muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/5573, Karar No: 2012/7283, Tarih: 25.04.2012

**4. Hukuk Dairesi         2012/5573 E.  ,  2012/7283 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dosya içeriğine, temyizin kapsamına, uyuşmazlığın özel yasa uyarınca yapılmış sözleşmeye ilişkin olduğuna göre, temyiz inceleme görevi Yargıtay Yasası’nın 14. maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca Yargıtay 13. Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 13. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 25/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/1908, Karar No: 2008/4182, Tarih: 02.04.2008

**1. Hukuk Dairesi         2008/1908 E.  ,  2008/4182 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TOKAT 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, 1353 ada 11 parseldeki dükkanın 1/2 pay maliki K.Ç.ın mirasçıları olduklarını, diğer 1/2 pay maliki H.G.nun mirasçıları ile aralarında taksim anlaşması yaparak dükkanı ikiye böldüklerini ve herkesin kendi yerini kiraya vermeye başladığını, sonradan H. G. mirasçılarının 1/2 paylarını davalı S..K.ye sattıklarını, ondan da oğlu olan S. K.nin satın aldığını, dükkanı ikiye ayıran duvarı yıkan davalı S..'in taşınmazın tamamını kullanmaya başladığını ileri sürerek, kendilerine ait bölüme elatmasının önlenmesini ve aradaki duvarın yeniden inşa edilerek eski hale getirilmesini istemişlerdir.

Davalı S.dükkanın davacılara ait payını kiraladığını ve aralarında düzenlenen sözleşme uyarınca aradaki duvarı yıktığını, haksız bir kullanımı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı S.ile davacılardan A.arasında düzenlenen kira sözleşmesinin geçerli olup diğer davacıların da muvafakat gösterdiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi  raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve eski hale getirme isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, kargir dükkan vasfındaki 11 sayılı parselin 1/2 payının davacıların miras bırakanı adına, diğer 1/2  payının ise davalı S.K.’nin dava dışı oğlu S. Kesici adına kayıtlı olduğu, taşınmazdaki dükkanın, ortasından duvar örülmek suretiyle önceki paydaşlar zamanından bu yana yarı yarıya fiili paylaşıma tabi tutulduğu, davalı S.’in ise ortadaki duvarı kaldırarak dükkanı bir bütün halinde kullanmaya başladığı sabittir.

Davacılar, davalının, dükkanın ortasındaki duvarı yıktırıp fiili paylaşıma göre kendilerine isabet eden bölümü işgal ettiğini ve oğluna ait bölümle birlikte kullandığını ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır.

Davalı ise, çekişmeli bölümü, davacılardan A.ile aralarında düzenledikleri kira sözleşmesi uyarınca tasarruf ettiğini, diğer davacıların da sözleşmeye muvafakatleri bulunduğunu savunmuştur.

Gerçekten de, davalı ile davacılardan A.arasında düzenlenmiş olan ve davalının kullanma biçimini ve kira ilişkisini doğrulayan tarihsiz ve harici bir sözleşmenin dosyaya ibraz edildiği görülmektedir.

Bilindiği üzere, önemli yönetim işlerinden olan taşınmazı kiralama işleminin geçerli kabul edilebilmesi için pay ve paydaş çoğunluğunun sağlanması gerekeceği kuşkusuzdur. Anılan harici sözleşmede davacılardan A..yer almışsa da, diğer davacıların bu sözleşmeye muvafakat gösterip göstermedikleri yeterince açıklığa kavuşturulmuş değildir.

Bilindiği üzere, önemli yönetim işlerinden olan taşınmazı kiralama işleminin geçerli kabul edilebilmesi için pay ve paydaş çoğunluğunun sağlanması gerekeceği kuşkusuzdur. Anılan harici sözleşmede davacılardan A..yer almışsa da, diğer davacıların bu sözleşmeye muvafakat gösterip göstermedikleri yeterince açıklığa kavuşturulmuş değildir.

Hal böyle olunca, tarafların bu yönde gösterecekleri delillerin toplanması ve toplanmış olan diğer delillerle birlikte değerlendirilerek, A...dışındaki davacıların sözleşmeye muvafakat edip etmediklerinin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkarılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik soruşturma ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir. Davacıların temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulüyle, hükmün HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edenlere geri verilmesine,   02.04.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4218, Karar No: 2019/8907, Tarih: 14.05.2019

**18. Ceza Dairesi         2017/4218 E.  ,  2019/8907 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Fuhuş

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-) Sanık ...’a yükletilen mağdur ... ......’ya karşı fuhuş eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun, uygulanmasına ilişkin hükmün, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle uygulanma olanağı ortadan kalkmış ise de, bu husus infaz aşamasında resen gözetilebileceğinden, bozmayı gerektirmediği,

Anlaşıldığından, sanık ... müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2-) Sanık ... hakkında mağdur ...’na karşı fuhuş suçundan kurulan hüküm ile sanık ... hakkında kurulan hükümlerin temyizine gelince;

Başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

a) Mağdur ... ile tanık ...’ın aşamalardaki beyanlarına göre, mağdurun bahse konu otelde kaldığı, mağdur ile tanığın sevgili oldukları ve otelde zaman zaman cinsel ilişkiye girdiklerini ifade ettikleri, bu suretle mağdurla tanık arasında gerçekleşen eylemin fuhuş niteliğini taşımadığı anlaşılmakla, sanık ...’ın mağdur ...’na fuhuş için yer temin ettiğine dair mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından beraatine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) UYAP sisteminden alınan güncel nüfus kaydına göre, sanık ...’ın 20/02/2016 tarihinde öldüğünün anlaşılması karşısında, ölümün doğruluğu kesin biçimde saptanarak, sanık ... hakkında açılan kamu davasının TCK’nın 64 ve CMK’nın 223/8. maddeleri gereğince düşmesine karar verilip verilmeyeceğinin değerlendirilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, sanık ... açısından başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 14/05/2019 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy) (Karşı Oy)

KARŞI OY

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, sanık ... açısından başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 14/05/2019 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy) (Karşı Oy)

KARŞI OY

Olay: 21/11/2013 günü saat 22:45 sıralarında 155 polis imdat hattına yapılan ihbarda, ... isimli işyerinde para karşılığında fuhuş yaptırıldığının bildirilmesi üzerine adrese giden görevliler yapmış oldukları araştırmada; ... konaklama kayıtlarını incelemişler, 6 ve 7 numaralı odalarında kaldıkları belirlenen kişilerle yaptıkları görüşmelerde resepsiyon görevlisi ...’a para verildiğini, 6 nolu odada ... ve Aida Elman ve 7 numaralı odada ... ve Tamara isimli kişilerin kayıtlı olduğunu tespit etmişler.

...... 22/11/2013 günü saat 22:30 sıralarında eğlenmek maksadıyla ... isimli işyerine gittiğini, burada bir müddet oturduğunu, bayana arkadaşlık teklif ettiğini, sohbet ettiklerini, cinsel ilişkiye girmek istediğini bayanın kabul ettiğini, masanın hesabını ödediğini, otelin resepsiyonuna geçtiklerini, oda ücreti ödediğini, 7 nolu odaya kaydının yapıldığını, odaya çıktığını, bayanın soyunduğu sırada gürültü sesleri geldiğini, bayanın isteği üzerine dışarı çıktığını merdivenlerde polislerle karşılaştığını beyan etmiş, kovuşturma aşamasında ise bara gittiğini, bir bayana arkadaşlık tekilf ettiğini, bayanın kendisini kötü hissedip odasına çıktığını, bir müddet sonra bayanın odasına çıkmak istediğini, resepsiyondaki kişinin kendisine izin vermediğini, ücretini ödeyip odaya kaydını yaptırdığını ve daha sonra odaya çıktığını, 5-6 dakika sonra gürültü sesleri gelmesi üzerine aşağı indiğini, kimseyle fuhuş pazarlığı yapmadığını, kolluktaki ifadesini neden o şekilde verdiğini bilmediğini beyan etmiş.

Mağdur ... 22/11/2013 günlü kolluk ifadesinde 2-3 yıldır hayat kadınlığı yaptığını, yaklaşık 4 aydır ... isimli işyerinde mesleğini icraa ettiğini, barda anlaştığı müşteriler ile ... kısmında ücret ödeyerek cinsel ilişkiye girdiğini, 21/11/2013 günü saatini hatırlamadığı bir zamanda daha önceden tanıdığı arkadaşı ... ...’ın bara geldiğini, hasta olduğunu öğrenince kendisini telefonla aradığını, odada olduğunu öğrenince yanına geldiğini, sohbet ettiklerini ve odadan ayrıldığını, cinsel ilişkiye girmediklerini, ......’ın kendisini görmeye geldiğini beyan etmesi üzerine resepsiyon görevlisi ...’ın bulunduğu odaya kaydını yaptığını, bu otelde daha önce fuhuş yaptığını ancak bugün polisler geldiğinde kesinlikle bu şahısla ilişkiye girmediğini beyan etmiş, kovuşturma aşamasında ise 5 yıldır Türkiye’de kaldığını otellerde animasyon, güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, fuhuş yapmadığını, olay günü rahatsızlanınca odasına çıktığını, barda konuştuğu ve tanıştığı erkek şahsın odasına geldiğini, gürültü seslerinin gelmesinden sonra polislerin geldiğini, karakola götürüldüklerini, fuhuş yapmadığını, karakol beyanının değil mahkeme anlatımının doğru olduğunu beyan etmiş.

... 21/11/2013 günü saat 21:30 sıralarında eğlenmek için ...... isimli işyerine geldiğini, işyerine gelme sebebinin 8 aydır birlikte olduğu bayan arkadaşı ...’nu ziyaret etmek ve kendisiyle cinsel ilişkiye girmek olduğunu, bu bayanla gönül ilişkisi olduğunu, bayanla ilişkiye girmek için resepsiyonda duran kişiye 40 TL ücret ödediğini, bu bayanla 6 numaralı odada ilişkiye girdiğini, olay günü yorgun olduğu için ilişkiye girmediklerini, odaya girdikten kısa süre sonra polislerin geldiğini beyan etmiş, kovuşturma aşamasında ise ......nun sevgilisi olduğunu, bu kişinin kalması için oteli ayarladığını, ......’in burada ikamet ettiğini, haftanın 2-3 günü gelip birlikte olduklarını, otelin ücretini kendisinin ödediğini, olay günü otele geldiğini, birlikte odalarına çıktıklarını, polislerin geldiğini, ... ile ilişkiye girmesi nedeniyle herhangi bir para vermediğini, otele yalnızca aylık 350 TL kalma ücreti ödediğini, 10 aydır arkadaş olduklarını, ...’in 3-4 aydır bu otelde kaldığını, mahkeme anlatımının doğru olduğunu beyan etmiş.

... 10 yıldır fuhuş yaptığını, ... isimli işyerinde yaklaşık 5 aydır kaldığını, ...’ın 8 aydır erkek arkadaşı olduğunu, yaklaşık 4 aydır fuhuş yapmadığını, geçimini ...’ın karşıladığını, ...’ın kendisini görmeye geldiği zamanlar cinsel ilişkiye girdiklerini, 21/11/2013 günü kendisini görmeye geldiğini, barda alkol alıp odaya çıktıklarını, Sami’nin odaya geldiğinde resepsiyonda bulunan ...’a oda ücreti ödeyip ödemediğini görmediğini, otele aylık 350 TL kira parası ödediğini, bu parayı arkadaşı ...’ın ödediğini beyan etmiş, kovuşturma aşamasında ise fuhuş yaparak geçimini sağlamadığını, ...’ın erkek arkadaşı olduğunu, 5 aydır ... otelde kaldığını, olay günü ...’nin yoldan geldiğini, odasına çekildiklerini, akabinde polisin geldiğini, mahkemedeki anlatımının doğru olduğunu beyan etmiş.

... ... isimli işyerinde resepsiyonist olarak çalıştığını, fuhuşa aracılık yapmadığını, soruşturma ve kovuşturma aşamasında ifade etmiş.

... ... isimli işyerinin sahibi ve işletmecisi olduğunu, fuhuşa aracılık yapmadığını, soruşturma ve kovuşturma aşamasında ifade etmiştir.

Mahkeme yaptığı yargılama sonrası 21/03/2014 gün 2014/203 sayılı kararıyla sanıkların TCK 227/2. maddesi gereğince ikişer kez ayrı ayrı mahkumiyetlerine karar vermiş.

Karar sanıklar müdafii tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ... ve ... yönünden verilen mahkumiyet hükmünün bozulmasını, ... ve Tamar yönünden verilen mahkumiyet hükmünün onanmasını talep etmiş, Yargıtay 18. Ceza Dairesi 14/05/2019 gün 2019/8907 sayılı kararıyla ...’ın mağdur ...’ın fuhuş eylemine yer temin etmesi nedeniyle hükmün onanmasına. Sanık ...’ın mağdur ...’nun fuhuşuna yer temin etmesi nedeniyle hükmün bozulmasına. Sanık ...’ın ölümü nedeniyle hükümlerinin bozulmasına oy çokluğuyla karar vermiş.

Yüksek Dairenin bozma kararlarına katılıyorum, ancak onama kararına katılmıyorum.

Nedenler: 23/11/2013 günü saat 00:30’da tutulan tutanak içeriğine göre, 21/11/2013 günü saat 22:45 sıralarında haber merkezine yapılan ihbar nedeniyle 21/11/2013 günü saat 23:30 sıralarında olay yeri olan ...-... isimli işyerine giden polis memurları inceleme yaptıktan sonra resepsiyonda 6 ve 7 nolu odaların kayıtlarını inceleyip, otelin 6 ve 7 nolu odalarına gittikleri, kapıyı açtırdıkları, içeride bulunan mağdurlar ve tanık ... ile karşılaştıkları, tanık ve mağdurları asayiş büro amirliğine götürüp beyanlarını tespit ettikleri ve bu işlemlerden sonra nöbetçi olan Cumhuriyet Savcısına bilgi verip tahkikat evrakını ikmalen gönderdikleri anlaşılmaktadır.

Olayda işlemlerden önce Cumhuriyet Savcısına bilgi verilmediği, hakimden alınmış arama kararı bulunmadığı, gecikmesinde sakınca nedeniyle Cumhuriyet Savcısı’ndan alınmış yazılı bir arama kararı olmadan, ihbara dayanılarak ihbardan 45 dakika sonra otele gittikleri, koridora ve odalara girdikleri ve çalışma yaptıkları anlaşılmaktadır. .

Olayda işlemlerden önce Cumhuriyet Savcısına bilgi verilmediği, hakimden alınmış arama kararı bulunmadığı, gecikmesinde sakınca nedeniyle Cumhuriyet Savcısı’ndan alınmış yazılı bir arama kararı olmadan, ihbara dayanılarak ihbardan 45 dakika sonra otele gittikleri, koridora ve odalara girdikleri ve çalışma yaptıkları anlaşılmaktadır. .

Olayda suçüstü hali hükümlerinin uygulanma olanağı bulunmadığı görülmektedir. Otelin mutat sayılan lobi kısmına girilmesi hukuka uygundur ancak sanıkların ve mağdur-tanıkların rızası olmadan otelin koridorlarına girilmesi, oda kapılarının açılıp veya açtırılıp, odalara girilmesi ve buradaki kişilerin rahatsız edilmesi, bu kişilerin çıplak vaziyette tespiti özel hayatın gizliliğinin ihlalidir.

CMK 119. maddesi konutta, işyerinde ve diğer kapalı alanlarda arama yapılabilmesinin hakim kararına ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısının yazılı emri ile Cumhuriyet Savcısına ulaşılamaması halinde kolluk amirinin yazılı emri ile mümkün olduğunu düzenlemiştir, aynı Kanunun 118. maddesinde geceleyin yapılacak her türlü aramaların suçüstü ve gecikmede sakınca bulunan haller ile firar eden, yakalanmış veya gözaltına alınmış kişilerle, tutuklu ya da hükümlülerin yakalanması halleri ile sınırlı tutmuştur. Olayda saat 23:30 sıralarında işyerinde arama yapılmış, bu aramada elde edilen deliller kullanılmıştır ve kullanılan delillere dayanılarak mahkumiyet kararı verilmiştir.

Usulüne uygun alınmış hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan halde Cumhuriyet Savcısının yazılı emri olmaksızın otelin koridorlarına girilmesi, 6 ve 7 nolu odalara girilmesi veya girilmeye teşebbüs edilmesi, burada elde edilen delillerin kullanılması hukuka aykırı oldğu düşüncesindeyim.

Sorun arama işleminin hukuka uygun olup olmadığı hususudur;

A- Anayasa’nın 38/6. fıkrasına göre kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez, CMK 206. maddesi delillerin ortaya konulması ve reddi hususunu düzenlemektedir.

CMK 206/1. maddesi, sanığın sorguya çekilmesinden sonra delillerin ortaya konulmasına başlanır. Ancak, sanığın tebligata rağmen mazeretsiz olarak gelmemesi sebebiyle sorgusunun yapılamamış olması, delillerin ortaya konulmasına engel olmaz. Ortaya konulan deliller, sonradan gelen sanığa bildirilir. CMK 206/2. Fıkrası, ortaya konulması istenilen bir delil aşağıda yazılı hallerde red olunur demektedir. Bu hususlar;

a- Delil, kanuna aykırı olarak elde edilmişse.

b- Delil ile ispat edilmek istenilen olayın karara etkisi yoksa.

c- İstem, sadece davayı uzatmak maksadıyla yapılmışsa, delilin reddedileceği belirtilmektedir.

