muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/448, Karar No: 2023/436, Tarih: 14.09.2023

Örgütün önem verdiği mahrem yapılanmalardan biri olan yargı yapılanmasına dahil olan sanığın, örgüte aidiyeti çerçevesinde bazı hususların öne çıktığı görülmektedir:

Bunlardan ilki, yargı yapılanmasının üst kolu olan Danıştaya üye seçilmesi aşamasında, sanığın örgüt tarafından sahiplenilmesidir. Özellikle tanıklar ... ve ..... açık anlatımlarına göre, mevzuat ve teamül dışı düzenlenen ev toplantısında örgüt mensuplarının 37000 sicilli hâkim ve savcıların Danıştay üyeliğine seçilmesine ilişkin taleplerinin ilk aşamada kabul görmemesine rağmen, sanığın da içerisinde bulunduğu bu sicildeki listenin, Fetullahçı örgüt mensuplarınca dayatılması sonucu Danıştay üyeliğine seçildikleri anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Danıştaya seçilecek üyelerin belirlenmesi sırasında sanığın sicil ve kıdemi itibarıyla uygun olmamasına rağmen FETÖ/PDY üyesi kişiler tarafından üzerinde ısrar edilen kişilerden biri olması, sanığın örgüt tarafından önemsendiği ve icra ettiği görevini daha üst makam olan Danıştaydaki mahrem yapı içerisinde devam ettirilmek istendiği görülmektedir.

Diğer bir husus da, bilirkişi raporuyla desteklenen ...'ın da ifadelerinde beyan ettiği gibi, İstanbul ili Üsküdar ilçesi Çamlıca'daki Fem Dersanesinde örgüt kurucusu Fetullah’ın, yurt dışına çıkmadan önce kaldığı odası ile o sırada kullandığı ve aynen muhafaza edilen eşyalarının, örgüt mensuplarınca ziyaret edilmesini de kapsayan gizli toplantıya sanığın da katılmasıdır. Bu toplantıda Fetullah'ın kitapları okunarak örgütün yurt dışındaki okulları ve diğer faliyetleri hakkında örgüt mensupları bilgilendirilmiştir.

Yukarıda açıklanan deliller kapsamında; sanığın örgüt tarafından tarafından dayatılan listeden yüksek yargı üyeliğine seçilmesi, örgütün direktifi ile YARSAV'a üye olması, örgütün devlet kurumlarına sızma emrini mahrem bir tavır sergilemek suretiyle yerine getirmesi, Danıştay üyeliğine seçildikten sonra da örgütsel faaliyetlerini devam ettirmesi, örgütün talimat ve talepleri doğrultusunda örgüt lehine mesleki seçim çalışmalarına, örgütsel gezi ve toplantılara katılması suretiyle hiyerarşik yapı içerisinde hareket etmesi nedenleri ile sanığın TCK'nın 314/2. maddesi kapsamında terör örgütü üyeliği suçunun sübut bulduğunun kabulü ile cezalandırılmasına karar verilmesi yolunda tam bir vicdani kanaat oluşmuştur." şeklindeki ifadelerle mahkûmiyet kararının gerekçesi açıklanmış ve sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

V) TEMYİZ:

