muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1433, Karar No: 2019/435, Tarih: 16.05.2019

Kolluk görevlilerince 26.02.2016 tarihinde saat 18.00 sıralarında tertibat alınıp söz konusu iş yerinin fiziki takibine başlanıldığı, eşkâl bilgileri bilinen sanık ...'ın, kimliği bilinmeyen bir şahıs ile iş yeri içerisinde olduğunun görüldüğü, uyuşturucu madde alışverişi olma ihtimalini değerlendiren görevlilerden birisinin müşteri kılığında iş yerine girdiği, iş yerine giren görevliyi tanıyan sanık ...'ın bağırmaya başlayıp ani bir hareketle başını duvara vurduğu ve sağ elinde bulunan beyaz kâğıda sarılı (2) paket hâlinde esrar olduğu değerlendirilen maddeyi yere attığı, kendisine ve çevresine daha fazla zarar vermesini önlemek amacı ile zor kullanılmak suretiyle adı geçenin kontrol altına alındığı, Siverek Sulh Ceza Hakimliğinin önleme araması kararına istinaden yapılan üst aramasında montunun sağ kolunda gizlenmiş (1) paket ve pantolonunun sol cebinde (2) paket olmak üzere toplam (5) paket suç konusu esrar ile 5'lik, 10'luk, 20'lik ve 50'lik banknotlar hâlinde olmak üzere toplam 415 TL'nin ele geçirildiği, yapılan kimlik tespitinde iş yerinde bulunan diğer şahsın hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı soruşturma yapılan ... olduğunun tespit edildiği, adı geçene iş yerinde bulunma nedeni sorulduğunda uyuşturucu madde bağımlısı olduğunu, daha öncede buraya gelip esrar satın aldığını, olay günü de arkadaşı olan sanık ...'dan esrar satın almak için geldiğini beyan ettiği, bu sırada söz konusu iş yerine hakkında ihbar bulunan sanık ...'ın geldiği, önleme araması kararına istinaden adı geçenin üzerinde yapılan aramada montunun sağ iç cebinde şeffaf beyaz poşet içerisinde alüminyum folyolara sarılı hâlde (52) paket suç konusu kokain, iç cebinde ise şeffaf poşete sarılı toz esrar ile 5'lik, 10'luk, 20'lik ve 50'lik banknotlar hâlinde olmak üzere toplam 930 TL'nin ele geçirildiği, konu hakkında saat 19.30 sıralarında Cumhuriyet savcısına bilgi verildiğinde ... hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma, sanıklar Turan ve Ramazan hakkında ise uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan işlem yapılması, ...’nın iş yeri ve ikameti ile ...’nın evinde arama yapılabilmesi için gecikmesinde sakınca bulunan hâl kapsamında arama emri talep edilmesi talimatlarının alındığı,

Cumhuriyet savcısı tarafından 26.02.2016 tahinde saat 20.30’da verilen yazılı arama emrine istinaden sanık ...'a ait iş yeri ile ikamette yapılan aramalarda, ikametinin salon kısmında bulunan kanepenin altında (32) adet küçük kilitli poşetin ele geçirildiği, sanık ...’ın ikametinde yapılan aramada suç unsuruna rastlanılmadığı,

Diyarbakır Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen 14.03.2016 tarihli uzmanlık raporu ekinde yer alan “Zarf/Torba açma, Şahit, Deney İçin Numune Alma ve İade Tutanağı”nın açıklama bölümünde “... yazılı delil poşetinde” ibarelerine yer verildiği,

Diyarbakır Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen 14.03.2016 tarihli uzmanlık raporu ekinde yer alan “Zarf/Torba açma, Şahit, Deney İçin Numune Alma ve İade Tutanağı”nın açıklama bölümünde “... yazılı delil poşetinde” ibarelerine yer verildiği,

Diyarbakır Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen 14.03.2016 tarihli uzmanlık raporuna göre; sanık ...'ın üzerinde alüminyum folyoya sarılı toplam (52) paket hâlinde ele geçirilen maddenin net 9,9 gram kokain, şeffaf poşette ele geçirilen net 2,4 gram gelen maddenin ise esrar oldukları,

Tartı vezin ve ön ekspertiz raporuna göre; sanık ...'da ele geçirilen maddenin yeşil renkli, ot hâlinde, renk, koku ve görünüm itibarıyla esrar olduğu, ancak kati sonucun Diyarbakır Kriminal Polis Laboratuvarının incelemesinden sonra anlaşılacağı, beyaz kâğıda sarılı maddelerin daralı 6.29, 3.97, 3.02, 6.11 ve 3.12 gram ağırlıklarında oldukları,

Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü Kimlik Tespit Büro Amirliğince düzenlenen 13.06.2016 tarihli rapora göre; uyuşturucu maddelerden bir kısmının sarılı olduğu çizgili kâğıt üzerinde tespit edilen (1) adet izin sanık ...'ın sol el orta parmak izi ile aynı olduğu,

İskenderun 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 12.01.2010 tarihli ve 986 sayılı önleme araması kararının olay tarihini kapsadığı, içeriğinde “Halkın topluca bulunduğu ve toplanabileceği yerlerde, umumi veya umuma açık yerlerde veya eklentilerinde, ilçemiz belediye hudutları dâhilinde, ana ve ara yollarında, toplu taşıma veya seyreden taşıt araçlarında, makul şüphe uyandıran kişilerin üstlerinin, araçlarının, özel kâğıtlarının ve eşyasının aranabilmesi için” ibarelerine yer verildiği,

Sanık ...'da ele geçirilen maddeler ile ilgili olarak başkaca bir ekspertiz raporunun dosya içerisinde yer almadığı,

Anlaşılmıştır.

Sanık ...'da ele geçirilen maddeler ile ilgili olarak başkaca bir ekspertiz raporunun dosya içerisinde yer almadığı,

Anlaşılmıştır.

Tanık Süleyman Eytemiş; Siverek İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığını, tutanak içeriğinin doğru olduğunu, sanık ...'ın iş yerinde uyuşturucu madde bulundurup yeğeni olan sanık ... aracılığı ile satışını yaptırdığı bilgisini öğrendiklerini, sanık ...'ın iş yerinde göstermelik olarak üç tane telefon kılıfı bulundurduğunu, olay günü tanık ...'in iş yerine girdiğini görüp, uyuşturucu madde alışverişi olabileceğini değerlendirerek telefon kılıfı sorma bahanesi ile iş yerine girdiğini, bu sırada sanık ...'ın arka tarafta bulunduğunu, adı geçenin polis olduğunu anlayıp bağırmaya başladığını, bunun üzerine Cumhuriyet savcısından iş yerinde uyuşturucu madde olabileceği gerekçesiyle yazılı arama emri talep ettiklerini, iş yerinde bulunan tanık ...'i ayrı bir yere aldıklarını, burada yaptıkları mülakatta adı geçenin kendilerine “Bazen Ramazan'dan para ile bazen de gelip birlikte uyuşturucu madde kullandıklarını” söylediğini, kısa bir süre sonra iş yerine gelen sanık ...'ın montunun içinde bir kabarıklık olduğunu fark edip kontrol ettiklerinde, satışa hazır paketlenmiş kokainleri ele geçirdiklerini, ihbarın önceden yapıldığını, söz konusu bölgeyi bazen kontrol ettiklerini, olay tarihinde de ihbarlara istinaden yaptıkları kontrol sırasında olayın meydana geldiğini,

Tanık ...; akşam saatlerinde arkadaşı olan sanık ...'ın iş yerine gittiğini, sanık ...'ın çıkardığı cigaralığı birlikte içtiklerini, sigaranın dibini dışarıya attıktan sonra polislerin geldiğini, sanık ...'dan para ile esrar satın almadığını, olay tutanağı okunduğunda; sanık ...'dan esrar almak için iş yerine gittiğine dair bir beyanda bulunmadığını, adı geçeni görmek amacı ile iş yerine gittiğini,

İfade etmişlerdir.

