muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/14786, Karar No: 2018/7407, Tarih: 03.10.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/14786 E.  ,  2018/7407 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davalı Kurumca iptal edilen 5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamındaki Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı Kurumca iptal edilen 04.09.1995 - 17.09.2003 tarihleri arasındaki 5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamındaki Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun ve 29.06.2011 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiş, mahkemece Kurumca yapılan işlemler usulüne uygun bulunduğundan davanın reddine karar verilmiştir.

İnceleme konusu davada; davacının 29.06.2011 tarihinde emeklilik talebinde bulunduğu, talebin Kurum tarafından kabul edilmesi nedeniyle banka kredisi kullanılmak suretiyle prim borçlarının tahsil edildiği, daha sonra Bağ-Kur hizmetinin iptal edildiğinden bahisle tahsis talebinin reddedildiği, davacının 15.03.1995 - 04.09.1995 tarihleri arasında minibüsle yolcu taşıma faaliyetinden dolayı götürü ticari kazanç mükellefiyeti olduğu, İkizce Esnaf ve Sanatkarlar Derneğinin üye kayıt defterinin 484 sırasında 15.03.1995 - 17.09.2003 tarihleri arasında, şoför, nakliyeci olarak kaydının bulunduğu; davalı Kurum tarafından kayıtta yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen 16.11.2011 tarihli kurum denetmen raporunda İkizce Esnaf ve Sanatkarlar odası Başkanlığı üye kayıt defterinin 483 sıra numarasına kadar teselsülün takip ettiği, ancak 483 sıra numarasından sonra müteselsil sıra takipli olmadığı, davacıya ait üyelik kaydında silinti yapılmış olduğu, üye kayıt defterinin müteselsil sıra takipli olmaması sebebiyle, 16.06.2011 tarihli, 2011/51 sayılı genelge uyarınca kaydın geçersiz sayılması gerektiğinin belirtilmesi üzerine, davacının oda kaydına dayalı 04.09.1995 - 17.09.2003 tarihleri arasındaki Bağ-Kur hizmetinin geçersiz sayıldığı ve tahsis işleminin de iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece İkizce Esnaf ve Sanatkarlar Derneğine ait üye kayıt defterinin 483 ve 484 sıra numarasındaki kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve 05.03.2015 tarihli rapor ile 483 sıra numaralı kayıtta silinti kazıntı olmadığı, 484 sıra numaralı kayda ait bilgi hanelerinden "baba adı", "doğum yeri", "doğum tarihi", "mesleği", "iş adresi", "ev adresi", "müracaat tarihi" ve "kayıt tarihi" hanelerindeki kağıt yüzeylerinde fiziksel silinti emarelerinin ve silinmelerden kaynaklı deformasyonların mevcut olduğu, "adı, soyadı" hanesinde beyaz renk kapama maddesi (daksil) kullanılmak suretiyle davacının isminin anılan bölüme yazıldığı, ancak inceleme cihazının değişik dalga boylu ışık kaynaklarından alınan görüntülerinden evvelce aynı bölümde farklı renk mürekkepli kalem ile yine davacının adının yazılmış olduğunun tespit edildiği görülmektedir.

11/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Yasanın 58 maddesiyle 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici 54. madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 54- Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine, Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır. " hükmü düzenlenmiştir.

Somut davada; bilirkişi raporuna göre, İkizce Esnaf ve Sanatkarlar Derneğine ait üye kayıt defterinde davacının kayıtlı olduğu 484 sırada silinti yapıldığı belirtilmekle birlikte, silinen önceki kaydın da davacıya ait olduğu tespit edilmiş olduğundan defter kaydında sahtecilik yapılmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca Kurum denetmen raporunda üye kayıt defterinin müteselsil sıra takipli olmaması nedeniyle davacının üyelik kaydının geçersiz sayılması gerektiği belirtilmiş ise de dosya içerisinde bulunan üye kayıt defterinin ilgili sayfalarının incelenmesinden, defterin 121 nolu sayfasında 481, 482, 483, 484 sıra numaralı kayıtların, 122 nolu sayfasında 485, 486, 487, 488 sıra nolu kayıtların mevcut olduğu, sıra numaralarının birbirini takip ettiği görülmektedir.

Mahkemece, sahte kayıt nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Denetmen raporunda üye kayıt defterinin müteselsil sıra takipli olmadığı belirtildiğinden, sıra kaydının ne şekilde olması gerektiği ve mevcut durumun nasıl olduğu, eksikliğin nasıl tespit edildiği hususları Kurumdan sorularak açıklayıcı bilgi istenilmeli, İkizce Esnaf ve Sanatkarlar Derneğine ait üye kayıt defterinde davacının kayıtlı olduğu 484 nolu sırada silinti yapılmış ise de, eski bilgilerin de davacıya ait olduğu belirlendiğinden ve derneğin yönetim kurulunun 17.09.2003 tarinli kararında davacının terk için müracaat ettiği,bu nedenle kaydının silindiği, aynı gün yeni kayıt için müracaat eden ...'in 484 no'ya kaydının uygun görüldüğü belirtildiğinden, kaydın silinme nedeni, üyeliğin terki halinde kaydın silinip silinmediği, kapatılan kaydın yerine yeni bir üyenin kaydının yapılmasının mümkün olup olmadığı, üye kayıt defterlerinin tutulma usülünün nasıl olduğu yönünde ilgili dernekten de sorulmak suretiyle detaylı araştırma yapılmalı,elde edilecek sonuca göre üye kayıt defterinin 484 nolu sırasında davacıya ait olan kayıtta kaydın iptalini gerektirecek şekilde usulsüzlük veya eksiklik olup olmadığı tereddütsüz bir şekilde tespit edilmeli; elde edilecek sonuç değerlendirilmek ve 5510 sayılı Yasanın geçici 54. maddesi irdelenmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular araştırılmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 03/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/460, Karar No: 2019/368, Tarih: 02.05.2019

**Ceza Genel Kurulu         2016/460 E.  ,  2019/368 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 20. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Sayısı : 26-14

Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan sanıklar ...'in, TCK'nın 188/3-4, 62, 52, 53, 54 ve 63. maddeleri uyarınca 12 yıl 6 ay hapis ve 1240 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, müsadereye ve mahsuba ilişkin Bakırköy 15. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 25.11.2015 tarihli ve 26-14 sayılı hükmün, sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 20. Ceza Dairesince 25.11.2015 tarih ve 13190-4822 sayı ile;

"Olay tutanağının içeriğine göre, ihbar üzerine olay yerine giden emniyet güçlerince fiziki takip sonucu sanığın yakalandığı, araçta yapılan aramada 0,3 gram kokain ele geçirildiği anlaşılmaktadır.

CMK'nın 116 ve 119. maddelerine göre 'adli arama', şüphelinin veya sanığın yakalanması ya da suç delillerinin elde edilmesi için yapılan aramadır. Somut bir suçun işlendiği şüphesi varsa adli arama yapılabilir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2013/610-2014/512, 2013/841-2014/513 ve 2014/166-514 sayılı kararlarında da belirtildiği üzere; adli arama kararı gerektiren olayda arama kararı alınmadan arama yapılması hukuka aykırıdır. Böyle bir arama sonucu bulunan deliller ya da suçun maddi konusu 'hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş' olacağından, Anayasa'nın 38. maddesinin 6. fıkrası ile CMK'nın 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası, 230. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 289. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca hükme esas alınamaz.

Somut olayda sanığın, ihbar üzerine fiziki takip sonucu yakalanması nedeniyle faili belli olan bir suçun işlendiği konusunda şüphe oluşmuştur. CMK'nın 116, 117 ve 119. maddelerine uygun şekilde 'adli arama kararı' alınmadan, sanığın içinde bulunduğu araçta arama yapılması hukuka aykırıdır. Bu arama sonucu bulunan uyuşturucu madde ise hem 'suçun maddi konusu' hem de 'suçun delili' olup 'hukuka aykırı yöntemle elde edildiğinden hükme esas alınamaz.'

İsnat olunan suçun maddi konusu olan uyuşturucu maddenin hukuka aykırı yöntemle elde edilmesi nedeniyle hükme esas alınamayacağı ve buna bağlı olarak suçun unsurunun oluşmadığı gözetilmeden, sanık hakkında beraat yerine mahkûmiyet hükmü kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 23.12.2015 tarih ve 128776 sayı ile;

İsnat olunan suçun maddi konusu olan uyuşturucu maddenin hukuka aykırı yöntemle elde edilmesi nedeniyle hükme esas alınamayacağı ve buna bağlı olarak suçun unsurunun oluşmadığı gözetilmeden, sanık hakkında beraat yerine mahkûmiyet hükmü kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 23.12.2015 tarih ve 128776 sayı ile;

"...İncelenen yargılamaya konu dosya kapsamına göre; '...Olay tarihinde Güngören İlçe Emniyet Müdürlüğüne yapılan ihbarda, Güngören İlçesi, Merkez Mahallesi, Kumru Sokak ile Tınaz Sokak kesişiminde bulunan yerde, eşkalleri belirtilen bir şahsın akşam saatlerinde, sokağa gelen lüks araçlara binerek, 20-30 metre sonra indiğinden şüphe edildiğinin bildirilmesi üzerine, ihbarı değerlendiren güvenlik güçlerinin olay yerine gittiklerinde, eşkali uygun olan sanığı 06 HRV 42 plakalı aracın arka koltuğuna bindiğini gördükleri, aracın görüş mesafesi kaybolmadan takip edilerek 20-30 metre ileride aracın durdurulduğu ve araca sonradan binen sanığın araçtan indiğinin görülmesi üzerine, araç içinde bulunan ...'ın aracın ön sağ kapı cebinde folyoya sarılı halde ele geçen 2 adet fişek kokaini sanıktan 80,00 TL karşılığında satın aldığını ifade ettiğinde, sanığın yapılan üst aramasında da toplam 80,00 TL paranın ele geçtiği, sanığın sattığını ikrar ettiği, aracın sağ ön kapı cebinde 2 adet folyoya sarılı vaziyette, İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarı raporuna göre, net 0,3 gram eroin içerdiği tespit edilen uyuşturucu maddelerin ele geçmesi nedeniyle, sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan dava açılıp, mahkûmiyet kararı verilmiştir.

5237 sayılı TCK'nın 1. maddesinde, kanunun amacı ortaya konulmuştur.

Hükümde, kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletinin, adalet ve güvenliğin sağlandığı bir toplumda yaşama hakkının gereği olarak, kamu düzeni ve güvenliğinin korunması ile suç işlenmesinin önlenmesi, ceza kanunun temel amaçları arasında sayılmaktadır.

'Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi' başlığını taşıyan 5237 sayılı TCK'nın 3. maddesinin 1. fıkrasına göre; suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.

Hukuk kurallarının temel amaç ve işlevleri, bireylerin yaşamlarını güven ortamı içerisinde sürdürmelerini teminle, toplumsal düzeni sağlamaktır. Düzensiz toplumsal yaşam, kargaşayla birlikte toplumun da sonu demektir.

Ceza muhakemesi hukuku, hâkimlerin ceza kanununu gereği gibi uygulayabilmeleri için sanıklar hakkında lüzumlu bilgileri toplarken, sosyal düzenin korunması ile kişilerin hak ve özgürlüklerine saygı arasında bir denge kurmak suretiyle hukuken geçerli kanıtlarla hiçbir duraksamaya yer vermeden maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacını güder.

Suçluların meydana çıkarılarak süratle ve mutlaka cezalandırılmalarını sağlarken, toplum menfaatini; masumların gereksiz yere kovuşturulmaması ve haksız cezaya çarptırılmamalarını teminen de ferdin menfaatini gözetir.

Suçluların meydana çıkarılarak süratle ve mutlaka cezalandırılmalarını sağlarken, toplum menfaatini; masumların gereksiz yere kovuşturulmaması ve haksız cezaya çarptırılmamalarını teminen de ferdin menfaatini gözetir.

Ceza muhakemesi tedbirlerinden biri olan arama ile, A.İ.H. Sözleşmesi’nin 8, Anayasa’nın 20 ve 21. maddeleri ile koruma altına alınan kişinin temel hak ve özgürlüklerine müdahale edildiğinden, Yasa koyucu, Sözleşme’ye, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına ve Anayasa’nın 20 ve 21. maddelerine uygun olarak kişinin temel hak ve özgürlüklerine müdahale etme hakkı olan arama koruma tedbiri; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 116 ve devamı maddeleri ile Adlî ve Önleme Aramaları Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) 5 ve devamı maddelerinde yer almaktadır.

Arama, suçların önlenmesine yönelik olarak, önleme araması (PVSK m.9, 4 Yönetmeliğin 18 vd. m.9), olarak; suç işlendikten sonra da yakalama delili elde etme ve müsadere tabi eşyayı bulma amacına yönelik olarak adli arama (CMK m.116-122 ) olarak düzenlenmiştir.

Arama kararı verme yetkisi kural olarak hakime aittir. (A.Y. m20, 21; CMK m.119, f.1). Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan arama sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilir.

Kaldı ki, kolluğun bir arama emri veya kararı gerekmeden arama yapabileceği hallerde bulunmaktadır. Bunlar, Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin karar alınmadan yapılacak arama başlıklı 8, 9, 25 ve 27. maddesinde sayılmıştır.

'...Suçüstü halinde yapılan aramalarda, ..suç işlenen yerlerde delillerin aranması, bulunması, el konulması için..., ..5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 24 üncü maddesindeki kanunun hükmü ve amirin emrini yerine getirme, 25. maddesindeki meşru savunma ve zorunluluk hali ve 26. maddesindeki hakkın kullanılması ile diğer kanunların öngördüğü hukuka uygunluk sebepleri ve suçüstü halinde yapılan aramalarda toplum için veya kişiler bakımından hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak amacıyla veya kapalı yerlerden gelen yardım çağrıları üzerine, konut, işyeri ve yerleşim yeri ile ile eklentilerine girmek için.'

Belirlenen hallerde, hâkim veya savcı kararı alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Arama ve elkoyma işlemi Anayasanın 20. maddesi ve CMK'nın 116 ve devamı maddeleri uyarınca istisnasız hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunulan hallerde Cumhuriyet savcısı ve Cumhuriyet savcısına ulaşılamaması durumunda ise kolluk amirinin yazılı emri ile yapılabileceği kuşkusuzdur.

Belirlenen hallerde, hâkim veya savcı kararı alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Arama ve elkoyma işlemi Anayasanın 20. maddesi ve CMK'nın 116 ve devamı maddeleri uyarınca istisnasız hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunulan hallerde Cumhuriyet savcısı ve Cumhuriyet savcısına ulaşılamaması durumunda ise kolluk amirinin yazılı emri ile yapılabileceği kuşkusuzdur.

Ancak çok istisnai ve acele hallerde kolluk amirinin yazılı emrinin dahi alınamayacağı bir durum söz konusu olursa kolluk görevlisinin doğrudan arama ve elkoyma işlemi yapması sonucu elde edilen delillerin hukuka uygun sayılıp sayılmayacağı konusu tartışılmalıdır.

5271 sayılı CMK'nun m.2/1-j. bendi; suçüstü halini, o sırada işlenmekte olan suçla sınırlı tutmamıştır; ayrıca suçüstü sayılan halleri de tanımlamıştır. Bu maddeye göre; suçüstü hali; işlenmekte olan suç yanında, henüz işlenmiş olan suç ile suçun islenmesinden hemen sonra takip edilen veya suçun az önce işlendiğine dair eşya ya da delille yakalanan kimsenin işlediği suçu da içermektedir. CMK md. 90/1-2. ile md. 2/1 - (j) bendi birlikte değerlendirildiğinde, bu gibi hallerde herhangi bir kişi veya makamın yazılı emrine gerek bulunmamaktadır.

Nitekim bozma kararına konu somut olay irdelendiğinde; konunun (PVSK m. 9, 4, Yönetmeliğin 18 vd. m. 8, 9, 25 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24.m), kolluğun bir arama emri veya kararı gerekmeksizin arama yapabileceği Anayasa ve yasaların emredici hükümleri ile 'denetim' adı altında kolluğun kendiliğinden yapacağı işlemlere dayalı olarak; polisin aldığı telefon ihbarında bildirilen yerde, eşkali tarif edilen ve bindiği lüks araçlardaki kişilere uyuşturucu madde satışı yaptığı belirtilen kişiyi kesintisiz izleyerek eylemi gerçekleştirip, araçtan indikten sonra yakalandığında tespit ettiği kimliğinin sanık ... olduğunu belirlediği, seyir halindeki araç da hemen yapılan aramada, üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan maddenin araçta ele geçirilmesinde suçüstü halinin kesilmediğinden durumun; suçüstü haline bağlı yakalama yetkisini düzenleyen hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi gerekirdi. Burada konunun arama kurumu yerine bu gibi halleri düzenleyen CMK'nın 90/2. madde gereğince herhangi bir kişi veya makamın yazılı emrine gerek bulunmamaktadır. Somut olayın koşulları dikkate alınarak incelendiğinde de uygulanan ceza muhakemesi tedbirinin sanığın özel yaşam alanını ihlal etmediğinden, ortada yasak ve hukuka aykırı bir delil de bulunmamaktadır.

5271 sayılı CMK'nın 2/e-j, 161 ve 2559 sayılı PVSK'nın Ek 6. maddeleri uyarınca, olayın hemen akabinde durum güvenlik görevlileri tarafından nöbetçi Cumhuriyet savcısına bildirilmiş ve onun talimatları doğrultusunda olaya el konularak soruşturmaya başlanmıştır.

5271 sayılı CMK'nın 2/e-j, 161 ve 2559 sayılı PVSK'nın Ek 6. maddeleri uyarınca, olayın hemen akabinde durum güvenlik görevlileri tarafından nöbetçi Cumhuriyet savcısına bildirilmiş ve onun talimatları doğrultusunda olaya el konularak soruşturmaya başlanmıştır.

Artık suçüstü halinin bulunduğu ve şüphelinin suç delillerini yok etmesi söz konusu olabileceğinden, suç delillerinin görevliler tarafından sanığın yakalanmasından sonra, durum derhal nöbetçi Cumhuriyet savcısına bildirilerek görevli Cumhuriyet savcısının talimatları doğrultusunda hareket edilerek suçlu ve suç konusu eşyalar muhafaza altına alınmıştır. El koyma işlemi üzerine aynı gün işlem yetkili ve görevli hâkim tarafından onaylanmıştır. Bu nedenle yapılan işlem hukuka uygundur. Elde edilen kanıtların hükümde değerlendirilmesinde bir engel bulunmamaktadır.

Yukarıda arz ve izah edilen gerekçelerle sanıklardan suçüstü hükümleri uyarınca elde edilmiş olan delillerin hukuka uygun delil olarak kabul edilmesi ve sanık hakkında verilen mahkûmiyet hükmünün onanması gerektiği..." görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 20. Ceza Dairesince 20.01.2016 tarih ve 1-255 sayı ile; itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Olay, yakalama, savcı görüşme ve salıverme tutanağına göre; 20.11.2014 tarihinde saat 19.00 sıralarında 45-50 yaşlarında, esmer, orta boylu, burnu büyük, siyah montlu, kot pantolonlu bir şahsın akşam saatlerinde Tınaz Sokak içerisinden gelip, Kumru Sokak içerisinde bekleyen araçlara binerek uyuşturucu madde sattığı şeklinde ihbarda bulunulması üzerine, görevlilerce aynı gün saat 18.30'da söz konusu yere gidilerek beklenilmeye başlandığı, ihbarda belirtilen eşkâle uyan bir şahsın saat 19.50 sıralarında gelip 06 HRV 42 plakalı aracın arka koltuğuna bindiğinin, takip edilen aracın kısa bir süre sonra durması ve araca sonradan binen şahsın indiğinin görülmesi üzerine görevlilerce söz konusu araçta bulunan şahısların yakalandığı, yapılan kimlik kontrollerinde eşkâle uyan ve araca sonradan binen kişinin ..., aracı kullanan şahsın ..., diğer şahsın ise ... olduğunun tespit edildiği, adı geçenlerin yapılan üst aramalarında herhangi bir suç ve suç unsuruna rastlanılmadığı, ardından görevlilerce araç içerisinde yapılan aramada ön sağ kapı cebinde (2) adet folyoya sarılı hâldeki kokainin ele geçirildiği, yapılan görüşmede ...'ın ele geçen iki fişek kokaini 80 TL karşılığında ...'ten kullanmak için satın aldığını söylemesi üzerine adı geçenin üzerinde yeniden yapılan kontrolde sağ ön cebindeki 80 TL'nin muhafaza altına alındığı, konu hakkında Cumhuriyet savcısına bilgi verildiğinde ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, ... ve ... hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan işlem yapılması talimatının alındığı,

İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen 28.11.2014 tarihli uzmanlık raporuna göre; net 0,3 gram ağırlığındaki maddenin kokain olduğu,

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hâkim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Ceza muhakemesinin yapılmasını veya yapılan muhakemenin sonunda verilecek kararın kâğıt üzerinde kalmamasını ve muhakeme masraflarının karşılanmasını sağlamak amacıyla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer tarafından, gecikmede sakınca bulunan durumlarda geçici olarak başvurulan ve hükümden önce bazı temel hak ve hürriyetlere müdahaleyi gerektiren kanuni çarelere "koruma tedbiri" denir. (Bahri Öztürk, Behiye Eker Kazancı, Sesim Soyer Güleç, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Seçkin, 2013, 1. Bası, s.1)