muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/21768, Karar No: 2024/1766, Tarih: 08.02.2024

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 24.02.1940 ... ve 1940/828-477 sayılı kararıyla, “Malumatın tesadüfi olmaksızın casusluk kast ve niyetiyle gayret ve mesai sarf edilerek istihsalinin lüzumlu olduğuna” işaret edilmiştir.

Suçun manevi unsuru; genel kasttır. Ancak bazı hallerde, suçun kanuni tanımındaki unsurlarının fail tarafından bilinerek ve istenerek gerçekleştirilmesi, suçun oluşumu için yeterli görülmeyebilir. Bu gibi hallerde, suç tipinde kişinin kastı dışında ayrıca belli bir saikle hareket etmesi aranmıştır. Saik; amaç ya da gaye, kasttan önce gelen, kastı hazırlayan bir duygu ve düşüncedir. Suçun işlenmesine neden olan gerekçedir. Saik, her ne kadar suçun unsuru değil ise de, manevi unsurun gerçekleşmesi bakımından aranan husus haline gelebilir. Bu bağlamda, siyasi ve askeri casusluk suçlarında özel saik aranmaktadır. Esasen Ceza Kanunu'nun 327 nci maddesinde tanımlanan suç ile 328. maddede tanımlanan suçu ayıran en temel kriter “casusluk maksadı”dır.

Askeri Yargıtayın bir kısım kararlarında (Askeri Yargıtay Dava Daireleri Kurulu 02.10.1997 ... ve 1997/98-114 sayılı kararı gibi) “casus ile casusluğu talep eden arasında bir anlaşmanın varlığı” suçun oluşumu için aranmakta ise de bu düşünce doktrinde yerinde görülmemiştir. “Fail, herhangi bir ülke ya da organizasyon ile anlaşma olmadan bilgi ve belgeleri temin edip, sonradan belirleyebileceği bir devlete servis edebilir.” (Dr. ... Yayla, a.g.e.s.201-202) Aynı doğrultuda, "Kanaatimizce, maddede olmayan bir şartın, suç tipinin oluşumu için aranması yerinde değildir. Madde metninde ve gerekçesinde açıkça belirtildiği gibi siyasal ve askeri casusluk maksadı manevi unsur içinde değerlendirilmesi gereken bir konudur." (Dr. Murat Balcı. F.S.M. Ünv. a. g. makale).

Bilindiği üzere kast, kişinin iç dünyasıyla ilgili kavram olup, kastın açıkça ifade edilmediği durumlarda iç dünyaya ait bu olgunun dış dünyaya yansıyan davranışlara bakılarak belirlenmesi gerekir. Bu itibarla kastın belirlenmesinde; failin kişilik özellikleri, bilgilerin temin edilme zaman ve yeri, bilgilerin temin edilme yöntemi, bir örgüt mensubu ise örgütün amaç ve faaliyetleri gibi, kriterlere bakılmalıdır. Özel olarak istihbaratta görevlendirilmiş kişilerin (MİT. Emniyet ve Jandarma istihbaratı) izinsiz bilgi paylaşımı halinde casusluk maksadının bulunduğu kabul edilmelidir. Zaman ve yer açısından ise, ülkeler arası ikili ilişkilerin gergin olduğu zamanlarda ya da terör olaylarının yoğun yaşandığı dönemde sır niteliğindeki bilgilerin temin edilmesi halinde casusluk kastının varlığı kabul edilebilir.

"Cumhurbaşkanı, Başbakan, Genel Kurmay Başkanı, Milli Güvenlik Kurulu’nda görevli bulunan Bakanlar ve Kuvvet Komutanlarının milli güvenlikle ilgili gerçekleştirdikleri faaliyetler dolayısıyla dinlenilmeleri devlet sırrı kabul edilebilecek bilgiler bakımından siyasi casusluk kapsamında değerlendirilmelidir"(Doç.Dr. Murat Balcı, a.g.makale).

"Cumhurbaşkanı, Başbakan, Genel Kurmay Başkanı, Milli Güvenlik Kurulu’nda görevli bulunan Bakanlar ve Kuvvet Komutanlarının milli güvenlikle ilgili gerçekleştirdikleri faaliyetler dolayısıyla dinlenilmeleri devlet sırrı kabul edilebilecek bilgiler bakımından siyasi casusluk kapsamında değerlendirilmelidir"(Doç.Dr. Murat Balcı, a.g.makale).

Öğretide de kabul edildiği gibi, casusluk amacı ile bilginin temin edilmesi suçun oluşumu için yeterlidır. Başka bir ülkeye veya yapıya vermek zorunlu değildir. Aksine kabul, yasa koyucunun madde metni ve gerekçesinde yer vermediği bir unsurun içtihat yoluyla yasaya eklenerek kanun koyucunun iradesinden farklı bir yasa yapmak anlamına gelecektir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Oluş, iddia, mahkeme kabulü ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında;

Devlet güvenliği, devletin iç veya dış siyasal yararları ve milli savunmaya ilişkin gizli bilgileri siyasal ve askeri casusluk maksadıyla temin etmek suçunda; failin kişilik özellikleri, bilgilerin temin edilme zaman ve yeri, bilgilerin temin edilme yöntemi, bir örgüt mensubu ise örgütün amaç ve faaliyetleri gibi, kriterlere bakılması gerektiği hususu gözetildiğinde; FETÖ/PDY'nin casusluk faaliyetlerini de kapsayan silahlı bir terör örgütü olması, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü'nün amaçlarını gerçekleştirmek amacıyla üyelerini Polis ve Jandarma teşkilatı, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Genel Kurmay Başkanlığı gibi kuvvet kullanma yetkisine haiz kurumlara sızdırdığının bilinmesi, bu kapsamda sanık ...'ın milli güvenlik istihbaratının en üst düzeyde yürütüldüğü ve milli güvenliğin sağlanması konusunda çok önemli bir konumda bulunan Milli İstihbarat Teşkilatına katıldıktan sonra eğitim dönemini müteakiben Teşkilatın İstanbul Bölge Daire Başkanlığına, sonrasında Ankara Bölge Başkanlığı'na tayin edildiği, mezkur dönemde örgütün MİT mahrem yapılanması içerisinde "öğrenci" konumunda faaliyete bulunarak, örgüt hiyerarşisinde üstü konumunda olan mahrem abileri ile belirli periyotlar içerisinde yüz yüze görüşerek paylaşımda bulunmak amacıyla teşkilata ilişkin gizli bilgileri temin ettiği ve mahrem abisinin talimatları doğrultusunda faaliyetlerde bulunduğu, bu durumun tanık beyanlarından ve tüm dosya kapsamından açıkca anlaşıldığı, milli güvenlikle ilgili gerçekleştirilen faaliyetlerin dinleme yoluyla elde edilmesi ya da ilgili kuruma elaman yerleştirilerek bilgilerin temin edilmesi arasında bir fark bulunmadığı sanığın eyleminin zincirleme şekilde siyasi casusluk kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirlenerek sanığın mahkumiyetine dair kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

V. KARAR

1.Gerekçe bölümünde ''A'' bendinde açıklanan nedenle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin, 25.10.2021 tarihli ve 2021/893 Esas, 2021/1207 sayılı ek kararında hukuka aykırılık görülmediğinden katılan Kurum vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 296 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA,

2.Gerekçe bölümünde ''B'' ve ''C'' bendinde açıklanan nedenle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin, 01.10.2021 tarihli ve 2021/893 Esas, 2021/1207 sayılı kararında sanık ... müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

3.Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ankara 34.Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10703, Karar No: 2013/12804, Tarih: 17.09.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/10703 E.  ,  2013/12804 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE ... MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalı vekili tarafından istenilmekle; taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davalı vek.Av....... geldi. Aleyhine temyiz olunan davacı vek.Av.... geldi. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için ....09.2013 gününe bırakılması uygun görüldüğünden, belli günde dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; davacının, davalı şirketle yapılan 08.07.2012 tarihli elektrik abone sözleşmesi gereğince elektrik kullandığını, davacının elektrik faturalarında yer alan "kayıp enerji bedeli" adı altında gösterilerek haksız olarak davacıdan tahsil edilen 171.522,41 TL'nin son ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevabında; yetki itirazında bulunmuş, düzenlemenin ilgili mevzuata uygun olduğunu,.... tarafından belirlenen kural kararına dayanarak tahsil edildiğini belirterek, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; kayıp enerji bedeli için davacıya herhangi bir ek hizmet verilmeksizin ya da kayıp enerji bedeli için masraf yapılmaksızın bu ücretin davacıdan tahsil edildiği davalı şirketin davacının kusur ve eyleminden kaynaklanan kayıp enerji bedelinin davacıdan tahsili yoluna gidildiği bunun mevzuata, hak ve nesafet ilkelerine uygun olmadığı gerekçe gösterilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davalı vekili temyiz etmektedir.

Mahkemece; dosya üzerinden yapılan inceleme ile ön incelemenin duruşmalı olarak yapılmasına ve bu hususun 139.md. uyarınca taraflara tebliğine ve duruşmanın "........2012" gününe bırakılmasına karar verilmiştir.

Belirlenen günde ön inceleme duruşmasına başlanmış, davalı vekili gelmemiş, hazır bulunan davacı vekili sulh olmayacaklarını beyan etmiş, mahkemece bundan sonra; ön önceleme duruşmasında yapılacak birşey kalmadığından tahkikat aşamasına geçilmesine karar verilerek, duruşmanın ........2012 gününe bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak, 6100 sayılı HMK'nun 140.madde uyarınca ön inceleme duruşmasında; tarafların anlaştıkları ve anlaşmadıkları hususlar tespit edilmemiş, tarafların iddialarının konusu belirtilmemiş, taraflara dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları için ... haftalık kesin süre verilmesi hükme de yerine getirilmemiştir. Belirtilen nedenlerden dolayı usul ve yasaya aykırı hükmün bozulması gerekmiştir.

Ayrıca; ön inceleme duruşmasında tahkikat aşamasına geçilmesine karar verilmiş ve ... gün sonraya duruşma günü verilmiş ise de; HMK. 144.madde uyarınca "Tahkikat aşamasında mahkeme, her iki tarafı usulüne uygun davet edip davada dinleyebilir.

Mahkemenin, dinlenilmek üzere mahkemeye gelmeleri için iki tarafa vereceği süre ... haftadan az olamaz. Bu süre gerektiğinde mahkemece re'sen veya iki taraftan birinin talebi ile bu süre uzatılabileceği gibi kısaltılabilir."

HMK. 147.maddesi uyarınca; "Taraflar, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat için duruşmaya davet edilir. Taraflar gönderilecek davetiye de, belirlenen gün ve saatte geçerli bir özrü olmadan mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde, duruşmaya yokluklarında devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyecekleri bildirilir."

Somut olayda mahkemece tahkikat aşamasına geçilmiş olmasına rağmen taraflara duruşma günü tebliğ edilmemesi ve tahkikat duruşması için belirlenen sürenin (... haftadan az olamayacağı hükmü dikkate alınamadan) ... gün olması da usul ve yasaya aykırıdır.

Bundan ayrı olarak; taraflar arasındaki uyuşmazlık, elektrik faturalarına yansıtılan kayıp-kaçak bedelinin tüketiciden alınıp alınamayacağı hususundadır. Kayıp-kaçak miktarı, dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı göstermektedir. Başka bir ifadeyle, kayıp-kaçak bedeli elektrik sisteminde ortaya çıkan teknik ve teknik olmayan kaybın maliyetinin kayıp-kaçak oranları ölçüsünde karşılanabilmesi amacıyla belirlenen bir bedeldir. 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun ...'üncü maddesinin ...'nci fıkrasında Kurum'un "...bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten" sorumlu olduğu belirtilmektedir.

Söz konusu yasal düzenleme uyarınca, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu elektrik faturalarında bulunacak ve ücretlendirilecek tarife unsurlarını belirleme yetkisine sahiptir. Kayıp-kaçak bedeli, Kurumun Kanunun kendisine verdiği yetki çerçevesinde ve Kanunun temel amaçlarına uygun şekilde belirlediği bir bedeldir. Söz konusu bedeli belirlemek üzere alınan Kurul Kararı Kurumun bir düzenleyici işlemi olarak tüm tüzel ve gerçek kişileri bağlayıcı niteliğe haizdir.

Tarifelerin uygulanması, lisans sahibi şirketler bakımından yasal bir zorunluluktur. Lisans sahibi şirketler, tarifeyi değiştiremeyeceği gibi, tarifede yer almayan bir bedeli de tahsil edemez veya düzenlenen tarifeler kapsamında belirlenmiş bir bedeli de tahsil etmeme gibi bir davranışta bulunamazlar.

Bu nedenle, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerinin tarifeleri uygulayıp uygulamama ve kayıp-kaçak bedelini tahsil edip etmeme gibi bir insiyatifi bulunmamaktadır. Tarifelere uyma yükümlülüğünün bir gereği olarak kayıp-kaçak bedeli, perakende satış tarifesinin bir unsuru olarak faturalarda yer almaktadır.

Bu nedenle, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerinin tarifeleri uygulayıp uygulamama ve kayıp-kaçak bedelini tahsil edip etmeme gibi bir insiyatifi bulunmamaktadır. Tarifelere uyma yükümlülüğünün bir gereği olarak kayıp-kaçak bedeli, perakende satış tarifesinin bir unsuru olarak faturalarda yer almaktadır.

4628 sayılı Kanunun 6352 sayılı Yasanın 64.maddesi ile değiştirilen ....maddesinde; Kurulun yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabileceği kurul kararlarına karşı açılan her türlü davanın öncelikli işlerden sayılacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm çerçevesinde kurul kararlarının iptali için yargı yoluna başvurmak her zaman mümkündür.

O halde, tarifeye ilişkin kurul kararı iptal edilmediği sürece geçerliliğini koruyacağı gözönünde bulundurularak davanın reddi cihetine gidilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yukarıdaki gerekçelerle davanın kabulü doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, ... duruşmasında vekille temsil edilen davalı taraf için duruşma tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre takdir edilen 990 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı tarafa verilmesine ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, ....09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4791, Karar No: 2011/9069, Tarih: 11.10.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/4791 E.  ,  2011/9069 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 7. İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı 3.kişi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı 3.kişi, İstanbul 4.İcra Müdürlüğü’nün 2009/2144 Takip Tekirdağ 2. İcra Müdürlüğünün 2009/276 Talimat sayılı dosyasından 30.3.2009 tarihinde haczedilen mahcuzların kendisine ait olduğunu belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasını, %40 tazminatın tahsilini dava ve talep etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, haczin borçlunun adresinde ve huzurunda yapıldığını, borçlunun davacı adına iş yaptığını, işyeri devrinin muvazaalı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı borçlu, haciz adresinin kendisine ait olmadığını davacının ihtiyaç olduğunda montaj işini yaptığını sürekli davacıyla birlikte çalışmadığını, senede haciz adresini yazdığını belirtmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere göre; dava konusu haczin borçlunun takip konusu senette belirttiği ve ödeme emrinin tebliğ edildiği adresin taşındığı yeni adreste ve borçlunun huzurunda yapıldığı, mülkiyet karinesinin alacaklı yararına olduğu, karine aksinin davacı 3. kişi

tarafından geçerli ve güçlü delillerle ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı 3.kişi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK.nun 96. ve devamı maddeleri gereğince 3.kişi tarafından açılmış istihkak istemine ilişkindir.

Mahkeme gerekçesinde belirtildiği gibi dava konusu haciz, borçlunun senet ve tebligat adresininde belirtilen adresin taşındığı yeni adreste ve borçlunun huzurunda yapıldığından mülkiyet karinesi borçlu dolayısıyla alacaklı yararına olup davacı 3.kişi tarafından karine aksinin güçlü ve inandırıcı delillerle ispatlanması gerekir.

Tekirdağ Belediyesi İş Hanı yönetiminin 5.1.2010 tarihli yazısı, Vergi kayıtları ve yoklama fişlerinden davacı 3.kişinin borçtan önce senet adresinde 6.6.1994 yılında mefruşat ve manifatura üzerine işe başladığı, 1.2.2009 tarihinde de kendi taşınmazı olan haciz adresine taşındığı, davalı borçlunun ise Lüleburgaz adresindeki işyerinde perde çeyiz işi nedeniyle 1.8.2005 tarihinde işe başlayıp 17.9.2007 tarihinde işi bıraktığı anlaşılmaktadır.

Tekirdağ Belediyesi İş Hanı yönetiminin 5.1.2010 tarihli yazısı, Vergi kayıtları ve yoklama fişlerinden davacı 3.kişinin borçtan önce senet adresinde 6.6.1994 yılında mefruşat ve manifatura üzerine işe başladığı, 1.2.2009 tarihinde de kendi taşınmazı olan haciz adresine taşındığı, davalı borçlunun ise Lüleburgaz adresindeki işyerinde perde çeyiz işi nedeniyle 1.8.2005 tarihinde işe başlayıp 17.9.2007 tarihinde işi bıraktığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu haciz sırasında davacı ve borçlu, borçlunun davacı tarafından hazırlanan perdelerin montaj işini yaptığı belirtilmiş, davacıya ait SGK kayıtlarıyla da bu beyanlar desteklenmiştir. O halde davacı ve borçlunun haciz adresinde birlikte çalıştıkları ispatlanamadığından davacı tarafından sunulan 12.3.2009, 30.5.2008,13.6.2008 tarihli fatura içeriğindeki mallar ile hacze konu malların aynı olup olmadığı yönünden mahallinde keşif yapılması, malların aynı olduğunun tesbiti halinde, sunulan fatura dip koçanları istenerek faturayı düzenleyan şirket ile davacının ticari defterleri üzerinde yaptırılacak mali müşavir bilirkişi raporu ve gerektiğinde faturayı düzenleyen şirket yetkilileri de tanık olarak dinlenerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı 3.kişinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı 3.kişiye geri verilmesine 11.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1144, Karar No: 2013/3100, Tarih: 05.03.2013

**14. Hukuk Dairesi         2013/1144 E.  ,  2013/3100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 05.08.2011 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 29.11.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Davacı, 592 parsel sayılı taşınmazının genel yola bağlantısı bulunmadığını ileri sürerek, davalılara ait 593 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalılardan ..., davacının paydaşı olduğu 590 parsel sayılı taşınmazdan geçit kurulması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuş; davalılardan Kenan ise davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Somut olayda, genel yola sınırı bulunmadığından davacının maliki olduğu 592 parsel sayılı taşınmaz mutlak geçit ihtiyacı içindedir. Davacı, 592 parsel sayılı taşınmazın batı sınırında olup genel yola bağlantısı bulunan 590 parsel sayılı taşınmazda 3/48 pay maliktir. Keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişilerde 590 sayılı parselin davacının kullanımında bulunduğunu belirtmişlerdir. Bu nedenle, geçit kurulurken gözetilmesi gereken komşululuk hukuku ilkeleri ile fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi uyarınca öncelikle davacının paydaş olduğu 590 parsel sayılı taşınmazın yer aldığı güzergahtan geçit kurulup kurulmayacağı araştırılmalıdır. Dolasıyla davacıya 590 parsel sayılı taşınmaz maliklerini usulüne uygun dilekçeyle davaya dahil etmesi için süre verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar bir yana bırakılarak yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 05.03.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.