muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/20375, Karar No: 2014/16758, Tarih: 30.06.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/20375 E.  ,  2014/16758 K.**

**"İçtihat Metni"**

İhbarname No : KYB - 2014/194652

Ruhsatsız silah taşımak suçundan sanık M.. G..'ın, 6136 sayılı Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un 13/1, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62/1 ve 52. maddeleri gereğince 6.000 Türk lirası adli para cezası ve 25 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına dair İstanbul Anadolu 33. Asliye Ceza Mahkemesinin (kapatılan ÜMRANİYE 5. Asliye Ceza Mahkemesi) 24.03.2010 tarihli ve 2009/936 esas, 2010/118 sayılı kararını kapsayan dosyasıyla ilgili olarak;

Dosya kapsamına göre, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/1 ve 2. fıkrasında yer alan “Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yediyüzotuz günden fazla olamamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir. En az yirmi ve en fazla yüz Türk lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.” şeklindeki düzenleme karşısında, 25 gün adlî para cezasının adlî para cezasına çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 16.05.2014 gün ve 33870 sayılı Kanun Yararına Bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 2014/20375 gün ve KYB/2014-194652 sayılı ihbarnamesi ile dairemize tevdii kılınmakla incelendi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Hükümlü hakkında 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçundan hürriyeti bağlayıcı ceza yanında hükmedilen 25 gün adli para cezasının TCK.nun 52/2.madde ve fıkrası gereğince adli para cezasına çevrilmemesi,

Yasaya aykırı ve Adalet Bakanlığı'nın Kanun Yararına Bozma istemine dayalı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarname içeriği bu itibarla yerinde görül- düğünden Ümraniye 5. (İstanbul Anadolu 33.) Asliye Ceza Mahkemesinin 24.03.2010 gün, 2009/936 esas, 2010/118 sayılı kararının CMK.nun 309. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), hükme “sanık hakkında hürriyeti bağlayıcı ceza yanında hükmedilen 25 gün adli para cezasının, TCK.nun 52/2. madde ve fıkrası uyarınca günlüğü 20 liradan adli para cezasına çevrilerek 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ibaresinin eklenmesine, infazın bu şekilde yapılmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına (TEVDİİNE), 30.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/16375, Karar No: 2010/21244, Tarih: 13.12.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/16375 E.  ,  2010/21244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor yasa hükümlerine uygundur. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tesbiti ile davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, 13.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20972, Karar No: 2014/20331, Tarih: 06.11.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/20972 E.  ,  2014/20331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

Dairemizin 16.06.2014 gün 2013/19331 Esas ve 2014/12684 Karar sayılı geri çevirme yazısında;

1- Dava konusu 61 ada 10 parsele revizyon gören 11.02.1941 tarih cilt 55, sayfa 17 ve 14 sıra nolu tapu kaydı ile Eylül 338 tarih cilt 28, sayfa 79, 74 sıra nolu tapu kayıtlarının yerel tapu müdürlüğünden ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm geldi ve gittileri ile beraber, intikal görmüş ise intikal tarihleri ile iktisap sebepleri ve kayıt maliklerini gösterir biçimde getirtilerek dosya arasına konulması, yerel Tapu Müdürlüğü'nden Eylül 338 tarih 74 sıra nolu tapu kaydının Osmanlıca’dan Türkçe’ye çevirisi bulunmadığı takdirde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı’ndan türkçe tercümesi yaptırıldıktan sonra getirtilerek dosyaya eklenmesi,

2- 467 ada 16 parsele revizyon gören Mayıs 929 tarih, cilt 31, sayfa 180 sıra no 64 ve 14.03.1946 tarih cilt 64, sayfa 9 ve 4 sıra nolu tapu kayıtlarının 1 nolu bentte açıklandığı biçimde Tapu Müdürlüğü'nden veya duruma göre Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı'ndan getirtilip dosya arasına konulması ve ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi istenilmiştir. Ne var ki, mahkemece, istenilen eksiklikler tümüyle giderilmeden temyiz incelemesi için dosya ...'a iade edilmiştir.

Bu kez evrak içeriğinin dikkatli bir biçimde okunması; üçüncü bir yazışmaya sebebiyet verilmemesi için bizzat mahkeme hakiminin denetiminde eksikliğin giderilmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Yerel Mahkeme'ye GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8440, Karar No: 2025/4148, Tarih: 09.04.2025

**10. Ceza Dairesi         2020/8440 E.  ,  2025/4148 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/85 E., 2015/201 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 139. maddesine göre gizli soruşturmacı görevlendirilebilmesi için işlenen suçun kanunda sayılan ve gizli soruşturmacı kullanılabilecek suçlardan olması, suçun işlendiği konusunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması, başka yolla delil elde etme imkanının

bulunmaması, suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş bir suç olması ve yetkili ve görevli mahkemece bir karar verilmesi gerekir.

Dava konusu suç uyuşturucu madde ticareti yapma suçu olduğu halde, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suç olmadığı; zira 5271 sayılı CMK'nın 139/4. maddesine göre örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmeyen suçlarda gizli soruşturmacı görevlendirilemeyeceği; yine 5271 sayılı CMK'nın "Teknik Araçlarla İzleme" başlıklı 140. maddesindeki düzenlemeye göre, sanıklar hakkında teknik araçlarla izlenmesine ilişkin bir karar bulunmadığı, gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin karara dayanılarak ve 5271 sayılı CMK'nın 140. maddesi uyarınca ayrıca bir karar alınmadan teknik araçlarla izleme ve görüntüleme ve ses alma işlemi yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Mahkemece suçun sübutu gizli soruşturmacı faaliyetleri ile teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen kayıtlara dayandırılmıştır. 5271 sayılı CMK'nın 217. maddesine göre sanığa atılı suç hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir. Hukuka uygun olmayan teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen delile dayanılarak sübuta gidilmesi mümkün değildir.

1. Dosya içerisinde 5271 sayılı CMK’nın 140. maddesi uyarınca teknik araçlarla izlemeye ilişkin bir karar bulunmadığı anlaşılmakla; sanık hakkında 5271 sayılı CMK’nın 140. maddesi uyarınca teknik araçlarla izlemeye ilişkin verilmiş bir kararın bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise hukuki denetime olanak sağlayacak şekilde aslı veya onaylı örneği getirtilerek bu dosya içine konulması; yoksa bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceğinin gözetilmemesi,

1. Dosya içerisinde 5271 sayılı CMK’nın 140. maddesi uyarınca teknik araçlarla izlemeye ilişkin bir karar bulunmadığı anlaşılmakla; sanık hakkında 5271 sayılı CMK’nın 140. maddesi uyarınca teknik araçlarla izlemeye ilişkin verilmiş bir kararın bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise hukuki denetime olanak sağlayacak şekilde aslı veya onaylı örneği getirtilerek bu dosya içine konulması; yoksa bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceğinin gözetilmemesi,

2. Suçun sübutunun tespiti için sanıktan uyuşturucu madde alma - temin etme eylemini gerçekleştiren gizli soruşturmacılar kolluk görevlisi ise "suçu ve faili belirleme, suçla ilgili delilleri toplama" konusunda faaliyette bulunabileceklerinden, öncelikle gizli soruşturmacıların adli kolluk görevlisi olup olmadığının sorulması, adli kolluk görevlisi ise 5271 sayılı CMK'nın 139/3. maddesi hükmü de gözetilerek, tanık olarak dinlenilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabule göre;

3. Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 28.04.2015 tarihli ve 2014/462 Esas, 2015/135 Karar ve 2014/848 Esas, 2015/136 Karar sayılı kararlarında da bahsedildiği üzere; gizli soruşturmacı tarafından sanıktan birden fazla kez esrar satın alınmasının, ayrıca suç oluşturmayacağı ve gerçek anlamda bir "alım-satım" söz konusu olmadığı gözetilmeden atılı suçun zincirleme olarak işlendiği kabul edilerek, sanığın cezasının 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesi ile artırılması suretiyle fazla ceza tayin edilmesi,

4. Hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi ve 7242 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikler nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, Tebliğname'ye uygun olarak hükmün BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.04.2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/27194, Karar No: 2022/8808, Tarih: 27.04.2022

**7. Ceza Dairesi         2021/27194 E.  ,  2022/8808 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : 5607 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : 11/07/2019 tarihli karar ile İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine; 05/12/2019 tarihli ek karar ile sanığın temyiz talebinin reddine,

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I) Katılan ... İdaresi vekilinin nakil aracı iade kararına yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nun 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp aynı Yasanın 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri ile katılan ... İdaresi vekilinin temyiz dilekçesinde belirttiği nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, nakil aracının iadesine dair kurulan hükme yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmediğinden, katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nun 302/1. madde ve fıkrası gereğince ESASTAN REDDİNE,

II) Sanık ...’un ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesi'nin 05.12.2019 tarihli Ek kararına yönelik temyizine göre yapılan incelemede;

Sanığın 29/08/2019 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilen hükmü, 5271 sayılı CMK’nun 291. maddesi gereğince onbeş günlük yasal temyiz süresinden 27/11/2019 tarihli dilekçesi ile temyiz ettiği anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesince verilen temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik sanığın temyiz itirazının reddiyle, temyiz isteminin reddine dair ek kararın ONANMASINA,

III) Sanık ... ve ... hakkındaki hükmün incelenmesinde;

Tüm dosya kapsamının incelenmesinde olay günü sanık ...’in kullandığı ve ikinci şoför olarak da sanık ...’un bulunduğu ... plakalı yolcu otobüsünde yapılan aramada otobüsün tavan kısımındaki klima havalandırma boşlukları, otobüsün taban kısmındaki boşluklar, otobüsün arka kısmından ön kısmına doğru şanzıman kısmının üstündeki boşluk, aracın hidrolik hortumlarının ve ...-elektronik kablolarının geçtiği boşluklarda gizlenmiş şekilde 2200 karton kaçak sigara ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda, otobüste muavin olarak çalışan suça sürüklenen çocuk ... ’nün beyanına göre sigaraları ... ilinde otobüse yerleştirildiği, sanık ...’un ise ikinci şoför olarak ... ilinde otobüse bindiği, şoför olarak araçta bulunan her iki sanığın da atılı suçlamayı kabul etmedikleri, ...’nün de şoförlerin sigaralardan haberdar olmadığını, sigaraları sanık ...’ın ikameti önünde otobüse yerleştirdiğini beyan etmesi karşısında, sanıkların detaylı arama sonucunda ele geçirilebilecek sigaralardan haberdar olduklarına dair haklarında mahkumiyete yeterli, her türlü şüpheden uzak, somut delil elde edilemediği anlaşılmakla atılı suçtan beraatleri yerine yazılı şekilde hüküm tesisi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafii ve katılan ... İdaresi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

IV) Sanık ... hakkındaki mahkumiyet kararlarının incelenmesinde ise;

Sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme talebi CMK'nun 299. maddesi gereğince uygun görülmemiş olmakla yapılan incelemede;

1) Hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Yasanın 61. maddesi ile 5607 sayılı Yasanın 3/22. maddesine eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine aynı Yasanın 62. maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesine eklenen fıkra uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği anlaşılmakla, 5237 sayılı TCK'nun 7. maddesi ve 7242 sayılı Yasanın 63. maddesi ile 5607 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddenin 2. fıkrası gözetilerek ilgili hükümlerin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının saptanması ve sonucuna göre uygulama yapma görevinin de yerel mahkemeye ait bulunması zorunluluğu,

Yasaya aykırı, sanık ... müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma kararı kapsamına göre hakkında toplu kaçakçılık suçundan hüküm kurulan ve mahkumiyet hükmü kesinleşen sanık ...'ye de CMK'nun 306. maddesi gereği bozmanın SİRAYETİ'ne, 27/04/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/14318, Karar No: 2007/2563, Tarih: 26.02.2007

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2006/14318 E.  ,  2007/2563 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacılar, ... Davutlar ... mevkili 1122 parselde kayıtlı taşınmazda murisleri olan babaları ... ... 8/24, halaları ... 8/24, amcalarının eşi ve çocukları olan ... ... ..., ... ..., ... ... ve ... ... da toplam olarak 8/24 hisse sahibi iken, kendilerinin murisi olan ... ...’nun, bir kısım davalılardan ve bir kısım davalıların murisinden taşınmazı satın aldığını, ancak hissedarlardan sadece ... ...’nun tapudan kendisine ait olan 2/24 hisseyi murislerine devrettiğini, diğer hissedarların tapuda ferağ vermeye yanaşmadıklarını, bunun üzerine taşınmazın hükmen tescili için ... Asliye Hukuk Mahkemesinde 1997/544 E. sayılı davanın açıldığını, ancak tapulu taşınmazların haricen satılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, 10.2.1972 yılında yapılan sözleşme geçerli olmadığından taşınmazın bugünkü değerinin kendilerine iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, şimdilik taşınmazın değeri olan 15.680.000.000 TL ile sözleşmede öngörülen 10.000 TL cezai şartın bugünkü bedelinin tesbit edilerek, davalılardan miras payları oranında tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

2006/14318-2007/2536

Davalılardan ...’in mirasçıları olan, ..., ..., ... ve ... ..., davanın zamanaşımına uğradığını, haricen satışa ilişkin belgeyi kabul etmediklerini, muris tarafından düzenlenmediğini, belgedeki mührü de kabul etmediklerini savunarak davanın reddini dilemişler, diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, davalıların murisleri ...’e ait olduğu iddia edilen mührü kabul etmedikleri, senedin de HUMK’nun 297/2. maddesine uygun olarak onaylanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davalıların murisleri ...’e ait olduğu iddia edilen mührü kabul etmedikleri, senedin de HUMK’nun 297/2. maddesine uygun olarak onaylanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacılar, murisleri olan ... ...’nun 1122 parsel sayılı taşınmazın 1/3 oranında maliki iken, taşınmazın kalan 2/3 hissesini bir kısım davalıların kendilerinden, bir kısım davalıların ise murislerinden 10.2.1972 tarihinde satın aldığını, o tarihten beri taşınmazın murisleri ve onun ölümünden sonra da kendileri tarafından kullanıldığını, açılan tapu iptal ve tescil davasının reddedildiğini, bu durumda taşınmazın bugünkü değerinin ödetilmesi gerektiğini ileri sürerek, taşınmazın rayiç değeri olan 15.680.000.000 TL ile sözleşmede öngörülen 10.000 TL cezai şartın dava tarihinde ulaştığı alım gücü karşılığının ödetilmesini talep etmişler, delil olarak da 10.2.1972 tarihli belgeye dayanmışlardır. Davacılar tarafından daha önce ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 1999/544 E. sayılı tapu iptal ve tescil davasında, davanın kabulüne ilişkin verilen hükmün, Yargıtay 14.Hukuk Dairesince “tapulu taşınmazın mülkiyetinin nakline ilişkin sözleşmenin resmi şekilde yapılmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden” bozulduğu, mahkemece bozmaya uyularak Yargıtay ilamında belirtilen gerekçeyle davanın reddine karar verildiği, verilen kararın 15.6.1999 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davada dayanılan tapulu taşınmazın satışına ilişkin sözleşme, kesinleşen mahkeme kararıyla da sabit olduğu üzere, resmi biçimde yapılmadığından hukuken geçersizdir. (MK.706, BK.213, Tapu K.26 ve Noterlik K.60 maddeleri) O nedenle geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmaz. Aynı şekilde geçersiz sözleşmelerde düzenlenen cezai şart tazminatları da geçersiz olup talep edilemez. Bu durumda taraflar sadece verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilirler. Dava konusu olayda da davacılar, ancak sözleşme nedeniyle murislerinin ... olduğu bir bedel varsa bu bedelin denkleştici adalet kuralları gereğince ifanın imkansız hale geldiği Tapu iptal ve tescil davasının kesinleştiği tarih olan 15.6.1999 tarihinde ulaştığı alım gücü karşılığının tahsilini isteyebilirler. Davacılar ödenen bedel yönünden, bir kısım davalıların murisi olan ...’in mührünü ve 2006/14318-2007/2536

davalılardan ... ...’nun imzasını taşıyan 10.2.1972 tarihli sözleşmeye dayanmışlarsa da, ...’in mirasçıları olan davalılar tarafından anılan belge ve mühür kabul edilmemiştir. Bu durumda belgenin HUMK.nun 297. maddesinde belirtilen unsurları taşıyıp taşımadığının araştırılması zorunludur. Zira bu maddede zikredilen unsurların tamamı sıhhat şartıdır. Burada öngörülen şeklin amacı, sözleşme muhtevasının borçlu tarafından bilinmesini sağlamaktır. Bu yolla, okuma yazma bilmeyen bir kimsenin, içeriğini bilmediği bir belge ile borç altına sokulması tehlikesinden korunması sağlanmak istenmiştir.

İmza atmaya muktedir olmayan veya yazı bilmeyen bir kimse, sözleşme veya senedi imza edemeyeceğinden, imza yerine el ile yazılmış bir parmak izi veya mühür kullanabilir. Ancak senetteki bu parmak izi veya mührün borçlunun oturduğu köy veya mahalle muhtarı ve ihtiyar heyeti kurulunca ve o yerde tanınmış iki tanık tarafından onaylanması gereklidir (HUMK. 297/2). Şehir ve kasabalarda, mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti, imza atamayan veya yazı bilmeyen kişinin kullanacağı mührü veya el ile yapacağı işareti onama yetkisine sahiptir. Mahalle ihtiyar heyetinin çoğunluğunun onayı yeterlidir. Şehir ve kasabalarda mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti, bir muhtar ile dört üyeden oluştuğu için, mahalle muhtarı ile iki ihtiyar heyeti üyesinin (ve iki tanığın) onayı yeterlidir. Köylerde de köy muhtarı ile köy ihtiyar meclisinin çoğunluğunun onayı gereklidir. Nüfusu binden az olan köylerde, köy ihtiyar meclisi dört asil üyeden oluştuğundan, köy muhtarı ile en az iki ihtiyar meclisi üyesinin onayı gerekli olmasına rağmen, nüfusu binden fazla olan köylerde ise, köy ihtiyar meclisi altı asil üyeden oluştuğundan, köy muhtarı ve en az üç ihtiyar meclisi üyesinin (ve iki tanığın) onayı gereklidir. Öte yandan, senetteki mührü veya parmak izini onaylamaya yetkili ihtiyar heyeti, borçlunun ikamet ettiği mahallenin veya köyün ihtiyar heyetidir. Borçlunun oturduğu yerden başka bir mahalle veya köy ihtiyar kurulu tarafından onaylanmış olan senetler geçerli değildir.

Mahkemece HUMK.nun 297/2. maddesi ile ilgili olarak az yukarda açıklanan hususlar yeterince araştırılıp değerlendirilmeden, 10.2.1972 tarihli belgeye itibar edilmemesinin açık gerekçeleri gösterilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2-Davalılardan ...’in mirasçıları dışındaki diğer davalılar, ..., ... ..., ... ..., HUMK.nun 195. maddesinde öngörülen ( 10 ) günlük sürede davaya cevap vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır. Davalılardan ... 2006/14318-2007/2536

..., davada dayanılan 10.2.1972 tarihli “Alım Satım Senedi”

başlıklı belgeyi, kendisine asaleten, annesi ... ...’ye ve kardeşleri ... ... ile ... ...’e vekaleten “satıcı” sıfatıyla imzalamıştır. Adı geçen davalılar, davaya cevap vermemekle davayı inkar etmiş sayılmakla beraber, davada dayanılan 10.2.1972 tarihli belge ve bu belgedeki imza yönünden HUMK.nun 230 ve devamı maddeleri uyarınca kendilerine meşruhatlı isticvap davetiyesi çıkarılmalı, imzanın inkarı halinde HUMK. 308 ve sonraki maddelerine göre bilirkişi incelemesi yaptırılıp hasıl olacak sonuca uygun karar verilmelidir. Mahkemece ... mirasçıları dışındaki diğer davalılar yönünden senedin geçerli olup olmadığı, davacıların murisi tarafından geçersiz sözleşme nedeniyle davalılara satış bedeli ödenip ödenmediği konularında herhangi bir değerlendirme yapılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ : Yukarıda (1) ve (2) no’lu bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden tarafa iadesine, 26.2.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.