muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/16950, Karar No: 2014/10994, Tarih: 29.04.2014

**8. Ceza Dairesi         2013/16950 E.  ,  2014/10994 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2012/150933

MAHKEMESİ : Bursa 6. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 16/03/2012

NUMARASI : 2010/1414 (E) ve 2012/326 (K)

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve kasten yaralama

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Tebliğnamede yazılı olan sanık U.. A.. hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz bulunmadığından sanık Ş.. B.. hakkında kurulan hükümlerle sınırlı temyiz incelemesinde;

Sanık hakkında yaralamaya teşebbüs suçundan iki kez cezalandırılması istemiyle dava açılmasına karşın bir hüküm kurulmuşsa da bir hüküm daha kurulması mümkün görülmüştür.

1- Dosyada mevcut ekspertiz raporu içeriğinde, silahın namlusunun içerisinde gaz ayırıcı parçasının bulunduğu, ancak katı bir cisim atmasını engelleyen tahdit parçasının bulunmadığı, namlu içerisinde ve ortasında boşluk bulunan gaz ayırıcı parçası ve tahdit parçası gibi teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığı ve bu şekilde imal edilip edilmediği hususunun üretici firmadan sorulmasının uygun olacağının belirtilmesi ve mağdur S.. E..'in “yarım metre mesafeden suratıma doğru 1 defa ateş etti. Suratıma barut geldiği halde yüzümden yaralanmadım” şeklindeki beyanı, olayda özel nitelikte ateşli silah fişeği ele geçmemesi karşısında; davaya konu ses ve gaz tabancasının marka, model ve üretim yılı tespit olunup Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından marka, model ve üretim yılı itibariyle bu silahın mevcut haliyle üretilmesine izin verilip verilmediği sorulup, üretim şeması getirtilip, üretim şemasının temin edilememesi halinde suça konu silahın fotoğrafları ve dosyadaki bilirkişi raporu eklenip üretici firmadan mevcut şekli ile imal edilip edilmediği, üretim iznine uygun imalattan sonra üzerinde mermi çekirdeği geçişine imkan verecek şekilde tadilat yapılıp yapılmadığı, sorulup dosya kül halinde yeniden Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek silahın üretim izni verilen orijinal haline uygun şekilde bilye geçişine imkan verecek nitelikte tadil edilip edilmediği, kullanılan fişeklerin hangi mesafeden patlatıldığından yakıcı, aşındırıcı, yara- layıcı özellik gösterdiği hususları sorularak alınacak bir rapor ile tabancanın 6136 sayılı Yasa kapsamında kalıp kalmadığı, olay sırasında sanıkla mağdurlar arasındaki mesafe de gözetilerek kullanılan fişeklerin yaralamaya neden olup olamayacağı hususu saptandıktan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

2- Kabul ve uygulamaya göre de;

a) Tekerrüre esas alınan ve ilamın esas numarası "2007/200" olduğu hal- de, "2006/700" olarak yazılması,

2- Kabul ve uygulamaya göre de;

a) Tekerrüre esas alınan ve ilamın esas numarası "2007/200" olduğu hal- de, "2006/700" olarak yazılması,

b) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, 1. fıkranın (c) bendinde yazılı sanığın kendi altsoyu üzerindeki velayet hakkından, vesayet ve kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan koşullu salıverme tarihine, 1. fıkrada yazılı diğer haklardan ise 2. fıkra gereğince cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 29.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1335, Karar No: 2015/7672, Tarih: 13.04.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/1335 E.  ,  2015/7672 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/02/2014

NUMARASI : 2012/675-2014/70

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı ile davalılardan S.. K.. vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davaya bakmanın idari yargının görevi dahilinde bulunduğundan bahisle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalılardan S.. K.. Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden; 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yaşlılar yurdu alanı olarak ayrılan dava konusu taşınmaza davalı idareler tarafından fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı yasanın 21. maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde yapılan değişiklik ile; “Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101 Karar sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarının idari yargıda açılabileceği” kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekili ile S.. K.. Başkanlığı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, davalılardan S.. K.. Başkanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davacıdan peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 13.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6339, Karar No: 2012/8412, Tarih: 31.10.2012

