muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5464, Karar No: 2020/2037, Tarih: 03.02.2020

OLUŞ VE KABULE GÖRE SUÇUN VASIFLANDIRILMASI:

PKK/KCK silahlı terör örgütü olarak, ülke topraklarını parçalayıp bir kısmında Marksist-Leninist ideolojiye dayalı bir Kürt Devleti kurma amacıyla yıllardan beri her türlü terör eylemleri gerçekleştirmiştir. 15 Şubat 1999 tarihinde terörist başı Abdullah Öcalan'ın yakalanmasından sonra "Serhildan" olarak adlandırıldığı sivil itaatsizlik eylemlerini esas alan bir mücadele tarzı benimsemiş, gerek belirli tarihlerde gerekse fırsat bulduğu zamanlarda serhildan eylemleri adı altında örgüte müzahir kitleye yönelik eylem yapma çağrısında bulunduğu, çağrının özellikle kendi güdümünde yayın yapan WWW.firatnews.com isimli internet sitesi aracılığıyla yandaşlarına duyurduğu, serhildan (başkaldırı) eylemlerinde genel olarak güvenlik güçlerine molotof kokteyli veya el yapımı patlayıcılarla saldırma, kamu bina ve araçlarını tahrip etme gibi her türlü kamu düzeninin bozucu ve Devlet otoritesini sarsıcı eylemlere girişilmektedir. Örgütün dördüncü hamle dönemi olarak adlandırdığı son süreçteki faaliyetleri çerçevesinde başkaldırı eylemlerinin yoğunlaştığı ve bu eylemleri Kürdistan'a özgürlük/statü verilene kadar artıracakları ilan edilmiştir. Bu kapsamda Olay tarihinde de Suriye'ye ait Kobani bölgesinde PKK'nın Suriye'de uzantısı olan YPG terör örgütü mensupları ile IŞİD (IŞİD İslami Şam Ordusu) terör örgütü mensupları arasında çatışmaların yaşandığı, Türk Hükümetinin IŞİD'e destek verdiği iddia edilerek bu olayın protesto edileceği gerekçesi ile; PKK/KCK örgütü güdümünde yayın yapan internet sitelerinde, 01 Ekim 2014 tarihinde yapılan haberde; "Amed Halk İnisiyatifi adına yapılan açıklamada; Perşembe günü Âmed de yaşam duracak, DTK (Demokratik Toplum Kongresi) bileşenleri DBP'nin 2 ekim günü aldığı hayatı durdurma çağrısının, yerinde olduğu ve güçlü bir katılım istendiği” bu yayın sonrasında 2 Ekim tarihinde Diyarbakır'da işyeri kepenk ve kontak kapatma yapılarak hayatın durdurulması eylemlerine başlandığı, aynı sitenin 6 Ekim tarih ve saat 17:45'deki haberinde, terörist başı Abdullah Öcalan ile görüşen Mehmet Öcalan'ın basın açıklamasına yer verilerek "IŞİD olan her yerde direniş olacağını, Kürtlerin oyalandığını, örgüt liderinin avukatları ile görüştürülmesi gerektiğini, Çözüm süreci için 15 ekime kadar süre verildiğini, bu sürecin yapay bir yapı olduğu, sürecin bitirileceği" belirtilmiştir.

19:25'de verilen haberde; Halkın Demokrasi Partisinin MYK açıklamasına yer verilerek; "Halklarımıza açil çağrı: Kobanide durum son derece kritiktir, İŞİD saldırılarını ve AKP iktidarının Kobane ye ambargo tutumunu pretesto etmek üzere halkımızı sokağa çıkmaya ve sokakta olanlara destek vermeye çağırıyoruz." şeklindeki çağrıya yer verilmiştir.

Saat 23.40 da; Komalen Ciwan Kordinasyonu; Kobani ile başlayan devrim dalgasının tüm Kürdistana yayılmak ve bu temelde kürt gençliğinin ayaklanması çağrısında bulunuyoruz”,

Saat 23.40 da; Komalen Ciwan Kordinasyonu; Kobani ile başlayan devrim dalgasının tüm Kürdistana yayılmak ve bu temelde kürt gençliğinin ayaklanması çağrısında bulunuyoruz”,

