muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1040, Karar No: 2024/3899, Tarih: 07.11.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/1040 E.  ,  2024/3899 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/340 E., 2022/240 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

1-Mahkemece, sözleşme kapsamında ödenmeyen iş bedeli, sözleşme dışı iş bedeli ve cezai şart alacaklarının tahsili istemine ilişkin davada verilen ilk kararda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2-Mahkeme kararına karşı, davalı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine Dairemizin (Kapatılan 15. Hukuk Dairesi'nin) 21.05.2019 tarihli, 2018/5766 E., 2019/2430 K. sayılı ilamıyla; "Davacı davasında sözleşme kapsamında ödenmeyen iş bedeli ve cezai şart alacağının yanında sözleşme dışı işler de yaptığını, sözleşme dışı işlerden hak ettiği bedelin 9.000,00 TL'lik kısmının ödenmediğini ileri sürerek, 9.000,00 TL sözleşme dışı iş bedelinin tahsilini de talep etmiştir. Dava dilekçesinin 5. sayfa 11. bendinde sözleşme dışı işlerin C blokta yapıldığını açıklamıştır. Davalı iş sahibi cevap dilekçesi ve aşamalardaki savunmalarında, sözleşme dışı imalât yapıldığı ileri sürülen C bloktaki tavan ısı yalıtımı ve çatı su yalıtım işleri ile ilgili olarak davacı yüklenicinin, imzasını taşıyan teklif analiz icmali başlıklı belge ile dava dışı ...'ya teklifte bulunduğunu, C Blok kat malikleri ve ... ile davacı arasında ayrı bir sözleşme ilişkisi kurulduğunu belirterek, davacının imzasını taşıyan teklif mektubu ile ...'nın davacıya banka aracılığı ile yaptığı ödemeleri gösterir işlem dekontu suretlerini ibraz etmiştir. Mahkemece; sunulan bu belgeler ile ilgili davacının beyanı alınmadığı gibi sözleşme dışı yapıldığı ileri sürülen C bloktaki işlerin davacının C blok kat malikleri ile yaptığı sözleşme gereği yapıldığı ve bedelinin ödendiğine dair savunması bilirkişilerce incelenip değerlendirilmemiştir. Bu durumda mahkemece, öncelikle davalı iş sahibi vekilinin sunduğu C blok tavan ısı yalıtım ve çatı suyu yalıtım işleri ile ilgili teklif analiz icmali ve ödeme dekontları konusunda, davacının beyanı alınıp gerekirse sıhhati ve ödemelerle ilgili araştırmalar yapılarak hükme esas rapor düzenleyen kuruldaki teknik bilirkişiden raporlarında sözleşme dışı iş yapıldığını tespit ettikleri yerin C blok olup olmadığı ve davalının savunmalarını ve yapılan araştırmalar değerlendirerek sözleşme dışı yapıldığı ileri sürülen iş ile ilgili davacının, davalı iş sahibinden alacak isteminde haklı olup olmadığı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile sözleşme dışı imalât yönünden de talebin kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır" gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

3-Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda ikinci kararında; davanın kısmen kabülu ile sözleşme kapsamındaki işler bakiye alacağı 12.480,19 TL, sözleşme kapsamı dışındaki bakiye alacak 9.000,00 TL ve cezai şart alacağı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 31.480,19 TL alacağın, 05.08.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

4-İlk Derece Mahkemesinin bozma üzerine verdiği karara karşı davalı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık halleri ile uyulan bozma ilamının içeriği ve usuli kazanılmış hak ilkesinin re'sen gözetildiği; kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine, bozma ilamında sözü edilen ...'nın davanın açıldığı dönemde sitede yönetici pozisyonunda olduğunun davalı site yönetimi vekili tarafından beyan edilmesine, C Blok kat malikleri ve ... ile davacı arasında ayrı bir sözleşme ilişkisi kurulduğununun ispatlanmamış olmasına, bu durumda C Blok tavan ısı yalıtım işinin site yöneticisi olan ...'nın talebi üzerine davacı tarafından sözleşme dışı yapıldığının anlaşılmasına göre davalı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Ankara 5. Asliye Hukuk Mahkemesi kararına ilişkin davalı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1087, Karar No: 2024/860, Tarih: 12.02.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/1087 E.  ,  2024/860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.07.2023 tarihli ve 2023/349 Esas, 2023/725 Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında basit yargılama usûlü uygulanması suretiyle kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 86 ncı maddesinin ikinci fıkrası, 29 uncu maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 251 ... maddesinin üçüncü fıkrası, 5237 sayılı Kanun’un 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 1.680,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün, itiraz edilmeksizin 15.09.2023 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 28.12.2023 tarihli ve 2023/28056 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.01.2024 tarihli ve KYB-2024/2421 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.01.2024 tarihli ve KYB-2024/2421 sayılı kanun yararına bozma isteminin; hükümlü hakkında belirlenen cezada hesaplama hatası yapılarak fazla cezaya hükmedilmesinde isabet görülmediği şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. İnceleme konusu hükümde, hükümlünün kasten yaralama suçundan 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre belirlenen 120 gün adlî para cezasından, aynı Kanun'un 29 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre (1/4) oranında indirim yapılırken 90 gün adlî para cezası yerine hesaplama hatası yapılarak 135 gün adlî para cezasına, 62 nci maddesinin birinci fıkrasına göre (1/6) oranında indirim yapılırken 75 gün adlî para cezası yerine 112 gün adlî para cezasına, 5271 sayılı Kanun'un 251 ... maddesinin üçüncü fıkrasına göre (¼) oranında indirim yapılırken 56 gün adlî para cezası yerine hesaplama hatası yapılarak 84 gün adlî para cezasına, 5237 sayılı Kanun'un 52 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği günlüğü 20,00 TL’den çevrilirken 1.120,00 TL adlî para cezası yerine 1.680,00 TL adlî para cezasına hükmedilmesi suretiyle fazla ceza belirlendiği anlaşılmıştır.

2. Hükümlü hakkında fazla ceza belirlenmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde yer alan; “Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.” şeklindeki düzenleme uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Hükümlü hakkında kasten yaralama suçundan verilen ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.07.2023 tarihli ve 2023/349 Esas, 2023/725 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca bozma nedeninin daha hafif bir cezayı gerektirdiği belirlendiğinden;

“Sanığın kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereği 120 gün adlî para cezası ile cezalandırılmasına,

Sanığın eylemi tahrik altında gerçekleştirmesi nedeniyle haksız tahrik indirim sebebi uygulanarak sanık hakkında belirlenen cezadan 5237 sayılı Kanun’un 29 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği (1/4) oranında indirim uygulanarak 90 gün adlî para cezası ile cezalandırılmasına,

Sanığın lehine takdiri indirim sebebi uygulanarak sanık hakkında belirlenen cezadan 5237 sayılı Kanun’un 62 nci maddesinin birinci fıkrası gereği (1/6) oranında indirim uygulanarak 75 adlî para cezası ile cezalandırılmasına,

Basit yargılama usulü uygulanarak sanık hakkında belirlenen cezadan 5271 sayılı Kanun’un 251 ... maddesinin üçüncü fıkrası gereği (1/4) oranında indirim uygulanarak 56 gün adlî para cezası ile cezalandırılmasına,

Sanık hakkında belirlenen gün karşılığı adlî para cezasının, 5237 sayılı Kanun’un 52 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği günlüğü 20,00 TL’den olmak üzere paraya çevrilmesiyle 1.120,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, hukuka aykırılığın bu şekilde giderilmesine, infazın belirlenen şekilde yapılmasına, kararın diğer kısımlarının aynen bırakılmasına,”

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

12.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23076, Karar No: 2015/27951, Tarih: 08.10.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/23076 E.  ,  2015/27951 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve sonuçlarına karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekil, davalı şirket yönetim kurulunun 16.06.2014 tarihli kararı ile şirket bünyesindeki bir kısım işletmelerin kira bedeli alınarak kullanım hakkının devredilerek özelleştirilmesi uygulamasına başlandığını, bu kapsamda şirket bünyesindeki davacı ve diğer arkadaşlarının çalışmış oldukları bazı işletmelerin özelleştirildiğini, bu özelleştirilen işletmelerde çalışan kişilerin görev ve unvanlarına uygun çalıştırılabilecekleri müvekkil şirket bünyesinde başka bir işletme ve birim bulunmadığından diğer işletme ve birimlerde bu kişilerin unvan ve görevlerine uygun eleman ihtiyacı olmadığından davacı ve diğer arkadaşlarının şirket bünyesindeki diğer işletmelerde çalıştırılmaya devam ettirilmedikleri, özelleştirilen işletmelerde çalışanlardan sadece üçünün çalışabileceği kadro açığının bulunduğunu, diğer çalışanların çalıştırılabilecekleri herhangi bir yer bulunamadığından iş akitlerinin haklı ve geçerli bir sebeple feshedildiğini, feshin haklı ve geçerli olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan bilirkişi raporuna itibar edilerek, iş aktinin davalı şirketin ... ... Belediyesi'nden kiralamış olduğu ve cafe olarak işletmiş olduğu işletmelerin bir kısmının kira sözleşmelerinin bitiş tarihine kadar kira bedeli alınarak kullanım hakkının devri ve demirbaşlarının satışının yapılması kararı alınarak bu kararın uygulanması sonucu meydana gelen istihdam fazlalığı gerekçesiyle davacının iş aktinin feshedilmiş olduğu, davalı şirketin almış olduğu karar ile İş Kanunu'nun 29. Maddesinde düzenlenen "ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu" toplu işten çıkartma yapmış olduğu, davacının ve diğer seri dosyalarımızda davacı olan diğer çalışanların çalıştığı veya çalışabileceği öngörülen kadrolara fesihten 6 ay öncesinde toplam 63 kişi istihdam edildiği, fesih döneminde 61 kişi istihdam edildiği, fesihten sonra dava sırasında yapılan keşif ve inceleme sırasında 13.11.2014 tarihi itibariyle 37 kişinin istihdam edildiği, davalı şirketin fesih tarihinde ve inceleme tarihi itibari ile davacının çalıştığı ve çalışabileceği kadrolara ve tüm şirket bünyesine yeni eleman almadığı, fesih sonrasında davalı şirketin toplam işgücü ihtiyacının bir önceki yıla göre %19 oranında azalma gösterdiği, davacının işgücüne uygun kadrolarda istihdam ihtiyacının var olmadığı, davacının park bahçe ve yeşil alanlar daire başkanlığı müteahhit işlerinde kendisine önerilen çalışma teklifini kabul etmediği, davacının iş sözleşmesinin feshinin işletme ve işyeri gereklerinden kaynaklandığı ve geçerli nedene dayandığı, fesih sürecinde davalı işverenin tutarlı davrandığı, feshin son çare olma ilkesine uymuş olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (06.10.2008 gün ve 2008/30274 Esas, 2008/25209 Karar, 11.09.2008 gün ve 2008/25324 Esas, 2008/23401 Karar sayılı ilamlarımız). İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır. Ancak işçinin çalışma olanağının olup olmadığı somut olarak ortaya konmalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 6. maddesinin 1. fıkrasında göre “işyeri veya işyerinin bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer”. Aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca, “yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır” ve 4. fıkrasına göre de “Devreden veya devralan işveren iş sözleşmesini sırf işyerinin veya işyerinin bir bölümünün devrinden dolayı feshedemez ve devir işçi yönünden fesih için haklı sebep oluşturmaz. Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları veya işçi ve işverenlerin haklı sebeplerden derhal fesih hakları saklıdır”. Bu madde emredici bir hükümdür ve madde gerekçesi dikkate alındığında, işyeri veya işyerinin bir bölümünün devri kavramının yorumunda 1977/187 sayılı yönerge, 19.06.1998 tarih ve 98/50 sayılı yönerge değişikliği ve Avrupa Adalet Divanının 11.03.1993 tarihli “.......” davasına ilişkin kararında belirtilen kıstasların dikkate alınması gerekir. Yönerge ve karar esas alındığında devir, bir ekonomik bütünlüğü olan işletme veya işyeri ya da işyerinin bir kısmının kendi kimliğini koruyarak devrini ifade eder. Bütünlük ise, ekonomik bir faaliyetin icrası ve her birisi için ayrı ayrı belirlenmiş amaçlar doğrultusunda organize edilmiş insan ve eşyalardan oluşan bir bütünlük olarak algılanmalıdır. Ekonomik bütünlük, mal veya hizmet yönetimine teknik amacın izlendiği fonksiyon görebilen bir organizasyon bütünlüğüdür.

Dosya içeriğine göre davalı şirket, dava dışı .. ... Belediye Başkanlığı’na ait ve kiraladığı bir çok kafe işletmesinden bir kaçının kira sözleşmelerinin bitiş tarihine kadar kira bedeli alınarak kullanım hakkının devri ve demirbaşlarının satışının yapılması kararı almış ve devir ve demirbaşların satışı kararı alınan kafelerde çalışan işçilerden Belediye Başkanlığı’nın diğer alt işverenlerine geçişi kabul etmeyenlerin iş sözleşmelerini bu nedenle feshetmiştir. Dosya içeriğine göre davalının daha bir çok kafe işletmeye devam ettiği sabit olduğu gibi fesihten sonra bu işlettiği kafelerde çalışan personelin fazla çalışmalarının yoğun bir şekilde arttığı ve bu fazla çalışmaların bir çok personel ile normal mesai olarak yapılabileceği, kısaca istihdam edilecek personel gerekliliği bilirkişi raporunda tespit edilmiştir. Ayrıca bu işletmelerde işlerin yoğun olduğu zaman gündelikçi tabir edilen kişilerinde ayrıca çalıştırıldığı beyan etmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalının kiraladığı kafelerden bir kısmının kira sözleşmelerinin bitiş tarihine kadar kira bedeli alınarak kullanım hakkının devri ve demirbaşlarının satışının yapılması kararı, işyerinin bir bölümün devridir. Zira işyerini kiralayacak kişi işletmeye devam etmektedir. Devir ise kural olarak fesih hakkı vermez. Diğer taraftan bir an için devir nedeni ile işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiği kabul edilse dahi, dosyaya göre işveren fesih dışındaki çözüm yollarına başvurmamış, örneğin fazla mesailerin veya gündelikçi işçilerin istihdamına son verilmesi gibi, feshin son çare olması ilkesine aykırı davranmıştır. Fesih geçerli nedene dayanmamaktadır. Davanın kabulü yerine reddi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

F) Hüküm: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 5 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6. Davacının yaptığı 194.00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,

Kesin olarak 08/10/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13636, Karar No: 2015/15849, Tarih: 06.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/13636 E.  ,  2015/15849 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ankara 10. İş Mahkemesi

Tarihi : 18.11.2014

No : 2013/1531-2014/1137

Sandık tazminatı alacağının tahsili davasının yapılan yargılaması sonunda; davanın kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesini tarafların avukatlarının istemesi ve davalıların avukatlarının duruşma talep etmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 06.10.2015 günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü temyiz eden davalılar adlarına Av. C. Ş. ile karşı taraf adına Av. S.. G.. geldiler. Duruşmaya başlandı. Hazır bulunanların açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde, Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

29/06/1956 tarih ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun “Müstahdem ve işçiler lehine yardım akçesi” başlıklı 468. maddesi hükmü uyarınca; “Esas mukavelede şirketin müstahdem ve işçileri için yardım sandıkları ve sair yardım teşkilatı kurulması ve idamesi maksadiyle akçe ayrılması derpiş olunabilir. Yardım maksadına tahsis olunan para ve diğer mallar, şirket mallarından ayrılarak bunlarla Medeni Kanun hükümleri dairesinde bir tesis (vakıf) meydana getirilir.”

13/07/1967 tarih ve 903 sayılı Kanunun 1. maddesiyle 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi’ne eklenen “İstihdam Edilenlere ve İşçilere Yardım Vakıfları” başlıklı 77/A maddesi ile getirilen düzenleme uyarınca; “Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesi gereğince kurulan istihdam edilenler ve işçilere yardım vakıfları ayrıca aşağıdaki hükümlere tabidirler.” denmekte olup, maddenin son fıkrasında “Faydalananlar vakfa aidat ödedikleri veya vakfı düzenleyen hükümler onlara edayı talep hususunda bir hak bahşettiği takdirde, vakfın edalarını dava yoliyle…” talep edebilecekleri hükme bağlanmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakfı” başlıklı 110. maddesi de benzer bir düzenleme içermekte olup; “Yararlananların, vakfın edimlerinin yerine getirilmesini dava yoluyla” isteyebilecekleri belirtilmektedir.

17.07.1964 tarih ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun yürürlüğe girmesi üzerine “Bankalar, sigorta şirketleri, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personelinin malûllük, yaşlılık ve ölümlerinde yardım yapmak üzere bu kanunun yayımı tarihine kadar tesis veya dernek olarak kurulmuş bulunan sandıklar, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren “…bu personelin, iş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlıyacak, birer tesis (vakıf) haline getirildikleri takdirde, bu teşekküllerin ve sandıkların personeli 506 sayılı Kanun uygulanmasında sigortalı sayılmayacakları belirtilmektedir.