muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/10314, Karar No: 2018/1029, Tarih: 15.02.2018

Mahkemece, davanın 520.074.000,00.-TL üzerinden kabulüne ve 11.10.2012 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmiş, hükmün davalı Hazine ve davacı yanında feri müdahil olmak isteyen ... vekili tarafından temyizi üzerine, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2016/1425 E. - 2018/1029 K. sayılı kararı ile "Fer'i müdahilin temyiz isteminin reddine, davalı Hazine'nin temyiz isteminin kabulü ile davanın dayanağının tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Hazinenin sorumluluğunun hükme bağlandığı TMK'nın 1007. maddesi olduğu, bu maddede düzenlenen sorumluluk halinin objektif (kusursuz) sorumluluk olup zararın meydana gelmesi sonucu illiyet bağının kesilmemiş olması durumunda tapu sicilinin tutulmasından doğan tüm zararlardan Hazinenin sorumlu tutulacağının hükme bağlandığı, mahkemece davacının dava konusu taşınmazları

tapu kaydına güvenerek satın aldığı belirtilmişse de davacının taşınmazı alırken iyiniyetli olup olmadığı, tescilin yolsuz olmasına karşın taşınmazı satın alan kişinin bu durumu bildiği ya da bilmesi gereken üçüncü kişi olup olmadığı hususları konusunda bir değerlendirme yapılmadığı, dava konusu taşınmazlara ilişkin Hazinenin açtığı dava sonucu verilen tapu iptal kararını onayan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 11/10/2011 gün ve 2011/8590 - 11344 sayılı ilâmında; dava konusu taşınmazların özel orman olarak kişiler adına yapılan tescilin yolsuz tescil olduğu belirtilmek sureti ile taşınmazların tapu kaydının iptaline karar verildiği, bu durumda mahkemece, dava konusu taşınmazları tapuya tescil edildiği gün satın alan ve tazminat talebinde bulunan davacının taşınmazların yolsuz olarak tescil edildiğini bilip bilmediği ya da bilmesi gerekip gerekmediği, taşınmazı edinirken iyiniyetli hareket edip etmedikleri, taşınmazı satın alan şirket ile kayıt malikleri arasında bir ilişki olup olmadığı, bu edinimin muvazalı olup olmadığı hususlarının araştırılması" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; davacı şirketin kurucu ortakları ile sonraki ortaklarının dava konusu taşınmazları davacı şirkete satan Kadriye Diler ve arkadaşlarının davacı şirketle herhangi bir organik ya da fiili bağının bulunmadığını, aralarında akrabalık bağı da olmadığını, taşınmazların satın alındığı tarihte taşınmazlar üzerinde satışı önleyici ya da davacı tarafın kötü niyetini ortaya koyan beyan, şerh, tedbir bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne 520.074,000,00.-TL tazminatın 11.