muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/31433, Karar No: 2016/3824, Tarih: 21.04.2016

**15. Ceza Dairesi         2013/31433 E.  ,  2016/3824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dolandırıcılık suçundan sanığın beraatına ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'un 22/08/2008 tarihinde resmi olarak boşandığı ve 28/01/2010 tarihinde ikinci kez evlendiği eşi ... ile boşandığı dönemde fiilen birlikte yaşadığı halde babasından dolayı katılan kurumdan yetim aylığı aldığı, böylelikle katılan ... zarara uğratmak suretiyle dolandırıcılık suçunu işlediği iddia edilen olayda;

Sanığın mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 Sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmayacağı, kaldı ki sanığın boşandıktan sonra eşi ile birlikte yaşadığına dair delil elde edilemediği gözetildiğinde, mahkemenin verdiği beraat kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda katılan vekilinin beraat hükmünün kanuna ve uygulamalara aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraata ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 21/04/2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18836, Karar No: 2010/1228, Tarih: 25.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/18836 E.  ,  2010/1228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vek.Av. ...

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3037, Karar No: 2017/6777, Tarih: 27.04.2017

**12. Hukuk Dairesi         2017/3037 E.  ,  2017/6777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, borçlu aval veren şirketin icra mahkemesine başvurusunda; takibe konu senetteki imzaların şirket yetkilisine ait olmadığını, keşideci ...'nin şahsi borcu olduğunu, şirketin sorumlu olmadığını ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep ettiği, mahkemece, ticari vekil ...ye şirket temsilcisi tarafından verilen vekaletnamede, senet ve çekleri imzalamaya yetki verilmiş ise de, bu yetkinin genel kurula ait olduğu ve bu nedenle ticari vekil ...'nin şirketi borçlandırmaya yetkisi bulunmadığı gerekçesi ile takibin iptaline karar verildiği görülmektedir.

Ticaret şirketleri organları aracılığıyla idare ve temsil edildiğinden, ticari mümessil tayin etme yetkisi de organlarına aittir.

Ticaret şirketlerinde idare ve temsil yetkisine sahip organlar, her ticaret şirketinin türüne göre değişiklik gösterir. Ancak şu hususu belirtmek gerekir ki, ticaret şirketlerinin tümünde ticari mümessil şirket ana sözleşmesiyle de tayin edilebilir.

6102 sayılı TTK 616/1-b ve 631/1 maddelerine göre, limitet şirketlerde, şirket sözleşmesinde aksine hüküm olmadıkça, ticari mümessil tayinine genel kurul yetkilidir. Buradan anlaşılacağı üzere, ticari mümessil doğrudan şirket sözleşmesiyle tayin edilebileceği gibi, şirket sözleşmesinde kararlaştırılması şartıyla bu yetkinin şirketi idare ve temsile yetkili müdürlere bırakılması da mümkündür.

İşletme sahibinin, ticari mümessil dışında, duruma göre başka yardımcılardan da yararlanması mümkündür. Bu yardımcılardan, konumu ve yetkileri bakımından, ticari mümessile en çok benzeyeni ticari vekildir.

Ticari mümessillik gibi ticari vekalet de, TBK 40 vd. maddelerinde düzenlenmiş temsilin ticari hayatın ihtiyaçlarına uydurulmuş bir türüdür. Dolayısıyla ticari vekalet, ticari mümessillik gibi tek taraflı hukuki işlemle verilen bir temsil yetkisini içerir.

İşletme sahibinin, ticari mümessil dışında, duruma göre başka yardımcılardan da yararlanması mümkündür. Bu yardımcılardan, konumu ve yetkileri bakımından, ticari mümessile en çok benzeyeni ticari vekildir.

Ticari mümessillik gibi ticari vekalet de, TBK 40 vd. maddelerinde düzenlenmiş temsilin ticari hayatın ihtiyaçlarına uydurulmuş bir türüdür. Dolayısıyla ticari vekalet, ticari mümessillik gibi tek taraflı hukuki işlemle verilen bir temsil yetkisini içerir.

TBK'nun 504/3. maddesinde; "Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz" hükmüne yer verilmiştir. Ticari vekilin kambiyo taahhüdü altına girmesi de aynı Kanun'un 551. maddesinde özel yetkinin bulunması koşuluna bağlanmıştır. Buna göre vekilin vekaletnamesinde kambiyo taahhüdünde bulunma yetkisi varsa asil adına bono tanzim edebilir. Bononun "vekaleten" imzalandığı yazılmasa dahi, yukarıda açıklanan kurallara göre vekalet veren, vekil tarafından imzalanan bonodan dolayı sorumludur.

Limited şirketlerde, ticari mümessilin ortaklar kurulu kararıyla atanması zorunlu olup, şirket yetkilisi tarafından yetkilendirilen vekilin, ticari vekil olarak kabulü gerekir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; bonodaki imzaların ... tarafından atıldığı tarafların kabulündedir. İbraz edilen ... 2. Noterliği'nden tasdikli 30.09.2009 tarih ve 14909 yevmiye numaralı vekaletname incelendiğinde, borçlu şirketin yetkili temsilcisi ... tarafından...'nin ticari vekil olarak atandığı, vekelatname içeriğine göre çek ve senet düzenlemeye, senet ve çeklere imza atmaya, cirolamaya, protesto etmeye yetki verildiği, ... 2. Noterliği'nden tasdikli 08.09.2015 tarih ve 18303 yevmiye numaralı azilnamenin ise bononun düzenlenme tarihinden sonra düzenlendiği görülmektedir. Bu durumda, takip dayanağı bononun düzenlenme tarihi itibariyle ...'nin borçlu şirket adına bono tanzim etmeye yetkili vekil olduğu sabittir.

O halde mahkemece, borçlunun itirazının reddine karar verilmesi gerekir iken yazılı gerekçe ile takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8146, Karar No: 2018/3338, Tarih: 24.05.2018

**23. Hukuk Dairesi         2015/8146 E.  ,  2018/3338 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacılar vekili, müvekkillerinin dava dışı borçlu ..... aleyhine başlattığı takipler nedeniyle alacaklarının bulunduğunu, davalının gerçekte alacaklı olmamasına rağmen başlattığı icra takibi sırasında satılan taşınmaz üzerine koydurduğu haczin düştüğünü, sıra cetvelinin ise ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe girişen dava dışı ....... dosyasında yapılması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyizi üzerine, Dairemizin 21.03.2013 tarih, 615-1738 E.-K. sayılı ilamıyla, davalının alacağını kanıtlaması yönünde sunduğu delil listesi doğrultusunda, davalı delilleri toplanarak değerlendirildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, ispat yükü davacı tarafa yüklenerek, yanılgılı gerekçe ile hüküm kurulmasının doğru olmadığı gereçsiyle bozulmuş, mahkemece, bozma yönünde yapılan inceleme neticesinde, dava konusu senedin muvazaalı olarak tanzim edilmiş bir senet olmadığı, sıra cetveline itirazın haklı nedenlere dayanmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlerden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/136, Karar No: 2023/978, Tarih: 18.10.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2022/136 E.  ,  2023/978 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/672 E., 2020/819 K.

KARAR : Davanın kabulüne

ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 18.06.2020 tarihli ve

2019/2821 Esas, 2020/3824 K. sayılı kararı

1. Taraflar arasındaki tapu kaydındaki şerhin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda onanmış, davalı vekilinin karar düzeltme istemi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda karar düzeltme istemi kabul edilerek karar bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Köyü 589 kadastro parselinden imar düzenlemesi sonucu ifrazen gelen 574 ada 18, 19, 20, 1, 2, 3, 4, 5 parsel ve 317 kadastro parselden imar düzenlemesi sonucu ifrazen gelen 604 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazların tapu maliki olduğunu, taşınmazların Hazine adına kayıtlı iken Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre deliceler aşılattırıldıktan sonra külfetsiz ve takyitsiz olarak tevzii, tahsis ve tescil edildiğini, 1939 tarihli Kanun’un 28.02.1995 tarihinde 4806 sayılı Kanun ile değiştirilmesi nedeniyle bahse konu taşınmazların tapu kütüğüne değişiklik kapsamında “3573 sayılı yasa kapsamında olup veriliş amacı dışında kullanılamaz, miras dahi bölünemez, veriliş tarihindeki yüzölçümü küçültülemez, aksi taktirde hazinece geri alınır” şerhinin işlendiğini, tahsis ve tescil tarihinde bu şerhi haklı kılacak yasal düzenleme bulunmadığını ve şerhin taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını sınırlandırdığını, müvekkili tarafından taşınmazlar sonradan edinilmişse de önceki maliklerin halefi sıfatıyla onların sahip olduğu bütün haklara sahip olduğunu, yörede imar çalışması yapıldığını ve imar planının bahsi geçen mevzuat değişikliğinden önce kesinleştiğini, ayrıca şerhin kaldırılmasına yönelik açılan davaların kabulüne ilişkin kararların onandığını belirterek taşınmazlara konulan şerhin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı

5. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların özel bir kanun olan 3573 sayılı Kanun hükümlerine göre özel bir amaç için şahıslar adına tescil edildiğini, yapılan tescilin özel bir amaç taşıdığı ve bu amacın korunması bakımından tedbir alınmasının doğal olduğunu, bahse konu şerhle mülkiyet hakkının kısıtlandığı iddiasının yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemenin Kararı

Davalı Cevabı

5. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların özel bir kanun olan 3573 sayılı Kanun hükümlerine göre özel bir amaç için şahıslar adına tescil edildiğini, yapılan tescilin özel bir amaç taşıdığı ve bu amacın korunması bakımından tedbir alınmasının doğal olduğunu, bahse konu şerhle mülkiyet hakkının kısıtlandığı iddiasının yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemenin Kararı

6. Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.02.2016 tarihli ve 2014/530 Esas, 2016/104 Karar sayılı kararı ile; konulan şerhin dayanağının 3573 sayılı Kanun’da 4086 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik olduğu, değişikliğin 28.02.1995 tarihinde yürürlüğe girdiği, yürürlük tarihinden önce zeytinlerin ıslahı ve yabanilerin aşılanması hakkındaki iş ve işlemlere uygulanacak hükümlerin 07.02.1939 tarihli 3573 sayılı Kanun olduğu ve bu Kanun’da taşınmazların amacı dışında kullanılamayacağı hususunun taşınmaz siciline şerhine dair bir hükmün bulunmadığı, kural olarak herhangi bir yasa veya düzenleyici hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hukuksal sonuç meydana getireceği, yapılan değişiklik ile yürürlüğe giren hükmün geçmişe de etkili olacağına dair bir kayıt varsa yasanın geriye yürümesinin mümkün olduğu, ancak 4086 sayılı Kanun’da davaya konu edilen şerhle ilgili olarak geriye yürüyeceği hususunda bir hükmün de bulunmadığı, değişikliğin 28.02.1995 tarihinde yürürlüğe girmesine rağmen şerhin 2003 yılında konulduğu, değişiklik yapan 4086 sayılı Kanun’da söz konusu şerhle ilgili geriye yürüyeceğine ilişkin bir hüküm olmadığı için davacının kazanılmış hakkının söz konusu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Antalya İli, ... İlçesi, ... Köyü 574 ada 1, 2, 3, 4, 5, 18, 19, 20 parsel sayılı taşınmazlar ve 604 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarında bulunan “3573 sayılı yasa kapsamında olup veriliş amacı dışında kullanılamaz miras dahil bölünemez veriliş tarihindeki yüz ölçümü küçültülemez aksi taktirde hazinece geri alınır” ibaresini içeren şerhlerin iptaline ve kaldırılmasına karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı

7. Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 18.03.2019 tarihli ve 2016/8705 Esas, 2019/2404 Karar sayılı kararı ile; hükmün onanmasına karar verilmiştir.

9. Yukarıda belirtilen onama kararına karşı süresi içinde davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Özel Daire Bozma Kararı

7. Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 18.03.2019 tarihli ve 2016/8705 Esas, 2019/2404 Karar sayılı kararı ile; hükmün onanmasına karar verilmiştir.

9. Yukarıda belirtilen onama kararına karşı süresi içinde davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

10. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 18.06.2020 tarihli ve 2019/2821 Esas, 2020/3824 Karar sayılı kararı ile; “…Dava konusu taşınmazların 26.01.1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun kapsamında oldukları konusunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. 3573 sayılı Kanunun, 1995 tarihindeki değişiklikten önceki 3. ve 4. maddeleriyle, Devlet ormanlarıyla boş arazide muayyen bir bölgede bulunan yabani zeytinliklerin aşılanması konusunda istekli bulunanların müracaatı, müracaat edilecek merci ve bu alanların ilgilisine tevzii ile en sonunda mahallin en büyük mülkü amirince aşılanan zeytinlik alanın tapusunun verileceğine ilişkin hükümler yer almaktaydı. 28.02.1995 tarihli ve 4086 Kanunla, 3573 sayılı Kanun hükümleri ıslah edilmiş, özellikle yabani zeytinlikleri aşılamak için müracaat edenlerin hak ve yükümlülükleri ile ilgili Devlet kurumlarının görev ve yetkileri daha belirgin hale getirilmiştir.

Dava konusu taşınmazların 3573 sayılı Kanun kapsamında aşılama yapan şahıslara verildiği ve Kanunun 3. madde hükmü gereğine, "3573 sayılı Yasa kapsamında olup verilen amacı dışında kullanılamaz miras dahil bölünemez veriliş tarihindeki yüz ölçümü küçültülemez aksi takdirde Hazinece geri alınır" şerhinin 04.03.2003 tarihinde tapu kaydının beyanlar hanesine tescil edildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu taşınmazların tapu kaydının 26.01.1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun kapsamında oluşturulduğu sabittir.

3573 sayılı Kanunun, 1995 tarihindeki değişiklikten önceki 3. ve 4. maddeleriyle, Devlet ormanlarıyla boş arazide muayyen bir bölgede bulunan yabani zeytinliklerin aşılanması konusunda istekli bulunanların müracaatı, müracaat edilecek merci ve bu alanların ilgilisine tevzii ile en sonunda mahallin en büyük mülkü amirince aşılanan zeytinlik alanın tapusunun verileceğine ilişkin hükümler yer almaktaydı. 28.02.1995 tarihli ve 4086 Kanunla, 3573 sayılı Kanun hükümleri ıslah edilmiş, özellikle yabani zeytinlikleri aşılamak için müracaat edenlerin hak ve yükümlülükleri ile ilgili Devlet kurumlarının görev ve yetkileri daha belirgin hale getirilmiştir.

Dava konusu taşınmazlar üzerine konulan şerh, 3573 sayılı Kanunun 3. maddesinde 28.02.1995 tarihli ve 4086 Kanunla yapılan değişiklik gereğince konulmuştur. Öncelikle, şerh konulmasına ilişkin hüküm kanun koyucunun yabani zeytinliklerle ilgili düzenlemesine uyumlu olup, kanundan beklenen amacın ileride bertaraf edilmesini engelleyici bir nitelik taşımaktadır. Kanun hükmü yürürlüktedir. Anayasa Mahkemesince iptal edilmediği veya kanunla ilga edilmediği sürece herkes tarafından nazara alınması gerekir. Şerh, bir kanun hükmüne dayanılarak konulduğu için dayanağını kanundan alması nedeniyle bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Anayasanın 44. maddesinin birinci fıkrasında, "Devlet, toprağın verimli olarak işletilmesini korumak ve geliştirmek, amacıyla gerekli tedbirleri alır." hükmüne; 45. maddesinin birinci fıkrasında ise, "Devlet, tarım arazileri ile ... ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek, maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır." hükmüne yer verilmiştir. Anayasanın 45. maddesinin gerekçesinde de belirtildiği gibi bu kuralla Devlete, tarım arazilerinin sanayi ve şehirleşme sebebiyle yok edilmesini ve tarım arazileri ile çayırlar ve meraların amaç dışı kullanılmasını önleme görevi yüklenmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 05.03.2015 tarihli ve 2014/147 Esas, 2015/25 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, tarım önemli geçim kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Ülkemizde tarım arazilerinin korunması, tarımla uğraşan halkın ve dolayısıyla ülkenin refahı ve gelirinin artması bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle Devletin, tarım arazilerinin ıslahı, bakımı, korunması ve geliştirilmesi için gerekli tedbirlerin yanında, bu alanların tahribini, kalite ve verimliliğinin düşürülmesini ve amacı dışında kullanılmasını önleyecek adli, idari ve hukuki tedbirleri de alması gerekmektedir.

3573 sayılı Kanunda yapılan değişiklik ve hükme dayanılarak taşınmazın tapu kaydına düşülen şerhle, hak sahiplerine verilen zeytinlik vasfındaki taşınmazların bu niteliklerinin korunması amaçlanmakta; kazanılmış mülkiyet hakkının maliklerinin elinden alınması veya mevcut kullanım durumlarının herhangi bir şekilde sınırlandırılması söz konusu olmamakta, aksine bu niteliklerinin korunması ve aleniyet sağlanması hedeflenmektedir. Bu nedenlerle, yerel mahkemenin gerekçeleri yerinde ve isabetli değildir.

Davaya konu şerh, ilgili kurumlarca tapu siciline keyfi olarak değil, kanun hükmünün bir gereği olarak yazıldığından, bu hüküm ilga edilmediği veya iptal edilmediği sürece şerhin tapu kaydından silinmesi için haklı ve hukuka uygun bir gerektirici sebep de mevcut değildir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davaya konu şerh, ilgili kurumlarca tapu siciline keyfi olarak değil, kanun hükmünün bir gereği olarak yazıldığından, bu hüküm ilga edilmediği veya iptal edilmediği sürece şerhin tapu kaydından silinmesi için haklı ve hukuka uygun bir gerektirici sebep de mevcut değildir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde, hükmün anılan nedenlerle bozulması gerekirken maddi hata sonucu onanmasına karar verildiği karar düzeltme isteği üzerine bu defa yapılan incelemeyle anlaşıldığından, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairemizin 18.03.2019 gün, 2016/8705 Esas, 2019/2404 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün bozulmasına karar vermek gerekmiştir…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı

11. Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.12.2020 tarihli ve 2020/672 Esas, 2020/819 Karar sayılı kararı ile; önceki gerekçe tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi

12. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

13. Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun’un (3573 sayılı Kanun) 28.02.1995 tarihli ve 4086 Kanunla değişik 3 üncü maddesi uyarınca 04.03.2003 tarihinde dava konusu taşınmazlara konulan şerhin terkini için haklı ve hukuka uygun gerektirici bir sebebin bulunup bulunmadığı; buradan varılacak sonuca göre davanın reddinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

14. Zeytin, Anadolu coğrafyasında doğmuş ve binlerce yıldır Akdeniz havzasında yetiştirilmesi geleneğe dönüşmüş bir bitkidir. Zeytin bitkisinin özel iklim istekliliği ve Akdeniz ikliminde yaygın şekilde görülmesi nedeniyle Türkiye zeytin üretiminde önde gelen ülkelerden biri hâline gelmiştir. Deliceler (yabani zeytinlikler) Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren ihya ile mülkiyet iktisabında ayrı bir öneme sahip olmuş ve bununla ilgili 1939 yılında 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun çıkarılarak zeytinliklerin mülk edinilmesi konusunda bazı kurallar getirtilmiştir. 09.07.1956 tarihli ve 6777 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki 3573 sayılı Kanunun Sakız ve Nevileriyle Harnupluklarada Teşmiline Dair Kanun ile kapsamı genişletilmiş ve söz konusu Kanun hükümleri sakız nevileriyle harnupluklara da teşmil edilmiştir. Hâlen yürürlükte bulunan Kanun’un bazı hükümleri 28.02.1995 tarihli ve 4086 Kanunla değiştirilmiş, bazı hükümleri de yürürlükten kaldırılmıştır.