muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/9918, Karar No: 2023/11575, Tarih: 21.11.2023

Mahkemece, 2829 sayılı Kanun kapsamında hizmetleri birleştirilen ve 506 sayılı Kanun kapsamında tahsis koşulları uyuşmazlık konusu olan, davacının 5434 sayılı Kanun’un 32 nci vd. maddeleri hükümlerince hak kazandığı “fiili hizmet zammının” tahsis koşullarından olan yaş haddinden indirilmesine ilişkin kabul, 506 sayılı Kanun’un Ek 39 uncu maddesi karşısında yerinde ise de, 5434 sayılı Kanun’da yer alan “fiili hizmet zammının”, iştirakçilerin görev yaptıkları süreler boyunca ve tam kesenek vermek suretiyle geçirdiği sürelere ilişkin olarak yapılan ek bir zam niteliğinde olduğu ve fiili hizmet süresine eklenmesi gerektiği, buna göre eklenen bu hizmetin, iştirakçilerin fiili hizmet süresini, emeklilik ikramiye miktarını ve emekli aylığı bağlama oranını artırdığı ve yaş haddinden de 8 yıla kadar indirim sağladığı, 5434 sayılı Kanun’un 11 inci kısmında 35 vd. maddelerinde ayrıca düzenlenmiş olan “itibari hizmet” sürelerinin de, istekle emekliye ayrılmak için gerekli olan, kadınlarda 20, erkeklerde 25 hizmet yılının hesabı ve emekli ikramiyesinin hesaplanmasında bu sürenin dikkate alınmayacağı, ancak keseneklerin iadesinde, toptan ödeme yapılmasında ödenecek paranın ve aylık bağlanmasına hak kazanılması halinde bağlanacak aylığın oranının artmasına etki ettiği dikkate alınarak, 5434 sayılı Kanun’un 32 nci vd. maddelerinde düzenlenmiş “fiili hizmet zammının”, 506 sayılı Kanun’daki ve içtihadı birleştirme kararı gereğince sadece sigortalılık süresine eklenmesi gereken “itibari hizmet” süresinden farklı bir kavram olduğu açıkça anlaşılmakta olduğundan, bu sürenin 506 sayılı Kanun kapsamında tahsise esas sigortalılığın başlangıç tarihinden geriye çekilmesi mümkün değildir. Başka bir deyişle, 5434 sayılı Kanun kapsamında hak kazanılan “fiili hizmet zammının” kişilerin fiili hizmetine eklenmesi gerektiği söylenebilir ise de, birleşen hizmetler sonrasında, 506 sayılı Kanun’un 60 ıncı ve geçici 81 inci maddesindeki yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin koşullar bakımından uygulama yapılırken, sigortalılık süresi yönünden, kişinin sigortalılık başlangıç tarihiden geriye doğru ekleme yapılması ile sigortalılık başlangıç tarihinin geriye çekilmesi suretiyle, ek bir sigortalılık süresine veya başkaca bir uygulama yapılmasına imkân vermediği hususu dikkate alınmalı ve buna göre tahsis koşulları yeniden irdelenmeli, sonucuna göre bir karar verilmelidir." denilerek karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davacının 23.05.2002 tarihinden önceki toplam hizmet süresinin 4 yıl askeri öğrencilik (1440 gün) ve muvazzaf subaylık süresi (2048 gün) olmak üzere 3488 gün (9 yıl 8 ay 8 gün) olduğu, 506 sayılı Kanun'un Geçici 81'inci maddesinin B-(j) bendine göre 25 yıl sigortalılık süresi, 53 yaş ve 5600 prim gün sayısıyla yaşlılık aylığına hak kazanacağı, somut olayda talep tarihi itibariyle sigortalılık süresi ve prim gün sayısı koşulunu sağladığı, davacının 53 yaşını 28.06.2026 tarihinde ikmal ettiği, bu tarihin 506 sayılı Kanun’un Ek 39 uncu maddesi gereğince 3 yıl 9 ay 23 gün fiili hizmet zammı kadar geriye çekilmesi halinde aylığa 05.09.2022 tarihinde hak kazanacaktır. Davacının tahsis talep tarihinde ve dava tarihinde aylığa hak kazanamadığı belirgindir. Dava, 12.06.2018 günü açılmış ve hüküm de 15.10.2019 günü verilmiş olduğuna göre, karar tarihinden sonraki bir tarih için ileriye dönük biçimde davacının yaşlılık aylığına hak kazanacağına dair karar verilmesi de mümkün değildir.

Bu nedenlerle, davacının fiili hizmet zammı süresinin tamamının yaş haddinden indirilmesi istemi yerinde ise de diğer talepleri hukuka uygun bulunmadığından, davanın kısmen kabulü ile davacının fiili hizmet zammı süresinin tamamının 506 sayılı Kanun’un Ek 39 uncu maddesi gereğince geçici 81 inci madde de belirtilen yaş haddinden indirilmesi gerektiğinin tespitine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili ile davalı ... Kurumu Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; kendisi hakkında bozma öncesi verilen kararın yerinde olduğunu, davasının tüm talepleri gibi kabulü gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı temyiz dilekçesinde; davacı hakkında Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, esasen Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu belirterek, kararın bozulmasını, istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Uyuşmazlık, 5434 sayılı Kanun’un 32 nci vd. maddeleri hükümlerince hak kazanılan fiili hizmet zammının hizmet birleştirilmesi ve tahsis aşamasında nasıl dikkate alınması gerektiği ile bu sürenin 2829 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereğince uygulanması gereken 506 sayılı Kanun kapsamındaki tahsis işlemlerinde sigortalılık başlangıç tarihinden geriye gidilmek suretiyle sigortalılık süresine eklenip eklenmeyeceği ve bu süre üzerinden belirlenecek yaş haddinden de düşülüp düşülemeyeceği hususundadır.

2. İlgili Hukuk

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortaları ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 1 inci maddesi ile 2829 sayılı Kanun’un 8 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8577, Karar No: 2018/140, Tarih: 22.01.2018

**23. Hukuk Dairesi         2015/8577 E.  ,  2018/140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen sıra cetveline itiraz davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 25.11.2014 gün ve 2014/1825 Esas, 2014/7542 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, ... 14. İcra Müdürlüğü'nün 2009/17677 E. sayılı takip dosyasında hazırlanan 17.09.2012 tarihli sıra cetvelinde ilk sırada pay ayrılan davalının hacizlerinin, sıra cetveline konu taşınmazların iki yıl içerisinde satışının istenmemesi nedeniyle düştüğünü, ayrıca takibe konu bonoların da esasen kredi sözleşmesinin teminatı olarak tanzim edildiğinden kambiyo senedi vasfını taşımadığını, davalı alacağını haricen borçludan tahsil ettiğinden bir alacağı da kalmadığını, bu nedenle davalıya pay ayrılmasının yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin borçludan bir tahsilat yapmadığını, yasal süresi içerisinde mahcuzların satışını talep ederek satış avansını da yatırdıklarından hacizlerinin düşmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine, Dairemizin 25.11.2014 tarih ve 2014/1825 E., 2014/7542 K. sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 17,20 TL harç ve takdiren 315,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 22.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3503, Karar No: 2014/22077, Tarih: 25.12.2014

**7. Ceza Dairesi         2014/3503 E.  ,  2014/22077 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2012/65896

MAHKEMESİ : Van 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 24/06/2011

NUMARASI : 2009/642 (E) ve 2011/379 (K)

SUÇ : 1219 sayılı kanuna muhalefet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1-Van İl Sağlık Müdürlüğü görevlilerince yapılan denetimde düzenlenen 16/05/2007 tarihli tutanaktan diş protez teknisyeni olan sanık S.. K..'ya ait diş protez laboratuvarının çalışma izin belgesi olmadığı halde faaliyet gösterdiği tespit edilerek süre verildiği, 24/05/2007 tarihli denetimde ise ağız diş sağlığı tabelası sökülmüş ve işyerinin kapalı olması sebebiyle mühürleme işleminin yapılamadığı, 24/08/2007 tarihinde aynı adreste yapılan kontrolde sanık S.. K..'nun bulunduğu işyerinde, diş hekimi olan sanık A.. U..'ya ait diş hekimi levhası,diploma fotokopisi ve vergi levhasının asılı olduğunun tespit edildiği,sanık S.. K..'nun denetim sırasında iş yerinde bulunan araç ve gereçlerin diş hekimi A.. U..'ya ait olduğunu belirtmiş olması karşısında; 24/08/2007 tarihli tespiti gerçekleştirilen tutanak mümzileri tanık olarak dinlenilerek, suça konu yerde münhasıran diş hekimliği mesleğini yaparken kullanılan araç ve gereçlerin ele geçirilip geçirilmediği, işyerinin niteliği ve aletlerin bulundurulma şekli, iş yerinde sanık Selim'in, muayene veya müdahale yaptığına ilişkin tespitin bulunup bulunmadığı hususları sorulduktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte olan, 5728 sayılı yasanın 26.maddesi ile değişik 1219 sayılı Yasanın 41.maddesindeki düzenlemenin,para cezasının asgari haddinin 5 gün adli para cezası olması nedeniyle sanıklar lehine olduğu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,

Yasaya aykırı, sanık A.. U.. ve sanık S.. K.. müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 25.12.2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3948, Karar No: 2015/6585, Tarih: 16.11.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/3948 E.  ,  2015/6585 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/200018

MAHKEMESİ : Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 26/04/2012

NUMARASI : 2010/371 (E) ve 2012/102 (K)

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

SUÇ TARİHİ : 18/09/2009

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, M.. Deri Sanayi Ticaret Limited Şirketinin Vakıfbank .. Şubesi nezdindeki hesabına ait görünen, 28/09/2009 düzenleme tarihli, keşide yeri G.. olan, 7.900 TL bedel içeren ve tüm dosya kapsamına göre katılan S.. M..'ın ikametinden çalındıktan sonra bilgisi dışında sahte düzenlendiği anlaşılan çeki, bir ticari alışverişe istinaden aldığı mal karşılığında katılan S.. Ş..'e vererek haksız menfaat metin etmek suretiyle nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediğinin iddia edildiği olayda;

Oluşa, sanığın savunmalarına, katılanların aşamalarındaki beyanlarına, bilirkişi raporlarına ve tüm dosya kapsamına göre; sanığın, bu şekilde gerçekleştirdiği sabit görülen eylemlerinin nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarının oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 16/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3937, Karar No: 2021/12361, Tarih: 07.04.2021

**4. Ceza Dairesi         2018/3937 E.  ,  2021/12361 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, 6136 sayılı Kanuna aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvuruların süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve belgeler ile gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Sanık hakkında tehdit suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Sanığa yükletilen tehdit eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanıklar tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, sanık ...’ın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2- Sanık hakkında 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün temyizine gelince, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Bursa Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü’nün 19/08/2014 tarihli raporuna göre, sanıkta ele geçen tabancanın, ses ve gaz fişeği tabancası olduğu, namlusu içerisinde gaz dağılımı temin eden gaz ayırıcı parçanın bulunduğu, ancak katı bir cisim atmasını engelleyen tahdit parçasının bulunmadığı, mevcut durumu ile bilinen ateşli silah fişeklerini istimale elverişli olmadığı, ancak namlusu içindeki gaz ayırıcı parçasının daire şeklinde delikli yapıda olduğu, bu haliyle de özel şekil ve nitelikteki fişeklerin ucunda bulunan kurşun küre saçma tanelerinin geçebileceği kadar bir boşluk

sağladığı, bu nedenle özel şekil ve nitelikteki bu fişekleri istimale elverişli olduğu, denemelerde çapına uygun özel şekil ve nitelikteki fişekleri belirtilen şekilde patlattığının görüldüğü, bu itibarla inceleme konusu tabanca özel şekil ve nitelikteki fişekleri istimal ettiği cihetle, 6136 sayılı Kanuna göre yasak niteliğe haiz ateşli bir silah olarak mütalaa edilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, ancak tabancanın teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapıldığına ilişkin bir bulguya rastlanmadığı, bildirilmiştir. Mezkur raporda tabancanın teknik özelliklerinde, sonradan değişiklik yapıldığını gösterir nitelikte herhangi bir bulgu ve emarenin olmadığının belirtilmesi, sanığın savunmasında, suça konu tabancada değişiklik yaptığına ilişkin beyanı olmaması, dosya kapsamında da tabancada sonradan değişiklik yapıldığı ve sanığın bunu bildiğine dair kanıt elde edilememesi,olayda özel nitelikte fişek ele geçmemiş olması, sanığın savunmasının aksine, ele geçen tabancanın vasıflarını bilerek bulundurduğuna dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilmeden, 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın beraati yerine, mahkumiyeti ile kuru sıkı tabancanın müsaderesine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık ...’ın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, tebliğnameye aykırı olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 07/04/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. .
Yargıtay — Esas No: 2012/6482, Karar No: 2012/8620, Tarih: 01.11.2012

**16. Hukuk Dairesi         2012/6482 E.  ,  2012/8620 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 3. İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...’ın beraatine karar verilmiş, hüküm şikayetçi tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya gönderilmekle Dairemizce yapılan inceleme sonunda 17.10.2011 tarihli karar ile mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmiş, bu karara karşı Yargıtay C.Başsavcılığının 08.12.2011 tarihli itirazı üzerine, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.07.2012 tarih ve 2011/684 Esas, 2012/495 sayılı kararı ile 6352 sayılı yasanın 99 ve 101. maddeleri uyarınca itirazın Dairemizce değerlendirilmesi için dosya yeniden gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak; GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Somut Olayda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısında; İİK'nun 44. maddesinde “ticareti terk eden tacir” ifadesi kullanılmış olup bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün bulunmadığı, bu sebeple limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin de, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İİK'nun 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı; diğer yandan, İİK'nun 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, Yüksek Özel Dairenin kararında tüzel kişi tacirler hakkında 44. maddesinin 2. fıkrasının uygulama kabiliyetinin olmadığı belirtilmiş ise de, aynı maddenin 1. fıkrasının gözönüne alınmadığına değinilmiş ve bozma kararı verilmesi gerekirken onama kararı verilmesinin isabetsizliği ileri sürülerek hükmün bozulması talep edilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının aynı konudaki itirazına ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14/02/2012 tarih ve 2012/16.HD - 505, 509 ve 513 Esas sayılı dosyalarında özetle; ticareti terk eden borçlunun 6762 sayılı Türk Ticaret Yasası anlamında tacir olmasının gerektiği, 6762 sayılı Kanunun 18. maddesinde ticaret şirketlerinin de tacir olduğunun belirtilmesi nedeniyle ticaret şirketlerinin ve bu anlamda limited şirketin anılan Kanunun 18. maddesi uyarınca tacir olduğunda kuşku bulunmadığı, İİY'nın 44. maddesinde 'ticareti terk eden tacir' ifadesi kullanılmış olup, bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün konulmadığı, o halde tacir sayılan limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İcra İflas Yasasının 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi aynı Yasanın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı, diğer yandan İİY'nın 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, ticari şirketi temsil ve idareden sorumlu müdür ve yetkililerinin bu suçu işleyemeyeceklerinin kabulü halinde, ticareti terk suçunu işleyen gerçek kişi tacirlerin İİY'nın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmaları gerekecek, ancak aynı fiili işleyen ve İİY'nın 345. maddesi uyarınca bu fiilden sorumlu tutulması gereken ticaret şirketi müdür ve yetkililerinin ise cezai sorumluluktan muaf tutulmaları anlamına gelecektir ki bunun yasal bir dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle oyçokluğuyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce, Yargıtay C. Başsavcılığının itirazı yerinde görüldüğünden kabulü ile Dairemizin 17.10.2011 tarih ve 2010/9420 Esas, 2011/5767 sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek yapılan inceleme sonunda;

Ticaret şirket yetkilisi olan sanığa isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi ve bu durumu on beş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret siciline bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyannamesi vermemesi gerekmekte olup somut olayda, Davutpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğününce söz konusu şirketin 31.08.2008 tarihi itibarıyla re’sen terkininin yapıldığının bildirilmesi, ticaret sicilinde kayıtlı adresinde zabıta marifetiyle yapılan araştırma sonunda da, şirketin adresinde faaliyet göstermediğinin tespit edilmesi ve yetkilisi sanığın 27.10.2009 tarihli duruşmada yaptığı savunmadaki tevilli ikrarı nedeniyle, borçlu şirketin ticareti terk ettiğinin kabulünün gerekmesi karşısında, yetkilisi sanığın mahkumiyeti yerine beraatine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 01.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6682, Karar No: 2013/11348, Tarih: 30.05.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/6682 E.  ,  2013/11348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi, davalılardan ... Tarım Ürünleri San.Tic.A.Ş. vekilince de duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım