muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/42833, Karar No: 2018/2992, Tarih: 13.03.2018

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, araç satış sözleşmesi ile satışı yapılan aracın pert olması nedeniyle sözleşmenin iptali ve araç bedelinin iadesi talebine ilişkindir.

Mahkemece, davacı ...'nın davalıdan satın aldığı davaya konu aracın hasar kayıtlı olduğu, bu hususun davacı tarafça da bilindiği, ayrıca araç satış sözleşmesine de bu şekilde ibare yazıldığı, tanık olarak dinlenen sigortacının da aracın hasar kaydının olduğunun davacıya bildirildiği, buna rağmen davacı tarafça gerekli araştırma yapılmadan özen yükümlülüğünü yerine getirmeden satın alındığı, satın aldıktan sonra aracın pert kaydının olduğunun öğrenilmesi üzerine iş bu davanın açıldığı, aracın km'sinin düşürüldüğü ve yolcu hava yastığının olmadığı, ancak bu hususların davalı tarafça da bilinmediği, araca davalı tarafça masraf yapılıp ekstralar takıldığı, bu nedenle aracın pert fiyatının üzerinde bir fiyata satıldığı, davacının davalının kötü niyetini ispatlaması gerektiği ancak bunu ispatlayamadığı, araca gerekli ekspertiz raporunu aldırıp, motor performansını ve hasara ilişkin sigorta şirketindeki dosyayı araştırıp hasarın ne olduğunu öğrenmesi gerekirken davacının bunları ihmal ettiği, bu durumda davacının sözleşmenin iptali iddiasının dinlenilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa ki, araç satış sözleşmesi davacı ... ile davalı arasında yapıldıktan sonra davaya konu araç ... .Noterliği’nin 16.06.2014 tarihli sözleşmesi ile diğer davacı ...’ya devredildiği dosya kapsamı ile sabittir.

Açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların tahakkukuna bağlı olup, bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu (varlığı mutlaka gerekli); diğer bir kısmı da, olumsuz (yokluğu mutlaka gerekli) niteliktedir. Hâkim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re’sen gözetecektir.

Bu şartlardan; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114'üncü maddenin 1 inci fıkrasının (d) bendi uyarınca, tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları, 114/1-h bendi uyarınca davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunmasıdır.

Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları, açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar dava şartlarındandır ve bu durum davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

O halde, mahkemece, davacı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle diğer davacı ... yönünden hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, az yukarıda belirtilen hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması usulün 438/son maddesi gereğidir.

O halde, mahkemece, davacı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle diğer davacı ... yönünden hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, az yukarıda belirtilen hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması usulün 438/son maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle yerel mahkemenin kararının gerekçesi yönünden düzeltilerek ONANMASINA, peşin alınan harcın iadesine, HUMK’un 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 13.03.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16140, Karar No: 2021/1565, Tarih: 17.02.2021

**11. Ceza Dairesi         2017/16140 E.  ,  2021/1565 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat, mahkumiyet

A-“2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan sanık ... hakkında verilen mahkümiyet hükmüne yönelik sanığın, sanık ... hakkında verilen beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde:

Sanıklara yüklenen 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçunun Kanun'daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2008 suç tarinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanık ...’nun ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK‟nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

B-“2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan sanık ... hakkında verilen beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin, sanık ... hakkında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanığın temyiz taleplerinin incelenmesinde:

Sanıklar hakkında “2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme" suçundan açılan kamu davasında; sanık ...’ın adı geçen şirkette ortak veya müdür sıfatının olmadığını, suçlamaları kabul etmediğini savunması, diğer sanık ...‘un ise savunmasında, ... isimli şahısla tanıştığını bu şahsın paravan şirket kurmak istediğini söylemesi üzerine teklifi kabul ettiğini ve şirketi kurduklarını ancak filen şirketin ortada olmadığını belirtmiş ise de temyiz dilekçesinde, suça konu şirkette çalıştığı dönemde patronları olan...ve diğer sanık ...’ın kendisine şirkette sorumluluk alması gerektiğini, şirketin buna ihtiyacı olduğunu söylemeleri üzerine imza attığını beyan etmesi karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

1-Sahte olarak düzenlendiği iddia olunan ve dosya arasında asılları bulunan 2009 takvim yılına ait faturaların sanıklara gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması,

2-Sanıklar faturalardaki yazı ve imzaların kendilerine ait olmadığını söylemeleri takdirde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların aidiyeti hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

3-Faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

a)Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediği ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

2-Sanıklar faturalardaki yazı ve imzaların kendilerine ait olmadığını söylemeleri takdirde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların aidiyeti hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

3-Faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

a)Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediği ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

b)Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açıldığının tespiti halinde, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi,

c)Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanıkların bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması, sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hükümler kurulması,

4-Kabule göre de; sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK‟nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...’un ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 17.02.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2144, Karar No: 2015/1221, Tarih: 17.04.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2014/2144 E.  ,  2015/1221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Malazgirt Kadastro Mahkemesi

TARİHİ : 02/07/2014

NUMARASI : 2014/5 E-2014/7 K.

