muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/10317, Karar No: 2010/9270, Tarih: 30.09.2010

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, 1479 sayılı Yasa kapsamında 15.04.1972 tarihinde Terziler Odası kaydı nedeniyle zorunlu sigortalı olarak tescil edildiği, 31.01.1973 tarihinde 256 TL prim ödemesinin bulunduğu, 2008 yılında Kurumca kabul edilen yukarıdaki sigortalılık sürelerine ilişkin 5510 sayılı Yasa kapsamındaki prim borcunu bitirdiği, Umurlu Esnaf ve Sanatkar Derneğinde 10.02.1978-20.03.1981 tarihleri arasında kaydının olduğu,bu kaydının davacının talebi ve rızası olmadan Umurlu Esnaf ve Sanatkarlar Odası Yönetim Kurulunca verilen 20/03/1981 tarih ve 10 Sayılı kararla silindiği,bu durumun üye kayıt defterinde gösterildiği,derneğe ait üye kayıt defteri ile yönetim kurulu karar defterlerinde oynamalar yapıldığı, Umurlu Esnaf ve Sanatkarlar Odası Genel Sekreteri ve Umurlu Esnaf ve Sanatkarlar Odasında o dönem çalışanlarla birlikte bazı ... çalışanları ve üyelerin bir kısmı hakkında resmi belgede sahtecilik,kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarından Aydın 1. Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldığı,vergi kaydının bulunmadığı,Aydın Terziler Odasında 10.04.1971-30.01.1973 tarihleri arasında,Umurlu Şoförler ve Otomobilciler Odasında 19.03.1979-15.08.1979 tarihleri arasında kaydının olduğu, zabıtaca Köşk İlçesinde yapılan araştırmalarda, davacının 1983-1984 yıllarına kadar ... Köyünde yaşadığı, köyde yaşadığı 1976-1980 yılları arasında terzilik yaptığı, 1983 - 1984 yıllarında ... Köyünden göç ettiğinin belirlendiği, Umurlu İlçesi ... köyünde yapılan araştırmadan da davacının 1973-1991 yılları arasında terzilik yaptığı ancak hangi yıllarda ve ne zamana kadar yaptığının bilinmediğinin tesbit edildiği, davalı Kurumca dernek kayıtları üzerinde yapılan incelemede, 27/10/1976 tarihli 15851 yevmiye nolu TC Aydın 1. Noterliğince onaylı , davacının üye kayıt defterinin 68. Maddesinde 3 . Sırada 660 Sıra nosunda "Abdullah oğlu, 04/10/1947 Aydın doğumlu , terzilik mesleğinden dolayı Mehmet Demircan’ın isminin yazılı olduğu , ancak adı geçenin adı soyadı ve kimlik bilgilerinin farklı kalemlerle yazıldığı, dernek sicil nosunun 650 yazılı iken 5 rakamı üzerinde oynama yapıldığı ve 660 olarak düzeltildiği , davacının üye kaydı ile ilgili yönetim kurulu kararına rastlanmadığı, TC Aydın 1. Noterliğinden 07/01/1981 Tarih 504 Yevmiye nolu onaylı karar defterinin 8. Sayfasında 20/03/1981 tarih 10 sayılı kararında 1. Maddede , derneğin 660 sicil nolu üye Mehmet Demircan’ ın meslek terkinden kaydının silinmesine karar verildiğinin yazılı olduğunun görüldüğü,... dosyasındaki mevcut kayıtlar ile davacının oda üye kayıt defterindeki baba adının,doğum tarihi ve yerinin , birbiri ile uyuşmadığının tesbit edildiği,davacının soyadının Türkyılmaz, baba adının Ali, anne adının da Hafize, doğum tarihinin 06/04/1947 olduğu ,doğum yerinin de ... olarak göründüğü , Aydın İli ,..., Soğukkuyu, kütüğünde kayıtlı bulunan davacının nesebinin düzeltilerek , Aydın, Merkez İlçesi ..

... dosyasındaki mevcut kayıtlar ile davacının oda üye kayıt defterindeki baba adının,doğum tarihi ve yerinin , birbiri ile uyuşmadığının tesbit edildiği,davacının soyadının Türkyılmaz, baba adının Ali, anne adının da Hafize, doğum tarihinin 06/04/1947 olduğu ,doğum yerinin de ... olarak göründüğü , Aydın İli ,..., Soğukkuyu, kütüğünde kayıtlı bulunan davacının nesebinin düzeltilerek , Aydın, Merkez İlçesi ... Köyü, 58 haneden geldiği,nesebin düzeltilmesine ilişkin dayanak belgelerin incelenmesinde, davacının soyadının Demircan , baba adının Abdullah, ana adının Hafize, doğum yerinin ... , doğum tarihin 06/04/1947 olarak kayıt edildiği , 21/02/1984 tarihinde , nesebinin düzeltilerek asıl baba kütüğü olan Aydın İli, ..., Soğukkuyu kütüğüne baba adı Ali olarak gönderilip kaydedildiği, davalı Kurumca oda kaydı üzerinde yapılan inceleme sonucunda davacının 15.4.1972-30.1.1973 ve 10.2.1978-20.3.1981 tarihleri arasında sigortalı sayıldığı anlaşılmaktadır.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir. 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa, ...’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür. Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir. Nihayet, 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağı belirlenmiş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Somut olayda, mahkemece davacının kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun yeterince araştırılmadığı,Umurlu Esnaf ve Sanatkarlar Derneği kaydının gerçekte hangi tarihler arasında olduğunun tesbit edilmediği, bu konuda Aydın 1. Ağır Ceza Mahkemesinde açılan davada davacının oda kaydı ile ilgili olarak bir inceleme yapılıp yapılmadığının belirlenmediği,davacının kendi adına bağımsız çalışma olgusunun ıspatı yönünden yapılan zabıta araştırmalarının ve tanık beyanlarının yetersiz olduğu, Köşk İlçesinde terzilik yaptığı dönemlere ilişkin kira kontratı,Belediye kayıtları gibi delillerin toplanmadığı anlaşılmış olup eksik inceleme ve araştırma ile sonucuna varıldığı görülmektedir.

Yapılacak iş,davacının tesbit talep ettiği sürelerde oda kayıtlarının başlatılıp sonlandırılmış olmasının çalışmanın kesintili olduğuna karine olduğunu gözetmek,Umurlu Esnaf ve Sanatkar Derneği ile ilgili Aydın 1. Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden ceza davası dosyasının fotokopisi getirtilerek davacı ile ilgili bir inceleme bulunup bulunmadığını belirlemek, varsa ceza davasının sonucunu beklemek, üyelik aidatlarının hangi tarihe kadar yatırıldığına ilişkin bilgi ve belgeleri getirtmek, dernek seçimlerine katılıp katılmadığını, katılmış ise hazirun cetvellerinde isminin ve imzasının bulunup bulunmadığını sorarak, davacının bu derneğe kayıtlı olduğu süreleri

tesbit etmek, vergi, oda ve sicil kaydının bulunmadığı dönemlerde kendi nam ve hesabına fiili ve gerçek çalışmasının olup olmadığını Belediye Zabıtası ve Emniyet Müdürlüğü aracılığıyla araştırmak,davacıdan işyerine ait kira kontratı vs gibi yazılı delilleri varsa istemek,komşu işyerlerini tesbit ederek, komşu işyeri kayıtlarına geçmiş tanık beyanlarına başvurmak,işyeri ile ilgili belgeleri ilgili belediyeden istemek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek Kurumun davacıyı sigortalı olarak kabul ettiği süre de gözetilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olmasu usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/16525, Karar No: 2007/3334, Tarih: 09.03.2007

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2006/16525 E.  ,  2007/3334 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Mobil ... Hiz. A.Ş vekiliavukat ...ile ... aralarındaki dava hakkında Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) verilen 15.12.2005 gün ve 394-672 sayılı hükmün davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Davacı, 71.82 YTL alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali isteğinde bulunmuş, mahkemece 15.12.2005 gününde davanın kabulüne karar verilmiştir.

14.7.2004 günlü ve 5219 sayılı yasa ile HUMK nun 427/2 maddesindeki temyiz ile ilgili parasal sınır 1.000.000.000 TL’ ye çıkarılmıştır. Anılan yasada derdest davalar yönünden ne şekilde uygulanacağı yönünde açık bir uygulama hükmü bulunmamakta ise de Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.2.2005 gün ve esas 2005/13-32, karar 2005/85 sayılı kararı uyarınca yerel mahkemelerce kurulan hükümlerin temyizinin ve temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay daireleri ya da Hukuk Genel Kurulunca verilen kararlara karşı karar düzeltme yoluna gidilmesi durumunda temyiz ya da karar düzeltme istemi hangi karara yönelik ise, o karar tarihinde yürürlükte bulunan kanun hükmünün esas alınacağı belirtilmiştir. Davalı tarafından temyiz edilen bölüm karar tarihi itibariyle 1.000.000.000 TL yi geçmediğinden HUMK.nun 5219 sayılı yasa ile değiştirilen 427 maddesinin 2.fıkrası gereğince davalının temyiz ... bulunmamaktadır. O nedenle miktar itibariyle kesin olan karara ilişkin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz dilekçesinin REDDİNE, 9.3.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3808, Karar No: 2018/3037, Tarih: 25.04.2018

**5. Ceza Dairesi         2016/3808 E.  ,  2018/3037 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet, rüşvet, ihaleye fesat karıştırmak, özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet, beraat, güvenlik tedbirlerine hükmolunmasına yer olmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

19/09/2013 tarihli tutanak ile dosya arasına alınan iletişimin tespiti, dinlenilmesi ve kayda alınmasına ilişkin mahkeme kararlarının, iddianamede bahsi geçen Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı Mülkiye Başmüfettişliği tarafından düzenlenen 15/08/2012 tarih 51/67 ve 24/08/2012 tarih ve 51/69 sayılı tevdi raporlarının, Adli Emanetin 2012/1221-1524 sıralarında kayıtlı 27/04/2011 tarih ve 2011/11 sayılı Ed-Bel. Müdürler Kurulu toplantısı karar özeti, 30/04/2012 tarih ve 2012/8 sayılı "Edremit Belediyesi" başlıklı evrak, davetiye gönderildiğine dair tutanak başlıklı belgelerin dosyada bulunmadığı, katılan Hazine vekilinin 02/03/2015 tarihli temyiz dilekçesi ile .... Ticaret Anonim Şirketi ve .... Ticaret Anonim Şirketi haklarında güvenlik tedbirlerine hükmolunmasına yer olmadığına ilişkin kararları, O yer Cumhuriyet Savcısının ise sanıklar ..., ..., ... haklarında zimmet suçundan kurulan mahkumiyet, sanık ... hakkında ihaleye fesat karıştırma ve özel belgede sahtecilik, sanık ... hakkında özel belgede sahtecilik suçlarından verilen beraat hükümlerini temyiz ettiği halde bu hususlara yönelik tebliğnamede görüş bulunmadığı anlaşıldığından Adli Emanette kayıtlı evrak asıllarının, diğer evrakların denetime olanak verecek nitelikte aslı veya onaylı örneklerinin dosya arasına alınarak açıklanan belge noksanlıkları giderilip, ek tebliğname düzenlendikten sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 25/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3325, Karar No: 2012/5905, Tarih: 24.05.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/3325 E.  ,  2012/5905 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan sanık ...’ın yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan beraatine dair Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 03.11.2006 gün ve 2006/31 Esas, 2006/366 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi katılanlar vekilleri tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan, katılanlar vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 24.05.2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY:

Mağdurenin aşamalarda özde değişiklik göstermeyen anlatımları, olayın ortaya çıkış şekli, doktor raporu, sanığın savunması, mağdurenin annesinin ifadeleri, tanıklar ...l ve ...’ın beyanları, sanıkla mağdurenin ailesi arasındaki sosyal münasebet ve dosya kapsamına göre, mağdurenin evinin yakınında kaynakçı dükkanı işleten ve mağdurenin küçük kardeşi ...’ı çırak olarak yanında çalıştıran sanığın, mağdurenin anne babası evde yokken malzeme alıp ondan yemek yapmasını istediği, mağdure tarafından hazırlanan yemeği almak üzere geldiğinde, ....’ı evin dışına göndererek mutfakta mağdurenin alt eşofmanını ve külotunu çıkartıp ayakta oldukları halde kendisi de cinsel organını fermuarından çıkartarak 15 yaşından küçük mağdureye yönelik cinsel tatminini sağlayacak nitelikte eylemler gerçekleştirmesinin sabit olduğu, sanığın eylemlerinin TCK.nın 103/1 ve 116/1-3. maddeleri çerçevesinde çocuğun basit cinsel istismarı ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarını oluşturacağı, bu itibarla kararın bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun sanık hakkındaki beraat kararının onanması yönündeki düşüncesine katılmıyorum. 24.05.2012
Yargıtay — Esas No: 2017/8254, Karar No: 2018/374, Tarih: 17.01.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/8254 E.  ,  2018/374 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Sanığın atılı suçlardan mahkûmiyetine dair Ordu Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 29.09.2016 gün ve 2016/172 Esas, 2016/197 Karar sayılı hükümlere yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamaya ilişkin düzenlenen 04.08.2016 ve 29.09.2016 tarihli duruşma tutanaklarında zabıt katibinin ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu imza eksikliği tamamlandıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1193, Karar No: 2018/4294, Tarih: 20.09.2018

**23. Hukuk Dairesi         2017/1193 E.  ,  2018/4294 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... gelmiş, davalı vekili ...'ın mazeret bildirip katılmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalılar ..., ..., ..., ... ve ...’un murisleri ... ile davalı ... arasında 25.09.1997 ve 25.12.1997 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin düzenlendiğini, davalı yüklenici ...’ın daha sonra diğer davalı ... Kooperatifi’ni kurduğunu ve inşaata bu kooperatif tarafından devam edildiğini, ancak deprem sonrasında kooperatifin tasfiyeye girdiğini ve 23.08.2003 tarihli sözleşme ile işi müvekkiline devrettiğini, bu sözleşmeye davalı arsa sahiplerinin de muvafakat ettiklerini ve yapılacak 40 daireden 12 tanesinin arsa sahiplerine verilmesinin kararlaştırıldığını, inşaat bitirilip, kanalizasyon bağlanması, iskan ruhsatı gibi belediye işlemleri için tapu fotokopileri ile imza ve izinler talep edilince, inşaatın müvekkili tarafından yapıldığını bilen davalı arsa sahiplerinin, kötü niyetli olarak önceki yüklenici ...’a geç teslim nedeniyle tazminat davası açtıklarını, davalı arsa sahiplerinin ilgili başvuraları yapmamaları vekaletname vermemeleri nedeniyle inşaatın bitirilemediğini ileri sürerek, taraflar arasındaki muarazanın men’i ile davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre davalı ...’a, diğer davalı ... Kooperatifine ve sözlü anlaşma uyarınca müvekkiline devri gereken bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tesciline, bu talebin kabul edilmemesi halinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilince yapılan tüm harcamaların yüklenici kârının, munzam zararlarının ve bunların faizlerinin karşılığı olmak üzere toplam 100.000,00 TL’nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... vekileri, arsa sahipleri müvekilleri ile davacı arasında hiç bir hukuki ilişki bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre,

Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... vekileri, arsa sahipleri müvekilleri ile davacı arasında hiç bir hukuki ilişki bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre,

davalı kooperatifin davalı yüklenici ...’dan devraldığı inşaatı 23.08.2003 tarihli yazılı sözleşme ile davacıya devrettiği ve davacı tarafından bir takım imalatlar yapıldığı, bu imalatlarının toplam bedelinin 24.512,96 TL olduğu, ayrıca davacının inşaatın devri karşılığında davalı kooperatife 9.000,00 TL ödeme yaptığı, davacının kooperatife çek, senet ya da banka aracılığı ile başkaca bir ödeme yaptığının ispat edilemediği, böylece davacının davalı kooperatiften toplam 33.512,96 TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği, davacı her ne kadar tapu iptal ve tescil isteminde bulunmuş ise de, tescili istenilen bağımsız bölümlerin kooperatif adına kayıtlı olmadığı, davacı ile aralarında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmayan davalı arsa sahipleri ile 23.08.2003 tarihli sözleşmeyi kooperatif adına imzalayan ...’ın, iş bu davada taraf sıfatına haiz olmadıkları gerekçesiyle, davalı kooperatif aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 33.512,96 TL’nin yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften tahsiline, tapu iptal ve tescil isteminin reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20.09.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5232, Karar No: 2013/7200, Tarih: 10.04.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/5232 E.  ,  2013/7200 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Hüküm, İş Mahkemesinden verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8.maddesi hükmüne göre ise İş Mahkemelerinden verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir.

Olayda hüküm davacı vekiline 06/09/2012 tarihinde tefhim edilmiş temyiz ise 30/10/2012 tarihinde vuku bulmuştur. Şu duruma göre davada 8 günlük temyiz süresi fazlası ile geçmiştir.Öte yandan İş Mahkemelerinde katılma yolu ile temyiz olanağı bulunmamaktadır.

O halde, 1.6.l990 Tarih ve l989/3 E. 1990/4 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı da gözönünde tutularak davacı vekilinin temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden reddi cihetine gitmek gerekmiştir.

2-Dava,hizmet tespiti ve işçilik alacakları istemine ilişkindir

Mahkemece, hizmet tespiti talebinin kabulüne , işçilik alacakları isteminin ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise,4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.