muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/4624, Karar No: 2018/6131, Tarih: 18.10.2018

Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi olup, bu unsurlara ilişkin bilgisizlik, eksik ya da hatalı bilgi, maddi unsurlara ilişkin bir hatadır. Bu hatanın kastın varlığına engel olacak düzeyde bulunması halinde sanığa ceza verilmeyecektir. Suçun maddi unsurlarına ilişkin hata, eylemin suç teşkil etmesi için bulunması zorunlu hususlara ilişkin bir yanılmadır. Maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde, hata dolayısıyla taksirli sorumluluk halinin saklı olduğu belirtildiğinden, taksirle de işlenebilen bir suçun maddi unsurlarında tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu hataya düşülmesi kusurluluğu ortadan kaldırmayacaktır. Örneğin, gerekli dikkat ve özeni göstermeden gece gördüğü karartıya av hayvanı olduğunu düşünerek ateş eden ve bir kişinin ölümüne neden olan fail, taksirle öldürmeden sorumlu olacaktır.

Öğretide bu konuya ilişkin olarak; "Suçun maddi unsurlarına ilişkin hata, eylemin suç teşkil etmesi için bulunması zorunlu hususlara ilişkin bir yanılmadır. Örneğin, arkadaşını ziyarete giden bir kimsenin, arkadaşının olduğu düşüncesiyle bir başkasının konutuna girmesi veyahut onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla rızaen cinsel ilişkide bulunanın, mağdurun reşit olduğunu düşünerek bu eylemi gerçekleştirmesi." (M.Emin Artuk - Ahmet Gökcen - A.Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 7. Baskı, s. 522), "Failin suç tipindeki bir unsurda yanılması, bu suçun kasten işlenmesini engeller. Bu takdirde suç taksirle işlendiği takdirde cezalandırılabilen bir suç ise, sorumluluk taksirli suçtan dolayıdır." (... Hakeri, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 12. Baskı, s. 362) şeklinde görüşlere yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu olan "Çocukların cinsel istismarı" suçu 5237 sayılı TCK'nun 103. maddesinde düzenlenmiş olup, suç tarihinde yürürlükte bulunan haline göre maddenin ilk iki fıkrası;

"(1) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismar deyiminden;

a) Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,

b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar, anlaşılır.

(2) Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur." şeklindedir.

b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar, anlaşılır.

(2) Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur." şeklindedir.

Suçun maddi unsurlarından birisi de mağdur olup, kanun koyucu 5237 sayılı TCK'nun 103. maddesinde üç grup mağdura yer vermiştir. Birincisi onbeş yaşını tamamlamamış olan çocuklar, ikincisi onbeş yaşını tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklar, üçüncüsü ise onbeş yaşını tamamlayıp onsekiz yaşını tamamlamamış çocuklardır. Birinci ve ikinci grupta yer alan çocuklara karşı cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir neden olmaksızın dahi gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış istismar suçunu oluşturmakta, eylemin bu kişilere karşı cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle gerçekleştirilmesi ise anılan maddenin dördüncü fıkrası uyarınca cezanın yarı oranında artırılmasını gerektirmektedir. Üçüncü grupta yer alan çocuklar yönüyle eylemin suç oluşturması için gerçekleştirilen cinsel davranışların cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Nitekim cebir, tehdit ve hile olmaksızın onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, anılan kanunun 103. maddesinde düzenlenmiş olan çocukların cinsel istismarı suçundan değil, şikayet üzerine 104. maddede düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan cezalandırılacaktır.

Fail, cinsel ilişkide bulunduğu mağdurenin 15 yaşını doldurmadığı halde, 15 yaşını doldurduğu düşüncesiyle mağdure ile rızasıyla cinsel ilişkide bulunur ve şikayetçi olmayan mağdurenin yaşı konusundaki hatası esaslı, diğer bir ifadeyle kabul edilebilir bir hata olursa, bu takdirde fail 5237 sayılı TCK'nun 30. maddesinin birinci fıkrası uyarınca suçun maddi unsurlarından olan mağdurun yaşına ilişkin bu hatasından yaralanacak, bunun sonucu olarak yüklenen suç açısından kasten hareket etmiş sayılmayacağından ve bu suçun taksirle işlenmesi hali kanunda cezalandırılmadığından 5271 sayılı CMK'nun 223. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince beraatına karar verilmesi gerekecektir.

