muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/408, Karar No: 2021/554, Tarih: 11.11.2021

Mahkemede tanık sıfatıyla; mağdureyle sadece 1 ay süren bir ilişkilerinin olduğunu, bu süre içinde bir kez görüşebildiklerini, bu buluşmada mağdureyi okuluna bıraktığını, mağdureye "Neden sık görüşemiyoruz?" diye sorduğunu, mağdurenin "Eniştem görüştüğümüzü anladığı takdirde cep telefonumu alır. Ayrıca okuldan kaydımı sildirir." şeklinde cevap verdiğini, bir defasında sanığın, kendisini telefonla arayarak mağdureyle görüşmemesi gerektiğini söyleyip küfür ettiğini, kendisinin ise mağdureyle görüşmeyeceğini belirtip ona mağdureyi okuldan almaması hususunda yalvardığını,

Tanık ... Mahkemede; mağdurenin, kardeşi ve sanığın, eniştesi olduğunu, babaları vefat ettikten sonra hep birlikte yaşadıklarını, mağdurenin çok erkek arkadaşı olduğunu, sanığın mağdurenin bu ilişkilerine izin vermediğini, bu nedenle mağdurenin iddialarının doğru olmadığını düşündüğünü, evde bunca sene beraber yaşadıklarını, sanığın mağdureyi taciz etmiş olması hâlinde bunu duyacağını veya hissedeceğini, bu nedenle mağdurenin iddialarının doğru olmadığını,

Tanık ... Mahkemede; mağdurenin, kardeşi ve sanığın, eniştesi olduğunu, mağdurenin iddialarının iftiradan ibaret olduğunu, sanığın mağdurenin başka erkeklerle arkadaşlık yapmasını engellemesi nedeniyle mağdurenin iftira attığını, uzun zamandır sanığın yanında kaldığını, mağdureden de önce sanığın yanında kalmaya başladığını, mağdurenin, kendisinden sonra sanıkla yaşamaya başladığını, kendisinin çalıştığını, saat 08.00’den saat 20.00’ye kadar işte olduğunu, pazar günleri çalışmadığını,

Tanık......Mahkemede: mağdurenin, teyzesi ve sanığın, babası olduğunu, 9 senedir mağdureyle beraber yaşadıklarını, kendisinin okula gittiğini ve mağdureyle aynı odada kaldıklarını, sanığın mağdureye yönelik cinsel saldırı teşkil eden davranışları olduğunu hiç görmediğini, yine mağdurenin kendisine böyle bir olaydan bahsetmediğini, mağdureyle farklı okullara gittiklerini, mağdurenin çok sayıda erkek arkadaşı olduğunu, otobüs muavinleri ile gezdiğini, okula gidip gelirken araçtaki bir şahsın bacağına dokunduğunu kendisine söylediğini, yine mağdurenin, kendisiyle birden çok kişi tarafından bu şekilde cinsel tacize uğradığını paylaştığını, mağdurenin bir gece küçük kardeşi ...’in başına vurarak erken uyumasını söylediğini ve evin penceresinden çıkarak tanık ...’un yanına gittiğini kardeşi ...’ten duyduğunu,

Tanık......Mahkemede; mağdurenin, teyzesi ve sanığın, babası olduğunu, sanığın mağdureye karşı uygunsuz bir davranışını görmediğini, mağdurenin başka erkeklerle gezdiğini, mağdurenin gece evden çıkıp erkek arkadaşlarıyla buluştuğunu, sanığın bu nedenle mağdureye kızdığını, mağdurenin kendilerine bir gece ...’un evlerinin arkasına taksiyle geldiğini ve kendisini alarak evine götürdüğünü anlattığını, mağdurenin kendilerine sırlarını söylediğini, yine mağdurenin... isimli bir çocukla sevgili olduğunu,

Tanık Hasan ...Kollukta; mağdurenin, kardeşi ve sanığın, eniştesi olduğunu, sanığın, kendilerini yetiştirdiğini, sanığın, üzerlerinde anne ve babalarından daha fazla emeğinin olduğunu, yaklaşık 1 senedir Ankara’da yaşadığını ancak İstanbul’a gidip geldiğini, taşınmadan önce mağdureyle aynı evde yaşadığını, mağdurenin, kendisine böyle bir olaydan bahsetmediğini, kendisinin de böyle bir şey olduğunu düşünmediğini,

Beyan etmişlerdir.

