muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12575, Karar No: 2017/24074, Tarih: 03.02.2017

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8570, Karar No: 2016/1426, Tarih: 09.03.2016

**23. Hukuk Dairesi         2015/8570 E.  ,  2016/1426 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, borçlu ... adına kayıtlı aracın satıldığını, satış bedelinin dosya borcunun tamamını karşılamaması üzerine sıra cetveli düzenlendiğini, müvekkili vergi dairesinin alacağının satışı yapılan aracın aynından kaynaklandığını ve öncelikle ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, görevli mahkemenin İcra Hukuk Mahkemeleri olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, itirazın, alacağın miktar ve esasına yönelik olmadığı, şikayet yolu ile icra mahkemesine başvurulması gerektiği gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

Borçluya ait mahcuz satış bedelinin bütün alacaklıların alacağını karşılamaması halinde düzenlenecek sıra cetveline itiraz, alacağın sadece esas ve miktarına ya da hem sıraya hem de esas ve miktarına yönelikse dava yoluyla genel mahkemede (İİK'nın m.142/1), itiraz sadece sıraya yönelikse şikayet yoluyla İcra Mahkemesi'nde (İİK'nın m.142/son) ileri sürülmelidir.

Somut olayda, davacı vekili, davalı alacaklının alacağının sıra cetveline kabul edilen miktarda olmadığı, hesap şeklinin hatalı olduğu iddiasına dayalı olarak istemde bulunduğundan, itirazının, alacağın esasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece, işin esası hakkında inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre ise, karar tarihinde yürürlükte olan HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca, mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Bu durumda mahkemece, HMK'nın 114/1-c maddesi hükmü uyarınca anılan yasal düzenleme gözönünde bulundurularak, göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle, davanın anılan Kanun'un 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, karar tarihinde yürürlükte olmayan ve göreve ilişkin dava şartı öngörmeyen HUMK'nın göreve ilişkin hükümlerine uygun olarak gerekçede ve hüküm fıkrasında "mahkememizin görevsizliğine" ve "davanın görev bakımından reddine" ibarelerine yer verilmesi de doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 09.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15276, Karar No: 2014/17487, Tarih: 17.06.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/15276 E.  ,  2014/17487 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 7. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/02/2014

NUMARASI : 2013/721-2014/62

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu A.. P.. vekili icra mahkemesine başvurusunda, anılan borçluya yapılan ödeme emri tebliğ işleminin usulsüz olduğunu belirterek, tebliğ tarihinin 11.12.2013 olarak düzeltilmesini istemiştir.

7201 Sayılı Tebligat Kanunu’nun 32. maddesi gereğince tebliğ, usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır. Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi olarak kabul edilir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 05.06.1991 tarih ve 1991/12-258 Esas, 1991/344 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere borçlunun icra dairesine itiraz etmesinden ayrı olarak yedi günlük şikayet süresi içinde tebliğ tarihinin düzeltilmesi için icra mahkemesine başvurması da zorunludur. Bir diğer anlatımla, borçlunun kendisine gönderilen ödeme emri tebliğ işleminin usulsüz olduğunu ileri sürerek icra mahkemesine başvurması “şikayet” niteliğindedir. İİK.nun 16/1. maddesi gereğince şikayetin öğrenme tarihinden itibaren yedi günlük sürede yapılması zorunludur.

Somut olayda, borçlu A.. P..'a ödeme emri tebliğ işlemi Tebligat Kanunu'nun 17. maddesine göre yapılmış olup, tebliğ anında muhatabın orada bulunmadığı tespit edilmeden doğrudan çalışana yapılmış olduğundan, anılan madde hükmüne aykırı olmakla, usulsüzdür. Ancak, her ne kadar takip usulsüz tebligat üzerine kesinleştirilmiş ise de, alacaklının talebi ile 04.07.2013 tarihinde borçlunun sahibi olduğu İstanbul ili Küçükçekmece ilçesi ... mah. 800 Ada 4 parsel, 113 nolu bağımsız bölüme, 20870 yevmiye no ile haciz konulmuştur. Dosya içerisinde mevcut tapu Sicil Müdürlüğü yazısından borçlunun, üzerinde haciz bulunan taşınmazı 10.07.2013 tarihinde M. S. H. isimli kişiye sattığı, buna ilişkin bilgilerin icra müdürlüğü dosyasına bildirildiği görülmektedir. Türk Medeni Kanunu'nun 1020. maddesi uyarınca tapu sicili aleni olup, hiç kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez. İcra müdürü haciz işlemini yaparken, bir başka anlatımla haciz tarihinde taşınmazın borçlu adına kayıtlı olması zorunlu ve yeterlidir.

Borçlu her ne kadar, 11.12.2013 tarihinde icra takibinden haberdar olduğunu

Borçlu her ne kadar, 11.12.2013 tarihinde icra takibinden haberdar olduğunu

belirterek tebliğ tarihinin öğrenme tarihi olan bu tarih olarak düzeltilmesini istemekte ise de; tapu sicilinin aleniyeti ilkesi gereği 10.07.2013 tarihli satış ile haciz işlemini öğrendiği ve takipten bu tarihte haberdar olduğu kabul edilmelidir. Bu durumda borçlunun 10.07.2013 tarihinden itibaren İİK.nun 16/1.maddesinde öngörülen yasal yedi günlük süre geçtikten sonra 12.12.2013 tarihinde icra mahkemesine başvurmuş olması karşısında, mahkemece istemin süre aşımı nedeniyle reddi gerekirken, esasının incelenerek kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1775, Karar No: 2025/3914, Tarih: 10.03.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/1775 E.  ,  2025/3914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince kullanılan ilaç bedelinin Kurum tarafından karşılanması istemli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliğinin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; uyuşmazlık konusu ilacın SUT kapsamına alınmamasına ilişkin bilgi ve belge dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiştir.

Bu kapsamda, yeniden geri çevirmeye mahal bırakmaksızın;

1-Sağlık Bakanlığı ...Kurumundan dava konusu kanser hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen ... etken maddeli ... ilaca ilişkin ilacın üretici firması/firmaları tarafından ruhsat başvurusunda bulunup bulunmadığı, ruhsat başvurusunda bulunmuş ise bu başvuruya ilişkin dayanak belgeler (faz çalışmaları, tıbbi araştırma ve görüşler ile vs. bilimsel veriler) ile Kurumunuzca ruhsat verilmesi veya verilmemesine ilişkin bilimsel görüş, itiraz ve çekincelere ilişkin bilgi belge vs. tüm kayıtların celp edilip dosyaya eklenmesine, ayrıca ruhsat verilmiş ise hangi tür kanser hastalığına, ne zaman ruhsat verildiği ve ruhsatın devam edip-etmediğinin sorulmasına ve ayrıca endikasyon dışı ilacın kullanılmasının uygun görülmesine ilişkin tıbbi komisyon görüşlerinin celp edilip dosyaya eklenmesine,

2-Davalı SGK Başkanlığından dava konusu kanser hastalığının tedavisinde kullanıldığı belirtilen ... etken maddeli ... ilacın SUT kapsamına alınması veya alınmamasına ilişkin tüm dayanak belgelerin (bu konuda alınan bilimsel görüş, komisyonun SUT kapsamına alınması veya almamasına ilişkin gerekçe ve görüşlerini içeren itiraz vs çekincelerine ilişkin görüş, bilgi ve belgeler vs. tüm kayıtlar) celp edilip eklenmesine,

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemlerinin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

10.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/38503, Karar No: 2015/22734, Tarih: 14.10.2015

**8. Ceza Dairesi         2014/38503 E.  ,  2015/22734 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2014/380414

MAHKEMESİ : Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 21/12/2009

NUMARASI : 2008/466 (E) ve 2009/571 (K)

SUÇ : Parada sahtecilik ve 3167 sayılı Yasaya aykırılık

I- Parada sahtecilik suçundan yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanık M.. A.. ve sanıklar M.. A.. ve H.. G.. mü- dafiilerinin, sübuta ve lehe hükümlerin uygulanması gerektiğine yönelik temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddiyle hükümlerin oybirliğiyle (ONANMASINA),

II- Sanık H.. G.. müdafii ile suçtan zarar gören banka vekilinin 3167 sayılı Yasaya muhalefet suçundan; sanık M.. M.. ve Cumhuriyet Savcı- sının, parada sahtecilik suçundan kurulan hükümlere yönelik temyizlerine gelince:

Duruşmadan haberdar edilmeyen bankanın gerekçeli kararın tebliği üzerine hükmü temyiz ettiği anlaşıldığından şikayetçinin, sanık H.. G..'e yüklenen resmi belgede sahtecilik suçu yönünden 5271 sayılı CMK.nun 260/1. madde ve fıkrası

uyarınca yasa yollarına başvurma hakkı bulunduğu belirlenerek ve davaya katılmasına karar verilerek yapılan incelemede;

1- Belgede sahtecilik suçunun oluşabilmesi için, o belgenin hukuki sonuç doğurabilecek ve ilk bakışta dikkati çekmeyecek biçimde düzenlenerek çok sayıda kişiyi aldatabilecek yetenekte olması ve bu konunun objektif olarak saptanması gerektiği, somut olayda ise; sanık H.. G..'de yakalanan boş çek yapraklarında herhangi bir yazı ve imza bulunmadığından, hukuki değer taşımadığı cihetle unsurları itibariyle oluşmadığı gözetilerek atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine hükmedilmesi,

2- UYAP sisteminden alınan güncel nüfus kaydına göre sanık M.. M..'nin hüküm tarihinden sonra 10.08.2011 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, bu husus araştırılarak TCK.nun 64/1. maddesi uyarınca hukuki durumunun yeniden takdir ve tayininde zorunluluk bulunması,

Yasaya aykırı, sanıklar H.. G.., M.. M.. müdafiileri ile Cumhuriyet Savcısının ve suçtan zarar gören banka vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 14.10.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1054, Karar No: 2017/56, Tarih: 07.02.2017

**Ceza Genel Kurulu         2016/1054 E.  ,  2017/56 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 7. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Günü : 06.06.2013

Sayısı : 1584-1236

4733 sayılı Kanuna muhalefet suçundan sanık ...'ın aynı Kanunun 8/4; TCK'nun 62, 52/2-4, 53, 58 ve 54. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis ve 500 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye, hak yoksunluğuna, hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve müsadereye ilişkin Adana 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 06.06.2013 gün ve 1584-1236 sayılı hükmün, sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 7. Ceza Dairesince 29.02.2016 gün ve 1827-2730 sayı ile;

"...5271 sayılı CMK'nun 116/119. maddelerinde arama kararının hangi hallerde ve ne şekilde alınacağı kanun koyucu tarafından açıkça düzenlenmiş olup, sanık ve dava konusu kaçak eşya hakkında mahkemece verilmiş bir arama kararı olmadığı gibi, gecikmesinde sakınca olduğu gerekçesiyle Cumhuriyet savcısı tarafından da verilmiş bir yazılı arama izni ya da Cumhuriyet savcısına ulaşılamaması nedeniyle kolluk amirince verilmiş yazılı arama emri de bulunmaması karşısında, hukuka aykırı arama sonucu ele geçen eşyanın yasak delil niteliğinde olduğu, eşyanın kaçak olmasının durumu değiştirmeyeceği, sanığın da duruşmada alınan savunmasında kaçak sigaraları kişisel kullanım için bulundurduğunu beyan ettiği ve sanık savunmasının aksine dosya kapsamında delil bulunmadığı da nazara alındığında, Anayasanın 38/2, 5271 sayılı CMK'nun 206/2-a, 217/2, 230/1. madde ve fıkralarına göre, hukuka aykırı surette elde edilen delillere dayanılarak mahkûmiyet hükmü kurulamayacağı gözetilerek sanığın beraati yerine yazılı, şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 01.04.2016 gün ve 340990 sayı ile;

"...İtirazın konusunu oluşturan uyuşmazlık;

Sanıktan elde edilen ve suç delili olarak kabul edilerek mahkûmiyete esas alınan suça konu sigaraların hukuka uygun bir şekilde elde edilip edilmediğine ve sanığın ticaret kastı ile hareket edip etmediğine ilişkindir.

Dosyadaki 14.09.2012 tarihli olay ve yakalama tutanağından‚ olay tarihinde görevli polis ekiplerinin .... Mahallesi....Caddesi Vakıflar Sarayı civarında devriye gezdikleri sırada şüpheli ...'ın elinde siyah poşetle dolaştığını görmeleri üzerine durumundan şüphelenip poşet içerisinde ne olduğunu sorduklarında, sanığın sigara olduğunu söylemesi üzerine, çanta üzerinde yaptıkları aramada 5 farklı markada gümrük kaçağı toplam 230 paket sigara ele geçirdikleri anlaşılmaktadır.

Konuya ilişkin mevzuata bakıldığında;

Anayasanın 38/6. maddesi 'Kanuna aykırı elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilmez.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Konuya ilişkin mevzuata bakıldığında;

Anayasanın 38/6. maddesi 'Kanuna aykırı elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilmez.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

CMK'nun 116, 117, 118, 119, 120, 121. ve devamı maddelerinde de arama ve elkoyma ile ilgili esaslar belirlenmiştir. Buna göre, 'Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan arama sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

CMK'nun 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hukuka aykırı olarak elde edilen delillerin reddolunacağı ve yüklenen suçun hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş delille ispat edilebileceği hükümlerini amirdir.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 4/A maddesinin 6. fıkrasında ise 'Polis durdurduğu kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde kendisine ve başkalarına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik gerekli tedbirleri alabilir. Bu amaçla kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması veya aracın dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez. Ancak el ile dıştan kontrol hariç, kişinin üstü ve eşyası ile aracının dışarıdan bakıldığında içerisinin görünmeyen bölümlerinin aranması İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek esaslar dahilinde mülki amirin görevlendireceği kolluk amirinin yazılı, acele hallerde sonradan yazıyla teyit edilmek üzere sözlü emriyle yapılabilir. Kolluk amirinin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Bu fıkra kapsamında yapılan araç aramalarına ilişkin olarak kişiye, arama gerekçesini de içeren bir belge verilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 'Karar alınmadan yapılacak arama' başlıklı 8. maddesinde;

'Aşağıdaki hallerde ayrıca bir arama emri ya da kararı aranmaz,' denilmesinden sonra sınırlı şekilde bunlar sayılırken ( f ) bendinde;

'5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24. maddesindeki kanunun hükmü ve amirin emrini yerine getirme, 25. maddesindeki meşru savunma ve zorunluluk hali ve 26. maddesindeki hakkın kullanılması ile diğer kanunların öngördüğü hukuka uygunluk sebepleri ve suçüstü halinde yapılan aramalarda toplum için veya kişiler bakımından hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak amacıyla veya kapalı yerlerden gelen yardım çağrıları üzerine, konut, işyeri ve yerleşim yeri ile eklentilerine girmek için.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 27. maddesinin 5. fıkrasında;

'Durdurma üzerine aşağıdaki işlemler yapılır.

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 27. maddesinin 5. fıkrasında;

'Durdurma üzerine aşağıdaki işlemler yapılır.

a) Durdurulan kişi üzerinde giysilerinden herhangi birisi çıkarılmaksızın yoklama biçiminde bir kontrol yapılır. Bu işlem sonucunda kişide silah bulunduğu sonucunu çıkarmaya yeterli şüphe meydana gelirse memur kendiliğinden silah ve diğer suç eşyası araması yapabilir.

b) Yoklama suretiyle kontrol kişinin cinsiyetinde bulunan görevli tarafından yapılır.

c) Yapılan kontrolün konusu ve sebepleri ilgiliye açıklanır.

d) Bir kişinin veya aracın durdurulma süresinin şartlara göre, makul olması ve ayrılan süreyi geçmemesi gerekir.

e) Yoklama suretiyle kontrol kişiye en az sıkıntı verici şekilde yapılır.

f) Yapılan kontrolün neticesinde suça konu iz, eser, emare ve delil elde edilirse kişi yakalanır.

g) Uyuşturucu gibi belirli bir şeyin kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa daha geniş çaplı kontrol yapılabilir.

h) Yoklama suretiyle kontrol kişinin veya aracın ilk durdurulduğu yerde veya o yerin yakınında mümkün olduğu kadar başkalarının görmeyeceği tarzda yapılır. Başka yere götürülerek kontrol yapılmaz.

i) Makul sebebi oluştuğu takdirde daha geniş kapsamlı kontrol yapılması için, kolluk aracından veya yakındaki kapalı bir yerden yararlanılabilir.

j) Kontrolden sonra talep üzerine olay yerinde derhal bir tutanak düzenlenir.

Bu maddede yazılı işlemler gece de yapılabilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliğinin 'Yakalama' başlıklı 6. maddesinin 3. fıkrasında 'Yakalama sırasında suçun iz emare, eser ve delillerinin yok edilmesini veya bozulmasını önleyecek tedbirler alınır.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

CMK'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde;

'Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu' biçiminde tanımlanmıştır.

Yukarıda anlatılan somut olay ve belirtilen mevzuat çerçevesinde,

Arama ve elkoyma işlemi Anayasanın 20. maddesi ve CMK'nun 116 ve devamı maddeleri uyarınca istisnasız hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı ve Cumhuriyet savcısına ulaşılamaması durumunda ise kolluk amirinin yazılı emri ile yapılabileceği kuşkusuzdur.

Ancak çok istisnai ve acele hallerde kolluk amirinin yazılı emrinin dahi alınamayacağı bir durum söz konusu olursa kolluk görevlisinin doğrudan arama ve elkoyma işlemi yapması sonucu elde edilen delillerin hukuka uygun sayılıp sayılmayacağı konusu tartışılmalıdır.

Ancak çok istisnai ve acele hallerde kolluk amirinin yazılı emrinin dahi alınamayacağı bir durum söz konusu olursa kolluk görevlisinin doğrudan arama ve elkoyma işlemi yapması sonucu elde edilen delillerin hukuka uygun sayılıp sayılmayacağı konusu tartışılmalıdır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 4/A maddesinin 6. fıkrasında ise bu konuda bir düzenleme getirilerek, polisin kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde kendisine ve başkasına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik olarak gerekli tedbirleri alabileceği el ile dıştan kontrol yapabileceği başka bir deyişle kaba üst araması yapabileceği esası getirilmiştir. Aksine üzerinde tehlikeli bir silah, bomba ya da patlayıcı tehlikeli bir madde taşıdığından şüphe edilerek yakalanan kişinin en azından üstünün kontrol edilmesi için kolluk amirinin yazılı emrinin alınması beklenemez.

Karar alınmadan arama yapılabilecek durumlar Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 8. maddesinde tek tek sayılmış, (f) bendinde suçüstü hali de gösterilmiş, ayrıca aynı yönetmeliğin 27. maddesinde kişinin suç işleyeceği ya da işlediği hususunda kolluk görevlisinin kanaat elde etmesi halinde (g) bendinde uyuşturucu gibi belirli şeyin kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa daha geniş çaplı kontrol yapılabileceği de belirtilmiştir.

Somut olayda olay tarihinde görevli polis ekiplerinin .... Mahallesi....Caddesi Vakıflar Sarayı civarında devriye gezdikleri sırada sanık ...'ın elinde siyah poşetle dolaştığını görmeleri üzerine durumundan şüphelenip poşet içerisinde ne olduğunu sordukları, sanığın sigara olduğunu söylemesi üzerine, siyah poşette yaptıkları aramada 5 farklı markada gümrük kaçağı toplam 230 paket sigara ele geçirdikleri ve suç eşyalarına elkoydukları anlaşılmaktadır.

Olayın hemen akabinde durum güvenlik görevlileri tarafından nöbetçi Cumhuriyet savcısına bildirilmiş ve onun talimatları doğrultusunda soruşturmaya başlanmıştır.

Artık suçüstü hali bulunduğu ve şüphelinin suç delilini yok etmesi söz konusu olabileceğinden, suç delilinin görevliler tarafından yakalanmasından sonra durum derhal nöbetçi Cumhuriyet savcısına bildirilerek görevli Cumhuriyet savcısının talimatları doğrultusunda hareket edilerek suçlu ve suç konusu eşyalar muhafaza altına alınmıştır. Bu nedenle yapılan işlem hukuka uygundur.

Sanığın adli sicil kaydının incelenmesinde, sanığın benzer suçlardan sabıkasının bulunması ve sanıkta yakalanan gümrük kaçağı sigaraların 5 farklı marka olması ve kişisel kullanım miktarının üzerinde (230 paket) olması da dikkate alındığında sanığın ticari kastla hareket ettiği açıktır.