muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/5786, Karar No: 2010/13466, Tarih: 29.12.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/5786 E.  ,  2010/13466 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, murisinin meslek hastalığı sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu.İşin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının murisi ...’nın meslek hastalığı sonucu öldüğü iddiasına dayalı hak sahibi davacının uğradığı manevi zararın giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; Yüksek Sağlık Kurulunun 03.03.2010 tarihli kararlarına dayanılarak davacının ölümünün meslek hastalığına bağlı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya aykırıdır.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 95. maddesidir. Anılan maddeye göre, "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usûlüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malûllük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Somut olayda; muris sigortalıya, SSK Zonguldak Meslek Hastalıkları Hastanesinin 18.05.1992 tarihli raporuna istinaden Kurumca mesleki pnomokonyoz tanısı konulduğu ve % 20 işgöremezlik oranı belirlenerek, yükümlülük süresinin Yüksek Sağlık Kurulunca uzatıldığı, 25.09.1996 tarihinde aynı hastane raporuna istinaden işgöremezlik oranının %33,58’e yükseltildiği, benzer şekilde 25.07.2006 tarihinde artma ile işgöremezlik oranının %63,2’ye yükseldiği görülmektedir. Mernis ölüm tutanağının dosya içerisinde bulunmadığı, Kurum Maluliyet ve Sağlık Kurulları Başkanlığının ölümün meslek hastalığı sonucu meydana gelmediğini kabul ettiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun

03.03.2010 tarihli raporunda ölümün meslek hastalığı sonucu olmadığının belirlendiği , davacının YSK. raporuna itiraz etmiş olmasına rağmen davacının ölümünden önce belirlenen yüksek işgöremezlik oranının ölümüne etkisi muhtemel bulunduğu halde, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararında belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumundan rapor alınması bu raporun YSK raporu ile çelişmesi halinde giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu aracılığıyla inceleme yaptırılmaksızın, eksik inceleme ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş ; davacı murisinin mernis ölüm tutanağını getirtmek, Adli Tıp Kurumundan giderek Adli Tıp Genel Kurulundan rapor almak ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 29.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/11128, Karar No: 2024/13274, Tarih: 18.12.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/11128 E.  ,  2024/13274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/264 E., 2023/796 K.

KARAR : Kısmen kabul

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı Kurum ve davalılar ... Elektrik Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. ile Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçesinde; iş kazası sonucu %13,10 oranda sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ile yapılan ödemelerin 5510 sayılı Kanun'un 21.madde hükmü uyarınca rücuen tahsili talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Elektrik Taahhüt İnşaat Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... 'nın 26.08.2009 tarihindi müvekkili şirkette işe başladığını, müvekkili şirket iş sağlığı ve güvenliği konusunda tüm hususları yerine getirdiğini, bu kapsamda ... 'nın işyerinin iş sağlığı ve güvenliği iç yönetmeliğini, iş güvenliği talimat ve tutanağını okuduğunu, anladığını ve imzaladığını, keza iş sırasında gerekli olan malzemelerin eksiksiz olarak imzalı tutanak mukabilinde kazalı sigortalıya teslim edildiğini, seminerlere katıldığını, 11.10.2009 tarihinde Pendik Güney Yanyol Tavşantepe Mevkiinde çalışma yapıldığı sırada işbu davaya konu iş kazasının meydana geldiğini, derhal hastaneye kaldırılarak tedavisinin gerçekleştirildiğini, müvekkili işverenin hiçbir kusuru olmadığını, kazanın ... 'nın ve diğer işçi şoför ...'in dikkatsizliğinden meydana geldiğini beyan ederek müvekkili yönünden davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.04.2016 tarihli kararı ile davanın kabulüne, 7.317,32 TL ilk PSD'li gelirin onay tarihi olan 12.06.2012 'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7.317,32TL ilk PSD'li gelirin onay tarihi olan 12.06.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Elektrik Taahhüt İnşaat ve Tic. Ltd Şti'inden münferiden alınarak davacıya verilmesine, 2.707,46 TL GİGÖ'nün ödeme tarihi olan 28.11.2011 'den itibaren,1.485,97 TL tedavi giderlerinin sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 28.04.2016 tarihli kararının süresi içinde davacı Kurum ve davalılardan ... Elektrik Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, eksik inceleme gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile Kurum alacağının;