Sanık ... Kollukta; mağdurenin, baldızı, aynı zamanda amcasının kızı olduğunu, mağdurenin babasının vefat etmesi ve annesinin başkasıyla evlenmesi üzerine ortada kaldığını, mağdureye sahip çıktığını, mağdurenin 6 yaşından beri yanında kaldığını, tahmini olarak 1993 yılında mağdure ve 3 ağabeyinin kendisiyle birlikte aynı evde yaşamaya başladıklarını, o tarihte Ankara’da yaşadığını, eşi tanık..., mağdure, 3 ağabeyi ve 3 çocuğuyla aynı evde beraberce yaşadıklarını, mağdureyi cinsel ilişkiye zorlamadığını, baskı kurup ondan ablasıyla sevişmesini istemediğini, ona fiili livatada bulunmadığını, cinsel organını yalatmadığını, video ve fotoğraf çekimi yapmadığını, 07.12.2009 tarihinde saat 19.00 sıralarında kahvehanede otururken yanına bir şahsın geldiğini, kendisine mağdureyi çok sevdiğini ve onunla ciddi düşündüğünü ancak mağdureyle ayrıldıklarını söylediğini, bunun üzerine eve giderek mağdureyi konuşmak için dışarı çağırdığını, mağdureye bu durumu anlattığını, mağdurenin bu şahıstan başka erkeklerle de görüştüğünü söylemesi üzerine mağdureye bağırıp onu dövdüğünü, mağdurenin ise "Sana göstereceğim." diyerek yanından ayrıldığını, bunun üzerine saat 11.00 sıralarında mağdurenin kaydını sildirmek için okuluna gittiğini, daha sonra polis tarafından yakalandığını, suçlamaları kabul etmediğini,

Tutuklanması istemiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde; suçlamaları kabul etmediğini ve suçlamaların asılsız olduğunu,

Mahkemede; soruşturma aşamasında yaptığı savunmaları tekrar ettiğini, 2006 yılında mağdurenin annesinin evlenerek gittiğini, öncesinde de beraber aynı evde yaşadıklarını, atılı suçlamaları kabul etmediğini,

Savunmuştur.

Tutuklanması istemiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde; suçlamaları kabul etmediğini ve suçlamaların asılsız olduğunu,

Mahkemede; soruşturma aşamasında yaptığı savunmaları tekrar ettiğini, 2006 yılında mağdurenin annesinin evlenerek gittiğini, öncesinde de beraber aynı evde yaşadıklarını, atılı suçlamaları kabul etmediğini,

Savunmuştur.

Amacı somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden birisi de, insan haklarına dayalı, demokratik rejimle yönetilen ülkelerin hukuk sistemlerinde bulunması gereken, öğreti ve uygulamada; "suçsuzluk" ya da "masumiyet karinesi" şeklinde, Latincede ise "in dubio pro reo" olarak ifade edilen "şüpheden sanık yararlanır" ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi açısından gözönünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlak surette sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği ya da gerçekleştiriliş şekli hususunda herhangi bir şüphe belirmesi halinde uygulanabileceği gibi, suç niteliğinin belirlenmesi bakımından da geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte ispat edilebilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti; toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp, diğer kısmı gözardı edilerek ulaşılan kanaate veya herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı, bu ispat, hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkan vermemelidir. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanığın, mağdurenin eniştesi ve aynı zamanda amcasının oğlu olduğu, mağdurenin babasının vefatından sonra birlikte aynı evde yaşamaya başladıkları, mağdurenin aşamalarda; sanığın, çocukluğundan beri kendisini taciz ettiğini, önceleri eliyle taciz ettiğini, sonra cinsel organını elletme gibi olayların yaşandığını, 8 yaşındayken sanığın kendisini arka bölgesinden cinsel ilişkiye zorlamaya başladığını, 12 yaşına geldiğinde evde kimsenin olmadığı bir anda sanığın önce kendisine cinsel organını yalattığını, sonrasında anal yönden cinsel ilişkiye zorladığını, sanığın, cinsel organını ağzına sokmak suretiyle boşaldığını, bu olaydan ablası olan tanık...’in haberdar olduğunu ancak yapabileceği bir şeyi olmadığı için engel olamadığını, 8. sınıfa geldiğinde İstanbul’a taşındıklarını ve sanığın tacizlerine devam ettiğini, evde kimsenin olmadığı zamanlarda sanığın kendisiyle anal yönden ilişkiye girdiğini, yine evde kimsenin olmadığı zamanlarda, haftanın 1-2 günü geceleyin sanığın, kendisini yatağa çağırarak ablasıyla kendisine cinsel içerikli bir şeyler yaptırdığını, sanığın bundan tahrik olup kendisinin yanında ablasıyla cinsel ilişkiye girdiğini, o esnada sanığın kendisini de okşamak suretiyle ellediğini, tüm bunların isteği dışında yaşandığını, sonrasında ablasının çalışmaya başladığını ve cumartesi günleri de işte olduğunu, sanığın bundan faydalanarak kendisiyle o günlerde de anal yoldan cinsel ilişkiye girdiğini, son olarak sanığın 07.12.2009 tarihinde saat 09.00 sıralarında kendisiyle zorla anal yoldan ilişkiye girdiğini, ayrıca sanığın dışında evlerinin karşısında dükkanı bulunan ..., Hadımköy’de çalışan tanık ... ve muavin olarak çalıştığını bildiği ... isimli şahıslarla da isteğiyle anal yoldan ilişkiye girdiğini, sadece sanıktan şikâyetçi olduğunu, başka kimseden şikâyetinin bulunmadığını iddia ettiği; sanığın ise aşamalarda suçlamaları kabul etmeyerek mağdure tarafından kendisine iftira atıldığını savunduğu olayda;

Mağdure tarafından olayın intikâlinin olayın yaşandığı iddia edilen tarihten uzun bir zaman sonra ve sanık tarafından mağdurenin okul kaydının silinmesi için başvurulması sırasında yapılması, 08.12.2009 tarihinde Büyükçekmece Adli Tıp Şube Müdürlüğünce düzenlenen rapora göre; mağdurenin anal yoldan cinsel istismara maruz kaldığının belirlenmesine karşın mağdurenin, birden fazla kişiyle ve rızası dahilinde anal yoldan ilişkiye girdiğini aşamalarda beyan etmesi, aynı evde yaşayan tanıkların, hem sanık hem de mağdureyle akraba olması, bu nedenle mağdurenin iddia ettiği gibi uzun süreli bir istismarı fark etmemelerinin hayatın olağan akışına uygun olmaması ve tanık beyanlarının sanığın beyanlarını destekler nitelikte olması hususları birlikte değerlendirildiğinde sanığın mağdureye karşı çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunu işlediğini gösteren kesin ve inandırıcı kanıt bulunmayıp iddiasının şüphede kalması ve bu şüphenin de sanık lehine yorumlanması gerektiğinden, sanığın, mağdureye yönelik eyleminin sabit olmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla isabetli bulunmayan Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan beş Ceza Genel Kurulu Üyesi; Yerel Mahkeme direnme kararının yerinde olduğu ve onanması gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.05.2013 tarihli ve 78-165 sayılı direnme kararına konu hükmünün, sanığın mağdureye karşı çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunun sabit olmadığının gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 27.10.2021 tarihinde yapılan birinci müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamadığından, 11.11.2021 tarihinde yapılan ikinci müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6789, Karar No: 2020/20100, Tarih: 22.12.2020

**8. Ceza Dairesi         2020/6789 E.  ,  2020/20100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık müdafiinin, sanığın yokluğunda verilen 21.04.2015 tarihli hükme yönelik infaz durdurma ile birlikte eski hale getirme talebinde bulunması üzerine mahkemece 11.12.2015 tarihinde sanık müdafiinin eski hale getirme ve infazın durdurulması taleplerinin reddine dair ek karar verildiği, sanık müdafiinin ek kararı temyiz ettiği, bunun üzerine itiraz merciince ek kararın hukuka uygun olduğundan bahisle sanık müdafiinin itirazının reddine dair ek karar verildiği, eski hale getirme talebi hususunda karar verme yetkisinin CMK.nın 42/1. maddesine göre hükmü temyizen incelemekle görevli Yargıtay'a ait olduğu gözetilmeksizin, eski hale getirme talebinin reddine dair ek karar ile itiraz merciince verilen ek kararın hukuki değerden yoksun olduğu kabul edilerek söz konusu ek kararların kaldırılarak yapılan incelemede;

Sanığın yokluğunda verilen hükmün duruşmada bildirdiği adrese tebliğe çıkarıldığı ve bu adrese gönderilen tebligat parçasının 20.05.2015 tarihinde iade edilmesi üzerine adres kayıt sisteminde mevcut bulunan adresine 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre 24.06.2015 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, sanık müdafiinin bu hükmü 1412 sayılı CMUK'nın 310/1. maddesinde belirlenen bir haftalık süre geçtikten sonra 04.01.2016 tarihinde temyiz ettiği ve eski hale getirme talebinde bulunduğu anlaşılmakla sanığın eski hale getirme ile vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nın 317. maddesi gereğince REDDİNE, 22.12.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/15969, Karar No: 2012/647, Tarih: 23.01.2012

**14. Hukuk Dairesi         2011/15969 E.  ,  2012/647 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 25.05.2010 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve eski hale getirme bedelinin tahsili istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 13.07.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, mera vasıflı taşınmaza davalının elatmasının önlenmesi ve eski hale getirme bedelinin tahsiline ilişkindir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tecavüzün sona erdiği, eski hale getirme için hiçbir masraf yapılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Dava; Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı adına Hazine tarafından açılmıştır. Mera ve yaylaya elatmanın önlenmesini isteme hakkı kural olarak Hazine ile yararlanan köy veya belediye tüzel kişiliklerine aittir.

4342 sayılı Mera Kanununun 4. maddesinde mera, yaylak ve kışlakların hukuki durumu belirlenmiş, 5. maddede mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilecek yerler sayılmış, 6. maddede ise mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahsis ve tahdit işlemlerinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılacağı belirtilerek komisyonun kurulma ve çalışma şekli hükme bağlanmıştır. Anılan yasanın 4/1 maddesinde meraların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu ve bunlardan yararlanma hakkının bir veya birden çok köy veya belediyeye ait olabileceği hüküm altına alınmış olduğundan, devletin hüküm ve tasarrufu altında olan meralar hakkında Hazinenin mülkün sahibi olması sıfatıyla dava açma hakkının varlığını kabul etmek gerekir. Mera Kanununun 6. maddesinde mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahsis ve tahdidinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılacağı belirtilmiş olup Bakanlığın yetkisi tespit, tahsis ve tahdidin değiştirilmesi ile sınırlı olduğundan anılan Bakanlığa genel mahkemede mera, yaylak ve kışlaklar hakkında onları koruma ya da sahiplenmeye yönelik dava açma hakkı açık bir hükümle tanınmamıştır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı genel bütçeye dahil idarelerden olmakla birlikte yasa ile verilen görevleri dışında mülkün sahibi olan Hazineyi doğrudan doğruya temsil yetkisi de bulunmadığından aktif dava ehliyeti yoktur. (Hukuk Genel Kurulu 2006/7 - 134 Esas, 2006/140 Karar)

Davacının, meraya elatmasının önlenmesi ve eski hale getirme bedelinin tahsili davası açma hakkı olmadığından davanın aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmesi gerekirken, değişik bazı gerekçelerle reddedilmiş olması doğru değil ise de hüküm davanın reddine ilişkin bulunduğundan karar HUMK’nun 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek onanmalıdır.

Davacının, meraya elatmasının önlenmesi ve eski hale getirme bedelinin tahsili davası açma hakkı olmadığından davanın aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmesi gerekirken, değişik bazı gerekçelerle reddedilmiş olması doğru değil ise de hüküm davanın reddine ilişkin bulunduğundan karar HUMK’nun 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddi ile HUMK’nun 438/son maddesi gereğince hükmün gerekçesi DÜZELTİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA, 23.01.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19916, Karar No: 2017/7790, Tarih: 13.11.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/19916 E.  ,  2017/7790 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... İnş. ve Tur. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen peşin sermaye değerli gelirin 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesi uyarınca tahsili istemine ilişkindir.

