muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/23688, Karar No: 2024/1761, Tarih: 08.02.2024

Yasaklama, yürütmenin herhangi bir işlemiyle yapılabileceği gibi, belgeler üzerine gizlilik derecesini gösteren damga veya özel bir yazının konulması, uyarı veya tabela yerleştirilmesi şeklinde de yapılabilir.

Yetkili makam tarafından duruma göre, sirküler, tebliğ, resmi açıklama, yazılı veya sözlü uyarı aracılığıyla, kişiler veya bireylerin bu konudaki yasaklamalardan haberdar edilmesi sağlanabilir.

Bu yasaklama hukuka uygun yapılmalıdır. Hukuka uygun ve usulüne göre yapılmayan yasaklama, o bilgi, belge veya şeye, açıklanması yasaklanmış sır vasfını kazandırmaz.

Devletin idari makamları veya organları, bilgi, belge veya şeylere, açıklanmasını yasaklanmış sır vasfını çoğunlukla, gizlilik sınıflandırması yaparak vermektedirler.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönetmeliğine göre; gizlilik dereceleri aşağıda belirtildiği şekilde dört sınıfa ayrılır.

a) Çok gizli: Bilmesi gerekenlerin dışında diğer kişilerin bilmelerinin istenmediği ve izinsiz açıklandığı takdirde Devletin güvenliğine, ulusal varlık ve bütünlüğe, iç ve dış menfaatlerimize hayati bakımdan son derece büyük zararlar verecek, yabancı bir Devlete faydalar sağlayacak ve güvenlik bakımından olağanüstü önemi haiz mesaj, rapor, doküman, araç, gereç, tesis ve yerler için kullanılır.

b) Gizli: Bilmesi gerekenlerin dışında diğer kişilerin bilmelerinin istenmediği ve izinsiz açıklandığı takdirde Devletin güvenliğine, ulusal varlık ve bütünlüğe, iç ve dış menfaatlerimize ciddi şekilde zarar verecek, yabancı bir Devlete faydalar sağlayacak nitelikte olan mesaj, rapor, doküman, araç, gereç, tesis ve yerler için kullanılır.

c) Özel: İzinsiz açıklandığı takdirde, Devletin menfaat ve prestijini haleldar edecek veya yabancı bir Devlete faydalar sağlayacak nitelikte olan mesaj, rapor, döküman, araç, gereç, tesis ve yerler için kullanılır.

d) Hizmete özel: Kapsadığı bilgi itibarıyla çok gizli, gizli veya özel gizlilik dereceleri ile korunması gerekmeyen fakat bilmesi gerekenlerden başkası tarafından bilinmesi istenmeyen mesaj, rapor, döküman, araç, gereç, tesis ve yerler için kullanılmaktadır.

Özünde Devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin, siyasal veya askeri casusluk amacı ile temin edilmesi halinde casusluk suçu, böyle bir amaç olmaksızın temin edilmesi halinde ise TCK 327 nci maddedeki tanımlanan suç oluşacaktır.

765 sayılı Ceza Kanunu ve 5237 sayılı Ceza Kanununda "casusluk" açık bir şekilde tarif edilmiş değildir. Öğretide, "casusluk; bir bilgi ya da hedefe ulaşmak için yapılan gizli haber alma faaliyeti organizasyon ve metotların tümüne verilen addır. Casus ise bu faaliyeti yürüten kişidir"(Dr. ... , Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk, Mayıs 2012 baskı-s.46)

“Siyasi casusluk yabancı Devlet yararına Türkiye Devletinin veya vatandaşlarının veya Türkiye’de oturmakta, ikamet ekmekte olanların zararına olacak bilgilerin toplanması demektir”. (Doç. Dr. ..., FSM. Ünv. Hukuk Fak Ceza ve Muhakeme Hukuku Öğr. Üyesi, yayınlanmamış makale) şeklinde tanımlanmaktadır.

“Siyasi casusluk yabancı Devlet yararına Türkiye Devletinin veya vatandaşlarının veya Türkiye’de oturmakta, ikamet ekmekte olanların zararına olacak bilgilerin toplanması demektir”. (Doç. Dr. ..., FSM. Ünv. Hukuk Fak Ceza ve Muhakeme Hukuku Öğr. Üyesi, yayınlanmamış makale) şeklinde tanımlanmaktadır.

Casusluk suçları ile ilgili düzenlemelere bakıldığında, tanımlama; “Devletin güvenliği, iç veya dış siyasi yararları bakımından niteliği itibariyle gizli kalması gereken bilgilerin veya yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemleri ile açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri siyasal ve askeri casusluk maksadıyla temin etmek veya açıklamak” şeklinde yapılabilir.

Bu suç soyut tehlike suçudur. Suçla korunan hukuksal menfaat; “Devlet güvenliği, Devletin iç veya dış siyasal yararları ve milli savunmaya” ilişkin menfaatlerdir. Suçun faili herkes olabilir. Suçun maddi konusu; Devletin güvenliğine, iç veya dış siyasal yararları bakımından, niteliği itibariyle, gizli kalması gereken bilgiler yani özünde Devlet sırrı olan bilgiler olarak tayin edilmiştir (Erem, a.g.e. cilt 1s. 48; Gözübüyük. Alman, Fransız, İsviçre ve İtalyan Ceza Kanunlarıyla Mukayeseli TCK. Açıklaması, cilt 1. S.510; Ögel,s 1034; Öztürk, s.384; ..., s.28).

Maddelerde geçen belge ve vesikadan kasıt; “bir gerçeğe tanıklık eden yazı, resim, film vb. vesika, dökümandır. Evrak; “kağıt yaprakları, kitap sayfaları, resmi kurumlarda işlem gören belgeler , yazılmış kitaplar, mektuplar ve yazılar” anlamında kullanılan Arapça'dan gelen bir isimdir.

Suçun maddi unsuru; suça konu bilgileri, siyasal veya askeri casusluk maksadıyla “temin etmek” tir. (Erem, a.g.e. cilt 1,s.50; Gözübüyük, a.g.e. Cilt 1. S.510; Ögel,s 1034; Öztürk, s.384) Bilginin temini için kullanılan vasıtanın önemi olmadığı gibi bilgiyi içeren belgenin de elde edilmiş olması ve temin edilen bu bilginin başkasına verilmesi şart değildir. “Suç, sır olan bilginin temin edilmesiyle tamamlanmış olur.” (Dr. ... Yayla a.g.e. S. 197) “Suçun tamamlanması için bilginin başkasına aktarılması şart değildir." (Erem, a.g.e. Cilt . S.50)

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 24.02.1940 ... ve 1940/828-477 sayılı kararıyla, “Malumatın tesadüfi olmaksızın casusluk kast ve niyetiyle gayret ve mesai sarf edilerek istihsalinin lüzumlu olduğuna” işaret edilmiştir.

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 24.02.1940 ... ve 1940/828-477 sayılı kararıyla, “Malumatın tesadüfi olmaksızın casusluk kast ve niyetiyle gayret ve mesai sarf edilerek istihsalinin lüzumlu olduğuna” işaret edilmiştir.

Suçun manevi unsuru; genel kasttır. Ancak bazı hallerde, suçun kanuni tanımındaki unsurlarının fail tarafından bilinerek ve istenerek gerçekleştirilmesi, suçun oluşumu için yeterli görülmeyebilir. Bu gibi hallerde, suç tipinde kişinin kastı dışında ayrıca belli bir saikle hareket etmesi aranmıştır. Saik; amaç ya da gaye, kasttan önce gelen, kastı hazırlayan bir duygu ve düşüncedir. Suçun işlenmesine neden olan gerekçedir. Saik, her ne kadar suçun unsuru değil ise de, manevi unsurun gerçekleşmesi bakımından aranan husus haline gelebilir. Bu bağlamda, siyasi ve askeri casusluk suçlarında özel saik aranmaktadır. Esasen Ceza Kanununun 327 nci maddesinde tanımlanan suç ile 328 inci maddede tanımlanan suçu ayıran en temel kriter “casusluk maksadı”dır.

Askeri Yargıtayın bir kısım kararlarında (Askeri Yargıtay Dava Daireleri Kurulu 02.10.1997 ... ve 1997/98-114 sayılı kararı gibi) “casus ile casusluğu talep eden arasında bir anlaşmanın varlığı” suçun oluşumu için aranmakta ise de bu düşünce doktrinde yerinde görülmemiştir. “Fail, herhangi bir ülke ya da organizasyon ile anlaşma olmadan bilgi ve belgeleri temin edip, sonradan belirleyebileceği bir Devlete servis edebilir.” (Dr. ... Yayla, a.g.e.s.201-202) Aynı doğrultuda, "Kanaatimizce, maddede olmayan bir şartın, suç tipinin oluşumu için aranması yerinde değildir. Madde metninde ve gerekçesinde açıkça belirtildiği gibi siyasal ve askeri casusluk maksadı manevi unsur içinde değerlendirilmesi gereken bir konudur." (Dr. .... F.S.M. Ünv. a. g. makale).

Bilindiği üzere kast, kişinin iç dünyasıyla ilgili kavram olup, kastın açıkça ifade edilmediği durumlarda iç dünyaya ait bu olgunun dış dünyaya yansıyan davranışlara bakılarak belirlenmesi gerekir. Bu itibarla kastın belirlenmesinde; failin kişilik özellikleri, bilgilerin temin edilme zaman ve yeri, bilgilerin temin edilme yöntemi, bir örgüt mensubu ise örgütün amaç ve faaliyetleri gibi, kriterlere bakılmalıdır. Özel olarak istihbaratta görevlendirilmiş kişilerin (MİT. Emniyet ve Jandarma istihbaratı) izinsiz bilgi paylaşımı halinde casusluk maksadının bulunduğu kabul edilmelidir. Zaman ve yer açısından ise, ülkeler arası ikili ilişkilerin gergin olduğu zamanlarda ya da terör olaylarının yoğun yaşandığı dönemde sır niteliğindeki bilgilerin temin edilmesi halinde casusluk kastının varlığı kabul edilebilir.

"Cumhurbaşkanı, Başbakan, Genel Kurmay Başkanı, Milli Güvenlik Kurulunda görevli bulunan Bakanlar ve Kuvvet Komutanlarının Milli Güvenlikle ilgili gerçekleştirdikleri faaliyetler dolayısıyla dinlenilmeleri Devlet sırrı kabul edilebilecek bilgiler bakımından siyasi casusluk kapsamında değerlendirilmelidir"(Doç.Dr. ..., a.g.makale).

"Cumhurbaşkanı, Başbakan, Genel Kurmay Başkanı, Milli Güvenlik Kurulunda görevli bulunan Bakanlar ve Kuvvet Komutanlarının Milli Güvenlikle ilgili gerçekleştirdikleri faaliyetler dolayısıyla dinlenilmeleri Devlet sırrı kabul edilebilecek bilgiler bakımından siyasi casusluk kapsamında değerlendirilmelidir"(Doç.Dr. ..., a.g.makale).

Öğretide de kabul edildiği gibi, casusluk amacı ile bilginin temin edilmesi suçun oluşumu için yeterlidır. Başka bir ülkeye veya yapıya vermek zorunlu değildir. Aksine kabul, yasa koyucunun madde metni ve gerekçesinde yer vermediği bir unsurun içtihat yoluyla yasaya eklenerek kanun koyucunun iradesinden farklı bir yasa yapmak anlamına gelecektir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Oluş, iddia, mahkeme kabulü ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında;

Devlet güvenliği, Devletin iç veya dış siyasal yararları ve milli savunmaya ilişkin gizli bilgileri siyasal ve askeri casusluk maksadıyla temin etmek suçunda; failin kişilik özellikleri, bilgilerin temin edilme zaman ve yeri, bilgilerin temin edilme yöntemi, bir örgüt mensubu ise örgütün amaç ve faaliyetleri gibi, kriterlere bakılması gerektiği hususu gözetildiğinde; FETÖ/PDY'nin casusluk faaliyetlerini de kapsayan silahlı bir terör örgütü olması, FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün amaçlarını gerçekleştirmek amacıyla üyelerini Polis ve Jandarma Teşkilatı, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Genel Kurmay Başkanlığı gibi kuvvet kullanma yetkisine haiz kurumlara sızdırdığının bilinmesi, bu kapsamda;

Sanık ...'in; Milli Güvenlik istihbaratının en üst düzeyde yürütüldüğü ve milli güvenliğin sağlanması konusunda çok önemli bir konumda bulunan Milli İstihbarat Teşkilatına katıldıktan sonra eğitim dönemini müteakiben 2013-2014 yılları arasında İstihbarata Karşı Koyma Başkanlığında, 2014-2016 yılları arasında Açık Kaynaklar Daire (AKD) Başkanlığında çalıştığı, 12 Temmuz 2016 tarihide Cizre Bölge Daire Başkanlığına atandığı ve 19 Ağustos 2016 tarihinde tekrar AKD başkanlığına tayin olduğu, mezkur dönemde örgütün MİT mahrem yapılanması içerisinde "öğrenci" konumunda faaliyete bulunarak, örgüt hiyerarşisinde üstü konumunda olan mahrem abileri ile belirli periyotlar içerisinde paylaşımda bulunmak amacıyla teşkilata ilişkin gizli bilgileri temin ettiği ve mahrem abisinin talimatları doğrultusunda faaliyetlerde bulunduğu, bu durumun tanık beyanlarından ve tüm dosya kapsamından açıkca anlaşıldığı, Milli Güvenlikle ilgili gerçekleştirilen faaliyetlerin dinleme yoluyla elde edilmesi ya da ilgili kuruma elaman yerleştirilerek bilgilerin temin edilmesi arasında bir fark bulunmadığı, sanığın eyleminin siyasi casusluk kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirlenmiş,

Sanık ...'nın; dosyada bulunan belge ve dökümanların incelenmesinde, sanığın örgütün darbe girişimi sırasında faaliyetlerine ilişkin yer, zaman, lokasyon bilgileri içeren ve açık kaynaklardan elde edilemeyecek gizli bilgiler bulunan raporun oluşturulmasına katkı sağlamış olması ( A SEARCH FOR TRUTH 15 JULY 2016 OF TURKEY 28 APRİL 2017), Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile ilgili bir kısım bilgileri içerisinde barındıran ve A.B.D. Ülkesinin menfaatlerini koruyucu, ülke yöneticilerini siyasi olarak tavır göstermesi gerektiği yönünde beyanlar (THE CRISIS TURKEY AND ITS IMPLICATIONS FOR THE US'), bilgisayar kayıtlarında Türk Silahlı Kuvvetleri hakkında gizli bilgiler elde edilmesi (THE COUP ATTEMPT AND ITS EFFECT OF TURKISH MILITARY), Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip ...'ı kastederek ''kendi istihbarat kaynaklarım vasıtasıyla yakın takibimde olan ...'ın'' şeklinde ifadesi dikkate alındığında siyasal casusluk amacıyla istihbarat kaynaklarının bulunduğunu belirtmesi (AN EURISIAN COLUMNIST RECENTLY), örgütün çatı davası olarak bilinen Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanarak hakkında örgüt üyeliğinden mahkumiyet kararı verilmiş D.A. isimli kişiye merhum K.K. nın Ergenekon konusunda istihbarata bilgi verdiğini, MİT bünyesinde müsteşar veya müsteşar yardımcısı olmaya çalıştığını, o da olmaz ise operasyon daire başkanı olmak için çaba harcadığından bahsettikten sonra K.K. nın böyle bir göreve gelmesi halinde ''eğer böyle bir şey olursa Allah memleketi, Devleti, ... hoca efendiyi, cemaatin önde gelenlerini korusun. Bu bir felaket olur.'' şeklinde muhataplarına iletilmek amacıyla yazıldığı anlaşılan mektubun bulunması, ''MUHTEREM EFENDİM '' başlıklı örgüt lideri ...'e yazdığı anlaşılan mektupta örgütün zararına olarak gördüğü MİT teşkilatında görevli merhum K

.K. nın böyle bir göreve gelmesi halinde ''eğer böyle bir şey olursa Allah memleketi, Devleti, ... hoca efendiyi, cemaatin önde gelenlerini korusun. Bu bir felaket olur.'' şeklinde muhataplarına iletilmek amacıyla yazıldığı anlaşılan mektubun bulunması, ''MUHTEREM EFENDİM '' başlıklı örgüt lideri ...'e yazdığı anlaşılan mektupta örgütün zararına olarak gördüğü MİT teşkilatında görevli merhum K.K ile ilgili verdiği bilgiler, teşkilatta görevli 20 kişilik mensup ile ilgili paylaştığı gizli bilgiler, dönemin Genel Kurmay Başkanı İlker Başbuğ'un örgüte bakış açısı ile ilgili hususlar ve Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki 7 General ile ilgili gizli olması gereken bilgileri elde ettiğine dair tespitler, sanığın cep telefonunda yapılan incelemede Rusya ülkesi iç istihbarat teşkilatına (FSB) ait olduğu anlaşılan belgeden resmi istihbarat görevi bulunmayan sanığın bu tür gizli istihbari bilgi ve belgelere ulaşma imkanının bulunduğunun anlaşılması, ayrıca sanık tarafından oluşturulan mail içeriğinde 15 Temmuz 2016 tarihinde meydana gelen darbe girişimi sonucu silahlı terör örgütüne üye olma suçundan gözaltına alınan veya tutuklanan örgüt üyelerinden masum insanlar gibi bahsederek tasfiye edilen FETÖ/PDY terör örgütüne darbeci askerlerden ''milli ordu'' olarak bahsedilerek yok edildiğinin belirtilmesi karşısında; bir dönem Milli İstihbarat Teşkilatında görev yaptığı anlaşılan sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütü kapsamında gerçekleşen faaliyetler çerçevesinde elde ettiği bilgileri örgüt lideri Fetullah Gülen ve başka ülkelere iletilmek üzere üst düzey örgüt yöneticileriyle irtibat halinde olduğu, yukarıda belirtilen bilgi ve belgelerin zaman zaman üstü kapalı veya açık şekilde ülke yönetimi aleyhine kullanılmak üzere elde edilme niteliği itibariyle herkes tarafından ulaşılması imkansız Devlet sırrına havi bilgiler olduğu anlaşılmakla sanığın eyleminin siyasi casusluk kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirlenmiş, ancak;

Mahkemenin kabulünden sanıkların aynı suçu işleme kararıyla değişik zamanlarda Devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal ve askeri casusluk amacıyla temin ettiklerinin anlaşılması karşısında haklarında TCK'nun 43/1 inci maddesinde düzenlenen ''zincirleme suç'' hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuş fakat bu husus aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde ''A'' ve ''B'' bendinde açıklanan nedenle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin, 10.01.2022 tarihli ve 2021/1323 Esas, 2022/13 sayılı Kararında sanıklar müdafii ve Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN AYRI AYRI ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ankara 16. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22.Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15423, Karar No: 2012/22067, Tarih: 04.10.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/15423 E.  ,  2012/22067 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili Müvekkilinin Pülümürlü olduğunu, ...'ün gelişimine katkı sunmak için AB fonlarından yararlanarak ...'ü geliştirme, ... alanları açmak konusunda Avrupada edindiği bilgilerini ... Kaymakamlığı ile paylaştığını, bu konuda ... Office isimli şirket ile görüşülme kararı alındığını, ... Kaymakamlığı ile ... Office Consulting Group Ltd.CoKG arasında 27.07.2007 tarihinde proje anlaşması yapıldığını, dönemin Kaymakamı ... tarafından ...'na AB fonundan yararlanma konusunda ... Kaymakamlığını temsil için vekaletname verildiğini, ilgili proje önerilerinin yapılması ve takibi ile ilgili olarak ... 'ın yetkili kılındığını, davalı tarafın bu proje için 20 Bin Euro gönderdiğini, ...'nın sonradan soruşturma ile karşılaşmasının önüne geçmek amacı ile bu paranın geri istendiğini, müvekkilinin de 31.07.2008 tarihinde 20 Bin Euro karşılığı olarak 35.914,00 TL yi davalının hesabına yatırdığını, ancak davalı tarafından müvekkilinin yatırdığı bu paranın geri verilmediğini, müvekkilinin söz konusu parayı ... Kaymakamlığının bütçesinde oluşacak açığı kapatmak için borç verdiğini ancak davalı tarafın bu borcu iade etmediğini belirterek fazla ilişkin hakları saklı kalmak üzere 35.914,00 TL nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı temsilcisi, taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece ödünç ilişkisinin davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, ödünç olarak verildiği ve fakat geri ödenmediği ileri sürülen paranın iadesi istemine ilişkin alacak davasıdır.

Mahkemece, davacının havale ile bu parayı davalı idareye gönderdiği sabit görülmüş ise de, havalenin tek başına ödeme aracı olduğu, borç olarak gönderildiğini de davacının ispat edemediği değerlendirilmiştir. Oysa ki; dosya içerisinde bulunan ... Kaymakamlığına ait 12.08.2008 tarihli resmi yazıda Köylere Hizmet Götürme Birliğinin ödenek ihtiyacı nedeniyle 35.914,20 TL nin proje öncüsü ... tarafından Birliğin ... Bankası hesabına 31.07.2008 tarihinde yatırıldığı ve proje giderleri için ödenek geldiği takdirde bu paranın kendisine geri ödeneceği açıkça belirtmiştir. Bu halde, projeye müracaat için gereken paraya ilişkin ödünç sözleşmesinin ispat edilmiş olduğunun kabulü gerekir. Davalı, ödünç alınan paranın geri ödendiğini savunmadığına göre davanın kabulü gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 4.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3656, Karar No: 2013/6213, Tarih: 04.06.2013

**16. Hukuk Dairesi         2013/3656 E.  ,  2013/6213 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden davacı ... vekili Av. ... ile aleyhine temyiz istenilen Tapu Sicil Müdürlüğü vekili Avukat... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Mahkemece mahallinde yapılmış keşiflere katılmış fen bilirkişi kurulundan; Dairemizde aynı gün temyiz incelemesi yapılmış ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/420, 421, 422, 423, 424, 426, 429, 435 ve 436 esas sayılı dosyalarında dava konusu olan taşınmazların bulunduğu bölgeye ait; toprak tevzi komisyonu çalışmaları sonucunda oluşmuş dağıtım haritası ile Mezra ve Çamçavuş Köyleri kadastro haritalarını değişik renkte birlikte gösteren birleşik harita ile bu harita üzerinde mahkemenin 2012/420, 421, 422, 423, 424, 426, 429, 435 ve 436 esas sayılı dosyalarında davalara konusu olan tüm taşınmazların yerlerini birlikte işaretlenmiş şekilde gösterir şekilde yeni kroki düzenlenmesi istenerek, düzenlenecek ek krokinin,

2- Mezra Köyü 1962, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993 ve 1994 ile Çamçavuş Köyü 133 ada 46, 47, 48 ve 49; 135 ada 39, 40, 41, 42 ve 43 parsel sayılı taşınmazlara ait onaylı kadastro tutanağı örnekleri ile oluşumundan itibaren tüm tedavülleri ile kadastro sunucunda oluşmuş tapu veya ortamalları sicil kayıtlarının getirtilerek dosya içine konulması; bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere göderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.06.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5230, Karar No: 2014/8584, Tarih: 25.06.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/5230 E.  ,  2014/8584 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 12.07.2012 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.02.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 25.06.2014 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

(Muhalif)

K A R Ş I O Y

Dava, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmü davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dava konusu taşınmaz 505 ada 15 parselde kayıtlı olup taşınmazla ilgili olarak 20.10.2008 tarihinde düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmıştır. Sözleşmede arsa sahipleri olarak ..., ..., ..., ... ve ... ile yüklenici ... yer almaktadır.

20.10.2008 tarihinde yapılan sözleşme yasal olarak geçerlidir. (B.K. md. 213, Noterlik Kanunu md. 89, Tapu Kanunu md. 26) Tapu kaydı incelendiğinde sözleşmenin yapıldığı tarihte tapu maliki olarak 1/4'er pay sahibi... ...,..., ... ve ... olduğu ve adı geçen kişilerin 28.07.1950 tarihinde alım hakkının tesisi sebebi ile mülkiyet hakkı sahibi oldukları görülmüştür. Ne var ki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldıktan yaklaşık 2 sene sonra veraset iptali davaları sonucu 18.08.2010 tarihinde "birden fazla ölüm halinde intikal" nedenine dayalı olarak tapu kayıt maliklerinin arasında Hüriye Büyükmenekşe ve ...'da katılmıştır. Davacılar ... ile Hüriye Büyükmenekşe dışında kalan tapu kayıt malikleri kendilerine ait hisselerini yüklenici ... ile iş ortağı ...'a 19.08.2010 tarih ve 7383 yevmiye numaralı akit ile satış suretiyle taşınmaz devri yapılmıştır.

Davacılar işbu davayı 12.07.2012 tarihinde TMK'nın 732 ve devamı maddelerine dayanarak açmıştır.

Uyuşmazlık davalılara yapılan devir işleminin gerçekte satış olup olmadığı, ve buna bağlı olarak arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yapılan devir işleminin avans niteliğinde bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.