muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/19269, Karar No: 2023/3188, Tarih: 06.04.2023

Hak düşürücü süre, bir işlemin ya da işlemlerin yapılması, yerine getirilmesi için tanınan süre olduğuna göre, bu süre içerisinde (KDAEK süresi), görevlilerin veya şüphelinin/sanığın hiçbir işlem

yapmaması halinde kişiye tanınan süre sona ermiş ve hakkı düşmüş olacağından şüpheli hakkında; dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır. ? Bu duruma göre;

a) Bu süre içerisinde yetkili resmi görevlilerin şüpheli hakkında öngörülen işlemleri hiç yapmaması ya da hatalı işlemler yapması nedeniyle 5 yıllık süre geçirilmiş ise şüpheli hakkında kamu davası açılacaktır. Oysa hatalı işlemler yapılmasaydı şüpheli / sanık hakkında Soruştumaya/Kovuşturmaya Yer Olmadığına Karar verilecekti.

b) Yine şüphelinin TCK’nın 191/4. Maddesi uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresi zarfında TCK’nın 191. maddesinin 4-a bendinde belirtilen, kendisine yüklenen yükümlülüklerden biri olan uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmadığından bahisle ısrar koşulunun oluşmamasına rağmen, ısrar oluştuğu kabul edildiğinde de hakkında kamu davası açılacaktır. Oysa hatalı işlemler yapılmasaydı şüpheli / sanık hakkında Soruştumaya /Kovuşturmaya Yer Olmadığına karar verilecekti.

c) Örneğin; yine karşılaşılan dava dosyalarındaki olaylarda görüldüğü üzere, şüpheli/sanık, uyuşturucu/uyarıcı madde kullandığı anlaşılmaması için başkasının idrarını kendi idrarı olarak göstererek laboratuvar görevlilerine vermesi üzerine, yapılan tahlil de uyuşturucu/uyarıcı bulunmadığı tespitine varıldığında; görevlilerin görevlerini gerekli itina ile yapmaması ve hem de şüphelinin suçtan doğacak sonuçtan kaçmak için böyle kanunsuz bir eylem yapması üzerine 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresi sona ermiş olması nedeniyle Düşme kararı verilmiş fakat sonradan gerçek durum tespit edilmiş ise ne olacaktır..?

Bu sorunun cevabı tabiki denetim yükümlülükleri yerine getirilmediği için dava açılması olacaktır.

TCK’nın 191. maddesinin metni içinde 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin süre de yerine getirilmesi gereken yükümlülükler yerine getirilmese bile süre geçirildiğinde, düşme kararı verileceğine ilişkin hiç bir hüküm veya atıf da yoktur. \*

Zaten yükümlülükler yerine getirilmediği için dava da açılmıştır. Bu husus nasıl bir davanın düşme sebebi olur ?

Kamu görevlilerinin veya şüphelinin, hata ya da kasten yaptığı işlemler/eylemler üzerine davanın düşmesine mi karar verilecektir.?

Eğer böyle bir uygulama kabul edilirse, denetim yükümlülüklerini yerine getirmeyene prim verilmiş olacaktır. Bu durum TCK’nın 191. maddesinin amacına, lafzına ve ruhuna uymaz. Kanun bu durumu himaye etmez . Madde gerekçesine göre de hasta olduğu kabul edilen kişilerin, tedavisi yapılmadan geçen süre nedeniyle yaptırımda uygulanamayacağı için bir anlamda ödüllendirilmesi sonucu doğar.

\*TCK’nın 191/7. maddesinde ‘‘Şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada

belirtilen yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde hakkında

\*TCK’nın 191/7. maddesinde ‘‘Şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada

belirtilen yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde hakkında

kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Şeklindeki düzenlemesinin yorumlanmasından, şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırı davrandığı ve yasakları ihlal ettiği takdirde (TCK’nın 191/5. fıkrasında belirtilen hâl saklı kalmak üzere) hakkında TCK’nın 191/4. maddesi gereğince kamu davası açılır.

Buradaki 5 yıllık süre, denetim yükümlülüklerinin yerine getirilebilmesi içindir, maddenin 3. fıkrasında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır, Bu süre üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi gerek görülmesi halinde tedaviye tabi tutulabilir.

Bu hükümlerin tamamı değerlendirildiğinde, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenme süresi, yükümlülüklerini getirmeyenler için öngörülmüş değildir.

Aynı zamanda

CMK’nın 223/8. maddesine göre;

‘‘Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir’’. Şeklindedir.

5271 Sayılı CMK’nın 223. maddesinin 8. fıkrasına göre, davanın düşmesine karar verilmesi için soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir.

Bu duruma ilişkin örnekler vermek gerekirse;

a) Yasama dokunulmazlığı, Cumhuriyet savcılıklarının bazı suçlar hakkında ceza davası açabilmesini sınırlayan sürenin geçmiş olması, izin, şikayet, yeni delil bulunması, açık dava bulunmaması, suçun işlenmesinden sonra ortaya çıkan akıl hastalığı, ön ödemenin yerine getirilmemesi, uzlaşmanın bulunmaması gibi durumlar soruşturma ve kovuşturma şartı olarak gösterilebilir. Yine şikayete bağlı bir suçta şikayetten vazgeçilmesi ya da şikayet süresinin kaçırılmış olması, soruşturma izni alınmadan memur hakkında işlem yapılamayacağı durumunda, soruşturma izni verilmemesi, düşme kararı verilmesini gerektirir.

Halbuki bu suçla ilgili olarak beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenme süresi, şüphelinin 5 yıllık süre içinde yükümlülüklere uyması halinde dava açılmasının önlenmesi için verilen bir imkandır. Şüpheliyi, sanık olup cezalandırılmasından koruyan bir hükümdür. Buradaki 5 yıllık süre KOVUŞTURMAMA ŞARTIDIR. Aksi halde şüpheli/sanık hakkında dava açılacaktır.

Yukarıda da belirttiğim CMK’nın 223/8. maddesine göre;

... Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın

henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Demektedir.

Yukarıda da belirttiğim CMK’nın 223/8. maddesine göre;

... Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın

henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Demektedir.

Bir başka deyişle, 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresi kovuşturmama süresidir, bu 5 yıllık erteleme süresinde yükümlü, yükümlülüklerini yerine getirdiğinde dava açılmayacaktır. Yükümlü 5 yıl içinde yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde kovuşturmaya başlanacak kısaca dava açılacaktır, bu durum kovuşturma şartının gerçekleşmiş olması halidir. Bu nedenle kovuşturma şartının gerçekleşmediğinden bahsedilerek düşme kararı verilemez.

b) 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunumuza göre öngörülen düşme sebeplerinin varlığı hallerinde de davanın düşmesine karar verilir. Bu hallerde TCK’nın 64. maddesine göre sanığın ölümü, TCK’nın 65. maddesinde yer alan, genel af (özel af halinde kamu davası hakkında düşme kararı verilemez) ve TCK’nın 66. maddesine göre zamanaşımıdır.

Yukarıda açıkladığım nedenlerle CMK’nın ve TCK’nın bu hükümleri dışında, düşme kararı verilemez.

Uygulama yeri olmadığı halde, düşme kararı verilmesi nedeniyle, TCK’nın 191. maddesindeki suça ilişkin dava zamanaşımı süresi düzenlemesinin önüne geçilerek zamanaşımı kurumu uygulanamaz hale gelir.

Açıkladığım tüm bu nedenlerle; Dairemizin 2023/3188 sayılı Kararının gerekçe bölümünde (2- bb) bendinde yer alan kamu davası açılmasının ertelenmesi süresi sona ermiş olması nedeniyle, davanın düşmesine karar verilmeyeceği gerektiği görüşünde olduğumdan, sayın çoğunluğun bu bozma gerekçesine katılmıyorum. 06.04.2023
Yargıtay — Esas No: 2017/9734, Karar No: 2018/1048, Tarih: 14.02.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/9734 E.  ,  2018/1048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı,tehdit, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, tehdit, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan yargılamaya ilişkin düzenlenen 21.10.2014 tarihli celseye ait duruşma tutanağında zabıt katibinin ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu imza eksikliği tamamlandıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6151, Karar No: 2023/9929, Tarih: 30.10.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/6151 E.  ,  2023/9929 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/321 Esas, 2023/927 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Akçakale Sulh Hukuk Mahkemesinin 15.11.2022 Tarihli ve 2022/412 Esas, 2022/351 Karar Sayılı Kararı

Kayyım atanması istenilen küçüğün adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi Çalışkanlar Sokak Kapı No:7/24 Pendik/İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.05.2023 Tarihli ve 2023/321 Esas, 2023/927 Karar Sayılı Kararı

Küçüğün yerleşim yerinin tespiti amacıyla yapılan kolluk araştırmasında Bolatlar Mahallesi Bolatlar Küme Evleri No:137 Akçakale/Şanlıurfa olduğunun bildirdiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 426 ncı maddesi uyarınca temsil kayyımı atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Temsil” başlıklı 426 ncı maddesi şöyledir:

“Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hâllerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atar:

1. Ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse,

2. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa,

3. Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 430 uncu maddesi şöyledir:

“Temsil kayyımı, kendisine kayyım atanacak kimsenin yerleşim yeri vesayet makamı tarafından atanır.”

4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

1. Kayyım atanmasına ilişkin davada kesin yetki söz konusu olup, bu yön kamu düzenine ilişkindir.

2. Dosya kapsamı ve yapılan kolluk araştırması sonucundan, kayyım atanması istenilen küçüğün yerleşim yeri adresinin Akçakale/Şanlıurfa olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Akçakale Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Akçakale Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

30.10.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1003, Karar No: 2019/2334, Tarih: 08.04.2019

**19. Hukuk Dairesi         2018/1003 E.  ,  2019/2334 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... A.Ş. vek. Av. ... ile davalı müflis ... Mad. İnş. Turz. Teks. ve Gıda San. Ltd Şti. İflas İdaresi aralarındaki itirazın iptali davası hakkında 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nden verilen 28/09/2012 gün ve 2011/909 E. - 2012/455 K. sayılı hükmün taraflarca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Hükmü temyiz eden davalı iflas idaresi, müflisin iflas dosyasında para bulunmadığından temyize yönelik ödemesi gereken harçlar yönünden adli yardım talebinde bulunmuştur.

1-HMK'nın 334. maddesinde adli yardımdan yararlanabilecek kişiler gerçek şahıslar, kamuya yararlı dernek ve vakıflar olarak belirtilmiştir. Somut olayda hükmü temyiz eden davalı iflas idaresi yönünden; ticari şirket olması nedeniyle anılan yasa hükmü uyarınca adli yardımdan yararlanması mümkün görülmediğinden davalı iflas idaresinin müflis ticaret şirketi bakımından yapmış olduğu adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Hükmü temyiz eden davalı iflas idaresine Dairemiz adli yardım talebinin reddi kararının tebliği ile ret kararına karşı itiraz süresi de beklenerek itiraz edilmez veya itirazının ilgili mercice reddi halinde Harçlar Kanunu'na göre eksik harcın tamamlanması için muhtıra çıkarılarak HUMK'un 434/3. maddesi uyarınca işlem yapıldıktan sonra sonucuna göre birlikte gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı iflas idaresinin adli yardım talebinin reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08/04/2019 oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5363, Karar No: 2009/5883, Tarih: 11.05.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/5363 E.  ,  2009/5883 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 20.06.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydında kimlik bilgisi düzeltilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 06.11.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, davaya konu ...(....) parsel sayılı taşınmazın “...” olarak yazılı olan kaydının “İbrahim ve Zarife oğlu 01.07.1913 ... doğumlu” ibaresinin eklenerek düzeltilmesini istemiş, davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davalı idare vekili temyiz etmiştir.

“Mülkiyet Hakkının Tescili” başlıklı Tapu Sicil Tüzüğünün 25.maddesinde kütükte bulunması zorunlu bilgiler; malikin adı, soyadı, baba adı, edinme nedeni, tarih ve yevmiye numarası olarak belirlenmiştir. Görülüyor ki; bunların arasında malikin anne adı, doğum tarihi ve doğum yeri yer almamıştır. Dolayısıyla, tapu kütüğünde bulunması zorunlu olmayan nüfus bilgisinin ilavesi veya düzeltilmesi dava yoluyla istenemez. Şayet, tapunun tesciline dayanak yapılan işlemde düzeltimi gerektirir bir hata yapılmışsa, bu hatanın tüzüğün 87. maddesi uyarınca, ilgilisinin başvurusu üzerine o maddedeki koşullar araştırılarak, idarece düzeltilmelidir.

Eldeki davada yukarıda açıklanan nedenlerle davacının tapu kaydında yazılı olan kimlik bilgisine anne adı, doğum tarihi ve doğum yeri ilavesi mümkün olmadığı, baba adı zaten kayıtlı olduğu ve baba adında bir değişiklik istenmediğinden davanın reddine karar verilecek yerde yazılı gerekçe ile

davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı idare temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 11.05.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3441, Karar No: 2016/2675, Tarih: 24.03.2016

**11. Ceza Dairesi         2016/3441 E.  ,  2016/2675 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : Ticareti usulüne aykırı terk etmek

HÜKÜM : Düşme

26.02.2016 tarih ve 29636 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01.03.2016 tarihinde yürürlüğe giren Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun işbölümüne ilişkin 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı kararının 11. Ceza Dairesinin görev kapsamını belirleyen kısımda yer alan “İş bölümünün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde işbölümü değişikliği nedeniyle 19. Ceza Dairesinin arşivinde bulunan 213 sayılı Vergi Usul Kanunundan kaynaklanan işlerin ½ oranında 11. Ceza Dairesine devredilir” şeklindeki düzenleme uyarınca ancak vergi suçlarına ilişkin dosyaların devir edilebileceği icra suçlarının devir kapsamında bulunmadığı ve anılan suça bakma görevinin Yüksek 19. Ceza Dairesine ait olduğunun anlaşılması karşısında; sehven Dairemize gönderildiği anlaşılan dosyanın, Yargıtay 19. Ceza Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 24.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15855, Karar No: 2015/28624, Tarih: 14.10.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/15855 E.  ,  2015/28624 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Van 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 26/03/2014

NUMARASI : 2012/153-2014/195

Y A R G I T A Y K A R A R I

İncelenmesine gerek görüldüğünden davacının güncel sigortalı hizmet cetveli ile davalı üniversitede alt işverenlere bağlı olarak çalıştığı tüm dönem işe giriş ve çıkış bildirgelerinin getirtilmesi, sosyal güvenlik kurumuna yazı yazılarak davacının son olarak işten ayrıldığı tarihte emeklilik aylığı bağlanmasına ilişkin belgelerin ve bu yönde karar varsa bu kararın istenmesi ayrıca dosyada bulunan emeklilik aylığı bağlanmasına ilişkin kararın davacıya ait olup olmadığının sorulması ile gelen yazı cevaplarının eklenerek gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13996, Karar No: 2019/5495, Tarih: 19.09.2019

**14. Hukuk Dairesi         2016/13996 E.  ,  2019/5495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 26.01.2015 gününde verilen dilekçe ile taşkın yapı nedeniyle tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen 06.04.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesinde, kendisi tarafından inşa edilen ev ve ahırın kardeşi olan davalının arazisine bilmeden taştığını, zemin bedelini ödemeye hazır olduğunu beyanla, kullanıma yönelik alan ile birlikte taşınmazlara ait zeminin adına tesciline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı tarafından verilen cevap dilekçesinde, davacının taşınmazlar arasındaki sınırı bilerek ihlal ettiğini, inşaatın yapımı sırasında kardeşi olan davacıyı uyardığını beyanla davanın reddini talep etmiş;yargılamanın 16.03.2016 tarihli celsesinde ise davalıya ait evin bulunduğu parsel yönünden davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davacı temyiz etmiştir.

TMK’nın 684 ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi TMK’nın 722, 723. ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde malzeme sahibinin iyiniyetli olması yanında diğer bazı koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

TMK’nın 724. maddesinde yapı sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir. Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaza sonradan malik olan kişiye karşı da bu kişisel hak ancak yapı sahibini bu haktan mahrum bırakmak amacıyla arsa sahibi ile el ve işbirliği içinde olduğu iddiasıyla ileri sürülebilir.

Malzeme sahibinin TMK’nın 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;

a) Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır.

Malzeme sahibinin TMK’nın 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;

a) Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır.

TMK’nın 724. maddesi hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere, taşınmaz mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin TMK’nın 3. maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur. Bu kural, malzeme sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da yapıyı yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder.

Malzeme sahibinin tescil istemi ile açtığı davada iyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re’sen araştırılmalıdır. Ne var ki, 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan malzeme sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur. Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir. (Sübjektif koşul)

İyiniyet koşulunun gerçekleşmediği durumlarda diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına gerek bulunmamaktadır.

b) İkinci koşul, yapı kıymetinin taşınmazın değerinden açıkça fazla olmasıdır. (Objektif koşul)

c) Üçüncü koşul ise yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

d) Yukarıda değinilen üç koşulun yanısıra, yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsayacağından mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; mahkemece davalının yargılama aşamasındaki kabul beyanına göre davacı tarafından inşa edilen ve davalıya ait 6 parsel sayılı taşınmaz üzerinde kalan kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de ifrazen tescilinin mümkün olup olmadığı yönünde bir araştırma yapılmadan hüküm tesisi edildiği anlaşılmaktadır. Davaya konu 6 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilecek kısmın imar planında kalıp kalmadığına göre Belediye Encümeni ya da İl Genel Kuruluna sorulmak suretiyle ifraz olanağının bulunup bulunmadığı hususu araştırılmalı, alınacak cevaba göre TMK'nın 725. maddesi ve yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.09.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.