muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/28297, Karar No: 2024/5295, Tarih: 24.04.2024

**4. Ceza Dairesi         2021/28297 E.  ,  2024/5295 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2016/32 E., 2016/338 K.

SUÇLAR : Hakaret, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet, beraat, ceza verilmesine yer olmadığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, bozma

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkemenin kararı ile;

A. Sanık ... hakkında;

1. Katılanlar ..., ... ve ...'ya yönelik hakaret suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 125 inci maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları, 43 üncü maddesinin ikinci fıkrasının delaletiyle birinci fıkrası, 62 nci, 53 üncü ve 58 inci maddeleri uyarınca 3 ay 19 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına,

2. Katılan ...'ya yönelik kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının (e) bendi, 62 nci, 53 üncü ve 58 inci maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

Hak yoksunluklarının uygulanmasına ve cezaların mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine,

3. Katılan ...'ya yönelik hakaret suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca beraatine,

B. Sanık ... hakkında

Katılan ...'e yönelik kasten yaralama suçundan 5237 sayılı Kanun'un 25 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına,

Karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan sanık ...’in temyiz istemi, atılı suçları işlemediğine, saldırıya ve hakarete kendisinin uğradığına, kararın bu nedenle bozulması gerektiğine yöneliktir.

Katılan ... vekilinin temyiz istemi, sanık ...'in üzerine atılı hakaret suçunu işlediğine, usul ve Kanun’a aykırı olan kararın bozulması gerektiğine yöneliktir.

III. OLAY VE OLGULAR

Karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan sanık ...’in temyiz istemi, atılı suçları işlemediğine, saldırıya ve hakarete kendisinin uğradığına, kararın bu nedenle bozulması gerektiğine yöneliktir.

Katılan ... vekilinin temyiz istemi, sanık ...'in üzerine atılı hakaret suçunu işlediğine, usul ve Kanun’a aykırı olan kararın bozulması gerektiğine yöneliktir.

III. OLAY VE OLGULAR

Katılan sanık ... ile sanık ..., katılanlar ..., ... ve ...’nun aralarında husumet bulunan komşu oldukları, olay günü sanık ile katılanları gören katılan sanık ...’in katılanlara hitaben ''Ananızı avradınızı sinkaf edeyim.'' şeklinde söz söylediği, daha sonra sanık ...’ya ''O\*\*pu çocuğu, şerefsiz, pe\*\*venk.'' şeklinde sözler söyleyerek yumruk ile vurmaya çalıştığı, sanığın geri çekilmesi nedeniyle vuramadığı, sanık ... ise savunma amaçlı olarak katılan sanığa karşı ayağını savurduğu, akabinde eline aldığı sopa ile katılan sanığa vurduğu, katılan sanığın kaçmaya çalışırken yere düştüğü, yerden aldığı taşı sanık ...’ya attığı ve bacağından yaraladığı iddiası ile açılan davada, Mahkemece sanık ...'in katılanlar ..., ... ve ...'ya yönelik hakaret ile katılan ...'ya yönelik kasten yaralama eylemleri sabit görülerek cezalandırılmasına ve katılan ...'ya yönelik hakaret eylemi nedeniyle beraatine, sanık ... hakkında ise kasten yaralama suçundan ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Sanık ... Hakkında Kurulan Mahkumiyet Hükümleri Yönünden

Sanığın savunması, katılanların beyanları, adli muayene raporu, tutanaklar ve tüm dosya kapsamı karşısında, sanığın katılanlara yönelik hakaret ve katılan ...'ya yönelik kasten yaralama suçlarını işlediğine dair Mahkemenin inanç ve takdirinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirlenerek yapılan incelemede sanığın temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

Sanığa yükletilen hakaret ve kasten yaralama eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Cezaların kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, sair yönlerden yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Sanığın atılı suçu kendisine karşı haksız saldırıyı defetme amaçlı gerçekleştirdiğine dair Mahkemenin takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

C. Sanık ... Hakkında Kurulan Beraat Hükmü Yönünden

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Cezaların kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, sair yönlerden yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Sanığın atılı suçu kendisine karşı haksız saldırıyı defetme amaçlı gerçekleştirdiğine dair Mahkemenin takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

C. Sanık ... Hakkında Kurulan Beraat Hükmü Yönünden

1. Sanığın yargılama konusu eylemi için, 5237 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre aynı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

2. 5237 sayılı Kanun'un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca zamanaşımı süresini kesen son işlemin 26.02.2016 tarihli sanığın savunması olduğu ve bu tarihten temyiz incelemesi tarihine kadar, 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu belirlenmiştir.

V. KARAR

A. Sanık ... Hakkında Kurulan Mahkumiyet Hükümleri İle Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünün (A ve B) bentlerinde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararında katılan sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Beraat Hükmü Yönünden

Gerekçe bölümünün (C) bendinde açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün,1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun'un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4520, Karar No: 2017/1584, Tarih: 06.03.2017

**11. Ceza Dairesi         2016/4520 E.  ,  2017/1584 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanıklar hakkında “2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatıra düzenledikleri“ iddiasıyla açılan kamu davasında; sanıklardan ...‘un şirket yetkilisi olduğu dönemde düzenlenen faturaların gerçek satışlara dayandığını beyan etmesi, sanık ...‘un ise şirketi...isimli bir şahsın isteği ile devraldığını, şirket işleri ile fiilen ilgilenmediğini savunması, şirketin vergi dairesine bildirdiği adresinde faaliyet göstermediği tespit edilmesine rağmen KDV matrahlarının yüksek olduğu, bu nedenle gerçek bir mal ve hizmet alım-satımı yapıldığı hususunda kuvvetli şüphe bulunduğu ve sahte fatura düzenleme suçunda suçun maddi konusunun fatura olması ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanun'un Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından, hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek bir biçimde belirlenebilmesi için; her takvim yılına ait suça konu fatura asıllarından kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulmasından sonra incelenerek, kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi ve faturaları kullanan şirketler hakkında düzenlenen vergi inceleme ve sair raporların onaylı suretleri getirtilerek incelenmesi, kamu davası açılıp açılmadığının sorulması, açıldığının tespiti halinde dava dosyasına intikali sağlanarak ayrıntılı özetinin tutanağa geçirilmesi ve bu davayı ilgilendiren bilgi ve belgelerin onaylı örneklerinin alınarak dosyaya konulması, gerektiğinde faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişiler de dinlenerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak aldıkları ve sanıkları tanıyıp tanımadıklarının sorulması, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler, faturaları kullananların yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı da dikkate alınarak faturaları kullanan şirketler ile sanıkların ticari defter ve belgeleri üzerinde gerekli görülmesi halinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması ve fatura ile belgeler üzerindeki imza ve yazıların da sanıklara ait olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesine başvurulmasından, sanıklardan ...‘un 27.10.2005-05.01.2007 tarihleri arasında, sanık ...‘un ise 05.01.2007 tarihi sonrasında şirketin sorumlu müdürü olarak görev yaptıkları belirlenmekle, farklı takvim yıllarına ilişkin sanıkların hukuki durumunun ayrı ayrı takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de;

a) Sahte fatura düzenleme suçlarında her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, ancak aynı takvim yılı içerisinde farklı aylarda/zamanlarda düzenlenen sahte fatura eylemlerinin bir bütün halinde zincirleme sahte fatura düzenleme suçunu oluşturacağı, suç tarihinin de son faturanın düzenlendiği tarihe göre belirleneceği cihetle; somut olayda sanıklar hakkında, “2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından kamu davası açıldığı, her takvim yılındaki eylemlerin ayrı ayrı suçları oluşturduğu gözetilmeden ve hangi yıla ait olduğu da belirtilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 06.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8687, Karar No: 2014/15539, Tarih: 14.10.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/8687 E.  ,  2014/15539 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GAZİANTEP 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

(FİKRİ SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ SIFATIYLA)

TARİHİ : 18/02/2014

NUMARASI : 2013/234-2014/99

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18/02/2014 tarih ve 2013/234-2014/99 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait "S." markasının dünyaca tanınmış marka olduğunu, bir çok ülkede tescil edildiğini, TPE nezdinde de ... no ile tescili bulunduğunu, davalı adına 37. sınıfta 2009/48226 nolu "S." markasını tescil ettirmiş ise de, müvekkilinin marka üzerinde gerçek ve üstün hak sahibi olduğunu ileri sürerek, davalı markasının hükümsüzlüğüne sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin "S." markasının halılar için kullanıldığını, davacının halı üretiminin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalının marka tescilinin davacının tescilinden sonraki tarihli olduğu, her iki markanın birbirinin aynısı olduğu, tarafların aynı iş kolunda iştigal ettikleri, davacının bu markayı uluslararası piyasada uzun yıllardan beri kullandığı, davacının markanın hükümsüzlüğünü istemekte hukuki yararı bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı markasının hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, gerçek ve üstün hak sahipliği nedenine dayalı markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkin olup, mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davacı tarafa ait "S." markaları 06 ve 20. sınıf ürünler, davalı tarafa ait dava konusu "S. markası ise 27. sınıf ürünler yönünden tescillidir. Mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda dava konusu marka ile davacının markalarının tescilli olduğu mallar için "bağımsız ve bambaşka alanlara ait değildir" ifadesi kullanılmış, taraf markalarının tescilli olduğu mallar tek tek karşılaştırılarak 565 sayılı KHK'nın 8/1-(b) maddesi kapsamında aralarında benzerlik bulunup bulunmadığı denetime elverişli bir şekilde tartışılmamıştır. Yine, davacı vekili müvekkili markasının tanınmış marka olduğunu ileri sürmüş olup, benimsenen bilirkişi raporunda davacı markasının üst düzeyde tanınmışlık seviyesinde olduğu belirtilmişse de, bu sonuca nasıl ulaşıldığı somut delillerle tartışılmamış olmakla alınan bilirkişi raporu eksik ve hüküm kurmaya elverişli değildir. Mahkemece, davalı vekilinin davacı markasının tanınmış marka olmadığı ve taraf markalarının tescilli oldukları sınıfların farklı olduğu yönündeki bilirkişi raporuna itirazları da karşılanmamıştır. Bu durumda, yapılan açıklamalar ışığında davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak ve tanınmışlık ile tescil kapsamındaki mallar da karşılaştırılmadan yetersiz gerekçeyle davanın kabulü ile markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19485, Karar No: 2017/6822, Tarih: 27.02.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/19485 E.  ,  2017/6822 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur. Arsa niteliğindeki ada parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tesbiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden hükmün açıklanan nedenle ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının irad kaydedilmesine, 27/02/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26992, Karar No: 2014/18768, Tarih: 26.05.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/26992 E.  ,  2014/18768 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

A-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

B-Suça sürüklenen çocuk hakkında işyeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığının 08.09.2011 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında hırsızlık suçunu işlediğinden bahisle kamu davası açıldığı, işyeri dokunulmazlığını ihlal suçu nedeniyle açılmış bir kamu davası bulunmadığı anlaşıldığı halde, ek savunma hakkı verilerek CMK'nın 225/1. maddesine aykırı şekilde sanığın işyeri dokunulmazlığını ihlal suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi,

Kabule Göre de;

Katılanın tavukçu olarak çalıştırdığı işyerinin herkesin girebileceği yerlerden olması nedeniyle, girilmesi için katılanın rıza göstermesine gerek bulunmaması karşısında, işyeri dokunulmazlığını ihlal suçunun unsurları oluşmadığı halde yazılı şekilde uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 26.05.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11852, Karar No: 2018/1596, Tarih: 22.02.2018

**21. Hukuk Dairesi         2016/11852 E.  ,  2018/1596 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalı...işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, davacının 01/10/1998-04/04/2014 tarihleri arasında davalı...işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davalı...işyeri ile arasında zaman ve bağımlılık unsurunun eksik olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Sigortalılığın oluşması yönünden ilk koşul, taraflar arasında hizmet akdinin varlığına ilişkindir. Hizmet akdi B.K. 313. maddesinde belirlendiği üzere iş sahibi ile işçi arasında yapılan belli veya belli olmayan bir süre için görülen iş karşılığı ücret ödenmesini gerektiren bir sözleşmedir. Bu sözleşmede ana unsur iş ve ücrettir. 506 sayılı Yasa açısından hizmet akdini sadece bu unsurlara bağlı olarak kabul etmek mümkün değildir. Zaman ve bağımlılık unsurları hizmet akdinin ana koşulları olmak üzere 506 sayılı Yasa'nın öngördüğü hizmet sözleşmesi" bir veya birden fazla işveren ile çalıştırılan arasında oluşturulan, süreli veya süresiz belli bir zaman dilimi içerisinde, işveren emir ve gözetimi altında, iş görmeyi hüküm altına alan hukuksal ilişkidir. Sigortalılığın oluşumu yönünden ilk unsur iş görecek kişinin belli bir zaman dilimi içerisinde, hizmetini işverenin emrine hasretmesidir. Bu zaman dilimi günün tüm süresini kapsayabileceği gibi, günün veya haftanın belli saatlerine de hasredilebilir. Haftanın veya ayın belli gün ve saatlerinde dahi çalışma söz konusu olabilir.

Önemli olan düzenli bir çalışma ilişkisinin varlığıdır. Düzenli çalışma ilişkisinin varlığı iş akdinin zaman unsurunu ortaya koyar. Çalışanın, hizmetini belli zaman dilimi içerisinde, işveren emrinde ve onun vereceği direktif doğrultusunda gerçekleştirilmesi, hizmet akdinin ikinci unsuru olan bağımlılık unsurunu oluşturur. Hizmetin fiilen verilmesi her durumda, zorunlu değildir. İşverenin emir ve gözetimi altında hazır beklemek durumunda dahi bağımlılık unsuru gerçekleşmiş sayılır. Öte yandan, işverence gösterilen işlerin, çalışan tarafından, işveren emir ve direktiflerine uygun olarak görülmesi gerekir. Belirtilen bu iki ana unsurun birlikte gerçekleşmesi durumunda 506 sayılı Yasa açısından hizmet akdinin dolayısıyla sigortalılığın ilk koşulunun oluştuğu sonucuna varılır.

Sigortalılığın ikinci koşulu 506 sayılı Yasa'nın 5. ve 8. maddelerinde öngörülen işin görüldüğü bir işyerinin bulunmasıdır. Bir işyerinin varlığının saptanamaması durumunda sigortalılığın gerçekleştiğinden söz edilemez.

Üçüncü koşul eylemli çalışmanın varlığıdır. Yasal sigortalılıktan söz edebilmek için sigortalının işveren emir ve direktifleri altında, gösterilen işi yapması zorunludur. çalışmanın, kimi durumlarda, görülen işin, nitelik ve kapsamına göre devamlı sürmesi mümkün olmayabilir. Sigortalının, işveren emir ve nezareti altında verilecek işi yapmaya hazır bir şekilde beklemesi dahi bu koşulun gerçekleşmesi için yeterlidir.

Sigortalı sayılabilme yönünden gerek ücretin kendisi, gerekse ödenme biçim ve yöntemi zorunlu bulunmamaktadır. Parça başına ücret, götürü ücret, part-time çalışma karşılığı yapılan ödeme biçimleri sigortalılık koşullarını etkilemez.

Somut olayda; duruşmalarda sadece davacı...ve davalı...taraf tanıklarının dinlendiği, dinlenilen tanıkların Yargıtay'ın aradığı nitelikte tanıklardan olmadığı ve Mahkemece davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla, hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde tespit edilemediği anlaşılmaktadır.