muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/16395, Karar No: 2014/11959, Tarih: 02.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/16395 E.  ,  2014/11959 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 12. İş Mahkemesi

TARİHİ : 04/06/2013

NUMARASI : 2012/705-2013/399

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

1-Gerekçeli karar tebliğ edilmeyen davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra ve

2-Temyiz eden davalı Kurum vekili ile davalı Kültür Bakanlığı vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 02.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7171, Karar No: 2013/12334, Tarih: 26.06.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/7171 E.  ,  2013/12334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı .... vekili Avukat ... tarafından, davalı .... Şti. vd. aleyhine 31/03/2010 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 13/02/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Davacının, davalı ...'ne yönelik temyiz itirazları yönünden;

Dava, haksız fiil nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, K.Maraş ili, Andırın ilçesi Güneşli Hidroelektrik Santralinde Elektrik üretimine başladığını, davalıların yapmış oldukları karayolu inşa ve genişletme çalışmaları sırasında yol yarmasından çıkan tonlarca hafriyatı günlerce dere yatağına doldurduklarını, 03/01/2010 günü yağan yağış nedeniyle santralin kenarındaki dere yatağı alüvyonlarla dolarak neticede santralin sel suları ile kaplandığını, Güneşli Hidroelektrik Santralinde üretimin zorunlu olarak durmasına eylemleriyle yol açan davalılardan, 71 günlük elektrik üretim kaybı bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ..., husumet itirazında bulunmuş, davalı Ziver İnşaat Limited Şirketi ise; davaya konu olan işin yapımında işin yüklenicisi olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; söz konusu işin yapımını üstlenen firmanın davalı Ziver İnşaat Ltd. Şti. olmayıp, VDFK İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, yüklenicinin belli bir bedel karşılığında üzerine aldığı işi, doğrudan doğruya iş sahibinden bağımsız olarak yapma yükümlülüğü altında olduğu kabul edilerek, davalılar hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bir kamu kurumunun görevlerinden olan bir işi yapmayı kararlaştırması idari bir karar olduğu gibi, bu kararı yerine getirmek üzere yaptığı işlemler de verilen kararın neticesi olan birer idari eylemdir. Davacı, davalılardan ...'nün yaptığı yol inşa ve genişletme faaliyetleri nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek davalı ...'nün hizmet kusuru niteliğindeki eylemine dayandığına göre bu tür isteklerin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 2/1-b maddesi gereğince, idari yargı yerinde tam yargı davası olarak ileri sürülmesi gerekir. Bu davalara bakma görevi İdari Yargı yerine aittir. Mahkemece; dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2- Davacının, davalı Ziver İnşaat Limited Şirketi'ne yönelik temyiz itirazları yönünden;

2- Davacının, davalı Ziver İnşaat Limited Şirketi'ne yönelik temyiz itirazları yönünden;

Dosya kapsamından, davalı Ziver İnşaat Limited Şirketi'nin resmi kayıtlara göre sözkonusu yol yapım işini üstlenen alt yüklenici olmadığı belirtilmiş ise de; çalışmalar sırasında Ziver İnşaat Limited Şirketi'nin iş makinalarının kullanıldığı ve fiilen çalışmalara katıldığı anlaşıldığından, oluşan zarardan haksız fiil faili olarak sorumluluğu bulunmaktadır.

Mahkemece, davalı Ziver İnşaat Limited Şirketi'i hakkında işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi doğru bulunmamış kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (1 ve 2) no'lu bentlerde gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 26/06/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9390, Karar No: 2019/4191, Tarih: 10.10.2019

**23. Hukuk Dairesi         2016/9390 E.  ,  2019/4191 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetvelindeki sıraya itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, Kocaeli 7. İcra Müdürlüğünün 2014/7995 E. sayılı dosyasından dava dışı borçlu adına kayıtlı aracın satışının yapıldığını, İcra müdürlüğünce düzenlenen sıra cetvelinde satış bedelinin muhafaza masraflarını dahi karşılamadığından diğer alacaklılara ödeme yapılmasına yer olmadığına karar verildiğini, sıra cetvelinin hatalı olduğunu, motorlu taşıtlar vergisinin rüçhanlı alacak olduğunu, yediemin ücretine Adalet Bakanlığı tarifesinin uygulanması gerektiğini ileri sürerek sıra cetveline yapılan itirazın kabulü ile müvekkilin alacağının rüçhanlı alacak olduğunun tespiti ile yediemin ücretinin tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili yediemin ücretinin rüçhanlı alacak olduğunu, özel yediemin depolarında Adalet Bakanlığı tarifesinin uygulanamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre İİK nın 138/2. maddesinde haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları alakadar eden masrafların önce satış tutarından alınacağı düzenlenmiş olup, yediemin ücreti de muhafaza masrafı olduğundan satış bedelinden öncelikle ödeneceği, davacı alacağının öncelik hakkı bulunmadığı, davacı yedieminlik sözleşmesinin tarafı olmadığı ve takibe konu edilen alacağın da özel yediemin depolarına uygulanan ücret tarifesine uygun olduğu, alacak miktarının fazla gösterilmediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-İcra Müdürlüğünce düzenlenen sıra cetvelinde davalıya ait yedieminlikten kaynaklanan alacağın İİK'nın 138. maddesi kapsamında öncelikle ödenmesine ilişkin tespiti isabetli ise de; yedieminliğe ilişkin ücretin Adalet Bakanlığına Ait Depo ve Garajlarda Muhafaza Edilen Mahcuz Mallar İçin Alınacak Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğin 3. maddesinde belirlenen mahcuz aracın günlük muhafaza ücretini ve 4. maddesinde belirlenen azami haddi geçemeyecektir. Mahkemece sıra cetveline konu yedieminlik ücretinin Adalet Bakanlığına ait Depo ve Garajlarda Muhafaza Edilen Mahcuz Mallar İçin Alınacak Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğe göre belirlenmesi amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği ve bilirkişi tarafından buna ilişkin hesabın yapıldığı halde bilirkişi raporuna itibar edilmeden takdiren yedieminlik ücreti belirlenerek buna göre karar verilmesi yerinde görülmemiş olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 10.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2017/5674, Karar No: 2018/1869, Tarih: 13.03.2018

**14. Hukuk Dairesi         2017/5674 E.  ,  2018/1869 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 03.02.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 06.06.2017 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle tayin olunan 13.03.2018 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden gelmedi. Karşı taraftan ... vekili .... geldi. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R\_

Mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler, yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine uygun olduğu gibi özellikle davacılar tarafından depo edilen miktarın talep halinde mahkemece davacılara ödeneceğinin anlaşılmasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 1630 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı Hazineye verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

13.03.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

....
Yargıtay — Esas No: 2021/4818, Karar No: 2022/4889, Tarih: 25.05.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/4818 E.  ,  2022/4889 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümden sonra 19.02.2018 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 25.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5733, Karar No: 2018/2100, Tarih: 20.03.2018

**14. Hukuk Dairesi         2017/5733 E.  ,  2018/2100 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.11.2009 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.09.2017 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... ve ... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 20.03.2018 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar ..... ve ... vekili Av. ... ile karşı taraftan davacı vekili Av. ... geldi. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: KA R A R

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak verilmiş olan karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 1.630 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalılar Hüseyin ve ...'den alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20.03.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

....
Yargıtay — Esas No: 2015/17373, Karar No: 2016/6239, Tarih: 11.04.2016

**19. Hukuk Dairesi         2015/17373 E.  ,  2016/6239 K.**

**"İçtihat Metni"**

TARİHİ : 28/05/2015

NUMARASI : 2014/27-2015/191

DAVACI : S..P.. S. ..vek. Av. F. K.

DAVALI : K.İ. S. ve D.T.. A.Ş vek. Av. D.. K..

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilince davalıya satılan malların geri iadesi sırasında davalı tarafından hatalı yükleme sonucu zarara uğradığını ve malda değer kaybı meydana geldiğini ileri sürerek ürün bedeli nedeniyle uğranılan zarara karşılık 52.513,74 USD ile tespit masrafı 2.174,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıdan mal almak için sipariş verdiklerini, ancak davacının sipariş edilen mal yerine başka ürün gönderdiğini ve malın aynen iade edildiğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davacının kendisine sipariş edilen mal yerine başka ürün gönderdiği ve malın iadesi sırasında oluşan hasarın davalının kusuru ile meydana geldiğinin kanıtlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı tarafından yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, ...gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15019, Karar No: 2016/6134, Tarih: 05.05.2016

**8. Ceza Dairesi         2015/15019 E.  ,  2016/6134 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hakkı olmayan yere tecavüz suçundan sanık ... hakkında 16.07.2009 tarihli verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar kaldırılarak hükmün açıklanmasına ve TCK.nun 154/1. madde ve fıkrası uyarınca hükümlülüğüne dair; ... Asliye Ceza Mahkemesinin 26.06.2014 gün ve 2014/194 esas, 2014/218 karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelendi:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5237 sayılı TCK.nun 53. maddesindeki hak yoksunluklarının; Anayasa Mahkemesi'nin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 karar sayılı iptal kararı gözetilerek infaz aşamasında değerlendirilmesi mümkün görülmüş ve 6360 sayılı Yasayla TCK.nun 154/2. maddesinde düzenlenen hakkı olmayan yere tecavüz suçunun unsurlarında bir değişiklik yapılmaması karşında, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın, suçun sabit olmadığına yönelik temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine, ancak:

1- Yapılan keşifte sanığın suça konu yere tecavüze devam ettiğinin anlaşılması karşısında, suç tarihinin hukuki kesintinin gerçekleştiği iddianame tarihi olan "11.12.2006" olduğunun gözetilmemesi,

2- Köy meydanına tecavüz suçundan doğrudan zarar görmeyen hazinenin davaya katılma hakkı bulunmadığı halde, katılan sıfatı ile lehine vekalet ücreti tayini,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, gerekçeli karar başlığındaki suç tarihinin 11.12.2006 olarak yazılması; hükümden "katılan lehine vekalet ücretine hükmedilmesine" ilişkin bölümün çıkarılması suretiyle hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 05.05.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KISMİ KARŞI DÜŞÜNCE

Sanık ... hakkında, Acıpınar Köyü köy boşluğuna tecavüz etmesi nedeniyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154/2. maddesinden cezalandırılması için dava açılmıştır.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda sanığın cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin cezalandırmaya ilişkin kararı, süresi içerisinde sanık tarafından temyiz edilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 715. maddesinde yararı kamuya ait malların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, bu malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tâbi olduğu belir- tilmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda sanığın cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin cezalandırmaya ilişkin kararı, süresi içerisinde sanık tarafından temyiz edilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 715. maddesinde yararı kamuya ait malların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, bu malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tâbi olduğu belir- tilmiştir.

Anılan kanuni düzenleme uyarınca köy boşluğu kamu malı olup en genel tanımıyla kamu malları, Devletin özel mülkiyetindeki malları, kamunun yararlanmasına tahsis edilen hizmet malları ile kamunun ortak kullanımına ve yararlanmasına açık olan orta malları ve sahipsiz malları ifade eder (Sadık Kırbaş, Devlet Malları, Birlik Yayınevi, Ankara,s.4). Yararlanma, tahsis şekli, mahiyet gibi ölçütler çerçevesinde kamu malları sahipsiz malları, hizmet malları, orta malı, vakıf malları, eski eserler gibi çeşitli sınıflandırmalara tâbi tutulmaktadır. Bu ayrım içerisinde köy boşluğu kamu orta malları kapsamında yer almaktadır. Orta mallarının bir kısmından yapılan tahsise göre toplumun belirli bir kesimi yararlanırken meralar buna örnektir bir kısmından ise yol ve meydanlar gibi mahiyetleri itibariyle herkes yararlanmaktadır.

442 sayılı Köy Kanununun 2. maddesinde; orta mallarının köyü oluşturan unsurlardan biri olduğu, 8. maddesinde köy orta mallarının Devlet malı gibi korunacağı, bu türlü mallara el uzatanların Devlet malına el uzatanlar gibi cezalandırılacağı,

3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinde; köye ait taşınmaz mallara yapılan tecavüz veya müdahalelerde köy halkından herhangi birinin de yetkili makama başvuruda bulunabilineceği, anılan kanunun uygulama şekli ve esaslarına dair yönetmeliğin 46. maddesinde ise köy tüzel kişiliğine ait mer'a, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz mallara yapılan ilk tecavüz ve müdahaleler 3091 sayılı Kanuna göre önlenmekle birlikte, tecavüz veya müdahalede bulunanlar hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154. maddesi uyarınca cezai işlem yapılmak üzere durumun valilik ve kaymakamlıkça Cumhuriyet Savcılığına bildirileceği,

Düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere köy boşluğu üzerinde Devletin ve köy tüzel kişiliğinin müşterek hak ve yükümlülükleri bulunmaktadır. Köyler köy boşluğunun kullanma hakkının sahibi, Devlet ise bu mülkün sahibidir. Köy boşluğunun sahibi olduğundan özel hukukta köy boşluğunun aynına ilişkin bir dava Hazine taraf olmadan görülemeyecektir. Hazinenin köy boşluğuyla ilgili aidiyet, tapu iptal, el atmanın önlenmesi, kâl, sökme, ecrimisil ve tazminat davası açma hakkı olduğu gibi, köy boşluğuna tevacüz eden veya amaç dışı kullanan köyün kendisi ise Hazine mülkiyet sahibi olarak köy tüzelkişiliğine karşı da dava açabilecektir.

Bu şekilde köy boşluğunun hukuki durumu, Hazine ve köy tüzel kişiliğinin köy boşluğu üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki niteliği ortaya konulduktan sonra, köy boşluğuna tecavüz suçu üzerinde de durulacak olursa;

Köy boşluğuna tecavüz suçu, hakkı olmayan yere tecavüz suçunun bir türü olarak 765 sayılı Kanunun 513. maddesi ile buna benzer biçimde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 2. fıkrası; “Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş bulunduğunu bilerek mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zapt eden, bunlar üzerinde tasarrufta bulunan veya sürüp eken kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır” hükmünü taşımaktadır.

Suçun maddi unsurunu oluşturan seçimlik hareketler; köy boşluğunu kısmen veya tamamen zapt etme veya üzerinde tasarrufta bulunma ya da sürüp ekmektir. Zapt etme; taşınmazdan başkalarının kısmen veya tamamen yararlanmasını engellemek, taşınmazı fiilen el altında tutmaktır. Tasarruf etmek ise, taşınmazın devamlı bir biçimde kullanılması olup kısa süreli tasarruflar, kanunun aradığı anlamda tasarruf değildir. Öte yandan sürüp ekmek de, taşınmaz üzerinde tasarruf etme şekillerinden biridir.

Suçla korunan hukuki yarar köy boşluğunun mülkiyet ve ortak kullanım hakkının korunmasıdır. Bu suçla köy boşluğuna vâki tecavüz eylemlerinin herhangi bir şikayet ve başvuru şartına bağlı olmaksızın etkin bir biçimde yaptırım altına alınması ve bu suretle köy boşluğunun korunması amaçlanmıştır.

Suçun mağduru köy boşluğundan yararlanma hakkı olan herkestir. Köy boşluğunun kullanma hakkı sahibi köy tüzel kişiliği ve köy boşluğunun sahibi Hazine de suçtan zarar görendir.

Mağdur, suçtan zarar gören ve malen sorumlu kavramları ile kamu davasına katılma kurumu üzerinde durulacak olunursa;

5271 sayılı CMK’nun 237 maddesinin 1. fıkrasında; "Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar.....şikayetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler” hükmü ile kamu davasına katılma hak ve yetkisi bulunanlar üç grup halinde belirtilmiştir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda, kamu davasına katılma konusunda suç bakımından bir sınırlama getirilmemiş, ilke olarak şartların varlığı halinde tüm suçlar yönünden kamu davasına katılma kabul edilmiştir. Öğreti ve uygulamada kamu davasına katılma yetkisi bulunan kişinin “suçtan zarar görmesi” şartı aranmış, ancak kanunda “suçtan zarar gören” ve “mağdur” kavramlarının tanımı yapılmadığı gibi, zararın maddi ya da manevi olduğu hususu bir ayrıma tâbi tutulmamış ve sınırlandırılmamıştır.

Malen sorumlu; işlenmiş olan suçun hükme bağlanması ve bunun kesinleşmesinden sonra, maddî ve malî sorumluluk taşıyarak hükmün sonuçlarından etkilenecek veya bunlara katlanacak kişidir.