muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/17870, Karar No: 2012/45935, Tarih: 19.12.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/17870 E.  ,  2012/45935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Somut olayda; sanığın, elinde kontrol kalemi ve pense olduğu halde müştekinin evine gelerek kendisini elektrik teknisyeni olarak tanıttığı, elektrik sayaçlarında arıza olduğunu, değiştirilmediği takdirde akşama kadar elektriklerinin kesileceğini söylemesi üzerine müşteki ile sanığın birlikte elektrik sayacı bakmak için evden ayrıldıkları, müştekinin bankadan çektiği 450 TL' yi sayaç alması için sanığa verdiği ve sanığın parayı alarak ortadan kaybolduğu şeklindeki eyleminin dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olduğu anlaşıldığından, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için aranan, 5271 sayılı CMK'nın 231/6.maddesinin (a) bendinde yazılı “kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunma” nesnel koşulunun bulunmaması nedeniyle, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyeceği belirlenerek yapılan incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Ceza Genel Kurulunun 19.06.2007 gün ve 2007/20-108, 2007/152 sayılı kararın açıkladığı üzere, hapis cezasının alt sınırdan tayini halinde mutlak surette adli para cezasının da alt sınırdan tayini gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamakta ise de, bunun gerekçelerinin gösterilmesi, dayanılan gerekçelerin de yasal ve dosya içeriği ile örtüşmesi gerekmektedir.

Hükmolunan hapis cezası alt sınırdan tayin olunmasına rağmen, aynı gerekçeyle adli para cezasına esas alınması gereken tam gün sayısının alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi suretiyle çelişkiye düşülmesi,

Hükmolunan hapis cezası alt sınırdan tayin olunmasına rağmen, aynı gerekçeyle adli para cezasına esas alınması gereken tam gün sayısının alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi suretiyle çelişkiye düşülmesi,

2-Sanığın müştekiden aldığı paranın 200 TL'sini müştekinin kızı olan tanık ...'na soruşturma aşamasında iade ettiğinin anlaşılması karşısında müştekinin öldüğü de gözetilerek, mirasçılarından 5237 sayılı TCK’nın 168/4.maddesi kapsamında kısmi ödemeye rızası olup olmadığının sorulup sonucuna göre sanık hakkında aynı yasanın 168/1.maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3-Gerekçeli karar başlığında 5271 sayılı CMK'nın 232/2-c maddesi gereğince suç yerinin gösterilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 Sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.12.2012 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/31364, Karar No: 2020/4492, Tarih: 03.06.2020

**15. Ceza Dairesi         2017/31364 E.  ,  2020/4492 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat (her iki suçtan ayrı ayrı)

Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik suçlarından sanığın beraatine ilişkin hükümler katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, çek hesabı sahib... İnşaat ... Ltd. Şti. yetkilisi ...’ın kaybolduğunu ve atılı imzanın kendisine ait olmadığını beyan ettiği çeki keşideci şirketten elemanı vasıtasıyla keşide edilmiş ve tüm unsurları taşır halde aldığını iddia ettiği, çek üzerindeki yazılar üzerine yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu çekin ön yüzündeki el yazıları ve rakamların tamamının sanığın eli mahsulü olduğu, çekin sanık tarafından ticari alışverişte kullanıldığı ve haksız yarar elde edildiği, bu şekilde üzerine atılı suçları işlediği iddia olunan olayda; sanığın sahibi ve yetkilisi olduğu şirket ile çeki aldığını beyan ettiği çek hesabı sahibi ...'ın şirketiyle yaptığı ticari ilişkiye ilişkin faturaların sanığın şirketinin kayıtlarına geçtiği 16/12/2013 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilmiş ise de sözkonusu ticari ilişkinin keşideci şirket defter ve belgeleri incelenmeksizin yapılmış olduğu, sanığın soruşturma aşamasında çeki elemanı vasıtasıyla tüm unsurları tam olarak aldığını beyan ettiği, kovuşturma aşamasında ...’dan sattığı inşaat malzemeleri karşılığı bizzat aldığı, aynı ofisi paylaştıkları yönündeki çelişkili beyanları ile ...’ın sanığın şirketini tanımadığı ve alışverişinin bulunmadığı yönündeki birbirleri ile çelişen beyanları karşısında, katılan şirket adına çeki ...İnşaat yetkilisi...’dan aldığını beyan eden...ın, ... ile keşidec... İnşaat’ın birbirleriyle bağlantılı olduklarını...’dan duyduğu yönündeki ifadesi ile...’ın soruşturma aşamasındaki, cirantalardan... Akaryakıt Dağıtım’ın da ...’nın sahip olduğu bir şirket olduğu ve ...İnşaat’ın da ... ile bağlantıları olduğu yönündeki beyanları karşısında; ...İnşaat, ...,... Akaryakıt Dağıtım şirketlerinin ticaret sicil kayıtlarının getirtilerek gerekiyorsa bu hususta zabıta araştırmasıda yaptırılarak adı geçen şirketler arasında herhangi bir bağlantı olup olmadığı araştırılarak sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik inceleme ile hükümler kurulması,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1 maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3939, Karar No: 2018/5326, Tarih: 15.11.2018

**23. Hukuk Dairesi         2016/3939 E.  ,  2018/5326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hüküm süresi içinde davacı vekilince duruşmalı temyiz edilmiştir.

Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalının alacağının dayanağı olan senedin gerçek bir borç ilişkisine dayalı olarak düzenlenmediğini, müvekkilinin talebi üzerine aile konutu şerhi konulan taşınmazın başka türlü satışı mümkün olmadığından, bu yolla satışının sağlandığını, satış bedelinin, düzenlenen sıra cetvelinde alacağı muvazaalı olan davalıya ödenmesine karar verildiğini ileri sürerek, sıra cetvelinde davalıya ayrılan payın iptali ile bu tutarın müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, alacağın varlığının daha önce açılan itirazın iptali davasında kesin olarak belirlendiğini, öte yandan müvekkilinin alacağının davacı alacağından önce doğduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, muvazaadan söz edilebilmesi için kural olarak muvazaalı olduğu ileri sürülen alacağın, tahsili engellenmek istenildiği iddia edilen alacaktan daha sonra veya yakın tarihlerde doğmuş olması gerektiği, diğer anlatımla muvazaalı tasarrufun, diğer alacaklı lehine yapılan borçlandırıcı işlemden sonraki bir tarihi taşıması gerektiği, daha önce doğan alacağın, daha sonra doğan alacak için muvazaa oluşturmayacağı, somut olayda, davalı alacağının, davacı alacağından önce doğduğu, dolayısıyla, davacının davalıya karşı muvazaa iddiasında bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, muvazaa nedeniyle sıra cetveline itiraza ilişkindir.

Somut olayda, davalının alacağının dayanağı olan bononun keşidecisi ..., lehdarı ... olup bu bono lehdar ... tarafından ...'e ciro edilmiş, ... ilk olarak 12.03.2008 tarihinde, keşideci-borçlu ... aleyhinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatmış, bu takibin icra mahkemesince iptal edilmesi üzerine, bu kez 07.05.2008 tarihinde ilamsız icra takibi başlatmış, borçlunun vaki itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasının reddi üzerine, takibe devam edilerek, bedeli paylaşıma konu taşınmaza 27.05.2010 tarihinde haciz konulmuştur. Alacaklı ... bu dosyadaki alacağını 10.12.2013 tarinde davalı ...'e temlik etmiştir.

Davacı ...'ün takipleri ise boşanma davasında hükme bağlanan nafaka, maddi ve manevi tazminat alacaklarına dayanmakta olup, mahkemece boşanma davasının dava tarihi (05.03.2009) ile davalının takip tarihleri dikkate alınarak, davacının davalıya karşı muvazaa iddiasında bulunamayacağı sonucuna varılmıştır.

Davacı ...'ün takipleri ise boşanma davasında hükme bağlanan nafaka, maddi ve manevi tazminat alacaklarına dayanmakta olup, mahkemece boşanma davasının dava tarihi (05.03.2009) ile davalının takip tarihleri dikkate alınarak, davacının davalıya karşı muvazaa iddiasında bulunamayacağı sonucuna varılmıştır.

Ancak, davacı ...'ün, davalının alacağının dayanağı olan bonoyu keşide eden ...'ün eski eşi olduğu, taraflar arasında daha önce ... Aile Mahkemesinin 2005/498 E. sayılı dosyasında 2006 yılında açılmış ve 2009 yılında red ile sonuçlanan ayrı bir boşanma davası bulunduğu, bu boşanma davasının devam ettiği dönemde davacının talebi üzerine bedeli paylaşıma konu taşınmaza ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/344 E. sayılı dosyasında 18.10.2007 tarihinde aile konutu şerhi konulduğu anlaşılmıştır. Tüm bu olgular dikkate alındığında, davacı ... ile keşideci-borçlu ... arasında, bononun ilk olarak takibe konulduğu tarihten (12.03.2008) önce de süregelen husumet bulunduğu açıktır. O halde davacının söz konusu bonoya karşı muvazaa iddiasında bulanabileceğinin kabulü gerekir.

Bu durumda, muvazaa iddiasına dayalı sıra cetveline itiraz davalarında ispat yükü davalı alacaklıda olduğundan, davalı temlik alacaklısı ...'e, temlikinin gerçek bir borç ilişkisine dayalı olduğunu ispat etmesi için imkan tanınması, bu husustaki savunma ve delilleri araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 15.11.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/15684, Karar No: 2021/19210, Tarih: 11.11.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/15684 E.  ,  2021/19210 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 08/06/2016 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkumiyete konu suçun işlendiği 21/09/2016 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun eylemine uyan TCK'nın 116/4, 31/3. maddelerinde belirtilen suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre, aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2 ve 67/3-4. maddeleri uyarınca hesaplanan 7 yıl 12 aylık dava zamanaşımının, suçun işlendiği 05/03/2011 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuğun temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, 11/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18701, Karar No: 2017/25238, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/18701 E.  ,  2017/25238 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11213, Karar No: 2019/4007, Tarih: 06.05.2019

**14. Hukuk Dairesi         2016/11213 E.  ,  2019/4007 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 07.07.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 17.12.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğu ... İlçesi, 328 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısının bulunmadığını, 176 parsel sayılı taşınmazın paydaşının rıza göstermemesi nedeniyle 327 parsel sayılı taşınmazdan geçmek zorunda kaldığını, yolunun 1 kilometre uzadığını, taşınmazına ulaşmak için en kısa yerin 176 parsel sayılı taşınmazda bulunduğunu, bu taşınmazdan geçilmesi halinde mesafenin çok kısaldığını ileri sürerek 176 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

Bir kısım davalılar, davacının maliki olduğu 328 parsel sayılı taşınmazın evveliyatta 84 parsel sayılı taşınmaz olduğunu, 84 parsel sayılı taşınmazın ikiye bölündüğünü, 327 ve 328 parsel sayılı taşınmazların davacı ve kardeşi arasında paylaşıldığını, 84 parsel sayılı taşınmazın yola cephesinin bulunduğunu, paylaşım sırasında yolun dikkate alınmış olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine "mutlak geçit ihtiyacı" veya "geçit yoksunluğu", ikincisine de "nispi geçit ihtiyacı" ya da "geçit yetersizliği" denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nın 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün "İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili" başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.