muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/834, Karar No: 2017/121, Tarih: 28.02.2017

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 07.04.2016 gün ve 236871 sayı ile;

"...Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ile Yüksek Yargıtay 20. Ceza Dairesi arasındaki uyuşmazlık; somut olayda ele geçirilen suç konusu eroinlerin hukuka aykırı yöntemle elde edilip edilmediği, buna bağlı olarak hükme esas alınıp alınmayacağı ve atılı suçun unsurlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.

14.11.2014 tarihli olay tutanağı ile dosya içeriğine göre somut olay şu şekilde meydana gelmiştir. 14.11.2014 tarihinde saat 14.45 sıralarında ... Mah. .....Cad. No:144 adresindeki iş yerinin arka kısmında bulunan yeşil alanda, uyuşturucu madde satışının yapıldığına ilişkin ihbar üzerine, o bölgede devriye görevi yapan kolluk görevlileri ihbarda bildirilen yere gittiklerinde, daha önceden tanıdıkları sanık ... ile tanık ...'ı birlikte gördükleri, yaptıkları fiziki takipte, sanığın tanığa beyaz kağıt parçasını verdiğini, tanığın da sanığa 20 Lira verdiğini görmeleri üzerine, onların yanına vararak yaptıkları kaba üst aramalarında; sanığın montunun sağ cebinden 135 paket eroini, tanığın cebinden ise 2 paket eroini ele geçirdikleri anlaşılmıştır.

Ceza Muhakemesinin amacı; sosyal düzenin korunması ile kişilerin hak ve özgürlüklerine saygı arasında bir denge kurulması suretiyle hukuken geçerli kanıtlarla hiçbir duraksamaya yer vermeden maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasıdır. Ceza Muhakamesi hukukumuz 'delil serbestliği' ilkesini benimsemiş, delilleri değerlendirmede de hakime tam bir serbestlik tanımıştır. Delillerin hukuka uygun yöntemlerle toplanması zorunludur. Anayasanın 38. maddesinin 6. fıkrası ile CMK'nun 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası, 230. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 289. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca, hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş delillerin hükme esas alınamayacağında şüphe yoktur. Ancak, somut olayda kolluk görevlilerinin, sanığı ve tanığı aramadan önce emrinde çalıştıkları Cumhuriyet savcısına derhal bilgi vermesi ve CMK'nın 116-117 ve 119. maddelerine uygun 'adli arama kararı veya yazılı arama emri' alması gerekli midir? Bir başka deyişle Yüksek Yargıtay 20. Ceza Dairesi'nin sözü edilen bozma ilamında belirtilen; somut olayda 'adli arama kararı veya yazılı adli arama emri' alınması gerekli olduğundan, böyle bir karar veya yazılı arama emri olmaksızın yapılan arama sonucu elde edilen suçun maddi konusu ve delili olan uyuşturucu maddeler, hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş olup hükme esas alınmaması gerekir şeklindeki gerekçe yerinde midir?

Aşağıda arzetmeye çalıştığımız nedenlerle suç konusu ve delili olan uyuşturucu maddelerin, hukuka uygun yöntemlerle elde edildiği, buna bağlı olarak hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve suçun unsurlarının oluştuğu değerlendirilmiştir.

Aşağıda arzetmeye çalıştığımız nedenlerle suç konusu ve delili olan uyuşturucu maddelerin, hukuka uygun yöntemlerle elde edildiği, buna bağlı olarak hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve suçun unsurlarının oluştuğu değerlendirilmiştir.

1-Kolluğun bir arama emri veya kararı gerekmeden arama yapabileceği haller bulunmaktadır. Bunlar, Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin karar alınmadan yapılacak arama başlıklı 8, 9, 25 ve 27. maddelerinde sayılmıştır.

'...Suç üstü halinde yapılan aramalarda, ..suç işlenen yerlerde delillerin aranması, bulunması, el konulması için..., ...5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24. maddesindeki kanunun hükmü ve amirin emrini yerine getirme, 25. maddesindeki meşru savunma ve zorunluluk hali ve 26. maddesindeki hakkın kullanılması ile diğer kanunların öngördüğü hukuka uygunluk sebepleri halinde yapılan aramalarda, toplum için veya kişiler bakımından hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak amacıyla veya kapalı yerlerden gelen yardım çağrıları üzerine, konut, iş yeri ve yerleşim yeri ile eklentilerine girmek için, hakim veya savcı kararı alınmasına gerek bulunmamaktadır.

