muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2140, Karar No: 2020/3701, Tarih: 30.06.2020

Mahkemece, İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetki yönünden davanın reddine dair verilen karar, davacı tarafın temyizi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2014/41578 E. 2014/38107 K. sayılı ilamıyla haksız fiilin işlendiği yer ve sözleşme ile yetkili kılınan yer mahkemesi olması sebebiyle mahkemenin yetkili olduğu belirtilerek mahkemece işin esası incelenip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak eczacı bilirkişiden aldırılan rapor doğrultusunda davalının eyleminin sahtecilik kastı içermediğinin ceza mahkemesince belirlendiği, bu nedenle kurumca düzenlenen cezai işlemin iptalinin gerektiği, ancak davalının reçeteyi protokol hükümlerine göre hastanın kendisine veya yakınlarına teslim ettiğini ispatlayamaması sebebiyle kusursuz sorumluluk ilkesi gereği reçete bedellerinden sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 117.854,77 TL’nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, diğer taleplerin reddine karar verilmiş, hüküm; her iki tarafça temyiz edilmiştir.

Kurum müfettişi tarafından düzenlenen 04.08.2011 tarihli 104648/SOR/O3 sayılı başmüfettiş raporunda 24 sigortalı ya da hak sahibine ait 126 adet reçete arkasındaki imzanın reçete sahibine ya da yakınına ait olmaması nedeniyle 48.023, 96 TL kurum zararı oluştuğu, 37 sigortalı ya da hak sahibi adına düzenlenen 128 reçetenin muayene ve bilgi dışında düzenlenmesiyle içerik olarak gerçeğe aykırı olduğu ve buna bağlı kurum zararının 57.864,99 TL olduğu , reçetede yazılı ilaçların sigortalı ya da hak sahibine teslim edilmemesi nedeniyle oluşan kurum zararının 11.934,06 TL olduğu, ilgili protokol hükümleri uyarınca para cezalarının da tahsili gerektiği belirtilmiştir.

İstanbul Anadolu 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/125 E. 2015/178 K. sayılı kararı ile davalı hakkında sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarını işlediği sabit olmadığından beraat kararı verilmiştir. Ancak kararın kesinleşme şerhi yoktur.

Mahkemece, eczacı bilirkişiden aldırılan 29.09.2016 havale tarihli bilirkişi raporunda 2012 yılı ilaç temin protokolü hükümlerine göre değerlendirme yapılarak 67.799,05 TL reçete bedeli ile 54.968,90 LT cezai şart bedelinin yerinde olduğu belirtilmiş, daha sonra ceza dosyası kapsamındaki bilirkişi raporu dosya arasına alınarak yeni bilirkişiden rapor alınmış, eczacı bilirkişi 29.05.2019 havale tarihli raporunda özetle 2009 yılı protokolü uyarınca kurum zararının 117.854,77 TL olduğunu, reçete bedellerinin her birinin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsili gerektiğini, sahtecilik fiili kanıtlanamadığından davalının cezai şarttan sorumlu tutulamayacağını belirtilmiş ve mahkemece her iki rapor arasındaki çelişkiler giderilmeksizin bu rapor hükme esas alınmıştır.

Her ne kadar mahkemece dava konusu cezai işlemler bakımından beraat kararı esas alınarak hüküm kurulmuş ise de ceza mahkemesince verilen beraat kararı kesinleşmediği gibi kesinleşse dahi hukuk hakimi ceza mahkemesince verilen beraat kararıyla bağlı değildir. Yine dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporları arasında çelişkiler bulunmakla mahkemece bu çelişkiler giderilmeksizin ve taraflar arasında yeni protokoller imzalanıp imzalanmadığı, kurumun cezai işleminin 2009 yılı protokol hükümlerine uygun olup olmadığı, somut uyuşmazlıkta cezai işleme neden olan fiiller bakımından uygulanacak 2009 yılı protokol hükümlerinin daha sonra imzalanan protokoller ile değiştirilip değiştirilmediği değerlendirilmeksizin eksik inceleme ile karar verilmiştir.

O halde mahkemece, aralarında Sayıştay Denetçisinin de bulunduğu uzman bilirkişi heyetinden, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli, davalı idarenin davacı eczacı aleyhine uyguladığı cezai işlemin taraflar arasındaki protokol hükümlerine uygun olup olmadığının tespiti hususunda daha sonra imzalanan protokoller de değerlendirilmek ve taraf itirazları karşılanmak üzere rapor alınmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle tarafların temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz edilen kararın her iki taraf yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 30/06/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/34444, Karar No: 2024/282, Tarih: 10.01.2024

**3. Ceza Dairesi         2022/34444 E.  ,  2024/282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/423 E., 2021/729 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun reddi ve esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Ankara 15. Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.02.2020 tarihli ve 2019/367 Esas, 2020/106 sayılı Kararı ile sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma ve kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık suçlarından, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

2. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesinin, 13.04.2021 tarihli ve 2020/423 Esas, 2021/729 sayılı Kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik Katılan ... ve Hazine Bakanlığı vekilinin, ... vekilinin ve O yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvurularının reddine ve 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine dair karar verilmiştir.

3. Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 29.08.2022 tarihli ve bozma görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemi özetle;

1. Veri İnceleme Raporunda sanığın "3" şeklinde kodlanarak gösterildiğine,

2. 07.08.2009 tarihinde ... Polis Akademisi Başkanlığı Polis Koleji yazılı yarışma sınavına girerek 100 tam puan üzerinden 77.33 puan alarak sınavı 42 nci asil erkek sıralamasında kazanan ve Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Öğretim üyeleri tarafından hazırlanan 22.11.2016 tarihli bilirkişi raporuna göre, sanığın 2 kritere takılarak "kuvvetli şüpheli" olduğunun belirtildiğine,

3. Sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan İlk Derece Mahkemesi tarafından sanığın beraatine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna,

4. Temyiz dilekçesinde belirtilen diğer sebeplere ve sair hususlara ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince atılı suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığının kabulü ile sanık hakkında beraat kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

3. Sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan İlk Derece Mahkemesi tarafından sanığın beraatine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna,

4. Temyiz dilekçesinde belirtilen diğer sebeplere ve sair hususlara ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince atılı suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığının kabulü ile sanık hakkında beraat kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılama sonunda yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğu anlaşılmakla; Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü temyiz sebepleri ve sair hususlar yerinde görülmemekle, sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesinin, 13.04.2021 tarihli ve 2020/423 Esas, 2021/729 sayılı Kararında Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Ankara 15. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6835, Karar No: 2007/10982, Tarih: 06.12.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/6835 E.  ,  2007/10982 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İzmir 6.İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikâyet eden vekili satılan gayrimenkul üzerinde müvekkil Vergi Dairesinin haczinin olmasına rağmen sıra cetvelinde Şirinyer Vergi Dairesine pay ayrılmadığını belirterek sıra cetvelinin düzeltilmesini istemiştir.

Şikâyet edilenler vekilleri ise talebin reddini istemiştir.

Mahkemece şikâyet reddedilmiş, kararın temyizi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak, şikâyetin kabulüne ve Şirinyer Vergi Dairesinin ilk hacze garameten iştirak ettirilmesine karar verilmiştir.

Kararı Halkbankası vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, Mercii Hakimliğince uyulan bozma kararı gereğince karar verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemiyeceğine göre, davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan kararın ONANMASINA, 6.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10452, Karar No: 2022/5031, Tarih: 06.04.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/10452 E.  ,  2022/5031 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

No : 2021/953-2021/974

İlk Derece

Mahkemesi : ... Anadolu 22. İş Mahkemesi

No : 2020/111-2021/25

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı vekili, davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının davacı vekili, davalı Kurum, davalı ... ve davalılar ..., ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili, 01/01/1975 ile 06/06/1985 tarihleri arasında 15.01.1980 tarihine kadar davalılar ...-... ortaklığına ait işyerinde sonra devredilen ... Kereste ve Ambalaj San (unvan değişikliği ... Ticaret) çalıştığını belirterek eksik sürelerin tespitini istemiştir.

II-CEVAP:

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarına itibar edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini dilemiştir.

Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1980 yılı Mayıs ayı civarında dava dışı şahıs ... ile adi ortaklık yaparak "... Asfaltı üzeri No:5 Pendik/İst. adresindeki gayrimenkulü sözlü olarak kiraladığını ve burada fason olarak sandık üretim işi yapmaya başladığını, işyeri devrinin de söz konusu olmadığını, unvan değişikliği yapılmadığını, yeni işyeri sicil kaydı ile yeni işyeri kurulduğunu, 1980 senesinin Mayıs aylarında davacının henüz 13-14 yaşlarında olduğunu ve bu dönemde davacının işyerinde fiili çalışmasının olmadığını, kesintisiz fiili çalışmanın gerçek olduğu kabul edilse bile işyeri devrinin söz konusu olmadığını, sadece kiralanan iş yeri mekanının aynı olduğunu, bu nedenle 5 yıllık dava zamanaşımının gerçekleştiğini, sigortalının aynı işyerine girerek çalışmasının hak düşürücü sürenin işlemesine engel olamayacağını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece,Davacının 10/04/1978 tarihli işe giriş bildirgesinden önce 01/07/1975 tarihinden, 14/01/1980 tarihine kadar 82938 sicil no'lu ...-... işyerinde kesintisiz geçen ve eksik bildirilen, 1976/1. dönemde 90 gün, 1976/2. dönemde 90 gün, 1976/3. dönemde 90 gün, 1976/4. dönemde 90 gün, 1977/1. dönemde 90 gün,1977/2. dönemde 90 gün, 1977/3. dönemde 90 gün,1977/4. dönemde 90 gün, 1978/1. dönemde 90 gün,1978/2. dönemde 90 gün, 1978/3. dönemde 90 gün, 1978/4. dönemde 90 gün, 1979/1. dönemde 90 gün, 1979/2. dönemde 90 gün, 1979/3. dönemde 90 gün, 1979/4. dönemde 90 gün, 1980/1. dönemde 15 gün, 1395 gün ile 15/01/1980 tarihinden askere gittiği 06/06/1985 tarihine kadar aynı adresteki 293339 sicil no'lu ..., ... Tic. Ort. ve ... Kereste ve Ambalaj San. İşyerinde kesintisiz geçen ve eksik bildirilen,1980/2. dönemde 90 gün,1980/3. dönemde 90 gün, 1980/4. dönemde 90 gün, 1981/1. dönemde 90 gün, 1981/2. dönemde 90 gün, 1981/3. dönemde 90 gün, 1981/4. dönemde 90 gün,1982/1. dönemde 90 gün,1982/2. dönemde 90 gün, 1982/3. dönemde 90 gün, 1982/4. dönemde 90 gün, 1983/1. dönemde 120 gün, 1983/2. dönemde 120 gün, 1983/3. dönemde 120 gün, 1984/1. dönemde 120 gün, 1984/2. dönemde 120 gün, 1984/3. dönemde 120 gün , 1985/1. dönemde 120 gün,1985/2. dönemde 36 gün, 1866 gün olmak üzere, 3261 gün SPEK taban ücretiyle işçi olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, “... Anadolu 22. İş Mahkemesİ'nin 06/01/2021 tarihli, 2020/111 Esas - 2021/25 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili; reddedilen kısım yönünden kararın usul ve yasya aykırı olduğunu belirterek,

Davalı ... vekili; yerel mahkeme kararının Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılmasından sonra mahkemece tanıklar ... ve ...'in davacının çalışma dönemine ilişkin değil sadece çıraklık konusunda beyanda bulunduklarını, bu 2 tanığında hizmet çalışmalarının 1981 dönemine ait olduğundan tanıkların doğruyu söylemediklerini, davacının yaşı ve fiziki gücü itibariyle çırak olarak çalıştığını, üretime katılmasının olanaksız olduğunu, çalışmalarının Kuruma bildirildiğini belirterek,

Davalı ... ve ... vekili; murislerinin işveren olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuşlardır.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davalı ... ve ... vekili; murislerinin işveren olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuşlardır.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

1-Davanın Yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanun’un 79 ve 108’inci maddeleri olup, tespiti istenen dönemde 05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu yürürlükte olduğundan uyuşmazlığın bu Kanun hükümleri ile 506 sayılı Kanunun 2 ve 3’üncü maddelerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Sigortalılık niteliği, 506 sayılı Kanun’un 2’nci maddesine göre hizmet akdinin kurulması ve 6’ncı madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. 506 sayılı Yasa’nın 3. maddesinin II/B bendine göre, “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır.

Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan ve 05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Yasasının 4’üncü maddesi çırağı, “Bu Kanuna tabi bir sanatı, o sanat için düzenlenen teorik ve pratik öğrenim programına göre o iş yerinde öğrenmek amacı ile bir çıraklık sözleşmesi ile bir işyeri sahibinin hizmetine giren kimse...” olarak tanımlamıştır. Kanunun 5’inci maddesine göre çırak olabilmek için 12 yaşından küçük, 18 yaşından büyük olmamak gerekir. Kanun'un 16. maddesinde ise, işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmağa başlamadan önce velisi veya Kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20 maddesinde, sözleşmenin bir örneğinin Mahalli Çıraklık Eğitim Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu öngörülmüştür.

Diğer taraftan bir kişiye çırak denilebilmesi için, o kimsenin durumunun bu özel Kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye uyması gerekir. Yani, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen tarihte çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Kişi işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

506 sayılı Kanunun 3. maddesinin II/B bendine göre, “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır. Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Temyize konu davada, davacının, 01.01.1965 doğumlu olduğu kabule konu dönemlerde işin niteliği de gözetilerek az yukarıda açıklanan yasal mevzuat açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Somut dosyada; öncelikle 10 yaşında olan davacının yaptığı işin niteliği de gözetilip dinlenilmeyen bordro tanıkları ve komşu iş yeri tanıkları saptanmak suretiyle; tanıkların beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli; bu şekilde davacının çalışmasının meslek ve sanat öğrenimine yönelik mi yoksa üretime yönelik mi olduğu tespit edilerek, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.

2-Birinci dönem mahkeme kabulü yönünden davanın yasal dayanağı; 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi hükmüne göre; Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki; sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihi de kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi hükmüne göre; Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki; sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihi de kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.