muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/6430, Karar No: 2022/5065, Tarih: 01.11.2022

Sayın çoğunluk, üçüncü kişilerden arsa sahibi ile yüklenici arasında tapu sicili dışında esas borç ilişkisinden doğan sorunları bilmesini beklemekte, buna göre iyiniyetli olmadıkları kabul edilerek adeta bir kötü niyet karinesi icat edilmektedir. Oysa TMK nın 1023. maddesi, iyi niyetle taşınmaz üzerinde aynî hak edinen üçüncü kişilerin tapu siciline olan güvenini yolsuz tescile rağmen korumaktadır. Bir başka değişle, hukuki işlem güvenliği ve tapuya güven ilkesini gerçek hak sahipliğine tercih etmektedir. Kaldı ki, ticari bir risk alarak ve yükleniciye güvenerek arsanın mülkiyetini intikal ettiren, yüklenici seçiminde gerekli özeni göstermeyen, peşin ifa yükümlülüğü olmamasına rağmen arsa tapusunu teminat almadan yükleniciye devreden arsa sahibinin, tapuya güvenmiş olan üçüncü kişiler karşısında korunmaya değer bir yanı da bulunmamaktadır. Keza, arsa sahibinin tapuyu yükleniciye devretmesinin “avans” niteliğinde olduğu, mülkiyetin ancak yüklenicinin tüm borcunu ifa ettikten sonra geçeceğinin kabul edilmesi de hukuki dayanağı olan bir kabul değildir. Zira hukukumuzda “yolsuz tescil” terimi mevcut olmasına rağmen “avans tapu” terimi mevcut değildir.

Somut olayda, asıl davada davacı ile davalı şirket arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmış ve bu sözleşme gereğince arsa sahibi taşınmazı yüklenici şirket yetkilisine tapuda devretmiştir. Yüklenici şirket yetkilisi, devraldığı taşınmazı teminat göstererek birleşen davada davalı kooperatiften kullandığı kredi karşılığında 1. ve 2. Dereceden iki ayrı ipotek kurduktan sonra taşınmazı bu kez diğer davalıların murisi ...’e satmış ve inşaatı yapmamıştır.

Temyiz eden davalı ... mirasçıları ve ipotek lehtarı kooperatif vekilleri, yargılamanın tüm aşamalarında tapuya güvenerek taşınmazın satın alındığını ve ipotek tesis edildiğini iyi niyetli olduklarını belirterek her iki dava yönünden de reddine karar verilmesi talep etmişlerdir.

Temyiz eden davalı ... mirasçıları ve ipotek lehtarı kooperatif vekilleri, yargılamanın tüm aşamalarında tapuya güvenerek taşınmazın satın alındığını ve ipotek tesis edildiğini iyi niyetli olduklarını belirterek her iki dava yönünden de reddine karar verilmesi talep etmişlerdir.

Asıl davada davalı üçüncü kişiler, murislerinin tapuya güvenerek taşınmazı satın aldığını murisleri ve kendilerinin iyi niyetli olduklarını; keza, birleşen davada davalı kooperatifin tapuya güvenerek yüklenici temsilcisine kredi verdiklerini ve karşılığında ipotek tesis ettiklerini, iyi niyetli olduklarını yargılamanın tüm aşamalarında belirtmelerine rağmen ilk derece mahkemesinin her iki dava yönünden de tapu iptali ve tescil ile ipoteğin kaldırılması istemlerinin kabulüne karar vermesi ve istinaf isteminin reddine karar verilmesi TMK nın 1023. maddesinde düzenlenen "tapuya güven ilkesine" aykırı olmuştur. Anılan ilkeye göre tapuya güvenen kişinin iyi niyetli olduğu karine olarak kabul edilir. Bu karinenin aksini, yani davalıların kötü niyetli olduğunu davacı tarafın ispatlaması gerekir. Görülmekte olan asıl ve birleşen davalarda, davacı taraf, “afaki” iddialar dışında davalıların kötü niyetli olduğuna dair hiçbir delil sunamamıştır. Bu nedenle, davalıların mülkiyet ve ipotek iktisabının TMK nın 1023. maddesi gereğince korunması gerekir. Yerel mahkeme ve istinaf mahkemesinin TMK nın 1023. maddesinin amaç ve koruduğu yarara aykırı olan gerekçeleri de dikkate alınarak ilk derece mahkemesi kararının temyiz eden davalı/tapu malikleri ve davalı/ipotek alacaklısı açısından bozulması gerekirken, Dairemizin Sayın çoğunluğunun kararın onanmasına dair kararına muhalifiz.
Yargıtay — Esas No: 2015/11054, Karar No: 2020/9946, Tarih: 09.03.2020

