muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/230, Karar No: 2023/507, Tarih: 11.10.2023

Sanık ... mahkemede; olay gecesi bir ihale dosyasını götürmek üzere sanıklardan ...'ın villasına gittiğini, sanıklar ...’yı, ...’ı ya da ...'ı olay gecesi görmediğini, sanık ...'un kendisine kesinlikle “Şirkette bir silah var bu silahı ...'a ver.” şeklinde bir talimatı olmadığını, olay esnasında şirkette olduğunu, sanıklar ..., ... ve ...’nın iş başvurusu için şirkete geldiklerini, kendilerine başvuru formu verdiğini, sonra şirketin arka tarafında işleri olduğu için oraya geçtiğini, bir süre sonra silah sesi duyduğunu, korktuğu için dışarı çıkmadığını, sanık ...'un şirketten kucağında küçük kızı ile hızlıca çıktığını gördüğünü, kimin kime ateş ettiğini görmediğini, olaydan sonra sanık ...'un yönlendirmesi ile sanıklar ... ve ... ile görüşmediğini, sanık ...'ın kardeşi ...’ın kendisi aracılığı ile sanık ...'dan para istemediğini, olaydan önce iş yeri güvenlik kameralarının kapatıldığı ya da kimin kapattığı hususunu bilmediğini,

Sanık ... mahkemede; olay gecesi sanık ... ile birlikte sanık ...'ın villasına iki kez gittiğine ilişkin iddianın doğru olmadığını, o akşam sanık ...’ın alkollü bir şekilde yanına geldiğini, bu hâlde eve gidemeyeceğini, evin anahtarını şirkette unuttuğunu söylediğini, bu nedenle ... ile birlikte sanık ...'ın evinin bulunduğu TOKİ'ye birlikte gittiklerini, ...’ın şirketin anahtarını kendilerine vermediğini, “Birlikte gidip ...'ın anahtarını size vereyim.” dediğini, üçü birlikte şirkete gittiklerini, saatin kaç olduğunu hatırlamadığını, şirkete girdiklerini, sanık ...’ın anahtarını bulduğunu ve beş dakika bile içeride kalmadan şirketten geri çıktıklarını, daha sonra sanık ...'ı evine bıraktıklarını, kendilerinin de Gündüzbey'e geçtiklerini, şirkette başka kimseyi görmediklerini, kimseye silah vermediğini, bu işe aracılık etmediğini, o gece sanık ... ile görüşmediğini,

Sanık ... mahkemede; olay günü sanıklar ... ve ...’ın evine geldiklerini, saatin gece yarısı civarında olduğunu, kendisinden şirketin anahtarını istediklerini, sanık ...'ın evinin anahtarının şirkette kaldığını söylediklerini, ...'ın çok sarhoş olduğunu görünce şirketin anahtarını vermek istemediğini, bu ikisiyle birlikte şirkete gittiklerini, sanık ...’ın anahtarı aldığını, yaklaşık beş dakika içinde şirketten ayrıldıklarını, sanıklar ... ve ...’nin kendisini evine bıraktıklarını, diğer olaylarla ilgili bilgi sahibi olmadığını, şirkete vardıklarında şirkette başka kimsenin olmadığını, katılan ...'nin ısrarla kendisini arayıp sanık ... ile görüşmek istediği yönündeki iddiaların doğru olmadığını, mağdur ...'un silahla yaralanması ile ilgili olarak sanık ... ile birlikte katılan ... ve maktul ...'le görüşüp onlara 10.000 TL verdiği iddiasının da doğru olmadığını, kendisinin sanık ...'un şirketinde çalışmadığını, ... isimli şirkette çalıştığını, sanık ...'un hiçbir işini yapmaya yetkili olmadığını, hiçbir işini de takip etmediğini, çalıştığı şirket ile sanık ...’un şirketinin aynı binada olduğunu, biri binanın zemininde iken, diğerinin üst katta ofis şeklinde olduğunu, girişlerinin de farklı olduğunu,

Sanıklar ..., ... ve ... mahkemede benzer şekilde; sabıkalı olduklarını, sigortalı bir işe girmek için olayın meydana geldiği iş yerine iş başvurusu için gittiklerini, sanıklardan ...’ın kendilerini maktul ... ve katılan ...’yi öldürmek için azmettirmediğini,

Sanık ... Mahkemede; ...'un yaralanması için kimseyi azmettirmediğini, bu konuyla ilgili olarak katılan ... ile görüşüp para karşılığı ona bu işi yaptırmadığını, ...'in öldürülmesi ve ...'nin yaralanması olayıyla ilgili olarak ise her iki kişiyi de tanımadığını, bu kişilere borcu bulunmadığını, olay günü iş yerinde silah seslerini ve bağrışmaları duyunca yanında bulunan kızını alarak şirketten ayrıldığını, kimin kime ateş ettiğini görmediğini, diğer sanıkların olay yerinde olup olmadığını bilmediğini, olaydan sonra maktul ...'in baş ucuna gelip ona küfrederek “Bunu mu istiyordun?” şeklinde bir şey demediğini, katılan ...'a küfrederek diğer sanıklara onu öldürmeleri yönünde talimat vermediğini, sanık ...'nın olay gecesi villasına birden fazla gelip orada sanıklar ...ve ... ile görüştüğü, şirketteki silahın sanık ...’a verilmesi şeklinde talimat verdiğine ilişkin iddialarını kabul etmediğini, sanık ...’ın kendisinin çalışanı olmadığını, aralarında herhangi bir husumet bulunmadığını, kendisini neden bu şekilde itham ettiğini bilmediğini, sanık ...’ın yaralı şekilde yatan maktul ...'in başına eğilerek “Ne oldu Bozo nasılmış?” şeklinde söz söylediğine ilişkin beyanlarını da kabul etmediğini, yanında kızı olduğu için yaralı ...'in yanına gitme imkânının bulunmadığını, suçsuz olduğunu,

Savunmuşlardır.

Ceza Genel Kurulu Başkanınca yeniden belirlendiği şekliyle uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

Savunmuşlardır.

Ceza Genel Kurulu Başkanınca yeniden belirlendiği şekliyle uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

1- Sanıklardan ...'nın, Kaçakçılık ve Organize Suçlar Şube Müdürlüğünce alınan ifadesinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 148. maddesinin 5. fıkrası hükmüne aykırılık oluşturup oluşturmadığı;

GEREKÇE

A- İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "İfade alma ve sorguda yasak usuller" başlıklı 148. maddenin 5. fıkrası;

"Şüphelinin aynı olayla ilgili olarak yeniden ifadesinin alınması ihtiyacı ortaya çıktığında, bu işlem ancak Cumhuriyet savcısı tarafından yapılabilir." hükmünü içermektedir.

Maddenin beşinci fıkrası, kolluk bakımından bir yeniden ifade alma yasağı içermektedir. Aslında soruşturma ve kovuşturma evrelerinde şüpheli veya sanığın her bir yetkili makam tarafından birden fazla kez ifadesinin alınması veya sorgulanması mümkündür. Ancak beşinci fıkra bu imkânı kolluk bakımından kabul etmemiştir. Bu hüküm Cumhuriyet savcısının en başından itibaren soruşturmaya hâkim olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu hükmün yeniden yakalama ve gözaltına alma yasağı ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Burada yasaklanan, aynı gözaltı süresinde şüphelinin kolluk tarafından birden fazla bilgisine başvurulması değil, gözaltı sona erdikten sonra yeniden yakalanarak ifadesinin alınmasıdır. (Cumhur Şahin, ... Göktürk, Ceza Muhakemesi Hukuku, Seçkin Yayınları, 10. bası, Ankara, 2019, sayfa 172.). Şüphelinin aynı olayla ilgili olarak yeniden ifadesinin alınması ihtiyacı ortaya çıktığında, bu işlemin ancak Cumhuriyet savcısı tarafından yapılabilmesi, Türk Hukukuna özgü bir düzenlemedir. (Feridun Yenisey, Ayşe Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, Seçkin Yayınları, 5. bası, Ankara, 2017, sayfa 641.). Kolluk, savcı talimatı olsa bile aynı olayla ilgili aynı şüpheliyi ikinci kez dinleyemez. Düzenlemeye aykırı davranmanın yaptırımı kanunda gösterilmemiştir. Kolluk yetkisiz işlem yaptığı için, hukukun genel ilkelerinden hareketle yaptırımın yokluk olduğu söylenebilir. (... Yaşar, Ceza Muhakemesi Kanunu, Seçkin Yayınları, 9. bası, Ankara, 2020, sayfa 1399.).

B. Uyuşmazlığa İlişkin Hukuki Nitelendirme

B. Uyuşmazlığa İlişkin Hukuki Nitelendirme

Sanık ...'nın ...'in öldürülmesi ve katılan ...'nin yaralanması olayına ilişkin olarak Malatya Cumhuriyet Başsavcılığınca 2017/16863 soruşturma numarasıyla yürütülen soruşturma kapsamında 05.09.2017 tarihinde Cinayet Büro Amirliğinde müdafii huzurunda; Malatya Cumhuriyet Başsavcılığınca 2017/18731 ve 2018/17328 numaralarıyla yürütülen soruşturmalar kapsamında ihaleye fesat karıştırma, suç örgütü kurma, suç örgütüne üye olma suçları ile suç örgütü kapsamında işlenen kasten öldürme ve kasten yaralama suçlarını da kapsayan olaylarla ilgili olarak ise 10.11.2017 tarihinde Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünde müdafii huzurunda ifadelerinin alındığı; sanığın 10.11.2017 tarihinde Malatya 1. Sulh Ceza Hâkimliğindeki sorgusunda kollukça alınan 10.11.2017 tarihli ifadesinin doğru olduğunu ve aynen tekrar ettiğini belirttiği, ayrıca kollukça alınan bu iki ayrı ifadenin Kanun'un belirttiği şekilde aynı olaya ilişkin olmadıkları, farklı soruşturmalar kapsamında alınan farklı suçlamalara dair ifadeler olduğu anlaşıldığından, sanık ...'nın, Kaçakçılık ve Organize Suçlar Şube Müdürlüğünce alınan 10.11.2017 tarihli ifadesinin CMK'nın 148. maddesinin 5. fıkrası hükmüne aykırılık oluşturmadığı kabul edilmelidir.

Bu uyuşmazlık yönünden çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Başkanı; "Birinci uyuşmazlık bakımından; sanık ...’nın soruşturma aşamasında şüpheli olarak kolluk tarafından ikinci kez ifadesinin alınmasının CMK 148/5 maddesi kapsamında yasak delil niteliğinde olup olmadığı değerlendirme konusudur. Bilindiği üzere CMK 148/5. fıkrasında “şüphelinin aynı olayla ilgili olarak yeniden ifadesinin alınması ihtiyacı ortaya çıktığında bu işlem ancak Cumhuriyet Savcısı tarafından yapılabilir” düzenlenmesine yer verilmiştir. Yerel mahkeme; sanık hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, ihaleye fesat karıştırma ve edimin ifasına fesat karıştırma suçlarından soruşturma yürütüldüğü, bu soruşturmalar nedeniyle müdafii eşliğinde ifadesi alınırken dava konusu olay hakkında ki ayrıntılı beyanın diğer delillerle de doğrulanmış olması nedeniyle CMK’nın 148/5 maddesine aykırılık oluşturmadığı yönünde değerlendirme yapmıştır.

Özel Daire de ikinci kez alınan ifadeyi hukuka uygun kabul ederek hükme esas almıştır.

Özel Daire de ikinci kez alınan ifadeyi hukuka uygun kabul ederek hükme esas almıştır.

İstikrar kazanmış yargı kararlarında vurgulandığı ve öğretide de ifade edildiği üzere, ceza muhakemesinin amacı usul kurallarının öngördüğü ilkeler çerçevesinde maddi gerçeğe erişmektir. Maddi gerçeğe ulaşılmasında kullanılan araç delillerdir. Anayasanın 38/6. maddesine göre “Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez” Anayasal hükme paralel şekilde; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Delilleri takdir yetkisi" başlıklı 217. maddesinin ikinci fıkrasındaki; "Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir" şeklindeki hükümle, ceza muhakemesinde kullanılacak delillerin hukuka uygun bir şekilde elde edilmesi gerektiği açıkça belirtilmiş ve "delillerin serbestliği" ilkesine de vurgu yapılmıştır. Buna göre bütün deliller hukuka uygun olarak elde edilmeli ve değerlendirilmelidir.

Maddi vakıanın ispatında vicdani kanaat Anayasa ve Yasalara uygun olarak elde edilen delillerin değerlendirilmesi sonucunda tecelli edecektir.

Ceza muhakemesinde bir hususun hangi delille ispat olunacağı konusunda sınırlama bulunmayıp, yargılamayı yapan hâkim, hukuka uygun şekilde elde edilen delilleri kullanmak suretiyle, sanığın aleyhine olduğu kadar lehine delilleri de araştırıp değerlendirerek, her türlü şüpheden arınmış bir neticeye ulaşmalıdır. Dolayısıyla yargılamaya konu olayın açıklığa kavuşturulması ve maddi gerçeğin bulunabilmesi için ispat amacıyla kullanılan her araç delil olarak kabul edilmiştir. Ancak maddi gerçek, her ne pahasına olursa olsun değil, hukuk kuralları içerisinde, şüpheli ve sanığın hakları korunarak araştırılmalıdır.

Kolluktaki ifade alma yöntemi konunun aydınlatılması bakımından önem arz etmektedir.

Şüphelinin kolluk görevlileri veya Cumhuriyet Savcısı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesi, "ifade alma" olarak tanımlanmıştır. (CMK 2-1g md).

CMK 161'inci maddesine göre, ifade alma işlemi bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından yapılabileceği gibi; Cumhuriyet savcısının talimatıyla kolluk görevlileri tarafından da yapılabilir. Cumhuriyet savcısının talimatı olmaksızın kolluk görevlileri tarafından yapılan ve uygulamada "bilgi alma" şeklinde tutanağa bağlanan işlem 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 15'inci maddesi gereğince "Polis; yaptığı tahkikat esnasında ifadelerine müracaat lazım gelen kimseleri çağırır ve kendilerine lüzumlu olan şeyleri sorar" hükmüne dayanmaktadır.

İfade alma sırasında CMK'nun 148.maddesinde öngörülen sınırlayıcı kurallara uyulması yasanın emredici hükmüdür. Bu yasaklar; şüpheliye kötü davranma, işkence, ilaç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehditte bulunma, bazı araçları kullanma ve kanuna aykırı yarar vaat etme olarak sayılmıştır. Ayrıca 1412 sayılı CMUK’da yer almayan “aynı suçlamaya ilişkin kolluğun ikinci kez ifade alması” hâli, bu yasaklar kapsamında gösterilmiştir.

İfade alma sırasında CMK'nun 148.maddesinde öngörülen sınırlayıcı kurallara uyulması yasanın emredici hükmüdür. Bu yasaklar; şüpheliye kötü davranma, işkence, ilaç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehditte bulunma, bazı araçları kullanma ve kanuna aykırı yarar vaat etme olarak sayılmıştır. Ayrıca 1412 sayılı CMUK’da yer almayan “aynı suçlamaya ilişkin kolluğun ikinci kez ifade alması” hâli, bu yasaklar kapsamında gösterilmiştir.

Şüpheli veya sanık olay hakkında doğrudan doğruya bilgi sahibi olan tek kişidir. Bir çok suçta mağdurun olaya ilişkin doğrudan doğruya bilgisi bulunamaz. Bu nedenle şüpheli veya sanık beyanı, olayın aydınlatılması bakımından son derece önemlidir. İfade alma genel bir tanımla, ifade alanın şüphelinin karşısına resmi bir sıfatla çıkmasını ve ondan bilgiyi istemesini ifade eder. Ceza muhakemesinde yapılan en önemli işlemlerden olan ifade almanın amacı muhakemenin amacıyla aynı doğrultudadır. Yani ifadeyi almada da, maddi gerçeği bulmak için, resmi makamlarca soru sorulması, bilgi toplanması, şüpheli açısından ise savunma söz konusudur.

Uyuşmazlık konusuyla ilgisi bakımından hangi hallerin ifade kapsamında olduğu ayrıca değerlendirildiğinde; Öğretideki görüşlere göre:

Kolluk, suçu öğrenir öğrenmez araştırmalara başlar. Suç şüphesinin belirli bir kişiyi göstermediği aşamada etraftakilere rastgele soru sorabilir. Henüz suç şüphesi altında olmayan kişilerin verdikleri bilgiler ifade alma ya da sorgu olarak değerlendirilemez (Centel/Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, 11. Bası, İstanbul 2014, Sayfa:215; Ünver Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku, C. I-II, Ankara 2013, C:2, Sayfa :107, 111; Gedik Topaloğlu, Ceza Muhakemesinde İspat ve Şüphenin Sanık Lehine Yorumlanması, Ankara 2014, Sayfa:49.).

Ancak, kolluğun belirli kimseler üzerinde şüphenin somutlaşmasını takiben bu kimselere soru sorması artık ifade almadır ve ifade alma usulüne tabi olmalıdır (Ünver/Hakeri C:2, Sayfa:107.).

Şüpheliye, kendisine yüklenen isnat bildirilmeksizin ve hakları hatırlatılmaksızın yapılan "öngörüşme", "dostane sohbet" ya da "ifade öncesi mülakat" gibi yöntemlerle alınan beyanlarda "ifade alma" ve dolayısıyla da delil olarak kabul edilemez (Fatih Birtek, Ceza Muhakemesinde Delil ve İspat, 2. Baskı, Sayfa:82.).

Şüphelinin kendiliğinden yaptığı açıklamalar ve kolluğun soruşturmaya ilişkin bilgi toplama faaliyeti kapsamında kolluğa verilen cevaplar delil olarak kabul edilebilecektir (Centel, Zafer, Sayfa:216; Gedik Topaloğlu, Sayfa:49.).

Kendisine suç isnadı yapılmamış bir kimsenin tanık olarak dinlenmesine ve bu beyanı duruşmada okunarak delil olarak kabul edilmesinde hukuki engel bulunmamaktadır (Feyzioğlu, Tanıklık Sayfa:49-50.).

Şüphelinin kendiliğinden yaptığı açıklamalar ve kolluğun soruşturmaya ilişkin bilgi toplama faaliyeti kapsamında kolluğa verilen cevaplar delil olarak kabul edilebilecektir (Centel, Zafer, Sayfa:216; Gedik Topaloğlu, Sayfa:49.).

Kendisine suç isnadı yapılmamış bir kimsenin tanık olarak dinlenmesine ve bu beyanı duruşmada okunarak delil olarak kabul edilmesinde hukuki engel bulunmamaktadır (Feyzioğlu, Tanıklık Sayfa:49-50.).

O hâlde ani olarak yapılan açıklamalar ve bilgi toplama esnasında elde edilen bilgiler, henüz kimin şüpheli olduğu bilinmediğinden, ifade ... bunlar için ifade almaya özgü kurallara uyulması gerekmez. Bu arada, ileride şüpheli/sanık olabilecek kişilere de bu yolla soru sorulmuş veya o kendiliğinden açıklama yapmış olabilir. Ani açıklamalar ve bilgi toplama kapsamında kolluğun sorduğu sorulara verilen cevaplar, ifade alma usulüne uyulmamış olmasına rağmen kovuşturma evresinde değerlendirmeye alınır (Centel, Zafer, Sayfa:242-245.).

Şüpheli veya sanığın kendisine isnat olunan maddi vakıayı-olguyu ve bu vakıadan doğan ceza sorumluluğunu üstlenmesi "ikrar" olarak tanımlanmaktadır. İkrar bir emare olmayıp doğrudan doğruya delildir (Gedik, Topaloğlu Sayfa:41; Ünver Hakeri, C:2, Sayfa:116.).

Vakıanın bütününü kapsayan ikrarın tam ikrar olarak adlandırıldığı, hukukumuzda ikrarın bölünmezliği prensibi bulunmadığı için, kısmi ikrarda hakim tarafından delil olarak takdir edilebilir (Erem, Faruk, Ceza Usulü Hukuku, Genişletilmiş Beşinci Bası, Ankara 1978, Sayfa: 404; Selçuk, Kanıtların Toplanmasında Yasallık, Sayfa:57.).

İkrarın delil olarak kabul edilebilmesi için, akli melekeleri yerinde olan şüpheli veya sanık tarafından, Cumhuriyet savcısı veya hakim huzurunda, tesadüfen değil doğrudan doğruya hususen ve maddi veya manevi cebir altında olmadan, kendiliğinden, ispatı zorunlu hususlarda ilgili olacak ve karışıklığa mahal vermeyecek bir şekilde yapılmış olması ve daha sonradan geri alınmamış bulunması gerekmektedir (Erem, Ceza Usul Hukuku, Sayfa:402; Centel, Zafer Sayfa:222; Bıçak, Suç Muhakemesi Hukuku, Sayfa:437.).

Yargıtayın istikrarlı uygulamasına göre de; "vicdani delil sisteminin geçerli olduğu Ceza Muhakemesi Hukukumuzda, özgür iradeye dayalı olan ikrarın da, dosyada varlığını koruyan diğer tüm deliller gibi hakim tarafından serbestçe taktir edilip değerlendirilmesi gerekecektir. bir kimsenin, hangi saikle olursa olsun suçlu olmadığı halde kendisine suçlu sayılması veya bir başkasının suçunu kabullenmesi mümkündür. Bu durumda ikrarın hangi aşamada gerçekleştiği, özgür iradeye dayalı olup olmadığı, ikrarda bulunanın beyanının ciddiyetini ve doğacak sonuçları bilip bilmediği, ikrarın başka delillerle desteklenip desteklenmediği, hayatın olağan akışına uygun olup olmadığı, şüpheden arınmışlığını ve güvenirliğini zayıflatacak biçimde ikrardan dönülüp dönülmediği gibi hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle,somut olaydaki ikrarın değeri ortaya konulmalı ve ispat sorunu bu şekilde çözümlenmelidir." (Yargıtay CGK 29.11.2005 tarih, Esas 2005/7-144, Karar 2005/150; 26.03.2013 tarih, Esas 2012/10-1319, Karar 2013/98.).

Bu açıklamalar ve doktrindeki görüşler doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde;

Somut bir suç şüphesi altındaki kişiye kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısı tarafından eylem ile ilgili soru yönetildiği andan itibaren ifade alma işlemi başlamış olacağından yasal haklarının hatırlatılması ve CMK 148. maddeki yasaklara riayet edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda bir başka suçlama nedeniyle kolluk tarafından ifadesine başvurulduğu sırada önceki suçlama ile ilgili kollukta tekrar dinlenmesinin hukuka uygunluğu değerlendirildiğinde;