Suçun maddi unsurlarında hata hali faile ilişkin bir durum olduğundan, bu hususun fail veya müdafii tarafından ileri sürülmesi gerekmekte olup, kural olarak mahkemece suçun maddi unsurlarında hataya düşülüp düşülmediğine ilişkin bir araştırma yapılmayacaktır.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Mağdure kayden ve Adli Tıp Kurumu raporlarına göre onbeş yaşını doldurmamıştır. Fiziki görüntüsü tıbbi incelemelere göre yaşı ile uyumludur. Sanıklar mağduru uzun bir zamandan beri tanımaktadırlar. Mağdurun yaşını 18 olarak bildirmesi ve sanıklarında buna inanması dosya kapsamına ve hayatın olağan akışına uygun değildir.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Mağdure kayden ve Adli Tıp Kurumu raporlarına göre onbeş yaşını doldurmamıştır. Fiziki görüntüsü tıbbi incelemelere göre yaşı ile uyumludur. Sanıklar mağduru uzun bir zamandan beri tanımaktadırlar. Mağdurun yaşını 18 olarak bildirmesi ve sanıklarında buna inanması dosya kapsamına ve hayatın olağan akışına uygun değildir.

Uyuşmazlıkla konusu ile bağlantılı olarak, 15 yaşını doldurmamış bir kişinin rızası ve kendisinin 18 yaşında olduğunu söylemesinin sanıkların eylemlerini hukuka uygun hale getirdiğinden söz edilemeyeceğinden, eylemi gerçekleştirenlerin mağdurenin yaşı hususunda hataya düştüklerini kabul edebilmek için bu kişilerin bilgi düzeyi, eğitimi, içinde bulundukları sosyal ve kültürel çevre koşulları göz önünde bulundurulacaktır.

Bu kapsamda sanıklar ile mağdure arasındaki yaş farkı 8 ila 11 arasındadır. Sanıklar eğitimlidirler. Bir kişinin karşısındakinin kendisinden 8-10 yaş küçük olduğunu bilmemesi mümkün değildir.

Öte yandan hatanın oluşmasında kaçınılmazlık unsurunu ele alırsak, bu unsurun cinsel suçlarda uygulanması imkansızdır.

Bu itibarla yerel mahkemenin sanıkların cezalandırılması konusundaki kararı isabetli olduğundan sayın çoğunluğun kararına iştirak edilmemiştir.
Yargıtay — Esas No: 2024/2537, Karar No: 2025/1992, Tarih: 09.04.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/2537 E.  ,  2025/1992 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/438 E., 2023/1573 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkiline ait Karaköy yolcu salonu içinde bulunan 116 m²'lik alanın ve Salıpazarı 1 nolu yolcu salonunda bulunan 31 m²'lik alanın gümrük hattı dış eşya satış mağazası olarak kullanılmak üzere 22.03.2010 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmeleri ile davalıya kiralandığını, ancak kiralananların uzayan kira dönemi sona ermeden erken tahliye edildiğini ileri sürerek; mahrum kalınan 80 günlük kira gelir kaybı karşılığı 67.586,66 Euro'nun 10.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; kira sözleşmesinin davalı kiracı tarafından tek taraflı olarak feshinin söz konusu olmadığını, aleyhinde başlatılan tahliyeye ilişkin icra takibinin kesinleşmesi üzerine davalı tarafından kiralananın tahliye edildiğini, bu nedenle taşınmazın erken tahliye edilmesi gerekçesiyle açılan davanın haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.04.2014 tarihli kararıyla; İcra Hukuk Mahkemesince verilen tahliye kararına istinaden taşınmazların baskı altında bulunun davalı tarafça tahliye edildiği, tahliye iradesinin davacıya ait olduğu, kira sözleşmesine konu yerlerin bulunduğu tesislerin özelleştirilmesine karar verildiği, bu sebeple kiracıların tahliye edilmesinin zorunlu olduğu, davacı tarafından taşınmazın yeniden kiraya verilmesinin söz konusu olmayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesinin 08.10.2015 tarihli ilamıyla; her ne kadar kiralanan İcra Mahkemesince verilen tahliye kararı gereği tahliye edilmiş ise de, bu duruma davalı kiracının kira bedelini süresinde ödememesi ve temerrüde düşmesinin sebep olduğu, öte yandan kiralananların üzerinde bulunduğu tesislerin özelleştirilmesine karar verilmesinin kendiliğinden kiralananların tahliyesini gerektirmeyeceği, bu durumda Mahkemece, kiralananların aynı koşullarla yeniden kiraya verilmesi için geçecek süre belirlenerek, sözleşme süresi ve taşınmazlar yeniden kiraya verilmiş ise kiraya verildiği tarih de gözönünde bulundurularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin 18.01.2018 tarihli kararıyla; kira sözleşmesi uyarınca davacının talep edebileceği kira gelir kaybının 30 günlük kira bedeli olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

3. Dairece verilen 02.10.2019 tarihli ilamla; davalının tüm davacının sair temyiz itirazları reddedilerek, yargılama sırasında temin edilen bilirkişi raporunda belirtilen 60 günlük kiralananın yeniden kiraya verilmesine dair süre dikkate alınmaksızın, hatalı şekilde kira sözleşmesindeki hükme atıf yapılarak kira gelir kaybının hesaplanmasının doğru olmadığı, kaldı ki kiralanan taşınmazların ihale neticesinde 3. kişilere devredildiği iddia edilmekle, bu 3. kişilerle imzalanan sözleşmelerde aksi kararlaştırılmadığı sürece sözleşme tarihleri itibariyle kiraya verenin kiralananlar üzerinde kira bedeli hakkı kalmayacağı da dikkate alındığında kiralananların devrine ilişkin sözleşmeler de getirtilerek sözleşmelerin içeriği ile birlikte başlangıç tarihleri de değerlendirilmek suretiyle tahliye tarihi ile sözleşmelerin başlangıç tarihleri arasında geçen sürenin 60 günden az olması halinde bu süre üst sınır olarak belirlenip davacı tarafa ödenmesi gereken kira gelir kaybının hesaplanması, bu sürenin 60 günden fazla olması halinde ise 60 günlük kira gelir kaybının hesaplanması gerektiğinden bahisle, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kiralananın tahliye tarihi ile ilgili sözleşmelerin başlangıç tarihleri arasında geçen sürenin 60 günden fazla olması nedeniyle bilirkişi raporu uyarınca 60 günlük kira gelir kaybının hesaplanması gerektiğinden bahisle; davanın kısmen kabulüne, 22.03.2010 tarihli Karaköy yolcu salonu içerisinde bulunan 116 m²’lik alanın erken tahliyesi nedeniyle, yeniden kiraya verilmesi için geçecek makul 60 günlük sürenin karşılığı olan 40.000 Euro ( 107.072,00 TL) ile 03.05.2010 tarihli Salıpazarı yolcu salonu içerisinde bulunan 31 m²'lik alanın erken tahliyesi nedeniyle, yeniden kiraya verilmesi için geçecek makul 60 günlük sürenin karşılığı olan 10.690 Euro (28.614,99 TL) toplamından oluşan 50.690,00 Euro’nun (135.686,99 TL) davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; yeniden kiralama sürelerinin asgari 80 gün olarak belirlenmesi gerektiğini, ayrıca Mahkemece faiz istemine ilişkin bir hüküm kurulmamasının da hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; yeniden kiralama sürelerinin asgari 80 gün olarak belirlenmesi gerektiğini, ayrıca Mahkemece faiz istemine ilişkin bir hüküm kurulmamasının da hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; taşınmazların tekrar kiraya verilmediğini, bu hususta davacı tarafından hiçbir çaba da harcanmadığını, zaten taşınmazların tekrar kiraya verilmesinin de mümkün olmadığını, tahliye ile devirler arasında boşta geçen bir süre bulunmadığını, özelleştirme sonrasında ise taşınmazların yıkıldığını, her halükarda tarafından yapılan masraf ve giderlerin tazminata konu kira bedellerinden mahsubu gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kiralananların uzayan kira dönemi sona ermeden erken tahliye edilmesi nedeniyle, mahrum kalınan gelir kaybının tahsili istemine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen kararın bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince verildiği, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin ileri sürülen sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığı, dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Taraflar tacir olup, taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesi de ticari iş niteliğinde olduğundan davacı, 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca, sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasını talep edebilir. Bu durumda Mahkemece; hüküm altına alınan alacağın, ihtarname tebliğ tarihinden itibaren verilen 7 günlük süre sonu itibariyle işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi gerekirken, faiz istemli hakkında bir karar verilmemiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici 3. madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438/7 maddesi uyarınca temyiz olunan Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici 3. madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438/7 maddesi uyarınca temyiz olunan Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı vekilinin faize yönelik temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendi çıkartılarak yerine "1- 22.03.2010 tarihli Karaköy yolcu salonu içerisinde bulunan 116 m²’lik alanın erken tahliyesi nedeniyle, yeniden kiraya verilmesi için geçecek makul 60 günlük sürenin karşılığı olan 40.000,00 Euro ( 107.072,00 TL) ile 03.05.2010 tarihli Salıpazarı yolcu salonu içerisinde bulunan 31 m²’lik alanın erken tahliyesi nedeniyle, yeniden kiraya verilmesi için geçecek makul 60 günlük sürenin karşılığı olan 10.690,00 Euro (28.614,99 TL) toplamından oluşan 50.690,00 Euro’nun (135.686,99 TL), 20.07.2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre Devlet Bankalarının Euro cinsinden 1 yıllık mevduata verdikleri en yüksek faiz oranından işletilecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,'' bendinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

6100 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

09.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7528, Karar No: 2014/17389, Tarih: 20.10.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/7528 E.  ,  2014/17389 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2009/231127

MAHKEMESİ : Diyarbakır 5. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/03/2009

NUMARASI : 2008/396 (E) ve 2009/225 (K)

SUÇ : Hırsızlık, tehdit

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Olay tarihinde yakınanlara ait etrafı tel çit ile çevrili balıkçılık tesisinde bekçilik yapan tanık C.. Y..'ın sanıkları tesis içerisindeki ağaçların altında ellerinde kazma ve kürek olduğu halde gördüğü, sanıklara ne yaptıklarını sorduğu, sanıkların hırsız avlamaya geldiklerini söyledikleri, sanıklardan birinin elindeki bıçak ile tanığın üzerine doğru yürüdüğü, tanığın elindeki tüfek ile önce havaya ateş ettiği, sanıkların üzerine gelmeye devam etmeleri nedeniyle de ayaklarına doğru ateş ettiği, sanıkların yaralanarak olay yerinden kaçtıkları ve tesise ait yer altından geçen elektrik kablolarının kazılarak toprak altından çıkarıldığı ve kesildiğinin anlaşılması karşısında; sübutu halinde sanıkların eyleminin yağma suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkin kanıtları takdir ve tartışma görevinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık M.. A.. ve C.. A..'ın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesinin gözetilmesine 20.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17451, Karar No: 2014/19593, Tarih: 15.09.2014

**8. Ceza Dairesi         2013/17451 E.  ,  2014/19593 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Köy boşluğuna tecavüz suçundan açılan davada suçtan zarar gören köy tüzel kişiliği olup suçtan doğrudan zarar görmeyen Maliye Hazinesinin davaya katılma hakkı bulunmadığı ve mahkeme tarafından katılma kararı verilmiş olmasının hükmü temyiz hakkı vermeyeceğinden Maliye Hazinesi vekilinin temyiz isteğinin CMUK.nun 317. maddesi gereğince (REDDİNE), 15.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/53, Karar No: 2018/1795, Tarih: 09.05.2018

