muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/359, Karar No: 2019/160, Tarih: 05.03.2019

Bu karar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; sanıkların soruşturma aşamasında ele geçen uyuşturucuları ticaret amacıyla aldıklarına ilişkin özgür ve samimi beyanları ve hükmün münhasıran arama sonucu elde edilen delile dayanmaması karşısında, suçun sübutuna ilişkin yerel mahkeme kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, somut olayda ihbar üzerine sanık ...'da ele geçen uyuşturucu hapların, hukuka uygun yöntemle elde edildiği, buna bağlı olarak hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı; hukuka aykırı yöntemle elde edildiği kabul edilse dahi, bu delilin 'nispi hukuka aykırı delil' niteliğinde olduğu ve sanıkların arama kararı ile arama işlemine, arama yapılırken haklarının ihlal edildiğine yönelik bir itiraz ve yakınmalarının bulunmaması karşısında, arama sonucunda elde edilen delillerin sıhhatini şüpheli hale getiren bir durumun söz konusu olmadığı, dolayısıyla bu delillerin hükme esas alınmalarında bir isabetsizlik bulunmadığı; suç konusu uyuşturucu maddelerin 'mutlak hukuka aykırı delil' niteliğinde görülmeleri halinde bile, sanığın istihbari bilgi ile uyumlu ve hayatın olağan akışına da uygun düşen özgür ve samimi ikrara yönelik mahkeme huzurundaki beyanı ve hükmün münhasıran arama sonucu elde edilen delile dayanmaması karşısında, suçun sübutuna ilişkin yerel mahkeme kararında bir isabetsizlik görülmemiştir. Bu itibarla Yüksek Yargıtay 20. Ceza Dairesi'nin bozma gerekçesi yerinde olmadığından, yerel mahkeme kararının itiraza konu mahkumiyet kararının onanması gerektiği" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 20. Ceza Dairesince 25.01.2016 tarih ve 8-300 sayı ile; itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Olay, Yakalama, Araç Arama, Üst Arama ve Geçici Olarak Muhafaza Altına Alma Tutanağına göre; 05.09.2014 tarihinde saat 21.00 sıralarında kimliğini vermek istemeyen bir şahsın ..... plaka sayılı, beyaz renkli, kapalı kasa kamyonette bulunan bir erkek ve bir bayan şahsın uyuşturucu hap getirip piyasaya sürdükleri ve hâlen Şarköy ilçesinde oldukları şeklinde ihbarda bulunduğu, görevlilerce yapılan araştırmalarda söz konusu aracın aynı gün saat 22.50 sıralarında Cumhuriyet Mahallesi, İnönü Caddesindeki Moonlight Bar isimli iş yerinin yaklaşık 50 metre ilerisinde park hâlinde olduğunun ve içerisinde iki kişi bulunduğunun görülmesi üzerine aracın yanına gidildiği, araç içerisinde bulunan kişilere polis kimlikleri gösterildikten sonra yapılan kontrolde aracın sürücüsünün sanık ..., sağ ön koltukta oturan şahsın ise sanık ... olduğunun tespit edildiği, ardından Şarköy Sulh Ceza Hakimliğinin önleme araması kararına istinaden araçta ve sanıkların üzerlerinde yapılan aramalarda, sanık ...'in sütyeninin içerisine sıkıştırılmış iki adet şeffaf poşet ve buruşturulmuş kâğıt parçası içerisinde toplam (78) adet uyarıcı nitelikteki tablet ile (13) adet çarşaf diye tabir edilen sarma kâğıtlarının ele geçirildiği, sanık ...'in üzerinde ve araçta yapılan aramada ise suç unsuruna rastlanılmadığı, konu hakkında Cumhuriyet savcısına bilgi verildiğinde sanıklar hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan işlem yapılması talimatının alındığı,

Şarköy Sulh Ceza Hakimliğinin 14.08.2014 tarihli ve 25 değişik iş sayılı önleme araması kararının olay tarihi ve yerini kapsadığı,

İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen 24.09.2014 tarihli uzmanlık raporuna göre; ele geçen tabletlerin MDMA etken maddesini içerdiği,

Anlaşılmıştır.

Tanık ...; 05.09.2014 tarihinde saat 21.00 sıralarında kendisini Salih olarak tanıtan kişinin telefon ile arayıp elinde yüklü miktarda uyuşturucu hap bulunduğunu ve tanesini 15 TL'den satabileceğini söylediğini, telefondaki kişiye kendisinden haber beklemesi gerektiğini belirtip, İlçe Emniyet Müdürlüğüne giderek durumu görevlilere anlattığını, bu şahsın bir süre sonra yine kendisini arayıp Şarköy'e ..... plaka sayılı, beyaz renkli bir araçla geldiğini ve görüşmek istediğini söylediğini, bu durumu da görevlilere bildirdiğini, polislerin söz konusu aracı yakaladıklarını, bu kişiden kesinlikle uyuşturucu madde almadığını, sanık ...'i de tanımadığını,

Tanık ... kollukta; sanık ...'i tanıdığını, sanık ...'i ise bir kaç defa gördüğünü, bir hafta kadar önce sanık ...'in İstanbul'dan şeker tabir edilen uyuşturucu maddelerden getirebileceğini, uyuşturucu maddeyi nasıl piyasaya süreceğini kendisine sorduğunu, bu işe girmeyeceğini, Şarköy'de bu işleri kovalayan biri olarak bildiği tanık....ı ima ederek adı geçene satabileceğini söylediğini, 05.09.2014 tarihinde sanık ...'in kendisini arayarak İstanbul'dan getirdiği malı tanık....a nasıl ulaştırabileceğini, getirdiği uyuşturucu maddenin piyasadaki değerinin ne olduğunu sorduğunu, bunun üzerine sanık ...'e tanık....ın numarasını verip bildiği kadarı ile konuyu anlattığını, aynı gün adı geçenin kendisini saat 22.00 sıralarında arayıp 200 TL borç istediğini, sanık ...'in uyuşturucu madde satıp satmadığını bilmediğini,

Mahkemede farklı olarak; sanık ...'i çocukluğundan beri tanıdığını, daha önce telefon ile iki kez görüşme yaptıklarını, birisinde sanık ...'in kendisini telefon ile aradığını, yaptıkları görüşmede sanık ...'in kendisinden 200 TL borç istediğini, adı geçene Terziköy'e gittiğini, ancak çok acilse bir arkadaşı arayabileceğini söylediğini, bir daha kendisini aramadıklarını, daha sonraki bir gün sanık ...'in telefon ile arayıp “İstanbul'dan Şarköy'e uyuşturucu madde getireceğiz, bunları Şarköy'de okutabilir miyiz” dediğini, esnaf olduğunu bu tür işler ile ilgisinin olmadığını, kendisinden uzak durmasını söylediğini, bunun üzerine Şarköy'de bu işler ile ilgilenen Erkan isimli bir şahıstan bahsettiklerini, kolluktaki ifadesinde geçen sanık ...'in kendisini arayıp tanık....ın numarasını istediği ve uyuşturucu maddelerin fiyatını belirleme hususunda konuştukları şeklindeki kısımları kabul etmediğini,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık ... soruşturma evresinde; sanık ... ile aynı evde birlikte yaşadıklarını, 3-4 gün önce sanık ... ile birlikte İstanbul'a gezmek ve anneannesini görmek için gittiklerini, İstanbul'da Birkan isimli arkadaşını telefonla arayıp nereden uyuşturucu alabileceklerini sorduğunu, adı geçenin kendisine Ümraniye'de bulunan Zaza lakaplı kişinin numarasını verdiğini, bu kişi ile telefonla görüşüp sanık ... ile birlikte Zaza lakaplı kişinin yanına gittiklerini, maddi olarak çok zor durumda olduğu için para kazanmak amacıyla (78) adet hapı 750 TL karşılığında satın aldığını, Şarköy’e geldiklerinde hapları nasıl piyasaya süreceklerini tanık Mesut'a sorduklarını, adı geçenin “Hallederiz, eritiriz” diyerek tanık....ın toplu şekilde uyuşturucu hap alabileceğini söylediğini ve tanık....ın telefon numarasını verdiğini, sanık ...'in tanık....ı arayıp hapların tanesini 15 TL karşılığında satabileceğini ve elinde 50 tane hap olduğunu söylediğini, 05.09.2014 tarihinde sanık ... ile birlikte ..... plaka sayılı araçla Şarköy'e geldiklerini, bir süre ilçede dolaşıp tanık....dan haber beklediklerini, saat 22.30 sıralarında İnönü Caddesi üzerinde tanık....ı bekledikleri sırada polislerin geldiğini, haklarında ihbar olduğunu söyleyip yaptıkları aramada üzerindeki (78) adet uyuşturucu hap ile sarma kâğıtlarını ele geçirdiklerini, hapların tamamının kendisine ait olduğunu, hem uyuşturucu hap alırken hem de satmak üzereyken sanık ...'in yanında olduğunu, sanık ...'e müşteriyi telefonla araması için ısrar ettiğini, sarma kâğıtlarını tütün sarmak için kullandığını,

