muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4583, Karar No: 2025/982, Tarih: 12.02.2025

IV. KARAR

A. Sanıklar ..., ... ve ... hakkında katılanlar ... ve ...'ya karşı kasten öldürmeye teşebbüse yardım etme suçundan verilen hükümler yönünden;

5271 sayılı Kanun'un 286/2-a maddesinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, sanıklar müdafiilerinin temyiz istemlerinin, 5271 sayılı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanık ... hakkında katılanlar ..., ... ve ...'ya karşı kasten öldürmeye teşebbüs ve 6136 sayılı Kanun'a aykırılık, sanıklar ..., ... ve ... hakkında katılan ...'a karşı kasten öldürmeye teşebbüse yardım etme, sanık ... hakkında katılanlar ..., ... ve ...'ya karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüse yardım etme suçlarından verilen hükümler yönünden;

Gerekçe bölümününde açıklanan nedenlerle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 27.02.2023 tarihli ve 2023/380 Esas ve 2023/516 Karar sayılı kararında katılanlar vekili, sanık ... ve müdafii, sanık ... müdafii, sanık ... müdafii, sanık ... müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ve tutuklulukta geçirilen süre dikkate alınarak sanık ... müdafiinin tahliye talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca İzmir 7. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

12.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1339, Karar No: 2017/7741, Tarih: 13.07.2017

**2. Ceza Dairesi         2015/1339 E.  ,  2017/7741 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, kamu malına zarar verme, iş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Ancak;

1- 5271 sayılı CMK'nın 150/2. maddesi uyarınca atanan zorunlu müdafi ücretinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesindeki düzenlemeye aykırı olarak mali olanaklardan yoksun olduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuğa yükletilmesi,

2-5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106/4. maddesinde "çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza hapse çevrilemez, bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Her ne kadar 5237 sayılı TCK'nın 50/6. maddesinde seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde tedbire çevrilen kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verileceği belirtilmiş ise de, yukarıda açıklanan düzenlemeler karşısında 5237 sayılı TCK'nın 50/6. maddesinin çocuklar yönünden uygulanamayacağı, hükmolunan seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde diğer seçenek tedbirlerden birine veya adli para cezasına karar verilebileceği sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezalarından çevrilen seçenek tedbirin yerine getirilmemesi halinde hapis cezasının tamamen veya kısmen infaz edileceği ihtarı yapılamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan sebeplerden dolayı 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, aynı Kanun'un 322. maddesinin verdiği yetkiyle, seçenek tedbirin gereklerini yerine getirmemesi halinde kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verileceğinin ihtarına ilişkin kısımların ve soruşturma aşamasında suça sürüklenen çocuk için zorunlu müdafi ücreti 172,00 TL, kovuşturma aşamasında suça sürüklenen çocuk için zorunlu müdafi ücreti 294,00- TL olmak üzere toplam 466,00 TL tutarındaki müdafi ücretinin suça sürüklenen çocuktan alınmasına ilişkin bölümün hüküm fıkrasından çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun olan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 13.07.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6686, Karar No: 2019/582, Tarih: 17.01.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/6686 E.  ,  2019/582 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Aykırı Davranmak

HÜKÜM : Sanıklar hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizlemek suçundan mahkumiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Sanık ... hakkında 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından beraat

A) Sanıklar hakkında "defter, kayıt ve belgeleri gizlemek" suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesi:

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların 5560 sayılı Kanun'la değişik 5271 sayılı CMK'nin 231/12. maddesi uyarınca temyizi mümkün olmayıp itiraza tabi olduğundan, katılan vekilinin talebinin CMK'nin 264/2. maddesi uyarınca itiraz olarak kabul edilerek, gereğinin merciince yerine getirilmek üzere dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE,

B) Sanık ... hakkında "2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçlarından kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesi:

1- Sanığın, sahte fatura düzenlemediğini, evrakla ilgili işlemlerle Mehmet Alkurt'un ilgilendiğini savunması karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için;

a) Sahte olarak düzenlendiği iddia olunan faturaların kanaat oluşturacak sayıdaki asılları getirtilip sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, kendisine ait olmadığını,.... 'a ait olduğunu söylemesi halinde; .... un yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanığa veya.... 'a ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

b) Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ve .... 'a ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

aa- Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

bb- Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

cc- Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı veya .... u tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın veya .... un bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de; her takvim yılında işlenen sahte fatura düzenleme fiillerinin birbirinden bağımsız ve ayrı suçları oluşturduğu gözetilmeden, "2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçlarından tek hüküm kurulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de; her takvim yılında işlenen sahte fatura düzenleme fiillerinin birbirinden bağımsız ve ayrı suçları oluşturduğu gözetilmeden, "2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçlarından tek hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA,

17.01.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/5178, Karar No: 2008/4858, Tarih: 03.07.2008

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2008/5178 E.  ,  2008/4858 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Davacı Hazine dayanağı Haziran 1334 tarih 10 sıra numaralı ve davalı dayanağı 25.10.1985 tarih 2 sıra numaralı tapu kayıtlarının tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte celbi ile dosyasına konulması,

2- Davacı Hazine dayanağı Haziran 1334 tarih 10 sıra numaralı tapu kaydının ...Mahkemelerinin 1981/304 esas sayılı dava dosyasında uygulandığı bildirildiğinden, 1981/304 esas sayılı dava dosyasının hangi mahkemeye ait olduğunun tespiti ile mahkemesinden celbi ile dosyasına konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 3.7.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/28454, Karar No: 2023/718, Tarih: 26.01.2023

**4. Ceza Dairesi         2020/28454 E.  ,  2023/718 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

Şikayetçi ... Enerji Üretim A.Ş. yönünden; tehdit suçunun mağdurunun ancak gerçek kişi olmasının gerekmesi karşısında, sanığa yüklenen suçtan zarar görmediği halde, mahkemece Kanun'a aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, şikayetçi ... Enerji Üretim A.Ş.'ye bu niteliği ve dolayısıyla Kanun yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı tespit edilmiştir.

O yer Cumhuriyet savcısının temyizi yönünden; sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir sebeplerin bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkemenin kararı ile sanık hakkında tehdit suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

O yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteğinin, şikayetçi vekilince verilen dilekçede ...'ın tanık olarak dinlenmesi halinde olayın aydınlanacağını bildirdiği halde tanık dinlenmeden eksik araştırma ile karar verilmesinin usul ve Yasa'ya aykırı olması nedeniyle hükmün bozulması talebine yönelik olduğu belirlenmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Olay tarihinde sanığın, ... Enerji Üretim A.Ş.'nin iletişim numarasını arayarak telefonu cevaplayan şirket çalışanı ... ile konuşmaya başladığı, ...'ın beyanına göre şüphelinin telefonda kendisine "26 Ekim 2015 tarihine kadar ... benim paramı yatırmaz ise çalışa geleceğim, satrali basacağım, kapakları açıp suyu boşaltacağım, barajı havaya uçuracağım, çalışan personele kaba kuvvet uygulayacağım, yoldan geçerken size saldıracağım, size zarar vereceğim, siz santrale 26 Ekim'den sonra gelmeyin." şeklinde sözler söylediği, bu şekilde üzerine atılı tehdit suçunu işlediği iddia olunan olayda, Yerel Mahkemece sanığın atılı suçu işlediği yönünde cezalandırılmasını gerektirir yeterli, kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediğinden sanığın beraati yönünde hüküm kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

A. Şikayetçi Vekilinin Temyizi Yönünden

Şikayetçi ... Enerji Üretim A.Ş.'nin katılan sıfatı bulunmadığından, 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası ve 1412 sayılı Kanun'un 317. maddesi uyarınca şikayetçi vekilinin, tebliğnameye aykırı olarak temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Şikayetçi Vekilinin Temyizi Yönünden

Şikayetçi ... Enerji Üretim A.Ş.'nin katılan sıfatı bulunmadığından, 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası ve 1412 sayılı Kanun'un 317. maddesi uyarınca şikayetçi vekilinin, tebliğnameye aykırı olarak temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B. O Yer Cumhuriyet Savcısının Temyizi Yönünden

İncelenen dava dosyası içeriğine göre, Yerel Mahkemece katılan sıfatıyla ...'ın beyanının alındığı, sanık ve katılan arasındaki telefon görüşmesini duyan işiten kimsenin bulunmadığı gibi bu görüşmenin de kayıt altına alınmadığının anlaşılması karşısında, yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve taktirinde hukuka aykırılık bulunmadığından O yer Cumhuriyet savcısının yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V. KARAR

A. Şikayetçi Vekilinin Temyizi Yönünden

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararına yönelik ... Enerji Üretim A.Ş. vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun'un 317 nci maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. O Yer Cumhuriyet Savcısının Temyizi Yönünden

Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenlerle, Yerel Mahkemenin kararında O yer Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

26.01.2023 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2019/7841, Karar No: 2019/17100, Tarih: 26.09.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/7841 E.  ,  2019/17100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Mağdurun yüzünde sabit iz meydana gelecek şekilde yaralandığı olayda, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama niteliğindeki yüzde sabit izin, basit tıbbi müdahale ile giderilemeyeceğinden, sanık hakkında temel cezanın 5237 sayılı TCK'nin 86/1. maddesi gereğince belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamenin bozma istemli görüşüne iştirak edilmemiştir.

Yerinde görülmeyen diğer sebeplerinin reddine, ancak;

1) Sanık hakkında TCK'nin 86/1,86/3-a maddeleri gereği verilen hapis cezasının 5 yıldan az olamayacağı belirtilirken, uygulanan kanun maddesinin 5237 sayılı TCK'nin 87/1-son maddesi yerine 87/son olarak belirtilmesi,

2) Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 25/04/2017 tarihli ve 2015/1167 Esas - 2017/247 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, sanığa 5271 sayılı CMK’nin 226. maddesi hükmü gereğince ek savunma hakkı tanınmadan, iddianamede gösterilmeyen TCK’nin 87/1-son maddesinin uygulanması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

3) Sanığın savunmasında, eşi olan mağdurun kendisine seni aldatacağım şeklinde hakaret etmesi nedeniyle eylemini gerçekleştirdiğini beyan etmesi karşısında, olayı gören tarafsız tanık beyanının da bulunmadığı anlaşılmakla, sanık lehine 5237 sayılı TCK'nin 29. maddesindeki haksız tahrik hükmünün asgari oranda (1/4) uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

4) Olayda bir sanık bulunduğu halde birden fazla sanık varmış gibi hüküm kurularak hükümde karışıklık yaratılması;

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, 26.09.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7858, Karar No: 2014/7788, Tarih: 10.06.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/7858 E.  ,  2014/7788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 10.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4429, Karar No: 2015/6072, Tarih: 02.06.2015

**14. Hukuk Dairesi         2015/4429 E.  ,  2015/6072 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Şile Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/11/2014

NUMARASI : 2012/266-2014/287

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05.09.2012 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; önalım davasının kabulüne dair verilen 07.11.2014 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 02.06.2015 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden gelmedi. Karşı taraftan katılma yolu ile temyiz eden davacı vekili Av. G.. E.. geldi. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 1.100 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.06.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11954, Karar No: 2012/2416, Tarih: 27.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/11954 E.  ,  2012/2416 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı vekilince süresi dışında, davalılar Vekilince de süresinde temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. İşin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden;

Hüküm, İş Mahkemesinden verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8.maddesi hükmüne göre ise İş Mahkemelerinden verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir.

Olayda hüküm 01/10/2009 tarihinde temyiz eden davacı vekilinin yüzüne karşı tefhim edilmiş temyiz ise 17/03/2010 tarihinde vuku bulmuştur. Şu duruma göre dava da 8 günlük temyiz süresi fazlası ile geçmiştir.

O halde, 01/06/1990 tarih ve 1989/3 E. 1990/4 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı da gözönünde tutularak davacı vekilinin temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden reddi cihetine gitmek gerekmiştir.

2-Davalıların temyizine gelince;

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 27/02/ 2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.