Sanık ... savcılıkta; amcası olan sanık ...'a ait iş yerinde çalıştığını, olay günü tanık ... ile birlikte iş yerinde esrar kullandıklarını, bir süre sonra polislerin iş yerine gelip üzerinde yaptıkları aramada üç paket esrar ele geçirdiklerini, tanık ...'in yanına esrar kullanmak amacı ile geldiğini, adı geçene para karşılığında esrar satmadığını, üzerinde ele geçen 415 TL'nin iş yerine ait olduğunu, komşunun çocuğu ile kavga ettiği için şikâyet edildiğini, atılı suçu kabul etmediğini, kullandığı esrarı Kale mevkisinde Ahmet isimli bir kişiden satın aldığını, sorguda farklı olarak; üzerinde ele geçen uyuşturucu maddeyi bir hafta önce Murat isimli bir kişiden on paket hâlinde satın aldığını, beş paketini kullandığını, tanık ...'in iş yerine geldiğini, bir süre sohbet ettikten sonra tanık ... ile birlikte kullanmak amacı ile bir sigara içtiklerini, mahkemede ise; polislerin kendisini yakalamalarından 5-10 dakika kadar önce iş yerinde tanık ... ile birlikte esrar kullandıklarını, daha sonra amcası olan Tanık Turan'ın iş yerine geldiğini,

Sanık ... kollukta ve savcılıkta; aylık gelirinin 4000 TL olduğunu, dört aydır kokain kullandığını, iki günde bir 10 paket içtiğini, ağabeyinin oğlu olan sanık ...'ın kendisine ait iş yerinde çalıştığını, sanık ...'ın yaklaşık bir hafta kadar önce iş yerinin üstünde oturan bir şahsın çocuğunu dövdüğünü, çocuğun annesinin kendilerine kızarak “Siz burada uyuşturucu madde satıyorsunuz, sizi ihbar edeceğim ve sizi yakacağım” diyerek yanlarından ayrıldığını, iş yerinde uyuşturucu madde satmadıklarını, olay günü Diyarbakır'a gidip lakabı “Bonji” olan açık kimlik bilgilerini ve adresini bilmediği şahıstan 2600 TL karşılığında kullanmak amacı ile suç konusu kokainleri satın aldığını, akşam saatlerinde iş yerine geldiğinde polisleri gördüğünü, polislerin üzerinde yaptıkları aramada kokainleri ele geçirdiklerini, iş yerinde bulunan tanık ...'in sanık ...’ın yanına geldiğini ve birlikte esrar kullandıklarını, evde bulunan poşetlerin kendisine ait olmadığını, sorguda benzer ifadelerine ek olarak; Diyarbakır ili Bağlar Mahallesindeki bir kahvehanede tanımadığı bir kişiden üzerinde ele geçen kokain paketlerini ve bir parça esrarı 2600 TL karşılığında satın aldığını, mahkemede ise; iş yerine geldiğinde polislerin sanık ...'ı dövdüğünü gördüğünü, daha sonra üzerinde yaptıkları aramada (52) paket kokaini ele geçirdiklerini, hakkındaki ihbarın gerçeği yansıtmadığını, uyuşturucu madde ticareti yapmadığını,

Savunmuşlardır.

Uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

1- Sanık ...'ya atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığı, bu bağlamda eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığı:

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir biçimde çözümlenmesi için "arama" tedbirinin hukuki niteliği ile bu tedbire hâkim olan genel ilkelere değindikten sonra konuya ilişkin anayasal ve kanuni düzenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:

Ceza muhakemesinin yapılmasını veya yapılan muhakemenin sonunda verilecek kararın kâğıt üzerinde kalmamasını ve muhakeme masraflarının karşılanmasını sağlamak amacıyla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer tarafından, gecikmede sakınca bulunan durumlarda geçici olarak başvurulan ve hükümden önce bazı temel hak ve hürriyetlere müdahaleyi gerektiren kanuni çarelere "koruma tedbiri" denir. (Bahri Öztürk, Behiye Eker Kazancı, Sesim Soyer Güleç, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Seçkin, 2013, 1. Bası, s.1)

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.

Koruma tedbirleri genel itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Birinci Kitabının Dördüncü Kısmı “Koruma Tedbirleri” başlığını taşımakta olup arama ve yakalama tedbirine de bu kısımda yer verilmiştir. Kanunun bu açık düzenlemesine göre arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.