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 28.04.2016 tarihli kararının süresi içinde davacı Kurum ve davalılardan ... Elektrik Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, eksik inceleme gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile Kurum alacağının;

7.317,32 TL lik bölümünün 12.06.2012 onay tarihinden

2.707,46 TL lik bölümünün 28.11.2011 ödeme tarihinden

24,81 TL lik bölümünün 11.10.2009 sarf tarihinden

12,40 TL lik bölümünün 11.10.2009 sarf tarihinden

859,20 TL lik bölümünün 11.10.2009 sarf tarihinden

44,00 TL lik bölümünün 11.11.2009 sarf tarihinden

16,00 TL lik bölümünün 12.11.2009 sarf tarihinden

25,84 TL lik bölümünün 26.11.2009 sarf tarihinden

39,20 TL lik bölümünün 05.01.2010 sarf tarihinden

198,54 TL lik bölümünün 18.01.2010 sarf tarihinden

39,20 TL lik bölümünün 04.03.2010 sarf tarihinden

31,20 TL lik bölümünün 12.04.2010 sarf tarihinden

29,52 TL lik bölümünün 02.06.2011 sarf tarihinden

18,40 TL lik bölümünün 03.06.2011 sarf tarihinden

22,40 TL lik bölümünün 20.09.2011 sarf tarihinden

12,40 TL lik bölümünün 20.09.2011 sarf tarihinden

18,40 TL lik bölümünün 21.09.2011 sarf tarihinden

20,00 TL lik bölümünün 26.09.2011 sarf tarihinden

15,66 TL lik bölümünün 21.03.2012 sarf tarihinden

22,40 TL lik bölümünün 22.03.2012 sarf tarihinden

12,40 TL lik bölümünün 22.03.2012 sarf tarihinden

24,00 TL lik bölümünün 10.04.2012 sarf tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı alt işveren ... Elektrik Taahhüt İnşaat Ticaret Ltd. Şti. ve davalı asıl işveren Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) ile davalı 3. kişi ...’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6.402,66 TL'lik bölümünün 12.06.2012 onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı alt işveren ... Elektrik Taahhüt inşaat Ticaret Ltd. Şti. ile davalı asıl işveren Türkiye Elektrik Dağıtım A.ş. (TEDAŞ)’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde:

a. Davalının kusur oranına itiraz ettiklerini,

b. İtiraz edilen kusur oranı dikkate alınarak yapılan hesaplamanın da dolayısıyla hatalı olduğunu, beyan etmektedir.

2. Davalı TEDAŞ vekili temyiz dilekçesinde:

a. Tüm sorumluluğun AYEDAŞ’a ait olduğunu,

b. Mahkemenin hatalı değerlendirmede bulunduğunu,

c. Kabul anlamına gelmemekle birlikte hesaplamanın hatalı olduğunu, beyan etmektedir.

3.Davalı ... Elektrik Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde:

a.Davalı işçinin kusurundan kaynaklanan kaza nedeniyle kendilerine kusur yüklenemeyeceğini,

b.Hesap raporunu kabul etmediklerini, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

c. Kabul anlamına gelmemekle birlikte hesaplamanın hatalı olduğunu, beyan etmektedir.

3.Davalı ... Elektrik Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde:

a.Davalı işçinin kusurundan kaynaklanan kaza nedeniyle kendilerine kusur yüklenemeyeceğini,

b.Hesap raporunu kabul etmediklerini, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz eden davacı Kurum, davalılar ... Elektrik Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Fazla yatırılan harcın ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

18.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2965, Karar No: 2022/4725, Tarih: 10.03.2022

**7. Ceza Dairesi         2022/2965 E.  ,  2022/4725 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere, iade

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I-Gümrük İdaresinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Gümrük İdaresi'nin davaya katılma ve hükmü temyiz yetkisi bulunmadığından, Gümrük İdaresi vekilinin vaki temyiz talebinin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi gereğince REDDİNE,