Taraflar arasındaki "kadastro tespitine” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Malazgirt Kadastro Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 04.10.1990 (12.05.2012 ek karar) gün ve 1989/872 E-1990/53-1 ek K. sayılı kararın incelenmesi davacı Maliye Hazinesi tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 7.Hukuk Dairesi'nin 17.12.2012 gün ve 2012/7732 E.-2012/9460 K. sayılı ilamı ile;

(...Davacı Hazine, tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece 30 günlük askı ilan süresinden sonra açıldığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş ve bu karar temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Malazgirt Kadastro Mahkemesince görevsizlik kararının kesinleşmesine rağmen süresinde görevli mahkemeye başvurulmaması nedeniyle ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de yerel mahkemenin vardığı sonuç usule uygun düşmemektedir.

3402 Sayılı Kadastro Kanunu'nun 28.maddesinin 2.fıkrasında kadastro davalarının hangi hallerde açılmamış sayılmasına karar verileceği tahdidi olarak sayılmıştır. Somut olayda öngörülen durum kanunda sayılan hususlardan hiçbirine uymadığı gibi 3402 Sayılı Kadastro Kanunu, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na göre daha öz el nitelikte bir kanun olup Kadastro Kanunu'ndaki maddelerin öncelikle uygulanması gerekir.

Az yukarıda açıklanan nedenler gözetildiğinde mahkemece, dosyanın resen üst yazı ile Malazgirt Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN :  Davacı Hazine vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, kadastro tespitine itiraz isteğine ilişkindir.

İşin esasının incelenmesine geçilmeden önce, Mahkemece kısa kararda, davanın HUMK’nun 193/3 maddesi uyarınca 05/01/1994 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verildiği, gerekçeli kararda ise davanın HUMK’nun 193/3 maddesi uyarınca 05/01/1994 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına ve dava konusu taşınmazın itiraz sonucu verilen 08/11/1988 tarihli komisyon kararı gibi tapuya kayıt ve tesciline şeklinde hüküm kurulduğu anlaşıldığından direnmeye konu kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunup bulunmadığı hususu ön sorun olarak tartışılmıştır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten, son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (HUMK) 388, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 298.maddesi uyarınca kararların gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunun HUMK'nun 389.yine HMK’nın 297/2.maddesinde öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Mahkemece yargılama sonunda verilen bu kısa karar, bir davayı sona erdiren temyizi mümkün olan (nihai) son kararlardandır. Bu kararla mahkeme davadan elini çeker ve davayı sona erdirmiş olur.

Bu aşamadan sonra yapılması zorunlu iş, gerekçeli kararı kısa karar doğrultusunda ve yasal gerekçeleriyle birlikte mahkemenin yazmasından ibarettir. Artık bu karardan dönme (rücu) olanaklı olmadığı gibi, kararın asli unsurlarından olan gerekçenin de hüküm fıkrasına uygun biçimde yer alması gerekir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 1991/7 E. ve 1992/4 K. sayılı ve 10.4.1992 günlü kararı).

Esasen ilamın tefhim edilen karara uygun yazılması ve gerekçe taşıması kamu düzeni ile doğrudan ilgili temel kurallardan olup, bu kurala kanunkoyucu 1086 sayılı HUMK’nun 381. ve 388. (HMK’u 294 ve 298) maddeleriyle varlık kazandırmıştır.

Gerçekten de, 1086 sayılı HUMK’nun 381. ve 388. (HMK 294 ve 298) maddeleri kamu düzeni amacıyla konulmuş, emredici hükümlerdendir. Bu maddeler uyarınca kararların alenen tefhim edilmesi gerekir. Yine Anayasamızın “Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması” başlıklı 141.maddesinin 3.fıkrasında; “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı HUMK'nun 388.(HMK’nın 298) maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Ne var ki, uygulamada 1086 sayılı HUMK'nun 381.maddesinin son fıkrasının, HMK’nun 294.maddesinin getirdiği imkândan faydalanarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağı geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

Ne var ki, uygulamada 1086 sayılı HUMK'nun 381.maddesinin son fıkrasının, HMK’nun 294.maddesinin getirdiği imkândan faydalanarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağı geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde, tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hâkimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın 141.maddesi ile HMK yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum oluşturur. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hâkime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Diğer taraftan; 1086 sayılı HUMK. 455(6100 sayılı HMK.305) maddesinde; hükümlerin tavzihi, hükmün müphem olması veya birbirine aykırı (çelişik) fıkralar ihtiva etmesi halinde, hükmün gerçek anlamının meydana çıkarılması için başvurulan bir yol olduğu belirtilmiş olup, hükmü değiştirecek nitelikte tavzih kararı verilmesi mümkün değildir.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, mahkeme kısa kararında, “davanın HUMK’nun 193/3 maddesi uyarınca 05/01/1994 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına” denildiği halde, gerekçeli direnme kararının hüküm fıkrasında ise “davanın HUMK’nun 193/3 maddesi uyarınca 05/01/1994 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına ve dava konusu Dirimpınar köyü 149 parsel sayılı taşınmazın itiraz sonucu verilen 08/11/1988 tarihli komisyon kararı gibi tapuya kayıt ve tesciline ” şeklinde kısa kararda yeralmayan tescil hükmü kurmak suretiyle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişkili hüküm kurulduğu sonucuna varılmıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece 1086 sayılı HUMK’nun 381,388.ve 389(6100 sayılı HMK’nın 294, 298 ve 297/2) maddelerinin açık hükmü gözetilmeksizin yazılı biçimde karar verilmesi doğru değildir.

Direnme kararı sair temyiz itirazlarının incelenmeksizin bu nedenle usulden bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı usulden BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 17.04.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8786, Karar No: 2016/14668, Tarih: 12.05.2016

**22. Hukuk Dairesi         2015/8786 E.  ,  2016/14668 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, boşta geçen süre, işe başlatmama tazminatı, yemek yardımı, yakacak, çocuk ve öğrenim yardımı, ilave tediye, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin müvekkilinin davalı ... işyerinde 2000 yılından iş sözleşmesinin haksız şekilde feshedildiği 08.06.2010 tarihine kadar çalıştığını, Gördes Asliye Hukuk Mahkemesinin feshin geçersizliğine dair verdiği kararının Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 17.11.2011 tarihli ve 2011/11688 esas 2012/4823 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiğini, yasal süresi içerisinde davalıya işe iade başvurusunda bulunan müvekkilinin işe başlatılmadığı gibi boşta geçen sürenin ücreti ve işe başlatmama tazminatlarının ödenmediğini, alacaklarına karşın kısmen ödeme yapıldığını ancak bu ödemelerin hangi alacak kalemlerine ait olduğunun belli olmadığını, eksik ödenme yapıldığını ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ve nöbetçi kaldığı bayram günlerine ait ücretleri ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacıya 19.922,49 TL ödeme yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı vekili, davacıya 19.922,49 TL ödeme yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-6098 sayılı Kanun'un 100. maddesinde “Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Aksine anlaşma yapılamaz. Alacaklı, alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya başka bir güvence almış ise, borçlu kısmen yaptığı ödemeyi, güvence altına alınan veya güvencesi daha iyi olan kısma mahsup etme hakkına sahip değildir.” kuralına yer verilmiş; 101. maddesinde “Birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir. Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır.” hükmü öngörülmüş, 102. maddede ise “Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur. Birden çok borcun vadesi aynı zamanda gelmişse, mahsup orantılı olarak; borçlardan hiçbirinin vadesi gelmemişse ödeme, güvencesi en az olan borç için yapılmış sayılır.” kuralı düzenlenmiştir.

Tek bir borç ilişkisinin söz konusu olduğu durumlarda, borçlu para borcunun faiz ve masraflarını ödemede temerrüde düşmemişse yaptığı kısmi ödemeyi anapara borcuna mahsup etme hakkına sahiptir. Ancak, para borcunun bir kısmı için kefalet, rehin veya benzeri bir teminat verilmişse, yapılan kısmi ödemenin teminatlı olan borca mahsubu istenemez. Bu durumda, kısmi ödemenin teminatsız olan ya da teminatı daha az olan borca mahsubu gerekir. Borçlu, faiz ve masrafları ödemede temerrüde düşmüşse yaptığı kısmi ödeme öncelikle gecikmiş faiz ve masraf borçlarına mahsup edilecektir. 6098 sayılı Kanun'un 100. maddesi gereğince, ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Gecikme ve alacaklının iradesini açıklaması halinde, ödenen kısmın öncelikle faizden düşülmesi gerekir. İcra takibi, ödemeye ihtirazi kayıt konulması irade açıklamasıdır.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borçlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.