muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/10766, Karar No: 2019/10896, Tarih: 06.11.2019

Davanın temeli vekillik sözleşmesi olup, özen borcuna aykırılığa dayandırılmıştır.(BK 386-390)(TBK 502.506)

Vekil, vekalet görevine konu işi görürken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de, bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın, yaptığı iş ve işlemlerin, davranışların özenli olmayışından doğan zararlardan dolayı sorumludur. Mesleki iş gören vekil özenle davranma zorunda olup, en hafif kusurundan bile sorumludur (BK 321/1 md)(TBK 400). O nedenle doktor ve hastanenin meslek alanı içinde olan bütün kusurları hafifte olsa sorumluluğun unsuru olarak kabul edilmelidir.

Vekil, hastanın zarar görmemesi için, mesleki tüm şartları yerine getirmek, hastanın durumunu tıbbi açıdan zamanında ve gecikmeksizin saptayıp, somut durumunun gerektirdiği önlemleri eksiksiz bir şekilde almak, uygun tedaviyi de yine gecikmeden belirleyip uygulamak zorundadır. Asgari düzeyde dahi olsa bir tereddüt doğuran durumlarda, bu tereddütü ortadan kaldıracak araştırmaları yapmak ve bu arada da koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdür. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında bir seçim yapılırken, hastanın ve hastalığın özellikleri göz önünde tutulmak, onu risk altına sokacak tutum ve davranışlardan kaçınmak ve en emin yol seçilmek gerekir. Gerçekten de müvekkil (hasta) mesleki bir iş gören vekilden, tedavinin bütün aşamalarında titiz bir ihtimam ve dikkat beklemek hakkına sahiptir. Gereken özen görevini göstermeyen vekil, BK 394/1(TBK 510) maddesi hükmü uyarınca, vekaleti gereği gibi ifa etmemiş sayılmalıdır.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya bakılacak olursa; mahkemece dosyasındaki birbiri ile uyumlu iki adet rapor esas alınarak hüküm verilmiş ise de, raporlarda bebebeğin maksimum kaç kilo olması halinde sezeryan seçeneğinin düşünüleceği, önceki doğumun meydana geliş şekli, hastanenin doğum sırasında yeterli donanımının bulunup bulunmadığı, doktor tarafından tutulan kayıtların özenli tutulup tutulmadığı, tutulmamışsa bunun zarara sebebiyet verip vermediği hususlarında yeterli açıklamayı içermemektedir. O halde mahkemece, taraf ititirazlarını karşılar mahiyette özellikle az yukarda bahsedilen hususları ve mahkemece alınan raporları da değerlendirir şekilde, üniversitelerin tıp fakültelerinde görevli konusunda uzman öğretim görevlilerinden oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetinden taraf ve yargı denetimine açık rapor aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5553, Karar No: 2013/10747, Tarih: 22.04.2013

**12. Ceza Dairesi         2013/5553 E.  ,  2013/10747 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Yaralama

Hüküm : Beraat

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, Mahalli Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

UYAP ortamında yapılan incelemede evrak işlem kütüğü bilgilerine göre Mahalli Cumhuriyet Savcısının müddeti muhafaza talebini içeren dilekçeyi 25.11.2011 tarihinde mahkemesine gönderdiği görülmekle temyiz talebi süresinde kabul edilmiştir.