5271 sayılı CMK'nun m.2/1-j. bendi; suç üstü halini, o sırada işlenmekte olan suçla sınırlı tutmamıştır; ayrıca suçüstü sayılan halleri de tanımlamıştır. Bu maddeye göre suçüstü hali; işlenmekte olan suç yanında, henüz işlenmiş olan suç ile suçun işlenmesinden hemen sonra takip edilen veya suçun az önce işlendiğine dair eşya ya da delille yakalanan kimsenin işlediği suçu da içermektedir. CMK md. 90/1-2. ile md. 2/1 - (j) bendi birlikte değerlendirildiğinde, Bu gibi hallerde herhangi bir kişi veya makamın yazılı emrine gerek bulunmamaktadır.

Nitekim bozma kararına konu somut olayda, sanığın kimliği bildirilmeksizin,... Mah. .....Cad. No:144 adresindeki iş yerinin arka kısmında bulunan yeşil alanda uyuşturucu madde satışının yapıldığına ilişkin soyut ihbar üzerine, o bölgede devriye görevi yapan görevlilerin ihbar konusu yere gittiklerinde, sanık ... ile tanık ...'ı birlikte gördükleri, bu kişileri fiziki takibe aldıkları, daha sonra aralarında alış-veriş olduğunu görerek müdahalede bulundukları, sanık ve tanığı kabaca aradıklarında da suç konusu maddeleri ele geçirdikleri, bu haliyle sanığın ve tanığın suçüstü yakalanmış olduğu ve yapılan aramanın da suçüstü hükümlerine göre yapıldığının kabulünde zorunluluk bulunduğu anlaşılmaktadır. Artık suçüstü halinin bulunduğu ve sanığın suç delillerini yok etmesi veya atılı suçu işlemeye devam etmesi söz konusu olabileceğinden, suç delillerinin görevliler tarafından tesbit edilip sanığın yakalanmasından sonra, kolluk görevlileri nöbetçi Cumhuriyet savcısına derhal bilgi vermişlerdir. Bakırköy 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin 15.11.2014 gün ve 2014/2290 değişik iş sayılı kararıyla da suç konusu delillere el konulmasına karar verilmiştir. Bu nedenle yapılan işlem hukuka uygun olup elde edilen kanıtların hükümde değerlendirilmesinde bir engel bulunmamaktadır.

2-Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde, sunulan kanıtların kabul edilebilir olup olmadığına karar verme usulünü gösteren ve hangi kanıtların kabul edilebilir olduğunu, hangilerinin kabul edilemez olduğunu belirleyen bir kural olmadığı gibi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de 'İç hukukta yeterli hukuki temeli bulunmadan veya hukuka aykırı vasıtalar kullanılarak elde edilmiş materyallerin yargılamada kanıt olarak kullanılması kural olarak, başvurucuya gerekli usulü güvencelerin sağlanmış olması ve materyelin baskı, zorlama ve tuzak gibi yargılamayı lekeleyebilecek nitelikli ve kaynaklı olmaması şartıyla, sözleşmenin 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasındaki adil yargılanma standartlarına aykırılık oluşturmaz' (Chalkley/ Birleşik Krallık [kk] B.No: 6383/100, 26.09.2002) ve 'Bir delilin, diğer yan delillerle desteklenmemiş olması, mutlak suretle adil yargılanma hakkı bakımından sorun oluşturmaz. Mahkemece hükme esas alınan bir delilin çok kuvvetli olması ve güvenilirliği konusunda herhangi bir risk bulunmaması, destekleyici delillere olan ihtiyacın yoğunluğunu azaltır. Buna karşılık gücü ve güvenilirliği konusunda birtakım şüpheler bulunan bir delilin, suçun sübutu konusunda ulaşılan vicdani kanaat bakımından belirleyici olması halinde, bu durum hakkaniyete uygun yargılanma hakkı bakımından sorun oluşturabilir' (Güllüzar Erman, B. No: 2012/542 04.11.2014) şeklinde kararlar vermiştir.