Sanık temyizinde özetle; darbe girişiminden sonra 17.07.2016 tarihinde evindeyken gözaltına alındığı, kaçma girişiminin olmadığı, suçüstü hâlinin bulunmadığı, CMK'nın 161/8. maddesinin tatbik edilmesinin mümkün olmadığı, tabi olduğu Danıştay Kanunu'ndaki hükümler görmezden gelinerek yetkisiz savcılıkça genel hükümlere göre soruşturma başlatıldığı ve yetkisiz sulh ceza hâkimliğince tutuklanmasına karar verildiği, oysaki genel hükümlere göre soruşturma yapılabilmesinin ağır cezayı gerektiren suçüstü hâliyle sınırlı olduğu, atılı suçun kişisel suç olarak kabul edilmesi durumunda Yargıtay Kanunu'nun 46. maddesi gereğince soruşturma izninin ve son soruşturma açılmasına ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu kararının kovuşturma şartı olması nedeniyle kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere CMK'nın 223/8. maddesi gereğince durma kararı verilmesinin gerektiği, Danıştay üyelerinin kişisel suçlarıyla ilgili olarak yargılama mercii Yargıtay Ceza Genel Kurulu iken suç tarihinden sonra yürürlüğe giren KHK ile Yargıtay 9. Ceza Dairesinin görevlendirilmesinin doğal hâkim ilkesine aykırı olduğu, ayrıca atılı suça bakma görevi Yargıtay 16. Ceza Dairesine ait olmasına rağmen bu suçlara ilişkin dosyalara bakmak amacıyla Yargıtay 9. Ceza Dairesinin görevlendirilmesinin ve bu Daireye diğer Dairelerden üyeler görevlendirilmesinin doğal hâkim ilkesine ikinci kez aykırılık teşkil ettiği, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Başsavcı vekili, Başşavcı Başyardımcısı ile yardımcılarının görevlerinin düzenlendiği 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 27 ve 28. maddelerine göre ilgili ceza dairesine iddianame düzenleme şeklinde bir görev ve yetkisinin bulunmadığı, tutuklama kararının gerekçe yükümlülüğünü karşılamadığı, bu kararlarda şablon ifadelere yer verildiği ve somut delillere dayanılmadığı, tutuklamanın devamına dair kararların da benzer mahiyette olduğu, AİHM'nin ..... hakkında verdiği kararın dikkate alınması gerektiği, gözaltı ve tutuklama arasında geçen süreçte kendisine kötü davranıldığı, ruhsal müdahalelerde bulunulduğu ve CMK'nın 148. maddesinde belirtilen yasak usullerin birden fazlasının uygulandığı, arama ve el koyma işlemlerinin hukuka aykırı olduğu, dijital materyallerin imajlarının verilmediği, mahkeme kararında gerekçe gösterilmediği, mahkûmiyet kararının dayanaklarıyla açıklanmadığı, ne surette örgüte üye olduğunun ve örgütsel faaliyetlerinin neler olduğunun belirtilmediği, savunmasına ve taleplerine temyiz denetimine imkân sağlayacak şekilde yer verilmediği, lehe deliller de ifade edilmediği gibi bunların niçin hükme esas alınmadığına da değinilmediği, talepleri hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği, iddianameye konu edilmeyen hususların cezalandırma gerekçesi olarak gösterilmesinin CMK'nın 225

