muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/22990, Karar No: 2021/8214, Tarih: 04.11.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/22990 E.  ,  2021/8214 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK m. 314/2 “(Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince sulh doğrultusunda ek karar verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/30 md.) Sulh, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı sulh hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.” düzenlemesini içermektedir.

Davacı vekili Av. ..., dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra 01.10.2021 tarihli dilekçe ile davalı tarafla sulh olduklarını bildirdiğinden, sulh hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine (İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanması kararını veren ... Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne) İŞLEMSİZ İADESİNE, 04.11.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/12812, Karar No: 2020/12236, Tarih: 15.09.2020

**5. Ceza Dairesi         2018/12812 E.  ,  2020/12236 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İhaleye fesat karıştırma

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazine ile ilgili kamu kurum veya kuruluşlarının bu suçun zarar göreni oldukları, bu itibarla CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip oldukları davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmeleri için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü ile Milli Eğitim Bakanlığının dava ve duruşmalardan haberdar edilmeleri gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada Hazinenin ve ilgili Bakanlığın duruşmadan haberdar edildiklerine ilişkin bilgi ve belgelere rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın ve hükmün Hazineye ve Milli Eğitim Bakanlığına bildirildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulmasından, aksi halde anılan tebligat noksanlıklarının giderilmesi ile tebellüğ belgelerinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesinden, hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlenmesinden sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 15/09/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18484, Karar No: 2017/8620, Tarih: 20.11.2017

**14. Hukuk Dairesi         2015/18484 E.  ,  2017/8620 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 16.06.2010 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03.06.2013 günlü hükmün temyizi üzerine Dairemizce verilen 04.06.2015 günlü onama ilamına karşı davalılar ..., ..., ... ve ... vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunması üzerine mahkemece talebin reddine dair verilen 03.06.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ..., ... ... ve ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, ortaklığın giderilmesi isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 04.06.2015 tarih, 2014/13029 E - 2015/6109 K sayılı ilamı ile '' onanmasına'' karar verilmiştir.

Bir kısım davalılar vekilinin karar düzeltme isteminde bulunması üzerine, mahkemece 03.06.2013 tarihli ek karar ile ''karar düzeltme talebinin reddine'' karar verilmiş ve bu karar bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

Mahkeme kararlarının onanmasına ya da bozulmasına ilişkin Yargıtay ilamlarına karşı yapılan karar düzeltme talebinin incelenmesi görevi kararı veren ilgili daireye aittir. Bu nedenle karar düzeltme talebine ilişkin olarak ilgili dairece karar verilmesi gerekir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, mahkemenin karar düzeltme istemini içeren dilekçenin reddine ilişkin 03.06.2013 tarih, 2010/893 esas ve 2013/1013 karar sayılı ek kararının kaldırılarak işin incelenmesine geçildi.

HUMK’nun 440/III-2 maddesine göre, istisnaları hariç olmak üzere, sulh hukuk mahkemesi kararları karar düzeltmeye tabi değildir. Bu dava da yasanın öngördüğü istisnalardan olmadığına göre karar düzeltme istemi incelenemez.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, yerel mahkemenin 03.06.2013 tarihli ek kararının kaldırılmasna, HUMK'nun 440/III-2 maddesine göre istisnaları hariç olmak üzere Sulh Hukuk Mahkemesi kararları karar düzeltmeye tabi olmadığından bu dava da yasanın öngördüğü istisnalardan olmadığından davalılar vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, peşin yatırılan karar düzeltme harcının istek halinde iadesine, 20.11.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/2320, Karar No: 2025/6046, Tarih: 05.05.2025

**5. Ceza Dairesi         2025/2320 E.  ,  2025/6046 K.**

**"İçtihat Metni"**

İdari para cezasına itiraz üzerine yapılan inceleme sırasında; Bursa 5. İş Mahkemesiyle Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Bursa 1. Sulh Ceza Hakimliği arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tebliğname ile Daireye verilmekle incelendi;

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 20.06.1960 tarih ve 1960/14 sayılı Kararıyla; "Hukuk ve ceza mahkemeleri arasında selbi vazife uyuşmazlığı çıktığı takdirde, dava konusu işin hukuka ait olması halinde hukuk dairesinin, cezaya ilişkin olduğu takdirde de ceza dairesinin mercii tayinine vazifeli olacağına" karar verilmiş olmasına göre; Bursa 5. İş Mahkemesiyle Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Bursa 1. Sulh Ceza Hakimliği arasında meydana gelen görev uyuşmazlığını çözme görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Yüksek 5. Hukuk Dairesine ait olduğundan Dairemizin oy birliğiyle GÖREVSİZLİĞİNE,

Dava dosyasının ilgili daireye GÖNDERİLMESİNE, 05.05.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14104, Karar No: 2012/22625, Tarih: 15.11.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/14104 E.  ,  2012/22625 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idareler vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Resmi kuruluşların yargı harcından bağışık tutulabilmesi için genel bütçeye dahil idareler arasında yer alması veya özel kanunlarında yargı harcından muaf olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir. Diğer harçlardan bağışık tutulma, yargı harcını kapsamaz.

... 02.11.2011 tarihinde yürürlüğe giren 662 sayılı K.H.K.'nin 58. maddesi uyarınca genel bütçeli idareler arasından çıkartılarak özel bütçeli idareler arasına alınmıştır. Bu nedenle 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muaf değildir.

Mahkeme hükmü, davalılardan ... tarafından süresinde verilen dilekçe ile temyiz edilmişse de, peşin yatırılması gereken harç ödenmemiştir. H.U.M.K.'nun 434/son maddesi uygulanmak suretiyle bu eksiklik giderildikten sonra,

Birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5410, Karar No: 2019/9140, Tarih: 16.05.2019

**4. Ceza Dairesi         2015/5410 E.  ,  2019/9140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, 6136 sayılı Kanuna aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Sanık ... hakkında 6136 sayılı Kanuna aykırılık eyleminden kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karara karşı yalnızca itiraz yolu açık ve dolayısıyla yapılan başvurunun bu doğrultuda değerlendirilmesinin gerekli bulunduğu,

Anlaşıldığından, sanık ...'nın tebliğnameye uygun olarak, temyiz davası isteği hakkında bir KARAR VERMEYE YER OLMADIĞINA,

2-Sanıklar hakkında tehdit eylemlerinden kurulan hükümlere yönelik temyize gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak;

a-Sanıklar İsa ve ...'nın, aşamalarda psikolojik tedavi gördüklerini belirtmeleri ve sanık ...'nın Sivas Sultan 1. İzzettin Keykavus Devlet Hastanesinin 31/3/2014 tarihli "Obsesif Kompulsif Bozukluk" bulunduğuna dair sağlık kurulu raporu sunması karşısında, sanıkların TCK'nın 32. maddesi gereğince, "akıl hastalığı nedeniyle, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azalmış veya önemli derecede azalmış olup olmadığı" hususunun sağlık kurulu raporu ile saptanması ve sonucuna göre hukuki durumlarının belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, tek uzman hekimin verdiği raporlara dayanılarak hükümler kurulması,

b- Sanıkların aşamalarda müşteki ...'ın anneleri olan tanık ...'ya hakaret ettiğini bunun üzerine tartışmanın başladığını savunmaları ve bu durumun tanık ...'nında beyanı ile de doğrulanması karşısında, olayın çıkış nedeni ve gelişmesi değerlendirilerek sonucuna göre sanıklar hakkında TCK’nın 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükmünün uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması,

Kanuna aykırı ve sanıklar ... ve ...'nın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 16.05.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1131, Karar No: 2017/1794, Tarih: 13.06.2017

**23. Hukuk Dairesi         2017/1131 E.  ,  2017/1794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, nafaka alacağı ve tazminat alacağının tahsili amacıyla iki ayrı ilamlı takip başlattıklarını, düzenlenen sıra cetvelinde davalı bankanın 1. sırada yer aldığını, müvekkilinin nafaka alacağının öncelikle ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, sıra cetveline karşı şikayet talebinde bulunmuştur.

Şikayet olunan vekili, şikayetin reddini talep etmiştir.

Mahkemece şikayetin reddine dair verilen kararın Dairemizce bozulması üzerine bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, şikayetçiye ait ve sıra cetvelinin 2. sırasında yazılı alacağın boşanma davasında hükmedilen tazminata ilişkin alacak olduğu, dava tarihi bakımından banka alacağının gerisinde kaldığı ve dava tarihinin 2008 olduğu, ilk hacze iştirak imkanı bulunmadığı, 3. sırada bulunan ...4. İcra Müdürlüğü'nün 2010/38 sayılı takibinin nafaka alacağına ilişkin olduğu, şikayetçinin usulüne uygun olarak iştirak talebinde bulunduğu, satış parasından öncelikle bu dosya alacağının ödenmesi gerektiği gerekçeleriyle şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, şikayet olunan vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.06.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14789, Karar No: 2013/20473, Tarih: 21.11.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/14789 E.  ,  2013/20473 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kabulüne dair yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca ONANMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 04.03.2013 gün ve 2012/26530 Esas - 2013/3473 Karar sayılı ilama karşı davalı idare vekilince verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

-K A R A R-

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemli davanın kabulüne dair karar, davalı idare vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmış bu karara karşı davalı idare vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden dava konusu taşınmazın imar planında Büyükçekmece göl mutlak havza sınırları içinde dere mutlak koruma alanı olarak ayrılmış olduğu, ancak taşınmaza davalı idarece fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde yapılan değişiklik ile; “Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101 Karar sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarının idari yargıda açılabileceği” kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; Davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin görev yönünden reddi yerine kabulüne dair hükmün bozulması gerekirken başka nedenlerle onandığı anlaşılmakla;

Davalı idare vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 04.03.2013 gün 2012/26530-3473 sayılı onama ilamının kaldırılmasına hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harcının isetinildiğinde iadesine temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 21.11.2013 günü oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Davalı idare vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 04.03.2013 gün 2012/26530-3473 sayılı onama ilamının kaldırılmasına hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harcının isetinildiğinde iadesine temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 21.11.2013 günü oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, kamu hizmetine tahsis edilen taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm Dairemizce onanmış, onama kararına karşı davalı idare vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuş, Daire çoğunluğunca davaya idari yargıda bakılması gerektiğinden bahisle karar bozulmuş ise de; bu görüşün yerinde olmadığı kanaatindeyiz. Şöyle ki;

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden dava konusu taşınmaza davalı idarece fiilen el atılmadığı, ancak imar planında Büyükçekmece göl mutlak havza sınırları içinde dere mutlak koruma alanı olarak kamu hizmetine tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

6830 sayılı, 2942 sayılı ve bunu değiştiren 4650 sayılı Kamulaştırma Kanunlarında kamulaştırmasız el atma ile ilgili düzenlemeler bulunmamaktadır.

Kamulaştırmasız el atma 16.05.1956 gün 1-6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı ile hukuk sistemimizde düzenlenmiştir. Bu kararla; taşınmazına kamulaştırmasız el atılan kişinin kamu tüzel kişiliğine karşı meni müdahale (el atmanın önlenmesi) davası açabileceği, ya da fiili duruma razı olarak kamu tüzel kişiliğine karşı mülkiyet hakkının devrine karşılık taşınmaz bedelinin tahsili istemli dava da açabileceği kabul edilmiştir.

İçtihadı Birleştirme kararının yol göstericiliği ile uzun yıllar fiili el atmalarda el atmanın önlenmesi ve taşınmaz bedelinin tahsili davaları Dairemizce çözümlenmiştir.

Anayasanın 38. maddesi mülkiyet hakkını korumaktadır. Mülkiyet hakkı ancak kamu yararı amacıyla sınırlandırılabilir (35/2). Bu da Anayasanın 46. maddesinde düzenlenen kamulaştırma yoluyla mümkündür.

Görüldüğü gibi Anayasamız kamulaştırmasız el atmayı düzenlememiştir.

Yasalarımıza “kamulaştırmasız el atma” kavramı 5999 sayılı Kamulaştırma Kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun ile 30.06.2010 tarihinde 2942 sayılı Yasaya eklenen geçici 6. madde ile girmiştir. Maddenin başlığı “ Kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazmin” olup, 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında “ fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara; kısmen veya tamamen irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle malik tarafından ilgili idareden tazminat talebinde bulunulması” halinde izlenecek yasal prosedür] düzenlemiştir.

Yargıtay HGK’nun 15.12.2010 gün ve 2010/5-662-651 sayılı kararında açıklandığı üzere uzun yıllar kamu hizmetine tahsis edilen ancak amacın fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarenin, malikin taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkını belirsiz bir süre için kullanılamaz hale getirdiği, dolayısıyla malikin taşınmazdan mülkiyet hakkının özüne uygun şekilde yararlanma olanağı kalmadığı, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının hukuksal bir nedene dayanılmadan idarece engellendiği kuşkusuzdur.

Malikin taşınmaz üzerindeki egemenliği hukuk düzeninin sınırları içinde üçüncü kişilere karşı korunmuş ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesinde malike, hukuka aykırı olarak müdahalenin önlenmesini isteme hakkı tanınmıştır. Bir kişinin taşınmazına eylemli olarak el atıp tamamen veya kısmen kullanılmasına engel olunması ile, imar uygulaması sonucu o kişinin mülkiyetinde olan taşınmaza hukuken kullanmaya engel sınırlamalar getirilmesi arasında sonucu itibari ile bir fark bulunmamakta her ikisi de kişinin mülkiyet hakkının sınırlandırılması anlamında aynı sonucu doğurmaktadır.

