muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/28687, Karar No: 2014/39962, Tarih: 15.12.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/28687 E.  ,  2014/39962 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 2. Tüketici Mahkemesi

TARİHİ : 03/03/2014

NUMARASI : 2013/150-2014/514

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan daire satın aldığını, taraflar arasındaki sözleşme gereğince taksitlerde yapılacak artış oranına uyulmadığını, böylelikle fazla tahsilat yapıldığını ileri sürerek, fazla tahsilat miktarı olan 1.734,22 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hükmün davalı tarafından temyizi üzerine mahkemenin 29.4.2014 tarihli ek kararı ile karar kesin olduğundan temyiz isteminin reddine karar verilmiş; davalı, bu kez bu kararı temyiz etmiştir.

1-Davacı, davalı TOKİ'den daire satın aldığını, taksit artış yönteminin yanlış belirlendiğini dolayısıyla kendisinden fazla tahsilat yapıldığını ileri sürerek fazla yapılan tahsilat miktarının tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Uyuşmazlık altı aylık dönemlerdeki taksit artış oranının neye göre yapılması gerektiği hususunda olduğundan 1.734,22 TL nin tahsiline ilişkin olarak verilen kararın kesin olduğundan söz etmek mümkün değildir. Bu nedenle mahkemenin 29.4.2014 tarih ve 2013/150 esas 2014/514 karar sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, işin esasının incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

2-Taraflar arasındaki 22.5.2007 tarihli sözleşmenin 2.2. maddesi gereğince; taksitlerdeki artış oranı, bir önceki altı aylık dönemdeki memur maaş artış oranı dikkate alınarak artırılacaktır. Davalı Toki taksitlerdeki artış oranını hesaplarken, ek ödemelerde dahil olarak MMAO'nı nazara almaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, MMAO'nın içinde bulunması gereken ek ödemeler düşülerek sonuca gidilmiştir. Hesap da bu MMAO üzerinden yapılmıştır.

Mahkemece, Temmuz-Aralık 2008 döneminde memurların tamamına 2,35 oranında zam yapıldığını kabul eden bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuş ise de;Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 29.12.2008 tarihli yazısına göre;2008 yılı Temmuz-Aralık döneminde devlet memurlarının maaşlarındaki ortalama artış oranı % 5.2 olmuştur.MMAO ek ödemelerle birlikte bir bütün olarak ele alınmalı ve taksit oranı belirlenirken önceki 6 aylık dönemdeki ortalama memur maaş artış oranı dikkate alınmalıdır.Bu durumda davalı Toki'nin yaptığı hesap yönteminin doğru olduğu kabul edilerek, dosyadaki delillere göre konusunda uzman bilirkişi tarafından yeniden hesaplama yapılması ve sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davacının savunduğu hesaplama yöntemi uygulanarak davanın kabulü, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle mahkemenin 29.4.2014 tarih ve 2013/150 esas 2014/514 karar sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararının kaldırılmasına, işin esasının incelenmesine geçilmesine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/35042, Karar No: 2017/12905, Tarih: 30.05.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/35042 E.  ,  2017/12905 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Yargıtay tarafından temyiz incelemesi yapılabilmesi için, temyiz harç ve giderlerinin temyiz eden tarafından mutlaka tam olarak yatırılması gerekir.

Temyiz giderleri, dava dosyasının Yargıtaya gönderilmesi ve temyiz incelemesinden sonra Yargıtay tarafından dosyanın mahkemeye iadesi için gereken giderler ile temyiz incelemesi sırasında Yargıtayda ve temyiz incelemesi sonrası yerel mahkemede yapılması gereken tebligatlar için gerekli giderleri kapsar.

Temyiz harçları ise (mahkemece alınması gereken temyiz harçları) başvurma harcı ile karar ve ilam harcından oluşmaktadır.

Başvurma harcı harçlar yasasında düzenlenmiş, her yıl miktarı değişen maktu bir harç olup temyiz eden tarafından yatırılması zorunludur.

