muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/35532, Karar No: 2016/2176, Tarih: 28.01.2016

Mahkemece davalı ... yönünden davanın husumetten reddine, diğer davalı yönünden kabulü ile 18.900,00 TL'nin dava tarihinden itibaren faizi ile bu davalıdan tahsiline dair verilen karar taraflarca temyiz edilmiş, hüküm Dairemizin 26.2.2015 tarih, 2014/14982 esas 2015/5964 karar sayılı ilamı ile davalının temyiz itirazları reddedilerek, diğer davalı ...'ye de husumet düşeceğinden bahisle davacı lehine bozulmuş, bu kez davalı tarafça karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava taşınmaz satışından doğan bakiye alacak istemine ilişkindir. Tapulu taşınmaz satışlarının geçerliliği mevzuat hükümleri gereğince resmi şekilde yapılmış olma şartına bağlıdır. Uygulamada sonradan resmi devir gerçekleşmiş olur ise harici sözleşmelerin de geçerli sayılıp tarafları bağlayacağı kabul edilmektedir. Davacı ile davalı ... arasında bila tarihli "sözleşmedir" başlıklı belge ile davaya konu taşınmazın 82.500,00 TL ye satışı konusunda anlaşıldığı yazılıdır. Sonrasında davacı ile davalı ... arasında 30.11.2010 tarihinde yapılan harici sözleşme ile ise satış bedeli belirtilmeksizin 5 nolu dairenin ek depo ile mülkiyet iddiasına bulunulmamak kaydıyla satın alındığı yazılmış, aynı tarihte resmi devir davalı ... üzerine yapılmıştır. Bu devir ile geçerli hale gelen 30.11.2010 tarihli sözleşmede satış bedelinin yazılı olmamasına, resmi devirde satışın 30.000,00 TL üzerinden yapılıp, bedelinin tamamı ile ödendiğinin belirtilmiş olmasına ve davalı tarafın aşamalardaki savunmasına göre ikinci sözleşme ile yine 82.500,00 TL'ye anlaşıldığını yasal delillerle ispatla mükellef olan davacının bu yönde yazılı belge sunamaması karşısında davacıya dava dilekçesinde açıkça dayandığı yemin delili hatırlatılarak hasıl olacak sonuca göre, ispatın sağlanamaması halinde davalı ... yönünden davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmeksizin, yazılı şekilde bu davalı yönünden ispat külfetinin yalnış değerlendirilmesi ve eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulmasını gerektirir. Ne var ki temyiz incelemesi sırasında bu hususun zuhulen gözden kaçılarak davalının bu yöndeki temyiz itirazlarının reddi hükmün davacı lehine bozulduğu anlaşılmakla bozma ilamının kaldırılarak hükmün davalı ... lehine yazılı gerekçelerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Dairemizin 26.2.2015 tarih, 2014/14982 esas 2015/5964 karar sayılı bozma ilamının kaldırılarak hükmün davalı ... lehine BOZULMASINA, peşin alınan 57,60 TL harcın istek halinde davalılara iadesine, 28/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10290, Karar No: 2015/3541, Tarih: 11.05.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/10290 E.  ,  2015/3541 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/786 Esas sayılı dosyasından borçluya ait aracın satılarak paraya çevrildiğini ve derece kararı ile sıra cetveli yapıldığını, yapılan derece kararına göre şikayet olunanın alacaklı olduğu .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/773 Esas sayılı dosyasının birinci sıraya alındığını, ihale bedelinin tamamının bu dosyaya ödenmesine karar verildiğini, bu dosyadan konulan haczin düşmüş olduğunu ileri sürerek, yapılan 12.11.2013 tarihli derece kararı ve sıra cetvelinin iptali ile alacaklarının birinci sıraya kaydını, bu talepleri kabul edilmediği takdirde derece kararı ve sıra cetvelinin iptali ile ihale bedelinin iki dosya arasında garameten paylaştırılmasını talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; şikayet olunanın alacaklı olduğu .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/773 E. sayılı dosyasından borçlunun araçları üzerine 28.01.2013 tarihinde kesin haciz konulduğu, alacaklı tarafından bedeli paylaşıma konu aracın haciz tarihinden itibaren süresinde satışının talep edilip satış avansının yatırıldığı, icra memurunca aracın henüz ele geçirilememesi nedeniyle satış talebinin reddine karar verildiği, 28.01.2013 tarihli haczin düşmediği ve şikayetçinin ihtiyati haczinin kesinleşme tarihi 31.01.2013 olduğundan garameten paylaşmanın da mümkün olmadığı gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12465, Karar No: 2024/15656, Tarih: 03.12.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/12465 E.  ,  2024/15656 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 45. İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait 5. Ana Bakım Müdürlüğünde elektronikçi olarak çalıştığını, davacının Türk ...Sendikası üyesi olduğunu ve yetkili Sendika ile işveren arasında imzalanmış olan toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandığını, işe girdiği tarihten 01.02.2022 tarihine kadar helikopter üzerinde kablo, soket ve benzeri işleri lehim kullanmak suretiyle yaptığını, davalı işverenin de bu işin sağlığa zararlı olduğunu fark ederek 01.02.2022 tarihi itibarıyla bu kısımda çalışan tüm işçilere lehim işinin yasaklandığını, lehim yapma işinin tek bir işçiye devredildiğini, bu işçinin de günde 7,5 saat çalıştırılmaya başlandığını, lehim telinin kurşun ve kalay içermesi nedeniyle bu maddelere maruz kaldığını, davacının boyacı olarak Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) kapsamındaki bir işte çalışmasına rağmen, söz konusu Yönetmelik'in 4 üncü maddesinin (a) bendine aykırı olarak günde 8,5 saat çalıştırıldığını, davacının 7,5 saat kapsamında çalışmasının zorunlu olduğunu, emsal kararlara göre davacının işe girdiği tarihten bu yana tehlikeye maruz kaldığı ve 8,5 saat çalıştırıldığı süre boyunca 7,5 saat çalışması gerektiğini, hem toplu iş sözleşmesi hükümleri hem de Yargıtay kararları gereğince, günde yarım saat (Yönetmelik gereği günde 7,5 saat çalıştırılması gerekirken 8,5 saat çalışmasından kaynaklı 15+15 dakika toplam 0,5 saat çay molaları düşüldükten sonra günde yarım saat) fazla çalışma ücretinin %80 zamlı olarak ödenmesi gerektiğini, hiç ödenmeyen %14 kısa çalışma priminin de ödenmesi gerektiğini iddia ederek fazla çalışma ücreti ve kısa çalışma primi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, bahse konu atölyelerde sadece cihazların içerisindeki elektronik kartların onarımı (kart üzerindeki elektronik elemanın sökülmesi ve takılması şeklinde) maksatlı havya kullanılarak kurşun alaşımlı (%40 kurşun ve %60 kalay karışımı) lehim teli ile damla şeklinde lehimleme yapılmakta olup üretim maksatlı lehim yapılmadığını; ayrıca 5-10 Kasım 2017 tarihli İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu kararı ile dava konusu işyerindeki atölyelerde lehim işlerini yapacak olan personel sayısının sınırlandırıldığını, tüm lehim aletlerinin toplandığını, havalandırma sistemi olan bir ortamda lehim kısmı oluşturularak ufak çaplı lehim işlerinin yapılmasının sağlandığını, işveren tarafından sağlığa zararlı maddelere maruz kalındığı fark edilerek 01.02.2022 tarihi itibarıyla bu kısımda çalışan tüm işçilerin lehim işinin yasaklandığı ve bu işin sadece bir işçiye verildiği, o işçinin de 7,5 saat kapsamında çalıştırıldığı iddiasının doğruluktan uzak olduğunu; zira İş Sağlığı ve Güvenliği Kurul toplantısında işyeri sendika temsilcisinin talep etmesi üzerine yalnız bir işçinin elektrik sistem montaj atölyesinde lehim işini tek başına yaptığını, bu ortamda ölçüm yaptırılana kadar herhangi bir yönetmelikte yer almasa da Kurulca söz konusu işçinin 7,5 saat çalıştırılmasına karar verildiğini ve bu işçinin çalıştığı ortama lehim dumanı emme cihazı konularak sağlık kuruluşlarında kurşun maruziyetinin takip edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bilirkişi tarafından düzenlenen rapora göre davacının çalışma ortamının zararlı etkilerine maruz kalabileceği ve günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerektiği, yine toplu iş sözleşmesine göre kısa çalışma primine de hak kazanması gerektiği şeklinde rapor düzenlendiği, yine davacının Türk ...Sendikası üyesi olduğunun dosya kapsamı ile tespit edildiği, bilirkişi raporunun gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğunun gözetildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; yapılan itiraz ve savunmaların dikkate alınmadığını, bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin ve hesaplamaların hatalı olduğunu, davacının çalıştığı atölyede üretim amaçlı lehim yapılmadığını, yapılan kurşun ölçümlerinde de sonuçların referans sınır değerinin çok altında çıktığını, alacakların zamanaşımına uğradığını, faiz başlangıç ve türünün hatalı belirlendiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu edilen işin günde azami 7,5 saat çalışılması gereken işler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve İlk Derece Mahkemesi kabulünün yerinde olduğu, davacının kısa çalışma prim alacağı ile fazla çalışma ücreti alacağına hak kazandığı, zamanaşımı def’inin dikkate alındığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu, ilgili toplu iş sözleşmesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde hüküm altına alınan faiz türü ve başlangıç tarihinin doğru olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının görev ve çalışma şartlarının Yönetmelik kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve buna bağlı olarak da fazla çalışma ve kısa prim alacaklarına hak kazanıp kazanamayacağına ve faize ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41 ve 63 üncü maddeleri ile 16.07.2013 tarihli ve 28709 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'in 1 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Uyuşmazlık konusu dönemde işyerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinin "Primler" başlıklı 52 nci maddesinin "Kısa çalışma primi" başlıklı (c) bendi şöyledir:

"Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere "Sağlık Kuralları Bakımından .... Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik" kapsamında istihdam edilen işçilerin fiili çalışma sürelerine %14 kısa çalışma primi ödenir."

Maddenin dördüncü fıkrasının ilgili kısmı ise şöyledir:

" Bu maddede belirtilen primler fazla sürelerle çalışma ve fazla çalışma yapılan süreler için ödenmez."

Maddenin dördüncü fıkrasının ilgili kısmı ise şöyledir:

" Bu maddede belirtilen primler fazla sürelerle çalışma ve fazla çalışma yapılan süreler için ödenmez."

3. Davalı işyerinde uyuşmazlık konusu dönemi kapsayan toplu iş sözleşmelerinin 25 inci maddesine göre işyerlerinde normal çalışma süresinin Yönetmelik kapsamı dışındaki işler için günde 8,5 saat, haftada 5 gün ve 42,5 saat olduğu, işçilere bu çalışmalar karşılığında 45 saat üzerinden ücret ödendiği, Yönetmelik kapsamındaki işçiler bakımından ise günlük çalışma süresinin anılan Yönetmelik'te belirtilen azami süre kadar olduğu, bu kapsamdaki işçilerin de haftada 5 gün çalıştırıldıkları ve bu şekilde haftalık 37,5 saat çalışmalarının karşılığında 45 saat üzerinden ücret ödendiği anlaşılmaktadır.