506 sayılı Yasa'nın 26. maddesinde sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşulları düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir.

Bu düzenleme ile işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücuan sorumlu olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Dolayısıyla, işverenin ve üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 77’nci maddesi uyarınca, işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Anılan madde ile, işverenlere, işçi sağlığı ve iş güvenliği kavramından kapsamlı olarak, her türlü önlemi almak yanında, bir anlamda objektif özen yükümlülüğü de öngörülmektedir. Bu itibarla işverenin, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçinin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı takdirde gerekmeyeceği gibi bir düşünce ile almaktan sarfınazar etmesi kabul edilemez.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) ortak Komisyonunda işçi sağlığının esasları: Bütün işkollarında işçinin fiziksel, ruhsal ve sosyo-ekonomik bakımdan sağlığını en üst düzeye çıkarmak ve bunun devamını sağlamak; çalışma şartları ve kullanılan zararlı maddeler nedeni ile işçi sağlığının bozulmasını engellemek; her işçiyi kendi fiziksel ve ruhsal yapısına uygun işte çalıştırmak; özet olarak işin işçiye ve işçinin işe uyumunu sağlamak olarak tanımlanmaktadır. Belirlenen amaçlara ulaşmak, dolayısıyla iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek temel sorumluluktur. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.11.2006 gün ve E: 2006/10-696, K: 2006/704 sayılı kararı).

Diğer yandan, olay tarihinde yürürlükte olan “İş Sağlığı ve iş Güvenliği Tüzüğünün” 2. ve 499. maddeleri ile “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin” 5. maddesinde belirtildiği üzere; çalışanların, dikkatli ve tedbirli olmaları, talimatlara uygun hareket etmeleri gerekli olup, kişilerin kendi sağlıkları ve güvenlikleri için her türlü şartlara rağmen, alabileceği tedbirleri almakta ihmalkar davranmamak, gerekli durumlarda amirlere veya ilgililere haber vermek, sağlık ve güvenlik kurallarına uygun hareket etmek yükümlülükleri bulunmaktadır

İnceleme konusu davada; 22.09.2002 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsilinin talep edildiği, mahkemece kusur raporu esas alınarak % 80 kusur oranı üzerinden Kurum zararının tahsiline karar verildiği, bilirkişi raporunda işverenin % 60, sigortalının % 20, kamyon sürücüsü ...'ın % 20 oranında kusurlu bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden kaza olayının sigortalı ... 'un davalı sürücü ... yönetimindeki çöp kamyonu ile çöp toplama işini yaparken, sigortalının çöp konteynırından çöpleri aldıktan sonra sağ taraftan aracın ön kısmına binmek isterken aracın hareketlenmesi ile dengesini kaybederek düşmesi ve sağ ön tekerlek altında kalarak ağır yaralanması ve akabinde vefat etmesi şeklinde meydana geldiği, mahkemece tarafların kusurlarının yeterince irdelenmediği yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulduğu görülmektedir.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular kapsamında; kaza olayının meydana geldiği esnada çöp toplama işinin bitip bitmediği, çöp toplama işi bittikten sonra sigortalının aracın ön kısmına binmesinin olağan bir uygulama olup olmadığı, rutin çalışma ortamında çöp toplama görevlilerinin aracın arka kısmında durmalarının zorunlu olup olmadığı, hangi hallerde ön tarafa bindikleri, araç şoförünün aracın arka kısmında bulunan görevlilerle ne şekilde iletişim kurduğu hususlarını irdeleyen, işverence alınması gereken iş güvenliği önlemlerinin neler olduğunu,işverence bu önlemlerin alınıp alınmadığını, alınmış önlemlere sigortalı tarafından uyulup uyulmadığını belirleyen, tarafların kusur oran ve aidiyetini tespit eden konusunda uzman bilirkişi heyetinden oluşa uygun kusur raporu alınmalıdır.

Ayrıca, davalı şirketin ünvanı ... İnş.Tur. Ltd. Şti. olup, ticaret ünvanının ... Tem iş ortaklığı Ltd. Şti. olarak yazılması yerinde değildir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ... İnş. ve Tur. Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Tem İş Ortaklığı İnşaat ve Turizm Ltd. Şti.'ne iadesine, 13.11.2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.