muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1307, Karar No: 2023/1901, Tarih: 13.06.2023

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 12.06.2019 tarihli kusur raporu hükme esas alınarak, davacıların desteğinin asansör tamir işiyle uğraştığı, olay tarihinde davalı şirketin kiracısı diğer davalıların maliki olduğu binaya ait asansörün bakım ve onarım işini yaparken, aniden asansörün hareket etmeye başlaması ve emniyet sisteminin devreye girmemesi nedeniyle desteğin başını çarparak hayatını kaybettiği, olayın meydana gelmesinde davalı kiracı şirketin % 49, davalı bina maliklerinden her birinin % 5'er, desteğin % 20, dava dışı şirket yetkilisinin % 1 oranında kusurlu olduğu, davalı ...'ye ise kusur atfedilemeyeceği, ceza mahkemesince belirlenen maddi olgunun hukuk hakimini bağlayacağı, davalı şirket yetkilisi dava dışı şahsın sanık olarak yargılandığı ceza davasında verilen kesinleşen mahkumiyet kararı ve dosyadaki diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu ölüm olayının meydana gelmesinde davalıların kusurlu oldukları, olay tarihi, tarafların kusur durumu ile sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluş şekli dikkate alındığında her bir davacı lehine takdir edilen manevi tazminat miktarının yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle, davacılar vekili ile davalı şirket vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacılar vekili ile davalı .... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili ; davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının çok düşük olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı .... vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, desteğin ölümü nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ( 6098 sayılı Kanun) 74 üncü maddesi uyarınca; “Hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hakimini bağlamaz.” şeklindeki hüküm karşısında, ceza mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hâkimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır.

2. Hemen belirtilmelidir ki, hukuk hâkiminin yukarıda açıklanan bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Gerek öğretide ve gerekse Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hâkiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hâkiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Başka bir deyişle, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını belirleyen ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır.

3. Yargıtayın yerleşik uygulamasına ve öğretideki genel kabule göre, maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hâkimini bağlar. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.11.2020 tarihli ve 2012/17-2112 E. - 2020/850 K. sayılı kararı).

3. Değerlendirme

1. Somut uyuşmazlıkta; asansör tamir işi ile uğraşan davacıların desteğinin, davalı şirketin faaliyetini yürüttüğü iş yerindeki asansörün tamirini yaptığı sırada desteğin yaşamını yitirdiği, davalı şirket yetkilisi hakkında " taksirle ölüme neden olma " suçundan açılan ceza davasında;

"...Dosya kapsamı incelendiğinde; kaza olayının ...TOK'un asansör bakım onarım yapmaya yetkin olduğunu gösterir belgesi olmadığı halde asansörünü bakımını yapmak üzere bina sorumlusu ile anlaşmış olması ve sonrasında asansör siteminin donanımlarının ve diğer aksamlarının ilgili TSE Standarların uygun çalışıp çalışmadığını kontrol etmeden kabin üzerinde çıkarak asansörün makine dairesinden tüm çağrılara kapatarak revizyon kumanda kutusu (bakım kumandası) ile revizyon hızında yukarı aşağı çalışma konumundayken yukarı yönde kontrolsüz hareket etmesi, bakım kumandasından durdurulamaması ve sonrasında sınır güvenlik kesicilerinin devreye girmeyerek yukarı yönde harekerine devam etmesi sonucu kabin üst döşemesi ile kuyu tavan arasında sıkışması sonucu meydana geldiği kanaatine varılmış...

....Multinet Plaza'nın bina sorumlusu ilgili TSE Standartlarına uygun olmayan asansörün kullnılmasına izin verdiğinden Yönetmeliklere uygun asansör bakım firmasıyla bakım anlaşması yapmadığından, asansör bakım onarım yapmaya yetkin olduğunu gösterir belgesi olmadığı halde asansörün bakımını yapmak üzere müteveffayla anlaşma yaptığından ve yetkin olmayan kişilere asansöre müdahele etmesine izin verdiğinden kaynaklı olarak kazanın meydana geldiği kanaatine varılmış, açılanan nedenlerden dolayı sanık Uğur Yıldırım'ın, Multinet Kurumsal Hizmetleri A.Ş Genel Müdürü olduğu ve bina sorumlusu olarak değerlendirildiğinden asli kusurlu olduğu..." şeklinde maddi vakıa tespit edilip, İstanbul 56. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.05.2018 tarihli ve 2018/23 E., 2018/109 K. sayılı işbu kararıyla, davalı şirket yetkisi olan dava dışı Uğur Yıldırım'ın mahkumiyetine karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile yukarıda yer verilen hukuk kurallarına, dava şartlarına, ceza hâkiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hâkiminin tamamen bağlı olacağına, dolayısıyla olayın meydana gelmesinde davalı şirketin de sorumluluğunun bulunmasına, hükme esas alınan kusur raporunda taraflara atfedilen kusur oranının somut olayın özelliklerine göre makul ve yerinde olmasına, olayın oluş şekli, olay tarihi, tarafların kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, günün ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü gözetildiğinde, davacılardan her biri için takdir edilen manevi tazminatın da yerinde olmasına , kararda belirtilen gerekçelere göre, davacılar vekili ile davalı .... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden ....ye yükletilmesine,

