muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/9395, Karar No: 2016/7773, Tarih: 31.03.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/9395 E.  ,  2016/7773 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : İşe İade

YARGITAY İLAMI

1-Davalı işveren tarafından delil olarak dayanılan ancak dosya içerinde bulunmayan 28.02.2015 tarihli imalathane olarak adlandırılan işyerinde, işçilerden Serpil Sertel Deniz'in işten çıkarılması nedeniyle yaşanan arbedenin kolluk kuvvetlerinin müdahalesi ile önlendiği belirtilmiş olduğundan bu olaya ilişkin kolluk kuvveti tarafından tutulan tutanak ve varsa alınan ifadeler ile adli makamlarca ne gibi bir işlem yapıldığına ilişkin evrakların getirtilerek,

2-Fesih bildiriminde davacının 02.03.2015 günü iş başı yapmadığı ve rapor almaya gittiği beyan edildiğinden 02.03.2015 tarihinde davacının almış olduğu bir sağlık raporu olup olmadığı araştırılarak varsa sağlık raporunun,

3-İmalathane ve fabrika diye adlandırılan işyerlerindeki vardiya saatlerinin ve kaç vardiya halinde çalışma olduğunun davalı işverenden sorulup yazı cevabının,

4-Davalı işverenden işçilerin işi durdurması sonrasında üretimin devamı için başka bir firma ile anlaşıp anlaşmadığının ya da üretim için başka işçiler temin edilip edilmediğinin sorulup yazı cevabının,

5-Davalı işverenden işi bırakarak eylem yapan tüm işçilerin iş akdine son verilip verilmediğinin, iş akdine son verildiği halde tekrar işe alınan işçi olup olmadığının, iş akdine son verilmeyen ya da son verilip sonradan işe alınan işçilerin sendika üyesi olup olmadığının, iş akdi bu nedenle sona erdirilmesine karşın sendika üyesi olmayan işçilerin bulunup bulunmadığı nın sorularak listeler halinde verilmesi istenerek verilecek cevabın,

6-Davacının üyesi olduğu .... sendikasından açıkça isimleri belirterek verecekleri liste ile yetki tespitinden sonra kaç üyenin hangi tarihte istifa ettiği, istifa eden işçilerden kaçının çalışmaya devam ettiği, kaç üyenin hangi tarihte iş akdine son verildiği , müzekkereye cevap tarihi itibariyle kaç sendika üyesi çalışan işçilerinin bulunduğu, yetki tespitinden sonra sendikaya üye olan işçilerin bulunup bulunmadığı ve varsa üye olma tarihleri, yeni işçi alımı olup olmadığı ve varsa yeni alınan işçilerden sendikaya üye olanların bulunup bulunmadığı ve tarihleri sorulup verilecek yazı cevabının,

7- Davalı işverenden 3.3.2015 tarihinden sonra yeni işçi alımı yapıp yapmadığı, yapmış ise sayısı ve işe alma tarihleri bu işçilerin sendikaya üye olup olmadıkları ve olmuşlarsa tarihleri, 27.02.2015 tarihinden müzekkereye cevap verilecek tarihe kadar sendikalı olmadığı hald eiş akdine son verilen işçiler olup olmadığı, varsa tarihi ve nedeni sorularak liste halinde verilecek yazı cevabının,

8-İş ve Çalışma hürriyetinin ihlali nedeniyle .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/433 Esasında görülmekte olan davanın sonucu sorularak dosyanın onaylı bir suretinin getirtilip,

8-İş ve Çalışma hürriyetinin ihlali nedeniyle .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/433 Esasında görülmekte olan davanın sonucu sorularak dosyanın onaylı bir suretinin getirtilip,

9-Sendika hakların kullanılmasını engelleme suçu nedeniyle .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/710 Esasında görülmekte olan davanın sonucu sorularak onaylı bir suretinin getirtilip eklenerek, Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 31.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2468, Karar No: 2022/1390, Tarih: 22.02.2022

Bununla birlikte, tapu iptal ve tenkis talebi aynı taşınmaza ilişkin bulunduğundan tenkis hukuki sebebiyle istenebilecek tazminatın üst sınırı tapu iptal isteğindeki payı geçemez.

3.3. Değerlendirme

Somut olayda, dava konusu 16 no’lu bağımsız bölümün dava tarihi itibarıyla keşfen saptanan değeri 318.000,00 TL olup, bu miktardan davacı ...’in 4/16 miras payına isabet eden 79.500,00 TL’nin 2021 yılı itibarıyla temyiz kesinlik sınırının üzerinde kaldığı; ancak davacılar ...’ın 3/16’şar miras payına isabet eden 59.625,00’er TL’nin, 2021 yılı itibarıyla temyiz kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, temyiz kesinlik sınırı içinde kalması nedeniyle temyiz kabiliyeti bulunmayan kararlar hakkında 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtayca da bir karar verilebileceği açıktır.

Yukarıda açıklanan nedenden ötürü, davanın reddine ilişkin hükmü temyiz eden davacılar ... yönünden temyiz dilekçesinin değerden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı ...’in temyiz itirazlarının incelenmesinde;

(III.) ve (IV.3.) paragraflardaki gerekçeler yerinde bulunmakla; dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre ve özellikle çekişmeli taşınmazın davalıya temlikinin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olmadığı gibi, TMK’nin 565/4. maddesinde belirtildiği şekilde saklı payı ihlal kastıyla da yapılmadığı, semenin mutlaka para olması gerekmeyip, emek ya da hizmet de olabileceği, davalı tarafından yapılan bakım da gözetilmek suretiyle semenin minnet duygusuyla belirlendiği, temlikin ivaz karşılığı olup, karşılıksız kazandırmadan söz edilemeyeceği için tenkis hükümlerinin uygulanamayacağı nazara alındığında, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

VI. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Davacılar ..., ..., ... ve ...'nın temyiz dilekçesinin değerden REDDİNE;

2- Davacı ...’nın yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 20/11/2021 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz edilen davalı vekili için 3.815,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınmasına, aşağıda yazılı 21,40 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacı ...’dan alınmasına, 22/02/2022 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/480, Karar No: 2019/1396, Tarih: 13.02.2019

**11. Ceza Dairesi         2018/480 E.  ,  2019/1396 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mühür bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Turan Güneş Bulvarı No:19 adresinde faaliyet gösteren iş yerinin ruhsatsız olduğu gerekçesiyle 05.01.2013 tarihinde ve 06.04.2013 tarihinde Çankaya Belediyesi görevlileri tarafından mühürlendiği, bu tarihlerdeki tutanaklarda iş yeri yetkilisi olarak ... ...’ın imzasının bulunmasına karşın sanığın imzasının bulunmadığı, 17.07.2013 tarihinde yapılan kontrolde mührün bozulmak suretiyle iş yerinin açık olduğunun tespit edildiği, bu durumun tutanağa bağlandığı ve 17.10.2014 tarihli Mühür Fek Tutanağında sanığın iş yeri yetkilisi sorumlu müdür olarak imzasının yer aldığı, sanığın savunmalarında iş yeri ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, oğlu ... ’ın bu iş yerinde çalıştığından dolayı burada bulunduğunu, belediye görevlileri tarafından söz konusu tutanağın “önemli bir şey değil” diye kendisine imzalattırıldığını beyan ettiği, dosya içerisinde bulunan belgelerden sanığın oğlu ... ’ın suç tarihinde söz konusu iş yerinde çalıştığı ayrıca 20.01.2011 tarihli imza sirkülerine göre söz konusu iş yeri yetkilisinin 18.01.2011 tarihinden itibaren 10 yıl boyunca ... ... olduğu anlaşıldığından, sanığın iş yeri ve mühür bozma ile ilgisi olup olmadığının tespiti açısından 05.01.2013 ve 06.04.2013 tarihli tutanaklarda imzası bulunan ... ... ve iş yeri yetkilisi ... ...’ın tanık olarak dinlenilmesi ve sonucuna göre hukuki durumunun takdir ve tespiti yerine eksik inceleme ve yanlış gerekçe ile yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de, kısa süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında, 5237 sayılı TCK’nin 53/4. maddesi uyarınca aynı Yasanın 53/1. maddesinin uygulanmasına yer olmadığının gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.02.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/19212, Karar No: 2013/6771, Tarih: 04.04.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/19212 E.  ,  2013/6771 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının 01/06/2002-31/12/2002 tarihleri arasında aylık net 1.350 TL, 01/01/2003-30/06/2003 tarihleri arasında aylık net 1.650 TL, 01/7/2003-31/12/2003 tarihleri arasında aylık net 1.900 TL, 01/01/2004-30/06/2005 tarihleri arasında aylık net 2.500 TL, 01/07/2005-09/05/2006 tarihleri arasında ise aylık net 2.600 TL olarak hizmetinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, imzalı bordronun bulunması halinde bu bordro muhteviyatının üzerinde bir ücretin ancak aynı kuvvette yazılı delil ile ispatlanacağı, davacının tüm çalışma döneminde 5 ay hariç diğer tüm aylardaki bordroların imzalı olduğu ve bordrodaki miktarın da kurum kayıtlarına yansıdığı dikkate alınarak artık bir tespit yapılmasının söz konusu olamayacağı, bordrolara itibar edilmesi halinde bordro muhteviyatı ücretle kuruma bildirilen ücretler örtüşmekte olduğundan ve imzalı bordro aksinin aynı kuvvetli delil ile ispatlanması gerektiği gerekçesi ile isteğin reddine, karar verilmiş ise de bu sonuca eksik aştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının prime esas aylık kazancının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

506 sayılı Yasa'nın 79/10.maddesine göre " Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır."

Somut olayda, çoğu imzalı bulunan ücret bordrolarında ücretin asgari ücret üzerinden gösterildiği, 25.04.2006 tarihli kıdem ve ihbar tazminatı hesap cetvelinde aylık ücretinin net 2.500 TL olarak göründüğü, davacının sunmuş olduğu ücrete ilişkin bordrolarda ise davalı şirketin imza ve kaşesinin olmadığı, İstanbul Ticaret Odasından ücrete ilişkin verilen cevabi yazıya göre de ücret araştırması yeterli olmadığı gibi dinlenen tanık beyanlarında da davacının aldığı ücret hususunda tam bir açıklık bulunmamaktadır. Buna göre davacının aylık ücretlerinin belirlenmesinde eksik araştırma yapılmıştır.

Davacı işçi, işyerinde yönetici konumunda nitelikli işçi (finans müdürü ) olarak çalıştığını ileri sürmektedir.

Davacı işçi, işyerinde yönetici konumunda nitelikli işçi (finans müdürü ) olarak çalıştığını ileri sürmektedir.

Mahkemece yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumundan davacının sicil dosyası ile işyerine ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile işyerinin kapsam ve kapasitesini belirlemek, gerektiğinde işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak, işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığı belirlendiği takdirde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun belirlenmesi halinde, bu ücretleri esas almak, aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

04.04.2013 günüde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18941, Karar No: 2016/2827, Tarih: 29.02.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/18941 E.  ,  2016/2827 K.**

**"İçtihat Metni"**

##########

MAHKEMESİ :##########AİLE MAHKEMESİ

##########

##########

##########

##########

Taraflar arasındaki yardım nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı tarafın sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, davacı S.. reşit olup, eğitim masrafları nedeniyle nafaka talebinde bulunmuş olup; mahiyeti itibariyle (TMK. nun 328\2 ve 364/1 mad.) istenilen nafaka yardım nafakası niteliğindedir. Mahkemece, yanılgılı nitelendirme sonucu "tedbir nafakası" olarak hüküm oluşturulması doğru değilse de; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, bu yöne ilişen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün birinci maddesindeki "...karar tarihinden itibaren aylık 400 TL tedbir nafakasının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,” cümlesinin çıkarılarak yerine "…karar tarihinden itibaren aylık 400 TL yardım nafakasının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" sözlerinin yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 29.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1633, Karar No: 2018/9113, Tarih: 19.04.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/1633 E.  ,  2018/9113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işveren işyerinde 13.05.2005-17.08.2011 tarihleri arasında en son ... filo destek hizmet yetkili yardımcısı olarak aylık brüt 1.550,00 TL ücretle çalıştığını, 23.07.2006 tarihinde işveren talimatıyla ...'dan....'ya yapılan hasta nakli sırasında ... karayolundaki bir trafik kazasında yaralanıp uzun süre tedavi gördüğünü, işverence 2011 yılı için tüm çalışanların ücretine zam yapıldığı halde davacının ücretine zam yapılmamasının eşit davranma borcuna aykırı olduğunu ileri sürerek, fark ücret alacağı ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesi gereğince eşit davranma borcuna aykırılık sebebiyle ayrımcılık tazminatın ödetilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının ambulans şoförü iken trafik kazası geçirdiğini, kazadan sonra iyiniyetli olarak davacı için olmayan bir kadro ihdas edildiğini, 30.10.2009 tarihinde 1.000,00 TL para ödülü verildiğini, ayrıca daha önce çalıştığı pozisyondan da daha yüksek ücret ödendiğini, işverenin eşit durumdakilere farklı davranmadığını ve zam yapılmayan tek kişinin de davacı olmadığını, ücretinin yaptığı iş yönünden yeterli görüldüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, her yıl ocak ayında personel ücretine zam yapılırken davacının ücretine 2011 yılı Ocak ayından geçerli olarak zam yapılmadığı, filo destek hizmet yetkili yardımcısı olarak çalışanlara ve diğer personele zam yapıldığı halde ... filosunda destek hizmet yetkili yardımcısı olarak çalışan davacının ücretine hiçbir neden gösterilmeksizin zam yapılmamasının 4857 sayılı Kanun'un 5. maddesine aykırı olduğu gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraflarca temyizi üzerine Dairemizce sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, ... ilinde davacı ile aynı işi yapan ... isimli işçinin çalışma koşulları araştırılarak özellikle işin hacmine göre de davacı ile aynı nitelikte iş yapıp yapmadığının belirlenmesi ve davacı dışındaki diğer tüm işçilere zam yapılıp yapılmadığı da araştırıldıktan sonra; davacıya zam yapılması gerekip gerekmediği ve bu durumun ayrımcılık tazminatına hükmedilmesini gerektirip gerektirmediği hususu yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme ile aldırılan 31.01.2017 tarihli bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Bozmaya uyan Mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme ile aldırılan 31.01.2017 tarihli bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Uyuşmazlık, işverenin eşit davranma borcuna aykırı davranıp davranmadığı ve bunun sonuçları noktasında toplanmaktadır.

Eşit davranma ilkesi tüm hukuk alanında geçerli olup, iş hukuku bakımından işverene işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcu yüklemektedir. Bu bakımdan işverenin yönetim hakkı sınırlandırılmış durumdadır. Başka bir ifadeyle işverenin ayrım yapma yasağı işyerinde çalışan işçiler arasında keyfi biçimde ayrım yapılmasını yasaklamaktadır. Bununla birlikte eşit davranma borcu tüm işçilerin hiçbir farklılık gözetilmeksizin aynı duruma getirilmesini gerektirmeyip, eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaç edinmiştir.

“Eşitlik İlkesi” en temel anlamda ...'nın 10. ve 55. maddelerinde ifade edilmiş, 10. maddede “Herkes, dil, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” kuralına yer verilmiştir. 55. maddenin kenar başlığı ise “Ücrette Adalet Sağlanması” şeklindedir.

Bundan başka eşit davranma ilkesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, ... İnsan Hakları Sözleşmesi, ... Sosyal Şartı, ... Ekonomik Topluluğu Andlaşması, Uluslararası Çalışma Örgütünün Sözleşme ve Tavsiye Kararlarında da çeşitli biçimlerde ele alınmıştır.

İstihdam ve Meslek Konularında Kadın ve Erkeğe Eşit Muamele ve Fırsat Eşitliği İlkesinin Uygulanmasına Dair 5 Temmuz 2006 tarihli ... Parlamentosu ve Konseyinin 2006/54/EC sayılı Direktifinin “Analık (Doğum) İzninden Dönüş” başlıklı 15. maddesinde, “doğum iznindeki bir kadının, doğum izninin bitiminden sonra işine veya eşdeğer bir pozisyona kendisi için daha dezavantajlı olmayan koşul ve şartlarda geri dönmeye ve çalışma koşullarında yokluğu sırasında yararlanmış olacağı her türlü iyileştirmeden yararlanmaya hakkı vardır” şeklinde kurala yer verilerek, doğum iznini kullanan kadın işçi yönünden işverenin eşit davranma borcuna vurgu yapılmıştır.

4857 sayılı Kanun sistematiğinde, eşit davranma borcu, işverenin genel anlamda borçları arasında yerini almıştır. Buna karşın eşitlik ilkesini düzenleyen 5. maddede, her durumda mutlak bir eşit davranma borcu düzenlenmiş değildir. Belli bazı durumlarda işverenin eşit davranma borcunun varlığından söz edilmiştir.

İşverence, işçiler arasında farklı uygulamaya gidilmesi yönünden nesnel nedenlerin varlığı halinde eşit işlem borcuna aykırılıktan söz edilemez.

4857 sayılı Kanun sistematiğinde, eşit davranma borcu, işverenin genel anlamda borçları arasında yerini almıştır. Buna karşın eşitlik ilkesini düzenleyen 5. maddede, her durumda mutlak bir eşit davranma borcu düzenlenmiş değildir. Belli bazı durumlarda işverenin eşit davranma borcunun varlığından söz edilmiştir.

İşverence, işçiler arasında farklı uygulamaya gidilmesi yönünden nesnel nedenlerin varlığı halinde eşit işlem borcuna aykırılıktan söz edilemez.

4857 sayılı Kanun'un 5. maddesinin ilk fıkrasında, dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplere dayalı ayrım yasağı getirilmiştir. Belirtilen bu hususların tamamının mutlak ayrım yasağı kapsamında ele alınması gerekir. Eşit davranma ilkesinin uygulanabilmesi için aynı işyerinin işçileri olma, işyerinde topluluk bulunması, kolektif uygulamanın varlığı, zamanda birlik ve iş sözleşmesiyle çalışmak koşulları gerekmektedir.

Kanun'un 5. maddesinin ikinci fıkrasında tam süreli - kısmî süreli işçi ile belirli süreli- belirsiz süreli işçi arasında farklı işlem yapma yasağı öngörülmüş, üçüncü fıkrada ise cinsiyet ve gebelik sebebiyle ayrım yasağı düzenlenmiş ve bu durumda olan işçiler bakımından iş sözleşmesinin sona ermesinde de işverenin eşit davranma borcu vurgulanmıştır. Bununla birlikte, işverenin işin niteliği ile biyolojik nedenlerle faklı davranabileceği bahsi geçen hükümde açıklanmıştır.

Yine değinilen maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında, işverenin ücret ödeme borcunun ifası sırasında ayrım yapamayacağından söz edilmektedir. Burada sözü edilen ücretin genel anlamda ücret olduğu ve ücretin dışında kalan ikramiye, pirim v.b. ödemleri de kapsadığı açıktır.

Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen sendikal nedenlere dayalı ayrım yasağı da mutlak ayrım yasağı kapsamında değerlendirilmelidir. Kanun'un 5. maddesiyle 18. maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan haller sınırlayıcı olarak düzenlenmiş değildir. İşçinin işyerinde olumsuzluklara ... açmayan cinsel tercihi sebebiyle ayrım yasağı da buna eklenebilir. Yine siyasî sebepler ve dünya görüşü gibi unsurları esas alan bir ayrımcılık da korunmamalıdır.

İşverenin eşit davranma borcuna aykırı davranmasının yaptırımı değinilen Kanun'un 5. maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenmiştir. Anılan hükme göre işçinin dört aya kadar ücreti tutarında bir ücretten başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep imkânı bulunmaktadır. Söz konusu fıkra metni emredici nitelikte olduğundan, anılan hükme aykırı olan sözleşme kuralları geçersizdir. Geçersizlik nedeniyle ortaya çıkan kural boşluğu eşit davranma ilkesinin gereklerine uygun olarak doldurulmalıdır.

Eşit davranma borcuna aykırılığı ispat yükü işçide olmakla birlikte, anılan maddenin son fıkrasında yer alan düzenlemeye göre işçi ihlalin varlığını güçlü biçimde gösteren bir delil ileri sürdüğünde aksi işveren tarafından ispatlanmalıdır.