muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1791, Karar No: 2015/1340, Tarih: 07.05.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/1791 E.  ,  2015/1340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suçtan zarar görmüş olan ...Müdürlüğü'ne duruşma davetiyesinin 26/10/2011 tarihinde tebliğ edildiği, duruşmanın ise 16/10/2011 tarihinde yapılması karşısında mahkemece söz konusu ihbarcı kuruma CMK'nın 234. maddesine göre katılma hakkı hatırlatılamamış ise de, süresinde verdikleri temyiz dilekçeleriyle katılma isteğini ortaya koymuş olmakla, aynı Kanun'un 237/2. maddesi uyarınca davaya katılmasına karar verilerek yapılan incelemede,

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.11.2007 tarih ve 248/251 sayılı kararı ile uyum gösteren Genel Kurul ve Daire kararlarında açıklandığı üzere; mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen ve 1412 sayılı CMUK'nın 223/son maddesine paralel bir hüküm içeren 5271 sayılı CMK'nın 193/2. maddesinin ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağı ve derhal beraat kararı verilebilecek hallerle sınırlı olarak uygulanabileceği "iddianamede tarif edildiği şekli ile fiilin suç teşkil etmemesi ve fiilin suç olmaktan çıkarılması halleri" dışında dosyadaki deliller takdir edilerek beraat kararı verilebilmesi için mutlaka sanığın sorgusunun yapılmasının gerektiği gözetilmeden, sanığın sorgusu yapılmadan toplanan deliller takdir edilerek beraatine hükmolunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07/05/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7824, Karar No: 2023/490, Tarih: 25.01.2023

**12. Hukuk Dairesi         2022/7824 E.  ,  2023/490 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki üçüncü kişinin haczin İİK’nın 99. maddesine göre yapılması talebine ilişkin şikayet yargılamasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı üçüncü kişi yetkilisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı 3. kişi yetkilisi; kurucu ortağı ve yetkilisi olduğu ... Lastik San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin adresinde gerçekleştirilen haciz işleminin İİK'nın 99. maddesine göre yapılması gerekirken İİK 96-97. maddesine göre yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek haciz işleminin İİK'nın 99. maddesine göre yapılmış sayılmasına, dava dilekçesinde vasıf ve miktarları belirtilen menkuller üzerindeki muhafaza işleminin kaldırılarak gerekirse hacizler baki kalmak üzere menkullerin yediemin olarak tarafına teslimine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçluya ait olduğunun bildirilmesi nedeni ile icra memuru tarafından haczedilen mahcuz mal hakkında 3. şahıs istihkak iddiasında bulunmasına rağmen, haciz adresinde bulunan kasa defterinde borçluya ödeme yapıldığına ilişkin kayıtların bulunduğu, ayrıca borçlu adına virman yapıldığına dair faturaların bulunduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı nezdinde yoklama yapılan ve yetkili adının ... olduğu yoklama fişinin imzalı olduğu, haciz sırasında hazır bulunan çalışan tarafından gelinen adresin borçlu ...'na ait olduğunun beyan edildiği, haczedilen malların menkul mal niteliğinde olması hususları hep birlikte değerlendirildiğinde; gerek 3. şahıs tarafından ve gerekse borçlu tarafından iddianın ispatına yarar ve yeter olmak üzere herhangi bir delil ve belgenin ibraz edilmemiş olduğu dikkate alındığında mülkiyet karinesinin borçlu dolayısıyla alacaklı lehine olduğu ve İİK'nın 97. maddesine göre haciz işlemi yapılmasının yerinde olduğu gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı üçüncü kişi yetkilisi istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı üçüncü kişi yetkilisi istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı üçüncü kişi yetkilisi; haczin, borçlulara ödeme emrinin tebliğ edildiği adreste yapılmadığı gibi haciz sırasında borçluların hazır bulunmadığı, haczin üçüncü kişinin vekilinin huzurunda yapıldığı, her ne kadar haciz mahallinde borçlu adına belgeler bulunmuş ise de, anılan belgelerin borçlu ...'nun davacı üçüncü kişi şirketin yetkilisi olması sebebiyle imzaladığı belgeler olup söz konusu belgelerin davacı üçüncü kişi şirketin adresinde bulunmasında olağan dışı bir durum söz konusu olmadığını, mahkemece yoklama fişinden bahsedilmiş ise de yoklama fişinin ...'nun şahsına ait olmayıp davacı üçüncü kişi şirket adına oluşturulmuş ve bu şirketin yetkilisi sıfatıyla ...'nun imzaladığı bir belge olduğunu, yine kasa defterinden ...'na ödeme yapıldığına dair bilgiye ulaşıldığı belirtilmiş ise de tüm bu belgeler borçlulardan ...'nun şahsı adına oluşturulmayan, üçüncü kişi şirketin yetkili temsilcisi olması sıfatıyla oluşturulan belgeler olup haciz işleminin İİK'nın 96 ve 97. maddelerine göre yapılmış sayılmasının kabulü için yeterli olmadığını, mahkemenin eldeki uyuşmazlığı istihkak davası gibi nitelendirerek borçlunun şahsına ait olmayan üçüncü kişi yetkilisi sıfatı ile imzaladığı belgelerin, karinenin borçlu lehine işletilmesi için yeterli olmamasına rağmen borçlu ile üçüncü kişi şirket arasında bağlantı bulunduğuna ilişkin değerlendirdiğini, istihkak davasının konusu olduğu halde hatalı değerlendirme ile şikayetin reddine karar verildiğini belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " şikayete konu haciz işlemi takibe dayanak belge adresinde veya borçluya ödeme emri tebliğ edilen adreste yapılmamış, haciz sırasında borçlu hazır bulunmamıştır. Ticaret sicil kayıtlarına göre de haczin gerçekleştirildiği adres davacı üçüncü kişinin sicilde kayıtlı adresidir. Dava dışı borçlu şirketin ticaret sicil adresi farklı bir adres olup anılan adreste yapılan hacizde farklı bir firmanın bulunması borçlu şirketin faaliyetine haciz adresinde devam ettiğine karine teşkil etmeyecektir. Davalı borçlunun adresleri haciz işleminin gerçekleştirildiği adresten farklı bir adres olup ödeme emri bu borçluya haciz adresi dışında bir başka adreste tebliğ edilmiştir. Haciz sırasında üçüncü kişi şirket tarafından düzenlenen belgelerde ve vergi dairesince düzenlenen yoklama fişinde borçlunun isminin geçmesi, söz konusu belgelerin içeriği ve borçlunun üçüncü kişi şirket yetkilisi olduğu dikkate alındığında karinenin borçlu lehine olduğunun değerlendirilmesi için yeterli değildir.

Haciz mahallinde bulunan belgeler, dava dışı borçlu şirkete ait sökülmüş tabela, takip borçlusunun davacı üçüncü kişi şirketin yetkili temsilcisi olması, üçüncü kişi şirket çalışanınca haciz mahallinin borçluya ait olduğuna dair beyanı, borçlunun şahsi borcu nedeniyle davacı üçüncü kişi şirketin mallarının haczedilip edilmeyeceği hususları açılacak istihkak davasında değerlendirilebilecek hususlar olup eldeki şikayette değerlendirme konusu yapılamaz. Davalı vekilinin istinafa cevap dilekçesinde belirttiği hususlar üçüncü kişinin istihkak iddiasının reddi gerektiğine ilişkin iddialar olup, söz konusu iddialar istihkak davasında değerlendirilmesi gereken hususlar olduğundan değerlendirme konusu yapılmamıştır. İİK'nın 99. maddesine göre, haciz işlemi yapılır ancak muhafaza işlemi yapılamaz." gerekçesi ile davacı üçüncü kişi vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, şikayetin kabülü ile, haczin İİK'nın 97. maddesine göre yapılmasına ilişkin müdürlük işleminin iptali ile, haczin İİK'nın 99. maddesine göre yapılmış sayılmasına ve yapılan muhafaza işleminin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı vekili; "istinaf hukuk dairesi icra hukuk mahkemesinin takibin devamına ilişkin kararını yok saymıştır, şikayetin süresinde olmadığı açıktır, 3. kişi tarafından istihkak davası açılmış olup artık şikayette hukuki yararı bulunmamaktadır. mahalde dosya borçlusu ... adına bir çok evrak bulunmuş olup, bu evraklar tutanağa derç edilmiştir. Borçlu ile davacı 3. şahıs şirket arasında organik bağ bulunmaktadır.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı vekili; "istinaf hukuk dairesi icra hukuk mahkemesinin takibin devamına ilişkin kararını yok saymıştır, şikayetin süresinde olmadığı açıktır, 3. kişi tarafından istihkak davası açılmış olup artık şikayette hukuki yararı bulunmamaktadır. mahalde dosya borçlusu ... adına bir çok evrak bulunmuş olup, bu evraklar tutanağa derç edilmiştir. Borçlu ile davacı 3. şahıs şirket arasında organik bağ bulunmaktadır.

3. kişi vergi levhası sunmuş ise de mülkiyet iddiasını ispata yarar kuvvetli delillerden değildir. Hacizli mallara ilişkin olarak 3. şahıs şirket tarafından haciz işlemi sırasında hiç bir fatura ibraz edilememiştir. Borlçu, alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla kötüniyetli olarak davacı 3. kişi şirketi perdeleme amacıyla kullanmaktadır. Mahcuzlar davacının değil, sadece borçluda bulunması gereken evrakların bulunduğu yerde haczedilmiştir. Hacizde genel kredi sözleşmesinde borçlu olan şirketin tabelasının bulunduğu, davacı 3. kişi şirketin borcun doğumundan ve takibin başlamasından kısa bir süre sonra kurulup aynı işkolunda faaliyete devam ettiği, aynı müşteri çevresine hitap ettiği, haciz sırasında çalışanın beyanına göre de işyerinin borçlunun olduğu hususu birlikte değerlendirildiğinde davacı 3. kişi şirketin alacaklılardan mal kaçırmaya yönelik olarak kurulduğu anlaşılmıştır. Ayrıca davacı tarafından bu menkullerin mülkiyetine yönelik herhangi bir belge sunulmamış, haczedilen malların davacıya ait olduğuna ilişkin kuvvetli delil de sunulmamıştır. Borçlu ile lehine haksız istihkak iddiasında bulunulan üçüncü şahıs arasında alacaklılardan mal kaçırmaya yönelik muvazaalı işlemler yapıldığı, muvazaalı işlemlerin alacaklının haklarını etkilemeyeceği, dolayısıyla İİK'nın 97/a maddesi gereğince mülkiyet karinesinin borçlu (dolayısıyla alacaklı) yararına olduğunun kabulü gerekir. Açıklanan tüm nedenlerle mahcuzların borçlunun yed'inde sayılması gerektiği açıktır, mahcuzlar borçlunun elinde haczedilmiştir. Davacı 3. kişi mahcuzların ne surette iktisap ettiğine ilişkin herhangi bir delil sunmamıştır. " beyanları ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık üçüncü kişinin haczin İİK’nin 99. maddesine göre yapılması talebine ilişkin şikayet başvurusudur.

2. İlgili Hukuk

İİK’nın 96, 97 ve 99. maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1159, Karar No: 2018/2070, Tarih: 13.03.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/1159 E.  ,  2018/2070 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma üzerine davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 30.05.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan 71.489,21 TL gelir nedeniyle uğranılan Kurum zararının 506 sayılı Yasa'nın 10. ve 26. maddeleri uyarınca davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile 50.042,31 TL'nin 26/01/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine hükmedilmiş ise de işveren ... yönünden anılan Yasanın 10. ve 26. madde kapsamındaki sorumluluğu göz ardı edilmesinden dolayı karar isabetli bulunmamıştır.

İş kazasının vuku bulduğu tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 9. maddesi ile, “İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.” hükmü getirilmiş, anılan Yasanın 10. maddesinde de, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tespit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmeyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları kurumca sağlanır.

Ancak, yukarıdaki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesap edilecek sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Ancak, yukarıdaki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesap edilecek sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalı işverenin 506 sayılı Kanunun 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk ilkesine dayanır. İş kazasında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10. maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.

İşverenin, 506 sayılı Yasanın 10. maddesine dayalı tazmin sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi konusuna çözüm getiren, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 15.03.1995 T., 1994/800 E., 1995/166 K. sayılı ilamında “...Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş, hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tazminat (tavan) miktarını önce kusur durumunu hiç gözetmeksizin belirlemek ve belirlenen tazminat miktarını geçmemek üzere davalının olaydaki kusursuzluğu dikkate alınarak Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uygulanarak varılacak sonuç uyarınca rücu alacağına hükmetme...” gereği öngörülmüş olup; işverenin sorumluluk sınırlarının belirlenmesinde, kendisinin kusurlu olup olmaması etkili bulunmakta, işverenin kusursuz bulunduğu durumlarda, ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı olarak ortaya çıkan tazminat tavanından, Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddeleri uyarınca, % 50'den aşağı olmamak üzere indirim yapılarak, işverenin sorumlu olduğu tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir.

İşverenin, 506 sayılı Kanunun 26. maddesi yanında 10. maddesi uyarınca da sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde ise, işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, hesaplanacak maddi tazminat miktarından, Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Somut olayda, davalı işveren ... % 60 müteselsil sorumlu 3. kişi konumundaki ustabaşı ... %3 kusurlu bulunmuştur. Dolayısıyla mahkemece davalı ...’ın 506 sayılı Yasanın 26. maddesi kapsamında sorumlu olduğu, anılan Yasanın 10. maddesi kapsamında sorumlu olan işveren ...’ın ise yukarıdaki açıklamalara göre % 81,5 oranında sorumluluğunun hakkaniyete uygun olduğu gözetilmelidir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 27.03.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13622, Karar No: 2015/15835, Tarih: 06.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/13622 E.  ,  2015/15835 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ankara 10. İş Mahkemesi

Tarihi : 18.11.2014

No : 2013/1522-2014/1128

Sandık tazminatı alacağının tahsili davasının yapılan yargılaması sonunda; davanın kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesini tarafların avukatlarının istemesi ve davalıların avukatlarının duruşma talep etmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 06.10.2015 günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü temyiz eden davalılar adlarına Av. C. Ş. ile karşı taraf adına Av. S.. G.. geldiler. Duruşmaya başlandı. Hazır bulunanların açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde, Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

29/06/1956 tarih ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun “Müstahdem ve işçiler lehine yardım akçesi” başlıklı 468. maddesi hükmü uyarınca; “Esas mukavelede şirketin müstahdem ve işçileri için yardım sandıkları ve sair yardım teşkilatı kurulması ve idamesi maksadiyle akçe ayrılması derpiş olunabilir. Yardım maksadına tahsis olunan para ve diğer mallar, şirket mallarından ayrılarak bunlarla Medeni Kanun hükümleri dairesinde bir tesis (vakıf) meydana getirilir.”

13/07/1967 tarih ve 903 sayılı Kanunun 1. maddesiyle 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi’ne eklenen “İstihdam Edilenlere ve İşçilere Yardım Vakıfları” başlıklı 77/A maddesi ile getirilen düzenleme uyarınca; “Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesi gereğince kurulan istihdam edilenler ve işçilere yardım vakıfları ayrıca aşağıdaki hükümlere tabidirler.” denmekte olup, maddenin son fıkrasında “Faydalananlar vakfa aidat ödedikleri veya vakfı düzenleyen hükümler onlara edayı talep hususunda bir hak bahşettiği takdirde, vakfın edalarını dava yoliyle…” talep edebilecekleri hükme bağlanmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakfı” başlıklı 110. maddesi de benzer bir düzenleme içermekte olup; “Yararlananların, vakfın edimlerinin yerine getirilmesini dava yoluyla” isteyebilecekleri belirtilmektedir.

17.07.1964 tarih ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun yürürlüğe girmesi üzerine “Bankalar, sigorta şirketleri, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personelinin malûllük, yaşlılık ve ölümlerinde yardım yapmak üzere bu kanunun yayımı tarihine kadar tesis veya dernek olarak kurulmuş bulunan sandıklar, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren “…bu personelin, iş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlıyacak, birer tesis (vakıf) haline getirildikleri takdirde, bu teşekküllerin ve sandıkların personeli 506 sayılı Kanun uygulanmasında sigortalı sayılmayacakları belirtilmektedir.