muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14876, Karar No: 2015/8298, Tarih: 09.12.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/14876 E.  ,  2015/8298 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/37971

MAHKEMESİ : Hatay 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 19/07/2011

NUMARASI : 2010/333 (E) ve 2011/414 (K)

SUÇ : 213 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

I- Cumhuriyet Savcısının temyiz istemine yönelik olarak yapılan incelemede;

Cumhuriyet Savcısının, CMUK'nın 310. maddesi hükmüne göre, Asliye Ceza Mahkemesi kararlarını “bir ay” içinde temyiz etmesi gerektiği halde, yasal süresinden sonra 25.10.2011 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II- Sanığın temyiz istemine yönelik olarak yapılan incelemeye gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin hatalı yazımı mahallinde giderilebilir eksiklik olarak kabul edilmiştir.

03.06.1996 tarihinde alınan kararla sanığın beş yıl süre ile şirket müdürü seçildiği, bu sürenin dolduğu 03.09.2001 tarihinde yeniden müdür seçilmediği ancak sanığın Cumhuriyet Savcısı tarafından alınan ifadesinde ve sorgusunda şirketin yetkilisi olduğunu, yeniden faaliyete geçtiğini, vergi dairesinin yaptığı terkin işleminden haberdar olmadığını, 2005 yılında yapılan sevkiyatlara ilişkin belgelerdeki imzaların kendisine ait olduğunu, belgelerinin muhasebecide olduğunu, ibraz edeceğini savunduğu; 31.12.2009 tarihli istem yazısı ile sanıktan gelir ve giderleri tevsik eden defterler, faturalar, senet, bordro ve makbuz benzeri belgelerinin istendiği, 09.02.1992 tarihli makbuz, irsaliye ve fatura matbaa basım bilgileri ile 2005 yılında düzenlenmiş, sanık tarafından imzalı sevk irsaliyelerinin dosyaya eklendiği, 1992 yılında basılmış belgelerin makbuz seri no ve matbaaa basım bilgileri karşılaştırıldığında 2005 yılında kullanılmaya devam ettiği görülmekle yeniden faaliyete geçen şirketin fiili olarak yetkilisi olan sanık hakkında tebliğnamede bozma isteyen düşüncelere iştirak olunmamıştır.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Yükletilen suçun sanık tarafından işlendiğinin kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına hükmedilmiş ise de, 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı ile anılan maddenin bazı hükümlerinin iptal edilmiş olması nedeniyle yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün BOZULMASINA, bu aykırılık yeniden yargılama yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi delaletiyle 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca, temyiz edilen kararın açıklanan noktasının; hükümden TCK’nın 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün çıkartılıp, yerine ''24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı iptal kararı da gözetilerek, kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak, TCK’nın 53. maddesinin uygulanmasına," ibaresi yazılmak suretiyle DÜZELTİLMESİNE ve başkaca yönleri Kanuna uygun bulunan hükmün bu bağlamda tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA, 09.12.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5369, Karar No: 2019/2077, Tarih: 13.03.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/5369 E.  ,  2019/2077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : TCK'nın 155/2, 62, 52/2, 53 maddeleri gereğince mahkumiyet

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan sanık hakkında verilen mahkumiyet hükmü sanık ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın katılana ait markette müdür olarak çalıştığı, kasadan 500 TL parayı alıp geri iade etmediği ayrıca müşterilere ücretli paşabahçe ürünlerini verdiğinin iddia edildiği olayda; katılan ve tanık beyanları, sanık savunmaları oluş ve tüm dosya kapsamına göre sanığın atılı suçu işlediği sabit olup mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık ve katılan vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Sanığın savunmasında, suçtan doğan zararın maaşından kesinti yapılarak alındığını söylemesi ve soruşturma aşamasında ifadesi alınan katılana ait şirketin mağazalar arası genel koordinatörü Tekin Uzun’un beyanının da sanığın beyanını doğrular şekilde olduğu anlaşılmakla; TCK’nın 168 ve CMK’nın 231. maddelerinin uygulanması için aranan diğer şartların da oluşup oluşmadığı karar yerinde tartışılarak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri yerine, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Sanık hakkında hükmolunan kısa süreli hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesine rağmen, TCK'nın 53. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarına hükmedilmesi suretiyle TCK'nın 53/4. maddesine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 13/03/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16761, Karar No: 2014/18099, Tarih: 09.06.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/16761 E.  ,  2014/18099 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 2. Tüketici Mahkemesi