**5. Ceza Dairesi         2015/11054 E.  ,  2020/9946 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : İhaleye fesat karıştırma

HÜKÜM : Zincirleme olarak ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre Hazinenin bu suçun zarar göreni olduğu, bu sıfatının gereği olarak CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için Hazinenin dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünün duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın Hazineye haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulmasından, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilerek tebellüğ belgesinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesinden, hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlenmesinden sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE 09/03/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14934, Karar No: 2014/16845, Tarih: 26.05.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/14934 E.  ,  2014/16845 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 2. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 15/06/2011

NUMARASI : 2008/94-2011/304

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, asgari geçim indirimi alacağı ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının iş akdinin haksız feshedildiğini, alacaklarının ödenmediğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, fazla mesai, vergi iadesi ve ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili; davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kabulüne hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında, işçilik alacaklarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davanın yürütüldüğü tarih itibariyle sözlü yargılama usulü uygulandığından zamanaşımı v.b. ıtirazlarının tebliğden itibaren en geç bir sonraki oturuma kadar (o oturum dahil) yapılması imkanı bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı 05/04/2011 harç tarihli ıslah dilekçesini verdikten sonra, davalılar vekili ıslaha karşı bir sonraki oturum olan 14/04/2011 tarihli oturumdan önce 12/04/2011 tarihli dilekçesi ile ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunmuştur.

Yukarıdaki açıklamalar karşısında davalıların ıslaha karşı yaptıkları zamanaşımı itirazı süresinde olup, fazla çalışma alacağı yönünden zamanaşımı itirazı dikkati alınmadan hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacının işverenlerinin davalı şirketler olduğu anlaşılmakta olup, mahkemece kendisine husumet yöneltilmesi mümkün olmayan şirket ortağı E.. K.. hakkında hüküm kurulması hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 26/05/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5263, Karar No: 2025/3601, Tarih: 22.05.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/5263 E.  ,  2025/3601 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/239 Esas, 2024/1266 Karar

HÜKÜM : Davanın kısmen kabul kısmen reddi (asıl dava), davanın reddi (Karşı dava) (Yeniden hüküm kurulmak suretiyle)

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/348 E., 2023/231 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA VE KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait 2014/03880 numaralı endüstriyel tasarım başvuru belgesindeki 5 numaralı "bayan pelerin" tasarımının davalı tarafından "..." adı altında toptan üretilip satılmak suretiyle müvekkilinin tasarım hakkının ihlal edildiğini, bu durumun İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2014/42 D.iş sayılı dosyasında tespit edildiğini ileri sürerek endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün tespiti, satışının ve üretiminin durdurulması ve önlenmesini, şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 08.08.2014'ten işleyecek değişken oranlardaki faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiş, karşı davanın reddini istemiş, maddi tazminat istemini ıslah ederek 67.250,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin "..." adı altında perakende sektöründe hizmet verdiğini, genel olarak Osmanbey ve Bomonti'deki toptancılardan ürün alıp butiğinde sattığını, dava konusu pelerini Osmanbey'de bulunan Hanzade firmasından satın aldığını, yaz sezonu boyunca satılan bu ürünün gerek Osmanbey gerekse Bomonti'deki birçok firma tarafından üretildiğini, aynı zamanda pek çok perakendeci tarafından da satıldığını, ürünün anonim bir ürün olduğunu, ürünün etiketinde de "Hanzade" yazdığını, bu ürünün toptan satışını yapan firmalara davacı tarafça herhangi bir dava açılmadığını, davaya konu tasarım belgesinin yeni olmadığını savunarak asıl davanın reddini istemiş, karşı davada 2014/03880 numaralı tasarım tescilinin hükümsüz kılınmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada; davacıya ait 2014/03880 numaralı tasarımın davalı/karşı davacıya ait tasarım ürünü ile kıyaslandığında giysinin farklı renk ve kumaş özelliği ile dikilmiş olmasına rağmen giysilerin dış görünümünün yanı sıra kalıp ve dikim teknikleri açısından da aynı özellikler taşıdığı, giysiler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, giysilerin birebir aynı olduğu, bu nedenle de tasarım ihlalinin gerçekleştiği, tescilli ürünün stil, kalıp özellikleri ve giysi bölümlerinde tercih edilen renk kullanım tercihleri bileşkesinde, her sezon mağazalarda satışa sunulacak ve kolaylıkla erişim sağlanıp satın alınabilecek bir model olmadığından hareketle, hazır giyim sektöründe kadın tüketici grubuna yönelik olarak sunulan genel geçer bir model olmadığı, karşı davada ise; hükümsüzlüğü istenen 2014/03880 tescil numaralı tasarımın aynısının tescil tarihi olan 23.05.2014 tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş olduğuna dair delil ve tespit bulunmadığı, tasarımın yeni kabul edilmesi gerektiği, model özelliği, stil, kalıp, kullanım alanı ve genel görünüm açısından kıyaslandığında, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar olması nedeni ile de ayırt edici niteliğe haiz olduğu gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabul kısmen reddine, karşı davanın ise reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karşı davada hükümsüzlüğü istenen endüstriyel tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu ispatlanamadığından karşı davanın reddi yerinde olduğu gibi hükme esas alınan bilirkişi raporunda tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirilerek tescilli tasarım ile davalı ürününün usulüne uygun karşılaştırmasının yapıldığı davacının tescilli tasarımı ile davalı ürününün bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığının tespit edildiği, bu nedenle mahkemece asıl davada tasarıma tecavüz iddiasına dayalı istemin de kabulünün yerinde görüldüğü, maddi ve manevi tazminat talebine yönelik olarak ise; davalının üretim yapmadığı, perakende satış yaptığının dosyaya yansıdığı, bilirkişi raporunda da davalının üretim veya tedarik adedinin bilinmediğinin belirtildiği, 181 adet ürün satış faturasında ise sadece pelerin yazılı olduğu dikkate alındığında mahkemece takdir olunan maddi tazminat tutarı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi gereğince dosya kapsamındaki delillere uygun olduğu, yine ihlalin ağırlığı, süresi, somut delil durumuna göre de takdir olunan manevi tazminat miktarının da yerinde görüldüğü, somut uyuşmazlıkta birden fazla talep ayrı ayrı karara bağlanmış olup objektif dava birleşmesi söz konusu olmakla her talep yönünden ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde görüldüğü gerekçesiyle davalı/karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, ancak delil tespit giderlerinin esas davada yargılama giderleri ile birlikte değerlendirilmesi gerekirken bu masraflara yer verilmediği gerekçesiyle davacı/karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, asıl davanın kısmen kabul kısmen reddine, karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, meni refi ile maddi ve manevi tazminat istemini ilişkindir. Karşı dava ise, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-b hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre reddedilen ve temyize konu edilen toplam miktar ise 49.442,20 TL maddi tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminat istemi olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Dosya içeriğine göre reddedilen ve temyize konu edilen toplam miktar ise 49.442,20 TL maddi tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminat istemi olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 355 ve devamı maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre, davalı-karşı davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Mahkemece davalının kullanımlarının tasarım hakkına tecavüzün yanı sıra haksız rekabet de oluşturduğu benimsenerek tescilli tasarımın kümülatif olarak korunması cihetine gidilmişse de; bilindiği üzere kümülatif koruma, bir fikri ürünün birden çok mevzuatın koruma şartlarını aynı anda taşıması halinde o mevzuatların tamamı ile korunabilmesidir. Yani, bir fikri ürünün birden çok mevzuatın koruma şartlarını taşıması halinde hak sahibinin her bir yasal düzenlemeye birlikte dayanarak koruma talebinde bulunması ve mahkemelerce de eş zamanlı olarak her bir mevzuat hükümleri ile hak sahibinin tatmin edilmesidir (Cahit Suluk, Rauf Karasu, Temel Nal, Fikri Mülkiyet Hukuku, Ankara 2022, s. 20-21; Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s.9). Diğer bir ifade ile somut davada olduğu gibi tasarımın izinsiz kullanılmasının hem tasarım hakkına tecavüz davasına, hem haksız rekabet davasına konu edilmesi ve mahkemece de her iki müessese kapsamında taleplerin kabul görmesi kümülatif koruma olarak tanımlanmaktadır.

Tescilli haklar bakımından ise ilke olarak sadece ilgili özel düzenleme uygulama alanı bulacaktır. Bununla birlikte özel düzenlemede haksız rekabete ilişkin hükümlerin uygulanacağına ilişkin açık bir hüküm bulunması halinde yine haksız rekabete dair düzenlemelerin de devreye gireceği tartışmasızdır.

Tescilli haklar bakımından ise ilke olarak sadece ilgili özel düzenleme uygulama alanı bulacaktır. Bununla birlikte özel düzenlemede haksız rekabete ilişkin hükümlerin uygulanacağına ilişkin açık bir hüküm bulunması halinde yine haksız rekabete dair düzenlemelerin de devreye gireceği tartışmasızdır.

Somut olay bakımından Dairemizin eski uygulamasına esas teşkil eden mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı TTK) 57. maddesinin beşinci fıkrasında ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtalarının iltibasa meydan verebilecek surette kullanılmasının da haksız rekabet hallerinden olduğu düzenlenmişti. Bu kapsamda tescilli marka ve tasarım haklarının bu şekilde kullanılmasının marka ve tasarım hakkına tecavüz ile birlikte haksız rekabeti de oluşturduğu, anılan haklara tecavüz ve haksız rekabetin kesiştiği alanda hem özel hükümler hem de haksız rekabet hükümleri ile kümülatif korunması gerektiği Daire uygulaması haline gelmişti. Başlangıçta kümülatif korumanın benimsenmiş olması, 6762 sayılı TTK’da yer alan bu düzenlemeden kaynaklanmaktaydı. Ancak 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (6102 sayılı TTK), 6762 sayılı TTK’da değinilen hükmün yerine getirilen 55. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde, “ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtaları” ibaresine yer verilmemiştir. Anılan iki hüküm karşılaştırıldığında 6762 sayılı TTK’nın 57. maddesinin beşinci fıkrası “Başkasının emtiası, iş mahsulleri, faaliyeti veya ticaret işletmesiyle iltibaslar meydana getirmeye çalışmak veya buna müsait bulunan tedbirlere başvurmak, hususiyle başkasının haklı olarak kullandığı ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtalarıyla iltibasa meydan veren malları, durumu bilerek veya bilmeyerek, satışa arz etmek veya şahsi ihtiyaçtan başka her ne sebeple olursa olsun elinde bulundurmak” şeklinde olmasına rağmen, yerine ikame edilen 6102 sayılı TTK’nın 55. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi “Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak” şeklindedir.

Görüldüğü üzere yeni hükümde “ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtaları” ibaresine yer verilmemiştir. Bunun temel nedeni; tescilli işletme adı ve ticaret unvanının 6102 sayılı TTK’nın 50. ve 53. maddeleri arasındaki hükümlerle düzenlenmesi ve dolayısıyla özel koruma getirilmesidir. 6102 sayılı TTK’nın 55. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendinin gerekçesinde eski hükümden ayrılmanın nedeni “Anılan ayırt edici işaretlere ilişkin karıştırılma koşul, hüküm ve sonuçlarıyla birlikte kendi özel kanun hükmünde kararnamelerinde, yani 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında KHK'da, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında KHK'da, 555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında KHK'da ve ünvanla ilgili olarak 6102 sayılı TTK'da ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Burada tekrar edilmeleri hem gereksizdir, hem de yorum güçlüklerine sebep olmaktadır. Anılan cümle parçalarının burada yer almaları, haksız rekabete ilişkin hükümlerin fikri mülkiyete ilişkin düzenlemelerde kümülatif uygulanması yönünden gerekli görülemez” şeklinde ifade edilmektedir. Bu kapsamda belirtmek gerekirse, kanun koyucunun haksız rekabete ilişkin eski ve yeni hüküm bağlamında anılan gerekçelerle eski hükümden ayrılması ile kümülatif koruma yönünden yukarıda belirtilen özel hükümlerin getirilmesi tescilli marka ve tasarım ile tescilsiz tasarımın tıpkı faydalı model ve patent hakkı gibi sadece 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında korunmasını yeterli bulduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle artık, 6102 sayılı TTK’nın yürürlüğe girdiği tarihten sonraki olaylara dayalı açılan davalarda, tescilli sınai haklar bakımından sadece özel kanun olan SMK hükümleri uygulanabilecek olup TTK'nın haksız rekabet hükümlerinin anılan özel hükümler yanında ve aynı anda uygulanması söz konusu olamayacaktır. Diğer bir ifade ile bu kapsamda kümülatif koruma uygulanmayacaktır (NOMER ..., Füsun/ HELVACI, .../ KAYA, Arslan/ ÜLGEN, ...; Ticari İşletme Hukuku, İstanbul 2022, s. 356 vd.; ARKAN, Sabih; Ticari İşletme Hukuku, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, 30. Bası, Ankara 2024, s.363).

Bu açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, çelik kapı üreticisi olan davacı, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile önlenmesi taleplerinde bulunmuş, davalı ise davanın reddini istemiştir. Davacının ihlal edildiğini iddia ettiği tasarım Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli olup SMK ile getirilen özel hükümler haksız rekabet hukukunu da kapsayacak şekilde ve haksız rekabete göre daha üstün koruma getirerek düzenlenmiştir. Davacı bu özel hükümlere de dayandığından tescilli tasarımın koruma alanı ile haksız rekabetin koruma alanının kesiştiği dava konusu olayda, yalnızca özel hükümler uygulama alanı bulacağından, özel hükmün yanında haksız rekabete ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektirir herhangi bir kanun hükmü de olmadığından, özel kanunla birlikte eş zamanlı olarak haksız rekabet hükümlerinin de uygulanmasının hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, Dairemizin daha önceki bazı kararlarında da benimsediği üzere (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14.03.2022 gün ve 2019/5189-1852 sayılı, yine 22.04.2021 gün ve 2021/89-3054 sayılı kararları) somut olay bakımından, SMK ile haksız rekabet hükümlerinin birlikte uygulanmasını gerektiren kümülatif korumanın uygulama alanı kalmadığı gözetilerek talebin, haksız rekabetin tespiti ve men'ine dair kısmı yönünden ret kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle davacı-karşı davalı vekilinin miktar yönünden temyiz isteminin REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (3) numaralı bent uyarınca davalı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararında hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinin (A) numaralı paragrafında yer alan "...ve haksız rekabetin" ibaresinin çıkartılarak kararın bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine, 22.05.2025 tarihinde kesin olarak oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Sayın çoğunlukla ortaya çıkan uyuşmazlık; haksız rekabet hukuku hükümlerinin fikrî mülkiyet hukuku hükümleriyle birlikte uygulanıp uygulanmayacağı (Kümülatif Koruma) noktasında toplanmıştır.