muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/610, Karar No: 2024/4860, Tarih: 10.06.2024

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı şirketin 13.06.1997 tarihli olağanüstü genel kurul ve 24.04.1998 ve 10.04.2000 tarihli olağan genel kurul kararlarının yokluk ve butlanla malul olduğunun tespiti, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6762 sayılı Kanun'un 386 ncı maddesi, 388 inci maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5802, Karar No: 2012/9510, Tarih: 18.12.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/5802 E.  ,  2012/9510 K.**

**"İçtihat Metni"**

1-Adına tescil hükmü kurulan davalı ... ile miras bırakanı ... ..., miras bırakan ... ... ölmüş ise varsa dava dışı mirasçılarının onaylı nüfus kayıt örnekleri ilgili Nüfus Müdürlüğü'nden getirtilerek kimlikleri bu yolla sağlıklı biçimde belirlenip ilgililer adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediğinin Kadastro Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup alınacak cevabi yazıların dosyaya konulması,

2-Dava konusu taşınmazlara komşu olan taşınmazların davalı oldukları mahkemenin 2007/144, 173 ve 186 Esas sayılı dava dosyalarının mahkemesinden getirtilerek dosya içine konulması, eksikliklerin bizzat mahkeme hakimi tarafından titizlikle incelenerek gereksiz yazışma ve yargılama giderlerine meydan verilmeksizin tümü ile yerine getirilmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine İADESİNE, 18.12.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8281, Karar No: 2012/29209, Tarih: 22.11.2012

**7. Ceza Dairesi         2010/8281 E.  ,  2012/29209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 1219 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne ve müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 22.11.2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

1219 sayılı yasanın 41.maddesinde 08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı yasanın 26.maddesi ile yapılan değişiklikten sonra adli para cezasının alt sınırının 5 gün karşılığı olduğu halde uygulamalı karşılaştırma yapılırken 5728 sayılı yasadan önceki halinde değişikliğe göre para cezası tayin edilirken asgari hadden tayin edilmesine rağmen sonraki değişikliğe göre ceza tayini sırasında gerekçe göstermeksizin teşdit kullanılarak hakimin takdir de hata yapması nedeniyle hükmün bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.

KARŞI OY

1219 sayılı kanunun 41. maddesindeki 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ve 1000 Tl den 3000 Tl'ye kadar ağır para cezası olan düzenleme 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı yasa ile sadece para cezası, 1000 güne kadar adli para cezası olarak değiştirilmiştir. Adli para cezasının alt sınırı 5 günden başlamaktadır.

TCK.nun 7/2. maddesine göre “Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.” hükmü gereği mahkeme hakimi her iki yasa maddesinin lehe değerlendirmesini yapmıştır. 1219 sayılı kanunun 5728 sayılı yasa değişik 41. maddesine göre gün para cezası takdir ederken TCK 62 madde uygulamasında “hak ve nesafet kuralları, sanığın şahsi ve ekonomik durumu, cezanın caydırılıcılığı, ceza aralığı ve suçun işleniş şekli nazara alınarak” gerekçesiyle adli para cezasını 60 gün olarak belirlemiş, bu cezada 1/6 oranında takdiri indirim ile 1000 Tl. adli para cezası sonucuna varılırken, 5728 sayılı yasa ile yapılan değişik öncesi 41 madde hükmüne göre TCK 62 madde uygulamasında “ceza aralığı ve suçun işlenmesindeki özellikler dikkate alınarak” şeklindeki gerekçe ile asgari hadden 1000 Tl. adli para cezası vermiş ve 1/6 oranında yapılan indirim ile sonuç para cezasını 833 Tl. olarak belirlemiştir. Bu miktarın ise TCK 7/2 maddesi gereğince sanığın lehine olduğuna karar vermiştir.

Mahkeme aynı yasa hükmünü değişikliği ile birlikte lehe yasa karşılaştırmasında TCK 62 maddedeki takdir hakkını iki yasa için farklı farklı ancak ortak değerlendirmeler yaparak kullanmıştır. Sanık ve eylem bakımından edinilen kanaat farklı olmasının mümkün olmaması karşısında, TCK 62 maddedeki teşdit veya alt hadden ceza tayini gerekçelerinin aynı olması gerekmektedir..

Zira 1219 sayılı yasadaki değişiklik TCK 62 madde uygulamasını değiştirmemektedir. Bu nedenle değişiklik öncesi para cezasının alt hadden, değişiklik sonrasında ise para cezasının teşdit kullanılarak tayin edilmesi TCK. 62 madde ve TCK. 7/2 madde hükümleri ile uyuşmamaktadır.

Açıklanan nedenler ile hükmün bozulması gerekirken sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2012/8143, Karar No: 2012/14108, Tarih: 27.06.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/8143 E.  ,  2012/14108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 27.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7983, Karar No: 2010/13692, Tarih: 30.11.2010

**11. Ceza Dairesi         2010/7983 E.  ,  2010/13692 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık, Karşılıksız çek keşide etmek

HÜKÜM : Beraat

I- Bankanın maddi varlıklarından olan çek yaprağının kullanılması suretiyle "dolandırıcılık" suçundan; 2007 tarih ve 2004/1652 E. 2004/1167 iddianame nolu "ek iddianame" ile açılan kamu davası nedeniyle şikayetçi vekili tarafından dosyaya sunulan, 10.04.2007 günlü duruşmada varlığı duruşma tutanağına geçen "müdahale" istemini havi dilekçe nazara alınarak; suçtan doğrudan doğruya zarar gören şikayetçinin "dolandırıcılık suçundan ek iddianame ile açılan kamu davasına da " katılmasına karar verilmesi yerine, yazılı şekilde "karar verilmesine yer olmadığına" hükmolunması,

II- Sanık hakkında, 17.05.2004 tarihli iddianame ile "Karşılıksız çek keşide etmek" suçundan açılan kamu davası yönünden ise;

Yargıtay C.G.K'nun 27.11.2007 gün ve 248-251 sayılı kararı ile uyum gösteren Genel Kurul ve Daire kararlarında açıklandığı üzere; istisnalar dışında dosyadaki deliller takdir edilerek beraat kararı verilebilmesi için mutlaka sanığın sorgusunun yapılması gerektiği, 30.3.2007 günlü sorgunun ise "ek iddianame ile açılan dolandırıcılık suçuna" ilişkin olduğu gözetilmeden yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, "dolandırıcılık suçu yönünden" şikayetçi vekilinin , "karşılıksz çek keside etmek suçu yönünden ise katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebeplerden dolayı CMUK'nun 312 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30.11.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/393, Karar No: 2021/360, Tarih: 08.07.2021

**Ceza Genel Kurulu         2019/393 E.  ,  2021/360 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 15. Ceza Dairesi

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda sanık ...'nun, TCK'nın 155/2, 43/1, 62, 52, 58/6 ve 63. maddeleri uyarınca 1 yıl 15 gün hapis ve 100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba ilişkin ... 8. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 24.10.2017 tarihli ve 774-906 sayılı hükmün sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesince 16.02.2018 tarih ve 1900-387 sayı ile mahkûmiyet hükmünün kaldırılmasına ve sanığın atılı suçtan beraatine karar verilmiş; bu hükme yönelik Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin reddine ilişkin 28.02.2018 tarihli ve 1900-387 sayılı ek kararın yine Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 15. Ceza Dairesince 25.10.2018 tarih ve 3543-7200 sayı ile;

"Güveni kötüye kullanma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, ... Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin ... 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.10.2017 tarih, 2015/774 E, 2017/906 K. sayılı hükmüne yönelik sanık tarafından istinaf yoluna gidilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesince mahkûmiyet hükmünün kaldırılarak sanığın beraatine 16.02.2018 gün, 2017/1900 E, 2018/387 K. sayı ile hükmedildiği, bu hükmün o yer Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edildiği, ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesince sanık hakkında 16.02.2018 tarihinde verilen beraat hükmüne yönelik Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından yasal süresi içerisinde yapılan temyiz talebine karşılık ilgili Ceza Dairesi tarafından verilen hükümlerin kesin olması nedeniyle temyiz isteminin reddine dair 28.02.2018 tarihli ek karar verilmiş ise de; Ceza Genel Kurulunun 20.03.2018 tarihli, 2018/38 E. - 2018/113 K. sayılı ilamında da belirttiği üzere; 5271 sayılı CMK'nın 286/2. maddesinde Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm ve kararlardan temyiz edilmeyecek olanların bentlerde sınırlı sayıda sayılmış olması karşısında, ilk derece mahkemesince verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen beraat hükümlerinin açıkça temyiz edilemeyeceğinin belirtilmemiş olması karşısında söz konusu dairece temyiz isteminin reddine ilişkin 28.02.2018 tarihli ek karar kaldırılarak yapılan incelemede;

Sanığın, katılanın sahibi olduğu şirkette şoför olarak çalıştığı, şoförlüğünü yaptığı şirkete ait.. plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı 05 RD ... plakalı yarı römorku kullandığı, 16.05.2015 tarihinde şoför olarak çalıştığı şirkete ait 1.233,10 TL parayı ....de faaliyet gösteren... Akaryakıt İnşaat Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti'den almasına rağmen söz konusu paranın sahibi olan çalıştığı şirkete teslim etmediği, 21.05.2015 tarihinde ise, çalıştığı şirkete ait 1.113,15 TL parayı ...'da faaliyet gösteren ...Yapı Dek. Turizm San. Tic. Ltd. Şti'den almasına rağmen söz konusu parayı şirkete teslim etmediği, yine 21.05.2015 tarihinde şirkete ait.... plakalı şoförlüğünü yaptığı çekici ile yarı romörk aracı terk ederek çalıştığı şirkete teslim etmediği, bu suretle hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği iddia edilen olayda;

Sanığın savunmasında şoförlüğünü yaptığı şirkette çalışırken tahsil ettiği tüm paraları şirkete teslim ettiğini beyan etmesi karşısında, sanığın... Akaryakıt İnşaat Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti. ve ...Yapı Dek. Turizm San. Tic. Ltd. Şti'den 1.233,10 TL ve 1.113,15 TL'lik şirkete ait nakliye bedellerini adı geçen şirketlerden teslim alıp almadığının tespiti amacıyla, ilgili şirket kayıtlarının getirtilmesi, sanığa belirtilen ödemelerin yapıldığına ilişkin makbuz ve dekont olup olmadığının araştırılması, bulunması hâlinde getirtilip incelenerek dosyaya konulması ile söz konusu şirket yetkililerinin tanık sıfatıyla dinlenerek suça konu nakliye bedellerini sanığa ödeyip ödemediklerinin sorulması, varsa bunlara ilişkin ödeme yahut alındı belgelerinin temin edilerek incelenmesi ile sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, katılan tarafın savunma hakkının kısıtlanmasına neden olacak şekilde eksik inceleme ile yazılı şekilde sanığın beraatine hükmedilmesi," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi ise 20.02.2019 tarih ve 3572-406 sayı ile bozma kararına direnerek önceki hüküm gibi sanığın beraatine karar vermiştir.

Direnme kararına konu bu hükmün de Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12.04.2019 tarihli ve 35157 sayılı "Onama" istekli tebliğnamesiyle dosya 6763 sayılı Kanun'un 36. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 307. maddesi uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 15. Ceza Dairesince 30.05.2019 tarih ve 4195-6671 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Bölge Adliye Mahkemesi arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar;

1- Sanık hakkında eksik araştırma ile karar verilip verilmediğinin,

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Bölge Adliye Mahkemesi arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar;

1- Sanık hakkında eksik araştırma ile karar verilip verilmediğinin,

2- Eksik araştırma ile karar verilmediği sonucuna ulaşılması hâlinde Bölge Adliye Mahkemesi kararından sonra yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca "uzlaştırma" işlemi yapılması gerekip gerekmediğinin,

Belirlenmesine ilişkin ise de, Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; aleyhe olan bozma kararına karşı sanığın beyanı alınmadan direnme kararı verilip verilemeyeceğinin ve direnme kararının yasal ve yeterli gerekçe içerip içermediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Bölge Adliye Mahkemesince, bozma sonrası yapılan yargılamada, sanığa tebliğe çıkartılan duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin 25.12.2018 tarihinde tebliğ edilemeden Mahkemesine iade edildiği, sanığın duruşmaya gelmemesi üzerine 20.02.2019 tarihli duruşma tutanağına "Sanığın dosyadaki mevcut adresine duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin çıkartıldığı, tanınmadığından iade edildiği"nin yazıldığı ve sanığın aleyhine olan bozma kararına karşı diyecekleri sorulmadan, bozmaya niçin uyulmadığı da açıklanmadan ilk hükümdeki gerekçenin sonuç bölümünün tekrarlanması suretiyle ve "Dairemizde sanık hakkında bozma öncesi verilen beraat kararının usul ve yasaya uygun olduğu yönünde vicdani kanaat hasıl olduğu," şeklindeki gerekçe ile önceki hükümde direnilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ön soruna ilişkin uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.

1- Aleyhe olan bozma kararına karşı sanığın beyanı alınmadan direnme kararı verilip verilemeyeceği;

1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken 326/2. maddesine göre, hükmün aleyhe bozulması hâlinde davaya yeniden bakacak mahkemece, sanıktan bozmaya karşı diyeceğinin sorulması zorunlu olup müdafinin dinlenilmesi ile yetinilemez. Aynı kurala 5271 sayılı CMK'nın 307/2. maddesinde de yer verilmiştir. Anılan bu kanun hükümleri uyarınca sanığa, bozmada belirtilen ve aleyhinde sonuç doğurabilecek olan hususlarda beyanda bulunma, kendisini savunma ve bu konudaki delillerini sunma imkânı tanınmalıdır. Bu düzenleme, savunma hakkının sınırlanamayacağı ilkesine dayandığından, uyulmasında zorunluluk bulunan emredici kurallardandır.

Bu zorunluluk beraat hükmünde direnilmesi hâlinde de geçerlidir. Zira Ceza Genel Kurulunca yapılacak inceleme sonucunda Özel Dairenin aleyhe bozması isabetli bulunup Yerel Mahkeme hükmünün bozulması mümkündür. 1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken 326/3. maddesine göre ısrar üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara uymak mecburidir. Bu durumda sanıktan aleyhe bozmaya karşı diyeceği sorulmadan beraat hükmünde direnilebileceğinin kabulü savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurabilecektir. Savunma hakkı, sanığın en önemli hakkı olup bu hakkın sınırlanması 1412 sayılı CMUK'nın 308/8. maddesi uyarınca mutlak bozma nedenidir. Nitekim Ceza Genel Kurulunun duraksamasız uygulamaları da ısrar edilen önceki hüküm beraat dahi olsa sanıktan aleyhe bozmaya karşı diyecekleri sorulmadan direnme kararı verilemeyeceği yönündedir.

Bu açıklamalar ışığında yapılan değerlendirmede;

Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün Özel Daire tarafından aleyhine bozulması nedeniyle bozmaya karşı sanığın beyanının alınması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devam olunarak yokluğunda direnme kararı verilmesi 1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken 326. maddesinin ikinci fıkrasına aykırıdır.

