muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6946, Karar No: 2022/14180, Tarih: 15.11.2022

Davalı ... ve Tic. A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle, müvekkil tarafından gerekli her türlü güvenlik önleminin alındığı, taşeron işçileri dahil tüm çalışanlara gerekli kkd ekipmanlarının teslim edildiği, davacı çalışırken paraşüt tipi emniyet kemerini kullanmadığı için parapet yapımı sırasında dengesini kaybederek düştüğü, binadaki toplu koruma tedbirinin ilgililere haber verilmeden kaldırıldığı ve diğer çalışanların da güvenliğinin tehlikeye atıldığı, davaya konu kaza nedeni ile maluliyet olup olmadığının belirsiz olduğu, geçirmiş olduğu kaza sonucunda maddi zararının olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III- MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi kararında özetle: “Maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, Davalılardan geçici ödeme nedeni ile 03/0/2020 tarihinde tahsil edilen 10.000,00 TLnin mahsubu ile 10.000,00 TL geçici ödemenin haksız fiil tarihi 20/10/2016 tarihinden, ödendiği tarih olan 03/03/2020 tarihine kadar işleyecek yasal faizinin ve mahsup sonrası 462.448,72 TL sürekli iş görmezlik zararı ve 7.972,31 TL geçici iş görmezlik zararının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Manevi tazminat talebinin kabulü ile, 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine”, karar verilmiştir.

Davalı ... … Ltd Şti’nin istinaf dilekçesiyle beraber istinaf harç ve giderlerini yatırması için kendisine 17.02.2021 tarihinde muhtıra tebliğ edildiği, ilgili davalı vekilinin 24.02.2021 tarihli dilekçesiyle bu harç ve giderler için Bölge Adliye Mahkemesinde adli yardımdan yararlanmak istediğini beyan ettiği, Mahkemece bu dilekçe Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmeden, 01.03.2021 tarihli bir ara karar ile adli yardım talebinin reddine karar verildiği, iş bu ara kararı davalı vekiline 07.03.2021 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı vekilinin anılan karara 15.03.2021 tarihinde itiraz ettiği, Mahkemece verilen 16.03.2021 tarihli ek kararla iş bu davalının istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; “A-1-Davalı ... ve Tic. A.Ş.'nin istinaf başvurusunun HMK.nun 353/1-b.1. maddesi gereğince Esastan Reddine,

B-Davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.2. maddesi gereğince kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının Kaldırılmasına,

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; “A-1-Davalı ... ve Tic. A.Ş.'nin istinaf başvurusunun HMK.nun 353/1-b.1. maddesi gereğince Esastan Reddine,

B-Davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.2. maddesi gereğince kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının Kaldırılmasına,

Maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, Davalılardan geçici ödeme nedeni ile 03/0/2020 tarihinde tahsil edilen 10.000,00 TLnin mahsubu ile 10.000,00 TL geçici ödemenin haksız fiil tarihi 20/10/2016 tarihinden, ödendiği tarih olan 03/03/2020 tarihine kadar işleyecek yasal faizinin ve mahsup sonrası 462.448,72 TL sürekli iş görmezlik zararı ve 7.972,31 TL geçici iş görmezlik zararının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Manevi tazminat talebinin kabulü ile, 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı ... ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde özetle: Davacının, diğer davalı ... .... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin işçisi olduğunu, davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının maluliyet oranının kesinleşmesi beklenmeksizin hesap raporu alınması yoluna gidilmiş olduğunu, davacının %54 oranında malul olduğunun da kabulünün mümkün olmadığını, sunulan ücret bordrolarında ve banka kayıtlarında açıkça görüleceği üzere, davacının asgari ücret ile çalışmış olduğunu, emsal ücret araştırması hatalı meslek kolu üzerinden yapılmış olup kabulünün mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, ... verilerinin oda ücretlerine üstün tutulması gerekmekte iken, salt oda ücretinin esas alınması hatalı olmakla, ... verileri üstün tutulması gerekmesi karşısında en kötü ihtimal ile her bir emsal ücretin ortalaması alınması gerekmekte iken salt oda ücreti ile hesap yapılmasının kabul edilemez olduğunu, Yargıtay içtihatları ile sabit olduğu üzere davacının ücreti yönünden ... verilerinde yer alan emsal ücretin o dönemdeki asgari ücrete oranı esas alınmasının gerekmekte olduğunu, davacının kazaya kendi kusuru ile sebep olduğunu, müvekkili şirket ile diğer davalı şirkete %70 kusur izafe edilmesinin hatalı olduğunu, işçiye yalnızca %30 oranında kusur yüklenmesini kabul etmediklerini, bilirkişi raporunda davalılara müşterek sorumluluk nedeniyle atfedilen kusurun gerekçelerinin somut olay ile bağdaşmadığını beyanla kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... .... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin temyiz dilekçesinde özetle: Kusur oranlarının, gerçeğe ve hukuka aykırı olup asli kusurlunun davacının kendisi olduğunu, Yerel Mahkemenin kabul ettiği kusur oranı ile işbu davanın ceza boyutunun konu olduğu ... 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2017/891 E. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu arasında çelişki giderilmeden hüküm kurulduğunu, Bilirkişi raporunda ve Yerel Mahkeme kararında kabul edilen müvekkil ile diğer davalı asıl işveren arasındaki kusur oranının farkı tarafımızca anlaşılamamış olup, diğer davalı asıl işverenin kusur sorumluluğu gerekli şekilde incelenmemiş ve adeta üstü örtülerek kusuru olmadığının iddia edildiğini, Hesap bilirkişi raporunda yer alan hesaplamalar objektif verilere haiz olmayıp denetlenebilirlikten uzaktır. Bilirkişi işlemiş kazanç dönemi, iskontolu kazanç dönemi ve iskontolu emeklilik dönemine ilişkin hesaplamaları farazi olarak yapmıştır. Bu sebeple, denetlenebilir olmayan, objektif verilerden uzak hesaplamaya dayanan bilirkişi raporundaki hesaplamaların hükme esas alınması mümkün olmadığını, Davacının 3000TL maaşı olduğu iddiası, gerçeğe aykırı olup sadece davacının iddiasına dayanılarak tüm hesaplamaların bunun üzerinden yapılması hukuka aykırı olduğunu, Müvekkilinin, işveren olarak üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, Yargılama esnasında hukuki dinlenilme ve silahların eşitliği ilkesi ihlal edilmiştir. istinaf mahkemesi kararında hükmedilen manevi tazminatı kararının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili firmanın ekonomik durumu ve ibraz edilen delillere göre adli yardımdan yararlandırılması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

6100 sayılı HMK’nun İkinci Bölümünde Adli Yardım kurumu düzenleme altına alınmış olup bu bölümde yer alan “Adli yardım talebi” başlıklı 336.maddesine göre; “Adli yardım, asıl talep veya işin karara bağlanacağı mahkemeden; icra ve iflas takiplerinde ise takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesinden istenir. Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır. Adli yardım talebine ilişkin evrak, her türlü harç ve vergiden muaftır.” Hukuki düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Kanunun “Adli yardım talebinin incelenmesi başlıklı” 337.maddesine göre; “Mahkeme, adli yardım talebi hakkında duruşma yapmaksızın karar verebilir.(Ek cümle : 11/4/2013-6459/ 23 md.) Ancak, talep hâlinde inceleme duruşmalı olarak yapılır. (Ek cümle : 11/4/2013-6459/ 23 md.) Adli yardım taleplerinin reddine ilişkin mahkeme kararlarında sunulan bilgi ve belgelerin kabul edilmeme sebebi açıkça belirtilir. Adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebilir. Kararına itiraz edilen mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir. Adli yardım talebi reddedilirse, ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanılarak tekrar talepte bulunulabilir. Adli yardım, daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz.” Hukuki düzenlemesi yer almaktadır

