muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/4528, Karar No: 2017/18547, Tarih: 13.09.2017

**5. Hukuk Dairesi         2017/4528 E.  ,  2017/18547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Kapama bağ niteliğindeki ... köyü ... parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazın zeminine gelir metoduna göre değer biçilmesi yöntem itibariyle doğru olduğu gibi, üzerinde bulunan yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise maktuen değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-) ..., ... ve ... il-ilçelerine ait 2014 yılı resmi verileri Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl-İlçe Tarım Müdürlüklerinden getirtilerek, kapama bağ niteliğindeki dava konusu taşınmaza ...-...-...-... İl-İlçe Tarım Müdürlüğü resmi verilerinin ortalamasına göre değer biçilmesi ve ortalama verilere göre belirlenen bu bedel ile sadece 2014 yılı ... İlçe Tarım Müdürlüğü resmi verileri esas alınarak hesaplanan bedel karşılaştırılarak 2014 yılı ... İlçe Tarım Müdürlüğü verilerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı denetlenmek suretiyle sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2-)Dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu dikkate alınarak kapitalizasyon faiz oranının % 4 oranında kabulü ile buna göre hesaplama yapılması gerekirken, % 5 oranında alınmak suretiyle eksik bedel tespiti,

3-)Dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak gelir metoduna göre tespit edilen metrekare birim bedeline %10 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilerek bedel tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

4-)Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın damlama sulama sistemi ile sulandığı belirlendiğinden sulama masrafının araştırılarak üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği halde tarla kirası, vergi ve faizler düşüldükten sonra 2014 yılı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ... İlçe Tarım Müdürlüğünün resmi verilerine göre belirlenen üretim masrafı % 10 arttırılarak hesap yapan bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi,

4-)Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın damlama sulama sistemi ile sulandığı belirlendiğinden sulama masrafının araştırılarak üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği halde tarla kirası, vergi ve faizler düşüldükten sonra 2014 yılı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ... İlçe Tarım Müdürlüğünün resmi verilerine göre belirlenen üretim masrafı % 10 arttırılarak hesap yapan bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi,

5-)Taşınmazın değeri belirlenirken bilirkişi raporunda ambalajlama ve ambalajlama işçiliği üretim masraflarına dahil edilmek suretiyle eksik bedel tespiti,

6-)Davalılar arasında adı geçen ...’ın dava konusu taşınmazda malik olmadığı gibi, tapu malikinin mirasçısı da olmadığı anlaşıldığından, bu davalı yönünden pasif husumet yokluğu sebebi ile davanın reddine karar verilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 13/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3308, Karar No: 2015/22426, Tarih: 25.06.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/3308 E.  ,  2015/22426 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2014/249294

MAHKEMESİ : Ankara(Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 29/01/2014

NUMARASI : 2013/1521 (E) ve 2014/85 (K)

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Katılanın sanık S.. A.. hakkında kasten yaralama suçlarından verilen kamu davasının düşürülmesine ilişkin kararı temyiz etmesine rağmen, tebliğnamede sanık S.. A..'nın kasten yaralama eylemi nedeniyle verilen kamu davasının düşürülmesine ilişkin karara dair görüş bildirmediği anlaşılmakla, ek tebliğname düzenlenmek üzere dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 25.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/27579, Karar No: 2015/30897, Tarih: 08.12.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/27579 E.  ,  2015/30897 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 25/05/2015 tarih, 2015/11839-14127 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

... İcra Dairesi'nin 2013/1123 Esas sayılı takip dosyasından mahkemeye yazılan 28.5.2014 tarihli yazı ile aynı icra dairesince borçlu vekiline verilen 30.5.2014 tarihli derkenar başlıklı yazı arasında çelişki olduğundan, derkenar başlıklı yazıda avukat ...'nun borçlu vekili olarak 17.5.2013 tarihinde Uyap sistemine eklenmiş olduğu belirtilmekle, söz konusu çelişkinin giderilmesi maksadıyla, borçlu vekilinin Uyap sistemine eklenmesine ilişkin işlemin onaylı bir örneğinin birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1441, Karar No: 2019/438, Tarih: 16.05.2019

**Ceza Genel Kurulu         2016/1441 E.  ,  2019/438 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 20. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Sayısı : 138-30

Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan sanık ...'ın TCK'nın 188/3, 62, 52 ve 53. maddeleri uyarınca 4 yıl 7 ay hapis ve 1000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna ilişkin Bakırköy 3. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 24.02.2012 tarihli ve 138-30 sayılı hükmün, sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 20. Ceza Dairesince 20.06.2016 tarih ve 8521-3948 sayı ile;

"Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2013/610-2014/512, 2013/841-2014/513 ve 2014/166-514 sayılı kararlarında da belirtildiği üzere; adlî arama kararı gerektiren bir olayda önleme araması kararına dayanılarak ya da koşullarına uygun olmayan arama kararı üzerine yapılan arama hukuka aykırıdır. Böyle bir arama sonucu bulunan deliller ya da suçun maddi konusu 'hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş' olacağından, Anayasa'nın 38. maddesinin 6. fıkrası ile CMK'nın 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası, 230. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 289. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca hükme esas alınamaz.

Somut olayda, gelen ihbar ve kolluk görevlilerinin çalışmalarında ismi ile soyismi tespit edilen sanığın uyuşturucu madde verdiği kabul edilen başka dosyanın sanığı ...'nin İstanbul ilinden Kastamonu iline uyuşturucu madde getireceği bilgisinin alınmasından sonra ...'nin otogarda beklenmesi karşısında; sanığı ve niteliği belli olan bir suçun işlendiği konusunda şüphe oluşmuştur. CMK'nın 116, 117 ve 119. maddelerine uygun şekilde 'adlî arama kararı' alınmadan, sanığın üzerinde ve eşyalarında arama yapılması hukuka aykırıdır. Bu aramalar sonucu bulunan uyuşturucu madde ise hem 'suçun maddî konusu' hem de 'suçun delili' olup hukuka aykırı yöntemle elde edildiğinden hükme esas alınamaz.

Açıklanan nedenlere göre; ...'nin üzerinde arama yapılması konusunda, 'adli arama emri/kararı' olup olmadığının araştırılması, varsa aslı veya onaylı bir örneğinin getirtilerek duruşmada okunup tartışılmasının sağlanması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile hüküm kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 25.07.2016 tarih ve 141041 sayı ile;

Açıklanan nedenlere göre; ...'nin üzerinde arama yapılması konusunda, 'adli arama emri/kararı' olup olmadığının araştırılması, varsa aslı veya onaylı bir örneğinin getirtilerek duruşmada okunup tartışılmasının sağlanması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile hüküm kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 25.07.2016 tarih ve 141041 sayı ile;

"...Yargıtay 20. Ceza Dairesinin yargılama konusu olayda, gelen ihbar ve kolluk görevlilerinin çalışmalarında ismi tespit edilen sanığın uyuşturucu madde verdiği kabul edilen ...'nin İstanbul ilinden Kastamonu iline uyuşturucu madde getireceği bilgisinin alınmasından sonra ...'nin 'adlî arama kararı' alınmadan, yapılan arama sonucu bulunan uyuşturucu maddenin hem 'suçun maddî konusu' hem de 'suçun delili' olup hukuka aykırı yöntemle elde edildiğinden hükme esas alınamayacağı ve ...'nin üzerinde arama yapılması konusunda, 'adli arama emri/ kararı' olup olmadığının araştırılması, varsa aslı veya onaylı bir örneğinin getirtilerek duruşmada okunup tartışılmasının sağlanması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğine ilişkin bozma ilamı yerinde değildir, yargılamayı sürüncemede bırakmaktadır.

Nitekim yargılama konusu olayda, kolluk Kastamonu Sulh Ceza Mahkemesi'nce 30.12.2010 tarih 2010/1177 deşik iş nolu önleme arama kararı ile uyuşturucu maddeyi ele geçirmiştir.

Önleme araması, kolluğa suç ihbarı üzerine durdurma yapmayı ve makul şüphe oluşturacak emare araması yapma yetkisi vermektedir. Salt istihbarat bilgisi adli arama kararı vermek için yeterli değildir. Bu husus Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 6. maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Makul şüphe elde etmek için yapılan çalışmalar esnasında suç delili ile karşılaşılması halinde delilin ele geçiriliş yönteminin usul ve yasalara aykırı olduğunu kabul etmek ilgili yönetmeliğin 4, 6 ve 27. maddelerine açıkça aykırıdır.

Bu nedenlerle Özel Dairenin 20.06.2016 tarihli ve 8521-3948 sayılı kararının kaldırılması ve Yerel Mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmesi gerektiği" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 20. Ceza Dairesince 08.11.2016 tarih ve 2749-5446 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığının, bu bağlamda eksik araştırmayla hüküm kurulup kurulmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

İncelenen dosya kapsamından;

31.12.2010 tarihli olay yakalama, arama ve el koyma tutanağına göre; 31.12.2010 tarihinde saat 16.00 sıralarında Kastamonu Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü hizmetinde kullanılmakta olan 0366 214 3158 numaralı telefonu arayan erkek bir şahsın “Ben Kastamonu ilinde ikamet etmekteyim, Kastamonu Üniversitesinde okuyan, ismini Coci olarak bildiğim bir öğrenci esrar almak için İstanbul iline gitti ve bugün saat yedide otobüs ile Kastamonu iline gelecek ve gelirken satmak için esrar getirecek” şeklinde ihbarda bulunduğu, bunun üzerine aynı gün görevlilerce konu hakkında Cumhuriyet savcısına bilgi verildiği, Cumhuriyet savcısından alınan talimatlar doğrultusunda yapılan istihbarat çalışmaları neticesinde, ihbara konu şahsın Bayburt ili, Alapelit Köyü nüfusuna kayıtlı, 1989 doğumlu, Durak ve Nezihe oğlu, 61231436310 T.C. kimlik numaralı ... olduğu, adı geçenin İstanbul’da bulunduğu, 31.12.2010 tarihinde saat 11.00 itibarıyla Kastamonu’ya gelmekte olan Metro Turizme ait otobüse bindiği ve söz konusu otobüsün saat 19.00 sıralarında Kastamonu’da olacağı bilgilerinin elde edildiği, görevlilerce konu hakkında tekrar Cumhuriyet savcısına bilgi verildiği ve alınan talimatlar gereğince saat 18.00 sıralarında Kastamonu Otogarında tertibat alınıp söz konusu otobüsün beklenilmeye başlandığı, saat 19.05 sıralarında Metro Turizme ait otobüsün otogara girdiğinin ve görevlilerce tanınmakta olan ...’nin üzerinde “Nike” ibaresi bulunan siyah renkli bir çanta ile araçtan indiğinin görülmesi üzerine adı geçenin durdurulduğu, Kastamonu Sulh Ceza Mahkemesinin 2010/1177 sayılı önleme araması kararı uyarınca Halil İbrahim'in üzerinde ve elindeki çantada arama yapılacağının söylendiği, söz konusu karara istinaden Halil İbrahim’in üzerinde yapılan aramada herhangi bir suç unsuruna rastlanılmadığı, elindeki çantada yapılan aramada ise beyaz renkli poşet içerisinde renk ve koku itibarıyla esrar olduğu değerlendirilen ve yaklaşık iki kilogram ağırlığında olan yeşil renkli maddenin ele geçirildiği, görevlilerce söz konusu maddenin kime ait olduğu sorulduğunda Halil İbrahim’in, kendisine ait olduğunu ve İstanbul’dan aldığını söylediği, yapılan işlemler hakkında Cumhuriyet savcısına yeniden bilgi verildiğinde Halil İbrahim’in ikameti olan Kuzeykent Mahallesi, Kamil Demircioğlu Caddesi, Çalışanlar Sitesi, F Blok, No: 5 sayılı adreste arama yapılması, adı geçen hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan işlem yapılması talimatlarının alındığı, Kastamonu Cumhuriyet Başsavcılığının yazılı arama emrine istinaden söz konusu adreste 31.12.2010 tarihinde saat 20.00 sıralarında yapılan aramada, Halil İbrahim’e ait yatak odasındaki masanın üzerinde bir adet hassas terazinin ele geçirildiği,

Başka dosya sanığın olan ...'nin emniyette, savcılıkta ve sorguda alınan savunmalarında; suç konusu uyuşturucu maddeyi İstanbul’da ikamet eden ve 0534 548 6996 numaralı hattı kullanan Kerem isimli bir şahıstan aldığını söylemesi üzerine, söz konusu şahsın açık kimlik ve adres bilgilerinin belirlenmesi amacıyla çalışmalara başlandığı, görevlilerce yapılan araştırmalar neticesinde Kerem isimli şahsın, 22.07.1990 doğumlu, Kerim ve Kadriye oğlu, 23927089606 T.C. kimlik numaralı, İstanbul ili, Esenler ilçesi, Tuna Mahallesi, ... sayılı adreste oturan sanık ... olduğunun tespit edildiği, adı geçen sanık hakkında Kastamonu Sulh Ceza Mahkemesince 27.01.2011 tarih ve 79 sayı ile yakalama emri düzenlendiği, sanık ...’in 29.01.2011 tarihinde saat 21.30 sıralarında İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesinde yakalandığı, Bakırköy 10. Sulh Ceza Mahkemesinin 01.02.2011 tarihli ve 111 sayılı adli arama kararı uyarınca sanık ...’in ikametinde yapılan aramada herhangi bir suç unsuruna rastlanılmadığı,

Kastamonu Sulh Ceza Mahkemesinin 28.12.2010 tarihli ve 1177 sayılı önleme araması kararının olay tarihi ve yerini kapsadığı,

Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından düzenlenen 28.01.2011 tarihli uzmanlık raporuna göre; ele geçirilen 1822 gram ağırlığındaki saplı ve tohumlu yeşil renkli bitkinin “THC” etken maddesi içeren kenevir olduğu, söz konusu maddeden net 728,8 gram esrar elde edilebileceği,