. maddesine aykırılık teşkil ettiği, ByLock programını kullanmadığı, tespit ve değerlendirme tutanağında yer alan kişileri tanımadığı, kişi listesinin hatalı tespite dayandığı, bu kişilerle hiçbir telefon görüşmesi olmadığının HTS kayıtlarından görülebileceği, ByLock'un CMK'nın 134. maddesine uygun şekilde işlem yapılmaması nedeniyle hukuka aykırı bir delil olduğu, ByLock listelerinin güncellenmesinin bu programı şüpheli hâle getirdiği, eski Antalya Vali Yardımcısı .....'ın Bylock kullandığı gerekçesiyle cezalandırılması sonrasında Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubuna yaptığı başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda Bylock aracılığıyla yapılan yazışmalarda suç talimatı verildiği tespit edilmedikçe suçun oluşmayacağına ve ayrıca aksine bir yorumun AİHS'nin 10. maddesinde sözü edilen düşünce ve ifade özgürlüğünün ihlalini oluşturacağına değinilerek ihlal kararı verildiği, tanık beyanlarının hukuka uygun olmadığı gibi suçlayıcı delil niteliğinin de bulunmadığı, bunların doğruluğunun her türlü şüpheden uzak olacak şekilde tespit edilmesi gerektiği, aynı suçtan şüpheli veya sanık olan kişilerin etkin pişmanlıktan yararlanmak, tahliye olabilmek ve kendilerini cezadan kurtarmak amacında oldukları, tanıkların ödül veya tehdit yöntemiyle itirafçı olmaya zorlandıkları, özgür iradeye dayanmayan tanık beyanlarının CMK'nın 148. maddesinde belirtilen yasak usuller kullanılarak alındığı için hukuka aykırı şekilde elde edildiği, tanık ...'un beyanlarının kişisel düşüncelerine dayandığı, gerek kanunî şartları taşıması gerekse liyakati ve sicil durumu itibarıyla Danıştay üyeliğine seçilmesine engel bir durumun bulunmadığı, sonraki yıllarda da 40 yaşın altında üye seçilen birçok kimsenin bulunduğu, tanık ...'in kendisinin cemaate yakınlığının olduğuna ve bu kapsamda Danıştay üyeliğine seçildiğine ilişkin ifadesinin algıdan ibaret olduğu, tanık ...'ın mahkemede alınan beyanında savcılıkta ifade verirken söylediklerinin tutanağa yanlış aktarıldığını belirttiği, tanık ...'in ifadesinde geçen 54 adet kararın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca dosyaya sunulduğu, bu kararlar içinde tanık ...'le heyetine katıldığı ve tanığın karşı oy kullandığı bir tek kararın bile olmadığı, Daire Başkanı Enver Kaya'nın bu ifadeyi doğrular bir beyanının da bulunmadığı, ayrıca büfe veya restoran gibi iş yeri açma veya çalışma mevzuatından kaynaklanan ve örgütle ilgili olmayan davalara ilişkin bu kararlar içinde ev, otel veya yurt kapatılmasına dair herhangi bir kararın yer almadığı, bu durumun tanığın ifadesinin gerçek olmadığını ortaya koyduğu, tanık ...'le hiçbir staj grubunda yer almadığı, tanığın adının staj yıllığında da olmadığı, bu durumun açıklığa kavuşturulması yönündeki talebinin mahkemece reddedildiği, tanığın teftişe çıktığında haberdar olduğunu belirttiği listeyi ilgili birimlere iletmemesinin ve hâl kağıdında bu durumdan bahsetmemesinin ifadesinin kurgudan ibaret olduğunu gösterdiği, tanık ..

...'le hiçbir staj grubunda yer almadığı, tanığın adının staj yıllığında da olmadığı, bu durumun açıklığa kavuşturulması yönündeki talebinin mahkemece reddedildiği, tanığın teftişe çıktığında haberdar olduğunu belirttiği listeyi ilgili birimlere iletmemesinin ve hâl kağıdında bu durumdan bahsetmemesinin ifadesinin kurgudan ibaret olduğunu gösterdiği, tanık ...'e kendisi Yusufelili olduğu için 2014 yılının adli tatilinde gittiği memleketine yeni atanmış olması nedeniyle hoş geldiniz demek amacıyla kısa bir ziyarette bulunduğu, o dönemde HSYK seçimleri gündemde olduğu için seçimlerin konuşulmuş olabileceği, ancak herhangi bir adaya oy vermesini istemediği, Danıştay üyeliğine ilişkin seçimlerde kendisinin pasif durumda olduğu, listelerin hazırlanmasına hiçbir katkısının bulunmadığı, HSYK üyelerinin tamamına yakınının oyunu alarak seçildiği, 2012 yılının Temmuz ayında gerçekleştirilen İstanbul'daki yaz kampına katıldığı iddiasının gerçek dışı olduğu, bu konudaki bilirkişi incelemesinin bir başka kişiye ait olan dosyada istenen 2012 yılının Temmuz ayına ait kayıtlar üzerinden yapıldığı, bu bilirkişi raporunun dosyaya sunulmasından sonradan haberinin olduğu, 2012 yılının Temmuz ayına ait HTS kayıtları dosyada bulunmadığı için bu kayıtların kendisine ait olup olmadığını inceleyemediği, söz konusu yaz kampının yapıldığı belirtilen 19.07.2012-25.07.2012 tarihleri arasında kendisinin ve tanık ...'ın telefonlarına ait baz istasyonlarının ortak istasyona ait olmadığının bilirkişi raporundan açıkça anlaşıldığı, toplantının yapıldığı yere yakın herhangi bir baz istasyonundan baz kaydının olmadığı, baz kayıtlarının sadece 8 dakikalık kısmının Fatih Sultan ... Köprüsü'nden geçerken Beykoz'dan alındığı ve kalan baz kayıtlarının İstanbul Avrupa Yakasına ait olduğu, bu durumun yaz kampına katılmadığını gösterdiği, İstanbul'da ikamet eden birçok akrabası olduğu için adlî tatilde ziyaret etmek için İstanbul'a gittiği, cep telefonunun zaman zaman kapalı olmasının bulunduğu mekânlarda bazen hattın çekmemesinden veya cep telefonunu kapatarak şarja koymasından kaynaklandığı, bilirkişi raporunun baz istasyonları ve kapsama alanları ile ilgili teknik verilere uygun olmadığı, ankesörlü sabit hatlarla yapılan aramalara ilişkin 25.09.2018 tarihli raporda belirtilen görüşmelerin yedi yıllık süreyi kapsadığı, bu süre içinde bazı yüksek yargı mensuplarının aranmış olmasının hayatın olağan akışına uygun olduğu, raporun birinci sayfasındaki tabloda yer alan görüşme süresinin sıfır olarak belirtilmesinin herhangi bir görüşme yapılmadığını gösterdiği, bu tabloya göre kendisiyle birlikte başka bir yüksek yargı mensubunun aranmadığı, 26.06.2012 ve 16.10

.09.2018 tarihli raporda belirtilen görüşmelerin yedi yıllık süreyi kapsadığı, bu süre içinde bazı yüksek yargı mensuplarının aranmış olmasının hayatın olağan akışına uygun olduğu, raporun birinci sayfasındaki tabloda yer alan görüşme süresinin sıfır olarak belirtilmesinin herhangi bir görüşme yapılmadığını gösterdiği, bu tabloya göre kendisiyle birlikte başka bir yüksek yargı mensubunun aranmadığı, 26.06.2012 ve 16.10.2014 tarihlerindeki aramaların çocuklarının kurs ve dershane öğrencisi oldukları için cep telefonları olmadığından çıkışta geç kaldıkları zaman yapılan aramalar olduğu, bu nedenlerle söz konusu aramaların örgütsel yanının bulunmadığı, yasal olarak kurulmuş ve kapatılana kadar da yasalara uygun şekilde faaliyetine devam etmiş olan YARSAV'a Anayasa ve AİHS ile teminat altına alınan dernek kurma ve üyesi olma hakkını kullanarak üye olduğu, Danıştay üyelik yetkisinin kaldırılması, Danıştay üyeliğine son verilmesi ve hâkimlik görevinden ihraç edilmesi kararlarına gerekçeli kararda yer verilmesinin suçlayıcı delil mahiyetinde olmadığı, zira bu kararların delillendirilmiş herhangi bir somut olay veya olguya dayanmadığı, eski Danıştay üyesi olduğu için kendisine karşı ön yargılı şekilde peşin hükümle hareket edildiği, temel ceza miktarı belirlenirken gösterilen alt sınırdan uzaklaşma gerekçelerinin yerinde olmadığı, atılı suçun unsurlarının oluşmadığı, hiçbir yasa dışı eyleminin bulunmadığı, başka kişilerin ByLock yazışmalarında kendisinden bahsedilmediği, Bank Asya'da hesabının olmadığı, el konulan dijital materyallerinde suçun sübutuna dair bir delilin elde edilmediği, vatanına onurlu bir şekilde hizmet ettiği,