07.10.2014 tarihli yayında; KCK Yürütme Konseyi Eş Başkanlığı; "Kuzey halkımız, İŞİD çetelerine, uzantılarına ve destekçilerine yaşam hakkı tanınmamalıdır." içeriğindeki gerek PKK/KCK üst yönetimi gerekse HDP tarafından yapılan çağrılar sonucunda IŞİD terör örgütü mensuplarınca masum insanlara yönelik gerçekleştirilen bütün dünya kamuoyu tarafından nefretle karşılanan terör eylemlerinin yarattığı kaos ortamından istifade edilerek, bu örgüte yönelik tepkileri Türkiye Cumhuriyeti Devletine yöneltmek amacıyla kendisine müzahir yayın organlarında Türkiye Cumhuriyeti Devletinin IŞİD terör örgütüne destek veriyor şeklinde yaygın propaganda yaparak o bölgedeki Devlet Görevlilerini hedef almak suretiyle şiddeti meşrulaştırmaya çalıştığı, Kürdistan olarak tanımladığı bölgede yaşayan Kürt kökenli vatandaşlarda saldırgan duygular oluşturacak biçimde anlamsız bir nefret yaratarak, şiddetin doğmasına uygun bir ortamı kendi amaçları için kullanıp, bu bölgede

vatandaşlar silahlı bir direniş ve isyana davet edilmiştir. Nitekim bu çağrılar sonrasında, 06.10.2014 tarihinde Diyarbakır'da şiddet olayları başlamış, PKK'nın gençlik yapılanması olan ve terör örgütü olduğuna dair hakkında karar bulunan ÖS/YDG-H mensupları tarafından, şehrin değişik bölgelerinde güvenlik güçlerine, kamu kurum ve kuruluşlarına silah ve patlayıcılar ile saldırıların başladığı, saldırıların şiddeti ve yoğunluğunun 07 Ekim'de artarak devam ettiği, bu süreçten bir kesit olarak davaya konu eylemin gerçekleştirildiği, şiddete yönelik terör olaylarının kontrol altına alınabilmesi için Diyarbakır Valiliğince saat 22.00 itibariyle sokağa çıkma yasağı ilan edildiği, olayların devam etmesini isteyen terör örgütü üst yönetimi; 08.10.2014 tarihli yayının da KCK açıklaması olarak verilen haberde; ”Halkımız bulunduğu her yerde direniş mücadelesini büyüterek süreklileştirmelidir. Halkımız kendi öz savunmasını güçlendirerek direnişini zafere taşımalıdır. Sokağa çıkmama yasağına uyulmaması, Devrimci halk savaşının her alanda güçlü şekilde sürdürülmesi, Kürdistan da meşruiyeti kalmayan devletin, yasaklarla Kürdistanı zindana çeviren kararlarına karşı, Kürdistanı onlar için zindana çevrilmeli ve mezar edilmeli, Devlet namına birşey kalmamalıdır.” şeklinde isyanın sürdürülmesine yönelik çağrıyı tekrarladığı, güvenlik güçlerinin yoğun çabası sonucu olayların kısmen bastırıldığı ve il genelinde asayişe yönelik kontrolün sağlandığı anlaşılmıştır.

Diyarbakır ilinde genele yönelik gerçekleşen şiddet eylemlerinin asıl amacı, IŞİD terör örgütüne yönelik yöresel halkta ve genel kamuoyunda oluşan tepki ve nefretin, kendi hedefleri kapsamında fırsata çevirerek kitleleri etkilemek suretiyle, halkı IŞİD'e karşı savaşma görüntüsü altında Devlete yönelik direniş ve isyana teşvik etmektir.

Diyarbakır ilinde genele yönelik gerçekleşen şiddet eylemlerinin asıl amacı, IŞİD terör örgütüne yönelik yöresel halkta ve genel kamuoyunda oluşan tepki ve nefretin, kendi hedefleri kapsamında fırsata çevirerek kitleleri etkilemek suretiyle, halkı IŞİD'e karşı savaşma görüntüsü altında Devlete yönelik direniş ve isyana teşvik etmektir.

Nitekim somut olayda, kurban ibadeti kapsamında et dağıtmakta olan mağdur ... maktullerden birisinin dış görüntüsünü IŞİD mensubuna benzeten örgüte müzahir grupta daha önceden körüklenen nefret duygusu ve kanlı bir intikam hissinin oluşturduğu körlük nedeniyle, sağlıklı karar verme yeterliliğinden yoksun bulunan, olay yerindeki bir kısım vatandaşların sağduyulu davranmaları yönündeki telkinlerini dikkate almayan, şiddeti meşru gören kitle psikolojisi ile canavarlaşan hislerle eziyet çektirmek suretiyle birisi çocuk yaşta bulunan olan dört maktule karşı öldürme, mağdura karşı ise öldürmeye teşebbüs suçlarının işlendiğine dair yerel mahkemenin kabulünde isabetsizlik görülmemiştir.