Hükmü temyiz eden davacılar adli müzaharet kararı almış olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16918, Karar No: 2016/15684, Tarih: 07.12.2016

**2. Hukuk Dairesi         2016/16918 E.  ,  2016/15684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İştirak Nafakasının Artırılması - Kişisel İlişkinin Kaldırılması

Veya Azaltılması ile Velayetin Değiştirilmesi-Kişisel İlişkinin

Artırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı anne tarafından kişisel ilişki süresi, iştirak nafakası miktarı yönünden; davalı-davacı baba tarafından ise karşı davanın reddi, kişisel ilişkinin azaltılması ve iştirak nafakasının miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemece, tarafların ortak çocukları 2006 doğumlu ....'nin velayeti boşanma kararı ile birlikte anneye bırakılmıştır. Davacı-davalı anne kişisel ilişkinin kaldırılması, olmadığı taktirde azaltılmasını, iştirak nafakasının artırılmasını istemiş, davalı-davacı baba ise velayetin değiştirilerek kendisine verilmesini, olmadığı taktirde kişisel ilişkinin arttırılmasını talep etmiştir. Mahkemece kişisel ilişkinin azaltılmasına karar verilerek babanın taleplerinin reddine karar verilmiştir. Velayet hususu, çocukları ilgilendiren konuların en başında gelir. Velayet düzenlemesinde; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde, çocuğun yararına üstünlük tanınması gereklidir. Çocuğun yararı ise; çocuğun bedensel, fikri ve ahlaki bakımdan en iyi şekilde gelişebilmesi ve böyle bir gelişmenin gerçekleştirilmesi için, çocuğa sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sağlanmış olmasıdır. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin 3 ve 6. maddeleri idrak çağındaki çocukların kendilerini ilgilendiren konularda görüşünün alınması ve görüşlerine gereken önemin verilmesini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde, görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür. Mahkemece; yaşı gereği idrak çağında bulunan çocuğun velayet konusunda ve kişisel ilişki konusunda görüşlerine başvurulmamış olduğu görülmüştür. İdrak çağında bulunan otrak çocuğun mahkemece bizzat veya istinabe yoluyla dinlenerek görüşünün alınması, gerektiğinde bu görüşün değerlendirilmesi ve ayrıca çocuğun üstün yararının tespiti bakımından, mahkemece 4787 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca uzman ve uzmanlar görevlendirilip yeniden uzman raporu alınarak tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 07.12.2016 (Çrş.)

....
Yargıtay — Esas No: 2012/4658, Karar No: 2012/4103, Tarih: 10.05.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/4658 E.  ,  2012/4103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tescil

K A R A R

Tescil davasında Orman İdaresi taraf olup, uyuşmazlık konusu taşınmazların bulunduğu yörede orman kadastro çalışmaları yapılmış olduğuna ve hüküm Orman İdaresi tarafından da temyiz edilmiş bulunduğuna göre, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yüksek Yargıtay (20.) Hukuk Dairesine ait olmakla gereği için dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 10.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14166, Karar No: 2011/25682, Tarih: 22.12.2011

**5. Ceza Dairesi         2011/14166 E.  ,  2011/25682 K.**

**"İçtihat Metni"**

Resmi belgede sahtecilik suçundan sanıklar ..., ... ve ...'ın yapılan yargılanmaları sırasında; Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesiyle Bursa 6. Asliye Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine, sanıkların üzerine atılı suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine ve Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesi kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Bursa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.04.2011 gün ve 2010/1648 E. 2011/316 K. sayılı GÖREVSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/42854, Karar No: 2017/25146, Tarih: 20.11.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/42854 E.  ,  2017/25146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

