muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/3261, Karar No: 2015/1975, Tarih: 16.04.2015

Davalı idarece düzenlenen kesin kabul ön inceleme tutanağında yüklenicinin hatalı ve kusurlu imalâtlarının bedeli KDV dahil 337.702,77 TL olarak belirlenmiş olup bu miktar ile davacı yükleniciler tarafından yaptırılan delil tesbiti sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan 25.274,08 TL'lik miktar arasında aşırı fark olduğu açıktır. Davacılar tarafından delil tesbiti üzerine ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/169 Değişik iş dosyası ile yaptırılan delil tesbiti sonucu verilen 24.12.2012 tarihli bilirkişi raporunda, 25.274,08 TL'lik eksiklik belirlendikten sonra, “elektrik eksiklikleri hesabında özel fiyat gerektiren imalâtlar için ... Üniversitesi ... Daire Başkanlığı arşivindeki bu işe ait proje ve yaklaşık maliyetindeki pursantaj oranı esas alınarak bu fiyata ilave edileceği” not olarak yazılmış olmasına, yine binanın ana girişinde bulunan ve çalışmayan sensörlü kapıların, çalışmayan servis asansörünün, çalışmayan üç adet güvenlik kamerasının ve binalarda bulunan dış cephe aydınlatmalarının fiyatlarının “özel fiyat olup yaklaşık maliyet hesabındaki pursantaj değeri dikkate alınarak fiyatının değerlendirilmesi gerektiği” belirtilmiş olmasına rağmen mahkemece bu hususlarda bir araştırma yapılmamış, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da kesin kabul eksiklikleri yönünden tesbit bilirkişi raporunun yerinde olduğu ileri sürülmesine rağmen, raporda yazılı eksiklikler yönünden değerlendirme ve inceleme yapılmamıştır. Diğer yandan, davalı iş sahibi, davacılar tarafından bırakılan eksiklikler ve yapılan ayıplı imalâtlar sebebiyle oluşan hasarları gidermek için ikmal ve onarım ihalesine çıkıldığını ve 600.000,00 TL'yi aşkın bedelle yeniden ihale yapıldığını ileri sürmüştür. Mahkemece bu husus da araştırılmamış, ikmal ihale ve inşaatına ilişkin belgeler getirtilip incelenmemiştir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, yukarıda yapılan tüm açıklamalar gözetilerek 6100 sayılı HMK'nın 281/3. maddesi gereğince gerçeğin ortaya çıkması için öncekiler dışında konularında uzman yeniden oluşturulacak teknik bilirkişi kurulundan, daha önce alınan bilirkişi raporları, davalı idarece düzenlenen kesin kabul eksiklikleri ile kesintilerine ilişkin tutanak ve belgeler, davalı idareden getirtilecek ikmal ihale ve inşaatı ile ilgili tüm, belge, rapor ve tutanaklar gözönünde tutulmak suretiyle, davalı iş sahibinin kesin kabul ön inceleme tutanağında belirlediği eksiklik ve kusurların bu belirleme tarihi itibariyle giderim bedeli konusunda ve davalı iş sahibinin önceki bilirkişi raporuna itirazlarını da karşılayacak ve oluşabilecek farklılıkların nedenini denetime elverişli ve gerekçeli olarak ortaya koyacak şekilde rapor alınmasından ve oluşacak sonuca uygun karar verilmesinden ibarettir.

Öte yandan, mahkemece hüküm altına alınan alacağa, davacılar tarafından davalı iş sahibine gönderilen 22.10.2012 tarihli ihtarname tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmiştir. Sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 101/I. maddesi ve dava tarihinde yürürlüğe girmiş bulunan 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 117/I. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan alacaklara temerrüt faizi uygulanabilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp, borçlunun alacak miktarını gösterir ve ödeme talebini içerir ihtarname ile temerrüde düşürülmesi gerekir. Davacılar tarafından gönderilen 22.10.2012 tarihli ihtarnamede miktarı belirtilmiş bir alacak istenmediğinden, ihtarname davalıyı temerrüde düşürücü nitelikte değildir. Bu nedenle faizin dava tarihi yerine ihtarname tarihinden başlatılması doğru olmadığı gibi, davalı üniversite 2547 sayılı Kanun'un 56/b maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu halde harçla sorumlu tutulması da doğru olmamıştır.

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, 1.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalıya verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 16.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9917, Karar No: 2009/9452, Tarih: 16.10.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/9917 E.  ,  2009/9452 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi

- K A R A R -

Davalının tacir olmamasına ve aynı nitelikteki emsal kararların temyiz incelemesinin Yüksek 3.Hukuk Dairesi tarafından yapılmış bulunmasına (3.HD 2007/15384-16709 gibi) göre dosyanın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 3.Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 16.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7066, Karar No: 2015/9384, Tarih: 16.09.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/7066 E.  ,  2015/9384 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAHÇE ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

(TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)

TARİHİ : 13/03/2014

NUMARASI : 2010/112-2014/60

Taraflar arasında görülen davada Bahçe Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13.03.2014 tarih ve 2010/112-2014/60 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalı Ş.. A.. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin B.Su Gıda Ltd. Şti.'nin %50 ortağı, B. Su Gıda Ltd. Şti.'nin de E.Su Pazarlama Ltd. Şti.'nin %50 ortağı olup, B. Su Gıda Ltd. Şti.'yi temsilen E. Su Pazarlama Ltd. Şti.'nin müdürü olduğunu, müvekkiline diğer ortak Ş.. A.. tarafından müdürlük yetkilerinin kullandırılmadığını, davalının şirketi tek başına yönettiğini ve muvazaalı olarak üçüncü şahıslara kiralamalar, borçlandırmalar ve satışlar yaparak şirketi ve müvekkilini zarara uğrattığını, davalı Ş.. A..'nin hisse devir sözleşmesi ile B.Su Gıda Ltd. Şti.'nin, E. Su Pazarlama Ltd. Şti.'deki hisselerini babası diğer davalı M.. A..'ye devrettiğini, hisse devir sözleşmesinin müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında sahte olarak tanzim edildiğini, zira hisse devrine dayanak ortaklar kurulu kararının sahte olduğunu, şirketin davalı Ş.. A.. tarafından iyi yönetilmediğini, gerek usulsüz hisse devri gerekse de şirketin iyi yönetilmemesi nedeniyle hem müvekkilinin hem de şirketin zarar gördüğünü ileri sürerek, hisse devir sözleşmesinin geçersizliği ile iptaline, şirket müdürü Ş.. A..'nin müdürlükten azli ile şirkete tedbiren kayyum atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilleri ayrı ayrı, davanın reddini istemişlerdir.

Davalı vekilleri ayrı ayrı, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının B.S.Gıda Ltd. Şti'nin %50 hissedarı, anılan şirketin de E. Su Pazarlama Ltd. Şti.'nin %50 hissedarı olduğu, davacının şirketin diğer hissedarı olan davalı Ş.. A..'nin hazırlattığı hisse devir sözleşmesi ile B. Su Ltd. Şti. isimli şirketin, E. Su Ltd. Şti. isimli şirketteki hisselerinin davalı Ş.. A..'nin babası olan diğer davalı M.. A..'ye devredildiği ve devre konu ortaklar kurulu kararının sahte olduğu iddiası ile hisse devrinin iptalini talep ettiği, bu hususta davacı tarafça ortaklar kurulu karar defterinin celbi ile imza incelemesi istenildiği ancak, söz konusu deftere yapılan araştırmalar ve şirketin diğer hissedarı olan davalı Ş.. A..'nin defterin kendisinde olmadığı yönündeki beyanı ile ulaşılamadığı, davacı tarafa davalılara yemin teklif edilip edilmeyeceği hususunda hatırlatma yapılmasına rağmen davacı tarafça yemin deliline de başvurulmadığı gerekçesiyle, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalı Ş.. A.. vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, limited şirket hisse devir sözleşmesinin geçersizliği ile iptali, şirket müdürü olan davalı Ş.. A..'nin müdürlükten azli ve şirkete kayyum tayini istemlerine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, somut uyuşmazlıkta davacı tarafça limited şirket hisse devir sözleşmesinin iptali yanında, şirket müdürü olan davalı Ş.. A..'nin müdürlükten azli ile şirkete kayyum atanmasının da talep edilmiş olmasına rağmen mahkemece bu talepler yönünden olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmıştır. Bu itibarla, davacının anılan talepleri yönünden de bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3- Davalı Ş.. A.. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince ise; feragat, HMK’nın 307. maddesi uyarınca istemde bulunanın talep sonucundan vazgeçmesidir. Mümeyyiz davalı vekilinin vekaletnamesinde HMK’nın 74. maddesine uygun şekilde temyizden vazgeçmeye yetkili olduğu gözlenmiş olup, feragat beyanı sonuç doğurucu niteliktedir. Bu itibarla, mümeyyiz davalı vekilinin temyiz isteminin feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

3- Davalı Ş.. A.. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince ise; feragat, HMK’nın 307. maddesi uyarınca istemde bulunanın talep sonucundan vazgeçmesidir. Mümeyyiz davalı vekilinin vekaletnamesinde HMK’nın 74. maddesine uygun şekilde temyizden vazgeçmeye yetkili olduğu gözlenmiş olup, feragat beyanı sonuç doğurucu niteliktedir. Bu itibarla, mümeyyiz davalı vekilinin temyiz isteminin feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, mümeyyiz davalı vekilinin temyiz isteminin feragat nedeniyle REDDİNE, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, aşağıda yazılı bakiye 2,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı Ş.. A..'den alınmasına, 16.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1727, Karar No: 2020/5259, Tarih: 07.10.2020

**17. Hukuk Dairesi         2020/1727 E.  ,  2020/5259 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

Dairemiz’in 28/01/2020 tarih, 2018/1210 E 2020/185 K sayılı geri çevirme ilamı ile “ Mahkemece hükmü katılma yoluyla temyiz eden davalı ... vekiline eksik harç ve masrafın ikmali için muhtıra çıkarıldığı görülmekle, çıkartılan muhtıra sonrası harç ve masrafların süresinde tamamlanıp tamamlanmadığı tespit edilmek suretiyle bir ek karar verilmediği anlaşılmakla, muhtıra, tebligat ve belgeler değerlendirilmek suretiyle mahkemece HUMK'nın 434. maddesine göre ek karar verilmesi” istenimiş, mahkemece ...tarihli ek karara davalı ...'ın temyizinin muhtıra sonrası harç ve masrafların süresinde yatırıldığı kabul edilerek temyiz talebi kabul edilmişse de ek karar içeriğinde muhtıra tebligat tarihinin 07/02/2018 tarihi olmasına karşın 07/02/2020 ve harç yatırma tarihinin de 16/02/2018 tarihi olmasına karşın 16/02/2020 tarihi olarak değerlendirildiği görüldüğünden; tekrar yazışmaya mahal vermeksizin ahkemece hükmü katılma yoluyla temyiz eden davalı ... vekiline eksik harç ve masrafın ikmali için muhtıra çıkarıldığı görülmekle, çıkartılan muhtıra sonrası harç ve masrafların süresinde tamamlanıp tamamlanmadığı tespit edilmek suretiyle bir ek karar verilmediği anlaşılmakla, muhtıra, tebligat ve belgeler değerlendirilmek suretiyle mahkemece HUMK'nın 434. maddesine göre ek karar verilmek ve her halükarda davacılar vekili ve

davalı ... vekilinin de temyiz itirazları bulunduğundan temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemiz’e gönderilmesi için dosyanın mahkemesine 2. Kez GERİ ÇEVRİLMESİNE 07/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9648, Karar No: 2013/2389, Tarih: 22.01.2013

**8. Ceza Dairesi         2012/9648 E.  ,  2013/2389 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında suçtan doğan zararı gidermemesi nedeniyle CMK.nun 231. maddesinin uygulanma olanağı bulunmaması karşısında, mahkemece hükmün gerekçe kısmında CMK.nun 231. maddesinin uygulanmaması nedenleri ile hüküm kısmındaki uygulanmama nedenlerinin farklı olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edildiğinden tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın, suçun sabit olmadığına, zaman- aşımının gerçekleştiğine ve cezanın ertelenmediğine yönelik temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine, ancak:

1- TCK.nun 50/1-f maddesi uyarınca kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya karar verilmesi gerekirken, infazı kısıtlar şekilde Denetimli Serbestlik Şube Müdür- lüğünce belirlenecek bir kurumda temizlik işlerinde çalıştırılmasına hükmolunması,

2- Köylünün kullanımındaki meraya tecavüz nedeniyle suçtan doğrudan zarar görmeyen Maliye Hazinesinin davaya müdahale hakkı bulunmadığı halde, katılan sıfatı ile davaya kabulüne karar verilip lehine vekalet ücreti tayini,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrildiği 7. fıkrasından "denetimli serbestlik şube müdürlüğünce belirlenecek bir kurumda temizlik işlerinde" ibaresinin çıkarılarak yerine "kamuya yararlı bir işte" ibaresinin yazılması ve hükümden hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin bölümün çıkarılması suretiyle hükmün (DÜZELTİ- LEREK ONANMASINA), 22.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3798, Karar No: 2024/7244, Tarih: 16.09.2024

**12. Hukuk Dairesi         2024/3798 E.  ,  2024/7244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 49. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 427,60 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 16.09.2024 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

Üye Dr. ...'in Karşı Oy Yazısı:

İcra ve İflas Kanunu'nun 269/2. maddesi hükmü gereğince ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde itiraz sebeplerini aynı yasanın 62. maddesi hükümleri dâhilinde icra dairesine bildirmeye mecburdur. Borçlu itirazında kira akdini ve varsa buna ait mukavelenamedeki imzasını açık ve kesin olarak reddetmez ise, akdi kabul etmiş sayılır.

Borçlunun kira ilişkisine açıkça karşı çıkmaması karşısında İİK'nın 269/2. maddesi gereğince kira ilişkisinin kesinleştiğinin kabulü gerekir. 6098 Sayılı TBK'nın 26’ncı maddesinde; "Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler." hükmüne yer verilmekle, aynı kanunun 27/1. maddesinde ise; kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmelerin, kesin olarak hükümsüz olacağı düzenlenmiştir.

İşbu kanun hükümleri ışığında; 12.09.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı, 06.10.2018 tarihli Resmi Gazete'de Yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 16.11.2018 tarihli Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 13.10.2020 tarihli Duyurusu ve meri yasal mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.

Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri, döviz cinsinden ve dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerin 32 Sayılı Karara İlişkin 2008-32/34 Sayılı Tebliğin 27. maddesinde; “Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedellerin 32 sayılı Kararın Geçici 8'inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi zorunludur.” hükmüne yer verilmiştir. Aynı kanunun 28. maddesinde; “Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedeller 32 sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 2/1/2018 tarihinde belirlenen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 2/1/2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenir." hükmü düzenlenmiştir.

Anılan maddeler uyarınca işbu kararın yürürlük tarihinden önce taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde döviz cinsinden kararlaştırılmış bulunan kira bedelinin belirtilen istisnalar dışında taraflarca yeniden belirleneceği, yeniden belirleme konusunda taraflar arasında mutabakata varılmazsa yukarıda yer alan düzenlemeye göre kira bedelinin tespit edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

TBK'nın 26’ncı maddesinde; "Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler." hükmüne yer verilmekle aynı kanunun 27/1. maddesinde ise; kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkansız olan sözleşmelerin kesin hükümsüz olacağı düzenlenmiştir. Söz konusu kararnamelerle, döviz cinsinden ve dövize endeksli olarak sözleşme yapma özürlüğüne sınırlama getirilmekte olup, ekonomik kamu düzeninin korunması amaçlanmaktadır. Anılan hükümler, borçlunun kira borcuna itiraz etmesi halinde mahkemece kendiliğinden uygulanacağından ayrıca borçlunun bu tebliğ hükümlerinin uygulanmasını talep etmesi de gerekmez. Bu hükümler kamu yararı düşüncesi ile çıkartılmış emredici nitelikte hükümler olduğundan aksine yapılan düzenlemeler ya da uygulamalar geçersizdir.

Somut olayda, takibe konu kira sözleşmesinin 02.02.2005 tarihli olduğu, kira sözleşmesi altındaki imzaya itiraz edilmediği, sözleşme bedelinin aylık brüt 64.000 ABD Doları olarak belirlendiği, istenen kira bedellerinin 2021 yılı ağustos ayı kirası 66.291,04 USD ve faizlerinden ibaret olduğu dolayısı ile istemin, yukarıda yapılan açıklamalar gereği, dövizle sözleşme yasağı kapsamında kaldığı ve tebliğin yürürlüğe girdiği 13.09.2018 tarihinden itibaren 30 gün içinde de Türk parası olarak kira bedelinin belirlenmesi konusunda tarafların mutabakata vardığına dair de dosyada herhangi bir açıklama bulunmadığı, bu haliyle kira sözleşmesinde belirlenen aylık kira bedellerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasının aylık kira alacağını belirsiz hale getirdiği, borçluların icra dairesine verdikleri itiraz dilekçesinde kira bedelinin taraflarca kira bedelinin TL olarak belirlenmediğini, aylık kiranın belirsiz olduğunu kira sözleşmesinin uyarlama davasına konu edildiğini ileri sürerek aylık kiraya ve tüm takibe konu borca ve faizlerine itiraz ettiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen tebliğin yürürlük tarihi olan 13.09.2018 tarihinden önce yapılan kira sözleşmesinde dolar cinsinden kira parasının belirlendiği için bu tebliğ kapsamında olup bu tebliğin yürürlüğe girdiği 13.09.2018 den itibaren 30 gün içinde kira bedelinin Türk parası olarak belirlenmesi konusunda tarafların mutabakata varamadığı görülmektedir. Tebliğin 8.maddesinin 20.fıkrasına göre 02.01.2018 tarih itibariyle belirlenen TCMB efektif satış kuruna göre hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığına en fazla iki yıllık süre boyunca TÜFE oranlarına göre artırılması suretiyle kira parası TL olarak belirlenebilir.

Somut olayda ise 2021 Ağustos ayı kirası istenmekte olup bu dönem yönünden kira sözleşmesinde yabancı para üzerinden belirli aylık kira bedeli ekonomik kamu düzeninin korunmasını amaçlayan hükümler karşısında geçersizdir. Takibe konu döviz cinsinden istenen kira alacağının İİK 269/2 maddesi gereğince kira akdindeki imza inkar edilmediği için akdi kabul etmiş sayılır hükmüne dayanılarak kira sözleşmesinde yazılı döviz cinsinden kira bedelinin kesinleştiğinden söz edilemez. Öte yandan takip talebinde USD (Dolar) olarak istenilen alacağın harca esas değeri gösterilmiş ise de İİK 58/3 maddesi gereğince alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği gösterilmemiş olup bu talep alacağın USD (Dolar) olarak aynen tahsilinin istendiği anlamına gelir ki bu durum İİK 58/2 maddesinde yazılı düzenlemeye aykırıdır. Bu husus kamu düzenine ilişkin olup resen dikkate alınmalıdır. (Emsal 12.HD’nin 2024/801 E - 2024/5521 K., 29.05.2024 tarihli kararı). Borçlu aylık kira bedeline ve borca itiraz etmiş olup itirazın kaldırılması ve tahliye isteminin reddi yerine itirazın kaldırılmasına ve temerrüt nedeniyle borçlu kiralanandan tahliyesine karar verilmesi isabetsizdir. Bölge Adliye Mahkeme kararının bu gerekçelerle bozulması görüşünde olduğumdan çoğunluğun kararın onanması yönündeki görüşüne katılamıyorum.16.09.2024