**16. Hukuk Dairesi         2012/6339 E.  ,  2012/8412 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 3. İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'in beraatine karar verilmiş, hüküm şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya gönderilmekle Dairemizce yapılan inceleme sonunda 31.10.2011 tarihli karar ile mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmiş, bu karara karşı Yargıtay C.Başsavcılığının 26.12.2011 tarihli itirazı üzerine, Ceza Genel Kurulunun 10.07.2012 tarih ve 2011/829 Esas, 2012/625 sayılı kararı ile 6352 sayılı yasanın 99 ve 101. maddeleri uyarınca itirazın Dairemizce değerlendirilmesi için dosya yeniden gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak; GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Somut olayda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısında; İİK'nun 44. maddesinde “ticareti terk eden tacir” ifadesi kullanılmış olup bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün bulunmadığı, bu sebeple limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin de, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İİK'nun 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı; diğer yandan, İİK'nun 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, Yüksek Özel Dairenin kararında tüzel kişi tacirler hakkında 44. maddesinin 2. fıkrasının uygulama kabiliyetinin olmadığı belirtilmiş ise de, aynı maddenin 1. fıkrasının gözönüne alınmadığına değinilmiş ve bozma kararı verilmesi gerekirken onama kararı verilmesinin isabetsizliği ileri sürülerek hükmün bozulması talep edilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının aynı konudaki itirazına ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14/02/2012 tarih ve 2012/16.HD - 505, 509 ve 513 Esas sayılı dosyalarında özetle; ticareti terk eden borçlunun 6762 sayılı Türk Ticaret Yasası anlamında tacir olmasının gerektiği, 6762 sayılı Kanunun 18. maddesinde ticaret şirketlerinin de tacir olduğunun belirtilmesi nedeniyle ticaret şirketlerinin ve bu anlamda limited şirketin anılan Kanunun 18. maddesi uyarınca tacir olduğunda kuşku bulunmadığı, İİY'nın 44. maddesinde 'ticareti terk eden tacir' ifadesi kullanılmış olup, bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün konulmadığı, o halde tacir sayılan limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İcra İflas Yasasının 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi aynı Yasanın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı, diğer yandan İİY'nın 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, ticari şirketi temsil ve idareden sorumlu müdür ve yetkililerinin bu suçu işleyemeyeceklerinin kabulü halinde, ticareti terk suçunu işleyen gerçek kişi tacirlerin İİY'nın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmaları gerekecek, ancak aynı fiili işleyen ve İİY'nın 345. maddesi uyarınca bu fiilden sorumlu tutulması gereken ticaret şirketi müdür ve yetkililerinin ise cezai sorumluluktan muaf tutulmaları anlamına gelecektir ki bunun yasal bir dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle oyçokluğuyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce, Yargıtay C. Başsavcılığının itirazı yerinde görüldüğünden kabulü ile Dairemizin 31.10.2011 tarih ve 2011/5861 Esas, 2011/6746 sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek yapılan inceleme sonunda;

Sanığa isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi ve bu durumu on beş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmekte olup, somut olayda, fiili durumun belirlenmesi amacıyla borçlu şirketin kayıtlı olduğu vergi dairesi müdürlüğünden mükellefiyetinin devam edip etmediği, ediyorsa hangi adreste faaliyette bulunduğu sorulmadan ve bildirilen adresinin ticaret sicili memurluğunda kayıtlı adresinden farklı olması durumunda bu adreste zabıta araştırması yaptırılmadan ve ticareti terk ettiğinin anlaşılması halinde hangi tarihte terk ettiği, buna göre de şikayetin süresinde olup olmadığı tespit edilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 31.10.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/33337, Karar No: 2017/15907, Tarih: 04.07.2017

**22. Hukuk Dairesi         2016/33337 E.  ,  2017/15907 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Y A R G I T A Y K A R A R I

Mahkemece verilen ilk hükmün temyiz incelemesi için Dairemize seri halde gönderilmiş dava dosyalarının üç adet çuval ekinin bulunmasına rağmen, bozmadan sonraki verilen hükmün temyiz incelemesi için gönderilen seri dosyaların ekinde bahsi geçen üç çuval halindeki eklerin bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu üç çuval halindeki eklerin dosyaya eklendikten sonra dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesi için mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.07.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10127, Karar No: 2024/3919, Tarih: 16.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/10127 E.  ,  2024/3919 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1739 E., 2023/2057 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/88 E., 2022/105 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce yapılan inceleme sonunda karar onanmıştır.

Davacı tarafından Anayasa Mahkemesi'ne yapılan başvuru sonucuna göre Mahkemece yeniden yapılan yargılamada davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Tekirdağ Tekel Müdürlüğü'nün Tekirdağ Fabrikasında Haziran 1979 tarihinden 2007 yılına kadar işçi olarak çalıştığını belirterek 1979-2007 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini istemiştir.

II. Cevap

1.Davalı ...Ş. vekili, cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur.

2. Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

III. İlk Derece Mahkemesi Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 04.12.2013 tarih 2012/393 E. -2013/529 K. sayılı kararı ile sigortalılığın tespiti davasının en son hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde açılması gerektiği dolayısıyla davacının en son hizmetinin geçtiği 31.12.2006 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde davanın açılmadığı ve davanın 5 yıllık süreden sonra 27.12.2012 tarihinde açıldığı gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. Onama ve Onamadan Sonraki Yargılama Süreci

A.Onama Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 16.06.2014 tarih ve 2014/7926 E. - 2014/14720 K. sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

B. Anayasa Mahkemesi Kararı

1.Onama kararından sonra davacı tarafından Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yapılmıştır.

2.Anayasa Mahkemesi'nin 27.10.2016 günlü kararı ile Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılması amacıyla dosyanın Mahkemesine iade edildiği görülmüştür.

C. Mahkemece Verilen Karar

B. Anayasa Mahkemesi Kararı

1.Onama kararından sonra davacı tarafından Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yapılmıştır.

2.Anayasa Mahkemesi'nin 27.10.2016 günlü kararı ile Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılması amacıyla dosyanın Mahkemesine iade edildiği görülmüştür.

C. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalılardan Tütün, Tütün Mamülleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri (..... A.Ş.) 2.11. ....

0010.59 iş yeri sicil nolu iş yerinde 31.03.1982 ila 01/01/2007 tarihleri arasında toplam 8911 gün devamlı suretle hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiş, 18/04/2022 tarihli tahsis şerhi ile hükmün "Davacının davalı ...Ş. 2.11.02010100000010.59 iş yeri sicil nolu iş yerinde 31.03.1982 ila 01.01.2007 tarihleri arasında toplam 8911 gün devamlı suretle hizmet akdi ile çalıştığının tespitine" dair düzeltilmesine karar verilmiştir.

D. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E.İstinaf Sebepleri

1. Davalı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

F. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olup bozulması gerektiğini belirtmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili temyiz başvuru dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olup bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, Anayasa Mahkemesi kararına uygun olduğu, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgilisine yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14072, Karar No: 2013/10593, Tarih: 23.05.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/14072 E.  ,  2013/10593 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalıya ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece hizmet tespiti isteminin reddine, alacak davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, sosyal güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan Yasa'nın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Yasa'dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK'nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.Yargıtay HGK.'nun 06/02/2013 gün ve 2012/21-746 E.-2013/215 K. sayılı kararı da aynı yöndedir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 23/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.