muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/4812, Karar No: 2017/12766, Tarih: 13.11.2017

05.07.2008 tarihinden itibaren yürürlükte olan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4/a ve 6. maddelerine göre, Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıkların, toprağa, denizlere, göllere, akarsulara ve benzeri alıcı ortamlara dökülmesi, dolgu yapılması yasaktır. Anılan Yönetmeliğin EK-I listesinde yer alan sınıflandırılmış atıklar, 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 4/b maddesinde de toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atık olarak benimsenmiştir. Dolayısıyla 05.07.2008 tarihinden itibaren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-I listesinde yer verilen atıklar, toprağı kirleten/kirletme ihtimali bulunan atıklar olarak kabul edilmelidir.

Öte yandan, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 18. maddesi, “evsel ve evsel nitelikli endüstriyel atıksuların, fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemleri sonucunda ortaya çıkan, suyu alınmış, kurutulmuş çamuru” ifade eden ve katı atık sınıfında kabul edilen “arıtma çamurunun”, denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesini yasaklamıştır.

Görüleceği üzere; toprak kirliliğine ilişkin 2005 ve 2010 tarihli yönetmeliklerin her ikisi de, Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan her türlü atık ve artığın doğrudan toprağa verilmesini yasaklamakla birlikte, toprağı kirleten ya da kirletme ihtimali bulunan atıkların çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılması hususunda farklı düzenlemelere yer vermiştir.

Bu durumda, alıcı ortamlardan toprağa verilmesi suç oluşturacak olan atığın, 1991 tarihli Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında bulunması, bu kapsamda değilse;

A) 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin yürürlüğe girme tarihi olan 31.05.2005 ile Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girme tarihi olan 05.07.2008 tarihleri arasında gerçekleşen eylemler bakımından, 2005 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 4. maddesinde diğer Yönetmeliklere atıf suretiyle belirlenen atıklardan olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05.07.2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05.07.2008 ile 08.06.2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

B) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 05.07.2008 tarihinde yürürlüğe girmesi, 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin anılan yönetmeliğe yollama yapmış olması ve 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alındığında, 05.07.2008 ile 08.06.2010 tarihleri arasında işlenen eylemler yönünden Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 listesinde belirtilen atık türlerinden olması,

C) 2010 tarihli Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 08.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmesi, toprağı kirleten, kirletme ihtimali bulunan atıklara ilişkin önceki yönetmelikten farklı nitelikte atık gruplarını oluşturması nedeniyle de 08.06.2010 tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından, 4/b maddesinde bahsedilen kirletici unsurlara ilaveten, atığın;

- (n) bendi ile kendi ekindeki Ek-1’de tablo halinde gösterilen jenerik kirletici sınır değerlerini aşması,

- z/ğğ bendinde belirtilen nitelikte tehlikeli atık veya z/hh bendinde tanımlanan tehlikeli madde sınıfına ilişkin koşulları taşıması,

Gerekmektedir.

Farklı tarihlerde farklı atık listeleri benimsenmiş olması karşısında, zaman bakımından uygulama ilkesinin zorunlu sonucu olarak suç tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelikte toprağı kirlettiği yahut kirletme ihtimali taşıdığı kabul edilen atığa, sonradan yürürlüğe giren yönetmelikte de yer verilmiş olmalıdır.

Bu itibarla, yargılama sırasında öncelikle suça konu atığın cinsi ve alıcı ortam olan toprağa bırakıldığı tarihe göre tabi olduğu yönetmelik belirlenerek, ilgili yönetmeliğin hangi maddesinde veya ekinde bahsedilen atık kapsamına girdiği kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanmalı, ayrıca bütün bu hususlar Yargıtay denetimine olanak sağlayacak şekilde kararda açıkça gösterilmelidir.

2-) Su Kirliliği

2872 sayılı Kanun’un 20. maddesinin (ı) ve (n) bentlerinde, denizler, içme ve kullanma suları (yapay ya da tabii göller, barajlar, akarsular, yer altı suları vs) ile içme ve kullanma suyu sağlama amacı dışındaki sular şeklinde üç grup su kaynağı belirlenmiş, tanker, gemi ve diğer deniz araçlarının kirletme faaliyetleri ayrıca düzenlenerek, sular her türlü kirlenmeye karşı koruma altına alınmıştır.

Öte yandan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20. maddelerine dayanılarak “Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirleme” amacıyla kabul edilmiştir.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Bu Yönetmeliğin 16 ilâ 21. maddelerinde içme ve kullanma suyu temin edilen yüzeysel sularla ilgili kirletme yasaklarına, 23. maddesinde denizlerle ilgili kirletme yasaklarına yer verilmiş, 25 ilâ 36. maddelerinde ise atıksuların boşaltım ilkeleri açıklanmıştır.

Yine Yönetmeliğin 6. maddesinde alıcı su ortamını kirleten en önemli kaynaklar ve etkenler dokuz bent halinde örnekleme yoluyla sayılmış, sınırlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre, fekal atıklar, organik atıklar, kimyasal atıklar, aşırı üretim artışına neden olan besin  maddelerinin alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı, atık ısı, radyoaktif atıklar, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliğinin eklerinde belirtilen maddeler, örnekleme yoluyla sayılmış kirletici unsurlardır.

Yönetmeliğin “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinde alıcı ortam; “Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevre” şeklinde tüm su kaynaklarını kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Aynı maddede atık; “Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerji”, atıksu ise “Evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı akışa dönüşmesi sonucunda gelen sular” şeklinde tarif edilmiştir.

Suların korunması ile ilgili esasları düzenleyen Yönetmeliğin 4/j maddesinde belirtilen genel ilke, atıksuların arıtılmadan doğrudan alıcı ortama verilmemesidir. Keza Yönetmeliğin 16/a-b bentlerinde arıtılsa dahi atıksular ile her türlü atık ve artığın içme ve kullanma sularına deşarjına izin verilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. 21. maddesinde de, içme ve kullanma suyu temini dışındaki amaçlarla yapılmış göllere, göletlere ve set çekmek suretiyle biriktirilmiş sulara arıtılmamış evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Yine “Alıcı Ortama Doğrudan Boşaltım Esasları” kenar başlıklı 26. maddenin (d) bendinde ise “her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılması” yasaklanmıştır.

Burada önemle vurgulanması gereken husus şudur; Yönetmeliğin 21/1. maddesinde sözü edilen içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj izni, arıtılmış olma koşuluna bağlanmıştır. Atıksuyun arıtılmış su olduğunu kabul etmek için de, bunların Yönetmeliğin 31. maddesi ile ekinde 16 grup halinde belirlenerek tablolar halinde gösterilen sektör kapsamındaki tesis tipi için kabul edilen limit deşarj değerlerine uygun olması gerekir. Aksi durumda atıksuyun tam olarak arıtıldığından, içme ve kullanma amacı dışındaki sulara deşarj edilme koşulunu sağladığından bahsedilemez.

Özetle; içme ve kullanma sularına arıtılmış olsa dahi her türlü atık ve artığın deşarjı yasaklanmış, içme ve kullanma dışındaki sulara deşarj, arıtılmış olma koşuluna bağlanmış, atıksuyun arıtılmış olma ölçütü de, atıksuyun oluşum kaynağı dikkate alınarak Yönetmeliğin ekindeki sektörlere göre limit değerlerle ifade edilmiştir.

Görüleceği üzere; açıklanan mevzuatla, çevrenin kirletilmesinin önlenmesi amaçlanmış, kişilere, temiz, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sağlanması hedeflenmiştir.

III - Yargılamaya Konu Olay

Katılan ...'nun 28/07/2011 tarihinde vekili aracılığıyla sunduğu dilekçe ile; Geyve ilçesi, Ahibaba Köyü, İllet deresi mevkiinde bulunan taşınmazlarının ...Maden Geyve Taş Ocağı tarafından dereye maloz, mıcır, taş atığı, kum yığılmasına neden olmak suretiyle kullanılamaz hale getirildiğinin, arazinin doğal yapısının bozularak maddi zarara neden olunduğunu iddia ederek adı geçen şirket yetkilileri hakkında şikayetçi olduğu, Orman İşletme Müdürlüğü tarafından yapılan inceleme neticesinde katılan ...'nun söz konusu arazisinin orman arazisi olmayıp ziraat arazisi olduğunun tespit edildiği, Adapazarı Orman Bölge Müdürlüğünün 06/04/2012 tarihli inceleme raporuna göre; maden sahasının orman işletme yetkililerince periyodik olarak kontrol edilmesi ve görevli memurların vatandaşlar arasındaki çelişkiye taraf olmaması gerektiğinin, görevlilerin bu konuyla ilgili herhangi bir kusurları olmadığının bildirildiği, Geyve Ziraat Odası Başkanlığı tarafından düzenlenen 27/04/2012 tarihli rapora göre; ...Maden Geyve Taş Ocağının faaliyet gösterdiği dere kenarındaki bahçelerin 20 metre sağı ve solu, yer yer 1 metre yüksekliğe ulaşan taş molozları görüldüğünün, bazı bölümlerde dere yatağında çalışmalar yapıldığının ve dereden çıkan taş, mıcır, kum gibi malzemelerin dere kenarındaki bahçelere yığıldığının, meyva ağaçlarının zarar gördünün ve kuruduğunun tespit edildiği, bu tespitlerin fotoğraflanarak görüntülendiği, DSİ 3.Bölge Müdürlüğü 32.Şube Müdürlüğünün 27/04/2012 tarihli raporuna göre; bölgede faaliyet gösteren ....Maden Taş Ocağının faaliyet gösterdiği alanda dere yatağının yer yer ocak malzemesiyle dolduğunun, arazilere yayıldığının görüldüğü, ilgili firmanın derede makineli yatak temizliği yaptığının ve malzemeyi dere kenarına bıraktığının, ancak dere sularının yükselmesi ile kenarda bulunan malzemelerin yer yer 2 metre ile 20 metre arasında tarım arazilerine ve meyva bahçelerine yayıldığının, malzemelerin yayıldığı arazilerde arazinin işlenemediğinden verim kaybına neden olduğunun, arazileri yer yer derenin taşıdığı ocak malzemesiyle kaplanan şahıslardan birinin de Mehmet Topaloğlu olduğunun tespit edildiği, 03/05/2012 olay yeri görgü ve tespit tutanağına göre; ....Maden Taş Ocağından itibaren devam eden illet deresi diye bilinen dere yatağının her iki tarafının da mıcır taşları ile dolu olduğunun, mıcır taşlarının yer yer dere kenarına taşmış olduğunun, ..

....Maden Taş Ocağından itibaren devam eden illet deresi diye bilinen dere yatağının her iki tarafının da mıcır taşları ile dolu olduğunun, mıcır taşlarının yer yer dere kenarına taşmış olduğunun, ...'nun taşınmazların bulunduğu yerde ise, dere kenarından itibaren 50 cm kalınlığnda ve şahsın kiraz bahçesi yönünde yaklaşık 20 metrelik bir alanda mıcırla dolu olduğunun görüldüğü, olay yerindeki ağaçların fotoğraflarının çekildiği, durumun bu suretle de delillendirildiği, 09/05/2012 tarihli Ziraat Mühendisi raporuna göre; bahse konu taşınmazlarda yapılan incelemelerde; bir miktar kiraz ağacının biriken kalker tabakasından dolayı kuruduğunun, bu kalker tabakasının dere yatağı vasıtasıyla taşınan taş ocağına ait olduğunun, uzun vadede bölgedeki ayva ağaçlarında da kurumaların başlayacağının verim düşüklüğünün görüleceğinin ve kalitenin bozulacağının yerinde tespit olunduğu, 11/05/2012 tarihli İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğünün raporuna göre; 13/04/2012, 04/05/2012, 07/05/2012 tarihlerinde söz konusu ocakta ve illet deresinin kenarında bulunan meyva bahçelerinin dere ile sınırlı olan bölümlerdeki ağaçların moloz, taş, mıcır, taş atığı ve kum yığınları içinde kalmış olduğunun, ağaçların yapraklarında toz birikimi görüldüğünün tespit edildiği, Geyve Orman İşletme Şefliğinin 23/05/2012 tarihli raporuna göre; Ahibaba Köyü sınırlarında kalan ...'ye ait ....Maden Taş Ocağı faaliyetlerinin izin sahası içinde olduğunun, orman arazisine herhangi bir aşım olmadığının, İnci Maden Taş Ocağının gösterdiği faaliyet nedeniyle orman arazilerine herhangi bir zararlarının bulunmadığın tespit edildiği, İnci Maden Geyve Taş Ocağı firmasının Ahibaba Köyü, İllet Deresi mevkiinde faaliyet gösterdiği, adı geçen maden ocağının gösterdiği faaliyetler neticesinde yukarıda ayrı ayrı ve ayrıntılı olarak bahsedilen bilirkişi raporlarında vurgulandığı üzere çevresinde bulunan zirai arazilere zarar verdiğinin, arazilerin bir kısmını kullanılamaz hale getirdiğinin tespit edildiği, söz konusu taş ocağının faaliyetlerinden şirketteki konumları gereği sanıklar ... ve ...'nun sorumlu oldukları, sanıkların eylemlerinin TCK'nın 22.maddesinde tanımlanan taksir olarak nitelendirilebileceği, sanıkların kasten hareket ederek taş ocağının çevresindeki arazilere zarar verdiklerinin söylenemeyeceği, yine bahse konu taş ocağının faaliyetlerinin 5237 s. TCK'nın ve 6831 s. Orman Kanununun ormana zarar verme eylemine ilişkin maddeleri çerçevesinde de değerlendirildiği ancak, sanıkların kastlarından söz edilemeyeceği için ilgili kanunlarda düzenlenen suçların oluşmadığı, sanıkların toplanan delillere göre TCK'nın 182/1.maddesinde düzenlenen çevrenin taksirle kirletilmesi suçunu işledikleri iddiasıyla dava açılmıştır.

Sanıklardan ... aşamalarda suçlamaları kabul etmemiş, sanık ... ise, şikayet tarihinden yaklaşık 1 yıl kadar önce yoğun yağışlar sebebiyle stoklardaki kum ve çakılın sadece kışın akmakta olan dereye karıştığını, ardından gereken temizleme işlemlerinin yapıldığını soruşturma aşamasında beyan etmiştir.

Dosya kapsamında Sakarya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından jeofizik mühendisi, çevre mühendisi ve biyolog bilirkişilere hazırlatılan raporda tesisin yasal patlatma sınırlarını aşarak çalıştığını bildirmişlerdir.

Hükme esas alınan Sakarya Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından düzenlenmiş tespit raporunun, yalnızca bahse konu işletmenin toz emisyonu değerlerine yönelik olduğu görülmektedir.

Yerel Mahkemece herhangi bir keşif işlemi icra edilmemiş, bilirkişi raporu temin edilmemiştir.

Bu suretle, mahallinde keşif yapılmak suretiyle, dosya, üniversitelerin ziraat fakültesi toprak bilimi ve bitki besleme, su ürünleri, çevre mühendisliği, kimya mühendisliği bölümlerinde çalışan öğretim üyesi bilirkişilerden oluşacak heyete tevdii edilerek, atıkların alıcı ortamı kirlettiği ya da kirletme ihtimali taşıyıp taşımadığı yönünden, yukarıda (II) numaralı kısımda açıklanan yönetmelikler ya da ekleriyle birebir ilişki kurulmak suretiyle Yargıtay denetimine imkân sağlayacak içerikte rapor alınnması gerekir. Raporun sonucuna göre, dosya kapsamında temin edilen diğer bilirkişi raporları da göz önüne alınarak sanıkların, yüklenen eylemden kast ya da taksir şeklindeki kusurluluk türlerinden hangisinden sorumlu olduğu tartışılarak hukuki durumunun belirlenmesi gerekir.

Ayrıca, suça konu eylemin çevre kirliliği meydana getirmeyeceği tespit edildiği takdirde; katılanın zarara uğradığına yönelik deliller göz önüne alınmak suretiyle olay kapsamında sanığın kast ve taksir açısından kusurluluk durumu tartışılarak TCK’nın 151/1. maddesinin oluşup oluşmadığının da değerlendirilmesi gerekirken, eksik kovuşturma ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırıdır.

IV – Sonuç ve Karar

Açıklanan gerekçelerle katılan ... vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 13.11.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/19132, Karar No: 2012/23779, Tarih: 13.11.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/19132 E.  ,  2012/23779 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜMLÜ : ...

SUÇ : Hırsızlık

...

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Hükümlü hakkındaki Nusaybin Asliye Ceza Mahkemesi'nin 29.01.2008 tarih 2001/131 E,2008/19 K sayılı kararının hükümlü müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 24.06.2008 tarih 2008/114436 sayılı onama isteyen tebliğnamesi ile dosyanın dairemize gönderildiği, dairemizin 29.11.2011 tarih 2011/4634 E, 2011/6661 K . sayılı ilamı ile Nusaybin Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17.06.2005 tarih 2001/131 E,201/138 K. sayılı kararı ile ilgili olarak ek tebliğname düzenlenmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na iadesine karar verildiği, bu konuda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 10.01.2012 tarihli ek tebliğname düzenlenerek dosyanın yeniden dairemize gönderildiği, dairemizce Nusaybin Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17.06.2005 tarih 2001/131 E, 2001/138 K sayılı kararına hasren yapılan inceleme sonucunda ,dairemizin 17.04.2012 tarih 2012/2707 E, 2012/9300 K sayılı ilamı ile anılan mahkemenin kararının BOZULMASINA karar verildiği, , bu aşamadan sonra Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca mahalline gönderilen dosyanın, Nusaybin Asliye Ceza Mahkemesi'nin 29/06/2012 tarih 2001/131 sayılı yazısı ile dairemizin iade kararından sonra sehven kendilerine gönderildiği düşüncesi ile yeniden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca Nusaybin Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17.06.2005 tarih 2001/131E, 2001/138 K. sayılı kararı ile ilgili olarak yeniden ek tebliğname düzenlenerek dosyanın dairemize gönderildiği görülmüş olup daha önceden aynı konuda verilen karar ile ilgili olarak dairemizce yapılacak bir işlem bulunmaması karşısında, dosyanın incelenmeksizin mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13/11/2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12820, Karar No: 2014/13027, Tarih: 22.04.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/12820 E.  ,  2014/13027 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile Denizbank vekili avukat ...aralarındaki dava hakkında ... 5.Asliye Hukuk Mahkemesinden (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) verilen 12/11/2013 tarih ve 2013/240-627 sayılı hükmün Dairenin 17.2.2014 tarih ve 2014/3802-4099 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

Davacı vekili, davalı bankaya Avukatlık Kanunu ve Bilgi edinme hakkı kapsamında müvekkilinin davalı bankadan kullanmış olduğu kredi nedeniyle bankaya ödemiş olduğu dosya masrafı, kredi ekspertiz ücreti, erken ödeme cezası, ödeme planı değişikliği cezası ve ipotek fek ücreti ile sair masrafların nelerden ibaret olduğu, mahiyeti ve miktarının sorulduğunu, davalı bankanın her hangi bir cevap vermeyerek haklı ve yasal taleplerinin zımnen reddedildiğini ileri sürerek yaratılan muarazanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, açılan davanın kabulü ile taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyizİ üzerine dairemizce onanmasına karar verilmiş,davalı bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki konut kredisi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ana para ve faiz ödemeleri dışındaki bedellerin davacı tarafından bilgi edinme kanunu çerçevesinde davalıdan talep edilmesinden kaynaklanan muarazanın menine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların tahakkukuna bağlı olup bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu ( varlığı mutlaka gerekli ), bir kısmı da olumsuz ( yokluğu mutlaka gerekli ) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetecektir. Olumlu dava şartlarından biri de 6100 sayılı HMK m.114 1/h bendinde ifade edildiği üzere davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Hukuki yararın varlığı koşulunun mevcut olup olmadığı, her bir davada o davaya konu olayın somut özellikleri çerçevesinde hakim tarafından değerlendirilmelidir.

2014/12820-13027

Kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.