Bu itibarla, Bölge Adliye Mahkemesi direnme hükmünün, belirlenen bu usulü nedenden dolayı sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmedir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun, Yerel Mahkemece verilen beraat kararının bozulmasından sonra bozma kararına karşı sanığın diyecekleri sorulmadan direnme kararı verilemeyeceği yönündeki kararına aşağıda arz ve izah edilecek sebeplerle iştirak edilmemiştir.

Sanık hakkında Yerel Mahkemece verilen beraat kararının aleyhe bozulmasından sonra, bozmaya karşı diyecekleri sorulmadan, direnme kararı verilip verilemeyeceği hususunda Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğu ile aramızda uyuşmazlık doğmuştur.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle çağdaş hukuk sistemlerinin olmazsa olmazı olan ceza muhakemesi hukukunun amacı ve önemi açıklanarak; 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi delaletiyle hüküm tarihi itibarıyla hâlen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 223/son, 309 ve 326. maddeleri ile sonradan yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nın 193/2, 290 ve 307. maddelerinin, Anayasa'nın 141/4 ve AİHS'nin 6. maddesindeki adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından birisi olan davaların makul süre içerisinde bitirilmesi ilkesi ile irtibatlandırılması suretiyle sanığın en lehine olan kararın (Beraat) verilmesi hâlinde dahi sırf bozmaya karşı diyecekleri sorulmadığından bahisle hükmün bozulmasının yasal bir dayanağının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza usulü ya da günümüzün deyimi ile ceza muhakemesi hukuku, kişi için öylesine önemlidir ki dünyada ceza usulü kadar hiçbir şey insanları ilgilendirmez. Hatta ceza usulü kusurlu bulunan bir toplumda huzurdan söz edilemez. Ceza kanunlarına karşı gelmemek insanların elinde olan bir şey olmasına karşın, kimsenin haksız yere takibata uğramayacağından söz etmek olası değildir. Bu hukuk dalının özgürlükler için ne denli önem arz ettiğini Ferri'nin şu sözleri en güzel şekilde açıklamaktadır; 'Ceza kanunu suçluların, usul kanunu suçluluğu sabit oluncaya kadar masumların teminatıdır.'

Ceza muhakemesinin amacı yukarıda açıklandığı üzere maddi gerçeğin araştırılıp bulunmasıdır. Ancak bu yapılırken insanlık onuru, hukukun ve ceza muhakemesi hukukunun temel ilkeleri daima göz önünde bulundurulacaktır. Maddi gerçek, her ne pahasına olursa olsun, insan hakları ihlallerine yol açmadan araştırılıp bulunmalı, ... gerçekleştirilmeli ve hukuki barış sağlanmalıdır.

Ceza muhakemesi hukukunun amacı bu şekilde açıklandıktan sonra; şimdi konumuzu ilgilendiren ilgili hukuki düzenlemeleri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür.

Temyiz üzerine verilen bozma kararı sonrasında mahkemece yapılacak işlemleri düzenleyen 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi delaletiyle hüküm tarihi itibarıyla hâlen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 326. maddesinin 2. fıkrasında; sanık ya da müdahil ve vekillerine davetiye tebliğ olunamaması veya davetiye tebliğ olunmasına rağmen duruşmaya gelmemeleri nedeniyle bozmaya karşı beyanları tespit edilmemiş olsa dahi yargılamaya devam edilerek davanın gıyapta bitirilebileceği, ancak 'sanık hakkında verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha ağır ise herhalde dinlenilmesi gerektiği' belirtilmiştir. Yani kural, davetiyeye rağmen duruşmaya katılma olmasa da yargılamaya devamla karar verilebileceği, istisnası ise, verilecek ceza bozma konusu olan cezadan daha ağır ise sanığın mutlaka dinlenilmesi zorunluluğudur. Sonradan yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nın 307. maddesinin ikinci fıkrasında aynı hükme yer verilmiş, sanığın dinlenmesi zorunluluğu tıpkı 1412 sayılı CMUK'nın 326/2. maddesinde olduğu gibi verilecek cezanın bozmaya konu cezadan fazla olması hâline hasredilmiştir.