Bundan da öte; programa alınmayarak amacın fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı İdarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis etmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin eyleminin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip bulunan kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığı için yeterli bulunduğu muhakkaktır.

11.02.1959 gün ve 1958/17-1959/15 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre de; idarenin kamulaştırma yapmaksızın mülkiyet hakkına müdahale ederek taşınmazın aynına el atması durumunda uyuşmazlıkların adli yargıda görülmesi gerekir.

5999 ve 6487 sayılı Yasalarda düzenlenen ve Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici 6. madde bir tasfiye yasasıdır. 1956-1983 tarihleri arasındaki uyuşmazlıkları düzenlemektedir.

6487 sayılı Yasanın metni 5999 sayılı Yasa ile aynıdır. Aynı olan metne eklemeler vardır. Her iki metinde de fiilen el atılan taşınmazlara ilişkin düzenleme getirilmektedir.

5999 ve 6487 sayılı Yasalar ile geçici 6. madde olarak yapılan ekleme Kamulaştırma Kanununa girdiğine göre 2942 sayılı Yasanın yetkili ve görevli mahkeme ve yargılama usulü başlığını taşıyan 37. maddesi “Bu Kanundan doğan tüm anlaşmazlıkların adli yargıda çözümlenmesi gerekenleri, taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemelerinde basit yargılama usulü ile görülür.” demektedir. O zaman bu Yasada açıkça “idari yargıda görülür” şeklinde düzenlenmeyen uyuşmazlıklar, Adli Yargıda taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesinde görülecektir.

4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun, 09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihleri arasında, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar ile ilgili olarak açılacak davalarda uygulanacak usul ve esaslara ilişkin tasfiye hükümlerini içeren geçici 6. maddesinde, 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik ile “… uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında, 03.05.1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra, idari yargıda dava açılabilir. Bu madde hükümleri karara bağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tüm davalarda uygulanır.” hükmü

getirilmiş ise de sözü edilen geçici yasa hükmü 09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihleri arasındaki kamulaştırmasız el atmalarla ilgili olup, idari yargıda görülebilecek işleri de 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemlerle sınırlamıştır.

Taşınmaz maliki, 3194 sayılı İmar Kanununa göre, idarenin yaptığı eylem ve işleme karşı idari yargılama usulü çerçevesinde, işlemin iptali için bir dava açabilecektir. Bu düzenleme taşınmaz bedelinin tahsiline dönük olarak açılacak davaların, idari yargıda görüleceği şeklinde bir hüküm içermemektedir.

Bundan ayrı Anayasa Mahkemesinin 25.09.2013 gün ve 2013/93 esas, 2013/101 sayılı ilamı Anayasanın 153. maddesi kapsamında bir iptal kararı olmayıp kurumları bağlayıcı nitelikte değildir.

Bu durumda kamulaştırma yapmaksızın suskun ve pasif kalmak ve işlem tesis etmemek veya eylemli olarak el atmak arasında kullanmaya engel sınırlamalar açısından bir fark yoktur. Mülkiyet hakkının sınırlandırılması anlamında aynı sonuç doğmaktadır.

Sonuç olarak;

1)6487 sayılı Yasanın 6. maddesi, 09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihleri arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlarla ilgili olarak açılacak davalarda uygulanacak usul ve esaslara ilişkin tasfiye hükümlerini içerdiğinden, daha sonraki uyuşmazlıklara uygulanamıyacağı;

2)6487 sayılı Yasa ile Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici 6. maddesinin 10. fıkrasındaki açıklamada; taşınmaz bedelinin tahsili davalarının da İdari Yargıda görüleceğine dair hüküm bulunmaması nedeniyle, bu davalarda da Kamulaştırma Kanununun 37. maddesi uyarınca adli yargının görevli ve yetkili olacağı;

3)16.05.1956 gün 1-6 sayılı; 11.02.1959 gün 1958/17 – 1959/15 sayılı; İçtihadı Birleştirme ve HGK'nun 15.12.2010 gün ve 2010/662-651 sayılı kararları gözönüne alındığında da, Adli Yargının görevli olacağı gerekçesiyle, çoğunluk kararına katılmıyor ve Adli Yargı görevli olduğundan karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini düşünüyoruz. 21.11.2013