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazine'den tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tüm dosya kapsamından; 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240 ve 241 parsel sayılı taşınmazların 59 numaralı Orman Kadastro Komisyonu üyelerinden bir kısmının Orman Genel Müdürlüğü tarafından kendilerine verilen yetki ve görevin dışına çıkarak Orman ve Kadastro Kanunları ile 4785 sayılı Kanun karşısında hiçbir geçerliliği bulunmayan eski tapu kayıtlarının ve 1944 yılı mahkeme kararının uygulanmasından sözederek o tarihte yürürlükte bulunan ve 02.09.1986 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan, Orman Kadastro Yönetmeliğinin 60. maddesi dayanak gösterilerek kanun ve yönetmeliğe uygun olarak kurulmayan ve orman kadastro komisyonu niteliğinde olmayan yetkisiz üç kişilik bir heyet tarafından düzenlenen 31.07.1989 tarihli “Mahkeme Kararı Uygulama Tutanağı” esas alınarak tapu kütüğüne özel orman niteliği ile tescil edildiği, tapu maliki ...'in 13.11.1953 tarihinde ölümü nedeniyle taşınmazların mirasçıları adına intikallerinin yapılmasından sonra mirasçılarının verdikleri vekaletnameler doğrultusunda aynı gün yapılan işlem ile 232, 233 ve 234 sayılı parsellerin 12.11.1990 tarihinde Göçbeyli Emlak Ormancılık ve Ticaret A.Ş.'ye satıldığı, taşınmazlar bilahare isim değişikliği ile ... İstanbul Turizm A.Ş. olan şirket tasarrufunda iken Hazine tarafından Asliye Hukuk Mahkemesine açılan tapu iptali ve tescil davası sonucu 2005/117 Esas, 2011/86 Sayılı karar ile dava kabul edilerek 232, 233 ve 234 parsel sayılı özel orman parsellerinin tapu kayıtlarının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verildiği ve kararın Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 11/10/2011 gün ve 2011/8590-11344 sayılı ilâmıyla onandığı, karar düzeltme taleplerinin ise Dairenin 11/10/2012 gün ve 2012/6934-11455 sayılı kararı ile reddedilerek kesinleştiği, davacı şirketin taşınmazları satın aldığı tarihte tapu kayıtlarında “devlet ormanı” olduklarına ilişkin şerh bulunmadığı, bozmadan sonra yapılan yargılama esnasında da davacının dava konusu taşınmazların yolsuz tescil edildiğini bildiği, bilmesi gerektiği, iyi niyetle hareket etmediği ve ediniminin muvazaalı olduğuna dair maddi bir vakıa olmadığı gibi haklarında herhangi bir ceza yargılaması da bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Dava yolsuz olduğu gerekçesi ile iptal edilen tapu kaydı nedeniyle doğan zararın tazmini istemine ilişkin olup 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesinde düzenlenmiştir. Devlet tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan kusursuz olarak sorumlu olmakla tapu sicilinin tutulmasında sicil görevlisinin hukuka aykırı bir işlemi ve bununla zararlı sonuç arasında uygun nedensellik bağının bulunması gerekli ve yeterlidir. Eylemin kusura dayanıp dayanmamasının bir önemi olmayıp sadece Devletin memuruna rücuu halinde iç ilişkide etkisi sözkonusu olacaktır. Devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluğun özel bir durumu niteliğindedir. Sorumluluğun dayanağı sicile güven ilkesi yüzünden tapu siciline bağlı menfaatlerin ve yanlış tesciller nedeniyle ayni hakların telafi edilemez şekilde değişmesi ve hak sahiplerinin onlardan yoksun kalma tehlikesinin varlığı ile açıklanabilir.

Devlet tapu sicilinin tutulmasını üzerine almış, tapu siciline tanınan güvenden dolayı hak durumuna

aykırı kayıtlardan doğan tehlikeyi de üstlenmiş olduğundan tapu sicilinin tutulmasından kaynaklanan Devletin sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.

Dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacak yerlerden olduğunun davacı tarafından bilindiği ya da bilinmesi gerektiği, tapu tescil bilgilerine göre taşınmazı alan kişinin kötü niyetli olduğu başka bir deyişle tapu kaydındaki tescilin yolsuz olduğunu bildiği ispat edilmediğine göre taşınmazları satın alan kişinin kötü niyetli olduğunun kabulü de doğru değildir. Dava konusu taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında olması gereken yerlerden olduğunun davacı tarafça bilinmesi gereğinin kabulü tapu tesis edilirken yasaları çok daha iyi bilmesi beklenen tapu sicil müdürlüğünün durumu bilmeyerek hareket ettiğinin kabulü sonucunu doğurur ki bu devletin sorumluluğunda tutulan tapu sicilinin güvenilirliği ilkesi ile uyumlu değildir. Ayrıca mahkemece Dairemizin bozma ilamına uyulmuş " dava konusu taşınmazları tapuya tescil edildiği gün satın alan ve tazminat talebinde bulunan davacının taşınmazların yolsuz olarak tescil edildiğini bilip bilmediği ya da bilmesi gerekip gerekmediği, taşınmazı edinirken iyiniyetli hareket edip etmedikleri, taşınmazı satın alan şirket ile kayıt malikleri arasında bir ilişki olup olmadığı, bu edinimin muvazalı olup olmadığı " yönünde araştırma yapılarak davacı tarafın iyi niyetli olmadığı belirlenememiş ve bu inceleme doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Kaldı ki Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.10.1944 tarih ve 1943/251 - 800 sayılı ilâmına dayalı olarak 59 nolu Orman Kadastro Komisyonunun düzenlemiş olduğu 31.07.1989 tarihli mahkeme kararı uygulama tutanağı ile orman olmadığı tespit edilen 18 adet tapu kaydı nedeniyle kayıt maliki adına tesis edilen 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240 ve 241 parsel sayılı 10 adet özel ormandan üç tanesi olan dava dışı 239, 240 ve 241 parsel sayılı taşınmazlar ... Bankası tarafından... mirasçılarından satın alınmış ve bankanın tasarrufunda iken bilahare Pendik Asliye Hukuk Mahkemesinin kesinleşen 2009/580 Esas, 2010/340 Karar Sayılı Kararı ile bu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile orman olarak tesciline karar verilmiş,...Bankasının TMK'nın 1007. maddesi gereğince tazminat istemine dayalı Hazine aleyhine açtığı dava, mahkemece "iyi niyetli satın almadan bahsedilemeyeceği" gerekçesi ile reddedilmiş, temyizi üzerine Dairemizin 2015/9957 Esas, 2016/2126 karar sayılı kararı ile bozulmuştur. Bozma ilamında özetle: “ Davanın dayanağı, TMK'nın 1007. maddesidir. Bu madde tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Hazinenin sorumlu olduğunu hükme bağlamıştır. Bu sorumluluk objektif (kusursuz) sorumluluk halidir. Diğer bir anlatımla, zararın meydana gelmesi sonucu illiyet bağının kesilmemiş olması durumunda Hazinenin sorumlu tutulacağı hüküm altına alınmış bulunmaktadır. Davacı, tapu kaydına güvenerek bu taşınmazları satın almış, daha sonra tapu kaydı iptal edilmiştir. TMK'nın 1023. maddesinde; tapu sicilindeki kayda iyi niyetle güvenerek mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur, denilmek suretiyle mülkiyet hakkının önemi vurgulanmıştır. O halde, davalı Hazinenin tazminatla sorumlu tutulması gerekir. Taşınmazların davacının mülkiyet hakkını kaybettiğine ilişkin yargı kararının kesinleştiği tarihteki niteliğine göre değeri esas alınarak davacı lehine tazminata hükmedilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir." gereğine değinilmiştir. Karar düzeltme talebi de 24.10.2016 tarihinde reddedilmiştir.

Temyiz incelemesine konu 232, 233 ve 234 parsel sayılı taşınmazlar ile aynı şekilde yolsuz tescil sonucu oluşan dava dışı 239, 240 ve 241 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile orman niteliği ile Hazine adına tescil edilmeleri nedeniyle zarara uğrayan üçüncü kişinin kaybı TMK 1007. maddesi gereği tazmin edilirken aynı nedenlerle tapu kayıtları iptal edilen davacı tarafın "kötü niyetli olduğu" gerekçesi ile zararının tazmin edilmemesi hukuk güvenilirliği ilkesi ile bağdaşmadığı gibi kişinin tapu kayıtları iptal edilerek mülkiyet hakkından yoksun bırakılması TC. Anayasası ile teminat altına alınmış mülkiyet hakkına ve AİHS hükümlerine de aykırılık teşkil eder. Bu tarz uyuşmazlıklarda kamu yararı ile bireysel haklar arasında adil bir denge kurulması gerektiğinin düşünülmesi gerekmektedir.

Düşünce ve kararımız yukarıda açıklandığı gibi olup, iyi niyet iddiasının dinlenemeyeceği gerekçesi ile tazminat davasının reddedilmesi gerektiği yönündeki Sayın çoğunluğun bozma görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2017/39364, Karar No: 2017/17133, Tarih: 07.09.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/39364 E.  ,  2017/17133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Yargıtay tarafından temyiz incelemesi yapılabilmesi için, temyiz harç ve giderlerinin temyiz eden tarafından mutlaka tam olarak yatırılması gerekir.

Temyiz harçları (mahkemece alınması gereken temyiz harçları) başvurma harcı ile karar ve ilam harcından oluşmaktadır.

Başvurma harcı, her yıl miktarı değişen maktu bir harç olup temyiz eden tarafından yatırılması zorunludur.

Nispi harca tabi davaların kabulüne ilişkin kararların davalı tarafça temyizi halinde, hükmedilen miktar üzerinden hesaplanacak nispi karar ve ilam harcının dörtte biri tutarında meblağ, temyiz karar harcı olarak yatırılmalıdır.

Kararı temyiz eden davalı vekilinin, hükmedilen miktar üzerinden hesaplanacak nispi karar ve ilam harcının dörtte biri tutarında meblağı, temyiz (nispi) karar harcı olarak yatırması gerekirken, 31,40 TL maktu tutarda temyiz karar harcı yatırdığı, bakiye temyiz karar harcının ise ödenmediği ve mahkemece de muhtıra tebliğ edilmediği anlaşılmakla, davalı vekiline, bakiye ödenmesi gereken temyiz (nispi) karar harcını kanunda öngörülen yedi günlük kesin süre içinde tamamlaması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434. maddesi uyarınca ihtaratlı muhtıra tebliğ edilerek kanuni süre beklenildikten sonra dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesi için Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 07.09.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6182, Karar No: 2019/4132, Tarih: 12.06.2019

**16. Ceza Dairesi         2018/6182 E.  ,  2019/4132 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek

Hüküm : Sanık hakkında TCK'nın 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 53/1-2-3, 58/9, 62/1, 63/1 maddeleri gereğince müebbet hapis cezası ile mahkumiyetine dair istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle; temyiz edenin sıfatı bakımından 477 sayılı Kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaki 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ... kurumuna yapılacak tüm atıfların Cumhurbaşkanlığı kurumuna yapılacağı göz önünde bulundurularak, yapılan inceleme sonunda:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

I-Sanığa müsnet Anayasayı ihlal suçunun niteliği itibariyle suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmayan T.C. Milli Savunma Bakanlığının davaya katılmasına ilişkin verilen karar hukuki değerden yoksun olup hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden temyiz isteminin CMK 296/1. maddesi gereğince REDDİNE,

II-Sanık müdafiinin temyizine gelince;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerinde savunmaya yeterli süre ve kolaylık sağlanarak bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması ve temyiz denetiminde de yazılı savunmanın sınırsız şekilde kullanılabilme olanağının bulunması karşısında, savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları Dairenin 22.03.2019 tarih 2018/7103 Esas, 2019/1953 sayılı kararında açıklandığı üzere:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs etmeyi cezalandırmaktadır.

Bu suçla korunan hukuki değer, millet iradesine dayanan demokratik rejimdir (Prof. Dr. İ. Özgenç, Suç Örgütleri, 8. Bası, s. 224). Madde gerekçesinde de, siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan ilkeleri belirleyen kurallar bütünü olarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzen ve bu düzene egemen olan ilkeler olarak belirtilmiştir.

Bu suçla korunan hukuki değer, millet iradesine dayanan demokratik rejimdir (Prof. Dr. İ. Özgenç, Suç Örgütleri, 8. Bası, s. 224). Madde gerekçesinde de, siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan ilkeleri belirleyen kurallar bütünü olarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzen ve bu düzene egemen olan ilkeler olarak belirtilmiştir.

Maddede maddi unsur olarak "teşebbüs edenler" ibaresi kullanılmış olduğundan, Anayasanın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen üzerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edilmesi, cazalandırma için yeterlidir. Suç hem idare edenler hem de idare edilenler tarafından işlenebileceğinden teşebbüste aranılacak elverişlilik, suçun işleniş biçimi ve özellikle suçun bir tehlike suçu olduğu dikkate alınarak, kullanılan cebir veya tehdidin netice elde etmeye elverişli olup olmadığının hâkim tarafından takdir edilmesi gerekir.

Görüldüğü üzere, cebir ve şiddet bu suçun unsurunu oluşturmaktadır. Bu nedenle Anayasal düzenin değiştirilmesine yönelik teşebbüsün ancak cebir ve şiddet kullanılarak, yani bireylerin iradeleri zorlanmak suretiyle ifsat edilerek gerçekleştirilmesi gerekir. Kanunun aradığı cebrilikten maksadın fiziki/maddi cebir olduğu açıktır.

Tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Bu suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu hususun Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen suçun unsuru olmadığı kabul edilmektedir (Kangal s. 40; Hafızoğulları, TCK madde 302, s. 509; Yard. Doç. Namık Kemal Topçu, Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar, s. 75).

Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde yer alan amaçları gerçekleştirmeye yönelik araç suç, bu amaçları gerçekleştirmeye elverişli olmak kaydıyla icrai ya da ihmali hareketle işlenebilir (Eren-Toroslu, Özel Hükümler, s. 73; Soyaslan, Özel Hükümler, s. 582; Akdoğan s. 25; Akbulut s. 135; Vural-Mollamahmutoğlulları, Türk Ceza Kanunu Yorumu, s. 1775; Hafızoğulları, TCK madde 302, s. 561; Yard. Doç. Namık Kemal Topçu, Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar, s. 91). Ancak, ihmali fiillerle bu suçun işlenebilmesi, sanığın gerçekleştirilmekte olan icraî fiiller yönünden görevi gereği önleme yükümlülüğünün mevcudiyedine, başka bir deyişle garantör sıfatının bulunmasına bağlıdır.

Cebir ve şiddet kullanılarak elverişli bir ya da eş zamanlı bir çok hareketle Anayasanın öngördüğü düzeni, doğrudan doğruya, tanımlanan biçimde değiştirmeye yönelik bir fiilin icrasına başlandığı anda suç işlenmiş, suç yolu tüketilmiş olmaktadır (Manzini, Trattato, IV, s. 489; Fiandaca-Musco, Diritoo penale, Ps., s. 11; Antolisei, Manuale, Ps., II, s. 1011; Erem, Ceza Hukuku, HH., s. 78; Yaşar-Gökcan-Artunç, Ceza Kanunu, VI, s. 8468, Z. Hafızoğulları-M. Özen, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, s. 373).

Belirli bir plan içerisinde uygulamaya konulan sistemli ve örgütlü bir bağlantı içinde organik bütünlük arz eden eylemler tehlike suçunun oluşması için yeterlidir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 23/11/1999 tarih, 9-274/284 karar).

Suç, bir teşebbüs suçu ise de gerek yargısal kararlarda gerekse doktrinde duraksamasız biçimde kabul edildiği üzere fiilin, hazırlık hareketlerinden çıkıp icra aşamasına ulaşması gerekir. Korunan değerlere matuf tehlike oluşturmaya elverişli eylemlerin bu fiil kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle suçun bir somut tehlike suçu olduğunun kabulü gerekir.

Fiilin elverişli olup olmadığı her olayın özelliğine göre; fiilin niteliği, işleniş biçimi, işlenme zamanı, toplumda meydana getirdiği etki, ortaya çıkan zarar ve tehlikenin ağırlığı, örgütün amacı, faaliyet alanı, ülke genelindeki organik bütünlüğü gibi ölçütler değerlendirilerek takdir edilecektir.

Suça teşebbüsün kabulü için aranan elverişli vasıtalarla cebrî eylemlere başlanıp başlanmadığı araştırılırken ve vasıtanın elverişliliği takdir edilirken tek tek yapılan eylemlerle amaçlanan hedefler arasında doğrudan doğruya bağ kurmak yoluna gidilirse TCK'nın 146. maddesinin de hiçbir olaya uygulanamayacağı ortaya çıkar. Bu sebeple gerçekleştirilen eylemlerin ve bu eylemlerde kullanılan vasıtaların tehlikeyi doğuracak eylemin yapılmasına elverişli olup olmadığının takdiri yeterli kabul edilmiştir (Askerî Yargıtay Daireler Kurulunun 25/03/1983 tarih ve 70-73 sayılı kararı).

Elverişli/vahim eylemin diğer tabirle araç suçun, hazırlık hareketi aşamasından icra hareketi safhasına geçmesi, en azından teşebbüs boyutuna ulaşması, “amaçlanan sonucu doğurabilecek icra hareketi olarak belirginleşmesi gerekir.” (Yargıtay CGK'nın 09.02.2010 tarih ve 2009/9-103, 2010/22 sayılı kararı).

Yargıtay tarafından da uygulanagelen (Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.10.2010 tarih ve 1-153/206 sayılı kararı vb.) objektif teori-Frank formülüne göre;

Elverişli/vahim eylemin diğer tabirle araç suçun, hazırlık hareketi aşamasından icra hareketi safhasına geçmesi, en azından teşebbüs boyutuna ulaşması, “amaçlanan sonucu doğurabilecek icra hareketi olarak belirginleşmesi gerekir.” (Yargıtay CGK'nın 09.02.2010 tarih ve 2009/9-103, 2010/22 sayılı kararı).

Yargıtay tarafından da uygulanagelen (Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.10.2010 tarih ve 1-153/206 sayılı kararı vb.) objektif teori-Frank formülüne göre;

Suçun kanuni tarifinde unsur veya nitelikli hal olarak belirtilmiş hareketlerin gerçekleştirilmesi halinde icra hareketlerinin başladığını kabul etmek gerekir. Gerçekleştirilen bir hareketin icra hareketi teşkil edip etmediğinin belirlenmesinde, hareketin harici olarak değerlendirilmesiyle yetinilmemeli, özellikle bu hareketin suçun konusuyla yakın bağlantı içerisinde olup olmadığı ve suçun konusu bakımından tehlikeye sebebiyet verip vermediği de araştırılmalıdır. Bir hareket kısmi olarak tipik olmasa da mahiyeti itibariyle yapılan değerlendirmeye göre tipik harekete zorunlu olarak bağlı ise icra hareketi sayılmalıdır (Prof. Fatih Selami Mahmutoğlu - Av. Serra Karadeniz-LLM, Türk Ceza Kanunu Genel Hükümleri Şerhi, s. 792, 793, 794; İçel, Ceza Hukuku Genel Hükümler, s. 503 vd.; Artuk/Gökçen/Yenidünya, Genel Hükümler, (7), s. 569-570; Centel/Zafer Çakmut, (4), s. 455; Öztürk/Erdem, kn. 359; Hakeri, Ceza Hukuku, (15), s. 423 vd.; Özbek, Teşebbüs ve Kusurluluğa, s. 20; Prof. Dr. Mahmut Koca ve Prof. Dr. İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümleri, s. 408).

Hukuk normları, ya yasaklayıcı norm ya da emredici norm olarak ortaya çıkarlar. Yasaklayıcı norm, belli bir hareketin yapılmasını yasaklar. Zira yasaklanan hareketin yapılması halinde bir hak ihlali söz konusu olacaktır. Ceza kanunlarındaki suçların çoğu yasaklayıcı normun ihlal edilmesiyle işlenen suçlardır. Yasaklayıcı normun ihlali ancak icraî bir hareketle gerçekleştirilebilir. Emredici norm ise, belli bir hareketin yapılmasını emreder. Bu hareket yapılmadığında bir hak ihlal edilmiş olacaktır. Bu nedenle ihmali suçlar cezayı gerektiren emredici normlara karşı gelmek suretiyle işlenebilir. Bu doğrultuda Ceza Kanunumuzun özel kısmında suçlar çeşitli şekillerde tasnif edilirken, ayrımlardan birisi de gerçekleştirilen hareketin şekline göredir. Bunlar icrai suç ve ihmali suç olarak ayrıma tabi tutulmuştur.

İhmal, Türkçe sözlükte; “gereken ilgiyi göstermeme, boşlama, savsaklama, savsama, önem vermeme” olarak, Osmanlıca-Türkçe büyük lügatta da “ehemmiyet vermemek, yapılması lazım işi sonraya bırakma, dikkatsizlik, başlayıp bırakmak, terk etmek” şeklinde açıklanmaktadır.

"İhmali ifade etmek üzere; olumsuz, menfi, negatif hareket; icrai ifade etmek üzere de olumlu, müspet, pozitif hareket terimlerine rastlanmaktadır" (Hakan Hakeri, Kasten Öldürme Suçları, 2006 baskı, s. 69).