Koruma tedbirleriyle çoğu zaman henüz gerçekten bir suçun işlenip işlenmediği ya da işleme muhatap olan şüpheli tarafından işlendiği yargı kararı ile sabit olmadığı hâlde, gecikmesinde sakınca bulunmasından dolayı görünüşte haklılıkla yetinilerek gerek şüphelinin gerekse şüpheli statüsünde olmayan üçüncü kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale edilmektedir. Bu nedenle koruma tedbirlerine ölçülü bir şekilde, görünüşte haklı olan ve gecikmesinde sakınca ya da tehlike bulunan hâllerde başvurulmalıdır.

Yakalama ve tutuklamanın esasları, Anayasamızın 19. maddesinde “Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlığı ile;

"Herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

Şekil ve şartları kanunda gösterilen:

Mahkemelerce verilmiş hürriyeti kısıtlayıcı cezaların ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme kararının veya kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak ilgilinin yakalanması veya tutuklanması; bir küçüğün gözetim altında ıslahı veya yetkili merci önüne çıkarılması için verilen bir kararın yerine getirilmesi; toplum için tehlike teşkil eden bir akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastalık yayabilecek bir kişinin bir müessesede tedavi, eğitim veya ıslahı için kanunda belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirin yerine getirilmesi; usulüne aykırı şekilde ülkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakkında sınır dışı etme yahut geri verme kararı verilen bir kişinin yakalanması veya tutuklanması; halleri dışında kimse hürriyetinden yoksun bırakılamaz.

Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmalarını, delillerin yokedilmesini veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilen diğer hallerde hâkim kararıyla tutuklanabilir. Hâkim kararı olmadan yakalama, ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir; bunun şartlarını kanun gösterir…" şeklinde düzenlenmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 2. maddesinde ise suçüstünün tanımına yer verilmiş, koruma tedbirleri başlığı altında aynı Kanun'un 90. maddesinde yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler düzenlenmiştir.

"Madde 2: …j) Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu…ifade eder".

"Madde 2: …j) Suçüstü:

1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya ve delille yakalanan kimsenin işlediği suçu…ifade eder".

Maddedeki tanım doğrultusunda; örneğin failin mağduru bıçaklaması durumunda CMK'nın 2/j-1; failin mağduru bıçakladıktan sonra takip üzerine yakalanması durumunda CMK'nın 2/j-2; failin bıçaklama eyleminden hemen sonra elinde kanlı bıçakla yakalanması durumunda ise CMK'nın 2/j-3 maddesindeki suçüstü hâlleri söz konusu olacaktır.

"Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler

Madde 90: (1) Aşağıda belirtilen hâllerde, herkes tarafından geçici olarak yakalama yapılabilir:

a) Kişiye suçu işlerken rastlanması.

b) Suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması.

(2) Kolluk görevlileri, tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya âmirlerine derhâl başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.

(3) Soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı olmakla birlikte, çocuklara, beden veya akıl hastalığı, malûllük veya güçsüzlükleri nedeniyle kendilerini idareden aciz bulunanlara karşı işlenen suçüstü hallerinde kişinin yakalanması şikâyete bağlı değildir.

(4) Kolluk, yakalandığı sırada kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, yakalanan kişiye kanunî haklarını derhal bildirir.

(5) Birinci fıkraya göre yakalanıp kolluğa teslim edilen veya ikinci fıkra uyarınca görevlilerce yakalanan kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır.

(6) Yakalama emrine konu işlemin yerine getirilmesi nedeniyle yakalama emrinin çıkarılma amacının ortadan kalkması durumunda mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından yakalama emrinin derhâl iadesi istenir" şeklindedir. Madde gereğince; kişiye bir suç işlerken rastlanması veya suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçmasının önlenmesi veya kimliğinin hemen belirlenmesinin mümkün olmaması hâllerinde herkesin geçici olarak yakalama yetkisi bulunmaktadır. Kolluk görevlileri, hakkında tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; Cumhuriyet savcısına veya amirlerine ulaşma imkânlarının bulunmaması durumunda yakalama yetkisine sahiptirler. Kolluk, yakaladığı kişinin kaçmasını, kendisine ya da başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri almalı, hemen Cumhuriyet savcısına haber vermeli ve emirleri doğrultusunda işlem yapmalıdır.

2559 sayılı PVSK'nın 13. maddesinde de polise, suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri yakalama yetkisi verilmiştir.

PVSK'nın suç tarihinde yürürlükte bulunan 13. maddesi;

"Polis,

A) Suçüstü hâlinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hâllerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan şüphelileri,

B) Haklarında yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama kararı bulunanları,

C) Halkın rahatını bozacak veya rezalet çıkaracak derecede sarhoş olanları veya sarhoşluk hâlinde başkalarına saldıranları, yapılan uyarılara rağmen bu hareketlerine devam edenler ile başkalarına saldırmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,

D) Usulüne aykırı şekilde ülkeye giren ya da haklarında sınır dışı etme veya geri verme kararı alınanları,

E) Polisin kanunlara uygun olarak aldığı tedbirlere karşı gelenleri, direnenleri ve görev yapmasını engelleyenleri,

F) Bir kurumda tedavi, eğitim ve ıslahı için kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmasını gösteren tüzükte belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirlerin yerine getirilmesi amacıyla, toplum için tehlike teşkil eden akıl hastası, uyuşturucu madde veya alkol bağımlısı serseri veya hastalık bulaştırılabilecek kişileri,

G) Haklarında gözetim altında ıslahına veya yetkili merci önüne çıkarılmasına karar verilen küçükleri,

H) (Ek: 27/3/2015-6638/2 md.) Başkalarının can güvenliğini tehlikeye düşürenleri, eylemin veya durumun niteliğine göre; koruma altına alır, uzaklaştırır ya da yakalar ve gerekli kanuni işlemleri yapar. Yakalanması belirli bir usule bağlanmış kişilerle ilgili kanun hükümleri saklıdır.

Yakalanan kişilerin kaçması veya saldırıda bulunmasının önlenmesi bakımından kişinin sağlığına zarar vermeyecek şekilde her türlü tedbir alınabilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Arama ve elkoymanın esasları; Anayasamızın 20. maddesinde "Özel hayatın gizliliği", 21. maddesinde ise "Konut dokunulmazlığı" başlıkları altında düzenlenmiştir.

Anayasamızın 20. maddesi;

"Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar...",

21. maddesi ise;

21. maddesi ise;

"Kimsenin konutuna dokunulamaz. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar" hükümlerini amirdir.

Anayasamızın 13. maddesindeki düzenleme ile temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması anayasal güvence altına alınmış ve belli şartlara tabi kılınmıştır. Bu düzenlemeye göre; temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar ise Anayasamızın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.

B- Koruma Tedbiri Olarak Arama ve Çeşitleri:

1. Arama Kavramı

Arama; "arama işi, taharri, birini veya bir şeyi bulmaya çalışmak, araştırmak, yoklamak" anlamlarına gelmektedir. (Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2009, s.113)

Arama, gizli olanı ortaya çıkarmak için yürütülen bir faaliyet olduğundan gözle görülen veya açıkta bırakılan şeyler aramanın konusu olamaz. Örneğin; bir polis memurunun, yayalar ya da diğer araçlar bakımından tehlike oluşturacak şekilde kullanılması nedeniyle durdurduğu bir aracın arka koltuğunda, uyuşturucu madde veya tabanca görmesi üzerine bunlara el koyması arama olarak kabul edilmemektedir. (Veli Özer Özbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Seçkin, 1999, 1. Bası, s.18)

Arama; kişilerin konutları, iş yerleri, araçları, diğer yerleri, üstleri, eşyaları, özel kâğıtları, kullandıkları bilgisayar ve bilgisayar programları ile kütükleri üzerinde yapılmaktadır. Kişinin üstünde yapılan aramanın beden muayenesi boyutuna varmaması gerekir. Zira, beden muayenesi ve vücuttan örnek alınması aramadan farklı hükümlere tâbi kılınmış olup cinsel organlar veya anüs bölgesine bakılması iç beden muayenesi sayılmaktadır. Bu bölgeler haricindeki ağız, koltuk altı gibi beden boşlukları ile ayak, kol, saç arası gibi vücut bölgelerine tıbbi araç veya yöntemler kullanılmaksızın bakılması arama hükümlerine tabidir.