muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/783, Karar No: 2022/756, Tarih: 26.05.2022

4857 sayılı Kanunun 13. maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63. maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır. 13. madde hükmü, anılan mevzuattaki düzenlemelere egemen olan ilkelerle birlikte ele alındığında, ücretli öğretmenlerin çalışma ilişkilerinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelendirilmeye olanak verecek bir bağımlılığın bulunmadığı, bunların, öngörülen ve önceden belirlenen süre içerisinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıkları belirgindir. Davacının, çalışma esasları ile çalışması sırasında tabi olacağı statü yukarıda sıralanan mevzuat çerçevesinde ayrıntılı bir düzenlemeye tabi tutulmuş olup; anılan düzenlemelere egemen ilkeler ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 13’üncü maddesinde yer alan “İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir.” hükmü de gözetildiğinde; çalışma ilişkisinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelenmeye olanak verecek bir bağımlılık ilişkisinin bulunmadığı, ücretli öğretmenlerin öngörülen ve önceden belirlenen süre dâhilinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıklarını göstermektedir.

Bölge Adliye Mahkemesi’nce (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyulmasına karşın, yukarıda açıklanan ve bir önceki bozma kararında belirtilen esaslara uyulmadığı ve davacının tam süreli iş sözleşmesine göre çalıştığı varsayılarak hüküm kurulduğu görülmektedir. Mahkemece kayıtlardaki çelişkiler giderilerek, tespite konu dönemde hangi aylar kaç saat çalıştığı tespit edilmeli ve yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, ücretli öğretmen statüsünde ki davacının prim ödeme gün sayıları hesaplanırken, 5510 sayılı Yasanın 80/j maddesinin uygulama alanının bulunmadığı göz önüne alınmalı ve toplam aylık çalışma saatleri, 1 gün = 7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülerek, varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nce, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, ... ve Fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nce verilen karar bozulmalıdır….” gerekçesiyle karar oy çokluğuyla bozulmuştur.

Direnme Kararı:

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nce, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, ... ve Fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nce verilen karar bozulmalıdır….” gerekçesiyle karar oy çokluğuyla bozulmuştur.

Direnme Kararı:

15. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 09.06.2021 tarihli ve 2021/630 E., 2021/1176 K. sayılı kararı ile; somut olayda, puantaj kayıtlarına göre davacının sınıf öğretmeni olarak her gün 6 saat olmak üzere haftada 30 saat çalıştığı, 5510 sayılı Kanun’un 4/1-c maddesi kapsamındaki kadrolu öğretmenlerin de davacı gibi her gün 6 saat olmak üzere haftanın 5 gününde toplam 30 saat çalıştıkları hâlde kadrolu öğretmenler yönünden ayda 30 gün üzerinden bildirim yapıldığı, 5510 sayılı Kanun’un 80. maddesinin (g), (h), ve (j) bentlerindeki hükümler dikkate alındığında davacı ile davalı Bakanlık arasında aynı maddenin (f) bendine göre yazılı kısmî süreli hizmet akdi düzenlenmediği, yazılı akit olmadığından eylemli olarak saat ücreti karşılığının ödenmiş olmasının saat ücreti ile çalışıldığını kanıtlayamayacağı, kaldı ki ders saatlerinin aralıksız devam etmesinin mümkün olmadığı, günde 6 saat ders verildiğine göre ders aralarında öğretmenin zamanını işyerinde bağımlı olarak geçirdiğinin dikkate alınması gerektiği, davacının günde 6 saat çalışması nedeniyle ek ders ücreti ile çalışmadığının ortada olduğu, bu durumda davalı işverenin çalışma saatlerinin 7,5 saate bölerek bildirimde bulunmasının hatalı olduğu, ayrıca Anayasa’nın 10. ve 60. maddelerindeki düzenlemeler gereğince kadrolu öğretmenlerle aynı koşullarda çalışan davacının aynı sosyal güvenlik hakkına sahip olması gerektiği belirtilerek önceki gerekçe de tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararını Temyiz:

16. Direnme kararını süresi içinde davalı Bakanlık ve fer'î müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

17. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; uyulan bozma kararı gereklerinin tam olarak yerine getirilip getirilmediği; buradan varılacak sonuca göre kayıtlardaki çelişkiler giderilerek davaya konu dönemde davacının hangi aylar kaç saat çalıştığı tespit edilip ücretli öğretmen statüsünde olduğu ve prim gün sayısının hesaplanmasında 5510 sayılı Kanun’un 80/j maddesinin uygulanamayacağı gözetilmek suretiyle aylık toplam çalışma saati 1 gün=7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülerek sonucuna göre karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. ÖN SORUN
Yargıtay — Esas No: 2021/2587, Karar No: 2023/5834, Tarih: 07.06.2023

**7. Ceza Dairesi         2021/2587 E.  ,  2023/5834 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/66 E., 2016/59 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbiri

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) ... inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Uludere Asliye Ceza Mahkemesinin 23.02.2016 tarihli ve 2015/66 Esas, 2016/59 Karar sayılı kararıyla suça sürüklenen çocuk hakkında kaçakçılık suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 32 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına, 5237 sayılı Kanun'un 57 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca akıl hastası olması sebebi ile koruma ve tedavi amacıyla güvenlik tedbirine tabi tutulmasına ve yüksek güvenlikli bir

sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınmasına karar verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 03.03.2021 tarihli ve 7-2016/343699 numaralı onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz sebepleri; suça sürüklenen çocuğun akıl sağlığının yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından tam teşekküllü hastaneden tıbbî rapor alınması gerektiğine, suça konu sigaraları ve nakil aracının müsaderesine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre; içerisinde suça sürüklenen çocuğun bulunduğu park halindeki 55 DM ... plakalı araçta kaçak sigara olduğu ihbarı alınması üzerine Uludere Sulh Ceza Hakimliğinden alınan önleme araması kararına istinaden kolluk görevlilerince yapılan aramada 2.250 karton kaçak sigara ele geçirildiği anlaşılmıştır.

2.Suça sürüklenen çocuğun aşamalarda; amcasının aracın anahtarını evde bıraktığını, kendisinin araçla gezmeye çıktığını, tanımadığı bir kişinin samanlarını taşıması karşılığında kendisine 100,00 TL vereceğini söylemesi üzerine torbaların araca yüklenmesine izin verdiğini, torbalarda sigara olduğunu bilmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

3.Suçta kullanılan 55 DM ... plakalı nakil aracına ilişkin ruhsat sureti ve malen sorumlu ...'in beyanı dava dosyasında mevcuttur.

2.Suça sürüklenen çocuğun aşamalarda; amcasının aracın anahtarını evde bıraktığını, kendisinin araçla gezmeye çıktığını, tanımadığı bir kişinin samanlarını taşıması karşılığında kendisine 100,00 TL vereceğini söylemesi üzerine torbaların araca yüklenmesine izin verdiğini, torbalarda sigara olduğunu bilmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

3.Suçta kullanılan 55 DM ... plakalı nakil aracına ilişkin ruhsat sureti ve malen sorumlu ...'in beyanı dava dosyasında mevcuttur.

4.Şırnak ... Hastanesi tarafından düzenlenen 22.04.2015 tarihli rapora göre suça sürüklenen çocuğun işlediği iddia edilen fiil ile ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmediği, bu nedenle bu fiil ile ilgili olarak cezai sorumluluğunun bulunmadığı tıbbî kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1.Uludere Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2015/53 numaralı iddianamesi ile müsaderesi talep olunan suça konu sigaralar ve nakil aracı hakkında mahallinde her zaman bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.

2.Şırnak ... Hastanesi tarafından düzenlenen rapora istinaden, Mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında cezai ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle Ceza Verilmesine Yer Olmadığına Dair Karar verilmiş ise de, hükme esas alınan sağlık kurulu raporu içeriğinin cezai ehliyetin belirlenmesi bakımından yeterli olmadığı gözetilerek, suça sürüklenen çocuk hakkında işlediği fiile ilişkin 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığı konusunda varsa tedavi gördüğü kurumlardan tedavi evrakları ile raporları temin edilerek Adli Tıp Kurumu ya da tam teşekküllü Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinden rapor alınarak sonucuna göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Uludere Asliye Ceza Mahkemesinin 23.02.2016 tarihli ve 2015/66 Esas, 2016/59 Karar sayılı kararına yönelik katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

07.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30242, Karar No: 2013/15139, Tarih: 23.10.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/30242 E.  ,  2013/15139 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, görevi ihmal

HÜKÜM : ..., ... hakkında sahtecilik suçundan açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nun 66/1-e. maddesine göre düşürülmesine,

Suç tarihlerinde Elazığ Fırıncılar ve Unlu İmalatçılar Odası Başkanı olan sanık ... ile bu odanın 2. Başkanı olarak görevli ...'ın temyize gelmeyen diğer sanık ...'la beraber odaya kayıtlı olmayan ...'ı kayıt defterine ekleme suretiyle kayıtlı gibi gösterip bu kayıtlara göre sahte Bağ-Kur giriş bildirgeleri, terk halinde düzenlenmesi gereken İB formları ile yaşlılık veya ölüm aylığı talep formlarını düzenlediklerinin, sigortalı olan sanığa ait sahte belgelerin ilgili Bağ-Kur İl Müdürlüğüne ibraz edildiğinin, suç tarihlerinde Bağ-Kur İl Müdürlüğünde Şube müdürü olan sanık ...'un ise yaşlılık aylığı işlemlerini yaparken gerekli özen ve dikkati göstermeyerek yaşlılık aylığı hakkı kazanmasına neden olduğunun iddia olunması, suç tarihinde yürürlükte bulunan 507 sayılı Kanunun 112 ve daha sonra 21.06.2005 gün ve 25852 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5362 sayılı Kanunun 59. maddesine göre "Esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarının yetkili organlarının üyeleri ve genel sekreterleri ile personelin görevlerini yerine getirirken görevleriyle ilgili suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle bu kuruluşların paralar ile para hükmündeki evrak, senet ve diğer malları aleyhine, bilanço, kesin hesap, rapor, diğer her çeşit evrak ve defterleri üzerinde suç işledikleri takdirde, bu suçlardan dolayı, adli olarak kamu görevlileri gibi ceza görürler" hükmü ve suç tarihinde yürürlükte bulunan 4956 sayılı Yasanın 6. maddesi ile değişik 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun 7/1. maddesi hükümleri karşısında; tüm deliller toplanıp değerlendirilerek sübutu halinde sanıklar ... ve ...'ın eylemlerinin 765 sayılı TCK'nun 339/1. (5237 sayılı TCK'nun 204/2) maddesinde öngörülen "memurun resmi belgede sahteciliği ve bu suça azmettirmek", diğer sanıkların ise bu suça iştirak suçunu oluşturacağı gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi gereğince istem gibi BOZULMASINA, 23.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6397, Karar No: 2012/8517, Tarih: 31.10.2012

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2012/6397 E.  ,  2012/8517 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...’in beraatine karar verilmiş, hüküm şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya gönderilmekle Dairemizce yapılan inceleme sonunda 17.10.2011 tarihli karar ile mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmiş, bu karara karşı Yargıtay C.Başsavcılığının 30.11.2011 tarihli itirazı üzerine, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.07.2012 tarih ve 2011/550 Esas, 2012/369 Karar sayılı kararı ile 6352 sayılı yasanın 99 ve 101. maddeleri uyarınca itirazın Dairemizce değerlendirilmesi için dosya yeniden gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak; GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Somut olayda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısında; İİK'nun 44. maddesinde “ticareti terk eden tacir” ifadesi kullanılmış olup bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün bulunmadığı, bu sebeple limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin de, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İİK'nun 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı; diğer yandan, İİK'nun 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, Yüksek Özel Dairenin kararında tüzel kişi tacirler hakkında 44. maddesinin 2. fıkrasının uygulama kabiliyetinin olmadığı belirtilmiş ise de, aynı maddenin 1. fıkrasının gözönüne alınmadığına değinilmiş ve bozma kararı verilmesi gerekirken onama kararı verilmesinin isabetsizliği ileri sürülerek hükmün bozulması talep edilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının aynı konudaki itirazına ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 tarih ve 2012/16.HD - 505, 509 ve 513 Esas sayılı dosyalarında özetle; ticareti terk eden borçlunun 6762 sayılı Türk Ticaret Yasası anlamında tacir olmasının gerektiği, 6762 sayılı Kanunun 18. maddesinde ticaret şirketlerinin de tacir olduğunun belirtilmesi nedeniyle ticaret şirketlerinin ve bu anlamda limited şirketin anılan Kanunun 18. maddesi uyarınca tacir olduğunda kuşku bulunmadığı, İİY'nın 44. maddesinde 'ticareti terk eden tacir' ifadesi kullanılmış olup, bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün konulmadığı, o halde tacir sayılan limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İcra İflas Yasasının 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi aynı Yasanın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı, diğer yandan İİY'nın 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, ticari şirketi temsil ve idareden sorumlu müdür ve yetkililerinin bu suçu işleyemeyeceklerinin kabulü halinde, ticareti terk suçunu işleyen gerçek kişi tacirlerin İİY'nın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmaları gerekecek, ancak aynı fiili işleyen ve İİY'nın 345. maddesi uyarınca bu fiilden sorumlu tutulması gereken ticaret şirketi müdür ve yetkililerinin ise cezai sorumluluktan muaf tutulmaları anlamına gelecektir ki bunun yasal bir dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle oyçokluğuyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce, Yargıtay C. Başsavcılığının itirazı yerinde görüldüğünden kabulü ile Dairemizin 17/10/2011 tarih ve 2010/7078 Esas, 2011/5743 sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek yapılan inceleme sonunda;

