muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/281, Karar No: 2019/695, Tarih: 05.12.2019

Ancak burada 5237 sayılı TCK’nın 147. maddesinde düzenlenen “ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için hırsızlık suçunun işlenmesi” hâli ile 145. maddede öngörülen “değer azlığı” kavramı karıştırılmamalıdır. 145. maddede öngörülen değer azlığı ile zorunluluk hâlini düzenleyen 147. maddenin uygulanma şartları birbirinden farklı olup 147. maddenin ayırıcı ölçütü, hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için yapılmasıdır. Burada hırsızlığın konusu olan malın değerinin az veya çok olmasının herhangi bir önemi yoktur. Örneğin, ölümcül bir hasta için eczaneden çok pahalı bir ilacın çalınması söz konusu olabilir. Buradaki ölçüt değer değil, ağır ve acil bir ihtiyaç için bu malın çalınmasıdır.

Buna karşılık 145. maddenin uygulanmasındaki en önemli kriter, kuşkusuz değer ölçüsüdür ve bu değerin "ceza vermeme" ya da "belirlenecek bir oranda indirim uygulama" hâlini haklı saydıracak düzeyde az olması gerekir.

Nitekim Ceza Genel Kurulunun 20.06.2017 tarihli ve 733-341 sayılı, 27.11.2018 tarihli ve 1043-577 sayılı kararlarında da anılan hususlara işaret edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanığın olay tarihinde gündüzleyin Viaport isimli alışveriş merkezi içinde bulunan mağdur ...'ın yetkilisi olduğu... isimli mağazaya hırsızlık amacıyla girdiği, alarmlarını söktüğü 89 TL değerindeki... marka bayan mont ile 35 TL değerindeki... marka bayan hırka olmak üzere toplamda 124 TL değerindeki ürünleri elinde bulunan poşete koyduğu ve mağazadan uzaklaştığı, daha sonra mağdur ...'nın yetkilisi olduğu... Markete geldiği, bu iş yerinden de alarmlarını söktüğü 55 TL değerindeki ... marka bayan ceketi, 35 TL değerindeki ... marka çocuk ceketi, 18 TL değerindeki ... marka çocuk pijama altı, 27 TL değerindeki ... marka çocuk pijama üstü ile 50 TL değerindeki ... marka bayan kot pantolonu olmak üzere toplamda 185 TL değerindeki kıyafetleri alarak dışarı çıktığı, huzur timi olarak görev yapan ekiplerin elinde bulunan içi kıyafet dolu poşetle alışveriş merkezi içinde dolaşan sanığı şüpheli hareketlerde bulunması nedeniyle takibe başladıkları, sanığın LCW isimli başka bir mağazaya da girmesi, ancak herhangi bir ürün almadan dışarı çıkarak hızlıca alışveriş merkezinin çıkış kapısına doğru yönelmesi üzerine durdurularak elinde bulunan poşet incelendiğinde alarmları sökülmüş ve faturaları bulunmayan suça konu eşyanın ele geçirildiği olayda;

Sanığın, aynı tarihte... isimli mağazadan toplamda 124 TL değerindeki kıyafetler ile... Marketten toplamda 185 TL değerindeki kıyafetleri alarmlarını sökerek çalması şeklinde gerçekleşen eyleminde, çalınan eşyanın niteliği, suçların işleniş şekilleri ve özellikleri dikkate alındığında, hırsızlık suçlarına konu eşyanın değeri, nasafeten ceza vermekten vazgeçmeyi gerektirecek derecede ehemmiyetsiz ölçüde olmadığı gibi suç tarihinde paranın satın alma gücü ve ekonomik şartlar gözetildiğinde ise her bir hırsızlık suçuna konu eşyanın değerinin az olarak da kabul edilemeyeceğinin anlaşılması karşısında, sanığın mağdurlara yönelik eylemleri nedeniyle mahkûmiyetine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde ceza verilmesinden vazgeçilmesinde isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükümlerinin, sanık hakkında her bir mağdura yönelik hırsızlık eylemleri nedeniyle suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK’nın 142/1-b maddesi uyarınca mahkûmiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden ceza vermekten vazgeçilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Diğer taraftan, sanık hakkında her iki mağdura yönelik iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından kamu davası açıldığı, ancak Yerel Mahkemece hem 16.10.2012 tarihli, hem de 09.06.2015 tarihli kararlarda bu suçlar bakımından bir hüküm kurulmadığının anlaşılması karşısında bu hususta zamanaşımı süresi içinde mahallinde işlem yapılması mümkün görülmüştür.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- İstanbul Anadolu 29. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.06.2015 tarihli ve 12-290 sayılı direnme kararına konu hükümlerinin, sanığın mağdurlar ... ve ...’a yönelik hırsızlık eylemleri nedeniyle suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK’nın 142/1-b maddesi uyarınca mahkûmiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde her iki eylem nedeniyle sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 05.12.2019 tarihinde yapılan müzakere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23939, Karar No: 2015/1427, Tarih: 09.02.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/23939 E.  ,  2015/1427 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/03/2014