Şüpheli ya da sanığın kolluğa müracaat ederek kendiliğinden beyanda bulunması hâlinin ifade kapsamında kabul edilmediğinden yasak sorgu kuralının geçerliliği söz konusu olmayacak ise de; bir başka suçlama ile ifade vermesi için çağrılması nedeniyle gönüllü başvurunun gerçekleştiğinden söz edilemeyecektir. Sanığın ikinci ifadesinin özgür iradesine dayalı olmadığına ilişkin savunmasının aksi ispat edilmiş değildir. Diğer taraftan ikinci ifadeye konu suçlama kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlandığından, soruşturmaya başlama işlemindeki gereklilikte şüpheyle karşılanmalıdır. CMK 148/5 maddede öngörülen yasaklar yoruma yer vermeyecek kadar açıklıktadır. Kanuna aykırı yöntemle tespit edilen ve aşamalarda sanık tarafından reddedilen ifadeye hukuki değer izafe etmeye yasal olanak bulunmadığından, maddi olayın tesbitinde ikrara yönelik bu delilin değerlendirme dışı bırakılmasında zorunluluk bulunmaktadır." düşüncesiyle,

Bu uyuşmazlık yönünden çoğunluk görüşüne katılmayan dört Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanıklardan ...'nın hükme de dayanak yapılan 10.11.2017 tarihinde Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce alınan ifadesinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'un 148. maddenin 5. fıkrasına aykırılık oluşturduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

Bu uyuşmazlık yönünden çoğunluk görüşüne katılmayan dört Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanıklardan ...'nın hükme de dayanak yapılan 10.11.2017 tarihinde Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce alınan ifadesinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'un 148. maddenin 5. fıkrasına aykırılık oluşturduğu düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

2- Sanıklar hakkında verilen mahkûmiyet hükümlerinin Anayasa'nın 141 ve CMK'nın 34, 230 ve 232. maddelerinde öngörülen şekilde yasal ve yeterli gerekçe içerip içermediği;

İncelenen dosya kapsamından;

Yerel Mahkemece sanıklar hakkında yürütülen yargılama sonucunda, 04.10.2019 tarihli ve 275-377 sayılı hükümler kurulmuş, hükümlerde iddia ve savunmada ileri sürülen görüşlere, hükme esas alınan delillere, ulaşılan kanaata, sanıkların suç oluşturduğu sabit görülen fiilleri ve bunların nitelendirilmesine yer verildiği, istemleri de dikkate alarak Türk Ceza Kanunu'nun 61 ve 62. maddelerinde belirlenen sıra ve esaslara göre cezalarının belirlendiği anlaşılmıştır.

GEREKÇE

A- İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması" başlıklı 141. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır." şeklinde düzenlenmiştir.

CMK'nın "Kararların gerekçeli olması" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında; "Hâkim ve mahkemelerin her türlü kararı, karşı oy dahil, gerekçeli olarak yazılır. Gerekçenin yazımında 230. madde göz önünde bulundurulur. Kararların örneklerinde karşı oylar da gösterilir.”,

"Hükmün gerekçesinde gösterilmesi gereken hususlar" başlıklı 230. maddesinde de;

"(1) Mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde aşağıdaki hususlar gösterilir:

a) İddia ve savunmada ileri sürülen görüşler.

b) Delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi.

c) Ulaşılan kanaat, sanığın suç oluşturduğu sabit görülen fiili ve bunun nitelendirilmesi; bu hususta ileri sürülen istemleri de dikkate alarak, Türk Ceza Kanunu'nun 61 ve 62. maddelerinde belirlenen sıra ve esaslara göre cezanın belirlenmesi; yine aynı Kanun'un 53 ve devamı maddelerine göre, cezaya mahkûmiyet yerine veya cezanın yanı sıra uygulanacak güvenlik tedbirinin belirlenmesi.

d) Cezanın ertelenmesine, hapis cezasının adlî para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilmesine veya ek güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına veya bu hususlara ilişkin istemlerin kabul veya reddine ait dayanaklar.

(2) Beraat hükmünün gerekçesinde, 223. maddenin ikinci fıkrasında belirtilen hâllerden hangisine dayanıldığının gösterilmesi gerekir.

(3) Ceza verilmesine yer olmadığına dair kararın gerekçesinde, 223. maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen hâllerden hangisine dayanıldığının gösterilmesi gerekir.