muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/9991, Karar No: 2023/3931, Tarih: 30.05.2023

**8. Ceza Dairesi         2020/9991 E.  ,  2023/3931 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Parada sahtecilik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Başkale Cumhuriyet Başsavcılığının 07.12.2012 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 197 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca dava açılmıştır.

2. Başkale Sulh Ceza Mahkemesinin 12.03.2013 tarihli kararı ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Kanun'un 197 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesi, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 1.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

3. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 12.06.2014 tarihli kararı ile iddianamedeki anlatıma göre sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 197 nci maddesinin birinci fıkrasında yazılı suçu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delilleri takdir ve tartışmanın ağır ceza mahkemesinin görevinde bulunduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

4. Van 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.12.2015 tarihli kararı ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Kanun'un 197 nci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 1 yıl 8 ay hapis ve 80,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, 1412 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesinin son hükmü gereği cezasının 1.500,00 TL adli para cezası üzerinden infazına, 54 üncü maddesi uyarınca sahte paraların müsaderesine ve T.C. ... Bankasına gönderilmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği;

1. Kamera kayıtları incelenmeden taraflı beyanlara dayanılarak eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna,

2. Sabıka kaydı dikkate alınarak erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair hükümlerin uygulanması gerektiğine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, sanığın kendisinde muhafaza ettiği sahte paraları Başkale PTT Şubesi ATM'sinden çektiği paralarla değiştirerek tedavüle koyduğu iddiasına ilişkindir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği;

1. Kamera kayıtları incelenmeden taraflı beyanlara dayanılarak eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna,

2. Sabıka kaydı dikkate alınarak erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair hükümlerin uygulanması gerektiğine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, sanığın kendisinde muhafaza ettiği sahte paraları Başkale PTT Şubesi ATM'sinden çektiği paralarla değiştirerek tedavüle koyduğu iddiasına ilişkindir.

2. Sanık 30.04.2012 tarihinde Başkale Polis Merkezi Amirliğine müracaatında, aynı gün İstanbul'daki kardeşinin gönderdiği 800,00 TL parayı Başkale PTT Şubesi ATM'sinden çektiğini, paraları sayarken içerisinden bir adet 100,00 TL'lik banknotun sahte olduğunu fark edip hemen şubeye girip durumu anlattığını ve tüm paraları memura verdiğini, memurun bu paraların içindeki iki adet 100,00 TL'lik banknotun daha sahte olduğunu söylediğini, memurun kendisini PTT müdür vekiline yönlendirdiğini, ATM'deki tüm paraların kontrol edilip para sayma makinesinden geçirildiğini belirterek zararın karşılanmasını talep ettiği belirlenmiştir.

3. Başkale PTT Şubesinin 25.05.2012 tarihli cevabi yazısında, seri numaraların takibi mümkün olmamakla birlikte merkeze gelen bütün paraların sahte para sayma makinesinden geçirildikten sonra ATM'ye bırakıldığı, bundan dolayı sahte paraların ATM'ye bırakılmasının mümkün olmadığı, ATM'ye bırakılan tüm paraların vatandaşların gişelere bıraktığı paralar olduğu ve sahte para sayma makinesinden geçirildiği, söz konusu banknotların ATM'ye bırakılmasının mümkün olmadığı, ATM'ye para bırakılma ve alma işleminin tamamen ... müdür vekili H.K. ve güvenlik memuru E.E. nezaretinde yapıldığı, söz konusu banknotların ATM'de çekilen banknotlar arasında olmasının mümkün görünmediği, hatta söz konusu şahsın bizzat merkeze gelerek ATM'de başka sahte paraların da olduğunu iddia ettiği için aynı saatte ATM'deki tüm 100,00'lük banknotların alınarak para sayma makinesinden geçirildiği ve bunun birkaç defa denenerek şahsa gösterildiği, şahıstaki sahte paraların ATM'den alınan 100,00'lük banknotlar arasına karıştırılarak sahte para makinesinden geçirildiğinden makinenin bu üç adet parayı ayrı ayrı tespit ettiği, öğleden sonra tekrar merkeze gelen ilgili şahsın gişe memuru Ş.U.'ya diğer ceplerinde de para olduğunu, acaba o ceplerindeki paralarla karıştırılmış olabileceği gibi şüpheli konuştuğu belirtilmiştir.

3. Başkale PTT Şubesi müdür vekili H.K., kurumda ATM'ye para yatırma işleminin, yatırılacak paraların gişelerden alınarak para sayma makinesinde sayılıp güvenlik memurunun nezaretinde yerleştirme şeklinde gerçekleştirildiğini, olaydan bir gün önce kendisinin bu şekilde memur nezaretinde ATM'ye para yerleştirdiğini, ATM'yi gören güvenlik kamerasının olmadığını ifade etmiştir.

3. Başkale PTT Şubesi müdür vekili H.K., kurumda ATM'ye para yatırma işleminin, yatırılacak paraların gişelerden alınarak para sayma makinesinde sayılıp güvenlik memurunun nezaretinde yerleştirme şeklinde gerçekleştirildiğini, olaydan bir gün önce kendisinin bu şekilde memur nezaretinde ATM'ye para yerleştirdiğini, ATM'yi gören güvenlik kamerasının olmadığını ifade etmiştir.

4. T.C. ... Bankası Van Şubesinin 05.06.2012 tarihli ve 106 numaralı Sahte Banknot İnceleme ve Değerlendirme raporu ile üç adet A137 005 305, A137 005 367, A137 005 362 seri numaralı 100,00 TL'lik banknotların sahte olduğu, aldatma kabiliyetinin olduğu, yapılışındaki özen ve ustalık derecesi nedeniyle sahte olduğunun ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılamayacağı, para destesi veya paketi içinde yer alması durumunda sahte olduğunun ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılmasının mümkün olmadığı, uzmanlarca veya veznedarlar gibi para işinin bir parçası olan insanlarca sahte olduğunun anlaşılacağı belirlenmiştir.

5. Bilirkişi Z.Ö. beyanında, paraların bankalarda tek tek sayılıp para sayma cihazına konulduğunu, sahte para olması durumunda cihazın bu parayı tespit edip geri attığını ifade etmiştir.

6. Tanık olarak ifadesine başvurulan şube çalışanları Ş.U., E.E.'nin beyanları dava dosyasında mevcuttur.

IV. GEREKÇE

Mağdur olarak Başkale Polis Merkezi Amirliğine sahte para nedeniyle zarara uğradığını belirterek şikayetçi olan ve adli sicil kaydında parada sahtecilik suçundan kaydı bulunmayan sanığın aşamalardaki beyanları "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi ile birlikte gözetildiğinde; atılı suçu işlediğine dair cezalandırılmasına yeter delil bulunmadığından beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Van 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.12.2015 tarihli kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2857, Karar No: 2020/15230, Tarih: 21.10.2020

**7. Ceza Dairesi         2020/2857 E.  ,  2020/15230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Petrol Kaçakçılığı

HÜKÜM : Düşme, müsadere, nakil aracının müsaderesine yer olmadığına

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Gümrük İdaresi adına Hazine vekilinin, 28.07.2020 havale tarihli dilekçesi ile temyiz talebinden vazgeçtiği gözetilerek yalnızca Enerji Piyasası Düzenleme Denetleme Kurulu vekilinin temyiz istemine yönelik yapılan incelemede;

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Enerji Piyasası Düzenleme Denetleme Kurulu’nun davaya katılma ve hükmü temyize yetkisi bulunmadığı gibi katılmasına karar verilmesi de hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden, EPDK vekilinin vaki temyiz talebinin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi gereğince REDDİNE, 21/10/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4030, Karar No: 2010/6984, Tarih: 06.05.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/4030 E.  ,  2010/6984 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

2942 sayılı Yasanın(4650 sayılı Yasa ile değişik) 15.maddesinin son fıkrası hükmüne göre, bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği günün esas tutulması gerekir. Son olayda bilirkişi kuruluna dava konusu taşınmazların değerinin belirlenmesinde 2007 ve 2008 yıllara ait veriler esas alınarak değer belirlendiği belirtilmiş; mahkemece dava tarihi olan 2007 yılı resmi verileri getirtilip buna göre değerlendirilmesi gerekirken 2008 yılına göre tespit edilen bedele hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.

2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin Birinci fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Bu itibarla;

Mahkemece bilirkişi kurumdan Dairenin geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğünün 2007 yılı verileri asas alınarak düzenlenen ek rapor alınıp hasıl olacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmelidir.

Bundan ayrı;

Bu itibarla;

Mahkemece bilirkişi kurumdan Dairenin geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğünün 2007 yılı verileri asas alınarak düzenlenen ek rapor alınıp hasıl olacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmelidir.

Bundan ayrı;

10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Yasaya 5436 sayılı Yasa ile eklenen (1) sayılı cetvelin 40.sırasında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında gösterilmiş olup, bu yasal düzenleme 5436 sayılı Yasanın 18.maddesinin (f) bendi uyarınca 1.1.2006 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Buna göre, genel bütçe kapsamında kalan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi hükmü uyarınca bu Yasaya bağlı (1) sayılı tarifedeki yargı harçlarından müstesna tutulduğu gözetilmeden davalı idareden karar harcının alınmış olması da doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 06.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/854, Karar No: 2025/3762, Tarih: 10.03.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/854 E.  ,  2025/3762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69. maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve hayati önemi haiz 68. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre; nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya kanser hastalığı tanısı konulduğu, kanser hastalığı nedeniyle hastanın Pembrolizumab etken maddeli ... adlı ilacın kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide Pembrolizumab etken maddeli ... adlı ilacın kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından Sağlık Uygulama Tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanun'un verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir hale gelmesi için, talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiç bir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3-İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 fazdan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir populasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. faza aittir. Bu aşamada geniş hasta gruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.