DAVATÜRÜ:ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin haklı sebep olmadan feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile aylık ücret, yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile asgari geçim indirimi alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan ilk yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Dairemizin, 2014/11613 esas, 2015/17217 karar sayılı ilamı ile; “Dosya kapsamına göre, davacının son aylık ücret miktarının net 1.100,00 TL (brüt 1.487,33 TL) olduğunun kabul edilmesinin isabetli olduğu, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları bakımından da, son aylık ücret miktarının net 1.100,00 TL ( brüt 1.487,33 TL) olduğu esas alınarak (1 Nisan 2008 tarihine kadar ise aylık ücret miktarının talep gibi net 1.000,00 TL olduğuna da dikkat edilerek) hesaplama (ve dolayısıyla mahsup işlemi) yapılması gerektiği, kabule göre de bilirkişi raporunda fazla çalışma ücreti alacağı net tutarda hesaplandığı, Mahkemece raporda mütalaa edilen net tutarın, brüt ifadesiyle hüküm altına alınmasının hatalı olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, asgari geçim indirimi alacağının hesaplanmasında, davacının bekar ve çocuksuz olduğunun kabul edilmişse de UYAP üzerinden incelenen nüfus kaydından davacının hesaba konu dönemde evli ve iki çocuklu olduğunun anlaşıldığı, eşinin çalışıp çalışmadığı hakkında ise, dosya içeriğinde bilgi ya da belge bulunmadığı gibi Mahkemece de bir araştırma da yapılmadığı, anılan sebeple, davacının eşinin çalışıp çalışmadığının araştırılması araştırma neticesiyle birlikte davacının evli ve iki çocuklu olduğu nazara alınarak, asgari geçim indirimi alacağının hesaplanması ve mahsup işleminin yeniden yapılması gerektiği, Mahkemece, dava tarihinden sonra yapılan ödemeden, davacının hak kazandığı halde ödenmemiş olan davaya konu aylık ücret miktarının mahsubu sonrasında, bakiye aylık ücret alacağı kalmadığı gerekçesiyle, talep hakkında red hüküm sonucu tesis edildiği, söz konusu ödemenin dava tarihinden sonra yapıldığının sabit olması karşısında, talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, red kararı verilmesinin hatalı olduğu, diğer taraftan, aylık ücret alacağının faiziyle birlikte tahsili talep edilmiş olduğundan, dava tarihinden sonra ödenen aylık ücret miktarına, dava tarihinden ödeme tarihine kadar faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken, bu yönün nazara alınmayarak faiz talebi hakkında karar verilmemesinin hatalı olduğu; mahsup işleminde nazara alınan diğer alacaklar olan, asgari geçim indirimi ve fazla çalışma ücreti alacakları yönünden, öncelikle yukarıdaki bendlerde belirtilen bozma sebepleri doğrultusunda yeniden hesaplama ve mahsup yapılması gerektiği; dava tarihinden sonra yapılan ödeme sebebiyle mahsup edilen kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve ödenen kısımla ilgili faiz talebi bakımından da dava tarihinden sonra ödenen ilgili miktara, dava tarihinden ödeme tarihine kadar faiz işletilmesine karar verilmesi gerekliliğine dikkat edilmesi gerektiği gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir

Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece, asgari geçim indiriminin reddine karar verilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava tarihinden sonra yapılan ödemeden, davacının hak kazandığı halde ödenmemiş olan davaya konu asgari geçim indirimi miktarının mahsubu sonrasında bakiye asgari geçim indirimi alacağının kalmadığı tespit edilmiştir. Yapılan hesaplama doğrudur ancak söz konusu ödemenin dava tarihinden sonra yapıldığının sabit olması karşısında, talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, red kararı verilmesi hatalı olmuştur.

3-Diğer yandan bozma öncesinde, Mahkemece kabul edilen alacak taleplerine dava tarihinden ve temerrüt tarihinden faiz yürütüldüğü ve bozma konusu yapılmadığı görülmektedir. Kesinleşen bu hususa rağmen hükümde kabul edilen alacak taleplerine dava ve ıslah tarihinden faiz yürütülmesi hatalıdır.

4-Davacının talep ettiği alacaklardan reddedilen kısmın davalı tarafından dava açıldıktan sonra ödeme yapılması nedeniyle reddedilmiş olduğuna göre, davalı lehine avukatlık ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur.

5-Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla mesai alacağına ilişkin yapılan hesap hatalıdır. Şöyle ki, davacıya yapılan toplam ödeme 6.321,55 TL olup, bu tutardan; ücret alacağı, ücret alacağına ilişkin işlemiş faiz, asgari geçim indirimi alacağı ve asgari geçim indirimi alacağına ilişkin işlemiş faiz toplamının mahsup edilmesi halinde geriye (1.650,00 (ücret) +12,50 TL (işlemiş faiz) + 2.989,55 TL (asgari geçim indirimi) + 22,60 TL (işlemiş faiz)= 4.674,65 TL, 6.321,55- 4.674,65 TL = 1.646,90 TL) 1.646,90 TL kalmaktadır. Ancak bilirkişi tarafından yapılan hesapta bu tutar hatalı olarak 1.619.89 TL olarak bulunmuş ve kalan bu tutar fazla mesai alacağından mahsup edilirken 27.01 TL eksik olarak mahsup edilmiştir. Davalı aleyhine yapılan bu hatanın da düzeltilerek hüküm kurulması gerekmektedir.Yukarıda yazılı sebeplerden, kararın bozulması gerekmiştir.SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 20.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4967, Karar No: 2024/6391, Tarih: 02.04.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/4967 E.  ,  2024/6391 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya ait Gölcük Tersanesi Komutanlığı işyerinde çalıştığını, Türk Harb-İş Sendikası üyesi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandığını, Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik'in (Yönetmelik) "Günde ancak 7,5 saat çalışılabilecek işler" başlıklı 4 üncü maddesinin "gürültülü işler" başlıklı (p) bendinin "gürültü düzeyi en yüksek maruziyet etkin değerini (8h=85 dB (A)) aşan işler", "Pnömokonyoz yapan tozlu işler" başlıklı (s) bendinin (I) numaralı alt bendinin ise "pnömokonyoz yapan tozların bulunduğu işyerlerindeki işler" hükmünü içerdiğini, Yönetmelik kapsamında bulunan bir fabrikada çalışmasına rağmen söz konusu madde hükmüne aykırı olarak günde 8,5 saat çalıştırıldığını, benzer durumda olanlar için açılan davaların Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, Yönetmelik'in 7 nci maddesinde Yönetmelik'te sayılan işlerde fazla çalışma yapılamayacağının açıkca düzenlendiğini, toplu iş sözleşmesi hükmüne göre Yargıtayca yapılan fazla çalışmasının karşılığı olan ücretin %80 zamlı olarak ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığını; ayrıca toplu iş sözleşmesinin 52 nci maddesinin "Kısa çalışma primi" başlıklı (c) bendinin de “Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere “sağlık kuralları bakımından günde azami yedibuçuk saat veya daha az çalışılması gereken işler hakkında yönetmelik kapsamında istihdam edilen işlerin fiili çalışma sürelerine % 14 kısa çalışma primi ödenir.” hükmünü içerdiğini, Yönetmelik'e göre 7,5 saat kapsamında bir işte çalışmasına rağmen günde 7,5 saat çalıştırılmadığından (8,5 saat çalıştırıldığından) %14 kısa çalışma priminin hiç ödenmediğini, sonuç olarak 7,5 saat çalışması gerektiğinin tespiti ile haksız olarak ödenmeyen yarım saat fazla çalışma ve 20.09.2013 tarihinde yürürlüğe giren 24. Dönem ve devamı Toplu İş Sözleşmelerinin 52 nci maddesinde belirtilen kısa çalışma priminin temerrüt tarihlerinden itibaren en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının yaptığı işin niteliği gereği Yönetmelik kapsamında olmadığını, günde 8,5 saat ve haftada 42,5 saat çalışmasına rağmen haftada 45 saat çalışmış gibi ücret ödemesi yapıldığını bu nedenle davacı lehine fazla çalışma alacağı hesaplaması yapılmasının ve hesabın %80 zamlı yapılmasının zaten fiilen çalışılmadığı hâlde toplu iş sözleşmesi hükmü gereğince ödenmiş olan ücretin tekrar ödenmesine sebebiyet vereceğinden kabulünün mümkün olmadığını ve davacı iddialarının tamamen haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.11.2021 tarihli kararı ile; 25. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 52 nci maddesinin (c) bendindeki düzenlemeye göre kısa çalışma priminden yararlanabilmek için işçinin Yönetmelik kapsamında çalışmasının zorunlu olduğu, Yönetmelik'te günde 7,5 saat veya daha az sürelerde çalışılmasını gerektiren işyerlerinin ayrı ayrı sayıldığı ve gürültü düzeyi en yüksek maruziyet etkin değerini aşan işlerin bu Yönetmelik kapsamında olduğunun açıkça belirtildiği, davacının dosya içerisinde mevcut şahsi işyeri dosyası kapsamında gürültü düzeyi en yüksek maruziyet etkin değerini aşan işlerde çalıştığı anlaşıldığından toplu iş sözleşmesinin 52 nci maddesinin (c) bendinde düzenlenen kısa çalışma priminden yararlandırılacağı kanaatine varıldığı, puantaj kayıtlarının incelenmesinde ise davacı işçinin çalışmasının haftalık 45 saati aşmasa da günlük 7,5 saat sınırını aşan sürenin Yönetmelik ve toplu iş sözleşmesi gereği fazla çalışma niteliğinde olduğu, yarım saat ara dinlenmesi ile 8,5 saat çalışılan günler için davacı yönünden 8 saat- 7,5 saat = 0,5 saat fazla çalışma hesabı yapılması gerektiği, fazla çalışmalar için prim ödenemeyeceğinden %14 kısa çalışma priminin 7,5 saat ve daha az çalışılan süreler için hesaplandığı ve %15 oranında verimliliği teşvik primi ödendiğinden mükerrer olmaması için yapılan hesaplamadan tenzil edildiği gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç