muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/6536, Karar No: 2011/21713, Tarih: 06.10.2011

5. Ceza Dairesi 2007/6536 E., 2011/21713 K.

**5. Ceza Dairesi 2007/6536 E., 2011/21713 K.**

**- HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI

- ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA

- ZİMMETE SEBEBİYET VERMEK SUÇU**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 7 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 231 ]

- 5320 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ... [ Madde 8 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 102 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 104 ]

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli zimmet ve zimmete sebebiyet vermek suçlarından sanıklar M…

….. C…

….. ve H…

….. Ü…

….'in bozma üzerine yapılan yargılanmaları sonunda; M…

….. C…

……'un kullanma zimmetinden mahkümiyetine, H…

….. Ü…

…..'in zimmete sebebiyet vermek suçundan beraetine dair, Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 23.01.2006 gün ve 2005/161 Esas, 2006/23 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık M…

….. C…

….. müdafii ve katılan vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık H.... Ü....'in üzerine atılı zimmete sebebiyet vermek suçunun kanunda öngörülen cezasının üst sınırı itibariyle 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2. maddelerine göre 7 yıl 6 aylık asli ve ilave zamanaşımı sürelerine tabi olduğu, suç tarihi 22.10.1999 ile inceleme günü arasında bu sürelerin gerçekleştiği anlaşıldığından, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilmek suretiyle CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Yasanın 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,

Sanık M…

…. C…

….. hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

PTT Müdürlüğü Koru şubesinde Posta Dağıtım Hizmetleri Yönetmeliğine uygun şekilde görevlendirilen sanığın, suç tarihleri olan Ağustos-Aralık 1999 tarihleri arasında tahsil ettiği telefon faturalarının, kabul ettiği havalelerin, posta kartları ve mektuplarla ilgili tahsil ettiği bedellerin bir kısmını hesaplara geç intikal ettirerek sağladığı nema ile birlikte, bir kısım para tahsil belgelerini ise hesaplara hiç intikal ettirmeyerek mal edindiği ve soruşturma sırasında suça konu parayı yatırdığının anlaşılması karşısında; sanığın kullanma zimmetinin yanında basit zimmet suçunu işlediği ve zincirleme basit zimmet suçundan cezalandırılması gerektiği, gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

Hükümden sonra 08.02.2008 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve TCK.nun 7/2. maddesi uyarınca sanık yararına olan 5728 sayılı Kanunun 562. maddesinin 1. fıkrası ile değişik CMK.nun 231/5. maddesinde hapis cezası için öngörülen sınırın 2 yıla çıkarılması ve anılan maddenin 2. fıkrası ile de 231/14. maddesindeki soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suç olma koşulunun kaldırılması karşısında, 6008 sayılı Yasa hükümleri de gözetilerek mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağının karar yerinde tartışılması lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekili ve sanık M…

….. C…

….. müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 06.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19430, Karar No: 2017/24881, Tarih: 14.11.2017

**22. Hukuk Dairesi         2015/19430 E.  ,  2017/24881 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVATÜRÜ:ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti

Davacı vekili, davalı ... ile davacının bağlı olduğu Hizmet-İş Sendikası arasında bağıtlanan 06.10.2011 tarihli toplu iş sözleşmesine göre davacının hak kazandığı fazla çalışma ücreti, yemek ücreti ve diğer sosyal yardım haklarından mahrum kaldığını ileri sürerek, bir kısmı toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının sözleşme şartlarına göre hak kazandığı ücret ve diğer haklarının ödendiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının sosyal yardım alacağı bulunup bulunmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesine göre hak kazandığı sosyal yardım alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir. Mahkemece, bilirkişi ek raporu usulüne uygun ve denetime elverişli bulunarak, davacının aile ve çocuk yardımı sosyal yardım paketi adı altında yemek ve yakacak yardımı ve 50,00 TL sorumluluk zammı alabileceği, bunlardan aile ve çocuk yardımının ödendiği tespit edildiğinden, sonuç itibariyle 175,00 TL sosyal yardım alacağının bulunduğu kabul edilmiştir.

Davacı yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesine göre hak kazandığı sosyal yardım alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir. Mahkemece, bilirkişi ek raporu usulüne uygun ve denetime elverişli bulunarak, davacının aile ve çocuk yardımı sosyal yardım paketi adı altında yemek ve yakacak yardımı ve 50,00 TL sorumluluk zammı alabileceği, bunlardan aile ve çocuk yardımının ödendiği tespit edildiğinden, sonuç itibariyle 175,00 TL sosyal yardım alacağının bulunduğu kabul edilmiştir.

Hükme esas alınan (ek) bilirkişi raporunda davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan 01.10.2011-25.10.2011 dönemine ilişkin sosyal yardım alacağı 175 TL olarak hesaplanmış olup, raporda, ilgili toplu iş sözleşmesinin sosyal yardım paketine ilişkin 34. maddesinin dikkate alındığı belirtilmiş ise de, yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 34/c maddesinde böyle bir düzenlemenin yer almadığı görülmektedir. Mahkemece Hizmet İş Sendikasından celbedilen ve 01.10.2011-30.09.2013 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinin 33. maddesine göre sorumluluk zammı, sadece operatörler, şoförler ve ustaları kapsamakta olup; bilirkişinin rapora esas aldığı toplu iş sözleşmesinin yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi olmadığı anlaşıldığından yapılan değerlendirmeler de hatalı olmuştur. Bu itibarla, davacının sosyal yardım alacağı talebi ile ilgili olarak öncelikle taraflarca imzalanmış ve anılan dönemde yürürlükte bulunan doğru toplu iş sözleşmesi incelenerek, davacının bu toplu iş sözleşmesine göre herhangi bir hak ve alacağı bulunup bulunmadığı konusunda gerekli değerlendirme yapılmalıdır. Mahkemece bu yön gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasında fazla çalışma alacağına uygulanacak faizin başlangıç tarihi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.Davacı, fazla çalışma alacağının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda fazla çalışma alacağı hüküm altına alınarak, bu alacağa 02.10.2011 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Ne var ki, hükmedilen fazla çalışma alacağının sadece 01.10.2011-25.10.2011 dönemine ilişkin kısmı toplu iş sözleşmesinden kaynaklanmakta olup; yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin 50. maddesinde, fazla çalışma ücretinin aylık ücret ile birlikte her ayın on beşinde ödeneceği düzenlenmiştir. Mahkemece, henüz doğmamış alacaklar yönünden 02.10.2011 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi isabetli olmamıştır. Bu itibarla, ilgili toplu iş sözleşmesine göre hesaplanan 24 günlük fazla çalışma ücreti alacağının 01.10.2011-15.10.2011 dönemine ilişkin kısmı için 15.10.2011 tarihinden, 15.10.2011-25.10.2011 dönemine ilişkin kısmı yönünden ise, 15.11.2011 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, davacının 01.06.2007-30.09.2011 dönemine ilişkin fazla çalışma alacağı yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesine göre değil, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre belirlenmiştir. Bu sebeple, fazla çalışma alacağının 24 günlük kısmı yönünden yukarıda belirtildiği şekilde faize hükmedilmesi gerekir ise de, kalan kısım yönünden dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekir. Mahkemece yanılgılı değerlendirme ile fazla çalışma alacağının tamamı yönünden faiz başlangıç tarihinin 02.10.2011 tarihi olarak belirlenmesi hatalı olup, kararın bu sebeple de bozulması gerekmiştir.

Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.11.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/13556, Karar No: 2006/13647, Tarih: 23.11.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/13556 E.  ,  2006/13647 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro tespitinde dava konusu taşınmaza uygulanan 02.05.1977 tarih 1 sıra nolu ve 06.06.1978 tarih 2 nolu 06.03.1986 tarih 3 sıra ve 10.08.1995 tarih 1 sıra numaralı tapu kayıtları ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri, krokileri ve mahkeme kararı ile tescil edilmiş iseler bunlara ilişkin dava dosyaları merciinden getirtilerek evrak arasına konulduktan sonra Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE, 23.11.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14291, Karar No: 2013/18086, Tarih: 07.10.2013

**21. Hukuk Dairesi         2013/14291 E.  ,  2013/18086 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Kuruma borçlu olmadığının tespitine, kesilen yetim aylıklarının yeniden bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine, 07/10/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4406, Karar No: 2019/5052, Tarih: 17.07.2019

**16. Ceza Dairesi         2019/4406 E.  ,  2019/5052 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 11.07.2018 tarih ve 2018/108 - 2018/705 sayılı kararı

Suç : Anayasayı ihlal

Hüküm : TCK'nın 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5, TCK'nın 53,58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle; temyiz edenin sıfatı bakımından 477 sayılı Kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaki 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Başbakanlık kurumuna yapılacak tüm atıfların Cumhurbaşkanlığı kurumuna yapılacağı göz önünde bulundurularak, yapılan inceleme sonunda:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerinde savunmaya yeterli süre ve kolaylık sağlanarak bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması ve temyiz denetiminde de yazılı savunmanın sınırsız şekilde kullanılabilme olanağının bulunması karşısında, savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları Dairenin 22.03.2019 tarih 2018/7103 esas, 2019/1953 sayılı kararında açıklandığı üzere:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs etmeyi cezalandırmaktadır.

Bu suçla korunan hukuki değer, millet iradesine dayanan demokratik rejimdir (Prof. Dr. İ. Özgenç, Suç Örgütleri, 8. Bası, s. 224). madde gerekçesinde de, siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan ilkeleri belirleyen kurallar bütünü olarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzen ve bu düzene egemen olan ilkeler olarak belirtilmiştir.

Maddede maddi unsur olarak "teşebbüs edenler" ibaresi kullanılmış olduğundan, Anayasanın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen üzerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edilmesi, cazalandırma için yeterlidir. Suç hem idare edenler hem de idare edilenler tarafından işlenebileceğinden teşebbüste aranılacak elverişlilik, suçun işleniş biçimi ve özellikle suçun bir tehlike suçu olduğu dikkate alınarak, kullanılan cebir veya tehdidin netice elde etmeye elverişli olup olmadığının hâkim tarafından takdir edilmesi gerekir.

Görüldüğü üzere, cebir ve şiddet bu suçun unsurunu oluşturmaktadır. Bu nedenle Anayasal düzenin değiştirilmesine yönelik teşebbüsün ancak cebir ve şiddet kullanılarak, yani bireylerin iradeleri zorlanmak suretiyle ifsat edilerek gerçekleştirilmesi gerekir. Kanunun aradığı cebrilikten maksadın fiziki/maddi cebir olduğu açıktır.

Tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Bu suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu hususun Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen suçun unsuru olmadığı kabul edilmektedir (Kangal s. 40; Hafızoğulları, TCK madde 302, s. 509; Yard. Doç. Namık Kemal Topçu, Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar, s. 75).

Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde yer alan amaçları gerçekleştirmeye yönelik araç suç, bu amaçları gerçekleştirmeye elverişli olmak kaydıyla icrai ya da ihmali hareketle işlenebilir (Eren-Toroslu, Özel Hükümler, s. 73; Soyaslan, Özel Hükümler, s. 582; Akdoğan s. 25; Akbulut s. 135; Vural-Mollamahmutoğlulları, Türk Ceza Kanunu Yorumu, s. 1775; Hafızoğulları, TCK madde 302, s. 561; Yard. Doç. Namık Kemal Topçu, Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar, s. 91). Ancak, ihmali fiillerle bu suçun işlenebilmesi, sanığın gerçekleştirilmekte olan icraî fiiller yönünden görevi gereği önleme yükümlülüğünün mevcudiyedine, başka bir deyişle garantör sıfatının bulunmasına bağlıdır.

Cebir ve şiddet kullanılarak elverişli bir ya da eş zamanlı bir çok hareketle Anayasanın öngördüğü düzeni, doğrudan doğruya, tanımlanan biçimde değiştirmeye yönelik bir fiilin icrasına başlandığı anda suç işlenmiş, suç yolu tüketilmiş olmaktadır (Manzini, Trattato, IV, s. 489; Fiandaca-Musco, Diritoo penale, Ps., s. 11; Antolisei, Manuale, Ps., II, s. 1011; Erem, Ceza Hukuku, HH., s. 78; Yaşar-Gökcan-Artunç, Ceza Kanunu, VI, s. 8468, Z. Hafızoğulları-M. Özen, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, s. 373).

Belirli bir plan içerisinde uygulamaya konulan sistemli ve örgütlü bir bağlantı içinde organik bütünlük arz eden eylemler tehlike suçunun oluşması için yeterlidir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 23/11/1999 tarih, 9-274/284 karar).

Suç, bir teşebbüs suçu ise de gerek yargısal kararlarda gerekse doktrinde duraksamasız biçimde kabul edildiği üzere fiilin, hazırlık hareketlerinden çıkıp icra aşamasına ulaşması gerekir. Korunan değerlere matuf tehlike oluşturmaya elverişli eylemlerin bu fiil kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle suçun bir somut tehlike suçu olduğunun kabulü gerekir.

Suç, bir teşebbüs suçu ise de gerek yargısal kararlarda gerekse doktrinde duraksamasız biçimde kabul edildiği üzere fiilin, hazırlık hareketlerinden çıkıp icra aşamasına ulaşması gerekir. Korunan değerlere matuf tehlike oluşturmaya elverişli eylemlerin bu fiil kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle suçun bir somut tehlike suçu olduğunun kabulü gerekir.

Fiilin elverişli olup olmadığı her olayın özelliğine göre; fiilin niteliği, işleniş biçimi, işlenme zamanı, toplumda meydana getirdiği etki, ortaya çıkan zarar ve tehlikenin ağırlığı, örgütün amacı, faaliyet alanı, ülke genelindeki organik bütünlüğü gibi ölçütler değerlendirilerek takdir edilecektir.

Suça teşebbüsün kabulü için aranan elverişli vasıtalarla cebrî eylemlere başlanıp başlanmadığı araştırılırken ve vasıtanın elverişliliği takdir edilirken tek tek yapılan eylemlerle amaçlanan hedefler arasında doğrudan doğruya bağ kurmak yoluna gidilirse TCK'nın 146. maddesinin de hiçbir olaya uygulanamayacağı ortaya çıkar. Bu sebeple gerçekleştirilen eylemlerin ve bu eylemlerde kullanılan vasıtaların tehlikeyi doğuracak eylemin yapılmasına elverişli olup olmadığının takdiri yeterli kabul edilmiştir (Askerî Yargıtay Daireler Kurulunun 25.03.1983 tarih ve 70-73 sayılı kararı).

Elverişli/vahim eylemin diğer tabirle araç suçun, hazırlık hareketi aşamasından icra hareketi safhasına geçmesi, en azından teşebbüs boyutuna ulaşması, “amaçlanan sonucu doğurabilecek icra hareketi olarak belirginleşmesi gerekir.” (Yargıtay CGK'nın 09.02.2010 tarih ve 2009/9-103, 2010/22 sayılı kararı).

Yargıtay tarafından da uygulanagelen (Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.10.2010 tarih ve 1-153/206 sayılı kararı vb.) objektif teori-Frank formülüne göre;

Suçun kanuni tarifinde unsur veya nitelikli hal olarak belirtilmiş hareketlerin gerçekleştirilmesi halinde icra hareketlerinin başladığını kabul etmek gerekir. Gerçekleştirilen bir hareketin icra hareketi teşkil edip etmediğinin belirlenmesinde, hareketin harici olarak değerlendirilmesiyle yetinilmemeli, özellikle bu hareketin suçun konusuyla yakın bağlantı içerisinde olup olmadığı ve suçun konusu bakımından tehlikeye sebebiyet verip vermediği de araştırılmalıdır. Bir hareket kısmi olarak tipik olmasa da mahiyeti itibariyle yapılan değerlendirmeye göre tipik harekete zorunlu olarak bağlı ise icra hareketi sayılmalıdır (Prof. Fatih Selami Mahmutoğlu - Av. Serra Karadeniz-LLM, Türk Ceza Kanunu Genel Hükümleri Şerhi, s. 792, 793, 794; İçel, Ceza Hukuku Genel Hükümler, s. 503 vd.; Artuk/Gökçen/Yenidünya, Genel Hükümler, (7), s. 569-570; Centel/Zafer Çakmut, (4), s. 455; Öztürk/Erdem, kn. 359; Hakeri, Ceza Hukuku, (15), s. 423 vd.; Özbek, Teşebbüs ve Kusurluluğa, s. 20; Prof. Dr. Mahmut Koca ve Prof. Dr. İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümleri, s. 408).

Hukuk normları, ya yasaklayıcı norm ya da emredici norm olarak ortaya çıkarlar. Yasaklayıcı norm, belli bir hareketin yapılmasını yasaklar. Zira yasaklanan hareketin yapılması halinde bir hak ihlali söz konusu olacaktır. Ceza kanunlarındaki suçların çoğu yasaklayıcı normun ihlal edilmesiyle işlenen suçlardır. Yasaklayıcı normun ihlali ancak icraî bir hareketle gerçekleştirilebilir. Emredici norm ise, belli bir hareketin yapılmasını emreder. Bu hareket yapılmadığında bir hak ihlal edilmiş olacaktır. Bu nedenle ihmali suçlar cezayı gerektiren emredici normlara karşı gelmek suretiyle işlenebilir. Bu doğrultuda Ceza Kanunumuzun özel kısmında suçlar çeşitli şekillerde tasnif edilirken, ayrımlardan birisi de gerçekleştirilen hareketin şekline göredir. Bunlar icrai suç ve ihmali suç olarak ayrıma tabi tutulmuştur.

İhmal, Türkçe sözlükte; “gereken ilgiyi göstermeme, boşlama, savsaklama, savsama, önem vermeme” olarak, Osmanlıca-Türkçe büyük lügatta da “ehemmiyet vermemek, yapılması lazım işi sonraya bırakma, dikkatsizlik, başlayıp bırakmak, terk etmek” şeklinde açıklanmaktadır.

"İhmali ifade etmek üzere; olumsuz, menfi, negatif hareket; icrai ifade etmek üzere de olumlu, müspet, pozitif hareket terimlerine rastlanmaktadır" (Hakan Hakeri, Kasten Öldürme Suçları, 2006 baskı, s. 69).

Hukuksal yararlara saygı gösterilmesi gereği iki şekilde ihlal edilebilir. İlki, bir hukuki yarara tecavüz teşkil edilen bir hareketin yapılması, ikinci olarak da hukuki yararı koruyan hareketin yapılmaması suretiyle (Gössel, 323). Bununla beraber garantörsel ihmali suçları da bu ayrıma dahil ederek üçüncü bir ayrım yapılabilir. Nitekim icra ve ihmal ile işlenebilen suçların yanısıra hem icrai hem de ihmali hareketlerle işlenebilen suçlar da söz konusu olabilir (Hakeri, age, s. 70).

İhmali suçlar iki gruba ayrılmaktadır. Birinci gurup, gerçek ihmali suçlar olup “ihmali hareketin bizzat suç tipinde gösterildiği suçlardır.” Bu suçlarda tipiklik, kanunda tarif edilen belli bir emredici normun kasten yerine getirilmemesiyle gerçekleşir. İhmali davranışın sonucunda ayrıca bir neticenin meydana gelmesi bu suçların oluşması için zorunlu değildir.

Gerçek olmayan ihmali suçlar ise “tipe uygun bir neticenin engellenmemesi suretiyle gerçekleştirilen suçlardır.” Fakat bunun için failin özel bir hukuki yükümlülük (garantörlük) altında bulunması gerekir. Ancak garantör olan bir kimse gerçek olmayan ihmali suçun faili olabileceğinden, bu suçlar gerçek özgü suçlardır. Ceza kanununda düzenlenen her suç, hem icrai hem de ihmali hareketle işlenebilir. Kural olarak icrai hareketle işlenebilen bir suçun ihmali hareketle de işlenebilmesine gerçek olmayan ihmali suç denmektedir. Keza bir suçun kanuni tanımında belli bir davranışta bulunma veya belli bir neticeye sebebiyet verme cezalandırılmaktadır. Gerçek olmayan ihmali suçlar, neticeli suçlardır. Bu suçlarda, mutlaka neticeyi önleme yönünden hukuki yükümlülük bulunması gereklidir.