muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1833, Karar No: 2020/4113, Tarih: 08.12.2020

**23. Hukuk Dairesi         2017/1833 E.  ,  2020/4113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ...'dan alacaklı olduğunu, ... ile diğer davalı alacaklı ...'in yakın akraba olduklarını, müvekkili tarafından açılan itirazın iptali davanın karar tarihi ile aynı günde 1. sırada yer alan alacaklı davalı ... tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2013/1475 sayılı dosyasında borçlunun maaşına haciz konulduğunu, ödeme emrinin tebliği ve takibin kesinleşme şekli itibariyle de 1. sırada yer alan alacağın muvazaalı olup, müvekkil alacağının tahsilini engellemeye yönelik olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptali ile müvekkil alacağının 1. sırada yer almasına talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili ile diğer davalı arasında sadece akrabalık ilişkisinin bulunduğunu ve alacağın gerçek olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava edilen 1. sıradaki takibe konu bononun tanzim ile takip tarihinin, davacının takip tarihinden önce olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Sonradan doğacak bir borç için önceden muvazaa yapılamaz. Bu nedenle alacağı dava ettiği takipten sonra doğan bir alacaklının önceden yapılan takip nedeniyle dava açması mümkün değildir.

Somut olayda davacı bankanın takip tarihi 07.03.2012 olup itiraz üzerine itirazın iptali davası açıldığı, davalı ...'ın takibinin ise 12.06.2013 tarihi olduğu, mahkemenin kabulünün aksine davacının alacağının doğum tarihinin davalı takibinden önce olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle dosyamızda az yukarıda belirlenen karinenin uygulanması mümkün değildir. Bu durumda mahkemece davacının genel hükümlere göre davalı muvazaasını ispat etmeye yönelik deliller üzerinde durularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken dosyaya uyumlu olmayan gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 08.12.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2260, Karar No: 2013/8911, Tarih: 08.10.2013

**20. Hukuk Dairesi         2013/2260 E.  ,  2013/8911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

... Köyünde 3402 sayılı Kanunun 22. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine ve Kadastro Haritalarının Yeniden Düzenlenmesi ve Tapu Sicilinde Gerekli Düzeltmelerin Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 15. maddesine göre yapılan kadastro çalışmasında dava konusu 222 ada 142 sayılı parsel (eski parsel numarası 1247) tapuda malikleri adına kayıtlıyken 5304 sayılı Kanunun 6. maddesi ile değişik 3402 sayılı Kanunun 22. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yapılan çalışma sonucu, Yönetmeliğin 15 ve Genelgenin 27. maddesine göre yeni parsel numarası ve yüzölçümü belirtilip eski ve yeni yüzölçümleri arasındaki miktar farklılığının ölçü ve hesaplama yöntemleri ile teknoloji farklılığından kaynaklandığı açıklanarak yeniden düzenlenmiştir.

Davacı ... Yönetimi, dava konusu taşınmazın orman vasfında olduğunun tesbiti ile orman niteliğinde Hazine adına tesciline karar verilmesi talebiyle dava açmış; mahkemece, davanın 2859 sayılı Kanun gereğince pafta yenileme çalışmalarını kapsayacağı, tapu siciline geçmiş veya geçmemiş mülkiyet ve mülkiyete ilişkin hakların inceleme konusu yapılamayacağı gerekçesi ile davanın görevsizlik nedeni ile reddine karar verilmiş; davacı ... Yönetimi tarafından hükmün temyizi üzerine, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 22/05/2012 gün ve 2012/6766 E. - 7762 K. sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; "Mahkemece, çekişmeli parselin yenilenmeden önceki tutanak ve haritaları ile yenilemeden sonraki çapı, haritası ve tutanağı getirtilerek harita ve jeodezi uzmanı bilirkişi vasıtasıyla keşif ve inceleme yapılarak, 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesiyle 29.11.2006 gün ve 26361 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Kadastro Haritalarının Yeniden Düzenlenmesi ve Tapu Sicilinde Düzeltmelerin Yapılmasında Uyulacak Usûl ve Esaslara İlişkin Yönemelik hükümlerine uygun çalışma yapılıp yapılmadığı saptanarak bu konuda bilirkişiden bilimsel verileri içeren rapor alınması, yapılan çalışmaların kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunun belirlenmesi halinde, bu aykırılıkları giderecek hüküm kurulması, çalışmanın kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olduğunun saptanması durumunda Orman Yönetiminin bu yöne temas eden davasının reddine karar verilmesi, dava dilekçesinde aynı zamanda taşınmazın orman vasfında olduğu iddia edildiğinden bu davada kadastro mahkemesinin görevli olmadığı gözetilerek mülkiyete ilişkin bu dava yönünden mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece Yargıtay bozma kararı doğrultusunda 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereğince yapılan kadastro haritalarının yeniden düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin yapılması işlemine itirazın reddine, dava konusu ... Köyü, 222 ada 142 parsel sayılı taşınmazın uygulama tutanağı gibi tesciline, taşınmazın orman olduğuna ilişkin dava yönünden mahkemenin görevsizliğine, usûlünce talep halinde, dava dosyasının görevli ve yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereğince yapılan kadastro haritalarının yeniden düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin yapılması işlemine itiraza ve orman niteliği ile Hazine adına tapuya tescili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak, 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereğince yapılan çalışmalara yönelik itirazın reddine, mülkiyete ilişkin dava yönünden görevsizliğe karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının Orman Yönetimine yükletilmesine 08/10/2013 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/865, Karar No: 2020/4920, Tarih: 24.09.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/865 E.  ,  2020/4920 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Yalova İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince adı geçen kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Dava, 21/09/2005 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirden oluşan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

II- CEVAP:

davalı tarafından herhangi bir cevap dilekçesi verilmedi.

III- MAHKEME KARARI:

A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; Davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddi ile 39.396,00TL ilk pesin değerli gelirin onay tarihi olan 07/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Yalova İş Mahkemesinin 2015/346 Esas 2016/517 Karar sayılı kararı usül ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı Kurum vekili; istinaf gerekçeleri ile kararı temyiz etmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21. maddesidir.

5510 sayılı Kanun'un “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile işveren davalının, Kurumun rücu alacağından sorumluluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusurun belirlenmesinde ise; zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğunun, dosya içeriğindeki tüm deliller taktir olunarak belirlenmesi ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, aynı olay nedeni ile daha önce açılmış ve kesinleşmiş tazminat ve ceza davaları varsa, tazminat davasında verilen kararın güçlü delil oluşturduğu hususu ile ceza davasında belirlenen maddi olguların bağlayıcı olacağı hususu da gözetilmek suretiyle sigortalı ile davalının ve varsa dava dışı kişilerin kusur oran ve aidiyetleri konusunda rapor alınması gereklidir.

Kusur raporlarının, 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesi, iş kazası tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Anılan kanunlarda; İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar, denilmekte, böylece, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır;

6331 sayılı Kanunun "Risklerden korunma ilkeleri" başlıklı 5. maddesinde, İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde; "a)Risklerden kaçınmak. b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek. c)Risklerle kaynağında mücadele etmek. ç)İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek. d)Teknik gelişmelere uyum sağlamak. e)Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek. f)Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek. g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek. ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek." ilkelerinin göz önünde bulundurulması gerektiği belirtilirken,

Anılan Kanunun "Çalışanların yükümlülükleri" başlıklı 19. maddesinde, "Çalışanların, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlü oldukları ve çalışanların işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda; a)İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek. b)Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak. c)İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek. ç)Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak. d)Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak" yükümlülüğü bulunduğu belirtilmiştir.

Bu yasal düzenlemeler uyarınca iş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; maddi olayın özellikleri dikkate alınarak, ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Bu yasal düzenlemeler uyarınca iş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; maddi olayın özellikleri dikkate alınarak, ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Dosya kapsamından, olayın ... Feribot İskelesi Güvenlik amiri olarak görev yapmakta olan müteveffa sigortalının, görevi başında ...’ya ait motorsiklet ile feribota ücretsiz binen arabaya ceza kesmek için iskele çıkışında durdurduğu, ceza işlemi yapmakta iken davalının sevk ve idaresindeki araç ile sigortalıya çarparak ölümüne sebebiyet vermesi suretiyle gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Meydana gelen olayla ilgili olarak Yalova 2 Asliye Ceza Mahkemesi 2009/889 E sayılı dosyası ile dosya davalısı hakkında Taksirle ölüme sebebiyet vermekten kamu davası açılmış. Yapılan yargılama sonucunda TCK 85/1 maddesi gereğince taksirle ölüme sebebiyet vermekten ceza hükmü kurulmuş. Karar Yargıtay 12 Ceza Dairesinin onamasından geçerek 28/05/2012 tarihinde kesinleşmiştir. Yine dava dosyasından alınan 01/04/2016 tarihli ... trafik ihtisas dairesi raporunda davalı ... ... ’ın gece vakti meskun dışı mahalde seyir halinde iken yola gereken dikkati vermediği, sağ ilerisinde bankette park halindeki otomobilin solunda uyarı lambası (tepe lambası) yanmakta olan motorsiklete ve yol içiresine girmiş yayayı zamanında fark etmeyerek gerekli tedbirlere başvurmaksızın çarptığı ve %25 oranında kusurlu olduğu, Müteveffanın ise olay mahallinde banket bulunmasına rağmen gece vakti meskun dışı mahaldeki bölünmüş devlet karayoluna yaya olarak girmiş bulunmakla kendi can güvenliğini tehlikeye attığı, olay mahallindeki durumu jandarmaya bildirmeye çalıştığı sırada dikketsiz davranarak aracın çarpmasına maruz kaldığı olayda %75 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiş. Hak sahibi dosyası ile ATK raporu arasında çelişki olduğundan yeni bir kusur raporu alınmış. 01/08/2016 tarihli 3 kişilik heyet raporunda; davalı sürücünün %25 sigortalı müteveffanın %75 oranında kusurlu olduğunu ATK raporundaki gerekçelerle aynı olmak üzere rapor verilmiş ve mahkemece de bu raporlar dikkate alınarak hüküm kurulmuş ise de; Yalova 2. Asliye Ceza Mahkemesi 2009/889 E. sayılı dosyası ile Tazminat davasının görüldüğü İstanbul 13. İş Mahkemesi 2012/276 E. sayılı dosyası gözetilerek alınan mevcut raporlar arasındaki çelişkilerin giderilecek şekilde, denetime elverişli kusur raporu alınarak sonucuna göre karar vermek gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24/09/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15874, Karar No: 2016/1071, Tarih: 28.01.2016

**5. Ceza Dairesi         2013/15874 E.  ,  2016/1071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Edimin ifasına fesat karıştırma, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Atılı suçlardan beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık hakkında edimin ifasına fesat karıştırma suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçun zarar göreni olduğu, bu sıfatının gereği olarak CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünün duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre de kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek; hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada Hazinenin duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; davanın haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulması, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilmesi, yeni temyiz vaki olması durumunda bu konuda ek tebliğname düzenlendikten sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 28/01/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2004/13373, Karar No: 2005/2443, Tarih: 10.03.2005

19. Hukuk Dairesi 2004/13373 E., 2005/2443 K.

**19. Hukuk Dairesi 2004/13373 E., 2005/2443 K.**

**- İFLASIN ERTELENMESİ TALEBİNİN İLANI**- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 179 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 275 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 286 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 324 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı vekilince hasımsız olarak açılan iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ile alacaklılar Yahya, Şenol, S.....Oto Yedek Par. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerince her ne kadar duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de, davanın konusu itibariyle bu istemin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili, 1975 yılından beri yüksek basınçlı soğuk-sıcak sulu buharlı temizleme makinaları üreten, daha sonra yüksek basınçlı su lazeri üretimine geçen müvekkili şirketin ülkedeki ekonomik istikrarsızlık nedeniyle mali durumunun bozulduğunu, yabancı devletler ve firmalardan siparişler aldığını, siparişlerin yapılıp satılmasıyla mali durumunu düzeltebileceğini ileri sürerek iflasın 1 yıl süreyle ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece iyileştirme projesi ve bilirkişi raporunun yeterli, ciddi ve inandırıcı olmadığı gerekçesiyle borçlu şirketin iflasına karar verilmiş, hükümdavacı anonim şirket ile Yahya, S....Ltd. Şti ve Şenol tarafından temyiz

edilmiştir.

Davacı anonim şirket iflasın ertelenmesi talebinde bulunmuştur. İflasın ertelenebilmesi için erteleme talebinde bulunan sermaye şirketi ve kooperatifin borca batık durumda olması, mali durumunun iyileştirilmesi ümidinin bulunması ve fevkalade mühletten yararlanmış olması gerekir. Erteleme talebi TTK.nun 324/2. maddesine göre borca batıklık bildirimi anlamındadır. Bu nedenlerle mahkemenin öncelikle şirketin borca batık durumda olup olmadığını tespit etmesi, borca batık durumda ise ıslahının mümkün bulunup bulunmadığını incelemesi gerekir.

Sermaye şirketi veya kooperatifin borca batık durumda olması halinde iflasını veya iflasın ertelenmesini düzenleyen llK.nun 179 ve TTK.nun 324. maddesinde bu istemin ilanına ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır. İflasın ertelenmesi kurumu erteleme talebinde bulunan şirketin menfaati gözönüne alınarak düzenlenmiş ise de alacaklıların menfaatleri de şüphesiz korunmalıdır. Bu nedenle şirket borçlarının muvazaalı olarak aktiften fazla oiması sonucunu doğuracak kötüniyetli davranışların önüne geçmek ve anonim şirketin borca batık durumda olup olmadığını iyileştirme projesinin yeterli bulunup bulunmadığını, alacaklılara kanıtlama olanağı vermek amacıyla iflasın ertelenmesi talebinin llK.nun 166/2. maddesinde öngörülen usulle ilan edilmesi, ilan üzerine borca batıkhk durumu ve iyileştirme projesine itiraz eden alacaklıların sunduğu deliller de değerlendirilip erteleme koşullarının-mevcut olup olmadığı araştırılarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Borca batıklık bildirimi üzerine borca batıklık durumunun ve mali durumun iyileştirilmesinin mümkün olup olmadığı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmalıdır. Hakimlik mesleğinin gerektirdiği gene! ve hukuki bilgi ile çözümü mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez (HUMK. m. 275). Ancak çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren uyuşmazlıkta mahkemenin, bilirkişinin oy ve görüşünü alması gerekir.

Borca batıklık durumunun varlığı ve mali durumun iyileştirmesi ümidinin bulunup bulunmadığı özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden bu konuda uzman bilirkişinin oy ve görüşü alınmalıdır.

HUMK.nun 286. maddesi uyarınca bilirkişinin oy ve görüşü hakimi bağlamazsa da bu tür hallerde hakimin bilirkişi yerine geçerek olayı çözmesi usule uygun düşmez. Bilirkişi raporu yeterli değilse yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmalı veya bilirkişiden açıklık olmayan konularda ek ve tamamlayıcı görüş alınarak uyuşmazlık çözümlenmelidir. Somut olayda bilirkişi kurulu erteleme talebinde bulunan anonim şirketin sunduğu projenin mali durumunun ıslahını sağlayacak nitelikte olduğunu belirtmiştir.

Mahkemece mali durumun iyileştirilmesi konusunda yeni bir bilirkişi incelemesi yatırılmadan veya bilirkişi kurulundan ek ve tamamlayıcı rapor alınmadan proje ve raporun ciddi ve inandırıcı olmadığı gerekçesiyle borçlu anonim şirketin iflasına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün (BOZULMASINA), peşin harcın istek halinde iadesine, 10.3.2005 gününde oybirliğiyle karar verildi.