Sanıkların bir kısmının daha önceden PKK/KCK terör örgütü ile hiyerarşik ilişkilerinin bulunup bulunmadığı belirlenmemiş ise de; Örgüt tarafından yapılan eylem çağrıları sonucunda, daha önceden hiç tanımadıkları ve aralarında husumet bulunmayan mağdur ... maktullere yapılan saldırının tamamen örgütsel saikle yapıldığı anlaşılmakla, 3713 sayılı Kanunun 2/2 maddesi ve TCK 314/3 madde yollamasıyla 220/6 maddesi gereğince; "terör örgütü mensubu olmasa da, örgüt adına suç işleyenlerin terör suçlusu

sayılacağı ve örgüt üyesi gibi cezalandırılacaklarında" kuşku yoktur.

HÜKÜM:

1- Katılan ... Bakanlığının kuruluş kanunu nazara alındığında maktül çocuk ...’ye ilişkin hüküm dışındaki diğer hükümleri temyiz edemeyeceği de gözetilerek diğer suçlardan davaya katılmasına ilişkin karar hukuki değerden yoksun olup temyiz hakkı vermeyeceğinden, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... haklarında Konut dokunulmazlığnı ihlal, ayrıca sanık ... hakkında Konut dokunulmazlığını ihlal, 2911 sayılı Kanuna muhalefet ve görevi yaptırmamak için direnme, sanık ... hakkında İş ve çalışma hürriyetini ihlal ve sanık ... hakkında 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Hükmolunan cezanın miktar ve türü gözetildiğinde 5271 sayılı CMK'nın 286/2-a maddesi uyarınca ilk derece mahkemlerinden verilen 5 yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup, temyizi mümkün bulunmadığından, sanıklar müdafilerinin ve katılan ... vekilinin temyiz istemlerinin;

Sanıklar ..., ... ve ... haklarında konut dokunulmazlığım ihlal suçundan beraat, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., .... haklarında ise terör örgütü propagandası yapmak suçlarından verilen beraat kararlarının,

Sanıklar ..., ... ve ... haklarında konut dokunulmazlığım ihlal suçundan beraat, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., .... haklarında ise terör örgütü propagandası yapmak suçlarından verilen beraat kararlarının,

Hükmolunan cezanın miktar ve türü gözetildiğinde 5271 sayılı CMK'nın 286/2-g maddesi uyarınca 10 yıl veya daha az hapis cezasına veya adli para cezasını gerektiren suçlarla ilgili ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup, temyizi mümkün bulunmadığından katılan ... vekilinin temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE,

2- a- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... haklarında silahlı terör örgütü propagandası yapma suçundan kurulan mahkumiyet;

b- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... haklarından Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, Canavarca hisle ve eziyet çektirerek öldürme ve öldürmeye teşebbüs suçları ile sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet;

c- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., A......, ..., ... ve ... haklarında kurulan beraat hükümlerinin incelenmesinde;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen

verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı, hakkında beraat hükmü kurulan sanıklar yönünden; yapılan yargılamaya, mahkemenin kovuşturma sonucu toplanan delillerin mahkumiyete yeterli olmadığına ilişkin inanç ve takdirine, dosya kapsamına uygun yeterli gerekçeye göre takdirde isabetsizlik görülmemekle; sanıklar müdafilerinin ve katılan vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle mahkumiyet ve beraate ilişkin hükümlerin ONANMASINA,

3- Sanık ... hakkında silahlı terör örgütü adına suç işlemek suçundan kurulan hükme ilişkin temyize gelince,

Sanığın kepenk kapattırma eyleminin doğrudan silahlı terör örgütü üyesi olma suçuna vücut vereceği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması aleyhe temyiz olmadığından ve TCK'nın 314/3. maddesindeki atfın niteliği karşısında bozma sebebi yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak,

3- Sanık ... hakkında silahlı terör örgütü adına suç işlemek suçundan kurulan hükme ilişkin temyize gelince,