Mahkemece verilen karar istinaf kanun yoluna değil temyiz kanun yoluna tabi olmakla; kararı temyiz eden davacı vekilince maktu temyiz karar harcı yatırılması gerekirken maktu istinaf karar harcı yatırıldığı ve maktu temyiz karar harcının yatırıldığına dair dosya içerisinde harç tahsil makbuzu bulunmadığının anlaşılmasına göre; davacı tarafa maktu temyiz karar harcının (sayman mutemedi alındısında kesilen harcın adı doğru yazılmak ve sehven yatırılan harçlar talep halinde iade edilmek üzere) kanunda öngörülen yedi günlük kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434. maddesi uyarınca muhtıra çıkartılarak kanuni süre beklendikten sonra tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30.05.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5615, Karar No: 2012/6831, Tarih: 04.06.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/5615 E.  ,  2012/6831 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, ...'a vasi tayin edilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, kısıtlanması istenilen ...'ın akıl hastalığı ve mal varlığını kötü yönetme sebebiyle vasi atanmasını istemiş, mahkemece doktor raporu ile akli dengesinin yerinde olduğu sabit olduğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Davacı vekili dava dilekçesinde, akıl hastalığı yanında Türk Medeni Kanununun 406. maddesi gereğince mal varlığını kötü yönetme sebebiyle de vasi tayini istediğine göre, taraflara bu konuda delilleri sorulmadan, gösterdikleri takdirde, toplanıp sonucu uyarınca karar verilmesi gerektiği düşünülmeden yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 04.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4748, Karar No: 2019/1747, Tarih: 07.03.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/4748 E.  ,  2019/1747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, davanın usulden reddine karar vermiştir.Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı ... Bakanlığının sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, iş kazasından kaynaklanan maddi manevi tazminat davası açmıştır.

Mahkemece, kazanın dersin işlenmesi sırasında olduğu ders sırasında oluşan kazanın idari eylem niteliği taşıdığı gerekçesiyle davaya bakmakta görevli mahkemenin Yozgat İdare Mahkemesi olduğunun tespitine davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, davacının talebinin usulden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun olup, davalı için ayrı vekalet ücretine karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı H.M.K.'nın 370/2 maddesi hükmü uyarınca hüküm bozulmayarak düzeltilerek onanmalıdır.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasına bir bend daha eklenerek “ Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre 1.500.00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine" sözcüklerinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 07.03.2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25142, Karar No: 2015/7970, Tarih: 20.04.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/25142 E.  ,  2015/7970 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Kişisel İlişkinin Kaldırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemece çocuk ile baba arasında ... Aile Mahkemesinin 2004/420 esas 2007/166 karar sayılı kararıyla kurulan şahsi ilişki kaldırılarak davalı baba ve müşterek çocuk ... arasında çocuğun okuduğu okulda, son dersten önceki teneffüs saatleri arasında rehber öğretmen gözetiminde her ayın ilk öğrenim günü görüşmeleri sureti ile kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiştir. Kişisel ilişki düzenlenirken çocuğun, sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas alınmalıdır. (TMK m. 182/3) Okulda, teneffüs saatleri arasında kurulan şahsi ilişki çocuğun menfaatine uygun değildir. Okul dışında, uzman eşliğinde, daha uygun sürelerle kişisel ilişki tesisi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 20.04.2015 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2017/278, Karar No: 2017/1266, Tarih: 14.02.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/278 E.  ,  2017/1266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH ... MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalı tarafça istenilmekle, daha önceden belirlenen ....02.2017 duruşma günü için tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Av.... ... ... geldi. Karşı taraf adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat ....00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, ....433,60 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde ... atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren ... günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14486, Karar No: 2017/109, Tarih: 09.01.2017

**18. Ceza Dairesi         2016/14486 E.  ,  2017/109 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

Sanığa yükletilen tehdit, hakaret ve kasten yaralama eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Tehdit ve kasten yaralama suçlarına ilişkin cezanın Kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından,

1-Tehdit ve kasten yaralama suçlarına ilişkin olarak sanık ... müdafii ve katılan ...’ın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

2- Hakaret suçundan kurulan hükümde ise;

Hakaret suçunun işlendiği okul dersliğinin aleni yer olmadığı gözetilmeden, TCK'nın 125/4. maddesinin uygulanması,

Kanuna aykırı, sanık ... müdafii ve katılan ...’ın temyiz iddiaları bu nedenle yerinde ise de, bu aykırılık, yeniden duruşma yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. madde ve fıkrası aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca, tebliğnameye kısmi aykırı olarak, “TCK'nın 125/4.” maddesinin uygulanmasına ilişkin kısmın çıkartılması ve uygulamaya göre de sonuç hapis cezasının 9 ay 18 güne indirilmesi biçiminde HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09/01/2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/729, Karar No: 2006/723, Tarih: 15.11.2006

**Hukuk Genel Kurulu         2006/14-729 E.  ,  2006/723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Uşak Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 27/04/2006

Taraflar arasındaki “Tapu iptali ve terkin” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Uşak Sulh Hukuk Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 21/07/2005 gün ve 229-1149 sayılı kararın incelenmesi davacı tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 14.Hukuk Dairesi’nin 08/02/2006 gün ve 2005/11419-2006/995 sayılı ilamıyla;

(...Uyuşmazlık konusu yer köy yerleşim alanı içerisinde yer almakta olup birden çok evin kapısının açıldığı meydan nitelikli bir alanın küçük bir bölümünü teşkil etmektedir. Davacı, keşif yerinde çizilen krokiye göre "A" harfi ile gösterilen bu yerin kadastro sırasında davalıya ait parsel hudutları içerisine alınmak suretiyle özel mülkiyet alanına dahil edildiğini belirterek davalıya ait parselden iptal edilmek suretiyle yola terkine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece; uyuşmazlık konusu yerde davacının özel mülkiyetini ilgilendirir bir hakkının olmadığı ve bu nedenle dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı vurgulanmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Medeni Kanunun 715 nci maddesinde vurgulandığı üzere; yararlanması kamuya bırakılmış mallar devletin hüküm ve tasarrufu altında olup bunların hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olmayacakları açıktır. Benzer hüküm 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/B maddesinde de yer almakta olup, orta malı taşınmazların özel mülkiyete konu teşkil etmeyeceği, bunlar hakkında mülkiyet siciline yazılı şekilde işlem yapılamayacağı belirtilmiştir. Yerel bilirkişi ve tanıklarca, uyuşmazlık konusu taşınmazın, köy meydanı gibi gözüken kuzey bitişik bölümdeki alanla birlikte ortak kullanıldığı açıklanmıştır. Bu bölümden diğer köy halkının yararlandığı şekilde davalı da yararlanmakta olup, nizalı bölüm üzerinde davalının özel mülkiyeti biçiminde ayrık bir tasarrufunun olmadığı belirtildiğine göre, bu yerin köy orta malı nitelikli yerlerden olduğunu kabul etmek gerekir. Mera, yayla, yol, meydan gibi köy orta malları, herkes tarafından, kimseye danışılmadan ve herhangi bir makam ve merciiden izin ve olur alınmadan serbestçe yararlanılan yerlerden olmakla bu gibi yerlerin herkesçe korunup kollanması da zorunludur. Davacı, köyde oturan bir yurttaş olarak kendi tasarrufunun engellendiği durumla karşı karşıya kaldığından söz ederek dava açtığına göre hukuki yararının mevcut bulunduğu açıktır. Davalıya ait taşınmazın "A" harfi ile gösterilen bölümünün orta malı nitelikli yere dahil olduğu kanıtlandığına göre bu bölümün davalı tapusundan iptali ile yola terkine karar verilecek yerde, mahkemece, davacının sıfat yokluğundan söz edilerek davanın reddi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir...)

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacı

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacı

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, tapu iptali ve terkin istemine ilişkindir.

Davacı .. Köyü Tüzelkişiliğine izafeten Köy muhtarı H..D..; davacıya ait evin kuzeyinde yer alan ve köy halkının yol ve köy boşluğu olarak kullandığı 30 m2 miktarındaki yerin, kadastro tespiti sırasında 112 ada 46 sayılı davalı parseline dahil edildiğini ileri sürerek, davalının özel mülkiyet alanına dahil edilen 30 m2 lik bölümün tapusunun iptali ile, köy boşluğu olarak terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı H.. A..G..; kadastro tespiti sırasında özel mülkiyet alanına katılan yer bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini cevaben bildirmiştir.

Mahkemenin, “dava konusu yerin köy halkının müşterek tasarrufunda olup, davacının özel mülkiyetini ilgilendirir bir hakkının bulunmadığının anlaşıldığı” gerekçesiyle “davanın reddine” dair verdiği karar, Özel Daire’ce yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuş; Yerel Mahkemece, “mülkiyeti hazineye ait olan köy boşluğu niteliğindeki dava konusu yere ilişkin, davacının şahsi hakkına dayalı olarak tapu iptal ve terkin davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı” gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Kadastro sırasında .. ada ..parsel sayılı 291.94 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, davalı adına senetsizden tespit ve tescil edilmiş; davacı köy muhtarlığı dava konusu taşınmazın belirli bir kesiminin kadim köy yolu ve köy boşluğu olduğunu ileri sürerek, tapu iptal ve terkin istemiyle görülmekte olan davayı açmıştır.

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasındaki uyuşmazlık; yol ve köy boşluğu olduğu ileri sürülen yerin, özel mülkiyete konu olacak şekilde tescili üzerine tapu iptal ve terkin isteminde bulunan davacı köy muhtarlığının, davayı açmakta aktif husumet ehliyetine sahip olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle belirtilmelidir ki; taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneğidir. Taraf ehliyeti Medeni Hukuktaki medeni haklardan istifade (hak) ehliyetinin Medeni Usul Hukukunda büründüğü şeklidir. Kimlerin taraf ehliyetine sahip bulundukları Medeni Kanuna göre belirlenir. (HUMK. md. 38, TMK. md. 8 ve 48). Buna göre Medeni haklardan istifade (hak) ehliyeti bulunan her gerçek (MK. md. 8) ve tüzel (MK. md. 48) kişi, davada taraf olabilme ehliyetine sahiptir.

Öncelikle belirtilmelidir ki; taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneğidir. Taraf ehliyeti Medeni Hukuktaki medeni haklardan istifade (hak) ehliyetinin Medeni Usul Hukukunda büründüğü şeklidir. Kimlerin taraf ehliyetine sahip bulundukları Medeni Kanuna göre belirlenir. (HUMK. md. 38, TMK. md. 8 ve 48). Buna göre Medeni haklardan istifade (hak) ehliyeti bulunan her gerçek (MK. md. 8) ve tüzel (MK. md. 48) kişi, davada taraf olabilme ehliyetine sahiptir.

Bir kişinin dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için yeterli değildir. Davanın dinlenebilmesi (esasına girebilmesi) için gerekli şartlardan birisi ve en önemlisi, davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. O kişinin dava açmakta korunmaya değer bir hukuki yararı yoksa, davanın bu yönden esasa girilmeden reddi gerekir. Çünkü hukuki yarar dava şartıdır ve mahkeme dava şartlarını kendiliğinden (re'sen) incelenmekle görevlidir.

Bu genel açıklamalardan sonra konuyla ilgisi nedeniyle, Kamu tüzel kişilerinin de durumunun irdelenmesinde yarar vardır. Bilindiği gibi Kamu tüzel kişileri, görevleri bakımından Kamu otoritesini temsil eden tüzel kişiler olup, Kanunla ya da Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak idare tasarrufu ile kurulur (Anayasa md. 123). Kamu tüzel kişileri taraf ehliyetine sahiptir. İl Özel İdareleri, Köyler ve Belediyeler Kamu tüzel kişiliğine sahip olduklarından (Anayasa md. 127) bu nedenle taraf ehliyetine sahip bulunmaktadırlar.

Bu noktada; köy yollarına vaki el atmanın önlenmesi, buna ilişkin tapu kaydının iptali davalarının köy tüzel kişiliği tarafından açılacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır. TMK. 715, 1580 sayılı Belediye Kanunu, 442 sayılı Köy Kanunu ve 3402 sayılı Kanunun 16. maddesinde yolların ilke olarak özel mülkiyete konu olamayacağı, haritasında gösterilmekle yetinileceği hükme bağlanmıştır. Umumi köy yolları da bütün köylünün kullanımına açık kamu malı niteliğindedir.

Yeri gelmişken belirtilmelidir ki; tüm köylünün kullanımına açık kadim yolun özel mülkiyete konu edilmesi halinde; buradan yararlanan kişilerin meşru, kişisel ve güncel yararları, kısaca hukuki yararları ihlal edilmiş olmaktadır. Bu durumda da köy sakinlerinden bir ya da bir kaçının özel mülkiyete konu edilen yerin, yeniden yol olarak terkinini istemekte korunmaya değer hukuki yararları bulunduğu kuşkusuzdur.