muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6124, Karar No: 2016/6194, Tarih: 29.06.2016

**11. Ceza Dairesi         2015/6124 E.  ,  2016/6194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

Temyiz süre tutum dilekçesinde gerekçeli kararın tebliğini isteyen sanık müdafiine tebligat yapıldığına dair dosyada belgeye rastlanılmadığından, tebligat yapılmış ise belgesinin, yapılmamış olması halinde ise usulüne uygun tebligat yapılması ve buna dair belge ile verilmesi halinde gerekçeli temyiz dilekçesi eklenerek yeniden iadesi için mahalline gönderilmek üzere dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 29/06/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14542, Karar No: 2014/15417, Tarih: 07.11.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/14542 E.  ,  2014/15417 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasında ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ve ...4. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, istirdat istemine ilişkindir.

Asliye Ticaret Mahkemesince; davacının tüketici olduğu, uyuşmazlığın tüketici işleminden kaynaklandığı ve uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde çözülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Tüketici Mahkemesi ise, uyuşmazlığın ticari kredi kullanımından kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin; aynı maddenin (a) bendinde de bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Somut olayda davacı, davalı bankadan kredi çektiğini, krediyi erken ödemeyle kapattığını, ancak bu ödeme esnasında dosya masrafı, komisyon vb. isimler altında kendisinden haksız olarak bir miktar para tahsil edildiğini ileri sürerek, banka tarafından haksız yere tahsil edilen paranın iadesini talep etmiş olup, taraflar arasındaki ilişkinin bankacılık işleminden kaynaklandığı, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı Kanunun 4/f maddesi gereğince davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın TTK hükümleri çerçevesinde Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda Açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 07.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6891, Karar No: 2011/14104, Tarih: 15.09.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/6891 E.  ,  2011/14104 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur. Arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tesbiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden hükmün açıklanan nedenle ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 15.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/180, Karar No: 2024/2756, Tarih: 24.04.2024

**8. Hukuk Dairesi         2024/180 E.  ,  2024/2756 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1374 E., 2023/1456 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine

müşterekleri vekili

İLK DERECE MAHKEMESİ : Köyceğiz Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/109 E., 2021/511 K.

Taraflar arasındaki kullanım kadastrosuna itiraz (taşınmazın beyanlar hanesine şerh verilmesi istemli) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davalı ... ile bir kısım davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... ile bir kısım davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma isteğinin davanın niteliği gereği reddine ve temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Kullanım Kadastrosu sırasında, Muğla ili Köyceğiz ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 255 parsel sayılı 22.160,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, " 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ...'ın fiili kullanımında bulunduğu " şerhi verilmek suretiyle, tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı ... vekili dava dilekçesinde; Muğla ili Köyceğiz ilçesi Sultaniye Köyü 255 parsel sayılı taşınmazın 6.241,54 metrekare yüzölçümündeki kısmının müvekkili olan davacının fiili kullanımında olup, bu kısım üzerindeki ağaçların da bu kişiye ait olduğunu ileri sürerek, iddia konusu kısma ilişkin olarak taşınmazın beyanlar hanesindeki kullanıcı şerhinin iptali ile bu kısımda davacının kullanıcı olduğuna ilişkin şerh verilmesini istemiştir.

Davalı ... ile davalı ... ve ... vekili cevap dilekçelerinde; hak düşürücü ve zaman aşımı sürelerinin geçtiğini, çekişmeli taşınmazın evveliyatında miras bırakanları ...'a ait olup, 1969 yılına kadar bu kişinin fiili kullanımında iken ölümünden sonra mirasçılarının taksimi sonucunda ...'a intikal ettiğini, bu kişinin de ... ile ...'a devir ve temlik ettiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... ile davalı ... ve ... vekili cevap dilekçelerinde; hak düşürücü ve zaman aşımı sürelerinin geçtiğini, çekişmeli taşınmazın evveliyatında miras bırakanları ...'a ait olup, 1969 yılına kadar bu kişinin fiili kullanımında iken ölümünden sonra mirasçılarının taksimi sonucunda ...'a intikal ettiğini, bu kişinin de ... ile ...'a devir ve temlik ettiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...davacının iddia konusu kısmın davacının murisi ... Rıza Ayhan'ın fiili kullanımında iken ölümü üzerine yapılan taksim sonucunda davacıya kaldığı ve davacının fiili kullanımında bulunduğu..." gerekçesi ile davanın kabulüne, çekişmeli 255 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde bulunan "parsel ... oğlu ... kullanımındadır" şeklindeki şerhin iptali ile bilirkişi ... tarafından düzenlenen 28.07.2021 havale tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki krokide (A) harfi ile gösterilen 6.241,54 metrekare yüzölçümündeki kısmının ...'in, geriye kalan 15.919,07 metrekare yüzölçümündeki kısmının ise Abdil ...'ın kullanımında olduğu şerhinin yazılmasına karar verilmiş; hükmün, davalı ... ile bir kısım davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince "...keşif sırasında dinlenen tespit bilirkişi ... Yıldırım, mahalli bilirkişi ..., davacı tanıkları ..., ... ... ve ... beyanları ile harita mühendisi, ziraat mühendisi ve orman mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen denetime elverişli bilirkişi raporu ve krokisinde, dava konusu taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 6.241,54 metrekare yüz ölçümündeki kısmının kullanım kadastrosu tespit günü itibariyle davacı tarafın kullanımında olduğunun belirlenmesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu..." gerekçesiyle istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş ve iş bu karar, davalı ... ile bir kısım davalılar ... ve müşterekleri vekilinin tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... ile bir kısım davalılar ... ve müşterekleri vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

269,85 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 157,75 TL'nin temyiz eden davalılardan alınmasına,

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

269,85 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 157,75 TL'nin temyiz eden davalılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4766, Karar No: 2012/2605, Tarih: 23.02.2012

**11. Hukuk Dairesi         2010/4766 E.  ,  2012/2605 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVACILAR : 1-Ülker Bisküvi San.A.Ş.

2-Yıldız Holding A.Ş.

VEKİLİ : Av. ...

VEKİLİ : Av. ... Sesli (Kimiran)

Taraflar arasında görülen davada Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16.04.2009 tarih ve 2008/63-2009/101 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 21.02.2012 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. Ceren Demirşen ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, "Canpare", "Ülker Canpare", "Haylayf"ve "Ülker Haylayf" markalarının TPE nezdinde müvekkili şirket adına bisküvi, çikolata ve şekerleme ürünlerini kapsayan sınıflarda ambalajlarıyla birlikte tescilli olduklarını, davalının tasarım olarak tescil ettirdiği "Eti Aşkolsun" ve "Eti Şekerim" ismini taşıyan ürünlerin müvekkiline ait ürünlerle benzer olduğunu, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunmadığını, müvekkiline ait "Canpare" ürünleri ile davalının "Eti Aşkolsun"ibareli tasarımlarının, müvekkiline ait "Haylayf" ürünü ile de davalının "Eti Şekerim" ibareli tasarımının,birbirine benzer olduğunu, davalının tasarım tescillerinin kötüniyetli olup müvekkilinin marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, davalı adına TPE nezdinde tescilli söz konusu tasarımların hükümsüzlüğü ile haksız rekabet ve marka hakkına tecavüzün men'i kapsamında da sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı yana ait markalar ile müvekkiline ait tasarımların birbirinden farklı olduklarını, müvekkiline ait tasarımların yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını haiz bulunduğunu, davacı iddialarının yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı adına tescilli ve hükümsüzlüğü istenen iki adet tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına sahip olduğu, davacının diğer iddialarının yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

..../....

2010/4766

2012/2605

S/2

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı adına tescilli ve hükümsüzlüğü istenen iki adet tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına sahip olduğu, davacının diğer iddialarının yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

..../....