**15. Hukuk Dairesi         2018/53 E.  ,  2018/1795 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, asıl dava bakiye iş bedelinin tahsili, birleşen dava ise gecikme nedeniyle cezai şart alacağının ödenmesi istemine ilişkindir. Mahkemece birleşen davada ıslahla arttırılan miktar da dikkate alınarak asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-30.01.2012 (tarafların beyanlarına göre) tarihli sözleşme ile taşeron ..., yüklenici ... İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yapımını üstlendiği ... ... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Derslik ve Merkezi Birimler İnşaatı işinin ahşap kalıp ve beton döküm işçiliklerinin yapımını 4. maddede kararlaştırılan birim fiyat üzerinden üstlenmiştir. Sözleşmenin 5. maddesine göre bitim süresi 30.12.2012 olup, aynı maddenin son cümlesinde bu kesin süre içerisinde taahhüt edilen işler ifa edilmediği takdirde beher gün için keşif bedelinin %0,3'ü cezanın taşeron hakedişinden kesileceği kararlaştırılmıştır. Dosya kapsamı ve mahkemenin kabulüne göre işin 08.05.2013 tarihinde ve 75 gün gecikme ile tamamlanıp teslim edildiği anlaşılmaktadır.

Bilirkişi kurulu keşfe bağlı olarak düzenlediği 07.04.2015 tarihli kök raporunda gerçekleştirilen imalât bedelini ve bundan taşerona ödenen bedeli hesaplayarak ödenmeyen imalât bedelinin 48.037,95 TL, cezai şart tutarının da 79.012,76 TL olduğunu belirtmiştir. İtiraz üzerine alınan ek raporunda cezai şart miktarını değiştirmemiş, taşeronun gerçekleştirdiği imalât miktarını 324.311,82 TL'ye düşürmüş ve yapılan ödemeyi mahsup ederek ödenmesi gereken miktarı 21.181,95 TL olarak hesaplamıştır. Ek raporda, kök raporla olan farklılığın nedeni açıklanmadığı gibi tarafların rapora itirazları da gerekçeli olarak cevaplandırılmamıştır. Ayrıca taşeronun fazla imalât iddiası bulunduğu halde fazla imalât yapıp yapmadığı, bunun iş süresine

etkisinin olup olmadığı ve miktarı araştırılıp tartışılmamıştır. Keza ek raporda taşeronun imalât bedeli düşürülmesine ve sözleşmenin 5. maddesinde, cezai şartın belirlenecek bu bedele göre hesaplanacağı öngörülmesine rağmen ek raporda cezai şartla ilgili bu konuda değerlendirme de yapılmamıştır.

etkisinin olup olmadığı ve miktarı araştırılıp tartışılmamıştır. Keza ek raporda taşeronun imalât bedeli düşürülmesine ve sözleşmenin 5. maddesinde, cezai şartın belirlenecek bu bedele göre hesaplanacağı öngörülmesine rağmen ek raporda cezai şartla ilgili bu konuda değerlendirme de yapılmamıştır.

Bu durumda mahkemece hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan asıl davada talep edilen hak edilip ödenmeyen iş bedeli ile ilgili tarafların itirazlarını ayrı ayrı inceleyip cevaplandırmak ve özellikle ...'in gerçekleştirdiği F bloktaki imalât yönünden kök ve ek raporda farklılığın nedenini gerekçeli olarak tartışıp izah etmek, birleşen cezai şartla ilgili yüklenicinin açtığı dava yönünden de taşeronunun sözleşme dışı fazla imalât yapıp yapmadığı, yapmışsa bunun iş süresine etkisi konusunu değerlendirip buna göre gecikme süresi ve asıl dava ile ilgili bozmadan sonra yapılacak incelemeye göre taşeronun hesaplanacak hak ettiği bedel (cezai şarta esas olacak keşif bedeli) üzerinden cezai şart alacağının miktarı konusunda gerekçeli mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli ek rapor alınıp davanın sonuçlandırılması gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile asıl ve birleşen davada yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Öte yandan birleşen davada kabul edilen alacak ile ilgili davadan önce temerrüt ihtarı olmadığı gibi kesin vade de bulunmadığından birleşen dosya davalısı taşeronun temyizi de dikkate alınarak birleşen dava yönünden dava dilekçesinde talep edilen miktara birleşen dava tarihinden, ıslahla arttırılan bölüme de ıslah harcının yatırıldığı tarihten faiz yürütülmesi gerekirken tamamına birleşen dava tarihinden faiz uygulanması da usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Belirtilen sebeplerle kararın bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükümün taraflar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 07.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.