B- Anayasamızın 20. maddesinde "Özel hayatın gizliliği", 21. maddesinde ise "Konut dokunulmazlığı" başlıkları altında düzenlenmiştir.

Anayasamızın 20. maddesi; "Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

b- Delil ile ispat edilmek istenilen olayın karara etkisi yoksa.

c- İstem, sadece davayı uzatmak maksadıyla yapılmışsa, delilin reddedileceği belirtilmektedir.

B- Anayasamızın 20. maddesinde "Özel hayatın gizliliği", 21. maddesinde ise "Konut dokunulmazlığı" başlıkları altında düzenlenmiştir.

Anayasamızın 20. maddesi; "Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar.”

21. maddesi ise,“Kimsenin konutuna dokunulamaz. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar.” hükümlerini amirdir.

Anayasamızın 13. maddesindeki düzenleme ile temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması anayasal güvence altına alınmış ve belli şartlara tabi kılınmıştır. Bu düzenlemeye göre; temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar ise Anayasamızın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.

Arama; "arama işi, taharri, birini veya bir şeyi bulmaya çalışmak, araştırmak, yoklamak” anlamlarına gelmektedir. (Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2009, s.113)

Arama, gizli olanı ortaya çıkarmak için yürütülen bir faaliyet olduğundan gözle görülen veya açıkta bırakılan şeyler aramanın konusu olamaz. Örneğin; bir polis memurunun, yayalar ya da diğer araçlar bakımından tehlike oluşturacak şekilde kullanılması nedeniyle durdurduğu bir aracın arka koltuğunda, uyuşturucu madde veya tabanca görmesi üzerine bunlara el koyması arama olarak kabul edilmemektedir. (Veli Özer Özbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Seçkin, 1999, 1. Bası, s.18)

Arama, gizli olanı ortaya çıkarmak için yürütülen bir faaliyet olduğundan gözle görülen veya açıkta bırakılan şeyler aramanın konusu olamaz. Örneğin; bir polis memurunun, yayalar ya da diğer araçlar bakımından tehlike oluşturacak şekilde kullanılması nedeniyle durdurduğu bir aracın arka koltuğunda, uyuşturucu madde veya tabanca görmesi üzerine bunlara el koyması arama olarak kabul edilmemektedir. (Veli Özer Özbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Seçkin, 1999, 1. Bası, s.18)

Arama; kişilerin konutları, iş yerleri, araçları, diğer yerleri, üstleri, eşyaları, özel kâğıtları, kullandıkları bilgisayar ve bilgisayar programları ile kütükleri üzerinde yapılmaktadır. Kişinin üstünde yapılan aramanın beden muayenesi boyutuna varmaması gerekir. Zira, beden muayenesi ve vücuttan örnek alınması aramadan farklı hükümlere tâbi kılınmış olup cinsel organlar veya anüs bölgesine bakılması iç beden muayenesi sayılmaktadır. Bu bölgeler haricindeki ağız, koltuk altı gibi beden boşlukları ile ayak, kol, saç arası gibi vücut bölgelerine tıbbi araç veya yöntemler kullanılmaksızın bakılması arama hükümlerine tabidir.

Aramaya ilişkin hükümler Ceza Muhakemesi Kanunu'nda ve Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 3. maddesinde yer verildiği üzere, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu, 2803 sayılı Jandarma Teşkilât, Görev ve Yetkileri Kanunu, 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, 5253 sayılı Dernekler Kanunu, 2935 sayılı Olağanüstü Hâl Kanunu, 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu ile 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede de bu hususta kurallar konulmuş.

C-Arama, amacına göre "adli arama" ve "önleme araması" olarak ikiye ayrılmaktadır. Arama şüpheli veya sanığı yada bir delili elde etme amacıyla yapılabileceği gibi, bir suçun işlenmesini veya bir tehlikeyi önlemek amacıyla da yapılabilir. Birinci tür aramaya "adli arama", ikinci tür aramaya ise "önleme araması" denilmektedir. Bu itibarla arama hem koruma, hem de önleme tedbiridir. Her iki tür arama arasında ortak özellikler bulunmakla birlikte hukukî nitelikleri, tâbi oldukları kanuni düzenlemeler ve kapsamları bakımından önemli farklılıklar da bulunmaktadır.