Bu kararlar ışığında somut olaya baktığımızda; suç konusu uyuşturucu maddelerin baskı, zorlama ve tuzak gibi yargılamayı lekeleyebilecek nitelikli ve kaynaklı yöntemlerle elde edilmediği ve güvenilirliği konusunda herhangi bir risk ve şüphe bulunmadığı dikkate alındığında, hükme esas alınmasında herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

3-5271 sayılı CMK'nın 230/1-b maddesinde; 'mahkumiyet hükmünün gerekçesinde dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen deliller ayrıca ve açıkça gösterilir.' denilmek suretiyle, hukuka uygun yöntemlerle elde edilen diğer delillerin geçerliliğini koruyacağı benimsenmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 29.11.2005 tarih ve 2005/144 Esas, 2005/150 Karar sayılı kararında: 'usulüne göre alınmış bir arama kararı olmadan yapılan arama hukuka aykırı olduğundan, arama işleminde elde edilen maddi delilin hükme esas alınamayacağı' belirtilmiş ancak, sanığın özgür iradesine dayalı, ihbarla uyumlu ikrarının varlığı karşısında, suçun sübuta erdiği kabul edilmiştir.

Yüksek Yargıtay 20. Ceza Dairesi'nin bozma ilamında belirtildiği gibi, yapılan arama işleminin hukuka aykırı olduğu kabul edilse dahi, sanığın arama işleminin içeriğine herhangi bir itirazlarının bulunmaması, suç konusu maddelerin bulunduğu poşetin kendisinin elindeyken polislerin el koyduğuna ilişkin sanık savunması, tanıkların olayın oluşumuna uygun beyanları, sanığın ve tanık ...'in yakalanış şekli, suç yeri, suç konusu uyuşturucu maddenin miktarı, paket sayısı, hükmün münhasıran arama sonucu elde edilen delile dayanmaması karşısında, suçun sübutuna ilişkin yerel mahkeme kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, somut olayda ele geçirilen suç konusu uyuşturucu maddelerin, hukuka uygun yöntemle elde edildiği, buna bağlı olarak hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı; hukuka aykırı yöntemle elde edildiği kabul edilse dahi, sanıkların arama işleminin içeriğine yönelik bir itirazlarının bulunmaması, arama sonucunda elde edilen delillerin sıhhatini şüpheli hale getiren bir durumun sözkonusu olmaması, suç konusu maddelerin bulunduğu poşetin kendisinin elindeyken polislerin el koyduğuna ilişkin sanık savunması, tanıkların olayın oluşumuna uygun beyanları, sanığın ve tanık ...'in yakalanış şekli, suç yeri, suç konusu uyuşturucu maddenin miktarı, paket sayısı, hükmün münhasıran arama sonucu elde edilen delile dayanmaması karşısında, suçun sübutuna ilişkin yerel mahkeme kararında bir isabetsizlik görülmemiştir. Bu itibarla Yüksek Yargıtay 20. Ceza Dairesi'nin bozma gerekçesi yerinde olmadığından, yerel mahkeme kararının onanması gerekmektedir" düşüncesiyle itiraz kanun yoluna müracaat etmiştir.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece, 26.04.2016 gün ve 1393-2510 sayı ile, itirazın yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığı, bu bağlamda eksik araştırma sonucu hüküm kurulup kurulmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığı, bu bağlamda eksik araştırma sonucu hüküm kurulup kurulmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

14.11.2014 günü saat 14.45 sıralarında Bağcılar Güven Timlerince yapılan devriye görevi sırasında, haber merkezinden ... Mahallesi .....Caddesi No: 144 sayılı adresteki iş yerinin arka kısmında bulunan yeşil alanda uyuşturucu madde satışı yapıldığının anons edilmesi üzerine, ivedi bir şekilde bahse konu yere gidildiği, görevlilerce daha önceki olaylar nedeniyle tanınan sanık .... ile hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı soruşturma yapılan tanık ...'ın görülüp fiziki takibe alındıkları, bahçenin etrafının sarılarak sanık ve tanığın kaçabileceği noktaların tutulduğu, sanık ....'in tokalaşarak tanık Muhammet Kayakıran'a sağ cebinde bulunan poşetten çıkardığı beyaz kağıt parçasını, Muhammet Kayakıran'ın ise karşılığında 20 Lira verdiğinin görüldüğü, uyuşturucu madde alışverişi yapıldığı değerlendirilerek sanık ile tanık ...'in durdurulduğu, yapılan üst yoklamalarında; sanığın montunun sağ cebinde bulunan poşette 135 paketçik, tanık ...'in pantolonunun sağ ön çakmaklık cebinde ise 2 paketçik halinde uyuşturucu maddenin ele geçirilerek muhafaza altına alındığı ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına bilgi verildiği,

İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce düzenlenen 03.12.2014 tarihli uzmanlık raporuna göre; sanık ....'in üzerinde ele geçirilen 135 paketçik halinde net 16,5 gram olan maddenin eroin ve 6-MAM olduğu,

İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce düzenlenen 26.11.2014 tarihli uzmanlık raporuna göre; tanık ...'ın üzerinde ele geçirilen 2 paketçik halinde net 0,2 gram olan maddenin eroin ve 6-MAM olduğu,

Anlaşılmaktadır.

Tanık ...; uyuşturucu madde kullandığını, üzerinde ele geçirilen eroini "Çilli" lakabı ile tanıdığı ve isminin .... olduğunu öğrendiği sanıktan 20 Lira karşılığında tokalaşmak suretiyle aldığını,

Tanık ...; olay günü saat 14.00 sıralarında sanık ile Bağcılar yürüyüş yolunda oturduklarını, sanığın "yemek yiyecem" diyerek yanından ayrıldığını, bir süre sonra kız arkadaşını eve bırakmak için dere yolundan geçerken sanığı yanında bir kız ve erkek ile gördüğünü, ismini sonradan öğrendiği ...'in elindeki şeffaf poşeti sanığa verdiğini,

Tanık ...; olay günü saat 14.00 sıralarında sanık ile Bağcılar yürüyüş yolunda oturduklarını, sanığın "yemek yiyecem" diyerek yanından ayrıldığını, bir süre sonra kız arkadaşını eve bırakmak için dere yolundan geçerken sanığı yanında bir kız ve erkek ile gördüğünü, ismini sonradan öğrendiği ...'in elindeki şeffaf poşeti sanığa verdiğini,

Tanık Serhat Yeşilmen; Bağcılar Güven Timlerinde görev yaptığını, haber merkezinden uyuşturucu madde satışı yapıldığının anons edilmesi üzerine olay yerine geldiklerinde, daha önce başka bir olay nedeni ile yakaladıkları sanığı tek başına gördüklerini, fiziki takibe başladıklarını, beş dakika sonra sanığın yanına ...'in geldiğini, aralarında konuştuktan sonra sanığın cebinden çıkardığı poşetten aldığı iki paketi ...'e vererek karşılığında para aldığını gördüklerini, sanık ve tanığı yakaladıklarını, sanığın montunun cebinde bulunan poşette 135 paket, ...'de ise iki gram uyuşturucu madde ele geçirdiklerini, ...'in kendilerine uyuşturucu maddeyi sanıktan aldığını söylediğini, tutanak içeriğinin doğru olduğunu, sanığın da uyuşturucu maddelerin kendisine ait olduğunu söylediğini,

Tanık Zülfü Yalçınkaya; tutanak içeriğinin doğru olduğunu, olay yerine gittiklerinde sanığın tek başına durduğunu, kısa bir süre sonra yanına ...'in geldiğini, sanığın montunun cebinden çıkardığı poşet içerisinden beyaz kağıda sarılı bir şeyi tokalaşmak suretiyle ...'e verip karşılığında para aldığını, bunun üzerine müdahale ettiklerini, sanığın montunun cebindeki poşette 135 paketçik, diğer şahısta ise 2 paketçik eroin ele geçirdiklerini, sanığın yakaladığında uyuşturucu maddenin kendisine ait olduğunu söylediğini,

Tanık Murat Atamkoçyiğit; sanığı daha önce, başka bir olay nedeniyle yakalamalarından dolayı tanıdığını, olay yerine gittiklerinde sanık ile tanık ...'in yan yana durduğunu, sanığın montunun cebinden çıkardığı poşetten aldığı beyaz kağıda sarılı bir şeyi tokalaşmak sureti ile ...'e verdiğini görmeleri üzerine müdahale ettiklerini, sanığın montunun cebinde bulunan poşette 135 paketçik, ...'de ise 2 paketçik uyuşturucu ele geçirdiklerini, tutanak içeriğinin doğru olduğunu, sanığın “poşetin içinde 100 fişek vardı 135 nasıl oldu” şeklinde sözler söylediğini,

