muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/18563, Karar No: 2014/21873, Tarih: 25.06.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/18563 E.  ,  2014/21873 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 4. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/03/2012

NUMARASI : 2009/787-2012/616

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, genel tatil ücreti, ücret alacağı, ek ders ücreti ile günlük %1 fazlasının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A)Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, asıl dava dilekçesi ile, müvekkilinin davalı şirkete ait M. T. S. Kursunda 07.12.2007 tarihinde kadrolu olarak asgari ücretten usta öğretici olarak işe başladığını, hizmet sözleşmesine göre haftalık 20 saat maaş karşılığı, 20 saat ise ek ders ücreti karşılığı çalışacağının kararlaştırıldığını, davacının işe başladığı tarihten itibaren yapılan ek derslerin karşılığının ödenmediğini, davacı tarafından ihtar gönderildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmediğini, net ücretinin 600 TL olduğunu, 15.07.2009 tarihinden itibaren ek ders ücreti ödemelerinin yapılmamış olması nedeniyle 500 TL ek ders ücreti alacağı ve 500 TL günlük % 1 fazlası olmak üzere 1.000 TL’nin hak edildiği tarihten ödeme tarihine kadar günlük % 1 fazlası ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ek dava ile de, davacının davalı sürücü kursunda 07.12.2007 tarihinden iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği 28.06.2009 tarihine kadar net 600 TL + 50,00 TL asgari geçim indirimi olmak üzere 650 TL ücret karşılığı çalıştığını, iş akdinin fesih nedeni olarak kursiyer azlığı nedeniyle kendisine ders verilememesinin gösterildiğini, davalının davacıyı işten çıkarmasından kısa bir süre sonra şube açarak işlerini büyüttüğünü ve yeni usta öğreticileri işe aldığını, davacının 1 yıl 6 ay 21 gün çalıştığını, yıllık izin kullandırılmadığını, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalıştığını iddia ederek kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacağının faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, yıllık izin, genel tatil ve ek ders ücreti alacağının tahsiline, % 1 alacak talebinin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, yıllık izin, genel tatil ve ek ders ücreti alacağının tahsiline, % 1 alacak talebinin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dosyadaki bilgi ve belgelerden, özellikle bilirkişi raporlarındaki saptamadan davacının talep döneminde 2696 saat direksiyon dersi verdiği, buna göre davacının 1682 saat ek ders ücretine hak kazandığı, yasal düzenlemedeki sınırın aşıldığının işverenlikçe düzenlenen direksiyon eğitim programlarından anlaşıldığı, yasal çalışma süresinin fiilen aşılması durumunda ek ders ücretlerinin ödenmesi gerektiği anlaşılmakla, mahkemece bilirkişi raporları yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak ek ders ücretine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde olan miktarda ek ders ücretine hükmedilmesi hatalı olup, bozmayı gerekmiştir.

F)Sonuç:

Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 25.06.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2763, Karar No: 2020/5532, Tarih: 15.06.2020

**13. Ceza Dairesi         2020/2763 E.  ,  2020/5532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanığın yüzüne karşı verilen hükmü 1412 sayılı CMUK'nun 310/1. maddesinde öngörülen bir haftalık yasal süreden sonra 13.02.2015 tarihinde temyiz eden sanığın temyiz isteminin aynı Kanunun 317.maddesi gereğince tebliğnameye uygun olarak REDDİNE, 15.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1415, Karar No: 2013/3859, Tarih: 15.05.2013

**1. Ceza Dairesi         2013/1415 E.  ,  2013/3859 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

ÖLDÜRÜLEN : ...

KATILANLAR : 1- ... (kendisine asaleten, küçük çocukları Baran ve Helin'e velayeten), 2-Abdülkadir ..., 3- Bedriye ...

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : TCK.nun 81, 29, 31/3, 62.maddeleri uyarınca neticeten 8 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1) Oluşa ve dosya kapsamına göre; maktul ... ile sanık ...'in aynı işyerinde çalıştıkları, olay tarihinden önce maktulün sanıktan aldığı borç paraya karşılık sigara vereceğini belirtmesine karşın borcunu ödememiş olduğu, olay tarihinde birlikte çalıştıkları sırada maktulün tanık beyanlarına göre sanığa "senin yaşın küçük, bundan sonra benimle konuşurken mesafeli davran, konuşmalarına dikkat et, aksi takdirde seni döverim" diyerek tehdit ettiği, sanığın da karşılık vermesi üzerine maktulün tezgahta kemiklerini ayıkladıkları tavuk parçalarını sanığa fırlattığı, daha sonra sanığın üzerine yürüdüğü tanıkların araya girmesine rağmen, tanıklardan kurtularak kendisinden yaşça küçük ve 18 yaşını doldurmamış sanığı yere yatırdığı, sanığın da işyerinde kullandıkları tezgah üzerindeki bıçakla maktule bir kez vurarak öldürdüğü olayda; maktulden sanığa yönelen ve haksız tahrik teşkil eden birden fazla eylemin bulunması ve eylemlerin niteliği de dikkate alındığında mahkemenin haksız tahrik uygulamasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, haksız tahrik nedeniyle asgari oranda indirim yapılmasından bahisle bozma öneren tebliğnamedeki düşünce benimsenmemiştir.

.../...

2) Maktul ...'in çocukları Baran ve Helin, annesi Bedriye ile babası Abdülkadir'in davaya katılan olarak kabul edilmelerine rağmen, gerekçeli karar başlığında isimlerinin gösterilmemesi, mahallinde tamamlanması mümkün noksanlık olarak değerlendirilmiştir.

3) Sanık ... hakkında maktul ...'i kasten öldürme suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelemesinde;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ve tahrike ilişen cezayı azaltıcı sebeplerinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçeler ile kısmen kabul kısmen reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştiri nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin suç vasfına, haksız tahrikin derecesine, katılanlar Dilek, Baran, Helin, Bedriye ve Abdülkadir vekilinin suç vasfına, haksız tahrik bulunmadığına, haksız tahrik nedeniyle cezadan fazla indirim yapıldığına, takdiri indirim maddesinin uygulanması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak (ONANMASINA), 15/05/2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1003, Karar No: 2023/934, Tarih: 08.03.2023

**6. Hukuk Dairesi         2023/1003 E.  ,  2023/934 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

- K A R A R -

Asıl ve birleşen davalarda şikayetçiler vekillerince açılan, asıl davada sıra cetveline itiraz birleşen davada şikayet davası sonucunda mahkemece şikayetin iptaline karar verilmiş olup, verilen kararın birleşen davada şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce 2021/6105 Esas, 2022/6066 Karar sayılı ilamı ile yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Bu kez Dairemiz kararına karşı birleşen davada şikayetçi vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK’nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, alınması gereken karar düzeltme harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına

ve takdiren 1.470,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 08.03.2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2564, Karar No: 2013/17108, Tarih: 04.06.2013

**8. Ceza Dairesi         2013/2564 E.  ,  2013/17108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Parada sahtecilik

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkeme- nin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görül- meyen sair itirazların reddine, ancak:

1- Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin ''25.12.2011'' yerine, ''25.12.2001'' olarak yanlış gösterilmesi,

2- Sanık hakkında temel ceza belirlenirken hapis cezası alt sınırdan tayin olduğu halde, aynı gerekçeyle adli para cezasına esas alınan birim gün sayısının alt sınır- dan uzaklaşarak belirlenmesi suretiyle çelişkiye neden olunması,

3- Sanık hakkında hükmolunan adli para cezasına esas alınan birim gün sayısı, adli para cezasına çevrilirken uygulanan yasa madde ve fıkrasının gösterilmemesi suretiyle CMK.nun 232/6. madde ve fıkrası hükmüne aykırılık yapılması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükümde gerekçeli karar başlığında suç tarihi bölümünde ''25.12.2001'' ibaresinin çıkartılarak yerine ''25.12.2011'' ibaresinin yazılması ve hükümde adli para cezasına esas alınan birim gün sayısının, adli para cezasına çevrildiği bölüme, adli para cezasına esas alınan birim gün sayısının, 5237 sayılı TCK.nun 52/2. maddesi uyarınca adli para cezasına çevrildiği ibaresinin ilavesi ve hükümde sanık hakkında 5237 sayılı TCK.nun 197/1. madde ve fıkrası uyarınca hapis cezası yanında hükmolunan adli para cezasına esas alınan 30 günün 5 güne, TCK.nun 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılarak hükmolunan 25 günün 4 güne, TCK.nun 52/2. maddesi uyarınca günlüğü 20 liradan hükmolunan 500 TL adli para cezasının 80 TL'ye indirilmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 04.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9966, Karar No: 2014/4021, Tarih: 26.03.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/9966 E.  ,  2014/4021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi ( 17. Asliye Ceza Mahkemesi)

SUÇ : Müstehcenlik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 26.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5801, Karar No: 2014/12031, Tarih: 18.06.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/5801 E.  ,  2014/12031 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : CEYHAN SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/01/2014

NUMARASI : 2012/253-2014/62

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkin olup mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı, mirasbırakanı büyükannesi Teslime Kesler'in 277, 433, 438 ve 278 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydında baba adının yazılmadığını, ayrıca, yine mirasbırakanı annesi ''F.. A..'ın'' 435 sayılı parselin kaydında soyadının ''A..'' olarak yazıldığını ileri sürerek nüfus kayıtlarına uygun olacak şekilde büyükannesi T. K..'in baba adının ''Hacı İbrahim'', annesi Fatma'nın soyadının ''A..'' olarak düzeltilmesi isteği ile eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlık sağlanarak, 435 sayılı parselde kayıt maliki Fatma'nın soyadının A.., 278, 433, 438 ve 277 sayılı parsellerde ise kayıt maliki T. K..in baba adının Hacı İbrahim olarak düzeltilmesinde kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Davalının bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Ancak, dava dilekçesinde davacının annesi F.. A..'ın soyadının sadece 435 parsel sayılı taşınmaz için düzeltilmesi istenmiş olup yargılama sırasında F.. A..'ın 277 ve 278 parsellerde de soyadının yanlış yazıldığı tespit edilerek istek aşılmak suretiyle bu parseller bakımından da Fatma'nın soyadının düzeltilmesine karar verilmiştir.

Hal böyle olunca, HMK'nin 26. maddesi uyarınca davacının isteği dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle talep aşılarak yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davalının bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 18.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6372, Karar No: 2019/3198, Tarih: 18.03.2019

**5. Ceza Dairesi         2015/6372 E.  ,  2019/3198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Rüşvet vermeye teşebbüs

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında rüşvet vermeye teşebbüs suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçun zarar göreni olduğu, bu sıfatının gereği olarak CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünün dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanların müdahil olmasalar dahi kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada Hazinenin duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın Hazineye haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulmasından, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilerek tebellüğ belgesinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesinden, hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlenmesinden sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE, 18/03/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4812, Karar No: 2013/5920, Tarih: 08.04.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/4812 E.  ,  2013/5920 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE ... MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen istirdat davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının satın aldığı taşınmazın tapudaki devir işlemi sırasında taşınmazın vakfiyeli olduğunun anlaşıldığını, devir için taviz bedeli ödenmesi gerektiğinin beyan edildiğini, davacının ....200 TL taviz bedelini davalı hesabına ödediğini, bu ödemenin haklı bir sebebe dayanmadığını belirterek ....200 TL taviz bedelinin dava tarihinden yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

5737 sayılı Vakıflar Kanunu 27.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Sözü edilen 5737 sayılı Vakıflar Kanununun ....maddesi hükmünce; tapu kayıtlarında icareteyn ve mukataalı vakıf şerhi bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde veya tasarrufundaki taşınmazlar taviz bedeline tabidir. Yasanın ....maddesinde yapılan tanıma göre de, Mukataalı vakıf: zemini vakfa üzerindeki yapı ve ağaçlar tasarruf edene ait olan ve kirası yıllık olarak alınan vakıf taşınmazlarını, icareteynli vakıf ise; değerine yakın peşin ücret ve ayrıca yıllık kira alınmak suretiyle süresiz olarak kiralanan vakıf taşınmazlarını ifade eder. Hal böyle olunca somut uyuşmazlığının çözümü için, kayda işlenen vakfın mukataalı veya icareteynli vakıf olup olmadığının veya miri arazilerde mukataalı hayrata tahsis edilmeyen ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlardan bulunup bulunmadığının yöntemince araştırılması gerekir.

Vakfiye kapsamındaki her taşınmazın coğrafi konumu ve hukuki durumu ayrı ayrı olacağından bu taşınmazların kadim köy, kasaba ya da şehir içindeki mülk topraklar içinde olup olmadığının dosya üzerinde yapılan bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkartılması doğru değildir. Vakıf türünün belirlenmesi ve belirlenen vakıf türüne göre çekişmeli taşınmazda vakfın bir hakkının kalıp kalmadığının, taviz bedeli ödenip ödenmeyeceğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmadan keşif yoluyla saptanması gerekmektedir.

O nedenle, taşınmaza ait kök tapu kaydı ilk tesisinden itibaren tüm tedavülü ile getirtilmeli, vakıf durumunu gösterir kayıtlar (vakfiye örneği) ve dayanılan diğer belgeler merciinden istenmeli, Vakıflar Genel Müdürlüğünden kayda işaret edilmiş vakfın türü hakkında bilgi alınmalı ve bu konuda uzman üniversite öğretim üyeleri arasından yeni bir bilirkişi kurulu oluşturularak keşif de yapılmak suretiyle yukarıdan beri sayılan ilkeleri kapsar biçimde bilirkişi raporu alınarak sonucuna uygun bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece yukarıda anıldığı şekilde vakıf senedi getirtilip keşif yapılarak ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir iken dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi ile ve eksik araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 08.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/15625, Karar No: 2012/570, Tarih: 30.01.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/15625 E.  ,  2012/570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk(İş)Mahkemesi

DAVALILAR :

Davacı, 20/03/2000 tarihinden itibaren davalıya ait işyerindeki hizmetlerinin tespiti ile işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı vekilince süresi dışında, davalılar vekillerince de süresinde temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Hüküm, İş Mahkemesinden verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 8.maddesi hükmüne göre ise İş Mahkemelerinden verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir.

Olayda hüküm 28/05/2009 tarihinde temyiz edenin yüzüne karşı tefhim edilmiş temyiz ise 27/10/2009 tarihinde vuku bulmuştur. Şu duruma göre davada 8 günlük temyiz süresi fazlası ile geçmiştir.

O halde, 01/06/1990 tarih ve 1989/3 E. 1990/4 K. Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı da gözönünde tutularak davacının temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden reddi cihetine gitmek gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden REDDİNE,

2-Davalıların temyiz itirazlarına gelince;

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.