muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/9151, Karar No: 2015/19471, Tarih: 27.05.2015

HMK 107. maddesinin gerekçesine göre belirsiz alacak davasının, kısmen eda davasıyla birlikte külli tespit davası olarak da açılabilmesi imkan dahilindedir. O halde belirsiz alacak davasında bir miktarın tahsili yanında, kalan tutarın tespiti istenebilecek ve yargılama sırasında belirlendiğinde kalan miktar da talep edilebilecektir.

Bunun tam eda davasından farkı, belirlenebilen miktarın talebi yerine, kısmi bir miktarın istenebilmesidir. Örneğin belirsiz bir alacak için alacaklı tarafından belirsiz alacak davası açıldığında ve 100,00 TL için tahsil, kalan miktarı için ise alacağın tespiti istendiğinde kısmi eda külli tespit davasından söz edilir. Zira alacaklı işveren veya resmi kurum kayıtlarında geçen belirleyebildiği miktarı davaya konu etmek yerine, farazi bir miktar için talepte bulunmuştur. Sözü edilen davanın kısmi davadan farkı ise, alacaklının kısmi dava açtığını belirtmeksizin belirsiz alacak davasından söz ederek taleplerde bulunmasına dayanır. Yukarıda açıklandığı üzere belirsiz bir alacak için alacaklının açıkça kısmi dava açtığını belirterek talepte bulunması veya belirsiz alacaktan söz edilmeksizin kısmi taleplerde bulunulması halinde davanın kısmi dava olarak açıldığı kabul edilir.

Kısmi eda külli tespit davasının açıldığı anda alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Ancak faiz başlangıcı açısından tahsil amaçlı belirsiz alacak davasından farklı bir durum vardır. Davaya konu edilen miktar bakımından faiz başlangıcı olarak dava tarihi kabul edilmelidir. Alacağın kalan kısmın sadece tespiti istenmiş olmakla, belirlenen bakiye alacak miktarının ilerde talep edildiği tarihten itibaren faize karar verilmelidir.

6100 sayılı HMK.’un 114 üncü maddesinde davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması, dava şartı olarak belirtilmiştir. Aynı yasanın 115 inci maddesinde ise;

"(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez. " şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Belirsiz alacak ve tespit davasında, kanun açıkça alacak miktarının veya değerinin belirlenememesi veya olanaksız olması halinde, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının varsayılacağını öngörmüştür. Kısaca dava açıldığında alacak belirli değil veya tartışmalı ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılması için hukuki yarar vardır.

Belirsiz alacak ve tespit davasında, kanun açıkça alacak miktarının veya değerinin belirlenememesi veya olanaksız olması halinde, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının varsayılacağını öngörmüştür. Kısaca dava açıldığında alacak belirli değil veya tartışmalı ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılması için hukuki yarar vardır.

Somut olayda, davacı 01/10/2010 tarihinde işe başladığını, iş akdinin 11/11/2013 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, fesih tarihinde maaşının 1.060 TL olduğunu, maaşının bir kısmının elden ödendiğini ileri sürerek, 100 TL kıdem tazminatı ve 100 TL ihbar tazminatı alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili, iş akdinin davacı işçi tarafından haksız olarak feshedildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, talep edilen alacakların davanın açıldığı anda hesaplanabilir ve belirlenebilir olduğu, davacının bu alacakları belirsiz alacak davası yoluyla talep etmesinde hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkemece SGK kayıtları ve işçinin özlük dosyası celbedilmiş, tanıklar dinlenmiştir.

Davacı, fesih esnasında ücretinin 1.060 TL olduğunu iddia etmiş ancak bu ücretin net mi yoksa brüt mü olduğunu dava dilekçesinde belirtmemiştir. Davalı vekili, fesih esnasında davacının brüt 1.021,50 TL maaş aldığını savunmuştur. Görüleceği üzere davacının aldığı ücret konusunda taraflar arasında uyuşmazlık vardır. Tazminatlara esas ücret belirsizdir. Ücret miktarının davacı tarafca davanın açıldığı anda tam olarak belirlenebilmesinin mümkün olmadığı açıkça anlaşılmıştır. Ücret konusundaki bu belirsizlik alacakları da belirsiz kılmaktadır. Dolayısıyla davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı vardır. Mahkemenin aksi yöndeki tespit ve değerlendirmesi hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3761, Karar No: 2012/2857, Tarih: 26.04.2012

**15. Hukuk Dairesi         2011/3761 E.  ,  2012/2857 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalılar ... 9. Bölge Müdürlüğü 2-... arasındaki davadan dolayı ... 2. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 28.11.2006 gün ve 2006/67-623 sayılı hükmü bozan Dairemizin 29.03.2011 gün ve 2010/835-2011/1891 sayılı ilamı aleyhinde davalı ... 9. Bölge Müdürlüğü vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R -

Yargıtay ilâmında belirtilen gerektirici nedenler karşısında HUMK’nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE ve HUMK’nın 442. maddesi hükmünce 215,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davalı ... 9. Bölge Müdürlüğü'ne yükletilmesine, 22.12.2005 gün ve 5436 Sayılı Kanunla değişik 5018 sayılı Kanun uyarınca davalı idare genel bütçeye dahil kuruluşlardan olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 26.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/17810, Karar No: 2023/3909, Tarih: 14.03.2023

**9. Hukuk Dairesi         2022/17810 E.  ,  2023/3909 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 08.11.2022

SAYISI : 2021/1427 E., 2022/1099 K.

Taraflar arasında ... 21. ... Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın davalılardan Mehmet Arif Coşar ve Mehmet Reşat Coşar tarafından temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 07.11.2022 ve 08.11.2022 tarihli ek kararlar ile temyiz başvurularının yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Dosya ek karar temyizi sebebiyle Dairemize gönderilmiş olmakla birlikte; ek kararların temyizine ilişkin dilekçe ve temyiz harçlarının ödendiğine ilişkin belgeler gerek fiziki olarak gerekse ... Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden tespit edilemediğinden, Bölge Adliye Mahkemesinden ek kararların temyiz edilip edilmediği belirlenerek ve temyiz edildiyse ilgili belgelerin de eklenerek Dairemize gönderilmesi yönünde talepte bulunulmuş, gelen cevabi yazıda davalılardan Mehmet Arif Coşar ve Mehmet Reşat Coşar'ın asıl karara ilişkin temyiz dilekçeleri ve harç makbuzları aynen sunulmuştur.

Yukarıda yapılan açıklamalara göre 07.11.2022 ve 08.11. 2022 tarihli ek kararların davalılara tebliğ edildiği; ancak işbu ek kararların temyiz edilmediği anlaşıldığından dosyanın işlemsiz Mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

14.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13872, Karar No: 2016/11603, Tarih: 05.10.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/13872 E.  ,  2016/11603 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Katılanlar : 1- ..., 2- ...,

3- ..., 4-..., 5- ...

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/1, 62/1, 50/4-1-a, 52/2-4. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii ve mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

29/09/2016 günü ulusal yargı ağı sisteminden alınan güncellenmiş nüfus kayıt örneğinden, sanığın hükümden sonra 14/04/2016 tarihinde öldüğü anlaşılmakla, sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca bu sebeple BOZULMASINA, 05/10/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/341, Karar No: 2023/445, Tarih: 14.09.2023

**Ceza Genel Kurulu         2022/341 E.  ,  2023/445 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : Ceza Genel Kurulu

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Sayısı : 4-5

Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan sanık hakkında ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince 01.10.2019 tarih ve 19-141 sayı ile; sanığın 5237 sayılı TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 5/1, TCK'nın 62, 53, 58/9 ve 63. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba karar verilmiştir.

Hükmün, sanık ve müdafileri ile Yargıtay Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay Ceza Genel Kurulunca 11.11.2021 tarih ve 61-546 sayı ile; "...Dosya kapsamındaki sanık savunması, tanık beyanları ile diğer bilgi ve belgelere göre; 2011 yılı Şubat ayında gerçekleştirilen Yargıtay ve Danıştay üyeliği seçimi öncesinde HSYK Genel Sekreteri ... 'nın evinde yapılan toplantıda değerlendirmek amacıyla örgüt mensubu olduğu belirtilen HSYK üyeleri tarafından hazırlanan yaklaşık 350 kişilik listede ismi olmakla birlikte söz konusu toplantıdan önce tanık ...'nin konuyu görüşmek için yanına gittiği Adalet Bakanlığı Müsteşarı ...'ın seçilmesini istediği kişiler arasında sanığı da belirtip ihmal edilmemesini istemesi ve bahsi geçen toplantıda sayı tartışması yaşanınca örgüt mensubu olduğu belirtilen HSYK üyelerinin yakın gördüklerini sahiplenmeye başlayıp sanığın ismini tekrar gündeme getirmemeleri karşısında 'Mahmut'u da seçelim, onu da düşünelim.' demesi üzerine seçilmesine karar verilen 80 kişilik listeye alındığı, gerek 17-25 Aralık 2013 tarihlerindeki operasyonlarda gerekse 2010 yılındaki tahşiye soruşturmasında yapılan usulsüzlüklere yönelik eleştirilerini ve tepkisini sosyal çevresinde açıkça dile getirdiği, Adli Kolluk Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle ilgili görüşlere yer verilip HSYK Genel Kurulu kararı olarak 26.12.2013 tarihinde yayımlanan bildiriye karşı çıktığını birkaç gün sonra ziyaretine gittiği tanık HSYK Başkan Vekili ...'ye 'Sizi uyarayım. Bu cemaat sizi kullanıyor. Siz onların gazına gelerek bunu yaptınız. Ben bunun farkındayım. Bunların derdi hükumeti yıkmak, hükumeti devirmek.' şeklindeki sözleriyle ifade ettiği, 2014 yılı Ekim ayında yapılan HSYK seçimleri öncesinde gireceği mülakat sınavı için referansını isteyen tanık Ayşe Ayhan'dan 'Seçimler yaklaşıyor, Yargıda Birlik Platformuna oyunu isteriz.' diyerek telefon numarasını aldığı, Bank Asya'da 2006 yılında açtırmış olduğu hesabındaki parasını 20.01.2014 tarihinde çektiği ve ayrıca 17-25 Aralık sürecinden sonra Yargıtayda yapılan seçimlerde Yargıtay Başkanı ile Başsavcısının işaret ettiklerine oy verdiği ve tanık ...'dan da bu şekilde hareket etmesini istediği belirlenen sanık hakkında tanık ...'nun kollukta müdafisi huzurunda alınan savunmasında Yargıtayda görev yaptıkları esnada aynı sohbet grubunda sanığın da yer aldığına ve himmet verdiğine ilişkin beyanının, bahsi geçen grupta olan ve etkin pişmanlık kapsamında verdiği ifadesi başka sanıklara ait dosyalarda hükme esas alınan tanık ... tarafından doğrulanmadığı, tanık ...'un 1991 yılında Diyarbakır'da askerlik vazifesini ifa ederlerken aynı misafirhanede kaldıkları Mustafa Kemal Tepedelen ve sanıkla birlikte gittikleri ...'ın bekar evinin örgüt evi olduğunun ve bu evde örgütsel amaçla sohbet gerçekleştirdiklerinin tespit edilemediği, örgüte müzahir Londra merkezli Oxford Vision Consultancy Limited şirketine oğlunun yurt dışı dil kursu için 15.03

... tarafından doğrulanmadığı, tanık ...'un 1991 yılında Diyarbakır'da askerlik vazifesini ifa ederlerken aynı misafirhanede kaldıkları Mustafa Kemal Tepedelen ve sanıkla birlikte gittikleri ...'ın bekar evinin örgüt evi olduğunun ve bu evde örgütsel amaçla sohbet gerçekleştirdiklerinin tespit edilemediği, örgüte müzahir Londra merkezli Oxford Vision Consultancy Limited şirketine oğlunun yurt dışı dil kursu için 15.03.2013 tarihinde gönderdiği meblağın örgüte finans sağlama amacı taşımadığı, Üsküdar İlçe Seçim Kurulunda zabıt katibi olarak çalışan eşi adına olan Bank Asya hesabına 16.01.2014 tarihinde 19.000 TL yatırılarak katılım hesabı açılması işleminin sanığın bilgisi ve rızasıyla gerçekleştirildiğinin belirlenemediği ve ayrıca eski Yargıtay Üyeleri ... ile Muharrem Karayol arasında geçen 'zülfikar beye istediğini söyleyebilirsin, mahmut beye istersen iki adaya da oy ver diyebilirsin.' şeklindeki 02.09.2015 tarihli ByLock yazışmasındaki 'Mahmut bey' ifadesiyle kastedilenin sanık olduğunun tam bir açıklıkla ortaya konulmamış olduğu nazara alınıp örgütün sivil imamlarından olduğu belirtilen ... ile 15.11.2010 tarihindeki mesajlaşmasının ve 17.05.2010 tarihindeki 37 saniyelik görüşmesinin ve yine örgütte aynı konumda olduğu belirtilen ... ile 14.10.2013 ve 15.10.2013 tarihlerindeki mesajlaşmasının atılı suçtan cezalandırılması için tek başına yeterli olmadığı gözetilerek 17-25 Aralık 2013 tarihindeki operasyonları takip eden süreçte örgüt liderinin talimatının ve örgüt mensuplarının tavırlarının aksine Bank Asya'daki parasını çekip hesabını kapatarak ve örgüte müzahir okulda öğrenim gören çocuğunu başka bir okula nakil ettirerek FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne olan mesafesini ortaya koyan sanığın aşamalardaki samimi ve istikrarlı savunmalarının aksine örgütle organik bağ kurup hiyerarşik yapısına dahil olmak suretiyle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren eylemler gerçekleştirdiğine ilişkin her türlü şüpheden uzak, mahkumiyetine yeterli, kesin ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında delil yetersizliği nedeniyle CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkûmiyetine hükmolunması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Birinci Başkanlar Kurulunun 22.06.2021 tarihli ve 196 sayılı kararı ile dosyanın devredildiği Yargıtay 3. Ceza Dairesince bozma kararına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama neticesinde 07.04.2022 tarih ve 4-5 sayı ile sanığın 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

Bu hükmün de Yargıtay Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bozma istemli 22.06.2022 tarihli ve 90748 sayılı tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Temyiz incelemesi yapan Ceza Genel Kurulunca dosya incelenip görüşülerek gereği düşünüldü:

Ceza Genel Kurulunca, sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılma istemiyle açılan davada, İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 3. Ceza Dairesinde yapılan yargılama sonunda, bu suçtan verilen beraat kararının hukuki yönüne ilişkin temyiz incelemesi yapılmıştır.

I) TEMYİZ EDENLERİN SIFATI, BAŞVURULARIN SÜRESİ VE TEMYİZ NEDENLERİNE GÖRE YAPILAN İNCELEMEDE:

A) Uygulanacak Temyiz Hükümleri:

07.10.2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25 ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan bölge adliye mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği üzere 20.07.2016 tarihinde tüm yurtta göreve başlamıştır. Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte istinaf kanun yolu uygulamaya girmekle birlikte 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK'nın, bu tarihten sonra verilen kararlar hakkında ise 5271 sayılı CMK'nın temyize ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 7 nolu protokolün "Cezai konularda iki dereceli yargılanma hakkı" başlıklı 2. maddesinin "Bir mahkeme tarafından cezai bir suçtan mahkum edilen her kişi, mahkumiyet ya da ceza hükmünü daha yüksek bir mahkemeye yeniden inceletme hakkını haiz olacaktır. Bu hakkın kullanılması, kullanılabilme gerekçeleri de dahil olmak üzere, yasayla düzenlenir. 2. Bu hakkın kullanılması, yasada düzenlenmiş haliyle önem derecesi düşük suçlar bakımından ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en yüksek mahkemede yargılandığı veya beraatini müteakip bunun temyiz edilmesi üzerine verilen mahkumiyet hallerinde istisnaya tabi tutulabilir." hükmü doğrultusunda, bazı kamu görevlilerin özel yetki kuralları uyarınca Yargıtayda veya Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanmaları hâlinde istisna getirebilme olanağına rağmen iç hukukumuzda, ilk derece olarak Yargıtayda yargılanacak kişiler bakımından verilen hükümlerin temyiz edilebileceği öngörülerek, iki dereceli sistem benimsenmiştir.

B) Temyiz Süresi ve Neden Bildirme Yükümlülüğü:

Hüküm fıkrasında, verilen kararın ne olduğunun, uygulanan kanun maddelerinin, verilen ceza miktarının, kanun yollarına başvurma ve tazminat isteme olanağı bulunup bulunmadığının, başvuru olanağı varsa süresinin, mercisi ve şekillerinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilerek hazır bulunan sanığa ve müdafisine bildirilmesi gerekmektedir.

Temyiz istemi, tutuklu bulunan sanıklar hakkında CMK'nın 263. madde hükmü saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasından itibaren eğer temyiz yoluna başvurma hakkı olanların yokluğunda açıklanmışsa tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılmasının gerekliliği, temyiz sebebinin ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabileceği gözetilerek, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorunda olup başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

C) Temyiz Nedenleri ve İncelemenin Kapsamı:

C) Temyiz Nedenleri ve İncelemenin Kapsamı:

İstinaf mahkemelerinin Türk yargı sistemine dahil olmasıyla kanun yolu yargılamasında yeni bir anlayışı benimseyen kanun koyucu, istinaf başvurusunda Cumhuriyet savcısı dışındaki diğer kişiler bakımından sebep gösterme zorunluluğu öngörmezken, temyiz kanun yolunda, mülga 1412 sayılı CMUK'dan farklı şekilde resen temyiz tercihinden vazgeçerek, temyiz davasını açan ve sınırlayan temyiz dilekçesinde temyiz edenin, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini, temyiz sebeplerini göstermek zorunda olduğunu ve temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren ek bir dilekçe vermesini öngörmüştür. Gerekçeli temyiz dilekçesi, (ek dilekçe, temyiz layihası) temyiz nedenlerinin gösterildiği dilekçedir. Temyiz dilekçesinde ya da daha sonradan verilen ek temyiz dilekçesinde temyiz denetiminin kapsamının belirlenmesi bakımından hangi hukuka aykırılıklara dayanıldığının anlaşılır bir şekilde gösterilmesi gerekir.

Bir muhakemede, çözümü amaçlanan iki temel sorun vardır. Bunlar, maddi sorun ve hukuki sorundur. Maddi sorun, "olgusal dünya"ya; hukuki sorun, "normatif dünya"ya aittir. Mahkemede önce maddi sorun, sonra hukuki sorun çözülür. Maddi sorunun çözümü geçmişte yaşanmış bir olayın temsili, nasıl gerçekleştiğinin tespitidir. Bu çözüm de sadece hukukun izin verdiği yöntemlerle gerçekleşecektir. Maddi olayın gerçeğe uygun temsil edilebilmesi öncelikle, eksiksiz soruşturma yapılması ve toplanan tüm delil araçlarının doğru değerlendirilmesine bağlıdır. Hâkim; delil araçlarını, akıl yürütmek ve bu arada tecrübe kurallarına başvurmak suretiyle, vicdanına göre değerlendirecektir. Yine akıl yürüterek boşlukları dolduracaktır. Dolayısıyla vicdani kanaate sezgilerle değil akıl yoluyla ulaşılacaktır.

Temyiz denetiminde, maddi olayın tespitinde ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin, sözlülük, doğrudan doğruyalık ve yüzyüzelik ilkeleri uyarınca elde edilen delilleri vicdani kanaatleri ile serbestçe takdir ederken, delillerle varılan sonucun hukuk kurallarına, akla, mantığa, genel hayat tecrübelerine ve bilimsel görüşlere uygun olup olmadığının tespiti bakımından somut dosya üzerinden görüşülüp incelenebileceği gibi maddi sorunla ilgili vaka değerlendirmelerindeki hukuka aykırılıkları da gerekçe üzerinden denetlenebilecektir.