muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/1912, Karar No: 2024/4149, Tarih: 18.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/1912 E.  ,  2024/4149 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1396 E., 2023/2681 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 41. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/318 E., 2022/96 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının SGK'dan emekli aylığı almakta olduğu, emekli olduktan sonra Hacettepe Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı İktisadi Sosyal Tesis ve İşletmeleri Müdürlüğünde, işverenin talebi ve yönlendirmesi üzerine sosyal güvenlik destek primine bağlı kalmak suretiyle aşçı olarak yeniden çalışmaya başladığı, bu görevine 22.10.2013 tarihinde başlayıp 31.01.2017 tarihine kadar devam ettiği, davalı SGK'nın çalıştığı işyeri ile gerçekleştirdiği yazışmalar üzerine 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi kapsamına girdiği gerekçesiyle sözleşmesinin 31.01.2017 tarihinde feshedildiği, 18.10.2017 tarih ve 12.560.983 belge numarası ile dava konusu işlemin tesis edildiği, çalışmasından kaynaklı olarak hak etmediği iddia olunan aylık tutarı 67.109,67 TL'nin ödenmesinin istendiği, Kuruma itiraz edilmiş ise de itirazın 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 2 nci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesinin 1 inci fıkrası gerekçe gösterilerek reddedildiği, bu işyerindeki çalışmalarının 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında bulunmadığı, davalı Kurumun kanun maddesini hatalı yorumladığı, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı İktisadi İşletmesinin ilgili madde kapsamında bulunmadığı, bu hususun, İşletmeler Müdürlüğünün davalı Kuruma hitaben yazdığı 23.12.2017 tarihli yazısında belirtildiği, davalı Kurumun dava konusu işlemi tesis etmeden önce çalışılan işletmenin SGDP'ye tabi personel çalıştırılmasında bir sakınca olmadığı yönünde görüş bildirdiği, bildirdiği görüş ile tesis ettiği işlem arasında açık çelişki bulunduğu, Tesis ve İşletmeler Müdürlüğünün 12.12.2018 tarihli yazısına davalı Kurumun verdiği 17.12.2018 tarihli cevapta, her ne kadar mahiyet kodunun (3) olduğu anlaşılsa da işyerinin tesis kütüğünde 5335/30 madde kapsamında olmadığı hususunda kodlama yapıldığının görüldüğü ve sosyal güvenlik destek primine bağlı personel çalıştırılmasının mümkün bulunduğunun belirtildiği, dava konusu işlemlerle hukuk devletinin ... ilkelerinden olan hukuki belirlilik ilkesinin ihlal edildiği belirtilerek; davacı için 18.10.2017 tarih ve 12.560.983 belge numaralı Kurum işleminin iptaline, aylığından yapılan kesintilerin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

II.CEVAP

1.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil idareler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum kurul — üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin 70650 sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çal ıştırılamaz ve görev yapamazlar ” hükmüne amir olduğu, Kurumdan aylık almakta olan davacının kamu işyerinde çalıştığının tespit edildiği, çalışılan sürede yersiz alınan aylıklar toplamının borç çıkarıldığı belirtilerek, açılmış olan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

2.İhbar edilen ... beyan dilekçesinde; üniversitenin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda II sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli bir idare olduğu, tesis ve işletmelerine üniversitenin özel bütçesinden herhangi bir ödenek ve katkı bulunmadığı, bu işletmelerin mevzuat gereği kendi gelir ve giderini karşılamakta ve kurumun sosyal tesis ve işletmesi olarak faaliyet sürdürdüğü, Gelir İdaresi Başkanlığı neresinde iktisadi işletmenin ticari işletme olarak görüldüğü ve her türlü vergiye tabi bir şirket olarak faaliyet gösterdiği, Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezi ile yapılan sözlü görüşmeler sonucu emekli personel çalıştırılabileceğinin bildirildiği, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Sigorta Primleri Daire Başkanlığına yazılan 12.12.2018 tarihli yazı ile işletmenin kodunun değiştirilmesinin talep edildiği, bunun üzerine ... tarafından gönderilen 17.12.2018 tarihli yazıda, işyeri mahiyet kodunun her ne kadar 3 olduğu anlaşılsa da işyerinin işyeri sicil kütüğünde 5335/30 madde kapsamında olmadığı hususunda kodlama yapıldığı görülmekte olup sosyal güvenlik destek primine tabi personel çalıştırılmasının mümkün olduğunun belirtildiği, üniversite işlemlerinin mevzuata uygun olduğu ifade edilmektedir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının, 01.03.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığı, işyerinin kamu mahiyetinde bulunduğu, İGB'de SGDP'li çalıştırılacağının belirtildiği, çalışmanın belge kodunun (2) olarak belirtildiği, iptali istenen Kurum işlemini Kamu Görevlileri Ödemeler Daire Başkanlığı'nın 18.10.2017 tarih 12 560 983 belge numaralı borç bildirim yazısı olduğu, anılan belgede; 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi hükmü uyarınca emekli veya yaşlılık aylıkları kesilmeksizin görev alacak olanların belirtildiği, Kurumdan emekli aylığı almakta iken 22.11.2013-21.02.2017 tarihleri arasında sigortalı olarak çalışmasından dolayı 22.11.2013-21.02.2017 tarihleri arasındaki aylıklar tutarı 67.109,67 TL'nin adına borç çıkarıldığı, Kurum tarafından bildirim yapılan işyerinin 5335 sayılı Kanun kapsamında kaldığı gerekçesiyle 22.11.2013-21.02.2017 tarihleri arası ödenen aylıkları borç olarak çıkardığı, Hacettepe Üniversitesi ve Kurum yazılarında söz konusu işyerinin 5335 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığının belirtildiğinin anlaşıldığı, davacı adına SGDP tabi olarak bildirim yapılan işyerinin 5335 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı, Kamu Görevlileri Ödemeler Daire Başkanlığının 18.10.2017 tarih 12 560 983 belge numaralı borç bildirim yazısının iptali gerektiği tespit edilmiş, davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, davacının aylığından yapılan kesintinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda, mevcut yasal düzenlemelere göre işlem yapıldığını, 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi uyarınca davacının aylığı kesilmeden Hacettepe Üniversitesine bağlı işletmede çalışamayacağını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.03.2013 tarihinde 4/1-a kapsamında emekli aylığı bağlandıktan sonra Hacettepe Üniversitesinin döner sermaye işletmesine ait kantin işletmesinde 22.10.2013 ile 31.01.2017 tarihinde çalıştığı işyerinin, üniversitenin bütçesinden katkı almadığı ve tamamen kendi gelirleri ile giderlerini karşıladığı anlaşılmakla, işyerinin 5335 sayılı Kanun'un 30/2. maddesi kapsamında olmadığı gerekçesiyle Kurum işleminin iptaline dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile kesilen aylıkların faiziyle tahsiline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16049, Karar No: 2013/14442, Tarih: 08.07.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/16049 E.  ,  2013/14442 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16.02.2012 tarih ve 2010/122-2012/58 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 1961 yılından itibaren çikolata ve bisküvi sektöründe faaliyet gösterdiğini, marka ve tasarımlarının tanıtımı için büyük yatırımlar yaptığını, davalı şirket tarafından başvurusu yapılan 2009/2817 sayılı tasarıma müvekkiline ait 2006/03249 sayılı tasarımı mesnet göstererek itiraz ettiklerini ancak itirazın reddedildiğini oysa davalı şirket tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik niteliği bulunmayan tasarımlar olduğunu aynı zamanda figürlerin harcıalem olduğunu ileri sürerek TPE YİDK'nun 2010-T-171 sayılı kararının iptali ile davalı şirket adına tescil işlemleri devam eden 2009/ 02817/ 1, 2, 3, 4, 5 sıra sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE vekili, dava konusu tasarımlarda yer alan 5 adet silindirik kesit yüzeyde kabartma halinde insan yüzlerinin figüratif olarak tasvir edilmiş olduğunu, itiraza gerekçe gösterilen ambalaj tescilinde ise daire şeklinde bisküvi üzerinde farklı şekilde oluşturulan gözler ve ağzın yine farklı bir kompozisyonda kullanılmış olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı şirket vekili, müvekkilinin davacı şirketin tanınmışlığından yararlanmak gibi bir amacının olmadığını, davacıya ait ürünler üzerinde yer alan gülen suratın (smiley) tek başına tescil edilmiş bir tasarım olmadığını, davacının bütün olarak ambalaj tasarımını tescil ettirdiğini, müvekkilinin tasarımlarının ambalajda değil üründe kullanılacağını ve tasarımdaki yüzlerden sadece birinin gülen yüz şeklinde olduğunu, diğerlerindeki yüz ifadelerinin farklı olduğunu ve tüm ifadelerin kabartma olarak tasarlandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı uyarınca iki göz ve bir ağız figürünün farklı kullanımları ile oluşturulmuş yüz ifadelerinin bu tür simgesel kullanımının 1972 yılına kadar uzadığı, ayrıca iki göz ve bir ağız figürünün yuvarlak bir yüzey üzerinde farklı kullanımları ile oluşturulmuş yüz ifadelerinin simgesel kullanımının, enformatik/bilgisayar dünyasında da uzun yıllardır ‘emoticon’ deyimiyle tanımlandığı ve yaygın olarak kullanıla geldiği, kaldı ki çocukların gülen yüze olan ilgisi nedeniyle gülen yüz, somurtan yüz vb. ifadelerin sadece gıda sektöründeki ürünlerde değil, farklı sektörlere ait çeşitli ürünlerde de kullanıldığı, dava konusu tasarımların tasarımcı katkısı içermeyen, harcıalem tasarımlar oldukları gererkçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan ayrı ayrı alınmasına, 08.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3021, Karar No: 2021/1762, Tarih: 08.02.2021

**8. Ceza Dairesi         2020/3021 E.  ,  2021/1762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak;

1- Dairemizin 09.03.2016 tarihli bozma ilamında, ‘’suça konu kredi kartıyla yapılan harcama dökümleri getirtilerek varsa olay tarihinde harcama yapılan işyeri sahipleri/yetkilileri dinlenmeden, bahse konu kredi kartıyla alışveriş yapan şahsın sanık olup olmadığı sorulmadan, teşhisi yaptırılmadan ve alışverişe ilişkin slip bulunup bulunmadığı varsa üzerindeki imzanın sanığa ait olup olmadığı imza incelemesi ile belirlenmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi’’ gerekçeleri ile bozulduğu, bozmaya uyulduğu halde bu yönden bozma gereği yerine getirilmeden ve sanık ... Polat ile beraat eden diğer sanık ...’un beyanlarında geçen Özgür İletişim isimli işyerinin gerçekte olup olmadığı varsa işleteninin kim olduğu araştırılmadan eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Kabul ve uygulamaya göre de;

1- Sanık hakkında temel ceza belirlenirken hapis cezası alt sınırdan tayin olduğu halde, aynı gerekçeyle adli para cezasına esas alınan birim gün sayısının alt sınırdan uzaklaşarak belirlenmesi suretiyle çelişkiye neden olunması,

2- Bozmadan önce verilen 20.05.2014 tarihli hükümde sanığa hapis cezası yanında verilen adli para cezasının, TCK.nın 52/4. maddesi gereğince 24 taksitte tahsiline karar verildiği ve hüküm yalnız sanık tarafından temyiz edildiği halde bozma sonrası verilen kararda, 10 taksit yapılması suretiyle CMUK.nın 326/son maddesinde yer alan kazanılmış hak kuralının ihlal edilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 08.02.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10100, Karar No: 2008/11255, Tarih: 20.11.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/10100 E.  ,  2008/11255 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın süre yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayet eden vekili, müvekkil alacağının 1. sıradaki hacze garameten iştirak ettirilmesi gerekirken, sıra cetvelinde pay ayrılmadığını belirterek sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.

Mahkemece, şikayetin süresinde yapılmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Şikayet eden vekili kararı temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nun 366.maddesi uyarınca ONANMASINA, 20.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1397, Karar No: 2012/2656, Tarih: 29.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/1397 E.  ,  2012/2656 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalı işverene ait işyerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitiyle, bir kısım işçilik alacakları istemine ilişkindir.

Mahkemece tespit isteminin kabulüne, işçilik alacaklarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesi bu aşamada yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan M.. B.., ...... Temizlik Gıda San.Tic.Ltd.Şti., ... Temizlik Gıda San.Ltd.Şti'ne iadesine, 29/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.