Somut olayda, davalılardan .... .... San. ve Tic. Ltd Şti vekilinin İlk Derece Mahkemesince verilen 24.12.2020 tarihli kararına karşı iş bu kararın 30.01.2021 tarihinde tebliğ edilmiş sayılması üzerine süresi içerisinde 11.02.2021 tarihli istinaf dilekçesiyle istinaf talebinde bulunduğu, ancak istinafa ilişkin harç ve giderleri yatırmadığı, anılan harç ve giderlerin ikmali için ilk derece mahkemesince çıkartılan muhtıranın ise iş bu davalı vekiline 17.02.2021 tarihinde tebliğ edildiği, ilgili davalı vekilinin 24.02.2021 tarihli dilekçesiyle iş bu harç ve giderler için Bölge Adliye Mahkemesinden adli yardım talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince bu dilekçe Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmeden, 01.03.2021 tarihli bir ara karar ile değerlendirilerek, adli yardım talebinin reddine karar verildiği, iş bu ara kararın davalı vekiline 07.03.2021 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı vekilinin anılan karara 15.03.2021 tarihinde itiraz ettiği, Mahkemece verilen 16.03.2021 tarihli bir ek kararla da iş bu davalının istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda işaret olunan 6100 sayılı HMK’nun 336/3.maddesi kapsamında, davalı .... .... San. ve Tic. Ltd Şti’nin istinafa ilişkin harç ve giderler için kendisine tebliğ edilen muhtıra üzerine süresi içerisinde, 24.12.2020 tarihli dilekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesinden adli yardım talebinde bulunmuş olması nedeniyle, bu talebi değerlendirerek karar verme (reddi halinde ise itirazı değerlendirme) yetkisinin aynı kanunun 337.maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesine ait olduğunun açıkça anlaşılabilir olmasına karşın, İlk Derece Mahkemesince bu hususta yetki aşımı yapılarak öncelikle Bölge Adliye Mahkemesinden istenen adli yardım talebinin değerlendirilerek 01.03.2021 tarihli ara karar ile reddine karar verilmesi, akabinde ise istinaf başvurusunun harç ve giderlerin muhtıraya rağmen süresinde yatırılmadığı gerekçe gösterilerek aynı mahkemenin 16.03.2021 tarihli ek kararıyla reddine karar verilmesi ve giderek, adli yardım isteminin reddine dair karara yönelik itirazın ise inceleme mercii olmayan diğer İlk Derece Mahkemesinin 19.03.2021 tarihli değişik iş kararıyla değerlendirilerek reddine karar verilmesi açıkça usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Bu açıklamalar doğrultusunda davalı .... .... San. ve Tic. Ltd Şti’nin istinaf istemi nedeniyle talep ettiği adli yardım talebini inceleyip karar verme (bu hususta verilen karara itiraz halinde ise) değerlendirme yetki ve görevinin Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili dairelerine ait olması nedeniyle, bu kapsamda dosya içerisinde verilen İlk derece mahkemesi kararlarının yok hükmünde olduğu gözetilerek, Bölge Adliye Mahkemesince adli yardım talebi hakkında karar verilip kanunda açıklanan usullere göre prosedür işletildikten sonra, istinaf isteminin şimdiki gibi esası hakkında inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken anılan davalı .... .... San. ve Tic. Ltd Şti’nin önce adli yardım talebi, giderek istinaf istemi hakkında inceleme yapılmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılardan .... .... San. Ve Tic. Ltd Şti vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları ile HMK 369/1.maddesi gereğince kanunun açık hükmüne aykırı görülen hususlar re’sen gözetilerek ve bu aşamada anılan davalı .... .... San. ve Tic. Ltd Şti vekilinin sair temyiz itirazları ile davalı ... ve Tic. A.Ş. vekillerinin tüm temyiz itirazları incelenmeksizin ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin davalı ... ve Tic. A.Ş.’nin istinaf başvurularının esasta reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında kısmen kabul ve kısmen redde ilişkin Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/2. maddesi gereğince davalı .... .... San. ve Tic. Ltd Şti vekilinin sair temyiz itirazları ile davalı ... Ve Tic. A.Ş. vekillerinin tüm temyiz itirazları bu aşamada incelenmeksizin BOZULMASINA, temyiz harçlarının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, dosyanın kararı veren ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 15.11.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9874, Karar No: 2023/6667, Tarih: 03.10.2023

**3. Ceza Dairesi         2022/9874 E.  ,  2023/6667 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1795 E., 2020/1072 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 ... Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.07.2019 tarihli ve 2018/132 Esas, 2019/383 ... kararı ile

Sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan, 5271 ... Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 29.09.2020 tarihli ve 2019/1795 Esas, 2020/1072 ... kararı ile

Sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik O yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvurusunun 5271 ... Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fırkasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

C. Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 01.03.2022 tarihli ve bozma görüşünü içerir Tebliğname ile Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemi özetle;

1.Sanığın örgütle iltisaklı şirket ve derneklerde mütevelli olarak görev aldığına,

2.Gayriresmi para transferleri ve muhasebe işlemlerine yardımcı olduğuna,

3.Örgüte maddi yardım sağladığına,

4.Bu şekilde silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğine ve,

5.Temyiz dilekçesinde belirtilen sair temyiz sebepleri ve sair hususlara ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığının kabulü ile sanık hakkında beraat kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

5.Temyiz dilekçesinde belirtilen sair temyiz sebepleri ve sair hususlara ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığının kabulü ile sanık hakkında beraat kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Mahallinde hukuka uygun olarak ikame olunup usulünce tartışılan delillere ve dosya kapsamına göre; yapılan yargılama sonunda atılı suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığına ilişkin gerekçelerin karar yerinde gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğu, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 29.09.2020 tarihli ve 2019/1795 Esas, 2020/1072 ... kararında Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısınca öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 ... Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 ... Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 ... Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/772, Karar No: 2008/1103, Tarih: 29.01.2008

**21. Hukuk Dairesi         2008/772 E.  ,  2008/1103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çanakkale İş Mahkemesi

TARİHİ : 31/10/2007

Davacı, teslim ettiği ürün bedelinden ilk tevkifat tarihini takip eden aybaşı ile tescil tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun  ve 5458 sayılı Yasadan yararlanması gerektiğinin tespitine   karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, teslim ettiği ürün bedelinden ilk tevkifat tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.1995 ile 01.06.2001 tescil tarihleri arasında 2926 Sayılı Yasa’ya göre tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 5458 sayılı yasadan yararlanması gerektiğinin tespitini istemiştir.

Mahkemece, sigortalılık tespitine ilişkin olarak, dava açıldıktan sonra, davalı kurum tarafından davacının tescil tarihinin 01.06.1995 tarihine çekilmesi nedeniyle, “Davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 5458 sayılı yasadan yararlanılması gerektiğinin tespitine yönelik taleple ilgili olarak ise, “Davacının 5458 sayılı yasanın ilgili hükümlerinden yararlandırılmasına karar verilmiş ve karar süresinde davalı kurum avukatı tarafından temyiz edilmiştir. Sigortalılık tespitine yönelik taleple ilgili mahkemenin kararı yerindedir. Ancak davacının 5458 sayılı yasadan yararlanma koşullarında mahkemece yanılgıya düşüldüğü görülmektedir.

Davacının 05.06.2006 tarihinde davalı kuruma verdiği dilekçe tarım Bağ-Kur sigortalılığının ilk tevkifat tarihini takip eden aybaşına çekilmesini istediği ve anılan dilekçesinde 5458 sayılı yasadan yararlanma doğrultusunda bir talebinin bulunmadığı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık geriye yönelik tescil talebinin 5458 sayılı yasadan yararlanma talebini de kapsayıp kapsamadığı noktasında toplanmaktadır. Yerel mahkemece, davacının 5458 sayılı yasanın öngördüğü 3 aylık süre içerisinde kuruma tescil için başvuruda bulunduğu, ve bu başvurunun anılan 3 aylık sürenin dolmasından sonra reddedildiği ve dava açıldıktan sonra da kurumun tescil tarihin geriye çektiğinden, Sosyal güvenlik hukukunun ilkeleri ve hakkaniyet gereği davacının 5458 sayılı yasanın hükümlerinden yararlandırılmasının uygun olacağı sonucuna varılmışsa da varılan bu sonuç hatalı olmuştur.

Gerçekten davanın yasal dayanağını oluşturan 5458 sayılı yasanın 2.maddesinde maddesinde  “17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre, 31.03.2005 tarihine kadar tahakkuk ettiği halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödenmemiş olan prim ve sosyal güvenlik destek primi borçları; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmak şartıyla, bu madde ve 3 üncü madde hükümlerine göre yeniden yapılandırılır” hükmü öngörülmüş; Bağ-Kur Genel Müdürlüğü’nün 2006/327 sayı ve 30.5.2006 tarihli kararıyla “5458 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının verdiği yetki çerçevesinde, prim borçlarının yeniden yapılandırma başvuru süresinin 30.06.2006 tarihine kadar bir ay süre ile uzatılmasına,” karar verilmiştir.

Bu duruma göre Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 5458 sayılı Kanundan yararlanmak için anılan yasadan yararlanma istemi de içeren dilekçe ile kuruma başvurulması gerektiği açıktır. Hal böyle olunca da prim borcunun yeniden yapılandırılması için yasanın ön gördüğü 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde yeniden yapılandırma talebinde bulunmayan davacının bu yöne yönelik talebinin reddi gerekirken, kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 29.01.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.