muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/6352, Karar No: 2012/8417, Tarih: 31.10.2012

Somut olayda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısında; İİK'nun 44. maddesinde “ticareti terk eden tacir” ifadesi kullanılmış olup bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün bulunmadığı, bu sebeple limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin de, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İİK'nun 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı; diğer yandan, İİK'nun 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, Yüksek Özel Dairenin kararında tüzel kişi tacirler hakkında 44. maddesinin 2. fıkrasının uygulama kabiliyetinin olmadığı belirtilmiş ise de, aynı maddenin 1. fıkrasının gözönüne alınmadığına değinilmiş ve bozma kararı verilmesi gerekirken onama kararı verilmesinin isabetsizliği ileri sürülerek hükmün bozulması talep edilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının aynı konudaki itirazına ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14/02/2012 tarih ve 2012/16.HD - 505, 509 ve 513 Esas sayılı dosyalarında özetle; ticareti terk eden borçlunun 6762 sayılı Türk Ticaret Yasası anlamında tacir olmasının gerektiği, 6762 sayılı Kanunun 18. maddesinde ticaret şirketlerinin de tacir olduğunun belirtilmesi nedeniyle ticaret şirketlerinin ve bu anlamda limited şirketin anılan Kanunun 18. maddesi uyarınca tacir olduğunda kuşku bulunmadığı, İİY'nın 44. maddesinde 'ticareti terk eden tacir' ifadesi kullanılmış olup, bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün konulmadığı, o halde tacir sayılan limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İcra İflas Yasasının 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi aynı Yasanın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı, diğer yandan İİY'nın 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, ticari şirketi temsil ve idareden sorumlu müdür ve yetkililerinin bu suçu işleyemeyeceklerinin kabulü halinde, ticareti terk suçunu işleyen gerçek kişi tacirlerin İİY'nın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmaları gerekecek, ancak aynı fiili işleyen ve İİY'nın 345. maddesi uyarınca bu fiilden sorumlu tutulması gereken ticaret şirketi müdür ve yetkililerinin ise cezai sorumluluktan muaf tutulmaları anlamına gelecektir ki bunun yasal bir dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle oyçokluğuyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce, Yargıtay C. Başsavcılığının itirazı yerinde görüldüğünden kabulü ile Dairemizin 22.11.2011 tarih ve 2011/7086 Esas, 2011/7799 sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek yapılan inceleme sonunda;

Sanığa isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi ve bu durumu on beş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmekte olup, somut olayda, fiili durumun belirlenmesi amacıyla sanığın yetkilisi oldukları ticaret şirketinin ticareti terk edip etmediği yönünde zabıta araştırması yaptırılmadan ve kayıtlı olduğu vergi dairesi müdürlüğünden mükellefiyetinin devam edip etmediği, ediyorsa hangi adreste faaliyette bulunduğu sorulmadan ve ticareti terk ettiğinin anlaşılması halinde hangi tarihte terk ettiği, buna göre de şikayetin süresinde olup olmadığı tespit edilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 31.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/442, Karar No: 2011/1221, Tarih: 10.02.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/442 E.  ,  2011/1221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ  : MİLAS 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ  : 28/06/2010

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;

Davacı (birleşen dosya davalısı), kayden maliki olduğu 1023 parsel sayılı taşınmazına komşu 728 sayılı parsel  paydaşlarından davalının kullanmak, zeytin ağaçlarını sahiplenmek ve bu ağaçlardan kazanç  sağlamak suretiyle müdahale ettiğini ileri sürüp, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğinde bulunmuş, birleşen  davanın  reddini savunmuştur.

Davalı (birleşen dosya davacısı), taraf taşınmazları arasındaki mevcut 60 yıllık sınıra göre zeytin ağaçları yetiştirdiğini, ancak yeni yapılan ölçüm sonucu kullandığı kısmın davacı taşınmazına tecavüzlü olduğunu öğrenince bu kısımdan çekildiğini ve böylece  53 adet ağacının karşı tarafta kaldığını belirtip, asıl davanın reddini savunmuş, birleşen davasında ise, karşı taraf taşınmazında kalan 53 adet zeytin ağacının kendisine ait olduğunun tespiti ile adına misafir ağaç olacak  beyanlar hanesine şerh  ve tescilini, olmazsa bedelinin tahsilini istemiştir.

Mahkemece, asıl ve birleşen davanın kısmen  kabullerine karar  verilmiştir.

Karar, davalı (birleşen dosya davacısı) vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Asıl dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve ecrimisil; birleşen dava ise, muhdesatın aidiyetinin tespiti  ve tapuya şerhi, olmazsa tazminat isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, asıl ve birleşen davanın kısmen kabullerine karar  verilmiştir.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.'nun 376.maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388.maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389.maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne varki, uygulamada söz konusu Yasanın 381.maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutunağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

Ne varki, uygulamada söz konusu Yasanın 381.maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutunağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HUMK.'nun 389.maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın 141.maddesi ile HUMK.'nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca, anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek, kısa kararda, "1- Davanın kısmen kabulüne, bu sebeple 339.00.-TL ecrimisilin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Birleşen dosyada açılan davanın kısmen kabulüne, bu sebeple 730.00.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine...." gerekçeli kararda ise "1-Davanın kısmen kabulüne, bu sebeple 339.00.-TL ecrimisilin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2- Birleşen dosyada açılan davanın kısmen kabulüne, bu sebeple 730.00.-TL'nin  18.2.2005 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." şeklinde kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar  yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün 10.4.1992 gün 1992/7 Esas, 1992/4 Sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek  üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 10.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20115, Karar No: 2014/21930, Tarih: 02.12.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/20115 E.  ,  2014/21930 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına davacı vekilinin sunduğu temyiz dilekçesinde yerel mahkemenin Yargıtay bozma ilamı sonrasında yaptığı yargılama sonucu verdiği kararın yeniden hangi nedenlerle bozulması gerektiğine dair temyiz nedenleri bildirilmemiş olması, Dairemizce gerekçeli temyiz dilekçesi sunularak temyiz edilen dosyalarda da temyiz dilekçesinde belirtilen temyiz nedenleriyle bağlı kalınarak temyiz incelemesi yapılıyor olması ve yine mahkeme kararında Dairemizce kamu düzenini ilgilendiren ve re'sen bozma nedeni yapılmasını gerektirecek bir hata bulunmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin bozma isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, davacıdan temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 02.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19108, Karar No: 2015/18228, Tarih: 10.12.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/19108 E.  ,  2015/18228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Dava dilekçesinde, başarısız olduğu dersler için ödemiş olduğu 2.202,00 TL'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı, davalı üniversitenin işletme bölümünden mezun olduğunu, eğitim süresi boyunca yıllık eğitim ücretini ödemesine karşın davalı tarafından bu ücretlerin haricinde yaz okulu ücreti adı altında miktarını tam olarak tespit edemediği ödemelerin tahsil edildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere kendisinden yaz okulu ücreti olarak tahsil edilen 2.202,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, mahkemece, davada görevli mahkemenin idari yargı olduğu belirtilerek, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı üniversitenin işletme bölümünden mezun olup, kendisinden haksız olarak alındığını ileri sürdüğü ve miktarını tam olarak tespit edemediği yaz okulu ücretinin istirdatı istemiyle eldeki davayı açmıştır. Uyuşmazlık, davacı ile davalı vakıf üniversitesi arasındaki eğitim hizmetine ilişkin sözleşmeden kaynaklanmakta olup, davada kamu hukukundan kaynaklanan ve idari yargıda görülmesi gereken idari bir işlem veya hizmet söz konusu değildir. Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlıkta özel hukuk hükümlerinin uygulanması gerekli olup, davada görevli mahkeme de adli yargı mahkemeleridir. O halde mahkemece işin esası incelenerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmiş olması doğru görülmemiştir

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA,10.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10488, Karar No: 2013/9767, Tarih: 08.10.2013

**5. Ceza Dairesi         2012/10488 E.  ,  2013/9767 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet

HÜKÜM : Beraet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık hakkında zimmet suçundan iddianame ile kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17. maddesine göre Hazine ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının bu suçun zarar göreni olduğu, bu sıfatlarının gereği olarak CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip oldukları davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmeleri için Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının duruşmadan haberdar edilmeleri gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre de kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanların müdahil olmasalar dahi kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği ve ancak dosyada Hazinenin ve İçişleri Bakanlığının duruşmadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığının anlaşılması karşısında; evvela davanın Hazine ve İçişleri Bakanlığına haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulması, aksi halde anılan tebligat noksanlığının giderilmesi, hükmün temyiz edilmesi halinde ise bu konuda ek tebliğname düzenlendikten sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 08/10/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3886, Karar No: 2014/7715, Tarih: 01.12.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/3886 E.  ,  2014/7715 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 19/07/2013

NUMARASI : 2012/843-2013/445

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 10.02.2014 gün ve 2013/7861 Esas, 2014/881 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin üyesi olduğu davalı kooperatif tarafından 1949 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşa edilecek 8 no'lu bağımsız bölümün 05.07.2000 tarih 17 sayılı yönetim kurulu kararı ile müvekkiline tahsis edildiğini, davalı kooperatif ile dava dışı Kadıköy Belediyesi arasında belediyeye ait araziler üzerinde 140 adet sosyal konut inşa edilmesi hususunda anlaşma yapıldığını, ancak davalıya tahsis edilen araziler üzerinde bulunan gecekondu sahiplerinin mağdur olmaması için gecekondu sahiplerinin de kooperatife ortak olmaları hususunda dava dışı belediye ile davalı kooperatif arasında mutabakat sağlandığını, müvekkilinin de annesi ile birlikte kendilerine verilecek iki daire karşılığında mülkiyet haklarını takas ettiklerini, anlaşma uyarınca müvekkili ve diğer gecekondu sahiplerinden hiçbir alacak, hak ve aidat talep edilmeyeceğini, konutun anahtar teslimi olarak teslim edileceğini, bu konuda taraflar arasında "ibranamedir" başlıklı belge düzenlendiğini, davalı kooperatifin, inşaat işini devrettiği dava dışı yüklenici E. İnş. Taah. Ltd. Şti.'nin de 28.07.2000 tarihli noter belgesi ile aynı edimi taahhüt ettiğini, müvekkilinin kendisine düşen tüm edimi yerine getirip, taşınmazını sorunsuz olarak teslim ettiğini, genel kurullara davet edildiğini, hazirun cetvellerinde adının bulunduğunu, davalı kooperatifin 29.01.2007 tarihinde müvekkiline konutunu fiilen teslim ettiğini ve müvekkilinin 05.02.2007 tarihinden itibaren konutunda oturduğunu, davalı kooperatifin ferdi mülkiyete geçip diğer ortaklara tapusunu vermesine rağmen, müvekkiline tapunun verilmediğini ileri sürerek, bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkili kooperatifin üyesi olmasına rağmen, hiç ödeme yapmadığını, hak sahipliği iddiasının temelinin Kadıköy Belediyesi’nin gecekondu önleme çalışması nedeni ile sağlayacağı tahsis olduğunu, davacı babasından kendisine intikal edeceği varsayılan bu hak nedeni ile dava dışı annesi A. K.ın da hak sahipliği iddiasında bulunduğunu, bir üyeliğe ve bir daireye tekabül eden hak sahipliğinin davacıya mı yoksa dava dışı annesine mi ait olduğunun belli olmadığını, dava dışı A.K. tarafından yüklenici şirkete karşı açılan davanın halen devam ettiğini, müvekkilinin de bu dava sonucuna göre dava dışı yüklenici firma ile borç-alacak ilişkisini bitireceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacı tarafın kooperatif arsası üzerindeki gecekondunun yıkılması karşılığında kooperatifçe ortaklık verilerek daire tahsisi yapıldığı ve fakat tapuda tescil işleminin yapılmadığı iddiasına ilişkin yazılı bir anlaşma olmadığı, kooperatif genel kurullarında gecekondu sahiplerine daire tahsis edileceğine dair bir karar alınmadığı, davacıya aidat ödemeden konut tahsis edileceğine dair karar da bulunmadığı, bu durumda sabit fiyatlı ortaklığın söz konusu olmadığı, davacının ödeme iddiasında da bulunmadığı, davalı kooperatif kayıtlarına göre de kooperatife borcu olan tahsis sahibi davacının tescil talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen ilk kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 19.04.2012 tarih ve 170 Esas, 2975 Karar sayılı ilamıyla; dosyaya ibraz edilen tarihsiz "ibranamedir" başlıklı belgede "üyelerimizden O. K.'a ait A konut tipi 123 m² büyüklüğündeki 4. kat 8 no'lu dairenin peşinatı ve aidatının tamamı tahsil edilmiştir. Üyenin dairenin anahtar teslimine kadar kooperatife herhangi bir borcu kalmamıştır." ifadesinin yazılı olduğu, bu durumda mahkemece, taraflar bu konuda isticvap edilip ibranamedeki kooperatif kaşesi üzerindeki imzanın kime ait olduğu, bu beyanın ne anlama geldiği, bu ibraname uyarınca davalı kooperatifin hesabına para yatırılıp yatırılmadığı, yoksa davacının oturduğu gecekondudaki mevcut olduğu söylenen bir haktan dolayı mı böyle bir belgenin verilip verilmediği sorulup, araştırılarak yapılacak isticvap sonucuna göre, davalı kooperatifin kayıt, belge, defterleri, banka kayıtları, genel kurul kararları incelenip, "ibraname" başlıklı belgenin herhangi bir genel kurulda onaylanıp onaylanmadığının, ibranamede imzası bulunan kişinin tek başına kooperatifi temsil ve ilzama yetkili olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği belirtilerek, davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, ibranamedeki kooperatif kaşesi üzerindeki imzanın davalı kooperatif yetkililerine ait olup olmadığı hususunun açıklanması için isticvap davetiyesinin tebliğ edildiği, davalı kooperatif vekili imzanın kime ait olduğunu bilmediklerini ancak kooperatifin çift imza ile temsil edildiğini beyan ederken, davacının, imzanın kooperatif yetkilisi Ali Aşkar Maraşlı'ya ait olduğunu bildirdiği, kesin süreye rağmen, davacının ibraname aslını, davalının da kooperatif yetkilisine ait imza sirkülerinin aslını dosyaya sunmadığı, 11.03.2000 tarihli 12 no'lu yönetim kurulu kararı gereği kooperatifin temsil ve ilzamının yönetim kurulu üyelerinden iki kişinin müşterek çift imzaları ile mümkün olduğu, 11.03.2000 tarihinden sonra yapılan genel kurul toplantılarında davacıya verilmiş "ibraname" başlıklı belgenin onayladığına dair bir kaydın mevcut olmadığı, ayrıca kooperatifte sabit fiyatlı ortaklık tesisine dair yönetim veya genel kurulca alınmış bir karar ve kaydın da olmadığı, sadece 26.06.2011 tarihli genel kurulda işgalcilere terketmeleri için ödenmek üzere her ortaktan ayrıca 400,00 TL alınmasına karar verildiğinin belirlendiği, 28.07.2000 tarihli taahhüdün davacı ve dava dışı şirket arasında geçerli olduğu, davacının normal statüde üye olduğu ve borcu bulunduğu, tescile hak kazanmadığı gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyiz istemi üzerine, Dairemizin 10.02.2014 tarih ve 2013/7861 Esas, 2014/881 Karar sayılı ilamıyla onanmıştır.

Davacı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, kooperatif ortaklığına bağlı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Dairemizin 19.04.2012 tarihli bozma ilamına uyulmuş ise de, kooperatifin banka kayıtları, defter ve belgeleri incelenmemiş, davacının oturduğu gecekondudaki mevcut bir haktan dolayı mı ibranamenin verildiği, diğer anlatımla böyle bir haktan dolayı mı daire tahsisi ve teslim yapıldığı açıklığa kavuşturulmamış olup, uyulan bozma ilamının gerekleri yerine getirilmeden eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesis edilmiştir.

Öncelikle, hukuki uyuşmazlığın çözümü için mahkemece, tarafların ileri sürdüğü ve savunduğu hususlar çerçevesinde maddi olayın denetime de elverişli olacak şekilde aydınlatılması ve bundan sonra hukukun somut olaya uygulanması gerekmektedir."Hâkimin davayı aydınlatma ödevi" başlıklı HMK nın 31/1. maddesinde bu durum, "Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir." şeklinde ifade edilmiştir.

Somut olayda, davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğu uyuşmazlık dışıdır. Davacı tarafça sunulan Kadıköy 14. Noterliği'de düzenlenen 28.07.2000 tarih ve 26129 yevmiye nolu taahhütnamede, davacıya tahsis edilen 8 nolu bağımsız bölüm ile ilgili bedelin kooperatife peşin olarak (dava dışı) E. İnş. Taah. Ltd. Şti. tarafından ödendiği, uyuşmazlık halinde de bu şirket tarafından kooperatife ödeneceğinin davacıya taahhüt edildiği, kooperatif inşaatının yapım işçiliğinin bu şirketçe üstlenildiği, dairenin teknik şartlara göre yapılmış halinin rayiç değerinden bu şirketin davacıya sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Bu çerçevede, mahkemece, adı geçen şirket ile davalı kooperatif arasındaki arsa payı karşılığı sözleşmesi temin edilip, koooperatif defter ve belgeleri incelenerek, 8 nolu dairenin, dava dışı E. İnş. Taah. Ltd. Şti.'ye yüklenici sıfatıyla verilecek dairelerden olup olmadığı, diğer anlatımla, kooperatif kayıtlarında yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan edimin ifası karşılığında davacının ortak yapılıp yapılmadığı veya bu daire karşılığında bu şirketçe kooperatife yapılmış ödemenin bulunup bulunmadığı ve böylece dava dışı E. İnş. Taah. Ltd. Şti. ile davalı kooperatif arasında davacıya hak sağlayacak bir ilişkinin var olup, olmadığı hususlarında inceleme ve araştırma yapılarak, davanın aydınlatılması ödevi yerine getirilmelidir.

Öte yandan, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca ortaklar, hak ve yükümlülüklerde eşit konumdadır. Yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu, genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça ya da zımnen benimsemesi icap etmektedir. Bu nedenle, sabit ve peşin bedel ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve altyapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder. Genel kurulca açık yetki verilmedikçe ya da benimsenmedikçe, 1163 sayılı Kanun'un 23. maddesine aykırı şekilde yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa kabul kararı vermesine veya akçalı konularda bir ortağı farklı statüde konumlandırmasına geçerli hukuki sonuç bağlanamaz.