2010/4766

2012/2605

S/2

Davacı taraf, “Canpare, Ülker Canpare, Haylayf ve Ülker Haylayf” ibarelerinin marka olarak TPE nezdinde kendileri adına bisküvi, çikolata ve şekerleme ürünlerini kapsayan sınıflarda ambalajlarıyla birlikte tescilli olduklarını, “Canpare” markasıyla piyasaya arz edilen ürünler ile davalının “Eti Aşkolsun” ibareli tasarımlarının, “Haylayf” ürünü ile de davalının “Eti Şekerim” ismini taşıyan ürün tasarımının birbirine benzer olduğunu ileri sürmüştür.Bu durumda davacının benzerlik iddiasını dayandırdığı markalarına benzediğini iddia ettiği davalı tasarımlarının karşılaştırılarak incelenmesi gerekirken yapılan bilirkişi incelemesinde davacının “Canpare” ibareli markasıyla benzer olduğu ileri sürülen “Aşkolsun” tasarımının birbiriyle karşılaştırılmadığı, bu konuda bir incelemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda yapılan inceleme ve karşılaştırmalar davacının iddialarını karşılamadığı gibi davacının rapora ilişkin olarak yaptığı itirazların da karşılanmadığı anlaşıldığından mahkemece yeni bir bilirkişi kurulundan davaya konu tüm ürünler ve tasarımlar yönünden davacının iddia ve itirazlarını karşılayan gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu düzenlenmiş, yeterli olmayan rapora göre hüküm tesis edilmesi doğru görülmemiş, eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA,takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 23.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

08.05.2012-Y/K
Yargıtay — Esas No: 2017/13, Karar No: 2017/707, Tarih: 08.03.2017

**1. Ceza Dairesi         2017/13 E.  ,  2017/707 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmek

HÜKÜM : 765 sayılı TCK.nun 448, 51/1, 47, 59, 31, 33, 36. maddeleri uyarınca; 7 yıl 6 ay ağır hapis cezası

Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/12/2012 gün ve 2010/189 E. 2012/156 sayılı Kararı ile kasten öldürme suçundan hükümlü ... hakkında yargılamanın yenilenmesi sonucunda eski hükmün onaylanmasına karar verildiği, hükümlü müdafiinin temyizi üzerine, Dairemizin 04.02.2014 gün ve 2013/5631 E., 2014/475 sayılı Kararı ile hükmün bozulduğu, bozma kararı üzerine yerel mahkemece eski hükümde direnilmesine karar verildiği görülmekle, 6763 sayılı Kanunla değişik 5271 sayılı CMK’nun 307. maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca yapılan incelemede;

Mahkemece ortaya konulan kabul ve gerekçeye göre direnme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla Dairemizin 04.02.2014 gün ve 2013/5631 E., 2014/475 sayılı Kararı kaldırılarak yapılan incelemede;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, hükümlü ... hakkında kasten öldürme suçundan verilip kesinleşen hükümden sonra, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü ile yeniden yapılan yargılama sonucunda, gerekçeleri gösterilerek önceki hükmün onaylanmasına karar verilmiş, incelenen dosyaya göre bozma üzerine direnilerek verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, hükümlü müdafiinin ceza ehliyetine yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 08/03/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/13405, Karar No: 2008/14930, Tarih: 27.11.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/13405 E.  ,  2008/14930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 20.04.2007 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 09.04.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, idarece iptal edilen tahsisin ihyası suretiyle tapu iptali ve tescil talebiyle açılmıştır.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, kazandırıcı zaman aşımı zilyetliğinden söz edilerek dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Gerçekten, dava başlangıçta idarenin iptal ettiği tahsisin ihyası sebebine dayandırılmıştır. Davacı vekili mahkemeye sunduğu 09.04.2008 tarihli dilekçesinde dava sebebini ıslah ederek davasını Türk Medeni Kanununun 724.maddesine dayandırmıştır. 04.06.1958 tarih 15/6 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı gerekçesinde vurgulandığı üzere HUMK.nun 74,75. ve 76.madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde bir davada hakim sadece tarafları ileri sürdükleri maddi vakalar ve neticei talepleri ile bağlı olup dayandıkları kanun hükümleriyle ve onların tavsifleriyle bağlı değildir. Hakim resen önüne getirilen uyuşmazlıkta uygulanacak yasa hükmünü bulmakla sorumludur. Kaldı ki, az yukarıda sözü edildiği üzere dava sebebi 9.04.2008 günlü dilekçede ıslah edilmiş ve davanın dayanağı olarak Türk Medeni Kanununun 724.maddesi gösterilmiştir. Islah, ne karşı tarafın ne de hakimin kabulüne bağlı olmayan tek taraflı yapılabilecek bir usul işlemidir. O yüzden mahkemenin önüne getirilen iddiayı Türk Medeni Kanununun 724.maddesi çerçevesinde incelenip, değerlendirerek bir sonuca ulaşması gerekir.

Türk Medeni Kanununun 684. ve 718.maddeleri gereğince ..., üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi Türk Medeni Kanununun 722, 723. ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Konunun bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde ... yapması halinde diğer koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde ... yapması halinde diğer koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

Türk Medeni Kanununun 724. maddesinde bina sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir. Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaza sonradan malik olan kişiye karşı da bu kişisel hak ancak bina sahibini bu haktan mahrum bırakmak amacıyla arsa sahibi ile el ve işbirliği içinde olduğu iddiasıyla ileri sürülebilir.

Malzeme sahibinin Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;

a) Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır;

Türk Medeni Kanununun 724.maddesi hükmünden açıkça anlaşıldığı üzere, taşınmaz mülkiyetinin ... sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin Türk Medeni Kanununun 3.maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur. Bu kural, malzeme sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da yapıyı yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder.

Malzeme sahibinin tescil istemi ile açtığı davada iyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re’sen araştırılmalıdır. Ne var ki, 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan malzeme sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü, bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur. Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir.

b) İkinci koşul ise ... kıymetinin taşınmazın değerinden açıkça fazla olmasıdır;

Bu koşul dava tarihine ve objektif esaslara göre saptanmalı, fazlalık ilk bakışta da kolayca anlaşılmalıdır. İnşaatın kapsadığı alanın ifrazı ... ise arsa değeri yalnız bu kısma göre, aksi halde tamamının değerine göre bulunmalıdır. Bazı Yargıtay kararlarında vurgulandığı üzere, inşaatın kaldırılmasının arazi ve malzemeye vereceği zarar, kaldırılmasıyla malzeme sahibinin elde edeceği yarardan daha fazla ise inşaatın kaldırılması fahiş bir zarara yol açar.

c) Üçüncü koşul, yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

c) Üçüncü koşul, yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

Uygun bedel genellikle ... için gerekli olan arsa miktarının dava tarihindeki gerçek değeri olarak kabul edilmekte ise de, büyük bir taşınmazın bir kısmının devri gerektiğinde geri kalan kısmın bedelinde noksanlıklar meydana gelecekse, bunlar taşınmaza bağlı öteki zararlar da göz önünde bulundurularak hak ve yarar dengesi kurulması suretiyle hesaplattırılmalı, iptale konu zemin bedeli arsa sahibine ödenmek üzere depo ettirilmeli, önceden ödenmiş bedel var ise bu miktar ödenecek bedelden mahsup edilmelidir.

Yukarıda değinilen üç koşulun yanı sıra, yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsayacağından mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.

Bütün bu açıklamalardan sonra mahkemece yapılması gereken ..., uyuşmazlığı yukarıdan beri sayılan yönteme uygun incelemek ve değerlendirmek ve sonucu doğrultusunda bir hüküm kurmak iken bu hususlar üzerinde durulmaksızın ve esasen davanın kabul gerekçesi hüküm yerinde gösterilmeden istem hüküm altına alındığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 27.11.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.