Sanığın kepenk kapattırma eyleminin doğrudan silahlı terör örgütü üyesi olma suçuna vücut vereceği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması aleyhe temyiz olmadığından ve TCK'nın 314/3. maddesindeki atfın niteliği karşısında bozma sebebi yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak,

Sanık hakkında hüküm kurulurken TCK'nın 314/2. maddesi uyarınca belirlenen 8 yıl hapis cezasından TCK’nın 31/3. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim yapılırken 5 yıl 4 ay hapis cezası yerine hesap hatası sonucu 6 yıl hapis cezası olarak belirlenmesi ve sonraki uygulama sonucu sonuç cezanın 4 yıl 5 ay 10 gün hapis cezası yerine 5 yıl hapis cezası olarak belirlenerek fazla ceza tayini,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün CMK'nın 302. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılık aynı Kanunun 303. maddesi gereğince yeniden yargılamayı gerektirmediğinden; sanık hakkında verilen hükmün B fıkrası 3. bendinden 6 yıl hapis cezası kısmı çıkartılarak, yerine 5 yıl 4 ay hapis cezası ve 4. bendinden 5 yıl hapis cezası kısmı çıkartılarak, yerine 4 yıl 5 ay 10 gün hapis cezası yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

4- Sanık ... hakkında canavarca hisle öldürme ve bu suça teşebbüs ile Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve maktül çocuk ...’ye karşı işlenen canavarca hisle öldürme suçlarından sanıklar hakkında mahkumiyete ilişkin hükümlere dair temyizlere gelince,

a) Sanık ...'nun soruşturma aşamasında alınan ifadesinde 0535 480 63 90 nolu adına kayıtlı hattı kullanan kardeşi Raif Okçu'nun da olay günü kendisi ile birlikte Hatay Erzin’e gelin almaya gittiklerini, kendisi ile birlikte olduğunu beyan etmesine rağmen alınan HTS/Analiz Raporuna göre anılan hattın olay günü ve saatini kapsayacak şekilde Diyarbakır/Bağlardan sinyal verdiğinin belirtilmiş olması karşısında; sanığın adına kayıtlı cep telefonu hatları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak arayan-aranan numaralar ve hangi istasyonundan sinyal verdikleri ile bizzat kullandığı hat belirlenerek sanığın olay günü Diyarbakır'da olup olmadığı kesin olarak tespitle sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayini gerektiği gözetilmeden eksik soruşturma sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi,

b)Maktul çocuk ...ye karşı işlenen canavarca hisle öldürme suçundan mahkumiyet hükmü kurulan sanıklar hakkındaki hükümlere gelince;

Maktulün olay tarihinde çocuk olup 18 yaşını ikmal etmemiş olması karşısında TCK'nın 82/1-b madde ve fıkrası yanında, aynı Kanunun 82/1-e madde ve fıkrasının da uygulanacağından açılmış bir dava var ise savunma hakkı tanınarak aksi halde dava açtırılmak suretiyle hukuki durumunun takdir ve ifası gerekirken eksik soruşturma ile karar verilmesi;

b)Maktul çocuk ...ye karşı işlenen canavarca hisle öldürme suçundan mahkumiyet hükmü kurulan sanıklar hakkındaki hükümlere gelince;

Maktulün olay tarihinde çocuk olup 18 yaşını ikmal etmemiş olması karşısında TCK'nın 82/1-b madde ve fıkrası yanında, aynı Kanunun 82/1-e madde ve fıkrasının da uygulanacağından açılmış bir dava var ise savunma hakkı tanınarak aksi halde dava açtırılmak suretiyle hukuki durumunun takdir ve ifası gerekirken eksik soruşturma ile karar verilmesi;

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin BOZULMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın ...2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için ...Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.02.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9084, Karar No: 2018/6954, Tarih: 24.09.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/9084 E.  ,  2018/6954 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirttiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 18.09.2010 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalıya yapılan ödemeler nedeniyle oluşan kurum zararının 5510 sayılı Yasanın 21 ve 23’üncü maddeleri kapsamında davalıdan tazmini istemine ilişkindir.

Sigortalı...'ın davalı şirkette yol yapım çalışması nedeniyle kamyon şoförü olarak çalıştığı esnada mucur yüklü kamyona dönüş manevrası yaptırmak isterken kamyonu şarampole kaçırdığı, kendini kurtarmak isterken kapıdan atlayarak kafasını kayaya çarpması nedeniyle vefat ettiği anlaşılmıştır.