II-Katılan ... vekilinin vekalet ücreti ile sınırlı temyiz talebi ile sanık müdafiinin mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Olay tutanağına göre terk edilmiş halde bulunan araçta 1420 karton kaçak sigara ele geçmesi şeklinde gerçekleşen olayda, nakil aracının sürücüsünün tespit edilemediği, aracın kayıt maliki ve araç kiralama şirketi sahibi Sanık ...'ın dosyaya ibraz ettiği kira sözleşmesine göre aracın ... tarafından kiralandığı, ancak imza yazı örnekleri üzerinde yapılan incelemeye göre kira sözleşmesinde yer alan imza ile ... isimli şahsın imzasının örtüşmediğinin tespit edildiği, kira sözleşmesinin ... adına sahte kimlik ve imza ile yapıldığı anlaşılmakla, sanık ...'ın aşamalarda değişmeyen savunmalarında suçlamaları kabul etmediği, olay tarihinde ...'da olduğu yönündeki beyanları gözetilerek, imza ve yazı örnekleri alınıp kira sözleşmesinde yer alan imza ve yazılar ile mukayese edilerek kira sözleşmesindeki imzanın sanığın eli ürünü olup olmadığının tespiti ile sanığın suç tarihinde kullandığı ... numaralı hattın görüşme ve sinyal bilgilerini içeren HTS kayıtları istenerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik araştırma ile mahkumiyetine karar verilmesi,

Kabule göre de;

1)Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre sanığın eyleminin 4733 sayılı Yasanın 8/4. maddesi kapsamında kaldığı, ancak suç tarihinden sonra 11/04/2013 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6455 sayılı Yasa ile 4733 sayılı Yasanın 8/4. maddesinin yürürlükten kaldırılarak atılı suça ilişkin düzenlemenin 5607 sayılı Yasanın 3/18. maddesi kapsamı içine alındığı ve halen yürürlükte bulunan 6545 sayılı Yasa ile değişik 3/18. maddesi ile de aynı düzenlemenin korunduğu cihetle,

1)Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre sanığın eyleminin 4733 sayılı Yasanın 8/4. maddesi kapsamında kaldığı, ancak suç tarihinden sonra 11/04/2013 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6455 sayılı Yasa ile 4733 sayılı Yasanın 8/4. maddesinin yürürlükten kaldırılarak atılı suça ilişkin düzenlemenin 5607 sayılı Yasanın 3/18. maddesi kapsamı içine alındığı ve halen yürürlükte bulunan 6545 sayılı Yasa ile değişik 3/18. maddesi ile de aynı düzenlemenin korunduğu cihetle,

Hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Yasanın 61. maddesi ile 5607 sayılı Yasanın 3/22. maddesine eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine 7242 sayılı Yasanın 62. maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesine eklenen fıkra uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği ve anılan madde uyarınca suça konu kaçak eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarındaki miktarın hüküm verilinceye kadar Devlet Hazinesine ödenmesi halinde verilecek cezada indirim uygulanacağının hüküm altına alındığı gözetilerek,

Suç tarihinde yürürlükte olan 4733 sayılı Yasa ile 6545 ve 7242 sayılı Yasalar ile değiştirilen 5607 sayılı Yasanın 3/18. maddesinin yollamasıyla 3/5, 3/10. maddeleri gereğince uygulama yapılması ve aynı Yasanın 3/22. ve 5/2. maddelerinin de uygulama şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilip somut olaya uygulanarak belirlenen sonuç cezalar karşılaştırılmak suretiyle sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri ile 5237 sayılı TCK'nun 7. maddesi ve 7242 sayılı Yasanın 63. maddesi ile 5607 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddenin 2. fıkrası gözetilerek sonucuna göre uygulama yapma görevinin de yerel mahkemeye ait bulunması zorunluluğu,

2)24.11.2015 tarihli 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, anılan maddenin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

3)Sanık hakkında özel belgede sahtecilik suçundan da dava açıldığı halde bu suç yönünden hüküm kurulmaması,