Sanık müdafii temyizinde özetle; mahkûmiyet hükmüne dayanak gösterilen tanık beyanları ve bu tanık beyanlarını destekleyici olarak kabul edilen HTS kayıtları ile analiz raporunun mahkûmiyete yeterli olmadığı gibi ByLock delilinin de şüpheli olduğu, mahkemece yapılan soyut ve zanna dayalı değerlendirmelerin de yerinde olmadığı, AİHM'nin ..... başvurusu hakkında suçüstü hâlinin uygulanamayacağına ilişkin kararının bulunduğu, bu nedenle suçüstü hâli olduğuna dair uygulamanın bozmayı gerektirdiği, Yargıtay 9. Ceza Dairesinin görevli ve yetkili olduğuna ilişkin değerlendirmelerinin isabetli olmadığı, kararın gerekli soruşturma ve kovuşturma usullerine uyulmadan görevsiz ve yetkisiz yargı mercilerince ve tabii hâkim ilkesine aykırı olarak verildiği, gerekçeli kararda sanığı bağlayıcı nitelikte olmayan genel açıklamalarda bulunulduğu, tanık beyanlarının somut olaylara değil sanığın Danıştay üyesi seçilmesine ilişkin kanaatlerine dayandığı, tanıklar ..., ..., ... ve ...'ın sanığın Danıştay üyesi seçilmemiş olsa cemaat mensubu olabileceğini tahmin edemeyeceklerini açıkça beyan ettikleri, tanık ... hakkında hiçbir adli soruşturmanın açılmadığı ve tanığın hâlen görevine devam ettiği, tanık .....'ün beyanında geçen hususların suç oluşturmadığı, kaldı ki sanığın tanık.....ü ziyaretinde herhangi bir adayın ismini söylemediği, tanık ...'in Danıştay 17. Dairesinin cemaatin yurt ve evleriyle ilgili dosyalarında sanık tarafından cemaat lehine oy kullanıldığı iddiasının söz konusu kararlar incelendiğinde asılsız olduğunun ortaya çıktığı, zira bu kararlardan hiçbirinin cemaatin ev ve yurtlarıyla ilgili olmadığı gibi sanığın cemaat lehine oy kullanmadığının da açık olduğu, hâl böyleyken tanık beyanlarına dayanarak aleyhe değerlendirme yapılmasının dosya kapsamıyla örtüşmediği, HTS raporlarında sanığın İstanbul'daki toplantı tarihlerinde tanık ..

. Dairesinin cemaatin yurt ve evleriyle ilgili dosyalarında sanık tarafından cemaat lehine oy kullanıldığı iddiasının söz konusu kararlar incelendiğinde asılsız olduğunun ortaya çıktığı, zira bu kararlardan hiçbirinin cemaatin ev ve yurtlarıyla ilgili olmadığı gibi sanığın cemaat lehine oy kullanmadığının da açık olduğu, hâl böyleyken tanık beyanlarına dayanarak aleyhe değerlendirme yapılmasının dosya kapsamıyla örtüşmediği, HTS raporlarında sanığın İstanbul'daki toplantı tarihlerinde tanık ...'la cep telefonlarının farklı yerlerden sinyal verdiği belirlenmiş olduğundan toplantıya katılma iddiasının çürüdüğü, buna rağmen tanığın beyanının doğru kabul edilemeyeceği, sanığın o tarihlerde cep telefonu kullanamayacak yaşta olan ve liseye hazırlık için dershaneye gitmekte olan çocuğunun dershaneden erken ya da geç çıkması nedeniyle haberdar etmek için dershane yakınındaki sabit kontörlü hatlardan babasının telefonunu birkaç defa aradığı, bu durumun gayet doğal olduğu, aynı dershaneye başka hâkim ve savcıların çocukları da gittiği için onların da aynı sabit kontörlü hattan ailelerini aramalarının mümkün olduğu, böyle bir durumda bu hususun örgüt üyeliğine delil olarak kabul edilemeyeceği, bununla birlikte toplamda iki adet olan aramanın iki farklı telefondan yapılması ve bu aramalardan birinde hiç görüşme olmaması (0 saniye) nazara alındığında herhangi bir periyodik aramadan da bahsedilemeyeceği, ayrıca sanığın bir kez arandığı belirlenen sabit hattan başka bir yüksek yargı mensubunun aranmadığı, sanığın ByLock programını yüklemediği ve kullanmadığı, sanıkla ilgili olarak tespit edilen hiçbir içerik kaydının bulunmadığı, içerik tespitinin yapılmadığı ve bu içeriklerin suç oluşturduğu anlaşılmadığı sürece silahlı terör örgütü üyeliği suçundan cezalandırmanın mümkün olmadığı, nitekim Morbeyin listesiyle de ByLock'un şüpheli olduğunun kanıtlandığı, MİT'in istihbari delil niteliğindeki ByLock listelerinin delil özelliği taşımadığı, bir dijital verinin delil olabilmesi için bu verilerin sonradan müdahaleye mahal vermeyecek şekilde dijital veri kapama ve algoritmik şifreleme işlemlerinin yapılması gerektiği, ayrıca dijital bir verinin delil niteliği taşıması için CMK'da öngörülen tespit kararlarının önceden verilmiş olmasının zorunlu olduğu, 18.11

.11.2014 tarihinden itibaren ByLock'un kaynak IP'leri yasaklandığından sanığın bu tarihten sonra söz konusu IP'lere bağlantı yapmasının mümkün olamayacağı, ByLock kullanma iddiası bakımından bilirkişi inceleme yaptırılması yönündeki taleplerinin reddedildiği, böyle bir inceleme yapılmadan sadece HTS kayıtları ile CGNAT kayıtlarına dayanılarak ByLock kullanıldığının kabul edilemeyeceği, sanığın evinde yapılan aramada cep telefonlarına el konulmadığı ve bu telefonların incelenmediği, sanığın örgütün YARSAV hakkındaki amaçlarından ve faaliyetlerinden bilgisi bulunmaksızın ve örgütle amaç birlikteliği olmaksızın birçok hâkim ve savcı gibi bu derneğe sadece üye olduğu, örgütün YARSAV üzerinden HSYK adayı belirleme amacından sanığın haberdar olduğunu kanıtlayıcı bir delilin dosya kapsamında bulunmadığı, örgütle ilgili olarak yapılan genel açıklamalara ve kriterlere göre sanığın örgüte üye olmasının mümkün olmadığı sonucunun ortaya çıktığı, bu nedenle atılı suçun unsurlarının oluşmadığı, ceza tayin edilirken soyut ve yasal olmayan gerekçelerle alt sınırdan uzaklaşılmasının hatalı olduğu, sanık hakkında hata hükümlerinin uygulanamayacağına dair gerekçenin yerinde olmadığı, zira örgütün 15.07.2016 tarihindeki darbe girişiminden sonra silahlı bir terör örgütü olduğunun anlaşıldığı,

Hususlarını beyan etmişlerdir.

VI) USULE İLİŞKİN İTİRAZLAR, RE'SEN İNCELENMESİ GEREKEN HUSUSLAR VE GENEL AÇIKLAMALAR:

1) SORUŞTURMA USULLERİ VE KOVUŞTURMA MERCİSİ:

a) Genel Olarak:

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Anayasa'nın 142. maddesinde, mahkemelerin kuruluşunun, görev ve yetkilerinin, işleyişinin ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği öngörülmekle birlikte; yargı kollarında yer alan Yüksek Mahkemeler yönünden kanunilik esasının ötesinde bu mahkemelerin niteliklerine, üyelerin ne şekilde atanacağına ya da seçileceğine, görev ve yetkilerinin neler olduğuna dair konular doğrudan doğruya Anayasa'da hüküm altına alınmıştır.

Ülkemizdeki yargı kolları arasında yer alan adli yargı; diğer yargı kollarının (anayasa yargısı ve idari yargının) görevine girmeyen davaların çözümlendiği olağan ve genel yargı kolu olup teşkilât yapısı ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay olmak üzere üç derecelidir.

Kamu görevinin etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi ve soruşturulmasında kamu yararı bulunmayan kimi iddialarla ilgili gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla kamu görevlilerinin bağlı bulundukları yasalara göre özel soruşturma usulleri öngörülmüştür.

Hâkimlerin suç işlemeleri hâlinde cezai sorumluluklarının bulunduğu, çağdaş hukuk sistemlerinin ortak kabulüdür. Bir hâkimin göreviyle ilgili ya da kişisel bir suç işlemesi mümkün olup bu durumda kişinin hâkim olması nedeniyle işlediği suçun yaptırımsız kalması düşünülemez. Bu nedenledir ki, hukuk sistemimiz içinde hâkimlerin görevleriyle ilgili ya da kişisel nitelikte işledikleri ve suç oluşturan eylemlere ilişkin Anayasa, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu gibi kanunlarla kural olarak özel soruşturma ve kovuşturma usulleri ve mercileri öngörülmüştür.

Suçun görev sebebiyle işlendiğinin kabulü için, eylemin memuriyet işleriyle ilgili olması, diğer bir anlatımla suçu doğuran fiil ile görev arasında illiyet bağı bulunması, görevle bağlantılı olması ve görevin sağladığı imkânlardan faydalanılarak işlenmesi gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.02.2004 tarihli ve 2004/2-10 Esas 2004/40 Karar sayılı kararında "Görev sebebiyle işlenen suç kavramının, memuriyet görevinden doğan, görev ile bağlantılı ve görevden yararlanılarak işlenebilen suçları ifade eder." şeklinde kabul edilmiştir. Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre kamu görevlilerinin herhangi bir suç örgütüne üye veya yönetici olmaları kişisel suç niteliğindedir.

Özel soruşturma ve kovuşturma usulleri öngören düzenlemelerden; yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa'nın 83. maddesi, hâkim ve Cumhuriyet savcılarına ilişkin 2802 sayılı Kanun'un 94. maddesi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun seçimle gelen üyelerine ilişkin 6087 sayılı Kanun'un 38. maddesi, 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesi ile diğer kamu görevlilerine ilişkin 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde "ağır cezalık suçüstü hâli" ortak bir kavram olarak kullanılmaktadır. Aynı kavram, suç tarihinden sonra 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesine 680 sayılı KHK ile eklenen ve 7072 sayılı Kanun'la aynen kabul edilerek kanunlaşan altıncı fıkrada da yer almaktadır.

5271 sayılı CMK'nın "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (j) bendinde de "Suçüstü hâli"nin;

"1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suçu" ifade ettiği öngörülmüştür.

Belli bir suçun bulunması, failin yakalanmış olması ve failin suçu işlediği an ile yakalandığı an arasında uzun sürenin geçmemiş olması, suçüstü hâlidir.

Öte yandan, suçüstü hâlinin varlığı açısından hukukî düzenlemelerde açıkça bir zaman sınırı öngörülmediği göz önüne alındığında, bir zaman sınırlaması getirmek mümkün değildir. Bir olayın hangi ana kadar "suçüstü" olarak nitelendirilebileceği, o olayın özelliklerine, işlenen suça, türüne, işlenme biçimine, icra ile yer ve zaman bakımından gerçekleşen illiyet bağına göre takdir edilmelidir.

Suçüstü hâli doktrinde, dar anlamda ve geniş anlamda suçüstü olmak üzere ikili ayrıma tabi tutulmuştur (Faruk Erem, Ceza Usulü Hukuku, 5. Bası, Sevinç Matbaaası, Ankara, 1978, s. 692, 693). Konumuza ilişkin olarak, asıl suçüstü ya da dar anlamda suçüstü, CMK'nın 2. maddesinin (j) bendinde yer alan (1) numaralı alt bentteki "işlenmekte olan suç"u ifade etmektedir.

b) Mütemadi Suçlarda Suçüstü Hâli:

Doktrinde genel kabul gören görüş; mütemadi suçlar suçüstü hâlinde işlenebilen suçlardır. Mütemadi suçlarda, temadi devam ettikçe suçüstü hâlinin devam ettiği, icra hareketlerinin tamamlanmasının gerekmediği, mütemadi suçu oluşturan icra hareketlerinin bir kısmında sanığın geniş anlamda yakalanmasının yeterli olduğu, kanuni düzenlemelerde bu konuda bir ayrıma gidilmediği ve suçüstü hâlinde temadinin sona ereceğine ilişkindir.