muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/20975, Karar No: 2020/11391, Tarih: 22.10.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/20975 E.  ,  2020/11391 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İşyeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre sanık bakımından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 08.09.2016 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 21.02.2017 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığın gündüz vakti temyiz dışı sanık Serkan Demir ile birlikte müştekinin iş yerine girmesi şeklinde gerçekleşen eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 116/2, 119/1-c maddelerinde düzenlenen iş yeri dokunulmazlığını bozma suçunu oluşturduğu bu suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre, aynı Kanun'un 66/1-e maddesine göre hesaplanan 8 yıllık zamanaşımının, 14.11.2008 olan birinci mahkûmiyet tarihi ile 28.05.2019 olan ikinci mahkûmiyet tarihi arasında gerçekleştiği gözetilmeden, sanık hakkındaki kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesi yerine yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davasının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince istem gibi DÜŞÜRÜLMESİNE, 22.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4920, Karar No: 2012/6042, Tarih: 30.04.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/4920 E.  ,  2012/6042 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 30.09.2011 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17.02.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, maliki olduğu 67 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısı bulunmadığını ileri sürerek, davalı taşınmazından geçit hakkı kurulmasını istemiştir.Davalı, davacının kullandığı kadim yol bulunduğunu, taşınmazından geçit kurulması halinde yola cephesinin daralacağını savunarak davanın reddini istemiştir.Mahkemece, davanın kabulü ile davalıya ait 104 parsel sayılı taşınmazdan geçit kurulmasına karar verilmiştir.Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.Somut olayda, davacıya ait 67 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısı bulunmadığından mutlak geçit ihtiyacı içerisinde bulunduğu açıktır. Hükme esas alınan 17.01.2012 tarihli fen bilirkişi raporunda 1. seçenek olarak belirlenen sarı boyalı olarak işaretlenip (A) ile gösterilen 104 parsel sayılı taşınmazdan geçit kurulmuştur. Davalı, 10.02.2012 günlü celsede, 104 parsel sayılı taşınmazından geçit kurulması halinde taşınmazın yol cephesinin daralacağını savunarak, malik olduğu 101 parsel sayılı taşınmazından bedel ödenmeksizin geçit kurulmasını kabul etmiştir. Anılan fen bilirkişi raporunda, davacının istemi olan güzergah 1. seçenek olarak gösterilip 198,35m²; davalının kabulündeki güzergah ise 7. seçenek olarak gösterilip 292,95m² alanı kapsadığı anlaşılmaktadır. Geçit hakkı mülkiyet hakkını sınırlandıran bir irtifak hakkı olduğundan, geçit güzergahı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmelidir

. Anılan fen bilirkişi raporunda, davacının istemi olan güzergah 1. seçenek olarak gösterilip 198,35m²; davalının kabulündeki güzergah ise 7. seçenek olarak gösterilip 292,95m² alanı kapsadığı anlaşılmaktadır. Geçit hakkı mülkiyet hakkını sınırlandıran bir irtifak hakkı olduğundan, geçit güzergahı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmelidir. Eldeki davada, davalının kabulü dikkate alınmadan ve geçit hakkı kurulurken gözetilmesi gereken komşuluk hukuku ilkeleri ile taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi yanlış değerlendirilerek davacının sübjektif arzularına uygun biçimde geçit kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarıda yapılan saptamalar bir yana bırakılarak, 17.01.2012 günlü fen bilirkişi raporunda 7. seçenek olarak belirlenen mor boyalı olarak işaretlenip (G) ile gösterilen bölümden geçit kurulması yerine yazılı gerekçe ile 104 parsel sayılı taşınmazdan geçit kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 30.04.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4794, Karar No: 2024/3802, Tarih: 30.05.2024

**8. Hukuk Dairesi         2022/4794 E.  ,  2024/3802 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/2569 E., 2022/1012 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 14. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/341 E., 2019/258 K.