5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesi 1. fıkrası ile “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, ... sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, ... işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Aynı kanunun 23. maddesinde ise "Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının ... tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri ... ödenir. Yukarıdaki fıkrada belirtilen hallerde, ... yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarı, 21 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir." hükmü yer almaktadır.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre; Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kuruma bildirim yükümlülüğü işverene ait olup; 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir. Ancak işveren tarafından sigortalı işe giriş bildirgesi inşaat iş yerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gündür.

5510 sayılı Kanunun “Süresinde Bildirilmeyen Sigortalılıktan Doğan Sorumluluk” başlıklı 23’üncü maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarındaki düzenlemeye göre; işverenin rücu alacağından sorumluluğu için, çalıştırılan sigortalının işe giriş bildirgesinin süresi içinde Kuruma verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden veya sigortalı çalıştırıldığının ... tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmemiş olması gerekir. Başka bir deyişle; sigortalının bildirimi kanunda belirtilen sürelerden sonra yapılsa bile, zararlandırıcı sigorta olayı işe giriş bildirgesinin verildiği veya çalışmanın ... tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmiş ise; işverenin anılan düzenleme kapsamında sorumluluğu yoluna gidilemez.

Sözü edilen madde ile; işverenin kaçak işçi çalıştırmasının önlemesi amaçlanmış olup, maddenin düzenleniş şeklinden de açıkça anlaşılacağı üzere, 23’üncü maddeye göre işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır. Zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemiş ise, ... yapılan sosyal sigorta yardımlarının tamamından sorumlu tutulması gerekir.

Öte yandan, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu 74. (818 sayılı Borçlar Kanunu 53.) maddesi hükmü gereğince, hukuk hakimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır.

Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle, hukuk hakiminin, ceza hakiminin fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağı saptayan maddi vakıa konusundaki kabulü ve ceza mahkemesinin kabul ettiği olayın gerçekleşme şekli diğer bir deyişle maddi vakıanın kabulü konusunda kesinleşmiş olan bir mahkumiyet veya maddi vakıa tespiti yapan beraat hükmüyle bağlı olacağı hem ilmi (Prof. Dr. Kemal Gözler, “Res Judicata’nın Türkçesi Üzerine”, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 56, Sayı 2, 2007, s.45-61 ) hem de kökleşmiş kazai içtihatlarla benimsenmiş bulunmaktadır

Borçlar Kanununun 53. maddesi hükmüne göre, kusurun takdiri ve zarar miktarının tayini hususunda hukuk hakimi ceza mahkemesi kararı ile bağlı değil ise de ceza mahkemesinde saptanan maddi olgularla bağlı olduğundan, mahkumiyetin kesinleşmesi halinde mahkum olanlara az da olsa bir miktar kusur verilmesi gerekmektedir.

Sigortalı veya hak sahipleri tarafından tazmin sorumluları aleyhine açılan tazminat davalarında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmeyecektir. Şayet, kesinleşmiş ise ancak, güçlü delil teşkil edebilir. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Sigortalı veya hak sahipleri tarafından tazmin sorumluları aleyhine açılan tazminat davalarında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmeyecektir. Şayet, kesinleşmiş ise ancak, güçlü delil teşkil edebilir. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular ışığında, inşaat işlerinde işçinin en geç çalışmaya başladığı gün işe giriş bildirgesi verilmesi halinde 5510 sayılı Yasanın 23. madde sorumluluğunun doğmayacağı ancak mahkemece, 5510 sayılı Yasanın 23. madde şartlarının meydana gelmiş olduğu yanılgısı ile hareket edildiği, ceza dosyası celbedilmediği ve tazminat dosyasının olup olmadığı araştırılmadan hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılması gereken iş; 5510 sayılı Yasanın 23. madde şartlarının somut olayda gerçekleşmediğinin kabulü ile bu tür rücu davalarında kusurun belirlenmesinde, öncelikle ceza dosyası ve/veya sigortalı tarafından işverene karşı açılmış tazminat dosyaları celbedilip, dosya içeriğindeki tüm deliller birlikte takdir olunarak ve varsa çelişkiler de giderilerek belirlenmeli; kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, tarafların kusur oran ve aidiyetleri işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişilerden alınacak bilirkişi raporu uyarınca saptanmalı ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda anılan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 24.09.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.