31.12.2010 tarihinde ele geçirilen suç konusu esrar ile ilgili olarak başka dosya sanığı ...'nin, Kastamonu Cumhuriyet Başsavcılığının 09.02.2011 tarihli ve 304-18 sayılı iddianamesiyle uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan TCK’nın 188/3, 192/3, 54 ve 63. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde adı geçenin Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesince 09.03.2011 tarih ve 40-304 sayı ile; TCK’nın 188/3, 192/3, 62, 52/2-4, 53, 54 ve 63. maddeleri uyarınca 3 yıl 5 ay 7 gün hapis ve 1240 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün Halil İbrahim Coci’nin müdafisi tarafından 09.03.2011 tarihinde temyiz edilmesinden sonra, adı geçenin ceza infaz kurumundan gönderdiği 11.03.2011 havale tarihli dilekçesiyle temyiz isteğinden vazgeçtiği, temyiz incelemesi için dosyanın gönderildiği Yargıtay 10. Ceza Dairesince ise 16.09.2011 tarih ve 14763-55015 sayı ile ... hakkındaki hükmün temyiz isteğinden vazgeçme nedeniyle incelenmesine yer olmadığına karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hâkim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hâkim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Ceza muhakemesinin yapılmasını veya yapılan muhakemenin sonunda verilecek kararın kâğıt üzerinde kalmamasını ve muhakeme masraflarının karşılanmasını sağlamak amacıyla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer tarafından, gecikmede sakınca bulunan durumlarda geçici olarak başvurulan ve hükümden önce bazı temel hak ve hürriyetlere müdahaleyi gerektiren kanuni çarelere "koruma tedbiri" denir. (Bahri Öztürk, Behiye Eker Kazancı, Sesim Soyer Güleç, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Seçkin, 2013, 1. Bası, s.1)

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanununun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.

Koruma tedbirleriyle çoğu zaman henüz gerçekten bir suçun işlenip işlenmediği ya da işleme muhatap olan şüpheli tarafından işlendiği yargı kararı ile sabit olmadığı hâlde, gecikmesinde sakınca bulunmasından dolayı görünüşte haklılıkla yetinilerek gerek şüphelinin gerekse şüpheli statüsünde olmayan üçüncü kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale edilmektedir. Bu nedenle koruma tedbirlerine ölçülü bir şekilde, görünüşte haklı olan ve gecikmesinde sakınca ya da tehlike bulunan hâllerde başvurulmalıdır.

Yakalama ve tutuklamanın esasları, Anayasamızın 19. maddesinde “Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlığı ile;

"Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Şekil ve şartları kanunda gösterilen:

Mahkemelerce verilmiş hürriyeti kısıtlayıcı cezaların ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme kararının veya kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak ilgilinin yakalanması veya tutuklanması; bir küçüğün gözetim altında ıslahı veya yetkili merci önüne çıkarılması için verilen bir kararın yerine getirilmesi; toplum için tehlike teşkil eden bir akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastalık yayabilecek bir kişinin bir müessesede tedavi, eğitim veya ıslahı için kanunda belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirin yerine getirilmesi; usulüne aykırı şekilde ülkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakkında sınır dışı etme yahut geri verme kararı verilen bir kişinin yakalanması veya tutuklanması; halleri dışında kimse hürriyetinden yoksun bırakılamaz.

Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmalarını, delillerin yokedilmesini veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallerde hâkim kararıyla tutuklanabilir. Hâkim kararı olmadan yakalama, ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir; bunun şartlarını kanun gösterir…” şeklinde düzenlenmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanununun 2. maddesinde ise suçüstünün tanımına yer verilmiş, koruma tedbirleri başlığı altında aynı Kanunun 90. maddesinde yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler düzenlenmiştir.

"Madde 2: …j) Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu…ifade eder"

Maddedeki tanım doğrultusunda; örneğin failin mağduru bıçaklaması durumunda CMK'nın 2/j-1; failin mağduru bıçakladıktan sonra takip üzerine yakalanması durumunda CMK'nın 2/j-2; failin bıçaklama eyleminden hemen sonra elinde kanlı bıçakla yakalanması durumunda ise CMK'nın 2/j-3 maddesindeki suçüstü hâlleri söz konusu olacaktır.

"Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler

Madde 90: (1) Aşağıda belirtilen hâllerde, herkes tarafından geçici olarak yakalama yapılabilir:

a) Kişiye suçu işlerken rastlanması.

b) Suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması.

(2) Kolluk görevlileri, tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.

(3) Soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı olmakla birlikte, çocuklara, beden veya akıl hastalığı, malûllük veya güçsüzlükleri nedeniyle kendilerini idareden aciz bulunanlara karşı işlenen suçüstü hallerinde kişinin yakalanması şikâyete bağlı değildir.

(4) Kolluk, yakalandığı sırada kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, yakalanan kişiye kanunî haklarını derhal bildirir.

(5) Birinci fıkraya göre yakalanıp kolluğa teslim edilen veya ikinci fıkra uyarınca görevlilerce yakalanan kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır.