muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2005/560, Karar No: 2005/587, Tarih: 19.10.2005

Hal böyle olunca, davaya genel mahkeme sıfatıyla bakılıp sonuçlandırılması usul ve kanuna uygun olup, Yerel Mahkemenin bu konuya ilişkin direnmesi yerindedir.

Ne var ki, işin esasına yönelik temyiz itirazları özel dairece incelenmediğinden, davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.

Sonuç: Açıklanan gerekçeyle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için, dosyanın Üçüncü Hukuk Dairesine gönderilmesine, 19.10.2005 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22813, Karar No: 2013/15661, Tarih: 10.06.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/22813 E.  ,  2013/15661 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3-2, 53/1-a,b,c,d maddeleri gereğince mahkumiyet.

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK’nın 179/3. maddesinde düzenlenen; alkol ve uyuşturucu madde etkisiyle veya başka bir nedenle “emniyetli bir şekilde” ... kullanamayacak kişinin, bu halde ... kullanması suçu kasıtla işlenebilecek bir suçtur. Alkol ve uyuşturucu maddenin sırf kullanılmış olması bu suçun oluşması için yeterli olmamakla birlikte Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere; alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde ... kullanması halinde, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip etmediği, bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomadasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dahili muayenesine yönelik tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, ancak böyle bir tespit yapılmamış olsa bile bireysel farlılıkları da elimine edebilecek şekilde 100 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği anlaşılmakla;

İncelenen dosya kapsamına göre; sürücü belgesiz sanığın olay gecesi saat 02 sıralarında idaresindeki hususi otomobili ile meskun mahalde yüksek sesle müzik dinleyerek seyrederken polislerin dur ihtarına uymayarak kaçmaya başladığı, sanığın cadde ve sokaklarda tehlikeli manevralar yaparak polisten kaçmaya devam ettiği, yaklaşık 1 saat 15 dakika süren takip ve kovalamaca sonucu etrafı sarılarak yakalanan sanığın alınan adli muayene raporunda 162 promil alkollü olduğu anlaşılmakla, sanığın tespit edilen alkol düzeyi itibariyle güvenli sürüş yeteneğinin bozulduğunun kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamede bozma öneren görüşe iştirak olunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin eksik incelemeye, suçun yasal unsurlarının oluşmadığına, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiğine ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 10.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3491, Karar No: 2024/5336, Tarih: 04.07.2024

**2. Hukuk Dairesi         2024/3491 E.  ,  2024/5336 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/7 E., 2024/342 K.

KARAR : Başvurunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Lüleburgaz Aile Mahkemesi

SAYISI : 2024/7 E., 2024/342 K.

Taraflar arasındaki velâyet hakkı sahibi anneye ortak çocuğun yurtdışına çıkış izni verilmesi ve babanın muvafakatinin aranmaması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı baba (asıl) tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı baba (asıl) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı anne vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin depremzede bir vatandaş olup Şubat 2023 depreminden sonra Adıyaman'da bulunan evinin acil yıktırılacak evler arasında değerlendirildiğini, müvekkilinin bu nedenle Lüleburgaz'a yerleşip adresini oraya aldırdığını, tarafların evlilik dışı birlikteliklerinden 2020 yılında doğan ... isimli çocuklarının olduğunu, davalının çocuğu tanıyarak aralarında soy bağı ilişkisi kurulduğunu, müvekkilinin daha sonra Adem isimli bir kişiyle evlendiğini, bu evliliğinden bir çocuk sahibi olduğunu, müvekkilinin eşi Adem'in son 1,5 yıldır Romanya'da kalıcı olarak ikamet ettiğini ve iş yaptığını, müvekkilinin çocuklarıyla birlikte eşinin yanına Romanya'ya gitmek istediğini, Romanya ülkesinin bunun için diğer ebeveyn tarafından imzalanan muvafakatname talep ettiğini, ancak davalının mazeretsiz olarak ve çocuğun menfaatine aykırı olarak muvafakat vermediğini belirterek müvekkilinin çocuk ile yurt dışına çıkabilmesi için davalının izninin aranmaması ve çocuğun yurt dışına çıkışı konusunda velâyet hakkını kullanan müvekkilinin tam yetkili olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı baba cevap dilekçesinde özetle; soy bağının reddi davasının halen devam ettiğini, davacının Sulh Hukuk Mahkemesinde çocuğa kayyım atanmasını sebepsiz yere engellemeye çalıştığını, nesebin reddi davasında kendisinin çocuğun babası olmadığını ispatladığında bu davanın konusuz kalacağını belirterek Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan kayyımlık davasının ve Aile Mahkemesinde açılan nesebin reddi davasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı baba cevap dilekçesinde özetle; soy bağının reddi davasının halen devam ettiğini, davacının Sulh Hukuk Mahkemesinde çocuğa kayyım atanmasını sebepsiz yere engellemeye çalıştığını, nesebin reddi davasında kendisinin çocuğun babası olmadığını ispatladığında bu davanın konusuz kalacağını belirterek Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan kayyımlık davasının ve Aile Mahkemesinde açılan nesebin reddi davasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, anne ve çocuğun yurt dışına çıkışında vize işlemleri sırasında bazı ülkelerce babanın muvafakatinin aranması nedeniyle, velâyeti annede olan küçük çocuğun yurt dışına çıkışının babanın rızasına bağlı kılınması ve babanın muvafakat vermemesi, annenin ve çocuğun seyahat özgürlüğünün kısıtlanması ve annenin velâyet hakkını kullanamaması neticesini doğuracağı, dolayısıyla annenin bu yönde hakimin müdahalesini isteyerek talepte bulunmasında hukuki yararının bulunduğunu, davalı babanın bu isteğe karşı çıkmasında da haklı bir neden göstermediği gibi, eldeki davada çocuğun bedensel, fikri, ruhsal, eğitsel, kültürel gelişimine yönelik yararının da gözetilmesi gerektiği belirtilerek davanın kabulü ile, velâyeti anneye ait bulunan ortak çocuk ...'ın yurt dışına çıkışında davalı babanın muvafakatinin aranmaması ile velâyet hakkı sahibi annenin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 335 inci ve devamı maddeleri bağlamında bu yetkiye haiz olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı (baba) istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı baba istinaf dilekçesinde özetle; nesebin reddi davası açtığını, bu dava sonuçlandığından eldeki davanın konusuz kalacağını, belirtilen dosyanın davacının yurt dışına çıkması halinde sürüncemede kalacağını ve DNA testi yapılamayacağını belirterek davanın kabulü yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek delillerin toplanıp değerlendirildiği, delillerin takdirinde yanlışlık yapılmadığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, davanın velâyetin düzenlenmesi davası olmayıp velâyet haklarının yurt dışında kullanılması amacıyla açıldığı da dikkate alındığında davanın kabulüne dair verilen kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı baba temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı baba temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı (baba) temyiz dilekçesinde özetle; nesebin reddi davasının bekletici mesele yapılmadığını, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; davanın kabulü yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; velâyet hakkı sahibi anneye ortak çocuğun yurtdışına çıkış izni verilmesi ve babanın muvafakatinin aranmaması davasının kabulü için gerekli şartların mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 182 inci maddesi, 336 ncı maddesi. 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi, 371 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5470, Karar No: 2020/5274, Tarih: 26.11.2020

**14. Ceza Dairesi         2016/5470 E.  ,  2020/5274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınıp, sanık müdafisinin kanuni süresinden sonra yaptığı duruşmalı inceleme talebinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 318. maddesi gereğince reddiyle, incelemenin duruşmasız yapılmasına karar verildikten sonra dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

5271 sayılı CMK'nın 217. maddesinin birinci fıkrasında "Hâkim kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller hâkimin vicdani kanatiyle serbestçe takdir edilir" ve aynı Kanunun 210. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Olayın delili, bir tanığın açıklamalarından ibaret ise, bu tanık duruşmada mutlaka dinlenir. Daha önce yapılan dinleme sırasında düzenlenmiş tutanağın veya yazılı bir açıklamanın okunması dinleme yerine geçemez”, hükmü ile hükümlerine yer verilmiş olup bu kapsamda; olayın tek görgü tanığı konumunda bulunan mağdure ile söz konusu hadiseyi anlattığını belirttiği arkadaşı ...'un teminiyle beyanları alındıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 26.11.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/449, Karar No: 2019/611, Tarih: 17.10.2019

**Ceza Genel Kurulu         2019/449 E.  ,  2019/611 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı veren

Yargıtay Dairesi : Ceza Genel Kurulu

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Sayısı : 51-28

Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan sanık ... hakkında ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince 12.03.2019 tarih ve 51-28 sayı ile; sanığın TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 5/1, TCK'nın 53, 58/9 ve 63. maddeleri uyarınca 12 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, mahsuba ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı adli emanetinin 2017/16679 sırasında kayıtlı bulunan Lenovo marka dizüstü bilgisayar, adaptör ile Seagate marka sabit sürücünün Yargıtay Başkanlığına iadesine karar verilmiştir.

Hükmün sanık ve müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının “onama” istemli 24.07.2019 tarihli ve 77046 sayılı tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Temyiz incelemesi yapan Ceza Genel Kurulunca dosya incelenip görüşülerek gereği düşünüldü:

Temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasını gerektirir bir neden görülmediğinden sanık ve müdafisinin duruşmalı inceleme istemlerinin CMK'nın 299. maddesi uyarınca oy birliğiyle takdiren reddine karar verilmiştir.

Ceza Genel Kurulunca yapılacak temyiz incelemesi, sanık ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün isabetli olup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 27. maddesi uyarınca öncelikle;

1- Sanık ve müdafisinin temyiz dilekçelerinin bir temyiz nedeni içerip içermediği, bir temyiz nedeni içermediği sonucuna ulaşılması hâlinde CMK’nın 295. maddesi uyarınca süresi içinde temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe verilip verilmediği, buna göre temyiz nedeni yokluğundan temyiz davasının reddine karar verilmesi gerekip gerekmediği,

2- “Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Adli Emanetinin 2017/16679 sırasında kayıtlı Lenovo marka dizüstü bilgisayar ile adaptörü ve bu bilgisayardan çıkan Seagate marka harddiskin aidiyet durumu gözetilerek mevzuat çerçevesinde değerlendirilme yapılması için kararın kesinleşmesi beklenmeden Yargıtay Başkanlığına iadesine” ilişkin CMK’nın 131. maddesi hükümleri çerçevesinde verilen karara yönelik, sanığın 19.03.2019 tarihli itiraz dilekçesi hakkında Ceza Genel Kurulunca bir karar verilip verilmeyeceği,

Hususlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Hususlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ön sorunların değerlendirilmesine geçilmeden önce bir kısım Ceza Genel Kurulu Üyelerince, müdafisiyle birlikte hazır bulunduğu oturumda yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanan sanığa, tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumunda "okumak/almak" suretiyle yapılan gerekçeli karar tebliğinin, "okunup anlatılmak" suretiyle yapılmaması nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 35. maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı, ayrıca süresi içerisinde verdiği temyiz dilekçesinde gerekçeli kararın tebliğini talep eden sanığa, 5271 sayılı CMK’nın 295. maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi gerektiğinin bildirilmesinin zorunlu olduğunun ileri sürülmesi üzerine bu hususlar öncelikle değerlendirilmiştir.

İncelenen dosya kapsamından;

İlk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince sanık ve müdafiinin yüzüne karşı verilen hükmün, sanık tarafından 12.03.2019 tarihinde “Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 12.03.2019 tarihli mahkûmiyet kararını temyiz ediyorum. Gerekçeli kararın şahsıma tebliğinden sonra gerekçeli temyiz dilekçemi de ayrıca göndereceğim. Bu nedenle sürenin saklı tutularak gerekçeli kararın şahsıma tebliğini arz ederim”, sanık müdafisi tarafından ise 15.03.2019 tarihinde “9. Ceza Dairesinin 2017/51 esasına kayden yapılan yargılamanın 12 Mart 2019 tarihli celsesinde sanık müvekkil hakkında 12 yıl hapis cezası kararı verilmiş olup gerekçeli karar yüzümüze okunmamıştır. Bu kararı temyiz ediyoruz. Anılan nedenlere binaen sanık müvekkil hakkında verilen kararı duruşma talepli temyiz ettiğimiz ve kararın gerekçesini bilemediğimizden gerekçeli temyiz dilekçemizi sunabilmek için gerekçeli kararın tarafımıza gönderilmesine ve temyiz süre tutum talebimizin temyiz defterine kaydedilmesine karar verilmesini, talep ederiz.” şeklinde yasal süresi içerisinde temyiz edildiği,

İlk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 12.03.2019 tarihli 51-28 sayılı gerekçeli kararının, Keskin T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunan sanığa 17.04.2019 tarihinde "okumak/almak" suretiyle, sanık müdafisine ise e-tebligat yoluyla 20.04.2019 tarihinde tebliğ edildiği,

Sanığın, temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçesini 02.05.2019 tarihinde dosyaya sunduğu, sanık müdafisi tarafından ise temyiz nedenlerini bildirir ek bir dilekçe sunulmadığı,

Anlaşılmaktadır.

Ön sorunların ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

1- Müdafisiyle birlikte hazır bulunduğu oturumda yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanan sanığa, ceza infaz kurumunda “okumak/almak” suretiyle yapılan gerekçeli karar tebliğinin, “okunup anlatılmak” suretiyle yapılmaması nedeniyle 5271 sayılı CMK’nın 35. maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olup olmadığının değerlendirilmesinde:

5271 sayılı CMK’nın “Kararların gerekçeli olması” başlığını taşıyan 34. maddesinin ikinci fıkrası;

1- Müdafisiyle birlikte hazır bulunduğu oturumda yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanan sanığa, ceza infaz kurumunda “okumak/almak” suretiyle yapılan gerekçeli karar tebliğinin, “okunup anlatılmak” suretiyle yapılmaması nedeniyle 5271 sayılı CMK’nın 35. maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olup olmadığının değerlendirilmesinde:

5271 sayılı CMK’nın “Kararların gerekçeli olması” başlığını taşıyan 34. maddesinin ikinci fıkrası;

“Kararlarda, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekilleri belirtilir.”,

Aynı Kanun’un “Kararların açıklanması ve tebliği” başlığını taşıyan 35. maddesi ise;

“(1) İlgili tarafın yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanır ve isterse kararın bir örneği de verilir.

(2) Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç, aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek hâkim veya mahkeme kararları, hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur.

(3) İlgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise tebliğ edilen karar, kendisine okunup anlatılır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Maddenin gerekçesinde; “Madde, kararların açıklanması ve tebliği zorunluğuna ilişkin temel ilkeyi içermektedir.

Son fıkrada, haklarını daha etkin bir biçimde kullanabilmesini sağlamak amacıyla, ilgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutuklu olduğunda tebliğ edilen kararın, adı geçenin istemi hâlinde kendisine okunacağı ve anlatılacağı belirtilmiştir. Böylece söz gelimi, başvurulabilecek olan kanun yolu, süresi, mercii ve şekil koşulu konusunda açıklamada bulunulması zorunlu hâle getirilmiştir.

Maddede geçen serbest olmayan bir kişiden maksat, Kanunun öngördüğü işlemler çerçevesinde yakalanmış, gözaltına alınmış veya bu maksatla bir yerden başka bir yere götürülmekte olan kişinin durumudur.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yine, CMK’nın; “Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması” başlığını taşıyan 231. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ise;

“(1) Duruşma sonunda, 232 nci maddede belirtilen esaslara göre duruşma tutanağına geçirilen hüküm fıkrası okunarak gerekçesi ana çizgileriyle anlatılır.

(2) Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği kanun yolları, mercii ve süresi bildirilir...” şeklindedir.

Ceza yargılamasında adil yargılanma hakkının bir parçası olarak etkin başvuru yolu ve yöntemine verilen önem dikkate alındığında, Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası, AİHS'nin 13. maddesi ve CMK'nın 34. maddesinin ikinci fıkrası ile 232. maddenin altıncı fıkrasına uygun olarak kararın tebliğinin şeklî değil, faydalı, amacına uygun, hak arama hürriyetini ve etkin başvuru hakkını engellemeyecek biçimde olması gerekmektedir.

“Tefhim”, verilen kararın o sırada hazır bulunan ilgililere sözlü olarak bildirilmesidir. İlgilisinin yüzüne karşı verilen karar açıklanır ve isteği var ise karardan bir örnek de kendisine verilir. Karar yüze karşı değil de ilgilisinin yokluğunda verilmişse tebliği gerekmektedir. Kendisine karar tebliğ edilen, tutuklu veya serbest olmayan bir kişiyse kararın içeriği kendisine okunup anlatılmalıdır.