yaptırmak ya da bizzat yapmak yetkisinin bulunmadığını iddia etmenin de yasal bir dayanağı bulunmadığı gibi demokratik hukuk devletinin katlanamayacağı telafisi imkânsız zararlara yol açabileceği kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkacaktır.

Örneğin; kasten adam öldürmek suçundan, dava açılmasına hatta mahkûmiyete dahi yeterli delil bulunmasına karşın, Cumhuriyet savcısı tarafından verilen takipsizlik kararına herhangi bir şekilde itiraz edilmemesi hâlinde; yeni delilin ortaya çıkmasını beklerken zaman aşımı süresinin dolması ya da yeni delilin ortaya çıkmaması hâlinde dava açılması ya mümkün olmayacaktır, ya da aradan geçen süreç içerisinde tanıkların vefat etmesi gibi herhangi bir nedenle delillerin kaybolması ihtimali mevcut olabilecektir. Böyle bir durumda adil yargılanma hakkının ayrılmaz bir parçası olan 'Etkin Soruşturma Yükümlülüğü' nasıl yerine getirilecektir.

Uygulamada bu güne kadar Ağır Ceza Cumhuriyet Başsavcılarının gözetim ve denetim yetkisi kapsamında, gerek iddianameler, gerekse takipsizlik kararları incelenmiş, ülke genelinde uzun yıllar içerisinde milyonlarca soruşturma evrakıyla ilgili rutin olarak yapılan denetim işlemlerinden dolayı herhangi bir önemli problem yaşanmamış, Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun 2009/46 K sayılı ilamında; Cumhuriyet Başsavcısının gözetim ve denetim yetkisi içerisinde takipsizlik kararlarının ve hatta iddianamelerin dahi incelenip içeriğine katılma ya da düzeltme yetkisinin de bulunduğu çok net bir şekilde vurgulanmıştır.

CGK 2009/46 K;

'Görüldüğü gibi, gerek soruşturma aşamasında yargılama konusu uyuşmazlık hakkında görüş bildirip tavsiyede bulunma hakkına sahip olan ve soruşturma sonucunda düzenlenen iddianameye görüldü yaparak 'olur vermekle' o görüşü benimseyen, gerekse kovuşturma aşamasında benimsediği bu görüşü sürdürecek C.savcısını da belirleme hak ve yetkisine sahip İl Cumhuriyet Başsavcısının, 5271 sayılı CYY’nın 22/1-g maddesi uyarınca aynı davada C.savcısı olarak görev yapması nedeniyle Hakim olarak görev yapmasına olanak bulunmamaktadır. Böyle bir halin aynı zamanda Anayasa’nın 90. maddesi uyarınca bir iç hukuk normu haline gelen AİHS’nin 6/1. maddesinin 'adil yargılanma hakkının', ihlali niteliğinde olacağında kuşku yoktur.'

Cumhuriyet başsavcısının gözetim ve denetim yetkisi içerisinde; Cumhuriyet savcıları tarafından yapılan işlemleri kendi önerilerinin işlemi yapan Cumhuriyet savcısı tarafından kabul edilmemesi hâlinde onun vicdanı kanaatini zorlayacak düzeye ulaşmadan başka bir Cumhuriyet savcısına işlem yaptırması ya da bizzat kendisi tarafından işlem yapılmasının mahzurlarının çok sayıda Cumhuriyet savcısının yer aldığı teşkillata doğal olarak çok sayıda takdir hakkının kullanılmasının mahzurları ile kıyaslanamayacak ölçüde az olacağı gibi kendisi de denetime tabi olan Cumhuriyet başsavcısının yaptıracağı işlemin de yargısal denetime tabi olacağı kuşkusuzdur. Ayrıca Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun Cumhuriyet başsavcısının denetiminin yargısal bir denetim olduğu yönündeki görüşüne de iştirak edilmesi mümkün değildir. Nitekim 2802 sayılı Kanun'un 5. maddesinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının, Yargıtay Cumhuriyet Savcıları üzerindeki denetimi de idari nitelikte bir denetim olarak adlandırılmasına karşın, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı adına tebliğname düzenleyen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının faaliyetinin yargısal bir iş olmadığını iddia etmek mümkün değildir kanaatindeyim. İdari bir organın, yapmış olduğu denetim adli işlere yönelik olsa dahi yargısal denetimden söz edilemez. Dolayısıyla somut olayımızda Cumhuriyet Bavşsavcısının, yaptığı denetim yargısal bir denetim değildir. Yargısal denetim daha sonra iddianamenin kabulü ile gerçekleşmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayımıza baktığımızda;