Toplu İş Sözleşmesinin 52 nci maddesinin (c) bendinde Yönetmelik kapsamında istihdam edilen işçilerin fiilî çalışma sürelerine %14 kısa çalışma primi, aynı maddenin (ç) bendinde işçilerin çalıştıkları normal mesai günleri için iş başında kaldıkları saat başına saat ücretlerinin %15'i oranında verimliliği teşvik primi ödeneceği hükmü getirilmiş; maddenin devamındaki dördüncü fıkrada ise bu maddede sayılan primlerin fazla sürelerle çalışma ve fazla çalışma süreleri için ödenmeyeceği düzenlemesiyle tüm primler bu kapsama alınmıştır.

4. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda Yönetmelik kapsamında bulunduğu belirlenen davacı işçinin fazla çalışma ücreti alacağı, toplu iş sözleşmesinin 52 nci maddesinde yer alan primlerin fazla çalışma süreleri için ödenemeyeceği yönündeki düzenleme dikkate alınarak bu çalışması sebebiyle ödenen verimliliği teşvik primi mahsup edilmek suretiyle hesaplanmıştır. Kısa çalışma priminin ise günlük 8,5 saat çalışılan gün sayısı tespit edilerek hesaplandığı belirtilmiş olup davacının 7,5 saati aşan çalışmaları için kısa çalışma primi hesaplandığı ve günlük 7,5 saati aşan fazla çalışma süresine isabet eden kısmının da fazla çalışma ücreti alacağından mahsup edilmediği tespit edilmiş olup yapılan bu hesaplama hatalı bulunmuştur. Belirtilen sebeple Mahkemece, gerekirse yeni bir bilirkişi raporu aldırılarak kısa çalışma primi alacağı, davacı temyizi olmadığından, şimdiki gibi günlük 8,5 saat çalışılan saatler için hesaplanmalı ve 7,5 saati aşan fazla çalışma süresine isabet eden kısım fazla çalışma ücreti alacağından mahsup edilmelidir. Bu yön gözetilmeden yaızlı şekilde sonuca gidilmeis hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/14392, Karar No: 2009/13936, Tarih: 02.11.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/14392 E.  ,  2009/13936 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar, 1-... 2-... 3-..... Vekilleri Av...... ile davalı, Sosyal Güvenlik Kurumu Vekili Av.... aralarındaki iptal davası hakkında Giresun 1.Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 19.06.2008 günlü ve 242 / 428 sayılı hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü

K A R A R

HUMK'nun 427. maddesindeki parasal sınırları değiştiren 5219 sayılı yasanın 2/c maddesi ile 21.7.2004 tarihinden itibaren verilecek kararlarda 40.000.000 TL olan kesinlik sınırı 1.000.000.000 TL’ye (1.000,00-YTL) çıkarılmıştır. Diğer bir deyişle 21.7.2004 tarihinden itibaren verilen kararların temyiz edilebilmesi için hüküm altına alınan miktarın 1.000.000.000.TL (1.000,00-YTL)’yi geçmesi gerekir.

HUMK’na 5236 sayılı yasanın 19.maddesi ile eklenen Ek-4.maddeye göre ise “Görev, kesin hüküm, istinaf, temyiz, Yargıtay’da duruşma, senetle ispata ve sulh mahkemelerindeki taksim davalarında muhakeme usulünün belirlenmesine ilişkin maddelerdeki parasal sınırlar; her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların; o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların on milyon lirayı (10,00-YTL) aşmayan kısımları dikkate alınmaz.”

2007 yılında bu parasal sınır 1.170,00YTL.olarak uygulanmıştır. Öte yandan 17.11.2007 gün ve 26703 sayılı Resmi Gazetede ilan edilen Maliye Bakanlığı’na ait 377 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde, 2007 yılı için belirlenen yeniden değerlendirme oranı % 7,2 olarak öngörülmüştür. Buna göre, 2008 yılında mahkemelerce verilecek kararların temyiz edilebilmesi için, temyize konu dava değerinin 1.250.00. YTL.’sini geçmesi gerekir.

İnceleme konusu karar,19.06.2008 tarihinde verilmiş ve davacı yanın 736,05 YTL lik ödeme emrinden dolayı, davalı Kuruma borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin olup, kesin nitelik taşıdığından 1.6.1990 gün ve 1989/3 E. 1990/4 K. Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı da gözönününde tutularak davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinin, kararın kesinlik sınırları içinde kalması nedeniyle reddine,02.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16334, Karar No: 2015/18986, Tarih: 09.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/16334 E.  ,  2015/18986 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Denizli 4. İş Mahkemesi

Tarihi : 12.02.2014

No : 2013/281-2014/51

Dava, İsviçre sigortasına giriş tarihinin Türkiye’de sigortalılık başlangıcı olarak tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi .... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Yurtdışında çalışan Türk vatandaşlarının yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Kanun hükümleri uyarınca borçlandırılan sürelere dayalı olarak hangi şartlarda aylık bağlanacağı anılan Kanunun 6'ncı maddesinde belirlenmiştir. Tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır.

Kesin dönüşün, aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade ettiği; “sosyal sigorta ödeneği” deyiminden, çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ödeneklerin amaçlandığı; “sosyal yardım ödeneği” ibaresinin ise bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımlar anlamını taşıdığı kabul olunmaktadır. Ne var ki, “kesin dönüş” ifadesi, mutlak anlamda, yurtdışında bulunduğu ülkeden Türkiye’ye döndükten sonra tekrar yurtdışına çıkış yapmama şeklinde değerlendirilemez. İkamet şartına bağlı olmayan nitelikte sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alanlara, anılan koşulun gerçekleştiğinin kabulü ile aylık bağlanabilecektir. Aksi yöndeki düşünce, Anayasamızın 23'üncü maddesi ile güvence altına alınmış olan “Yerleşme ve seyahat hürriyeti”nin; İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine) ek 4 nolu Protokolün 2'nci maddesi ile tanınmış

“Serbest dolaşım özgürlüğü”nün ihlali sonucunu doğuracaktır. 3201 sayılı Kanunun 6'ncı Maddesinin B bendi ile tekrar yurtdışına gitmek değil, yabancı ülke mevzuatına tabi olarak çalışmak ve ikamete dayalı sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği almak, aylığın kesme nedeni olduğu belirtilmiş; 3201 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlanıp altı aydan daha uzun süre yurtdışında bulunmuş olanların, yurtdışında çalışıp çalışmadıklarını ve ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alıp almadıklarını “3201 sayılı Kanuna göre aylık alanlara mahsus yoklama belgesi” vererek, aylıklarını almaya devam edebilecekleri, Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 14'üncü maddesi ile hüküm altına alınmış olup, yurtdışında uzun süre kalmak, tek başına bir aylık kesme nedeni teşkil etmemektedir.

Ayrıca, yurtdışında geçen çalışmalar sonucu o ülkenin sosyal güvenlik sisteminden hak kazanılan yaşlılık ya da malullük aylığının bir sonucu olan ve ikamete dayalı bulunmayan sosyal sigorta veya sosyal yardım niteliğindeki edimlerden yararlanmak, yurtdışından kazanılmış olan sosyal güvenlik hakkının en doğal sonucu olup, bu haktan feragat anlamı çıkacak şekilde bir “kesin dönüş” tanımı yapılması, sosyal güvenlik hakkından feragat edilemeyeceği olgusunun göz ardı edilmesi sonucunu da doğuracaktır.

Dava konusu, somut olayda; 11.07.2012 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinden sonra getirtilen, 01.06.2015 tarihli İsviçre sigorta merciine ait sigortalılık belgesi de dikkate alınarak ve yeniden güncel tarihli sigortalılık belgesi getirtilerek, yukarıda belirtilen yasal düzenlemelerdeki hususlar araştırılıp tartışılarak Türkiye’de aylık bağlanmasını gerektirecek şekilde kesin dönüş şartının gerçekleşip-gerçekleşmediği hususunun değerlendirilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle yaşlılık aylığı talebinin kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 09.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.