Taraflar arasındaki galleye müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ...'ya velayeten açılan davada; davacı ...'nın Mülhak Hoybarlı El Hac Sadri Esbak ... Paşa Bin Cafer Ağa Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesi istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacı 23.01.2016 doğum tarihli ...'in babası olan ...'in davalı Vakfın gelir fazlasına müstehak evladı olduğunun İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/256 Esas ve 1999/639 Karar sayılı kesinleşmiş kararı ile tespit edildiği, davacı küçüğün babası olan ...'in babası olan ...'in de davalı vakfın galle fazlasına müstehak evladı olduğunun aynı karar ile tespit edildiği ve annesi olan ...'in de vakfın son mütevellisi olduğu, bu durumda davacı küçük ...'in hem babası, hem babasının babası olan baba dedesi hem de baba dedesinin annesi, bir başka anlatımla babasının babaannesi dolayısıyla davaya konu Mülhak Hobyarlı El Hac Sadri Esbak ... Paşa Bin Cafer Ağa Vakfı ile nesep bağı bulunduğu ve davalı Vakfa ait vakfiyenin son halinde batın şartının olmayıp her batındaki evladın galle fazlasından istifade edebileceğinin belirtildiği hususlarının iddia, yapılan yargılama sırasında toplanan deliller, vakıf senedi, mahkeme kararları, nüfus kayıtları ve bütün deliller toplandıktan sonra yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen usul ve kanuna uygun, gerekçeli ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından anlaşılmasına göre; davanın kabulü ile "davacı küçük ...'in dava konusu Mülhak Hobyarlı El Hac Sadri Esbak ... Paşa Bin Cafer Ağa Vakfının gelir fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre İlk Derece Mahkemesince verilen karar usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre İlk Derece Mahkemesince verilen karar usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı ... vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf taleplerinin reddine ilişkin kararın bir kez de Başkanlığınızca incelenmesini talep zorunluluğu hasıl olduğu belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, 6100 Sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı ... Müdürlüğünün diğer temyiz itirazları yönünden;

5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun (5737 sayılı Kanun) 3 üncü maddesinde, mülhak vakıf mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin yürürlük tarihinden önce kurulan, yönetimi vakfedenlerin soyundan gelenlere şart edilen ve bu kişiler tarafından; mazbut vakıf ise bu Kanun uyarınca Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin yürürlük tarihinden önce kurulan ve 2762 sayılı Vakıflar Kanunu (2762 sayılı Kanun) gereğince Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıflar olarak tanımlandıktan sonra, aynı Kanun'un 6 ncı ve 7 nci maddelerinde ise mazbut vakıfların ... tarafından yönetilip temsil edileceği, Kanun'un (5737 sayılı Vakıflar Kanunu) yürürlüğe girmesinden önce mazbut vakıflar arasına alınan vakıflarla, bu Kanuna göre mazbut vakıflar arasına alınan vakıflara bir daha yönetici seçimi ve ataması yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.

Vakıflar Kanunu ve Vakıflar Yönetmeliğine göre, galle fazlası evlada şart kılınan mazbut ve mülhak vakıflarda vakfedenin soyundan gelen ve bu nedenle vakfın gelirinden (gallesinden) yararlanma hakkına sahip olan kişiler için öncelikle dava açılması ve bu haklarının dava ile tespit edilmesi aranmıştır. Uygulamada bu dava, vakıflarda evladiye davaları, vakıf evladı ya da galleye müstehak evlat olduğunun tespiti davası şeklinde isimlendirilmiştir. Belirtmek gerekir ki vakıf evladı kavramı daha çok, vakfedenin çocukları ya da alt soyundan gelenler için kullanılan bir kavram olup, vakfedenin akrabaları ya da vakıftan yararlanan ismi ile belirtilmiş kişileri kapsamamaktadır.

Vakfın geliri üzerinde hak sahibi olduğuna ilişkin davayı, vakfiye uyarınca galleden yararlanma ... olan, yani vakfeden ile soy bağı olan ya da soy bağı olmasa bile galleden kendisine pay özgülenen diğer kişiler açabilir.

Bir vakıftan galle fazlasının alınabilmesi için öncelikle vakfeden ile soybağının ispatlanması, sonra da vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir. Yani bu tür davalarda incelenecek ilk husus; davacılar ile vakfeden arasında iddia edildiği üzere kan bağı yolu ile soybağı mevcut olup olmadığı, eğer soybağı kurulabiliyorsa ikinci aşamada vakfiyede galle fazlası için öngörülen şartların somut olayda davacılar yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması olacaktır.

Vakfiyeler, vakıf davalarında birinci derecede delil olup (Akgündüz, ... , İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, 1996, Sh. 428), kadimden beri uygulandığı bilinmedikçe vakıf davalarında yazılı delil olarak kullanılamazlar. (Mecelle md.1739) Vakfiyelerin uygulanma şartı, bunların ifade ettikleri maddelerin sabit ve meşhur olmasıdır.

Bu genel açıklamalar sonrası dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden dava konusu Mülhak El-Hac Sadrı-Esbak ... Paşa Bin Cafer Ağa (Hobyarlı ... ... Paşa) Vakfına ait birden fazla vakfiye ve zeyl vakfiyenin bulunduğu, bunlardan 624 numaralı defterin 163. sayfa 113. sırasında kayıtlı el-Hac Ahmed Paşa bin Cafer Ağa Vakfı'na ait Gurrei Cemaziyelevvel 1153 H. / 24 Temmuz 1740 M tarihli vakfiye, 1602 nolu vakfiye defterinin 223/231 sıra nolu 1. sahife 1. sırasında kayıtlı Gurrei Zilkade 1153 hicri tarihli, aynı defterin 43. sahife 14. sırada kayıtlı olan ve Halep’teki mallarına ilişkin tarihsiz ve yine Halep’teki mallarına ilişkin aynı defterin 47. sahife 15. sırasında kayıtlı olan Gurrei Cemaziyelahir 1160 hicri tarihli vakfiyelerle tesis ettiği vakıflarda galle fazlasının evlada bırakıldığı, diğer vakfiyelerde ise gallenin tamamen hayra tahsis edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, yalnızca gallenin evlada bırakıldığı vakfiyeler yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, uygulamada ve infazda çelişki oluşturabileceği düşünülmeden bütün vakfiyeleri kapsayacak şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru değil ise de; bu hatanın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm fıkrasının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370/2 nci maddesi gereğince aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

A.)Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

A.)Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

B.1)Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yukarıda (2.) nolu bentte açıklanana nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararı hüküm fıkrasının (1.) bendindeki "...Vakfının" kelimesinden sonra gelmek üzere "624 numaralı defterin 163. sayfa 113. sırasında kayıtlı el-Hac Ahmed Paşa bin Cafer Ağa Vakfı''na ait Gurrei Cemaziyelevvel 1153 H. / 24 Temmuz 1740 M tarihli vakfiye, 1602 nolu vakfiye defterinin 223/231 sıra nolu 1. sahife 1. sırasında kayıtlı Gurrei Zilkade 1153 hicri tarihli, aynı defterin 43. sahife 14. sırada kayıtlı olan ve Halep’teki mallarına ilişkin tarihsiz ve yine Halep’teki mallarına ilişkin aynı defterin 47. sahife 15. sırasında kayıtlı olan Gurrei Cemaziyelahir 1160 hicri tarihli vakfiyelerle tesis ettiği vakıflarda" ibaresinin hükme eklenmek suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/2 nci maddesi gereğince DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA,

B.2) Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının yukarıda (1) nolu bentte açıklanana nedenlerle REDDİNE,

İstek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2589, Karar No: 2013/7060, Tarih: 11.04.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/2589 E.  ,  2013/7060 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan rapor uyarınca dere koruma alanında kalıp kullanımı yasaklanan taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesi ve bedelin davalı idareden tahsili ile el atılan taşınmazın davacı üzerindeki tapusunun iptali ve davalı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2013/1821, Karar No: 2014/342, Tarih: 20.01.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/1821 E.  ,  2014/342 K.**

* TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ ÖZERKLİĞİ

* İLK DÖNEM ZAMMININ UYGULANMAMASI

* SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNU (6356) Madde 33

**"İçtihat Metni"**

Davacı işçi vekili, müvekkilinin ücretinin toplu iş sözleşmesi uyarınca eksik ödendiğini ileri sürerek ücret, fazla mesai, ikramiye, ilave tediye ve vardiya zammı farklarının hüküm altına alınması isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren vekili, davacının ücretlerinin toplu iş sözleşmesi doğrultusunda eksiksiz olarak belirlenip ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Anayasanın 53. maddesindeki toplu iş sözleşmesi hakkına ilişkin düzenlemede özerklik deyimine açıkça yer verilmemekle birlikte toplu sözleşme özerkliği tanınmış bulunmaktadır . Toplu iş sözleşmesi özerkliği, işçi ile işveren taraflarının karşılıklı anlaşarak aralarındaki ilişkiyi düzenleyen kuralları serbestçe koyabilmelerini ifade eder. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 33/5. maddesinde yer alan “Toplu iş sözleşmeleri ve çerçeve sözleşmeler, Anayasaya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremez” kuralı ile toplu iş sözleşmesi özerkliği sınırlandırılmıştır.

Toplu iş sözleşmesinde düzen ilkesi gereği, aynı işyeri ya da aynı işletmede uygulanan her toplu iş sözleşmesi öncekinden bağımsız olduğu gibi, her toplu iş sözleşmesi ancak kendi dönemi ile sınırlı olarak düzenleme yapabilir. Her toplu iş sözleşmesinin önceki toplu iş sözleşmesinden bağımsızlığının gereği olarak, önceki sözleşmelerdeki hakların yeni sözleşme karşısında kazanılmış hak sayılması mümkün değildir.

Dosya içeriğine göre davacının 20.09.2010 tarihinde işe girdiği ve 05.10.2010 tarihinde işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin tarafı sendikaya üye olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ilk ücretin tespiti ile ilgili olup, davacının işe girdiği tarihte yürürlükte bulunan 01.01.2009-31.12.2010 süreli toplu iş sözleşmesinin 83.maddesinde “01.01.2009 tarihinden sonra işe giren işçilere 2007 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti ödenir. Ancak işçinin sendikaya üye olması veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanması halinde yararlanma tarihinden itibaren 2008 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti ödenir.

01.01.2010 tarihinden itibaren ise senesi doluncaya kadar 2008 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti ödenir ve senesi dolduğu tarihten itibaren fiilen yaptıkları işin derece ve kademesine imtihansız olarak intibakları yapılır.

01.01.2010 tarihinden itibaren ise senesi doluncaya kadar 2008 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti ödenir ve senesi dolduğu tarihten itibaren fiilen yaptıkları işin derece ve kademesine imtihansız olarak intibakları yapılır.

01.01.2010 tarihinden sonra işe giren işçilere 2008 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti verilir. İşçinin sendikaya üye olması veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanması halinde yararlanma tarihinden itibaren 2009 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti ödenir ve müteakip dönem toplu iş sözleşmesinin birinci derece birinci kademe ücreti ile senesi doluncaya kadar çalışır. Senesi dolduğu tarihten itibaren fiilen yaptıkları işin derece ve kademesine imtihansız olarak intibakları yapılır. Ücretler arasında bulunan dengesizliğin giderilmesi amacıyla sözleşme kapsamında bulunan bütün işçilerin 84. maddenin 2/a bendindeki %3'lük artıştan sonra oluşan saatlik ücretlerine 01.01.2009 tarihinden geçerli olmak üzere 0,067 TL ilave edilecektir.

Ücret cetvelleri ve Makine Kimya Endüstrisi Kurumu işçileri ücret yönergesi sözleşmenin ekidir. .." hükmüne yer verilmiştir.

01.01.2011-31.12.2012 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin ilk giriş ücreti başlıklı 83. maddesinde de “01.01.2011 tarihinden sonra işe giren işçilere 2009 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti ödenir. Ancak işçinin sendikaya üye olması veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanması halinde yararlanma tarihinden itibaren 2010 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti ödenir.

01.01.2012 tarihinden itibaren ise senesi doluncaya kadar 2010 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti ödenir. Ve senesi dolduğu tarihten itibaren fiilen yaptıkları işin derece ve kademesine imtihansız olarak intibakları yapılır.

01.01.2012 tarihinden sonra işe giren işçilere 2010 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti verilir, işçinin sendikaya üye olması veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanması halinde yararlanma tarihinden itibaren 2011 yılı ücret cetvelinin birinci derece birinci kademe ücreti ödenir ve müteakip dönem toplu iş sözleşmesinin birinci derece birinci kademe ücreti ile senesi doluncaya kadar çalışır. Senesi dolduğu tarihten itibaren fiilen yaptıkları işin derece ve kademesine imtihansız olarak intibakları yapılır. Ücretler arasında bulunan dengesizliğin giderilmesi amacıyla sözleşme kapsamında bulunan bütün işçilerin 84. maddenin 2/a bendindeki %4'lük artıştan sonra oluşan saatlik ücretlerine 01.01.2011 tarihinden geçerli olmak üzere 0,067 TL ilave edilecektir.

Ücret cetvelleri ve MKEK işçileri ücret yönergesi sözleşmenin ekidir...." kuralı öngörülmüştür.