muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/285, Karar No: 2023/432, Tarih: 14.09.2023

Tanık ...'ın 12.12.2016 tarihli ifadesinde; 2011 yılında kendisinin de seçildiği üye seçimleri sonucunda Fetullah ... cemaat mensuplarının Danıştay'da etkin konuma geldiğini, Danıştay'da Fetullah ... cemaat mensuplarının daha önce de belirttiği gibi önce daireler biçiminde bilahare oturdukları yer ve lojmanlara göre sohbet gruplarına ayrıldığını, her grubun kendi mümessili olmakla birlikte bu mümessillerin bir araya gelerek toplanmalarını sağlayan daha doğrusu Danıştay'ın abisi unvanında kişinin başkanlığında kendi aralarında toplantılar yaptıklarını bildiğini, kendisinin bulunduğu grubun abisinin, mümessilinin ... olduğunu, bu kişinin aynı zamanda tüm grupların mümessili olan kişilerin bir araya geldiği grubun da abisi olduğunu, ... abiliğinde toplanan mümessiller grubunun Danıştay'da bir atama, görevlendirme için bir karar verilmesi gerektiği zamanlarda bir araya geldiklerini bildiğini, bu kararların önce sohbet gruplarında daha sonra mümessillerin bir araya geldiği gruplarda tartışıldığını, ancak bazı durumlarda bu kararın Yargıtay'da oluşan Fetullah ... cemaat grubunun istişare grubunda da tartışıldığını bildiğini, ...'ın yapı ve birikim olarak fazla dolu bir insan olmadığı için Danıştay'da bulunan Fetullah ... cemaat mensuplarının yapılanmasının da Yargıtay'da bulunan Fetullah ... cemaat mensuplarınca yapıldığını gördüğünü, ...'ın Danıştay'da yapılacak bazı işler için Yargıtay nezdinde istişare yapıldığını ve bu istişare sonucu bu karar alındı diye alınan kararları kendilerine bildirdiğini, bu istişare toplantıları sonucu hangi dairede kimin başkan olacağı, kimin nereye seçileceği gibi hususların kendilerine iletildiğini, ...'ın Yargıtay nezdinde bu istişare toplantılarını kiminle yaptığını kendileriyle paylaşmadığını, 2014 HSYK seçimleri döneminde ...'ın kendisini Hipodram'a yakın bir yerde bulunan eve götürdüğünü, bu evin bir aile evi olduğunu, evde daha önce görmediği bir kişi daha olduğunu, evin sahibinin bu kişi olduğunun anlaşıldığını, ...'ın bu kişiye farklı davrandığını, hürmet ettiğini, bu şahsın kendisine yaklaşan HSYK seçimleri ile ilgili olarak aday olan ... ve ... ile ilgili sorular sorduğunu, bu kişinin konuşmasından yargı mensubu olmadığı halde HSYK seçimlerinden yakından ilgilenmesi ve tavırlarından ...'ın bağlı bulunduğu yargı mensubu olmayan Fetullah ..

...'ın bu kişiye farklı davrandığını, hürmet ettiğini, bu şahsın kendisine yaklaşan HSYK seçimleri ile ilgili olarak aday olan ... ve ... ile ilgili sorular sorduğunu, bu kişinin konuşmasından yargı mensubu olmadığı halde HSYK seçimlerinden yakından ilgilenmesi ve tavırlarından ...'ın bağlı bulunduğu yargı mensubu olmayan Fetullah ... cemaat abisi olduğunu anladığını, bu kişinin konuşmalar sırasında Denizlili olduğunu ve fizik öğretmeni olduğunu söylediğini, yaş itibariyle 40 yaşlarında, kısa boylu, bıyıklı, beyaz tenli bir kişi olduğunu, yargı mensubu olmadığı halde yargı yapılanmasını iyi bildiğini, konuşmasında Yargıda Birlik içinde bölünme olacağını, miliyetçilerin Hak-Yol'culara oy vermeyeceğini, sosyal demokratların ise bu kişilere oy vermeyeceğini bu nedenle adaylarının rahat kazanacağını söylediğini, kendisinin ise cemaatin adaylarının tümü kazanmış olsa bile hükümetin HSYK'da arkadaşları rahat çalıştırmayacağını, bu nedenle tümünün kendilerinden değil, karma bir HSYK'nın oluşmasının daha yerinde olacağını söylediğini, kendilerini evinde ağırlayan kişinin eşinin de evde olduğunu gördüğünü, çünkü kadını diğer odalara giderken gördüğünü, adamın tavırlarından da kadının eşi olduğunu ve ağırladıkları evin de kendilerine ait konut olduğunu anladığını, ...'ın yaklaşık 10-15 gün sonra kendisini Balgat Cevizlidere de bulunan ofis şeklinde düzenlenmiş bir adrese de götürdüğünü, burada da Yargıtay üyesi olarak tanıtılan bir kişi ile birlikte yargı mensubu olmayan bir kişinin olduğunu gördüğünü, yargı mensubunun ismini Nadir olarak hatırladığını, (kendisine gösterilen Yargıtay üyelerinin resimlerinden ...'yi göstererek) ofiste gördüğü kişi olduğunu, yargı mensubu olmayan kişinin de kendisine HSYK seçimleri ile ilgili sorular sorduğunu, ...'ın tavırlarından bu kişinin de 2014 Fetullah ... cemaat yapılanmasından sonra yargı mensuplarının üzerine getirilen yargı mensubu olmayan cemaat mensubu olduğunu anladığını beyan ettiği,

Tüm bu hususlar çerçevesinde; gerek tanık ..., gerekse tanık ...'ın aşamalardaki anlatımlarında, Danıştay'da oluşturulan sohbet gruplarının üzerinde bir üst kurul olduğunu, sanığın bu kurulda yer aldığını, bu kurulda verilen kararların sanık tarafından kendilerine iletildiğini, sanığın tek başına bu kararları almadığını beyan ettikleri, yine tanık ...'ın beyanlarında, sanığın kendisini 2014 yılı HSYK seçimleri öncesinde götürdüğü evlerde kendilerini karşılayan kişilerin ...'ın bağlı bulunduğu yargı mensubu olmayan Fetullah ... cemaat abileri olduğunu anladığını, sanığın bu kişilere hürmet gösterdiğini beyan ettiği, bu yargı mensubu olmayan cemaat abilerinden birisinin yüksek yargı imamı Tarık kod adlı ... olduğu, sanığa ait olduğu değerlendirilen 397066 ID numaralı Bylock tespit değerlendirme tutanağında yer alan mesajlar incelendiğinde Tarık kod adlı ...'a ait 57250 ID numaralı Bylock hesabından sanığa dershanelerle ilgili dava dosyasının takip edilmesi, Danıştay'da bulunan örgüt mensuplarının moral motivasyonlarının yüksek tutulması için talimatlar verildiği görülmekle;

Bu açıklamalar ışığında, sanığın örgüt içerisinde tek başına karar alır pozisyonda olmadığı, Danıştay ile ilgili alınan kararları Yargıtay ve Danıştay üyelerinin oluşturduğu bir üst kurulun verdiği, sanığın da bu kararları yaş, konum ve tecrübesi gereği Danıştay nezdinde örgütü temsil etmesinden kaynaklı Danıştay'da yer alan örgüt mensuplarına aktardığı, ayrıca söz konusu kararları alan yargı mensuplarından oluşan üst kurul haricinde yargı yapılanmasının da tıpkı askeriye ve emniyet hizmetleri gibi mahrem imamlara bağlı olduğu, yargı mensuplarının da bu mahrem imamlara tabi olduğu, sanığın Tarık kod adlı ... ile Faik kod isimli mahrem imamlardan birtakım talimatlar aldığı ve bu talimatlar çerçevesinde hareket ettiği anlaşıldığından; sanığın dosya kapsamına yansıyan eylem ve faaliyetleri itibariyle eyleminin TCK'nın 314/2 maddesinde yer alan silahlı terör örgütü üyeliği suçunu oluşturduğu dairemizce kabul edilmiştir.

Tüm bu hususlar çerçevesinde dosya içerisinde yer alan tanık beyanları, Bylock tespit ve değerlendirme tutanağı, bu tutanakta yer alan mesaj ve mail içerikleri, 05.07.2018 tarihli bilirkişi kurulu raporu, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından dosya içerisine gönderilen değişik tarihli yazı içerikleri ve dosya içeriği bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Sanığın fakülte yıllarından itibaren örgütün içerisinde yer aldığı, hakim savcı mesleğine girdikten sonra bakanlıkta görevli olduğu dönemde örgütsel bağını devam ettirdiği, burada görev yaptığı dönemde örgütsel toplantılara katıldığı, yine bakanlıkta görevli müfettişlere örgütsel sohbetler verdiği, bu kişilerden himmet adı altında para topladığı, örgüt mensubu hukuk fakültesi mezunlarının mesleğe girmesi için bakanlık nezdinde çaba harcadığı, bu kişilerle bakanlıkta görevli üst düzey kişileri tanıştırıp bu kişilere referans bulmaya çalıştığı, bakanlıkta tetkik hakimliği, daire başkanlığı, genel müdürlük, müsteşar yardımcılığı görevlerinde bulunduktan sonra Danıştay üyeliğine seçildiği, 2010 yılı HSYK seçimleri zamanında örgüt listesinden HSYK listesine girecek kişilerle ilgili pazarlıklara giriştiği, Danıştay üyesi seçildikten sonra örgütsel anlamda Danıştay'ın abisi konumunda bulunduğu, örgüt mensubu Danıştay üyeleri ile sohbet adı altında toplantılar düzenlediği, bu sohbetlerde örgüt tarafından kendisine iletilen konuları aktardığı, yine bu sohbetlerde Danıştay'da yapılacak seçimler ve oylamalarla ilgili yapı mensuplarına talimatlar verdiği, yapı mensuplarından himmet adı altında para topladığı, bu dönemde Danıştay'da yapılan özellikle Birinci Başkanlık, daire başkanlıkları, AYM üyesi belirleme seçimleriyle ilgili oluşan sıkıntılarda bakanlık nezdinde güçlü olduğu bilinen ..., ..., ... gibi kişilerle görüşmeler yaptığı, bu görüşmelerde örgütü temsilen bu kişilerle pazarlıklara giriştiği, Danıştay başkanlığı seçimlerinde örgüt mensuplarının oylarını değiştirmelerini sağlayacak kadar yapı mensubu Danıştay üyeleri nezdinde etkili olduğu, örgüt lideri tarafından kendisine gönderilen sembolik hediyeleri yapı mensubu Danıştay üyelerine verdiği, 2014 yılı HSYK seçimlerinde örgütün listesinden aday olacak kişilerin isimlerini örgüt mensubu Danıştay üyelerine bildirip bu kişiler için oy istediği, yine bu kişiler için hakim savcılar nezdinde çalışma yapılmasını istediği, "gazi" kod ismiyle münhasıran örgüt üyelerinin kullanımı için tahsis edilmiş Bylock hesabını kullandığı, bu Bylock hesabından örgütün yargı imamı olduğu bilinen Tarık kod adlı ...'dan birtakım talimatlar aldığı, yine bu Bylock hesabı üzerinden örgüt mensubu Danıştay üyeleriyle mesajlaştığı, söz konusu mesaj içeriklerinde Danıştay nezdinde örgütü ilgilendiren dava dosyaları hakkında bilgi alışverişinde bulunduğu, üye olduğu Danıştay 1. Dairesine gelen dosyaların takibini yaptığı, bu dosyalarla ilgili örgüt mensuplarına bilgi verdiği, mezkur Bylock hesabından örgütsel nitelikte pek çok mail aldığı, 2012 yılında örgüt mensubu Danıştay üyelerine yönelik düzenlenen örgüt lideri Fetullah ..

. Dairesine gelen dosyaların takibini yaptığı, bu dosyalarla ilgili örgüt mensuplarına bilgi verdiği, mezkur Bylock hesabından örgütsel nitelikte pek çok mail aldığı, 2012 yılında örgüt mensubu Danıştay üyelerine yönelik düzenlenen örgüt lideri Fetullah ...'in bir dönem kaldığı odasını ziyaret amaçlı İstanbul Altunizade/Çamlıca'da bulunan FEM dershanesine yapılan gezi etkinliğini organize edip bu geziye katıldığı hususları nazara alındığında; sanığın eylemlerindeki çeşitlilik, yoğunluk ve süreklilik itibariyle FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısına dahil olduğu ve silahlı terör örgütü üyesi olduğu hususunda tam vicdani kanaatine varılmakla, sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyetine karar vermek gerekmiştir.

Anayasanın 138/1 maddesi hükmü, TCK'nın 61/1 maddesinde düzenlenen cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine ilişkin ölçütlerle aynı Kanunun 3/1 maddesi uyarınca; suçun işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, sanığın amaç ve saiki ile kastının yoğunluğu göz önünde bulundurulup eylemi, faaliyetleri, örgüt hiyerarşisi içerisindeki konumu ve yaptığı görevin önemi de göz önünde bulundurularak alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle cezalandırılması yoluna gidilmiş, sanığa yüklenen suçun 3713 sayılı kanunun 3. maddesinde sayılan mutlak terör suçlarından olması nedeniyle, tespit edilen temel ceza aynı Kanunun 5/1 maddesi uyarınca yarı oranında artırılmıştır. Sanığın yargılama sürecindeki olumlu davranışları göz önünde bulundurularak, TCK'nın 62/1 maddesi gereğince cezasından takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' şeklindeki ifadelerle kararın gerekçesi açıklanmış ve sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

V) TEMYİZ:

V) TEMYİZ:

Sanık müdafii temyizinde özetle; olayda suçüstü hâli bulunmadığından Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve sulh ceza hâkimliklerinin yetkisi olmadığı, CMK’nın 161/8. maddesinin Yargıtay ve Danıştay üyeleri hakkında uygulanmasının mümkün bulunmadığı, arama ve el koyma işlemlerinin hukuka aykırı olduğu, Yargıtay ve Danıştay üyelerinin kişisel suçlarıyla ilgili yargılama makamı Ceza Genel Kurulu iken suç tarihinden sonra yürürlüğe giren KHK ile Yargıtay 9. Ceza Dairesinin görevlendirilmesinin tabii hâkim ilkesine aykırı bulunduğu, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddianame düzenleme yetkisi olmadığı, ifade ve sorguda yasak usuller kullanıldığından aleyhe tanık beyanlarının hükme esas alınamayacağı, yeminsiz dinlenmesi gereken tanıkların yeminli dinlenmelerinin açık bir yasa ihlali olduğu, soruşturmanın genişletilmesi taleplerinin ret gerekçelerinin açıklanmadığı, iddianame kapsamında sanığa Bylock suçlaması yönlendirilmediği, bu yapının hangi tarihte ve hangi eylemle silahlı terör örgütü sayıldığının belirtilmediği, suç ve ceza içeren hükümlerin uygulanmasında kıyas yapılamayacağı, kanunsuz suç ve ceza olmayacağı, kanunun öngörülebilir olması gerektiği, 15 Temmuz’a kadar suç teşkil etmeyen ve soruşturma açılmayan fiillerin hangi sebeple 15 Temmuz’dan sonra suç teşkil ettiğinin açıklanması gerektiği, terör örgütleri amaç ve yöntemlerini saklamayacaklarından sorumluluklarının buna göre belirleneceği, davaların olabildiğince birlikte görülmesi gerektiği, yapının terör örgütü sayılması ve yapıyla ilişkiye sorumluluk yüklenmesi gereken tarihin 15 Temmuz 2016 olduğu, sanığa isnat edilen silahlı terör örgütü üyeliği suçunun temelsiz olduğu çünkü suçun maddi unsurunun bulunmadığı, suçun unsurlarına yer verilmediği, hangi somut işlem, eylem ve davranış ile ve illiyet bağı içerisinde iddia edilen suçun işlendiğinin ortaya konulamadığı, sanığa isnat edilen suçun sabit olmadığı, Yargıtay ve Danıştay üyelerine açılan davaların birleştirilmesi gerektiği, doğruluğu hiçbir şekilde sorgulanamamış ve denetime tabi tutulmamış Bylock Tespit Ve Değerlendirme Tutanağı’nın mahkemece doğru kabul edilerek hükme esas alınmaya çalışılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, delil olarak kabul edilen verilen hukuka aykırı elde edildiği, MİT’in adli soruşturma yapma yetkisi bulunmadığı,

Yargıtay Cumhuriyet savcısı temyizinde özetle; öğrencilik yıllarından itibaren FETÖ/PDY silahlı terör örgütüyle irtibatlı olan, Adalet Bakanlığında çeşitli kademelerde çalıştığı dönem itibarıyla cemaate mensubiyetini sürdüren, Bakanlık bünyesinde oluşturulan cemaat sohbet gruplarına katılan, grup sorumluluğu yapan, himmet toplayan, bir dönem yargı imamı olarak bilinen Ahmet Can isimli örgüt mensubunun Çukurambar'da bir evde yaptığı toplantılara zaman zaman katılan, Bakanlık içi atamalarda, yurt dışı görevlendirmelerde ve 2010 HSYK üyelerinin belirlenmesinde cemaat adına söz söyleyen grup içerisinde yer alan, Danıştayda görev yaptığı dönem itibarıyla da Danıştayın imamı olarak bilinen, örgütün yargı için belirlediği sivil imamlar ile görüşmeler yapan, 2011 yılında Danıştay Üyeliğine seçilmesinden sonra yüksek yargı birimlerinde etkin kişilerden oluşturulan cemaat içi istişare kurulunda yer alan, Danıştay üyeleri arasında lojman bazlı oluşturulan sohbet gruplarında Yaşamkent grubunun sorumlu abiliği görevini üstlenen, himmet toplayan, tüm gruplarda toplanan himmetleri örgüt adına birleştiren, Danıştayın tüm üyeleri ile ilgili olarak kişisel nitelikte bilgiler toplayarak (eşlerinin ne iş yaptığı, çocuklarının hangi okulda okuduğu, nelerden hoşlandığı ve mevki durumunun ne olduğu vs. konularda) örgüt adına arşiv çalışması yapan, Danıştayda örgüt ile ilgili davaların takibini yapan, HSYK üyeliği aday belirleme, Danıştay daire başkanlığı seçimleri, Danıştay kontenjanından YSK ve Anayasa Mahkemesine seçilecek adayların belirlenmesi, Danıştay Başkanlığı seçimleri, genel sekreter ve alt kadronun tespiti gibi hususlarda örgüt adına muhatap alınan kişilerden olan, örgüte bağlılığın artırılması amacıyla 20-25 Temmuz 2012 tarihlerinde örgüt üyesi tüm Danıştay üyelerinin katıldığı, İstanbul Çamlıca FEM Dershanelerinde düzenlenen, örgüt elebaşının kaldığı mekanın da gezildiği ve örgüt faaliyetlerinin tanıtıldığı toplantıları organize eden, kamuoyunda 17/25 Aralık olayları olarak bilinen ve örgütün kriminal yüzünün ve gerçek amaçlarının ifşa olduğu olaylar sonrasında devletin örgüte yönelik operasyonlarının başladığı dönemde örgütün yargı içerisinde hâlâ güçlü olduğu ve mücadeleye devam edilmesi gerektiği yönünde propaganda çalışmaları yapan, böylece örgütün dağılma sürecine girmesine engel olmaya çalışan, örgüt liderinden seccade ve bere gibi hediyeler alan, bu eylemleriyle ve örgütteki konumu itibarıyla hiyerarşik olarak örgüt üyeleri üzerinde bulunan, Yargıtay ve Danıştayı kapsayacak biçimde örgütün sözde Üst İştişare Kurulu üyesi sıfatıyla geniş bir alanda iş bölümü yapabilen, örgüt üyeleri üzerinde tasarruf yetkisine haiz olan, örgütsel faaliyetlerin organizasyonunda ve icrasında harekete geçiren, engelleyen veya durduran olarak rol üstlenebilecek konumda bulunduğu anlaşılan sanığın bu eylemlerinin örgüt yöneticiliği suçuna vücut verdiğinin ve buna göre TCK'nın 314/1

. maddesi gereğince cezalandırılması gerektiğinin gözetilmeyerek, yazılı gerekçelerle eylemlerinin örgüt üyeliği suçunu oluşturduğu kabulüyle TCK'nın 314/2. maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verilmesinin dosya kapsamıyla belirlenen oluşa ve kanuna uygun olmadığı, bu nedenle hükmün bozulması gerektiği,

Hususlarını beyan etmişlerdir.

VI) USULE İLİŞKİN İTİRAZLAR, RE'SEN İNCELENMESİ GEREKEN HUSUSLAR VE GENEL AÇIKLAMALAR:

1) SORUŞTURMA USULLERİ VE KOVUŞTURMA MERCİSİ:

a) Genel Olarak:

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Anayasa'nın 142. maddesinde, mahkemelerin kuruluşunun, görev ve yetkilerinin, işleyişinin ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği öngörülmekle birlikte; yargı kollarında yer alan Yüksek Mahkemeler yönünden kanunilik esasının ötesinde bu mahkemelerin niteliklerine, üyelerin ne şekilde atanacağına ya da seçileceğine, görev ve yetkilerinin neler olduğuna dair konular doğrudan doğruya Anayasa'da hüküm altına alınmıştır.

Ülkemizdeki yargı kolları arasında yer alan adli yargı; diğer yargı kollarının (anayasa yargısı ve idari yargının) görevine girmeyen davaların çözümlendiği olağan ve genel yargı kolu olup teşkilât yapısı ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay olmak üzere üç derecelidir.

Kamu görevinin etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi ve soruşturulmasında kamu yararı bulunmayan kimi iddialarla ilgili gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla kamu görevlilerinin bağlı bulundukları yasalara göre özel soruşturma usulleri öngörülmüştür.

Hâkimlerin suç işlemeleri hâlinde cezai sorumluluklarının bulunduğu, çağdaş hukuk sistemlerinin ortak kabulüdür. Bir hâkimin göreviyle ilgili ya da kişisel bir suç işlemesi mümkün olup bu durumda kişinin hâkim olması nedeniyle işlediği suçun yaptırımsız kalması düşünülemez. Bu nedenledir ki, hukuk sistemimiz içinde hâkimlerin görevleriyle ilgili ya da kişisel nitelikte işledikleri ve suç oluşturan eylemlere ilişkin Anayasa, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu gibi kanunlarla kural olarak özel soruşturma ve kovuşturma usulleri ve mercileri öngörülmüştür.

Suçun görev sebebiyle işlendiğinin kabulü için, eylemin memuriyet işleriyle ilgili olması, diğer bir anlatımla suçu doğuran fiil ile görev arasında illiyet bağı bulunması, görevle bağlantılı olması ve görevin sağladığı imkânlardan faydalanılarak işlenmesi gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.02.2004 tarihli ve 2004/2-10 Esas 2004/40 Karar sayılı kararında "Görev sebebiyle işlenen suç kavramının, memuriyet görevinden doğan, görev ile bağlantılı ve görevden yararlanılarak işlenebilen suçları ifade eder." şeklinde kabul edilmiştir. Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre kamu görevlilerinin herhangi bir suç örgütüne üye veya yönetici olmaları kişisel suç niteliğindedir.

Özel soruşturma ve kovuşturma usulleri öngören düzenlemelerden; yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa'nın 83. maddesi, hâkim ve Cumhuriyet savcılarına ilişkin 2802 sayılı Kanun'un 94. maddesi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun seçimle gelen üyelerine ilişkin 6087 sayılı Kanun'un 38. maddesi, 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesi ile diğer kamu görevlilerine ilişkin 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde "ağır cezalık suçüstü hâli" ortak bir kavram olarak kullanılmaktadır. Aynı kavram, suç tarihinden sonra 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesine 680 sayılı KHK ile eklenen ve 7072 sayılı Kanun'la aynen kabul edilerek kanunlaşan altıncı fıkrada da yer almaktadır.

5271 sayılı CMK'nın "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (j) bendinde de "Suçüstü hâli"nin;

"1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suçu" ifade ettiği öngörülmüştür.

Belli bir suçun bulunması, failin yakalanmış olması ve failin suçu işlediği an ile yakalandığı an arasında uzun sürenin geçmemiş olması, suçüstü hâlidir.

Öte yandan, suçüstü hâlinin varlığı açısından hukukî düzenlemelerde açıkça bir zaman sınırı öngörülmediği göz önüne alındığında, bir zaman sınırlaması getirmek mümkün değildir. Bir olayın hangi ana kadar "suçüstü" olarak nitelendirilebileceği, o olayın özelliklerine, işlenen suça, türüne, işlenme biçimine, icra ile yer ve zaman bakımından gerçekleşen illiyet bağına göre takdir edilmelidir.

Suçüstü hâli doktrinde, dar anlamda ve geniş anlamda suçüstü olmak üzere ikili ayrıma tabi tutulmuştur (Faruk Erem, Ceza Usulü Hukuku, 5. Bası, Sevinç Matbaaası, Ankara, 1978, s. 692, 693). Konumuza ilişkin olarak, asıl suçüstü ya da dar anlamda suçüstü, CMK'nın 2. maddesinin (j) bendinde yer alan (1) numaralı alt bentteki "işlenmekte olan suç"u ifade etmektedir.

b) Mütemadi Suçlarda Suçüstü Hâli:

Doktrinde genel kabul gören görüş; mütemadi suçlar suçüstü hâlinde işlenebilen suçlardır. Mütemadi suçlarda, temadi devam ettikçe suçüstü hâlinin devam ettiği, icra hareketlerinin tamamlanmasının gerekmediği, mütemadi suçu oluşturan icra hareketlerinin bir kısmında sanığın geniş anlamda yakalanmasının yeterli olduğu, kanuni düzenlemelerde bu konuda bir ayrıma gidilmediği ve suçüstü hâlinde temadinin sona ereceğine ilişkindir.