muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/11243, Karar No: 2014/13503, Tarih: 07.05.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/11243 E.  ,  2014/13503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 23. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/12/2013

NUMARASI : 2013/511-2013/1037

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından, borçlu belediye aleyhine genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız icra takibinde, borçlu belediye icra mahkemesine başvurusunda; banka hesaplarına konulan haczin kaldırılmasını talep etmiş, mahkemece şikayetin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca, 5779 Sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun'un 7. maddesinde; bu Kanunda, belediyelere, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından ayrılacak paylar ile diğer kanunlarda verilmesi öngörülen payların vergi hükmünde olduğu düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu ve takip hukuku ilkelerine göre, asıl olan alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir.

Ayrıca, bir üst norm olan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90/4. maddesi ile de; usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklerin düzenlendiği milletlerarası antlaşmaların kanun hükmünde olduğu ve uyuşmazlıklarda gözetilmesi gerektiği kuralına yer verilmiştir.

Buna göre, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 1 Nolu Protokol'ün 1. maddesinde; "... Her gerçek ve tüzel kişi, maliki olduğu şeyleri barışçıl bir biçimde kullanma hakkına sahiptir. Kamu yararı gerektirmedikçe ve Uluslararası Hukukun genel ilkeleri ile hukukun aradığı koşullara uyulmadıkça, bir kimse mülkiyetinden yoksun bırakılamaz ..." hükmü yer almaktadır.

Ek protokol'ün mülkiyet hakkı ile ilgili 1. maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce onaylanmış ve onaylayan yasada; "... Her hakiki veya hükmü şahıs malların masuniyetine (dokunulmazlığına) riayet edilmesi hakkına maliktir. Herhangi bir kimse ancak amme menfaati icabı olarak ve kanunun derpiş eylediği şartlar ve devletler hukukunun umumi prensipleri dahilinde mülkiyetinden mahrum edilebilir ... " ilkelerine yer verilmiştir.

Ek protokol'ün mülkiyet hakkı ile ilgili 1. maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce onaylanmış ve onaylayan yasada; "... Her hakiki veya hükmü şahıs malların masuniyetine (dokunulmazlığına) riayet edilmesi hakkına maliktir. Herhangi bir kimse ancak amme menfaati icabı olarak ve kanunun derpiş eylediği şartlar ve devletler hukukunun umumi prensipleri dahilinde mülkiyetinden mahrum edilebilir ... " ilkelerine yer verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 16 Ocak 2007 tarih ve 31277/03 sayılı, Kuzu-Türkiye davası hakkındaki kararında, davacının lehine alınan yargı kararının altı yıldır uygulanmaması, bir diğer anlatımla ilama konu borcun borçlu belediyece ödenmemesi nedeniyle, AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlal edildiği sonucuna vararak tazminata hükmetmiş, yine 17 Ocak 2006 tarih ve 13062/03 sayılı, Kranta - Türkiye davası ve 18 Ekim 2005 tarih ve 74405/01 sayılı Tütüncü Ve Diğerleri - Türkiye davası hakkındaki kararında da aynı sonuca varmıştır.

Bütün bu açıklamalar ışığında, 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinin dar yorumlanması gerektiği sonucuna varılmalıdır. Maddede açıkça haczedilmezlik için vergi, resim, harç geliri olma ya da "fiilen kamu hizmetinde kullanılma" koşullarının kabul edilmesi karşısında, belediyeye ait bir paranın haczedilmezliği ancak fiili durumunun tespiti ile belirlenmelidir. Bu konuda ispat yükü ise borçluya düşmektedir. Bir diğer anlatımla, haczedilen paraların vergi, resim, harç geliri olduğunu ya da fiilen kamu hizmetinde kullanıldığını borçlu belediye ispatlamalıdır. Aksi halde şikayetin reddi gerekecektir.

Haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraları karıştırmak suretiyle havuz hesabı oluşturan borçlu belediyenin, iddiasını ispat imkanını kendisinin kaldırdığının kabulü zorunludur. Borçlu belediyenin haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paralarını ayrı hesaplarda tutması yerine, havuz hesabı oluşturmasının iyi niyetle de bağdaşmayacağı tartışmasızdır. Böyle bir davranış AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlali sonucunu doğuracağı gibi, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde de bulunmakla, hukukça korunamayacağı muhakkaktır. Buna göre borçlu belediyenin, hesaplardaki paraların haczedilmezliğini ispatlayamadığının kabulü gerekir.

Somut olayda borçlu belediyenin Halk Bankasında bulunan hesaplarına haciz konulduğu, mahkemece banka hesap ekstrelerinin getirtildiği, hesaplar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı görülmektedir. 02.10.2013 tarihli bilirkişi raporunda ve 08.11.2013 tarihli ek bilirkişi raporunda, ......... numaralı hesabın, muhtelif tarihlerde POS hesabı açıklaması ile yatırılan paralara ilişkin olduğu bildirilmiştir. ........ numaralı hesap ile ilgili olarak düzenlenen 02.10.2013 tarihli bilirkişi raporunda; hesap hareketlerinin incelenmesinde açıklama kısımlarında vergi gelirleri, vergi dışı gelirler, emlak vergisi, şahıslar tarafından başka bir açıklama yapılmaksızın gönderilen EFT bedelleri açıklaması ile hesaba paralar yattığınının tespit edildiği bildirilmiş, 08.11.2013 tarihli ek bilirkişi raporunda ise; haczedilen hesabın havuz hesap olduğu belirtilmiş, ancak bilirkişi raporunda bu hesapların niteliğine ilişkin yargıtay denetimine elverişli şekilde ayrıntılı tespit yapılmadığı anlaşılmıştır

Mahkemece, ... ve ... numaralı hesaplara ilişkin olarak Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde bilirkişiden ayrıntılı rapor alınarak, hesaptaki paraların, vergi, resim, harç veya bu hükümde olmaları halinde haczedilemeyeceği, hesabın havuz hesabı olduğunun belirlenmesi halinde ise haczinin mümkün olduğu hususları değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/05/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18563, Karar No: 2017/1552, Tarih: 16.02.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/18563 E.  ,  2017/1552 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı .... Öğrenci Servisleri Tic Ltd Şti vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili, 19.01.2010 tarihinde meydana gelen kazada müvekkillerinin oğlu yaya ....'ın öldüğünü belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ve baba için toplam 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 25.000,00'er TL'den toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ....Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; 21.10.2013 tarihli celsede davalı ... Şti'den ödeme aldıklarını belirterek maddi tazminatın konusuz kaldığını, sulh olduklarını, davaya sadece manevi tazminat davası olarak devam ettiklerini beyan etmiştir.

Birleşen davada (2010/646 E.) davacılar vekili, fazlaya talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ve baba için 10.000,00 maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı ... AŞ'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada (2011/951 E.) davacılar vekili, davalı şirketin servis minibüsünün kaza tarihindeki işleteni

olduğunu beyan ederek davacı anne ve baba için toplam 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 25.000,00'er TL'den toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Öğrenci Servisleri Tic. Ltd. Şti'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Öğrenci Servisleri Tic. Ltd. Şti. vekili, kaza tarihinde aracın müvekkil şirket adına kayıtlı olmadığını, kaza tarihinden sonra davalı ...'den satın alındığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı .... Sigorta AŞ vekili; kişi başına bedeni zararlarda limitin 10.000,00 TL olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre;Asıl dava ve birleşen davalardaki maddi tazminat talebi ile ilgili olarak sulh olunması ve konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına; asıl ve birleşen 2011/951 E sayılı dosyadaki manevi tazminat talebi ile ilgili olarak talebin kabulü ile davacı anne ve baba için ayrı ayrı 25.000,00'er TL'den toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve davalı ...Öğrenci Servisleri Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm davalı ...Öğrenci Servisleri Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ...Öğrenci Servisleri Tic Ltd Şti vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 2.562,50 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ...Öğrenci Servisleri Tic. Ltd. Şti.'nden alınmasına 16.2.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2016/7034, Karar No: 2016/9718, Tarih: 13.06.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/7034 E.  ,  2016/9718 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 5075 günlük borçlanmasının 25/06/1981 tarihinden itibaren geçen sigortalılık süresi ve ara boşluklara uygulanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının 5075 günlük yurt dışı hizmet borçlanmasının 25.06.1981 tarihinden itibaren geçen sigortalılık süresine hasredilmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece ,davanın kabulüne,davacının 5075 günlük borçlanmasının 25.06.1981 tarihinden itibaren yurt dışında geçen sigortalılık süresi ve ara boşluklara uygulanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,24.06.1963 doğumlu davacının 20.04.2006 tarihli borçlanma talep dilekçesine istinaden 25.06.1981-15.09.1996 ile 11.11.1996-31.12.2004 tarihleri arası 8410 gün karşılığı borç tahakkuk cetveli düzenlendiği, Kurumca davacının yaptığı kısmi ödemenin 01.10.1990-31.12.2004 arasına sayıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda,3201 sayılı Kanun'un 5' inci maddesinin 1' inci fıkrasına göre Kurumca yapılan borçlanma tahakkuk işlemi yerinde olduğu gibi Kurumca düzenlenen borçlanma cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesi karşısında yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 13/06/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/70, Karar No: 2017/37, Tarih: 31.01.2017

**Ceza Genel Kurulu         2016/70 E.  ,  2017/37 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 20. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Günü : 06.11.2014

Sayısı : 285 - 195

Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan sanık ...'ın, TCK'nun 188/3-4, 62, 52/2, 53 ve 63. maddeleri gereğince 12 yıl 6 ay hapis ve 100 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 06.11.2014 gün ve 285-195 sayılı hükmün, sanık ve müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 20. Ceza Dairesince 29.09.2015 gün ve 286-3741 sayı ile;

"Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2013/610-2014/512-2013/841-2014/513 ve 2014/166-514 sayılı kararlarında da belirtildiği üzere; adli arama kararı alınmasını gerektiren olayda arama kararı alınmadan arama yapılması hukuka aykırıdır. Böyle bir arama sonucu bulunan ve suçun maddi konusunu oluşturan deliller ya da suçun maddi konusu 'hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş' olacağından, Anayasa'nın 38. maddesinin 6. fıkrası ile CMK'nın 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası, 230. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hükme esas alınamaz.

Oluşa ve tüm dosya kapsamına göre; sanığın yakalandığı bölgede uyuşturucu satıldığının ihbar edilmesi üzerine polisin suç yerine gelerek etrafı incelemeye başladığı, bu sırada kaldırım üzerine sürekli ileri geri yürüyen, etrafı gözetleyen ve belini kontrol eden sanığı izlediği, sanığın yanına gelen bir kişiyle konuştuktan sonra sanık önde diğer kişi arkada olmak üzere ilerledikleri, polislerin de sanığı takip ettikleri, sanığın bu durumu fark etmesi üzerine kaçmaya başladığı, polisler tarafından yakalandığı ve CMK’nın 116, 117 ve 119. maddelerine uygun şekilde 'adli arama kararı' ve 'yazılı adli arama emri' alınmadan sanığın üzerinde yapılan aramada uyuşturucu maddelerin ele geçirildiği anlaşılmakla, hukuka aykırı arama sonucu ele geçirilen uyuşturucu maddelerin, 'suçun maddi konusu' ve 'suçun delili' olarak hükme esas alınamayacağı gözetilerek, somut olayda suçun maddi konusunun bulunmaması nedeniyle suçun unsurları oluşmadığından, sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerekirken, TCK'nın 188/3-4. fıkraları uyarınca mahkûmiyet hükmü kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 17.11.2015 gün ve 421721 sayı ile;

"...Anayasanın 38/6. maddesinde 'Kanuna aykırı elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilmez' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 17.11.2015 gün ve 421721 sayı ile;

"...Anayasanın 38/6. maddesinde 'Kanuna aykırı elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilmez' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

CMK' nun 116, 117, 118, 119, 120, 121 ve devamı maddelerinde de arama ve elkoyma ile ilgili esaslar belirlenmiştir. Buna göre, 'Hakim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan arama sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

CMK'nun 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi ve 217. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, hukuka aykırı olarak elde edilen delillerin reddolunacağı ve yüklenen suçun hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş delille ispat edilebileceği hükümleri amirdir.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu 4/A maddesinin 6. fıkrasında 'Polis durdurduğu kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde, kendisine ve başkalarına zarar verilmesine önlemek amacına yönelik gerekli tedbirleri alabilir. Bu amaçla kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması veya aracın dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez. Ancak el ile dıştan kontrol hariç, kişinin üstü ve eşyası ile aracının dışarıdan bakıldığında içerisinin görünmeyen bölümlerinin aranması İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek esaslar dahilinde, mülki amirin görevlendireceği kolluk amirinin yazılı, acele hallerde sonradan yazıyla teyit edilmek üzere sözlü emriyle yapılabilir. Kolluk amirinin kararı yirmidört saat içinde görevli hakimin onayına sunulur. Bu fıkra kapsamında yapılan araç aramalarına ilişkin olarak kişiye, arama gerekçesini de içeren bir bir belge verilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin karar alınmadan yapılacak arama başlıklı 8. maddesinde, 'Aşağıdaki hallerde ayrıca bir arama emri ya da kararı aranmaz' denilmesinden sonra sınırlı şekilde bunlar sayılırken (f) bendinde;

'5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24 üncü maddesindeki kanunun hükmü ve amirin emrini yerine getirme 25. maddesindeki meşru savunma ve zorunluluk hali ve 26 ıncı maddesindeki hakkın kullanılması ile diğer kanunların öngördüğü hukuka uygunluk sebepleri ve suçüstü halinde yapılan aramalarda toplum için veya kişiler bakımından hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak amacıyla veya kapalı yerlerden gelen yardım çağrıları üzerine, konut, işyeri ve yerleşim yeri ile ile eklentilerine girmek için.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 27. maddesinin 5. fıkrasında;

'Durdurma üzerine aşağıdaki işlemler yapılır;

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 27. maddesinin 5. fıkrasında;

'Durdurma üzerine aşağıdaki işlemler yapılır;

a) Durdurulan kişi üzerinde giysilerinden herhangi birisi çıkarılmaksızın yoklama biçiminde bir kontrol yapılır. Bu işlem sonucunda kişide silah bulunduğu sonucunu çıkarmaya yeterli şüphe meydana gelirse memur kendiliğinden silah ve diğer suç eşyası araması yapabilir.

b) Yoklama suretiyle kontrol kişinin cinsiyetinde bulunan görevli tarafından yapılır.

c) Yapılan kontrolün konusu ve sebepleri ilgiliye açıklanır.

d) Bir kişinin veya aracın durdurulma süresinin şartlara göre, makul olması ve ayrılan süreyi geçmemesi gerekir.

e) Yoklama suretiyle kontrol, kişiye en az sıkıntı verici şekilde yapılır.

f) Yapılan kontrolün neticesinde suça ilişkin iz, eser, emare ve delil elde edilirse kişi yakalanır

g) Uyuşturucu gibi belirli bir şeyin, kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa, daha geniş çaplı kontrol yapılabilir.

h) Yoklama suretiyle kontrol kişinin veya aracın ilk durdurulduğu yerde veya o yerin yakınında, mümkün olduğu kadar başkalarının görmeyeceği tarzda yapılır. Başka yere götürülerek kontrol yapılmaz.

i) Makul sebebi oluştuğu takdirde, daha geniş kapsamlı kontrol yapılması için, kolluk aracından veya yakındaki kapalı bir yerden yaralanılabilir

j) Kontrolden sonra talep üzerine olay yerinde derhal bir tutanak düzenlenir.

Bu maddede yazılı işlemler gece de yapılabilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliğinin 'yakalama' başlıklı 6. maddesinin 3. fıkrasında 'Yakalama sırasında suçun iz emare ve delillerinin yok edilmesini veya bozulmasını önleyecek tedbirler alınır.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

CMK 'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde;

' Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu' biçiminde tanımlanmıştır.

Yukarıda anlatılan somut olay ve belirtilen mevzuat çerçevesinde, arama ve elkoyma işlemi Anayasanın 20. maddesi ve CMK'nun 116 ve devamı maddeleri uyarınca istisnasız hakim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı ve Cumhuriyet savcısına ulaşılmaması durumunda ise kolluk amirinin yazılı emri ile yapılabileceği kuşkusuzdur. Ancak çok istisnai ve acele hallerde kolluk amirinin yazılı emrinin dahi alınamayacağı bir durum söz konusu olursa kolluk görevlisinin doğrudan arama ve elkoyma işlemi yapması sonucu elde edilen delillerin hukuka uygun sayılıp sayılmayacağı konusu tartışılmalıdır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 4/A maddesinin 6. fıkrasında ise bu konuda bir düzenleme getirilerek, polisin kişi üzerine veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde kendisine ve başkasına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik olarak gerekli tedbirleri alabileceği, el ile dıştan konrol yapabileceği başka bir deyişle kaba üst araması yapabileceği esası getirilmiştir. Aksine üzerinde tehlikeli bir silah, bomba ya da patlayıcı tehlikeli bir madde taşıdığından şüphe edilerek yakalanan kişinin, en azından üstünün kontrol edilmesi için kolluk amirinin yazılı emrinin alınması beklenemez.

Karar alınmadan arama yapılabilecek durumlar Adli Arama ve Önleme Araması Yönetmeliğinin 8. maddesinde tek tek sayılmış, (f) bendinde suçüstü halide gösterilmiş, ayrıca aynı yönetmeliğin 27. maddesinin (g) bendinde 'uyuşturucu gibi belirli şeyin kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa daha geniş çaplı kontrol yapılabileceği' belirtilmiştir. Bunlardan bizi ilgilendiren kısım (f) bendinde suçüstü halinde kolluk görevlisi yakaladığı veya durdurduğu şüphelinin üzerinde suç delillerinin kaybolmaması amacıyla üst araması yapıp yapamayacağı ve bu şekilde bir üst araması yapılarak delil elde edilmişse, işlemin hukuka uygun olup olmadığıdır.

Somut olayda yakalama tutanağında ayrıntılı bir şekilde belirtildiği üzere, emniyet görevlilerinin ham istihbarat bilgisi nedeniyle uyuşturucu satıcılarına yönelik çalışma yaptıkları sırada, hal ve hareketlerinden şüphelenmeleri üzerine İran vatandaşı olan sanık ...'ı takibe aldıkları, bir müddet sonra sanığın yanına 18 yaşından küçük olması sebebiyle ayrı tahkikat evrakı düzenlenen Afganistan vatandaşı Shavkat Alızade'nin geldiği, akabinde sanığın Aksaray Mahallesi, Katip Musluhiddin Sokağa doğru yürümeye başladığı, Shavkat Alızade'nin de sanığı takip ettiği, sanıkla Shavkat Alızade'nin 28 nolu apartmanın merdiven basamaklarına oturdukları, sanığın güvenlik güçlerini farkederek kaçmaya yeltendiği esnada kolluk görevlilerince yakalandığı, sanık ...'ın elindeki kağıt peçete kontrol edildiğinde uyuşturucu maddelerin ele geçirildiği anlaşılmıştır.