Oluş ve dosya içeriğine göre, sanığın işletme sahibi ve mesul müdürü olduğu şirkete ait fan imalathanesi işyerinde işçi olarak çalışan katılanın, imalat artığı saç ve metal profillerin üçüncü normal kat merdiven boşluk kısmından zemin kat merdiven boşluk kısmına atılması çalışmasını yaparken yaklaşık 35-40 kg ağırlığındaki bir metal profil parçasının elinden sağ ayağının başparmağı üzerine düşmesi sonucu basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte yaralandığı olayda, keşfe binaen emekli iş güvenliği müfettişi ve öğretim görevlisinden alınan oluşa uygun bilirkişi raporunda, işveren olup işyerinde iş kazalarını önleyici nitelikte tüm tedbirleri noksansız olarak temin etmekle yükümlü olan sanığın katılana uygun çelik burunlu (maskaratalı) iş ayakkabısı verilmesini ve böylece güvenli iş yapılmasını temin etmesi icap ederken temin etmediğinden asli kusurlu olduğunun belirtilmesi karşısında, sanığın mahkumiyeti yerine dosya içeriğiyle bağdaşmayan yerinde olmayan gerekçelerle yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, Mahalli Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 22.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/16174, Karar No: 2010/20309, Tarih: 09.12.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/16174 E.  ,  2010/20309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 1.629,95 lira tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan rücuan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Davada, rücuan tazminat istenilmiş; mahkemece istemin kabulüyle birlikte bakiye karar ve ilam harcının davacıdan tahsiline karar verilmiştir.

Oysa, genel bütçeye dahil davacı idare Harçlar Yasasının 13/j maddesi uyarınca harçtan muaftır.

Bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının 2.bendindeki "...davacı tarafından tamamlanmasına" ifadelerinin karar metninden çıkartılıp yerine "davalılardan tahsiline" kelimeleri yazılmak suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 9.12.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19065, Karar No: 2014/8417, Tarih: 29.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/19065 E.  ,  2014/8417 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2011/218247

MAHKEMESİ : Altınözü Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 08/02/2011

NUMARASI : 2010/161 (E) ve 2011/14 (K)

SUÇ : İbadete ayrılmış eşya hakkında hırsızlık, kamu

malına zarar verme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma,suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Suça sürüklenen çocuğun, mağdurun imamlık yaptığı Merkez Ulu Camii'ne girerek imamın takkesini yırtıp, Kur'an okumak için kullanılan mikrofon ayağını eğdikten sonra, camiye ait mikrofon kulaklığını alarak camiden ayrıldığı anlaşılmakla;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- 5395 sayılı Kanun'un 3/a-2 maddesine göre kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuk için suça sürüklenen çocuk ifadesinin kullanılması gerekirken sanık ifadesinin kullanılması,

2- 05/05/1992 doğumlu olan suça sürüklenen çocuk, yargılama sırasında 18 yaşını doldurduğu halde, 26/11/2010, 25/01/2011 ve 08/02/2011 tarihli oturumların açık yerine kapalı yapılması ve hükmün gizli tefhim edilmesi suretiyle CMK'nın 182. maddesine aykırı davranılması,

3- Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 06.04.2010 tarih ve 2010/4-71 Esas, 2010/76 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi; 5237 sayılı TCK’nın 51. maddesiyle, bir infaz kurumu haline getirilip, sadece hapis cezasıyla sınırlı olarak kabul edilen ertelemede, maddenin 3. fıkrası uyarınca mahkemece bir deneme süresinin belirlenmesi zorunlu olup, bu sürenin belirlenmemesi veya eksik belirlenmesinin, aleyhe bozma yasağı kapsamında değerlendirilemeyeceği ve denetim süresinin mahkûm olunan hapis cezası süresinden az olamayacak şekilde belirlenmesi gerektiğinden hareketle, somut olayda anılan emredici düzenlemeye aykırı olacak şekilde, mahkemece hırsızlık suçundan sonuç olarak 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası verilen suça sürüklenen çocuk hakkında 1 yıl denetim süresi belirlenmesi,

4- Suça sürüklenen çocuğun, Merkez Ulu Camii'ne girerek imamın takkesini yırtıp, Kur'an okumak için kullanılan mikrofon ayağını eğmesi şeklindeki eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 153. maddesinde düzenlenen "ibadethanelerle, bunların eklentilerine, buralardaki eşyalarla, bunların üzerindeki yapılara, mezarlıklardaki tesislere, mezarların korunmasına yönelik yapıları yıkmak, bozmak ve kırmak" suçunu oluşturduğu gözetilmeden, mala zarar verme suçunun nitelendirilmesinde hataya düşürülerek yazılı şekilde TCK'nın 152/1-a maddesi uyarınca hüküm kurulması,

5- Suç tarihinde 18 yaşından küçük olup, daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olan suça sürüklenen çocuk hakkında, mala zarar verme suçundan hükmolunan kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı TCK'nın 50/3. maddesi uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi zorunluluğunun gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29/04/2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3272, Karar No: 2024/3145, Tarih: 06.05.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/3272 E.  ,  2024/3145 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/509 E., 2023/249 K.

SUÇ : Kasten yaralamaya teşebbüs

İNCELEME KONUSU

KARAR : Mahkûmiyet

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Didim (Yenihisar) Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.03.2023 tarihli ve 2022/509 Esas, 2023/249 Karar sayılı kararı ile hüküm hakkında kasten yaralamaya teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 86/2, 86/3-e, 35/2, 29, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 1.960,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin netice cezanın türü ve miktarı itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 272/2-a maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle 14.03.2023 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 23.02.2024 tarihli ve 2023/25985 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.03.2024 tarihli ve KYB-2024/25375 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.03.2024 tarihli ve KYB-2024/25375 sayılı kanun yararına bozma isteminin; hükümlü hakkında hesaplama hatası yapılarak fazla cezaya hükmedilmesinde isabet görülmediği şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. İnceleme konusu hükümde, hükümlünün kasten yaralamaya teşebbüs suçundan 5237 sayılı Kanun'un 86/2. maddesine göre belirlenen 120 gün adlî para cezasından, aynı Kanun'un 86/3-e maddesi gereği (1/2) oranında artırım yapılırken 180 gün adlî para cezası yerine hesaplama hatası yapılarak 200 gün adlî para cezasına, 35/2. maddesi gereği (1/4) oranında indirim yapılırken 135 gün adlî para cezası yerine 150 gün adlî para cezasına, 29. maddesi gereği (1/4) oranında indirim yapılırken 101 gün adlî para cezası yerine hesaplama hatası yapılarak 112 gün adlî para cezasına, 62. maddesine göre (1/6) oranında indirim yapılırken 84 gün adlî para cezası yerine 98 gün adlî para cezasına, 5237 sayılı Kanun'un 52/2. maddesi gereği günlüğü 20,00 TL’den çevrilirken 1.680,00 TL adlî para cezası yerine 1.960,00 TL adlî para cezasına hükmedilmesi suretiyle fazla ceza belirlendiği anlaşılmıştır.

2. Hükümlü hakkında fazla ceza belirlenmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesinde yer alan; “Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.” şeklindeki düzenleme uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Didim (Yenihisar) Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.03.2023 tarihli ve 2022/509 Esas, 2023/249 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca bozma nedeninin daha hafif bir cezayı gerektirdiği belirlendiğinden;

“Sanık ...'in Selim'i kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 86/2. maddesi gereği 120 gün karşılığı adlî para cezası ile cezalandırılmasına,

Sanığın eylemini silahtan sayılan cisimle gerçekleştirmesi nedeniyle sanık hakkında belirlenen temel cezadan 5237 sayılı Kanun’un 86/3-e maddesi gereği (1/2) oranında artırım uygulanarak 180 gün adlî para cezası ile cezalandırılmasına,

Sanığın eylemi teşebbüs aşamasında kaldığından teşebbüsün derecesine göre sanık hakkında belirlenen cezadan 5237 sayılı Kanun’un 35/2. maddesi gereği (1/4) oranında indirim uygulanarak 135 gün adlî para cezası ile cezalandırılmasına,

Sanığın eylemi tahrik altında gerçekleştirmesi nedeniyle haksız tahrik indirim sebebi uygulanarak sanık hakkında belirlenen cezadan 5237 sayılı Kanun’un 29. maddesi gereği (1/4) oranında indirim uygulanarak 101 gün adlî para cezası ile cezalandırılmasına,

Sanığın lehine takdiri indirim sebebi uygulanarak sanık hakkında belirlenen cezadan 5237 sayılı Kanun’un 62. maddesi gereği (1/6) oranında indirim uygulanarak 84 gün adlî para cezası ile cezalandırılmasına,

Sanık hakkında belirlenen gün karşılığı adlî para cezasının, 5237 sayılı Kanun’un 52/2. maddesi gereği günlüğü 20,00 TL’den olmak üzere paraya çevrilmesiyle 1.680,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, hukuka aykırılığın bu şekilde giderilmesine, infazın belirlenen şekilde yapılmasına, kararın diğer kısımlarının aynen bırakılmasına,”

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2768, Karar No: 2008/4180, Tarih: 10.04.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/2768 E.  ,  2008/4180 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Geri çevirme kararı gereği tem olarak yerine getirilmemiş, dava konusu taşınmazın 2005 yılına ait emlak vergisine esas m2 değerine ilişkin bilgiyi içerir yazı alınmamıştır.

Mahkemece belediye başkanlığından dava konusu taşınmazın 2005 yılına ait emlak vergisine esas m2 değerinin bildirildiği yazı cevabı alınıp dosya içerisine konulduktan ve hakimlikçe denetlendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.4.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15758, Karar No: 2014/22185, Tarih: 14.10.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/15758 E.  ,  2014/22185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

HÜKÜM : Hükümlülük ve erteleme

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın yüzüne karşı 17.01.2013 tarihinde tefhim olunan hükmü, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 25.01.2013 günü temyiz eden sanığın vaki temyiz isteminin CMUK.nun 317. maddesi gereğince (REDDİNE), 14.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15089, Karar No: 2019/1211, Tarih: 14.02.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/15089 E.  ,  2019/1211 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı müteveffa eşinin 1989 yılından, vefat ettiği 10.07.1996 tarihine kadar hizmet akdine dayalı, geçici köy korucusu olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 03.05.2016 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde talebinin, müteveffa eşinin sigortalı çalışmalarının tespiti olmayıp, belirtilen tarihlerde geçici köy korucusu olarak çalışıp çalışmadığının tespitini istediğini beyan etmiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının müteveffa eşinin “taleple bağlı kalınarak 01.01.1989-10.07.1996 tarihleri arasında Midyat Kaymakamlığına bağlı geçici köy koruyucusu olarak çalıştığının tespitine” dair hüküm tesis edildiği görülmüştür.

Davanın niteliği gereği, öncelikle geçici köy korucularının hukuki statülerinin belinlenmesinde yarar bulunmaktadır. Yasama organı, ülkemizde terör eylemlerinin yoğunluk kazanması üzerine özellikle güvenlik güçlerinden ve jandarma karakollarından uzak yerleşim birimlerinde yaşamını sürdüren bireylerin mal ve can güvenliğinin korunmasında güvenlik güçlerine destek ve yardımcı olmak ve anında müdahaleyi gerçekleştirmek amacıyla 26.03.1985 gün ve 3175 sayılı Kanunu kabul ederek 442 sayılı Köy Kanununun 74’üncü maddesine iki fıkra eklemiştir. Buna göre eklenen ilk fıkra (ki maddenin yeni şekline göre teselsül nedeniyle ikinci fıkraya karşılık gelmektedir), “Bakanlar Kurulunca tespit edilecek illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren sebeplere ve şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin köyde veya çevrede ortaya çıkması veya her ne sebeple olursa olsun köylünün canına ve malına tecavüz hareketlerinin artması hallerinde de, valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile yeteri kadar Geçici Köy Korucusu görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilen geçici köy korucularına görevleri süresince ödenecek ücret ile hizmetin bitiminde verilecek tazminat miktarı ile giyim bedelleri İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tespit edilir ve Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesine ilgili transfer harcamaları bölümünden İçişleri Bakanlığı bütçesine aktarılacak ödenekten bu Bakanlıkça karşılanır.” hükmünü taşımakta, ikinci fıkrada (maddenin yeni şekline göre teselsül nedeniyle üçüncü fıkraya karşılık gelmektedir) ise “Köy Korucuları ve Geçici Köy Korucularının görevde bulundukları süre içinde yaralanmaları, sakatlanmaları veya ölümleri halinde "2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun" hükümleri uygulanır.” yönünde düzenleme yer almaktadır. Anlaşılacağı üzere kanun koyucu “köy korucusu” ve “gönüllü korucu” kavramlarından farklı olarak, anılan kişileri kapsamına almayan, değişik amaçla “geçici köy koruculuğu” kurumunu ihdas ederek hukuk düzeninde yaşama geçirmiş, yürütme organı olan Bakanlar Kurulu’nca da 27.06.1985 gün ve 9632 sayılı kararla geçici köy korucularının çalıştırılacağı iller saptanarak ilk olarak on üç ilde eylemli olarak uygulamaya geçilmiştir. Belirtilmelidir ki amacı; barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle görevli olanların bu görevlerinden dolayı veya görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma veya hastalık sonucu ölmeleri veya sakat kalmaları durumunda ödenecek nakdi tazminat ile birlikte bağlanacak aylığın ve bu yüzden yaralanmaları halinde ödenecek nakdi tazminatın esas ve yöntemlerinin düzenlenmesi olan 2330 sayılı Kanunda ilgililere ödenecek “nakdi tazminat” ile bağlanacak “görev malûllüğü aylığı” konusunda hükümler yer almaktadır.

Yine 442 sayılı Köy Kanunun ek 16, ek 17, ve ek 18. maddeleri, geçici köy korucularının haklarında uygulanacak diğer yasal düzenlemeleri içermektedir.

Yine 442 sayılı Köy Kanunun ek 16, ek 17, ve ek 18. maddeleri, geçici köy korucularının haklarında uygulanacak diğer yasal düzenlemeleri içermektedir.

Yine, 5673 sayılı Kanunla 442 sayılı Köy Kanunun 74. maddesine yapılan değişiklik ile “Geçici köy korucusu olarak çalıştırılanlar, bu çalışmalarından dolayı 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun uygulanmasında kısa ve uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmazlar.” hükmü ile geçici köy korucularının bu statü dışında bırakıldıkları açıkça ifade edilmiştir.

Bu belirlemeler ışığında geçici köy koruyuculuğu sistemine bakıldığında, bu sistemin 1985 yılında kabul edilip yürürlüğe giren 3175 sayılı Kanunla ihdas edilmiş bulunduğu, geçici köy korucularının, kanun koyucu tarafından bilinçli bir seçimle, ülkemizde örgütlenmiş sosyal güvenlik kurumları ve kabul edilmiş sosyal güvenlik kanunları kapsamı dışında bırakıldığı, anılan kişilere farklı ve özel statü tanınarak özlük ve benzeri haklarının 442 sayılı Köy Kanunu ile bu Kanunun yollamada bulunduğu Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında 2330 sayılı Kanun ve Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması Hakkında 3816 sayılı Kanun hükümlerinde düzenlenmiş olup, buna göre, valinin önerisi ve İçişleri Bakanının onayı ile görevlendirilerek, bir anlamda ataması yapılan geçici köy korucularının sigortalılık için aranan koşulları taşımamaları karşısında 506 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak kabul edilemeyecekleri, istihdam edildikleri İçişleri Bakanlığı ile aralarında hizmet akdi ilişkisinin kurulmadığı belirgindir.

Bu nedenle, dava konusu uyuşmazlık 506 sayılı Kanun kapsamında bir hizmet tespiti istemi olarak değerlendirildiğinde geçici köy korucularının çalışmalarında hizmet akdinin unsurlarının olmaması ve kanun koyucunun açık olarak 506 sayılı Kanun kapsamında saymaması nedeni ile davanın reddine karar verilmesi, eğer dava, davacının murisinin idari anlamda görev yaptığının tespitine ilişkin bir istem olarak değerlendirilirse bu sefer davanın idari yargının görev alanına girdiği gözetilerek karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından, davanın 506 sayılı Kanun kapsamında bir hizmet tespiti istemi olmadığı, idari anlamda çalışma olduğunun tespitinin istenildiği anlaşılmakla, görevli yargı yerinin idari yargı olduğunun gözetilmemesi yerinde görülmemiştir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, temyiz eden vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.02.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.