muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2167, Karar No: 2020/12192, Tarih: 15.10.2020

İnceleme konusu davada, işverenin farklı bir işkolunda yer alan başkaca bir birimin de yetki tespitinde nazara alınması gerektiği iddiası, esas itibariyle itiraz konusu birim bakımından işkolu itirazı niteliğindedir. Yukarıda belirtilen açık düzenleme gereği, bu itiraz mevcut yetki uyuşmazlığında ileri sürülemez ve bu talep ancak bir sonraki dönem için geçerli olabilir. Diğer taraftan, hukuk devleti kavramı çerçevesinde “hukuki belirlilik” ve “hukuki öngörülebilirlik” ilkeleri nazara alındığında, uyuşmazlığın yetki tespiti için başvuru tarihindeki hukuki duruma göre değerlendirilmesi gerektiği de tartışmasız olup, bu anlamda olmak üzere başvuru tarihi itibariyle farklı işkollarında yer alan birim yahut işyerlerinin tek bir işyeri yahut işletme niteliğinde kabul edilmesi mümkün değildir. Nitekim işçi sendikasının Bakanlık kayıtlarına güvenerek örgütlenme faaliyetini yürüttüğü ve çoğunluk tespitine dair talepte bulunduğu gözetildiğinde, yetki tespit başvuru tarihinden sonra ileri sürülen işkolu itirazının dikkate alınması yukarıda belirtilen ilkelere aykırılık teşkil edecektir.

Bu itibarla davacı işverenin farklı işkolunda yer alan işyerinin de dikkate alınması gerektiğine dair itirazı dikkate alınamaz.

Son olarak belirtmek gerekir ki, (1090279) sicil numaralı birimde başvuru tarihi itibariyle işçi çalışmadığından işyeri niteliğini haiz olmayan söz konusu birim yetki tespitine esas alınamaz ise de, yetki tespitinin sadece (1014624) sicil numaralı işyerine ve işyeri toplu iş sözleşmesine ilişkin bulunduğunun ve bu esaslar doğrultusunda sendikanın başvuru tarihi itibariyle yarıdan fazla çoğunluğu sağladığının da anlaşılmasına göre, sonuç itibariyle davanın reddine karar verilmesi isabetlidir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığından, yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın bu ilave gerekçelerle ONANMASINA, 15/10/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14465, Karar No: 2017/4819, Tarih: 11.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/14465 E.  ,  2017/4819 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12769, Karar No: 2015/2400, Tarih: 11.02.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/12769 E.  ,  2015/2400 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraat

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

TCK’nın 179/3. maddesinde düzenlenen; alkol ve uyuşturucu madde etkisiyle veya başka bir nedenle “emniyetli bir şekilde” araç kullanamayacak kişinin, bu halde araç kullanması suçu kasıtla işlenebilecek bir suçtur. Alkol ve uyuşturucu maddenin sırf kullanılmış olması bu suçun oluşması için yeterli olmamakla birlikte Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere; alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde araç kullanması halinde, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip etmediği, bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomadasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dahili muayenesine yönelik tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, ancak böyle bir tespit yapılmamış olsa bile bireysel farklılıkları da elimine edebilecek şekilde 1,00 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği, kaldı ki; olaydan önce, 24.05.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanuun’un “1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.” şeklindeki 48/6. maddesine göre 1,00 promilin üzerinde alkol veya uyuşturucu madde alınması sonrası araç kullanılmasının atılı suçun oluşması için yeterli olduğu anlaşılmakla; İncelenen dosyada; 1,18 promil alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sanığın, güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği ve dolayısıyla atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği halde, beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 11.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/1221, Karar No: 2006/5380, Tarih: 29.05.2006

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/1221 E.  ,  2006/5380 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, ...'a başvuru tarihini izleyen 1.7.2005 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 29.05.2006 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasanın 23/a maddesinde yer alan “üç tam yıl”ibaresini “beş tam yıl” olarak değiştiren 4.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname’nin 19.maddesi Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile 8.8.2001 günü yürürlükten kaldırılmıştır. 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 24.7.2003 tarihli 4956 sayılı Yasanın 54.maddesinde 1479 sayılı ... Yasası’nın ikinci kısım dördüncü bölümünde yer alan maddelerin tamamının yer aldığı bir kısım hükümlerinin 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılar hakkında da uygulanacağı bildirilmiş, böylece 4956 sayılı Yasa’nın 56.maddesi ile 2926 sayılı Yasa’nın 23.maddesi 2.8.2003 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak 4956 sayılı Yasa’nın 21.maddesi ile 1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesi 2.kez düzenlenerek ölüm aylığına hak kazanabilmek için “5 tam yıl” sigorta primi ödemek koşulu yeniden metinde yer almış, bu madde 8.8.2001 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesinin ilk fıkrasının yürürlüğe giriş maddesi olan 57/b maddesi Anayasa Mahkemesinin 24.6.2004 gün ve 2004/18 Esas, 2004/89 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verilmiş, karar 23.11.2004 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmış ve altı ay sonra 24.5.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Böylece 8.8.2001 tarihi ile 2.8.2003 tarihi arasında bir boşluk dönemi oluşmuş olup bu boşluğun hak sahibinin kazanılmış hakları nedeniyle anılan yasa maddesindeki “ 3 yıllık süre” uygulanması yoluyla doldurulması gereklidir.

Sigortalılara ve hak sahiplerine sigortalının askerlikte er olarak geçen hizmet süreleri ve yedek subay okulunda geçen sürenin tamamını borçlanma olanağı veren 1479 sayılı Yasa’nın ek 9.maddesi uyarınca borçlanılan sürenin, sigortalılık süresi olarak değerlendirilebilmesi, başvuru ile yasada belirtilen süre içerisinde olmak üzere borçlanma primlerinin Kuruma ödenmiş olması koşuluna bağlı bulunmaktadır. Yasada belirtilen borçlanma koşulları gerçekleşmeden, askerlikte geçen sürenin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesine yasaca olanak bulunmamaktadır.

Davada uyuşmazlık konusu olan husus, ölüm aylığı tahsis koşullarının belirlenmesinde 2.8.2003 tarihinden sonra borçlanılarak primi ödenecek olan askerlik süresinin ölüm tarihi olan 8.3.1989 tarihinde ve 8.8.2001-2.8.2003 tarihleri arasındaki boşluk döneminde prim ödeme süresine dahil edilip edilemeyeceği konusundadır.

Yapılan incelemede 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalının ölüm tarihi olan 8.3.1989 tarihinde Yasa’da “üç tam yıl” prim ödeme koşulu aranmakta ise de prim ödeme gün sayısı 2 yıl 2 ay 7 gün olduğu anlaşılmakla bu koşul yerine gelmemiş, hak sahibi davacı gerek bu dönemde gerekse Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile oluşan 8.8.2001-2.8.2003 tarihleri arasındaki boşluk döneminde askerlik süresini borçlanma ve ölüm aylığı tahsis talebinde bulunmamış 1479 sayılı yasanın 4956 sayılı yasa ile değişik 41.maddesinin yürürlükte olduğu ve “ beş tam yıl” prim ödeme koşulunun bulunduğu 31.5.2005 tarihinde askerlik süresini borçlanma talebinde bulunup borçlanma bedelini ödemek suretiyle ölüm aylığı tahsisi talep etmiştir. 1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesinde primi ödenmiş sigorta süresinden söz edildiğinden bu tarihten sonra askerlik borçlanması yoluyla elde edilen sigortalılık süresinin ölüm tarihinde veya boşluk dönemi koşullarının belirlenmesinde değerlendirilmesine yasaca olanak bulunmamaktadır. Yargıtay HGK.’nun 30.3.2005 günlü 2005-10-138 Esas, 2005-221 Karar sayılı Kararı’da bu yöndedir.

Bu açıklamalar karşısında usul ve yasaya aykırı olan hükmün bozulması gerektiğinden Sayın Çoğunluğun onama kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2022/47, Karar No: 2022/7269, Tarih: 04.10.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/47 E.  ,  2022/7269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının reddine dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne yönelik olarak verilen karar, davalı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmiş olup, bölge adliye mahkemesince davalı vekilinin temyiz talebinin reddine dair verilen ek karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 04/10/2022 tarihinde davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, avukat olduğunu, davalı ile imzaladıkları avukatlık ve hukuki danışmanlık sözleşmesi gereğince davalı yönetimin alacaklı ve borçlu olduğu aidat ve yakıt gideri başta olmak üzere her türlü işlemin hukuki ve cezai takibini yaptığını, mal veya hizmet karşılığı düzenlenen ve karşılığı tahsil edilmeyen fatura bedellerinin tahsili gibi hususlarla ilgili olmak üzere hizmet verdiğini, davalıya hukuki konularda danışmanlık yaptığını, sözleşme süresinin 2 yıl olarak belirlendiğini, süre bitiminden bir ay önce fesih ihbarı yapılmadığı sürece sözleşmenin aynı şartlarla yenilenmiş sayılacağının düzenlendiğini, böyle bir ihbar söz konusu olmadığından sözleşmenin halen devam ettiğini, davalıyı temsilen ödenmeyen site aidat ve yakıt bedellerinin tahsili için borçlular aleyhine icra takibi yaptığını, yapılan tahsilat bilgilerinin davalıya bildirilerek paraların site hesabına yatırdığını, sözleşmenin ücret başlıklı V. maddesinin 3. bendi gereğince ödenmesi gereken akdi vekalet ücretinin ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, davacının icra dosyalarında tahsil ettiği tüm parayı hesabına gönderdiğini, alacağının bulunması halinde kesinti yapması gerektiğini, yöneticinin davacıya aidat sistemine giriş yetkisi vermesi nedeniyle 3 ay içinde 800-900 takip başlattığını, davacının yetkisini kötüye kullandığını, yapılan icra takiplerinden yönetimin haberinin olmadığını, yönetimin değişmesi ile .... Noterliğinin 15/12/2011 tarihli ihtarı ile davacıdan icra takipleri ile ilgili rapor istendiğini, ancak bu talebin yerine getirilmediğini, davacı avukatın uzun süredir icra dosyalarında işlem yapmadığını, görevini yerine getirmediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince, taraflar arasında yapılan avukatlık hizmet sözleşmesi gereğince davacı avukatın dava ve icra takipleri sonucu tahsil edilen asıl alacak ve faizden herhangi bir kesinti yapmayacağı, yani taraflarca davacı avukatın ayrı bir akdi vekalet ücreti talep etmeyeceği hususunda anlaşıldığı, sözleşmenin V. maddesinin 1. bendinde de açıkça yazıldığı üzere dava ve icra takipleri sonucu hükmedilen asıl alacak ve faizin site yönetimine ait olup, avukatın bunlardan cezaevi harcı hariç herhangi bir kesinti yapamayacağı, davacı avukat, tahsil ettiği ve icra dairesince resen hükmedilen karşı taraf vekalet ücreti dışında ayrıca bir akdi vekalet ücreti talep etmekte ise de yapılan sözleşmede ayrı bir akdi vekalet ücreti talep edemeyeceğinin açıkça belirtildiği gerekçesiyle davanın reddine dair verilen hükme karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; taraflar arasında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmet sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmede akdi vekalet ücretinin talep edilemeyeceğine dair açık bir hükme yer verilmediği, bu suretle sözleşme hükümleri, taraflar arasındaki ihtar ve ihtara cevap içerikleri nazara alındığında, sözleşmenin V. maddesinin 3. bendindeki düzenlemenin akdi vekalet ücretine yönelik bulunduğu, davacı avukatın davalı müvekkilinden Avukat Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince belirlenecek akdi vekalet ücretini isteyebileceği, taraflar arasındaki avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmet sözleşmesi geçerli olduğuna ve devam ettiğine göre mahkemece, muaccel olup sonuçlanan işler yönünden Avukat Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince belirlenecek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi yerinde olmadığından, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1/a/6. maddesi uyarınca Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10/10/2018 tarihli, 2014/589 esas ve 2018/465 karar sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar verilmiştir.

Bölge adliye mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiş; bölge adliye mahkemesince verilen ek karar ile temyiz edilen kararın HMK’nın 353/1.a-6 maddesi gereğince kesin olarak verildiği gerekçe gösterilerek, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş; bölge adliye mahkemesince verilen ek karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-)Davalının ek karara yönelik temyiz itirazının incelenmesinde;

İstinaf, bir işe yeniden başlamak, yeniden ele almak anlamına gelir.

1-)Davalının ek karara yönelik temyiz itirazının incelenmesinde;

İstinaf, bir işe yeniden başlamak, yeniden ele almak anlamına gelir.

İstinaf ile ilgili monografilerin karşılaştırmalı hukuka ilişkin bölümlerinde “geniş (tam) istinaf sistemi” ve “dar istinaf sistemi” ayrımına yer verilmektedir. Geniş istinaf sistemi davanın istinaf merciinde adeta yeniden görülmesi ve yeniden hükme bağlanması esasına dayanmaktadır. Dar istinaf sistemi ise ilk derece mahkemesinde hükme bağlanmış olan davanın yeniden görülmesinden ziyade o davada verilen hükmün denetlenmesi esasını benimsemektedir. Buna göre geniş istinafta ikinci derece mahkemesi önüne yeni vakıa ve deliller getirtilmesi konusunda bir sınırlama bulunmamakta, istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlanmamakta, istinaf yoluna başvurmanın hükmün icrasını erteleyici etkisine getirtilen istisnalar sınırlı tutulmaktadır. Buna karşılık dar istinafta kanun yolu incelemesinin kural olarak istinaf dilekçesinde gösterilen sebeplerle sınırlı tutulduğu görülmekte, ikinci derece mahkemesinde yapılabilecek taraf işlemleri sınırlamalara tabi kılınmakta, yeni vakıa ve deliller ileri sürülmesi istisnai hâllerle sınırlı tutulmakta, istinaf incelemesi sırasında hükmün teminat karşılığında icrasına imkan veren hükümler bulunmaktadır. Böylece geniş istinaf sistemi doğru karar verilmesi amacına öncelik verirken dar istinafın usul ekonomisini daha fazla gözettiğini söylemek mümkündür. Hukuk Muhakemeleri Kanunumuz dar istinaf sistemini benimsemiştir. Gerçekten istinaf incelemesinin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı tutulması, bölge adliye mahkemesinde yapılan istinaf incelemesinde kural olarak re’sen göz önünde tutulacak olanlar dışında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen savunmaların dinlenmemesi ve yeni delillere dayanılamaması ve bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırıp dosyayı bu mahkemeye geri göndermek konusunda geniş bir yetkiye sahip olması dar istinaf sistemine ait özelliklerdir (Budak, A.C.; İlamat Torbası İstinaf Mahkemesi Karar İncelemeleri, Ekim 2020, s. 25-26).

İstinaf sistemi kavram olarak açıklandıktan sonra istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına ilişkin yasal düzenlemenin irdelenmesinde yarar bulunmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin ilk hâlinde; “(1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;

a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:

1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması.

2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması.