muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/4355, Karar No: 2018/12430, Tarih: 19.12.2018

25.03.2004 tarihli Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlar B.1.1 maddesi 1.fıkrasında: “İşbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde tıbbi tedavinin sona ermesini ve daimi maluliyetin kat'i surette tesbitini müteakip, daimi maluliyet sigorta bedeli aşağıda münderiç nisbetler dahilinde kendisine ödenir." denildikten sonra, (36) satırdan oluşan bir tabloya yer verilmiş, daha sonrasında yer alan fıkrada ise "Yukarıdaki cetvelde zikredilmemiş bulunan maluliyetlerin nisbeti, daha az vahim olsalar bile, bunların ehemmiyet derecelerine göre ve cetvelde yazılı nisbetlere kıyasen tayin olunur." denilmiştir.

Somut olayda; davalı ferdi kaza sigortacısıdır. Mahkemece alınan raporda davacının Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü'ne göre %63 oranında malul kaldığı belirtilmiş, ancak davacıda oluşan maluliyetin poliçe klozlarındaki hangi cetvel kapsamında kaldığı belirtilmemiştir. Mahkemece %63 maluliyet oranı üzerinden iş göremezlik tazminat hesabı yaptırılarak hüküm verilmiştir.

Davacının dava konusu maluliyetlerinin poliçe şartlarında ve klozlarında düzenlenmiş olan maluliyet

cetvelinden hangisi kapsamında kaldığı belirlenmeli, şayet cetvelde belirtilen maluliyetlerden herhangi biri kapsamında değilse bunların önem derecelerine göre ve cetvelde yazılı oranlara göre kıyasen belirlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde, bir meblağ sigortası olan ferdi kaza sigortacısı olan davalının sorumluluğunun, tespit edilen sakatlık oranı ve Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre ödenmesi gereken meblağın, konusunda uzman bir doktor bilirkişi marifetiyle tespit ettirilerek davalının sorumluluğunun tespiti gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 19/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2082, Karar No: 2020/2318, Tarih: 25.06.2020

**4. Hukuk Dairesi         2020/2082 E.  ,  2020/2318 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... AŞ aleyhine 20/11/2014 gününde verilen dilekçe ile trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 11/12/2019 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeni ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi ...'ın yolcu olarak bulunduğu davalıların malik ve işleteni oldukları aracın tek taraflı kazasında vefat ettiğini belirterek davacı anne ve baba için ayrı ayrı 90.000,00'er TL, davacı kardeş için 15.000,00 TL manevi tazminatın ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Dosya kapsamından; mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen 05/05/2016 tarih ve 2014/244 esas sayılı ilk kararın davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edildiği, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 13/05/2019 gün, 2016/13744 esas ve 2019/5934 karar sayılı ilamı ile özetle ‘‘ Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacılar anne ve baba lehine takdir olunan manevi tazminatların bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun manevi tazminatlara hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir’’ denilerek davacılar yararına bozulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş ve davalının ağır kusurlu olduğu gerekçesiyle manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacı anne ve baba için ayrı ayrı 75.000,00'er TL ve davacı kardeş için 10.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş ve davalının ağır kusurlu olduğu gerekçesiyle manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacı anne ve baba için ayrı ayrı 75.000,00'er TL ve davacı kardeş için 10.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsiline karar verilmiştir.

Olay tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesi hükmüne göre, hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Somut olayda; mahkemece bozma ilamına uyulmuş ancak bozma ilamında belirtildiği gibi davacı anne ve baba lehine manevi tazminatın bir miktar artırılması gerektiği hususu göz ardı edilmiştir.

Şu halde; olay tarihi, olayın gelişim biçimi, tarafların kusur durumu ve hatır taşıması yapıldığı sırada kazanın meydana geldiği dikkate alındığında ve yukarıdaki ilkeler ile bozma ilamı gözetildiğinde davacı anne ve baba yararına hükmedilen manevi tazminat miktarları fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve davalı ...'ten peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 25/06/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1383, Karar No: 2018/1324, Tarih: 14.02.2018

**6. Ceza Dairesi         2015/1383 E.  ,  2018/1324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Yağma, tehdit, hakaret, yaralama

HÜKÜM : Beraat, Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Sanıklar ... ve ... hakkında yaralama suçundan kurulan hükümlere yönelik sanıklar savunmanının temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Sanıklar hakkında hükmolunan doğrudan para cezasının miktarı bakımından, 14/04/2011 tarih ve 27905 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanunun 26. maddesi ile eklenen 5329 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun geçici 2. maddesinin 1. fıkrası uyarınca üç bin liraya kadar olan mahkumiyet hükümlerinin kesin nitelikte olması ve temyiz kabiliyetinin de bulunmaması nedeniyle sanıklar ... ve ... savunmanının temyiz isteğinin CMUK'nun 317. maddesi gereğince isteme uygun olarak REDDİNE,

II-Sanıklar ..., ... ve ... hakkında yağma ve tehdit suçlarından verilen beraat kararlarına, sanık ... hakkında hakaret suçundan verilen beraat kararına yönelik katılan vekilinin temyiz itirazları; sanık ... hakkında yaralama suçundan verilen mahkumiyet kararına yönelik sanık savunmanının temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Mağdur ...'ın İstanbul'dan haciz yoluyla 328.000.-TL'ye ev satın alıp sattıktan sonra da kâr vereceğini söyleyerek sanıklar Kamil, Zeki ve Musa'dan karşılığında 100.000.-TL borç istediği, sanıkların borca karşılık teminat istemeleri üzerine mağdurun eşinin kefil olduğu açık senet ile Konya Alibeyhüyüğü kasabasındaki iki katlı müstakil köy evini sanık ...'ya devrettiği,

Mağdur ...'ın İstanbul'dan haciz yoluyla 328.000.-TL'ye ev satın alıp sattıktan sonra da kâr vereceğini söyleyerek sanıklar Kamil, Zeki ve Musa'dan karşılığında 100.000.-TL borç istediği, sanıkların borca karşılık teminat istemeleri üzerine mağdurun eşinin kefil olduğu açık senet ile Konya Alibeyhüyüğü kasabasındaki iki katlı müstakil köy evini sanık ...'ya devrettiği,

Sanıkların toplam 142.000.-TL nakit parayı mağdura verdiği, mağdurun haciz yoluyla İstanbul'daki evi aldığı, sanıkların anlaşmayı hatırlatıp baskı yapmaya başladıkları, mağdurun ''önce evi başkasına satmaya çalışacağını, satamazsa kendilerine satabileceğini'' söylediği, evin satışının gerçekleşmemesi üzerine mağdurun evin satışı ile ilgili uygun vekaleti sanık ...'e verdiği, sanık ...'de bu vekaletnameye binaen evi sanık ...'ya 300.000.-TL'ye sattığı, sanık ... de mağdura ödenmesi gereken 135.000.-TL karşılığı açık senet verdiği, mağdurun eşinin kefili olduğu senedi Kamil'den alarak yırttığı, ilerleyen zaman diliminde mağdurun hasta olan sanık ...'ya geçmiş olsun ziyareti için .... Üzümcü mahallesindeki çardağına gittiği, çardakta sanıklarla tokalaştıktan sonra sanık ...'in mağdura ''Len anasını avradını sinkaf ettiğim çocuğu, sen bizi birbirimize düşürdün bizden açık senet aldın, sen bizi yakacak mısın?'' deyip mağdurun üzerine yürüyerek mağdurdan vermiş olduğu açık senedi istediği, mağdurun sanıklara ''köydeki evimi geri verin senedi öyle vereyim'' cevabı üzerine sanıklar Musa ve Zeki'nin mağdurun kollarından tutup sanık ...'in mağdura yumruk atarak mağdurun üzerini aradığı, mağdurun cüzdanını bulan sanığın cüzdan içerisindeki imzalamış olduğu açık senedi alarak yırttığı, mağdurun sanıklara ''kendisine olan borçlarını ne zaman ödeyeceklerini ve köydeki evinin tapusunu ne zaman vereceklerini'' sorması üzerine sanık ...'nın mağdura ''sen bize 240.000.-TL getireceksin, her iki evini de alacaksın'' dediği, sanıkların yanından ayrılan mağdurun sanıklarla birlikte ortak tanıdığı olan tanık ... ve abisi ...'a olanları anlattığı, tanık ...'ın telefonla arayıp sanık ...'i yanlarına çağırarak sanığa ''bu adamın köydeki evini verin, bu adamda yamukluk olmaz, iyi adamdır'' demesi üzerine sanık ...'in ''evi vereceğini'' söylediği, ertesi gün mağdurun tanık Hasan'ı arayıp ''Kamil'in evi verip vermeyeceğini'' sorması üzerine Hasan'ın ''Kamil evi vermiyor, 240 bin TL istiyorlar'' dediği olayda;

1) İstanbul'daki evin icra yoluyla alımına ilişkin evrakların, mağdurun sanık ...'e verdiği vekaletname ile tapuda gerçekleşen satış evraklarının temin edilerek Konya'daki köy evinin sanıklara devredilip devredilmediği, devredilmiş ise bedelinin mağdura ödenip ödenmediği saptanıp sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun tespiti gerekirken eksik soruşturmayla yetinilip duruşmaya devamla yerinde ve yeterli olmayan gerekçeyle birtakım suçlardan beraat, sanık ... hakkında basit etkili eylemden yazılı şekilde hüküm kurulması,

2) Kabule göre de; yağma suçundan beraat kararı verilip yağmadan dönüşen suç oluştuğu gerekçesi ile etkili eylemden hüküm kurulup infaza esas iki tane hükme yer verilerek duraksamalara neden olunması,

3) Sanık ...'ın hakaret suçundan mahkumiyeti yerine yerinde ve yeterli olmayan gerekçe ile beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanı ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 14/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5991, Karar No: 2022/11168, Tarih: 26.09.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/5991 E.  ,  2022/11168 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma sonrası ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Sigorta Primine Esas Kazancın Tespiti yönünden davanın yasal dayanağı olan, 5510 sayılı Kanunun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80. maddesinin 1. fıkrasında, sigortalıların prime esas kazançlarının nasıl belirleneceği açıklanmıştır. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun; 288. maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belir bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri, ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple belir bir tutardan aşağı düşse bile senetsiz kanıtlanamayacağı bildirilmiş, 289. maddesinde, 288. madde uyarınca senetle kanıtlanması gereken konularda yukarıdaki hükümler hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati durumunda tanık dinlenebileceği, 292. maddesinde de, senetle kanıtlanması zorunlu konularda yazılı bir delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği açıklanarak delil başlangıcının, dava konusunun tamamen kanıtlanmasına yeterli olmamakla birlikte, bunun var olduğunu gösteren ve aleyhine sunulmuş olan tarafça verilen kağıt ve belgeler olduğu belirtilmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200. ve 202. maddelerinde de bu düzenlemeler korunmuştur.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmektedir. Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 Esas - 2010/523 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 Esas - 2010/524 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 Esas - 2010/525 Karar, 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 Esas - 2011/649 Karar, 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 Esas - 2013/850 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Eldeki davada ise yukarıda yazılı ilkeler doğrultusunda araştırma yapılarak karar verilmesi yerine, işçilik alacakları dosyasında belirlenen ücret, ücret araştırması ve tanık beyanlarıyla yetinmek suretiyle eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulmuştur.

2- Hizmet Tespitine yönelik dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddelerinde düzenlenmiştir. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Mahkemece işçilik alacakları davası ve tanık beyanları dikkate alınarak karar verilmişse de yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Somut olayda, davacının bildirim dışı sürelerinin ücretsiz izin süreleri olarak kayıtlara geçtiği, işverence ibraz edilen ücret hesap pusulalarında da ücretsiz izinli olduğu belirtilmek suretiyle bildirim yapıldığı, davacının da bu belgeleri imzaladığı anlaşılmakla, fiili çalışma hususu araştırılarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar tesisi isabetsizdir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'nın oyları ve oy çokluğuyla 26/09/2022 gününde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

I. Prime Esas kazanç yönünden;

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'nın oyları ve oy çokluğuyla 26/09/2022 gününde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

I. Prime Esas kazanç yönünden;

1.Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık prime esas kazancın (ücretin) tespitinde, aylık ücret tutarının 6100 sayılı HMK.’un 200 ve 202. Maddelerinde belirtilen sınırları aştığı takdirde yazılı delille kanıtlanması gerekip gerekmediği, bu konuda işçilik alacakları davasında belirlenen ücretin esas alınıp alınmayacağı” noktasında toplanmaktadır.

2.Dairemizin 2022/3692 Esas, 2022/7029 Karar sayılı kararında yazılan karşı oy gerekçelerinde açıklandığı üzere;

3.Prime esas kazanç tespiti davası kamu düzeninden olduğuna göre kural olarak işçilik alacakları davasında saptanan ücret, prime esas kazanç tespiti davasında kesin delil niteliğinde kabul edilemez. Ancak bu işçi ile işveren arasında kesinleşmiş ve tahsil edildiğinde anılan ücret, fazla mesai, tatil ücret alacakları gibi alacaklarda sigorta primi kesintisi yapılarak kuruma ödeneceğinden, bir anlamda prime esas kazanç dolaylı olarak belirlenmiş olacaktır. Dolayısı ile unsur etkisi yaratarak kuvvetli(ciddi) delil niteliğinde kabul edilmesi kaçınılmazdır. İşçilik alacakları davasında tespit edilen ücretin, prime esas kazanç tutarı olarak kabulünde bir yanlışlık bulunmamaktadır(Y. HGK. 16.07.2020 tarih ve 2016/10-2141 Esas, 2020/585 Karar).

Nitekim Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru üzerine verdiği kararda:

Nitekim Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru üzerine verdiği kararda:

“Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere hizmet tespiti davalarıyla işçilik alacakları davaları birbirini etkileyebilecek bağlantılı davalardır. Nitekim Yargıtaya göre işçilik alacakları davasında -açılmış ise- kural olarak hizmet tespiti davasının sonucu beklenmelidir. Yine Yargıtay kararlarında her iki davanın birbirlerini etkilemesi mümkün ise de davaların niteliği gereği farklı sonuçlara varılabileceğinin kabul edildiği görülmektedir. Zira hizmet tespiti davalarında -kamu düzenine ilişkin olduğundan- resen araştırma ilkesinin, işçilik alacaklarıyla ilgili davalarda ise taraflarca hazırlama ilkesinin geçerli olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle işçilik alacakları davasında verilen karar hizmet tespiti davasında kesin delil değil güçlü delil olarak kabul edilmektedir. Hemen belirtmek gerekir ki delil değerlendirmesi derece mahkemelerinin takdirinde olup bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içermedikçe Anayasa Mahkemesinin bu takdire müdahalesi söz konusu değildir. Bununla birlikte bağlantılı davalarda birbirine aykırı karar verilmesi hâlinde bu aykırılığın -taraflarca ileri sürülmesi durumunda- gerekçesinin açıkça ortaya konması anayasal bir yükümlülüktür ve bu husus Anayasa Mahkemesinin inceleme alanı kapsamındadır” gerekçesi ile hizmet tespit davasında işçilik alacaklarına ilişkin ücret tespitinin delil olarak dikkate alınmamasını, gerekçe yapılmamasını hak ihlali olarak kabul etmiştir(B. No: 2017/23739, 20.10.2021)

4.Sigortalının prime esas kazancının tespitinde, mahkemece resen araştırma ilkesi ve delil serbestisi kapsamında her türlü delil toplanmalı, tarafların vazgeçmesi ve kabulü ile bağlı olunmadığı gibi salt tanık beyanları ile de yetinilmemeli, yukarda belirtilen 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uygulanarak sigortalının yaptığı işin özellikleri(vasıflı olup olmadığı), işyerindeki ve meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde veya başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler dikkate alındığında kayıtlarda görünen ücretle çalışmasının hayatının olağan akışına uygun bulunup bulunmadığı da değerlendirilerek ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından, sendikalardan, meslek odalarından emsal ücret araştırması yapılmalı, bu konuda açılmış işçilik alacakları davası var ve kesinleşmiş ise delil kabul edilmeli, dolayısı ile inandırıcı, ciddi deliller doğrultusunda ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmeli, ücretin işçinin yazılı onayı olmadan düşürüldüğü durumda ise yazılı muvafakati yoksa önceki yüksek ücreti esas alınarak prime esas kazanç saptanmalıdır.