muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1841, Karar No: 2018/5413, Tarih: 21.11.2018

**23. Hukuk Dairesi         2017/1841 E.  ,  2018/5413 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayet davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hüküm süresi içinde şikayetçi vekilince duruşmalı temyiz edilmiştir.

Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, müvekkili ...’ın borçlu Müfit Tanar’dan alacaklı olduğunu, takibin kesinleşmesi üzerine borçlunun taşınmazı üzerine haciz konulduğunu ancak İcra Müdürlüğü tarafından yapılan haczin süresinde satışı istenilmemesi sebebiyle düşmesine karar verilmesini müteakip ikinci bir haciz tarihi belirlendiği düzenlenen sıra cetvelinde de bu tarihe göre müvekkilinin sırasının belirlendiği, oysaki haciz tarihinin ilk talep tarihi olduğunu ve sıra cetvelinde ilk sırada yer alması gerektiğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptal edilerek yeniden sıra cetveli hazırlanmasına karar verilmesini dava yoluyla talep etmiştir.

Şikayet olunanlar vekili, 11.01.2016 Tarihli sıra cetveli ve derece kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, şikayetçinin İİK 106. ve 110. maddeleri gereğince haciz tarihinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde satış avansını yatırmadığını, sadece satış talep etmiş olmanın satış isteme süresini kesmeyeceği, satış avansının da aynı süre içerisinde yatırılması gerektiği, davacı tarafça takip dosyasına 16.11.2015 tarihinde 4.000,00 TL satış avansı depo edilmiş ise de bu satış avansından 24.05.2013 tarihli haczin yararlanmasının mümkün olmadığını, davacının taşınmaz üzerindeki haczin geçerlilik süresinin 2 yıl olduğu iddiasının hukuken kabul edilemez olduğunu savunarak şikayetin reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince şikayetçi alacaklının Mersin 7. İcra Müdürlüğünün 2013/2898 Esas sayılı dosyasında 24.05.2013 tarihinde konulan haczi ile ilgili olarak bir yıllık satış isteme süresinde satış istemediği ve yine bu sürede yeterli satış avansını depo etmediği, bu haczinin hukuki değerini yitirdiği, bu dosyadan yenileme adı altında konulan 26.11.2014 tarihli haczin yeni bir haciz olduğu, oluşan yeni duruma ve şikâyete konu diğer hacizlerin ise satış talebi ve satış avansı yatırmak suretiyle hacizlerinin düşmediği, düştüklerinin de iddia edilmediği, bu nedenle şikayete konu derece kararında yasaya herhangi

bir aykırılık tespit edilemediği gerekçesiyle şikayetin reddine dair verilen karar ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince incelenen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

bir aykırılık tespit edilemediği gerekçesiyle şikayetin reddine dair verilen karar ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince incelenen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre şikayetçi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına 21.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/23103, Karar No: 2018/10076, Tarih: 25.10.2018

**13. Hukuk Dairesi         2016/23103 E.  ,  2018/10076 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacılar, davalı taraf ile 08.06.2013 tarihli Diyanet İşleri Başkanlığının denetim ve gözetimi altındaki hac seyahati düzenleme sözleşmesi yaptığını, sözleşme uyarınca davalı şirkete kişi başı 2.000 Euro olarak toplam 4.000 Euro ödediğini, parayı ödeyip pasaportlarını hazırladıkları halde bu güne kadar davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davalının fiilinden derin üzüntü duyduğunu ve manevi zararlarının giderilmesini davalıdan talep ettiğini, davalının sürekli olarak kendilerini oyaladığını, derin üzüntüsünden dolayı her bir davacı için 10.000,00-TL manevi tazminat ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.000 Euro’nun ödeme tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarının Euro'ya bir yıl vadeli mevduat hesabına verilen en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacıların maddi tazminat davasının kabulüne, 4.000 Euro alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının döviz üzerinden açılan bir yıl vadeli mevduat hesabına uyguladıkları döviz faiz oranı üzerinden yürütülecek faiz ile birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, davacıların manevi tazminat davalarının reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve mahkemenin kabulüne göre de, gerekçeli kararın hüküm bölümünde yer alan “davacı” ibaresinin “davacılar” olarak anlaşılmasına göre davacıların ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davalı tarafından hac hizmetinin yerine getirilmemesi nedeniyle talep edilen maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Manevi tazminatın reddedilmesi nedeniyle davalı yararına 2.400,00-TL vekalet ücretine hükmedilmiştir. Karar tarihinde yürürlükte olan ... nin 10/3. maddesinde “Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur.” şeklinde manevi tazminata ilişkin vekalet ücreti düzenlenmiştir. O halde, mahkemece, reddedilen tazminat miktarı bakımından 900,00-TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücreti olan 2.400,00-TL'ye hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün HUMK'nun 438/7 maddesi gereğince düzeltilerek onanması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacıların sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın hüküm fıkrasının 5. bendinin hükümden çıkartılarak yerine “Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/3. maddesine göre reddedilen manevi tazminat yönünden 900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine,” cümlesinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6047, Karar No: 2010/7005, Tarih: 14.06.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/6047 E.  ,  2010/7005 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 02.06.2009 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.02.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilecekse, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut olaya gelince;

Davacı 19 parsel sayılı taşınmazı yararına davalıya ait 15 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı tesisine karar verilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, teknik bilirkişilerin dosya içerisinde bulunan 04/11/2009 tarihli krokilerinde davacıya ait 19 nolu parseli yola bağlayan davalı adına tapuda kayıtlı 15 nolu parsel üzerinde A harfi ve Kırmızı renkle gösterilen 50.19 m2 lik alan üzerinde üst hakkının tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Davacı taşınmazının mutlak geçit ihtiyacı içinde olduğu ortadadır. Geçit tesisine ilişkin davaların nedeni, tapulama veya kadastro işlemi yapılırken ihtiyaç sahibi taşınmazın genel yola bağlantısının kurulmamasıdır.

Davacı taşınmazının mutlak geçit ihtiyacı içinde olduğu ortadadır. Geçit tesisine ilişkin davaların nedeni, tapulama veya kadastro işlemi yapılırken ihtiyaç sahibi taşınmazın genel yola bağlantısının kurulmamasıdır.

Yararına geçit kurulacak taşınmazların tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak, özellikle tarım alanlarının nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsallerine göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine kara vermek gerekir. Bu miktarı aşan bir yol verilecekse bunun gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir. Mahkemenin kararından ve bilirkişi raporundan tesis edilen geçitin genişliğinin ne kadar olduğu anlaşılmamaktadır.

Ayrıca, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 388 ve 389.maddeleri gereğince hüküm fıkrasının çok açık olması gerekir. Yani, hüküm fıkrasında verilen karar ile taraflara yükletilen ve bahşedilen vazife ve haklar hiçbir tereddüdü gerektirmeyecek ve infazda şüphe uyandırmayacak biçimde çok açık olarak yazılmalıdır. Mahkemenin kararında davacı parseli yararına üst hakkı tesisine karar verilmiş ancak üst hakkının geçit hakkı olduğu belirtilmemiştir.

Yukarıda belirtilen eksiklikler ve yanlışlıklar giderilmeden yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 14.06.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4758, Karar No: 2010/5215, Tarih: 20.09.2010

16. Hukuk Dairesi 2010/4758 E., 2010/5215 K.

**16. Hukuk Dairesi 2010/4758 E., 2010/5215 K.**

**- TİCARETİ TERK HÜKÜMLERİNE MUHALEFET ETMEK**- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 345 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 321 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 322 ]

**"İçtihat Metni"**

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık F…

… Baskı Hizm. Kağıt Kırt. Ür.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti. hakkında açılan davada şikayet dilekçesinin reddine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının düzelterek onama istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Şikayetçi vekilince düzenlenen şikayet dilekçesinde borçlu tüzel kişiliği temsil eden şirket yetkilisinin ismi belirtilmemiş olup, tüzel kişiliğin şikayeti halinde şikayet dilekçesinde gösterilmeyen tüzel kişiliğin yetkilisi gerçek kişilerin araştırılmasına ve cezalandırılmasına yasal imkan bulunmaması nedeniyle İİK'nun 345.maddesi gereği davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde "şikayetin reddine" karar verilmesi yasaya aykırı olduğundan hükmün CMUK'nun 321.maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm fıkrasından "....şikayet dilekçesinin reddine" kısmının çıkarılarak; yerine aynı Yasa'nın 322.maddesi uyarınca, "şikayet dilekçesinde borçlu tüzel kişiliği temsil eden şirket yetkilisinin ismen belirtilmemiş olması nedeniyle İİK'nun 345.maddesi gereğince davanın reddine" ifadesi yazılmak suretiyle hükmün düzeltilerek ONANMASINA, 20.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/3747, Karar No: 2009/2572, Tarih: 04.05.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/3747 E.  ,  2009/2572 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı avukatı gelmedi. Davalı vekili avukat ....... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, davalı kooperatife ait arsa üzerinde yapılan inşaat nedeniyle alacak talebi ile açılmış, mahkemece 35.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsiline dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Yanlar arasında imzalanan tarihsiz sözleşmede kaba inşaat için 13.662.463.000 TL götürü bedel, ince işlerin yapımı için ise Bayındırlık Birim Fiyatlarının uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Bilahare imzaladıkları 30.08.1998 tarihli ek sözleşmede ise kaba inşaat için öngörülen götürü bedelden vazgeçilerek birim fiyatlara dönülmüş, ancak birim fiyatların işin başından itibaren uygulanacağına dair bir açıklamaya yer verilmemiştir. Bu durumda işin başından 30.08.1998 tarihine kadar yapılan kaba inşaat işinin götürü bedel dikkate alınarak yapılan işin fiziki oranı belirlenip, fiziki oran götürü bedele uygulanmak suretiyle, 30.08.1998 tarihinden sonra yapılan imalât varsa birim fiyatlar uygulanarak bedel bulunmalıdır. İşin tümünün birim fiyatlarına göre bedelinin hesaplanması sözleşme hükümlerine aykırı olmuştur. Diğer yandan, hakediş raporlarını düzenleyen Hüseyin Şenol isimli kişinin davacının çalışanı olduğu iddia edilmiş ve davacı da karşı çıkmamış olduğundan, aynı kişinin yer aldığı tespit raporuna dayanılarak, keşif yapılmadan eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Bu nedenle mahkemece mahallinde keşif yapılarak yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, dava karara bağlanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalı yararına takdir olunan 625,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınıp, davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 04.05.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1447, Karar No: 2018/2278, Tarih: 28.03.2018

**14. Ceza Dairesi         2015/1447 E.  ,  2018/2278 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminden (UYAP) temin edilen nufus kaydı ile mahkeme ilamı bilgilerine göre Kırıkkale 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 24.01.2017 gün ve 2016/913 Esas, 2017/63 Karar sayılı ilamı ile mağdure ...'nin kısıtlanarak ...'ın vasi tayin edildiği anlaşıldığından, yokluğunda kurulan gerekçeli hükmün vasiye tebliğiyle tebellüğ belgesi ile verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenip, hükümlerin temyiz edilmesi halinde buna ilişkin ek tebliğname düzenlenmesinden sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17409, Karar No: 2013/16326, Tarih: 22.11.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/17409 E.  ,  2013/16326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Tereke hukukuna ilişkin davada Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ve Tekirdağ 1. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, tereke teslimine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 589. maddesinde "miras bırakanın yerleşim yeri Sulh Hakimi, istem üzerine veya re’sen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır.", aynı Yasanın 19. maddesinde de "Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyeti ile oturduğu yerdir" hükümlerine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından, müteveffanın yerleşim yerinin "Yuvam Akarca Fevzi Çakmak Mah. Çiğdemli Sok. No 4/15 İzmit Kocaeli" olduğu yapılan adres araştırmasından anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 22.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/27612, Karar No: 2020/11690, Tarih: 13.10.2020

**9. Hukuk Dairesi         2016/27612 E.  ,  2020/11690 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde, 01.01.2009 tarihinde çalışmaya başladığını, önce İzmir'de, daha sonra ise İstanbul Anadolu Yakası Ticari Pazarlama Temsilcisi olarak çalıştığını, iş akdinin haklı neden olmadan feshedildiğini, davacının davalıya ait işyerinde haftanın 6 günü 07:00-18:30, 20:30-22:00 veya 24:00 saatleri arasında çalıştığını, ancak ortalama 07:00-20:30 saatleri arasında çalıştığını, davacının kendi bölgesindeki Tekel bayilerinin ziyaretlerine ilişkin programlarının davalı işveren tarafından belirlendiğini, işyerine döndükten sonra da 1,5 saat rapor hazırladığını, ancak yaptığı fazla çalışmaların karşılığının ödenmediğini ileri sürerek fazla mesai ücret alacağının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekil, davacının taleplerinin belirlenebilir olduğunu, bu nedenle davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ticari pazarlama temsilcisi olarak çalışan davacının satış yapmadığını, müşteri ziyaretlerinde bulunduğunu, günde 15 müşteriyi ziyaret ettiğini ve her bir ziyaretin ortalama 20 dakika sürdüğünü, davacıya satışa bağlı prim ödendiğini, ödenen ücretin içinde fazla mesai ücretlerinin de olduğunu , ödenen prim tutarının davacının mesai ücretlerini karşıladığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre, “Davacının prim karşılığı çalıştığı, bu sebeple fazla çalışmayı hak kazanamayacağı, her ay prim ödemesi yapıldığı göz önüne alındığında, davacının fazla mesai ücret alacağı talebinde bulunamayacağı” gerekçesiyle davasının reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davacının fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Temyiz Başvurusu:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davacının fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıyla ödenir (İş K. m.41/2). İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, bu halde sadece kalan yüzde elli zamlı kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı, nispi emredici bir nitelik taşır. Tarafların bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, sözleşmelerle daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.