TARİHİ : 18/12/2013

NUMARASI : 2012/2061-2013/2108

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda İlamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan daire satın aldığını, taraflar arasındaki sözleşme gereğince taksitlerde yapılacak artış oranına uyulmadığını, böylelikle fazla tahsilat yapıldığını ileri sürerek, fazla tahsilat miktarı olan 1,109,09 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hükmün davalı tarafından temyizi üzerine mahkemenin 05.03.2014 tarihli ek kararı ile karar kesin olduğundan temyiz isteminin reddine karar verilmiş; davalı, bu kez bu kararı temyiz etmiştir.

1-Davacı, davalı TOKİ'den daire satın aldığını, taksit artış yönteminin yanlış belirlendiğini dolayısıyla kendisinden fazla tahsilat yapıldığını ileri sürerek fazla yapılan tahsilat miktarının tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Uyuşmazlık altı aylık dönemlerdeki taksit artış oranının neye göre yapılması gerektiği hususunda olduğundan 1,109,09 TL nin tahsiline ilişkin olarak verilen kararın kesin olduğundan söz etmek mümkün değildir. Bu nedenle mahkemenin 05.03.2014 tarih ve 2013/2061 esas 2014/2108 karar sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, işin esasının incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

2-Taraflar arasındaki 26.05.2008 tarihli sözleşmenin 2.2. maddesi gereğince; taksitlerdeki artış oranı, bir önceki altı aylık dönemdeki memur maaş artış oranı dikkate alınarak artırılacaktır. Davalı Toki taksitlerdeki artış oranını hesaplarken, ek ödemelerde dahil olarak MMAO'nı nazara almaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, MMAO'nın içinde bulunması gereken ek ödemeler düşülerek sonuca gidilmiştir. Hesap da bu MMAO üzerinden yapılmıştır.

2014/16761-18099

Mahkemece, Temmuz-Aralık 2008 döneminde memurların tamamına 2,35 oranında zam yapıldığını kabul eden bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuş ise de;Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 29.12.2008 tarihli yazısına göre;2008 yılı Temmuz-Aralık döneminde devlet memurlarının maaşlarındaki ortalama artış oranı % 5,2 olmuştur.MMAO ek ödemelerle birlikte bir bütün olarak ele alınmalı ve taksit oranı belirlenirken önceki 6 aylık dönemdeki ortalama memur maaş artış oranı dikkate alınmalıdır.Bu durumda davalı Toki'nin yaptığı hesap yönteminin doğru olduğu kabul edilerek, dosyadaki delillere göre konusunda uzman bilirkişi tarafından yeniden hesaplama yapılması ve sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davacının savunduğu hesaplama yöntemi uygulanarak davanın kabulü, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle mahkemenin 05.03.2014 tarih ve 2013/2061 esas 2014/2108 karar sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararının kaldırılmasına, işin esasının incelenmesine geçilmesine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 75,80 TL. harcın istek halinde iadesine,HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7465, Karar No: 2014/10893, Tarih: 13.10.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/7465 E.  ,  2014/10893 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2013/29058

MAHKEMESİ : Silifke 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 28.09.2012

NUMARASI : 2009/182 Esas, 2012/230 Karar

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden alınan nüfus kaydında sanığın hükümden sonra 28.12.2013 tarihinde öldüğü belirtildiğinden, bu hususun mahallinde araştırılmasından sonra 5237 sayılı TCK.nın 64 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8. maddeleri uyarınca mahkemesince bir karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14082, Karar No: 2017/4493, Tarih: 30.05.2017

**14. Hukuk Dairesi         2016/14082 E.  ,  2017/4493 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.09.2012 gününde verilen dilekçe ve 28.01.2013 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan muhakeme sonunda; asıl davanın ve birleştirilen davanın reddine dair verilen 11.01.2016 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 30.05.2017 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan davalı ... İnş. vekilleri Av. ..., ...davalı asıl ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 1.480 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...A.Ş'ye verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.05.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3019, Karar No: 2013/6434, Tarih: 30.04.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/3019 E.  ,  2013/6434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KAYIT DÜZELTİM İSTEMLİ

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı; miras bırakan annesinin nüfus kaydında adının...kızı ... olduğu halde 1765 parselde annesinin baba adının yazılmadığı, 16 ve 700 parsellerde annesinin baba adının ... soyadının ..., 611 parselde ise annesinin soyadının ... olarak yazıldığını, ileri sürüp 16, 611, 700 ve 1765 parsel sayılı taşınmazlara ait tapu kayıtlarında annesinin adının ... kızı ... olarak düzeltilmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı kurum; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne, dava konusu taşınmazların tapu kaydının malik bölümlerinin... kızı ... olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

Karar, davalı kurum tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, tetkik hakimi ...'nin raporu okundu, düşüncesi alındı .Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince davalı ... Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına

30.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12470, Karar No: 2012/4204, Tarih: 29.02.2012

**4. Ceza Dairesi         2010/12470 E.  ,  2012/4204 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu görevlisine görevlerinden dolayı hakaret

HÜKÜM : Hükümlülük

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Tanık ...’ın, doğruluğunu kabul ettiği emniyetteki ayrıntılı anlatımında, katılan doktorla tartışan sanığa müdahale edip hastane dış kapısından çıkarttığı sırada, sanığın söylenerek ve sessizce “böyle şerefsizlik olmaz” dediğini ve sanık aracına binerken arkalarından gelip ne söylendiğini kendisine soran katılana bu sözleri aktardığını belirtmesi karşısında, hakaret sözlerinin katılanın yüzüne karşı söylenip söylenmediği konusunda adı geçen tanık ile katılanın beyanları arasındaki çelişkinin yöntemince giderilmeye çalışılması ve eğer eylem katılanın yüzüne karşı gerçekleştirilmemiş ise ihtilat öğesinin olayda oluşup oluşmadığı tartışılarak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2- Sanığın ve eşinin aşamalardaki, tartışma sırasında doktorun sanığa “defol git, atın bunu dışarıya” diyerek hakaret ettiğine ilişkin iddiaları değerlendirilerek, TCY.nın 129. maddesinin uygulanma olanağı bulunup bulunmadığının tartışılmaması,

3- Sabıkasız olan sanığa atılı görevliye hakaret suçunda somut (maddi) bir zarar oluşmaması ve TCY.nın 62. maddesi uyarınca, duruşmadaki hali olumlu bulunarak takdiri indirim uygulanması karşısında, CYY.nın 231/6-b bendinde öngörülen ölçüte göre bir karar verilmesi gerekirken, “eylemin görevliye karşı hastanede işlenmesi ve katılanın uğradığı zararın büyüklüğü” biçimindeki yasal olmayan gerekçeyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Yasaya aykırı ve sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 29.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7587, Karar No: 2016/11746, Tarih: 27.09.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/7587 E.  ,  2016/11746 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Sandık tazminatı alacağı davasının yapılan yargılaması sonunda; ilâmda yazılı nedenlerle gerçekleşen davanın kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalılar Avukatınca istenilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.09.2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalılar adına Av. ... ile karşı taraf adına Av. ... geldiler. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

29/06/1956 tarih ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun “Müstahdem ve işçiler lehine yardım akçesi” başlıklı 468. maddesi hükmü uyarınca; “Esas mukavelede şirketin müstahdem ve işçileri için yardım sandıkları ve sair yardım teşkilatı kurulması ve idamesi maksadiyle akçe ayrılması derpiş olunabilir. Yardım maksadına tahsis olunan para ve diğer mallar, şirket mallarından ayrılarak bunlarla Medeni Kanun hükümleri dairesinde bir tesis (vakıf) meydana getirilir.”

13/07/1967 tarih ve 903 sayılı Kanunun 1. maddesiyle 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi’ne eklenen “İstihdam Edilenlere ve İşçilere Yardım Vakıfları” başlıklı 77/A maddesi ile getirilen düzenleme uyarınca; “Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesi gereğince kurulan istihdam edilenler ve işçilere yardım vakıfları ayrıca aşağıdaki hükümlere tabidirler.” denmekte olup, maddenin son fıkrasında “Faydalananlar vakfa aidat ödedikleri veya vakfı düzenleyen hükümler onlara edayı talep hususunda bir hak bahşettiği takdirde, vakfın edalarını dava yoliyle…” talep edebilecekleri hükme bağlanmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakfı” başlıklı 110. maddesi de benzer bir düzenleme içermekte olup; “Yararlananların, vakfın edimlerinin yerine getirilmesini dava yoluyla” isteyebilecekleri belirtilmektedir.

17.07.1964 tarih ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun yürürlüğe girmesi üzerine “Bankalar, sigorta şirketleri, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personelinin malûllük, yaşlılık ve ölümlerinde yardım yapmak üzere bu kanunun yayımı tarihine kadar tesis veya dernek olarak kurulmuş bulunan sandıklar, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren “…bu personelin, iş

kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlıyacak, birer tesis (vakıf) haline getirildikleri takdirde, bu teşekküllerin ve sandıkların personeli 506 sayılı Kanun uygulanmasında sigortalı sayılmayacakları belirtilmektedir.

kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlıyacak, birer tesis (vakıf) haline getirildikleri takdirde, bu teşekküllerin ve sandıkların personeli 506 sayılı Kanun uygulanmasında sigortalı sayılmayacakları belirtilmektedir.

İşlevi, tıpkı Sosyal Güvenlik Kurumu (devredilen SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı) gibi emeklilik sandığı niteliğinde bulunan bu vakıflar dışında bulunan, Türk Ticaret Kanunu 468. maddesi hükmü dikkate alınarak, 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin 77/A maddesi uyarınca tesis (vakıf) şeklinde yapılandırılan ve “munzam sandık - vakıf” olarak ifade de edilen yardımlaşma sandıklarından yararlananlara dava hakkı da anılan Medeni Kanun hükümleriyle tanınmıştır.

Bu tür “munzam sandık - vakıf”lara ilişkin olarak, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun “Yardımlaşma sandıkları” başlıklı 128. maddesinde; “Sigortalı çalıştırılan her türlü işlerde ve iş yerlerinde, herhangi ad altında kurulmuş veya kurulacak olan borç verme, emekli ve yardım sandıkları ve benzerleri, faaliyetlerine ve kuruluş amaçlarına göre ilgililere menfaatler sağlamaya devam edebilir” ifadeleriyle yer verilmiş olması, 1964 yılında kabul edilen 506 sayılı Kanunun Geçici 20. maddesinde tanımlanan, emeklilik sandığı niteliğinde bulunan vakıflar gibi bir yeniden yapılanma sürecine girip - girmeyecekleri yönünde oluşan tereddütleri gidermeye yönelik olup, amacı; “İş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm hallerinde bu kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları” sağlamak olan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun, “uyuşmazlıkların çözüm yeri”ni düzenleyen 134. maddesindeki “Bu kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür.” hükmü kapsamında ele alınarak, yardımlaşma sandıklarınca sağlanan, bir ekonomik, mali değerle ifade edilen yardımların dahi, sigorta kollarından sağlanan yardımlar gibi ele alınmasında yasaca imkan bulunmamaktadır.

Kaldı ki, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda da “yardımlaşma sandıkları” na ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmeyerek, bu yönde oluşan tereddütler giderilmiştir.

Davalı sandığın, Türk Ticaret Kanununda ifade edilen imkandan yararlanmak üzere, 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi 77/A maddesi uyarınca kurularak, yararlananlarına belirli şartlar altında ekonomik ve mali imkanlar sağlamayı amaçladığı, 506 sayılı Kanunun Geçici 20. maddesinde tanımlanan nitelikte emekli sandığı/vakfı niteliğinde bulunmadığı, Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 29.06.2000 gün ve 24094 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Uygulanmasına ilişkin 2 Nolu Tebliğ ekindeki “506 Sayılı Kanunun Geçici 20. maddesine Tabi Özel Emekli Sandıkları” başlıklı listede de davalı Sandığın adının geçmediği anlaşılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.12.2006 gün 2006/18-820 Esas, 810 Karar, 29.09.2010 gün 2010/10-382 Esas, 441 Karar sayılı kararlarında da belirtildiği gibi; davalı sandığın 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi bulunmadığı, Türk Kanunu Medenisi hükümlerine göre kurulduğu, taraflar arasında 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamında bir sosyal güvenlik ilişkisi bulunmadığı, ortada iş mahkemelerinin görev alanını düzenleyen 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesi kapsamında bir uyuşmazlığın bulunmadığı, sandık tüzüğünün uygulanmasından doğan davalara bakma görevinin genel

mahkemelere ait olduğu düşünülmeksizin, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilip yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, davalılar avukatı yararına takdir edilen 1.350,00 TL duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, 27.09.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.