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayımıza baktığımızda;

Cumhuriyet başsavcısının mesleki tecrübesi belli bir aşamaya ulaşan meslektaşlar arasından seçilmesi nedeniyle Cumhuriyet başsavcılığını temsil yetkisi ile birlikte gözetim ve denetim yetkisinin kanunla düzenlenmiş olması, Cumhuriyet savcıları tarafından verilen kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair kararın Cumhuriyet başsavcısının gözetim ve denetim yetkisi içerisinde müdahale edilmesinden sonra düzenlenen iddianamenin mahkeme tarafından kabul edilmiş olması, Cumhuriyet başsavcılığının uyumlu ve verimli çalışmasından sorumlu tutulan Cumhuriyet başsavcısının hatalı gördüğü işlemleri henüz karara dönüşmeden müdahale etmesinin gözetim ve denetim kapsamında kaldığı gibi daha sonraki aşamalarda Cumhuriyet başsavcısının somut olayımızdaki işleminin yargısal denetime tabi olması (iddianamenin kabulü) karşısında; adil yargılanma hakkının ayrılmaz bir parçası olan etkin soruşturma yükümlülüğünün yerine getirilebilmesi ve hukuki güvenlik ilkesinin sağlanabilmesi için Cumhuriyet başsavcılarının hatalı gördüğü işleme müdahale edemeyeceği yönündeki Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun somut olayımızdaki görüşünün Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun 2009/46 K sayılı ilamına, maddi gerçeğe ulaşmayı en ideal bir hedef olarak belirleyen ceza muhakemesinin temel ilkelerine, Anayasa'nın 144, 2802 sayılı Kanun'un 5, 5235 sayılı Kanun'un 17 ve 18. maddelerinin ruhuna, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin içtihatlarına aykırı olacağı gibi Cumhuriyet Başsavcılığı teşkilatının uyumlu ve verimli çalışmasına engel olarak çok büyük hak kayıplarına neden olacağı ve buna bağlı olarak hukuk güvenlik ilkesi zedeleneceğinden; Cumhuriyet başsavcısının, bağlı bulunduğu yerdeki Cumhuriyet savcılarının işlemlerine müdahale edemeyeceği yönündeki Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun görüşüne iştirak edilmemiştir." görüşüyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi de; "itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği" düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 06.10.2020 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3606, Karar No: 2012/4623, Tarih: 29.03.2012

**14. Hukuk Dairesi         2012/3606 E.  ,  2012/4623 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.09.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 10.11.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar, 102 ada 51 ve 52 parsel sayılı taşınmazların köy orta malı ve köy boşluğu olduğu halde kadastro çalışmaları sırasında davalılar adlarına tespit ve tescil edildiğini belirtmişler, davaya konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptal edilerek ... Köyü Tüzel Kişiliği adına kaydedilmesini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın 102 ada 51 parsel sayılı taşınmaz yönünden kabulüne ve köy boşluğu niteliği ile köy tüzel kişiliği adına tapuya tesciline, 102 ada 52 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili ve davalılar vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalılar vekilinin temyiz itirazları yönünden;

3402 sayılı Yasanın 16/B maddesi mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerlerini orta malları niteliğinde kabul etmiş, tutanakların düzenlenip kesinleşmeleri halinde mülkiyet sicillerine değil de ayrı şekilde tutulacak özel sicile yazılacağını öngörmüştür. Kamunun kadimden beri yararlandığı yerlerden sayılan bu tür taşınmazlar 16. maddenin ana başlığında yazıldığı gibi "kamu malları"ndan sayılırlar. Kamu mallarının öncelikli olarak temsilcisi Hazine ve Köy Tüzel Kişiliği'dir.

Somut olayda; davaya konu taşınmazların köy boşluğu, köy orta malı olduğu iddiası ile köy halkından olan gerçek kişiler tarafından dava açılmıştır. Köy adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi ile köy aleyhine açılan davalarda köyü temsil yetkisi 442 sayılı Köy Kanununun 37/7.maddesi uyarınca köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukuki bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanunun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

Bu açıklamalardan sonra kısaca belirtmek gerekirse, o köyden bazı kişilerin köyün menfaatini ileri sürerek şartlar oluşmadan köy adına veya köyü temsilen dava açma yetkileri bulunmamaktadır.

Mahkemece, davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi yerine 102 ada 51 parsel sayılı taşınmaz yönünden kabulüne, 102 ada 52 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise farklı bir gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

Bu açıklamalardan sonra kısaca belirtmek gerekirse, o köyden bazı kişilerin köyün menfaatini ileri sürerek şartlar oluşmadan köy adına veya köyü temsilen dava açma yetkileri bulunmamaktadır.

Mahkemece, davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi yerine 102 ada 51 parsel sayılı taşınmaz yönünden kabulüne, 102 ada 52 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise farklı bir gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatıran taraflara iadesine, 29.03.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/134, Karar No: 2010/217, Tarih: 26.10.2010

**Ceza Genel Kurulu         2010/8-134 E.  ,  2010/217 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname : 2010/125547

Yargıtay Dairesi : 8. Ceza Dairesi

Sanıklar N....S...ve İ....Y...'un, toplu silah ticareti suçundan 6136 sayılı Yasanın 12/2, 12/4 ve 5237 sayılı TCY'nın 62. maddeleri uyarınca 10’ar yıl hapis ve 562’şer YTL adli para cezasıyla cezalandırılmalarına, sanıklar hakkında 5237 sayılı TCY'nın 53. maddesinin uygulanmasına, suçta kullanılan ve suça özgülendiği sabit olan sanık N...S...’a ait ......... plakalı araç ile adli emanetin 2007/150 sırasında kayıtlı 27 adet tabanca ve eklerinin 54. madde uyarınca zoralımına ilişkin, Şırnak Ağır Ceza Mahkemesince verilen 25.09.2008 gün ve 84-527 sayılı hükmün sanıklar müdafileri tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 22.06.2009 gün ve 4080-9471 sayı ile;

“1- Sanık N... S... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz incelemesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre suçun kanıtlanmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, bu hususlara yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir; ancak,

a- Oluşa, iletişimin tespiti, teknik takip tutanaklarına ve tüm dosya içeriğine göre; sanığın yakalanamayan ve kesin kimlik bilgileri de belirlenemeyen K...veya ....adlı kişiyle birlikte başlangıçtan itibaren aralarında topluluk oluşturacak boyutta bir ortaklık ve birlikteliğinin bulunmadığı, silah kaçakçılığı konusunda düşünce ve eylem birliği içinde ortak çıkar sağlamak iradesiyle hareket ettiğine ilişkin yeterli delil olmadığı anlaşılmakla; sanığın kanıtlanan eyleminde suçu toplu olarak işlediği kabul edilemeyeceğinden, eyleminin 6136 sayılı Yasanın 12/1. madde ve fıkrasında düzenlenen bireysel silah ticareti olarak değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

b- Suça konu silahların bu işe özgülenmiş bir araçla naklinde zorunluluk olmadığı ve zula yeri olarak kabul edilemeyecek araç stepne lastiği içinde ele geçirilmiş olması karşısında aracın sahibine iadesi yerine yazılı şekilde müsaderesine karar verilmesi,

2- Sanık İ...Y...hakkında kurulan hükme yönelik temyiz incelemesine gelince;

Oluşa ve tüm dosya içeriğine göre; sanığın, suçsuz olduğuna ilişkin savunmasının aksine, dava konusu ruhsatsız silahların ticaretini aynı suçtan mahkûm olan diğer sanıkla birlikte yaptığına ilişkin, içeriği maddi bulgularla desteklenemediğinden bu suça katılımını gösterir kanıt niteliğinde sayılamayan cep telefonu görüşme kayıtları dışında, her türlü kuşkudan uzak, kesin ve inandırıcı kanıt elde edilemediği, sanığın üzerinde ve evinde yapılan aramalarda başkaca herhangi bir suç unsuruna da rastlanmadığı gözetilmeden, beraatı yerine yazılı biçimde mahkûmiyetine karar verilmesi” isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel mahkemece 29.12.2009 gün ve 302-474 sayı ile;