4)Suç tarihine göre suçtan zarar gören kendisini vekille temsil ettiren ... lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

5)Suç tarihine göre suçtan zarar görmeyen Gümrük İdaresi lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, katılan ... vekili ile sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10/03/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1322, Karar No: 2019/4537, Tarih: 12.06.2019

**16. Ceza Dairesi         2019/1322 E.  ,  2019/4537 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Anayasayı ihlal, Yasama organına karşı suç, Hükümete karşı suç, Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : 1-Sanıklar ..., ..., ...., ... ve ... hakkında; TCK'nın 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına ilişkin istinaf başvurularının esastan reddine,

2-Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında;

TCK'nın 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 62, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına ilişkin istinaf başvurularının esastan reddine,

3- Sanıklar hakkında; Anayasayı ihlal, Yasama organına karşı suç, Hükümete karşı suç ve Silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından, Yasama organına karşı suç, hükümete karşı suç ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından; karar verilmesine yer olmadığına dair karara ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle; temyiz edenin sıfatı bakımından 477 sayılı Kanun ile bazı Kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaki 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ... kurumuna yapılacak tüm atıfların Cumhurbaşkanlığı kurumuna yapılacağı göz önünde bulundurularak, yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi:

1-) Bir kısım sanıklar ve müdafilerinin duruşmalı inceleme istemlerinin, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesinde, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, savunmaya yeterli imkanın sağlanması ve bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

2-) Katılan ... vekillerinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Sanıklara müsnet suçların niteliği itibariyle suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmayan T.C. Milli Savunma Bakanlığının davaya katılmasına ilişkin verilen karar hukuki değerden yoksun olup hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden temyiz isteminin CMK 296/1. maddesi gereğince REDDİNE,

Sanık ... müdafiinin temyiz nedenlerini haiz temyiz dilekçesini süresinde vermiş olduğu görüldüğünden tebliğnamedeki temyiz isteminin reddi görüşüne iştirak edilmemiştir.

3-) Sanıklar ve müdafileri ile diğer katılan vekillerinin temyizine gelince;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları Dairenin 22.03.2019 tarih 2018/7103 Esas, 2019/1953 sayılı kararında açıklandığı üzere:

3-) Sanıklar ve müdafileri ile diğer katılan vekillerinin temyizine gelince;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları Dairenin 22.03.2019 tarih 2018/7103 Esas, 2019/1953 sayılı kararında açıklandığı üzere:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs etmeyi cezalandırmaktadır.

Bu suçla korunan hukuki değer, millet iradesine dayanan demokratik rejimdir (Prof. Dr. İ. Özgenç, Suç Örgütleri, 8. Bası, s. 224). Madde gerekçesinde de, siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan ilkeleri belirleyen kurallar bütünü olarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzen ve bu düzene egemen olan ilkeler olarak belirtilmiştir.

Maddede maddi unsur olarak "teşebbüs edenler" ibaresi kullanılmış olduğundan, Anayasanın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen üzerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edilmesi, cazalandırma için yeterlidir. Suç hem idare edenler hem de idare edilenler tarafından işlenebileceğinden teşebbüste aranılacak elverişlilik, suçun işleniş biçimi ve özellikle suçun bir tehlike suçu olduğu dikkate alınarak, kullanılan cebir veya tehdidin netice elde etmeye elverişli olup olmadığının hâkim tarafından takdir edilmesi gerekir.

Görüldüğü üzere, cebir ve şiddet bu suçun unsurunu oluşturmaktadır. Bu nedenle Anayasal düzenin değiştirilmesine yönelik teşebbüsün ancak cebir ve şiddet kullanılarak, yani bireylerin iradeleri zorlanmak suretiyle ifsat edilerek gerçekleştirilmesi gerekir. Kanunun aradığı cebrilikten maksadın fiziki/maddi cebir olduğu açıktır.

Tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Bu suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu hususun Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen suçun unsuru olmadığı kabul edilmektedir (Kangal s. 40; Hafızoğulları, TCK madde 302, s. 509; Yard. Doç. Namık Kemal Topçu, Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar, s. 75).