NUMARASI : 2013/77-2014/148

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı ile davalılardan TEDAŞ Genel Müdürlüğü vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalılardan TEDAŞ Genel Müdürlüğü vekillerince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve pilon yeri bedelinin tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1) Taşınmaz üzerindeki enerji nakil hattının geçirilmesinden sonra inşa edilen yapılar için irtifak bedeline hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2) Davanın mahiyeti ve talep miktarı nazara alındığında, kendisini vekille temsil ettiren davalı idare lehine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 12/2 madde ve fıkrası gereğince, asıl alacak miktarı kadar vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken fazla ücrete karar verilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

a) Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (B - 2 ) bendinde yazılı (555,91-TL) nin hükümden çıkartılmasına, yerine (144,45-TL) rakamlarının yazılmasına,

b) Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (C-10) bendinde yazılı (1.500,00) rakamının çıkartılmasına, yerine (10,00) rakamının yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 09.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14855, Karar No: 2017/9973, Tarih: 19.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/14855 E.  ,  2017/9973 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3590, Karar No: 2020/4967, Tarih: 24.09.2020

**11. Ceza Dairesi         2019/3590 E.  ,  2020/4967 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat, Düşme

Sanık ... hakkında “defter ve belgeleri gizleme” suçundan da dava açıldığı hâlde bir hüküm kurulmamış olduğu anlaşıldığından, Mahkemece her zaman bir hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

A) Sanık ... hakkında “2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından kurulan düşme hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz nedenlerinin incelenmesi:

Hükümden önce vefat ettiği tespit edilen sanık hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi uyarınca ölüm nedeniyle düşürülmesi gerektiği gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden, hükümlerin ONANMASINA,

B) Sanık ... hakkında “2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz nedenlerinin incelenmesi:

Sanık hakkında “2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından açılan kamu davasında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından,

1- Sahte olarak düzenlendiği iddia olunan faturaların asıllarının, bu faturaları kullanan mükelleflerden veya bu mükelleflerin ve sanığın ortağı olduğu şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesinden sorulmak suretiyle, getirtilip sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, kendisine ait olmadığını

söylemesi hâlinde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

2- Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olmadığının anlaşılması ya da fatura asıllarının temin edilememesi hâlinde ise;

a) Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

b) Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

c) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişiler tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştiraki bulunup bulunmadığının sorulması,

d) Dörtyol Vergi Dairesi Müdürlüğünün 04.04.2014 tarihli yazısına göre mükellefin 2008 ve 2009 takvim yılı beyannamelerini veren SMMM ... ve ... tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 46. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sanığı tanıyıp tanımadıkları, işletmenin faaliyeti ile kimin ilgilendiği, beyannameleri kimin talimatı ile düzenlediklerinin sorulması,

d) Dörtyol Vergi Dairesi Müdürlüğünün 04.04.2014 tarihli yazısına göre mükellefin 2008 ve 2009 takvim yılı beyannamelerini veren SMMM ... ve ... tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 46. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sanığı tanıyıp tanımadıkları, işletmenin faaliyeti ile kimin ilgilendiği, beyannameleri kimin talimatı ile düzenlediklerinin sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 24.09.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8680, Karar No: 2008/11286, Tarih: 20.11.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/8680 E.  ,  2008/11286 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili dava dışı borçluya ait aracın satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde müvekkilinin ikinci sıraya alındığını, oysa bedeli paylaşıma konu aracı 14.08.2006 günü haczettirdiklerini fakat fiili haciz gerçekleşmediğinden kıymet takdiri yapılamadığını ve satış istenemediğini, yasal süre dolmadan 14.08.2007 günü araç üzerine tekrar haciz konulduğunu, bu itibarla da hacizlerinin ilk sırada olduğunu ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İcra Mahkemesince davacının 14.08.2006 günlü haczinin düştüğü, 14.08.2007 günlü haczin ise ... bir haciz olduğu ve davalı haczinden sonraki tarihte konulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nun 366.maddesi uyarınca ONANMASINA, 20.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11160, Karar No: 2021/10104, Tarih: 09.12.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/11160 E.  ,  2021/10104 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK'nın 314. maddesi "Sulh, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2)(Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince sulh doğrultusunda ek karar verilir. (3)(Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı sulh hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir" düzenlemesini içermektedir.

Başvuran vekili Av. ..., dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra vermiş olduğu 28/10/2021 tarihli dilekçe ile; karşı taraf ile sulh olduklarını beyan etmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince bu hususta ek karar verilmesi için dosyanın hakem kararını saklayan ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesine İŞLEMSİZ İADE EDİLMESİNE 09/12//2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11655, Karar No: 2015/16602, Tarih: 06.05.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/11655 E.  ,  2015/16602 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın iş müfettişleri tarafından düzenlenen 29/04/2013 tarih ve MES/3-ET/3 sayılı inceleme raporu ile iş yerinde fazla çalışma yapıldığına ilişkin tespit yapıldığını ve devamında her bir işçi için ayrı ayrı idari para cezası tesis edildiğini ve bu cezaları haksız olduğunu iddia ederek söz konusu raporun iptaline karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, idari yargı görevli olduğundan reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın iş müfettişleri tarafından düzenlenen 29/04/2013 tarih ve MES/3-ET/3 sayılı inceleme raporu ile iş yerinde fazla çalışma yapıldığına ilişkin tespit yapıldığını ve devamında her bir işçi için ayrı ayrı idari para cezası tesis edildiğini ve bu cezaları haksız olduğunu iddia ederek söz konusu raporun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili dilekçesinde, davanın menfi tespit davası olduğunu, ... Bakanlığı'nın taraf sıfatı bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, uyuşmazlığın çözüm yerinin idari yargı olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında, davaya bakmakta hangi mahkemenin görevli olduğu noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı .... İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 29/04/2013 tarih ve MES/3-ET/3 sayılı iş müfettişleri tarafından tanzim olunan raporun iptaline karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

Davacı, dava dilekçesinde .... İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından verilen idari para cezasına karşı Sulh Ceza Mahkemesine itiraz ettiğini açıkça belirtmiştir.

İptali istenen rapor incelendiğinde, işyerinde haftalık çalışma süresinin devamlı surette 45 saatin üzerinde belirlendiği, davacı işyerinde çalışan işçilerin fazla çalışma yapmasına, genel tatillerde çalışmasına rağmen ücretlerinin ödenmediği, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41 inci, 32 inci ve 44 üncü maddelerine muhalefet eden işverenin hakkında idari para cezası verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Raporun iş müfettişi tarafından düzenlendiği anlaşılmıştır.

İptali istenen rapor incelendiğinde, işyerinde haftalık çalışma süresinin devamlı surette 45 saatin üzerinde belirlendiği, davacı işyerinde çalışan işçilerin fazla çalışma yapmasına, genel tatillerde çalışmasına rağmen ücretlerinin ödenmediği, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41 inci, 32 inci ve 44 üncü maddelerine muhalefet eden işverenin hakkında idari para cezası verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Raporun iş müfettişi tarafından düzenlendiği anlaşılmıştır.

İş Kanununun 92 nci maddesinin üçüncü fıkrasında, çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri tarafından tutulan tutanakların aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olduğu, iş müfettişleri tarafından düzenlenen raporların ve tutulan tutanakların işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı taraflarca otuz gün içerisinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebileceği ve iş mahkemesi kararına karşı da 5521 sayılı yasanın 8 inci maddesine göre tarafların kanun yoluna başvurabileceği düzenlenmiştir.

İş Kanununun 108 inci maddesinde, İş Kanunu'nda öngörülen idari para cezalarının hangi kişi veya kurumlarca verileceği düzenlenmiştir. Buna göre, İş Kanunu'nda öngörülen idari para cezalarının bir kısmı ...... Bölge Müdürü tarafından, bir kısmı Türkiye İş Kurumu Bölge Müdürü tarafından verilecek ve verilen bu cezalar genel esaslara göre tahsil edilecek, idari para cezasına karşı Sulh Ceza Mahkemesi nezdinde itiraz edilebilecektir.

Yukarıda yazılı yasal düzenlemeler göstermektedir ki, iş müfettişleri tarafından düzenlenen raporlar ile İş Kanunu'nda öngörülen idari para cezalar farklı işlemlerdir. İş müfettişlerinin idari para cezası verme yetkisi yoktur. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporlarda, teftişi yapılan kişi ya da kurumlara idari para cezası verilmesi gerektiği yönündeki tespitler, iş müfettişinin yaptığı denetim sonucunda yaptığı tespitler olup, idari para cezası verme yetkisine sahip kişi ve kurumları bağlayıcı nitelikte değildir. Bir başka anlatımla, iş müfettişi raporunda, denetimini yaptığı kişi ya da kuruma idari para cezası verilmesi gerektiğini belirtmiş olsa da idari para cezası verme yetkisine sahip kişi ve kurumlarca denetimi yapılan işverene idari para cezası verilmeyebilecektir.

Ayrıca her iki işlemin yargısal denetim mekanizması da farklıdır. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporlara karşı yukarıda da belirtildiği üzere iş mahkemesine itiraz edilebildiği halde, idari para cezası verme yetkisine sahip kişi ve kurumlar tarafından verilen idari para cezalarına karşı sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilmektedir.

Ayrıca her iki işlemin yargısal denetim mekanizması da farklıdır. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporlara karşı yukarıda da belirtildiği üzere iş mahkemesine itiraz edilebildiği halde, idari para cezası verme yetkisine sahip kişi ve kurumlar tarafından verilen idari para cezalarına karşı sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilmektedir.

Somut olay açısından yukarıda yazılı yasa hükümleri ve yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, iş bu davada davacı şirket iş müfettişi tarafından düzenlenen raporun iptalini istemektedir. Davacı, iş müfettişi tarafından düzenlenen rapora göre .... İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından verilen idari para cezasına karşı Sulh Ceza Mahkemesine itiraz ettiğini, iş bu davada idari para cezasının iptalini talep etmediğini de açıkça belirtmiştir.

Sonuç olarak, iş müfettişi tarafından düzenlenen rapora itiraz mercii iş mahkemesi olup, mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 06.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.