Sanığa isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi ve bu durumu on beş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmekte olup, somut olayda, sanığın borçlu şirketin yetkili temsilcisi olup olmadığı kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğundan öğrenilmeden ve fiili durumun belirlenmesi amacıyla sanığın yetkilisi olduğu borçlu şirketin ticareti terk edip etmediği yönünde zabıta araştırması yaptırılmadan ve mükellefiyetinin devam edip etmediği kayıtlı olduğu vergi dairesi müdürlüğünden sorularak, ticareti re'sen terk ettirildiğinin anlaşılması halinde hangi tarihte terk ettirildiği, buna göre de şikayetin süresinde olup olmadığı tespit edilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 31.10.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/21222, Karar No: 2012/21318, Tarih: 17.10.2012

**4. Ceza Dairesi         2010/21222 E.  ,  2012/21318 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

3194 sayılı İmar Yasasının 5. maddesinde bina kavramı "kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğelenme ve dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır" biçiminde tanımlanıp, 21. maddesinde de diğer yapılarla birlikte binaların da ruhsata tabi kılınması, öte yandan 2. katta bulunan merdiven kovası+1 oda (pencere doğrama ve camları takılı, tavanı plastik kapılı) ve 2. katın üzeri demir konstrüksiyon üzerine saçla kaplı sundurma ve etrafı açık yapının "bina" niteliğinde olduğu ve yapı ruhsatı alınmadan sanık tarafından 12.10.2004 tarihinden sonra yaptırıldığının anlaşılması karşısında, suçun oluştuğu gözetilmeden, yetersiz gerekçeyle beraat hükmü kurulması,

Yasaya aykırı ve katılan ... vekilinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 17.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/8036, Karar No: 2006/10113, Tarih: 29.09.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/8036 E.  ,  2006/10113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13.7.2004 gününde verilen dilekçe ile intifa hakkının terkini, bu istem kabul edilmezse intifa bedelinin uyarlanması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; intifa bedelinin artırılması isteminin kısmen kabulüne dair verilen 9.3.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, intifa hakkının terkini, ikinci kademedeki istem ise intifa bedelinin artırılması taleplerine ilişkindir.

Mahkemece, davacının intifa hakkının terkini isteminin reddine sözleşmede 5.000 TL olarak kararlaştırılan intifa bedelinin yıllık 4.milyar TL ye yükseltilmesine karar verilmiş, hükmü taraflar temyiz etmiştir.

1-Davacının terkinini istediği 6.1.1965 tarihli intifa sözleşmesi davacı ile davalılardan ... Anonim Ortaklığı arasındadır. Davalılardan .... A.Ş. ve davanın ihbar edildiği ... İnşaat Ltd.Şti. sözleşmenin eki olan 22.5.1964 tarihli “anlaşma protokolü” başlıklı sözleşmenin 5/2 maddesi uyarınca taşınmaz malikinin intifa hakkı sahibine verdiği yetkiye dayanarak taşınmazları işletici olarak kullanan tüzel kişilerdir. Başka bir anlatımla, tapu sicilinden terkini istenen intifa hakkının akit tarafları olmadıklarından haklarında dava açılarak terkin talebinde bulunulamaz. Davalılardan...A.Ş. hakkındaki davanın aktif davalı ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi gerekirken davalı... A.Ş.yi de sözleşmenin tarafı imişcesine hüküm altına intifa bedelinden sorumlu tutulması doğru olmamıştır. Karar ...A.Ş. yararına açıklanan nedenle bozulmalıdır.

2- Davanın diğer taraflarının temyiz itirazlarına gelince;

Türk Medeni Kanunun 794. maddesindeki tanıma göre intifa hakkı taşınır ve taşınmaz hatta haklar ve bir mal varlığı üzerinde tesisi mümkün olan ve hak sahibine konusu olan şeyden yararlanma hakkı veren bir irtifak türüdür.

Taşınmaz mallar üzerindeki intifa hakkı, resmi senedin düzenlenerek tapuya tescili ile taşınırlar üzerinde ise taşınır eşya zilyetliğinin intifa hakkı sahibine geçirilmesiyle kurulur. Alacaklar üzerinde intifa hakkı, hakkın temliki, kıymetli evrakın teslimi suretiyle tesis edilir. (TMK.m.795)

İntifa hakkı; bir süreyle sınırlı olarak kurulmuşsa sürenin dolması veya bu süreden önce intifa hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi, intifa hakkı sahibinin ölümü yada tüzelkişi ise tüzelkişiliğin sona ermesi, konusu olan şeyin bütünüyle harap olması sebebiyle artık ondan yararlanma olanağının kalmaması durumlarında sona erer (TMK.m.796).