Tanık...; Bağcılar bölgesindeki Güven Timlerinde görev yaptığını, sanığı daha önce başka bir olayda yakalamaları nedeniyle tanıdığını, olay yerine gittiklerinde sanık ile ...'i yan yana gördüklerini, sanığın montunun cebinden çıkardığı poşetten beyaz kağıda sarılı bir şeyi alıp ... ile tokalaşması üzerine alışveriş gerçekleştiğini anladıklarını, hemen müdahale ettiklerini, sanığın cebinde 135 paketçik, ...'de ise 2 paketçik uyuşturucu madde ele geçirdiklerini, tutanak içeriğinin doğru olduğunu, sanığın uyuşturucu maddelerin kendisine ait olduğunu “poşetin içinde 100 fişek vardı 135 nasıl oldu” şeklinde sözler söylediğini,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık .... aşamalarda; .....Caddesi No: 144 sayılı adreste bulunan iş yerinin arkasındaki yeşil alanda tanıştığı ....isimli bir kızın, kendisine eroin temin etmesi karşılığında takılmayı teklif ettiğini, bunun üzerine uyuşturucu sattığını bildiği ...'in yanına giderek 20 Liraya iki paket eroin aldığını, ...'in, polisler tarafından takip edildiğini bildiği için 20 Lira ile cebindeki poşeti kendisine vererek “tut, ben paramı sayacağım” dediğini, daha sonra polislerin gelip kendilerini yakaladığını, polislere durumu anlattığını ancak ...'nin yanına götürmediklerini, suçlamayı kabul etmediğini savunmuştur.

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hakim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Ceza muhakemesinin yapılmasını veya yapılan muhakemenin sonunda verilecek kararın kağıt üzerinde kalmamasını ve muhakeme masraflarının karşılanmasını sağlamak amacıyla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer tarafından, gecikmede sakınca bulunan durumlarda geçici olarak başvurulan ve hükümden önce bazı temel hak ve hürriyetlere müdahaleyi gerektiren kanuni çarelere "koruma tedbiri" denir. (Bahri Öztürk, Behiye Eker Kazancı, Sesim Soyer Güleç, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Seçkin, 2013, 1. Bası, s.1)

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanununun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.

Koruma tedbirleriyle çoğu zaman henüz gerçekten bir suçun işlenip işlenmediği ya da işleme muhatap olan şüpheli tarafından işlendiği yargı kararı ile sabit olmadığı halde, gecikmesinde sakınca bulunmasından dolayı görünüşte haklılıkla yetinilerek gerek şüphelinin gerekse şüpheli statüsünde olmayan üçüncü kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale edilmektedir. Bu nedenle koruma tedbirlerine ölçülü bir şekilde, görünüşte haklı olan ve gecikmesinde sakınca ya da tehlike bulunan hallerde başvurulmalıdır.

Yakalama ve tutuklamanın esasları, Anayasamızın 19. maddesinde “Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlığı ile;

"Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Şekil ve şartları kanunda gösterilen:

Yakalama ve tutuklamanın esasları, Anayasamızın 19. maddesinde “Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlığı ile;

"Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Şekil ve şartları kanunda gösterilen:

Mahkemelerce verilmiş hürriyeti kısıtlayıcı cezaların ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme kararının veya kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak ilgilinin yakalanması veya tutuklanması; bir küçüğün gözetim altında ıslahı veya yetkili merci önüne çıkarılması için verilen bir kararın yerine getirilmesi; toplum için tehlike teşkil eden bir akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastalık yayabilecek bir kişinin bir müessesede tedavi, eğitim veya ıslahı için kanunda belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirin yerine getirilmesi; usulüne aykırı şekilde ülkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakkında sınır dışı etme yahut geri verme kararı verilen bir kişinin yakalanması veya tutuklanması; halleri dışında kimse hürriyetinden yoksun bırakılamaz.

Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmalarını, delillerin yokedilmesini veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallerde hâkim kararıyla tutuklanabilir. Hâkim kararı olmadan yakalama, ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir; bunun şartlarını kanun gösterir…” şeklinde düzenlenmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanununun 2. maddesinde ise suçüstünün tanımına yer verilmiş, koruma tedbirleri başlığı altında aynı Kanunun 90. maddesinde yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler düzenlenmiştir.

"Madde 2: …j) Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu…ifade eder"

Maddedeki tanım doğrultusunda; örneğin failin mağduru bıçaklaması durumunda CMK'nun 2/j-1; failin mağduru bıçakladıktan sonra takip üzerine yakalanması durumunda CMK'nun 2/j-2; failin bıçaklama eyleminden hemen sonra elinde kanlı bıçakla yakalanması durumunda ise CMK'nun 2/j-3 maddesindeki suçüstü halleri söz konusu olacaktır.

"Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler

Madde 90: (1) Aşağıda belirtilen hâllerde, herkes tarafından geçici olarak yakalama yapılabilir:

a) Kişiye suçu işlerken rastlanması.

b) Suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması.

(2) Kolluk görevlileri, tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.