Kovuşturma evresinde farklı olarak; atılı suçu kabul etmediğini, uyuşturucu hap satın almadığını, sanık ...'in beyanlarının doğru olmadığını, adı geçenden ayrılmak istediğini, ancak kabul etmeyip kendisini tehdit ettiğini, hapları sanık ...'in satmak için alıp getirdiğini, tanıklar Mesut ve....la hiç görüşme yapmadığını, sanık ...'in tanıklar Mesut ve Erkan ile uyuşturucu madde satmak amacıyla görüşmeler yaptığını, olay günü sanık ...'in sürekli tanık Erkan ile telefonla konuştuğunu, tanık....ın bir ara yanlarına geldiğini, sanık ...'in araçtan inip tanık....ın aracına bindiğini, aralarında 5-10 dakika görüştükten sonra sanık ...'in tekrardan yanına gelip tanık....ın üzerinde para olmadığını, parayı çekip getireceğini, beklemelerini söylediğini, tanık....ı bekledikleri sırada polislerin sahilde araçlarıyla tur attıklarını görmeleri üzerine sanık ...'in şortunun cebinde olan hapları çıkarıp “Bunları al, hemen göğsüne koy” dediğini, hapları alıp sütyeninin içerisine koyduğunu, polislerin gelip kendilerini karakola götürdüklerini, burada yaptıkları aramada üzerindeki uyuşturucu hapları bulduklarını, soruşturma evresinde verdiği ifadeler ile tanık Mesut'un beyanlarını kabul etmediğini,

Sanık ... soruşturma evresinde; kız arkadaşı olan sanık ... ile birlikte yaşadıklarını, 3-4 gün kadar önce İstanbul'a gezmek amacıyla gittiklerini, sanık ...'in maddi durumunun kötü olması nedeniyle uyuşturucu satma fikrinin olduğunu kendisine söylediğini, daha sonra sanık ...'in bir arkadaşı vasıtasıyla Ümraniye ilçesinde uyuşturucu hap satan bir kişinin olduğunu öğrenip bu kişinin numarasını aldığını, Zaza lakaplı bu kişi ile buluşarak 650 TL karşılığında uyarıcı nitelikteki hapları satın aldıklarını, hapların parasını sanık ...'in temin ettiğini, suç konusu hapları satmak amacıyla aldıklarını, Şarköy'e döndüklerinde sanık ...'in uyuşturucu hapları piyasaya sürebileceğini öğrendiği tanık....ı arayarak hapları alıp almayacağını sorduğunu, adı geçenin alabileceğini söylediğini, tanesini 15 TL karşılığında 50 tane hap alış verişi konusunda anlaştıklarını, tanık....ın para ayarlayınca telefonla arayacağını söylemesi üzerine 05.09.2014 tarihinde sanık ... ile birlikte ..... plaka sayılı araç ile Şarköy'e gelip bir süre ilçede dolaştıklarını, tanık....dan haber gelmesini beklediklerini, saat 22.30 sıralarında İnönü Caddesi üzerinde araç içerisinde tanık....ı bekledikleri sırada polislerin geldiklerini, ihbar olduğunu söyleyip aracı ve üzerlerini aradıklarını, sanık ...'in üzerinden suç konusu hapların çıktığını, aldıkları haplardan iki tanesini denemek için hatırlamadığı bir kişiye verdiklerini,

Kovuşturma evresinde farklı olarak; İstanbul'a gittiklerinde sanık ...'in “Ben senin yanına gelmeden önce bir arkadaşımı aradım, ondan da uyuşturucu alabileceğim bir kişinin numarasını aldım, adı Zaza, İlk defa bu kişiden 20 tane hap alacağım, benimle beraber gelir misin” dediğini, beraber gittiklerini, tanesi kaç liradan ve kaç tane aldığını bilmediğini, sanık ...'le Zaza lakaplı kişinin kendisinden 10-15 metre uzaklıkta görüştüklerini, ertesi gün birlikte Şarköy'e döndüklerini, uyuşturucu ile ilgili olarak Şarköy'de hiç kimseyle konuşmadığını, sanık ... ile aralarında da uyuşturucu satma ile ilgili bir konuşma geçmediğini, ertesi gün Kavak Köyüne gittiklerini, sanık ...'in tanık Mesut'u arayıp 200 TL alacağını istediğini, adı geçenin “Şarköy'de değilim, bir arkadaşım var, müsaitse o sana versin, sen ondan al, ben sonra ona veririm” dediğini, sonrasında bu kişinin tanık....ın telefon numarasını mesaj ile gönderdiğini, tanık....ı kendisinin aradığını ve Şarköy'de buluştuklarını, tanık....ın şu anda üzerinde para olmadığını, para alıp geleceğini söylediğini, arabayı park edip tanık....ı bekledikleri sırada polislerin geldiğini, yapılan aramada üzerinde herhangi bir şey çıkmadığını, sanık ...'in üzerinde ise (78) adet uyuşturucu hap çıktığını, kendisinin sanık ...'in söylediği kadarıyla 15-20 tane hap bulunduğunu bildiğini, soruşturma evresinde verdiği ifadeleri ve tanık....ın beyanlarını kabul etmediğini,

Savunmuşlardır.

Savunmuşlardır.

Uyuşmazlık konularının isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hâkim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Ceza muhakemesinin yapılmasını veya yapılan muhakemenin sonunda verilecek kararın kâğıt üzerinde kalmamasını ve muhakeme masraflarının karşılanmasını sağlamak amacıyla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer tarafından, gecikmede sakınca bulunan durumlarda geçici olarak başvurulan ve hükümden önce bazı temel hak ve hürriyetlere müdahaleyi gerektiren kanuni çarelere "koruma tedbiri" denir. (Bahri Öztürk, Behiye Eker Kazancı, Sesim Soyer Güleç, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Seçkin, 2013, 1. Bası, s.1)

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanununun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.

Koruma tedbirleriyle çoğu zaman henüz gerçekten bir suçun işlenip işlenmediği ya da işleme muhatap olan şüpheli tarafından işlendiği yargı kararı ile sabit olmadığı hâlde, gecikmesinde sakınca bulunmasından dolayı görünüşte haklılıkla yetinilerek gerek şüphelinin gerekse şüpheli statüsünde olmayan üçüncü kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale edilmektedir. Bu nedenle koruma tedbirlerine ölçülü bir şekilde, görünüşte haklı olan ve gecikmesinde sakınca ya da tehlike bulunan hâllerde başvurulmalıdır.

Yakalama ve tutuklamanın esasları, Anayasamızın 19. maddesinde “Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlığı ile;

"Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Şekil ve şartları kanunda gösterilen:

Mahkemelerce verilmiş hürriyeti kısıtlayıcı cezaların ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme kararının veya kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak ilgilinin yakalanması veya tutuklanması; bir küçüğün gözetim altında ıslahı veya yetkili merci önüne çıkarılması için verilen bir kararın yerine getirilmesi; toplum için tehlike teşkil eden bir akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastalık yayabilecek bir kişinin bir müessesede tedavi, eğitim veya ıslahı için kanunda belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirin yerine getirilmesi; usulüne aykırı şekilde ülkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakkında sınır dışı etme yahut geri verme kararı verilen bir kişinin yakalanması veya tutuklanması; halleri dışında kimse hürriyetinden yoksun bırakılamaz.

Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmalarını, delillerin yokedilmesini veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallerde hâkim kararıyla tutuklanabilir. Hâkim kararı olmadan yakalama, ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir; bunun şartlarını kanun gösterir…” şeklinde düzenlenmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 2. maddesinde ise suçüstünün tanımına yer verilmiş, koruma tedbirleri başlığı altında aynı Kanun'un 90. maddesinde yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler düzenlenmiştir.

"Madde 2: …j) Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu…ifade eder"

Maddedeki tanım doğrultusunda; örneğin failin mağduru bıçaklaması durumunda CMK'nın 2/j-1; failin mağduru bıçakladıktan sonra takip üzerine yakalanması durumunda CMK'nın 2/j-2; failin bıçaklama eyleminden hemen sonra elinde kanlı bıçakla yakalanması durumunda ise CMK'nın 2/j-3 maddesindeki suçüstü hâlleri söz konusu olacaktır.

"Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler

Madde 90: (1) Aşağıda belirtilen hâllerde, herkes tarafından geçici olarak yakalama yapılabilir:

a) Kişiye suçu işlerken rastlanması.

b) Suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması.

(2) Kolluk görevlileri, tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.

(3) Soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı olmakla birlikte, çocuklara, beden veya akıl hastalığı, malûllük veya güçsüzlükleri nedeniyle kendilerini idareden aciz bulunanlara karşı işlenen suçüstü hallerinde kişinin yakalanması şikâyete bağlı değildir.

(4) Kolluk, yakalandığı sırada kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, yakalanan kişiye kanunî haklarını derhal bildirir.

(5) Birinci fıkraya göre yakalanıp kolluğa teslim edilen veya ikinci fıkra uyarınca görevlilerce yakalanan kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır.

(4) Kolluk, yakalandığı sırada kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, yakalanan kişiye kanunî haklarını derhal bildirir.

(5) Birinci fıkraya göre yakalanıp kolluğa teslim edilen veya ikinci fıkra uyarınca görevlilerce yakalanan kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır.

(6) Yakalama emrine konu işlemin yerine getirilmesi nedeniyle yakalama emrinin çıkarılma amacının ortadan kalkması durumunda mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından yakalama emrinin derhâl iadesi istenir" şeklindedir. Madde gereğince; kişiye bir suç işlerken rastlanması veya suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçmasının önlenmesi veya kimliğinin hemen belirlenmesinin mümkün olmaması hâllerinde herkesin geçici olarak yakalama yetkisi bulunmaktadır. Kolluk görevlileri, hakkında tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya amirlerine ulaşma imkânlarının bulunmaması durumunda yakalama yetkisine sahiptirler. Kolluk, yakaladığı kişinin kaçmasını, kendisine ya da başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri almalı, hemen Cumhuriyet savcısına haber vermeli ve emirleri doğrultusunda işlem yapmalıdır.

2559 sayılı PVSK'nın 13. maddesinde de polise, suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri yakalama yetkisi verilmiştir.

PVSK'nın suç tarihinde yürürlükte bulunan 13. maddesi;

"Polis,

A) Suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri,

B) Haklarında yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama kararı bulunanları,

C) Halkın rahatını bozacak veya rezalet çıkaracak derecede sarhoş olanları veya sarhoşluk hâlinde başkalarına saldıranları, yapılan uyarılara rağmen bu hareketlerine devam edenler ile başkalarına saldırmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,

D) Usulüne aykırı şekilde ülkeye giren ya da haklarında sınır dışı etme veya geri verme kararı alınanları,

E) Polisin kanunlara uygun olarak aldığı tedbirlere karşı gelenleri, direnenleri ve görev yapmasını engelleyenleri,

F) Bir kurumda tedavi, eğitim ve ıslahı için kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmasını gösteren tüzükte belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirlerin yerine getirilmesi amacıyla, toplum için tehlike teşkil eden akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol bağımlısı serseri veya hastalık bulaştırabilecek kişileri,

G) Haklarında gözetim altında ıslahına veya yetkili merci önüne çıkarılmasına karar verilen küçükleri,

Yakalar ve gerekli kanunî işlemleri yapar.

Yakalanması belirli bir usule bağlanmış kişilerle ilgili kanun hükümleri saklıdır.

G) Haklarında gözetim altında ıslahına veya yetkili merci önüne çıkarılmasına karar verilen küçükleri,

Yakalar ve gerekli kanunî işlemleri yapar.

Yakalanması belirli bir usule bağlanmış kişilerle ilgili kanun hükümleri saklıdır.

Yakalanan kişilerin kaçması veya saldırıda bulunmasının önlenmesi bakımından kişinin sağlığına zarar vermeyecek şekilde her türlü tedbir alınabilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Arama ve elkoymanın esasları; Anayasamızın 20. maddesinde "Özel hayatın gizliliği", 21. maddesinde ise "Konut dokunulmazlığı" başlıkları altında düzenlenmiştir.

Anayasamızın 20. maddesi;

"Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar...”

21. maddesi ise;

“Kimsenin konutuna dokunulamaz. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar” hükümlerini amirdir.

Anayasamızın 13. maddesindeki düzenleme ile temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması anayasal güvence altına alınmış ve belli şartlara tabi kılınmıştır. Bu düzenlemeye göre; temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar ise Anayasamızın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.

B- Koruma Tedbiri Olarak Arama ve Çeşitleri:

1. Arama Kavramı

Arama; "arama işi, taharri, birini veya bir şeyi bulmaya çalışmak, araştırmak, yoklamak” anlamlarına gelmektedir.(Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2009, s.113)