muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/2862, Karar No: 2009/4705, Tarih: 29.06.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/2862 E.  ,  2009/4705 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Asliye 1. Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu ... ’nun kendisi ve yakınlarına ait şirketlerin vergi borçlarından dolayı icra takibi yapıldığını, borcu karşılayacak malı bulunamadığını ileri sürerek, borçlunun dava konusu taşınmazları gizli kasası olan davalı ... adına tescil ettirdiğini belirterek davaya konu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davalı ... adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili müvekkili ...’un diğer davalı borçlu ile hiçbir işlem yapmadığını, taşınmazların farklı şahıslardan alındığını, İİK’nın 277 ve devamı maddelerindeki şartlarının oluşmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, müvekkili hakkında açılan savcılık soruşturması sonunda hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleştiğini ve muvazaanın da olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı borçlu ... vekili de araştırma raporlarında adı geçen şirketlerin borçlarından dolayı müvekkilinin sorumlu olamayacağını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, 6183 sayılı Yasa’nın aradığı şartların gerçekleşmediğini ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davaya konu taşınmazın davalı ... tarafından 3. kişilerden satın alındığı, tasarruflarla ilgili yapılan savcılık soruşturmasında davalı ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilip bu kararın kesinleştiği, iktisap edilen davaya konu taşınmazların davalı

... ile ilgisinin bulunmadığı, taşınmazların davalı ...’a ait olduğu aksinin davacı tarafça ispat edilemediği ve taraflar arasında muvazaalı işlem yapılmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile vekalet ücreti yönünden de davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Davalıların sanık olarak yargılandıkları İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 2006/313 esas sayılı dosyasında yargılama devam etmekte olup maddi olay bakımından bu ceza davasının neticesinin beklenerek sonucuna göre bir karar verilmesi zorunludur.

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Davalıların sanık olarak yargılandıkları İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 2006/313 esas sayılı dosyasında yargılama devam etmekte olup maddi olay bakımından bu ceza davasının neticesinin beklenerek sonucuna göre bir karar verilmesi zorunludur.

Davanın dayanağını oluşturan raporlardan biri de Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığının 09/03/2007 tarih ve GKR-2007-833/12 sayılı gelirler kontrolü ... tarafından hazırlanan araştırma raporu olup, bu raporun sonuç kısmında davalı ...’un çeşitli yollardan elde ettiği karaparayı kendisinin yönlendirmesi yanında dava dışı ... Kayapalı ve davalı ... aracılığıyla dolaylı olarak yönlendirdiği belirtilerek ayrıca davalılar arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmek için daha ayrıntılı çalışma yapılması gerektiği kanaati bildirilmiştir.

Mahkeme tarafından davanın reddine dayanak olarak gösterilen Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2007/21849 esas ve 2007/16475 karar sayılı ve 23/10/2007 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen dosyasında alınan 15/10/2007 tarih ve GKR-2006-833/21 sayılı bilirkişi raporu da Maliye Bakanlığı Gelirler Kontrolörü ... tarafından düzenlenmiş ve sonuç kısmında, ilk inceleme raporlarında bilgi ve bulgu eksikliği ile ... ve adamlarıyla ilişkisinin seyri, varlıkları ve beyanları, banka cari hesap hareketleri, gayrimenkul alım satım işlemlerinin seyri göz önüne alındığında, sahip olunan gayrimenkuller içerisinde ...’e ait veya onunla irtibatlı bir gayrimenkulün bulunmadığı, gayrimenkul işlemlerinin şüpheli mal incelemesinden çok vergi incelemesi konusu olduğu belirtilmiştir.

Yukarıda içerikleri özetlenen Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığının 09/03/2007 tarih ve GKR-2007-833/12 sayılı raporu ile 15/10/2007 tarih ve GKR-2006-833/21 sayılı bilirkişi raporu arasında yapılan son araştırmada, sonucu etkileyecek bulgular ortaya konulamamasına ve davalı ... tarafından raporda yazılı taşınmazların nasıl edinildiği konusunda bir açıklama yapılmamasına, hatta “artarak devam eden gayrimenkul alım satım işlemlerinin seyri, yukarıda anlatılan boşluklar ve inceleme zorlukları nedeniyle tam olarak ortaya konulamamıştır. Bu yüzden ilk incelemelerde sahip olunan gayrimenkuller ile beyanlardaki çelişki şüpheli bir durum olarak değerlendirilmiştir.” ifadesi nazara alındığında taşınmazların edinilmesindeki belirsizliğin devam ettiği görülmesine rağmen, bilirkişi tarafından söz konusu taşınmazlar için “...’e ait veya onunla irtibatlı bir gayrimenkulün bulunmadığı” şeklindeki görüşünün çelişkili olduğu da açıktır. Mahkemece bu çelişkiyi gidermek için uzmanlardan oluşan bir heyetten rapor alınmamıştır.

Açıklanan nedenlerle İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 2006/313 esas sayılı ceza dosyasının sonucu beklenmeden ve aynı bilirkişi tarafından düzenlenen Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığının 09/03/2007 tarih ve GKR-2007-833/12 sayılı raporu ile Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2007/21849 Esas ve 2007/16475 Karar sayılı dosyası içinde alınan 15/10/2007 tarih ve GKR-2006(7)-833/21 sayılı bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalı ... ’na geri verilmesine 29/06/2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/26573, Karar No: 2013/15748, Tarih: 31.10.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/26573 E.  ,  2013/15748 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : Ticareti usulüne aykırı terk etmek

HÜKÜM : Beraat

1- Sanık hakkında ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan Mahkemenin 2011/902 esas sayılı dosyasından da yargılama yapıldığının anlaşılması karşısında; mükerrer cezalandırılmaya neden olunmaması açısından dosyaların mümkünse birleştirilmesi, olmazsa anılan dosyalardan bu davayı ilgilendiren belgelerin onaylı suretlerinin alınarak denetime imkan verecek şekilde incelenip tutanağa geçirilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2- Ayrıntıları, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 tarih ve 2011/505, 509 ve 513 Esas sayılı kararlarında da açıklandığı üzere, İİK.nun 337/a maddesinde düzenlenen ‘ticareti usulüne aykırı terk etmek” suçunun ticaret şirketleri müdür ve yetkililerince de işlenmesinin mümkün olduğu cihetle; ticaret şirketi yetkilisi olan sanığa isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi bu durumu onbeş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret siciline bildirmemesi, bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyannamesi vermemesinin gerekmesi nedeniyle, borçlu şirketin kayıtlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüğünden son beyanname örnekleri getirtilip, belirlenen adreslerde ticareti terk edip etmediği yönünde zabıta araştırması yaptırılarak sonucuna göre hukuki durumunun takdir edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 31.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5079, Karar No: 2022/809, Tarih: 07.02.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/5079 E.  ,  2022/809 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Cinsel saldırı, tehdit

HÜKÜM : Beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümlerden sonra 19.11.2019 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7126, Karar No: 2017/10960, Tarih: 27.12.2017

**12. Ceza Dairesi         2017/7126 E.  ,  2017/10960 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : 2863 sayılı Kanunun 67, 5237 sayılı TCK'nın 62, 50/1-a, 52/4. maddeleri uyarınca mahkumiyet

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık ile katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılan vekilince ibraz olunan 30/06/2015 havale tarihli temyiz dilekçesi içeriğine göre, vekalet ücreti ile sınırlı olarak temyiz isteminde bulunulduğu kabul edilmek suretiyle yapılan incelemede;

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın, verilen karar nedeniyle mağdur olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Sanık hakkında açıklanması geri bırakılan hükmün, Dairemizin 07/05/2013 tarihli ve 2012/27346 Esas, 2013/12593 Karar sayılı bozma ilamına konu olan 12/05/2011 tarihli ve 2010/803 Esas, 2011/320 sayılı karar ile açıklandığı gözetilmeksizin, hüküm fıkrasına, “Sanık hakkında mahkememizce verilen 13/03/2008 tarih ve 2007/272 Esas, 2008/182 Karar sayılı açıklanması geri bırakılan hükmün, sanığın deneme süresi içerisinde yeniden suç işlemesi nedeniyle aşağıdaki şekilde açıklanmasına” paragrafı ile başlanması,

2- Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işleyen sanık hakkındaki hükmün açıklanması ile yetinilmesi yerine sanığın, 2863 sayılı Kanunun 67, 5237 sayılı TCK'nın 62, 50/1-a, 52/4. maddeleri uyarınca 6.000 TL ve 375 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 12/05/2011 tarihli ve 2010/803 Esas, 2011/320 Karar sayılı hükmün sadece sanık tarafından temyiz edilmiş olması nedeniyle, anılan hükümde sanık hakkında tayin edilen ceza miktarının infaz aşamasında gözetilmesi gerektiği dikkate alınmaksızın, sanığın neticeten 6.000 TL ve 375 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına hükmedilmesi,

3- 2863 sayılı Kanunun 75. maddesinde, anılan kanun kapsamında kalan suçlar nedeniyle el konulan taşınır kültür ve tabiat varlıklarının, tasnif ve tescili yapılmak üzere müzeye teslim edileceği öngörülmüş olmasına, mahkemelerin belirtilen hususu karar altına almamaları halinde, idarenin dava konusu eşyaların mülkiyeti ve yapılacak işlemler konusunda karşılaşacağı tereddüde rağmen, suça konu 42 adet sikkenin Cumhuriyet Başsavcılığınca müzeye teslim edildiği gerekçesiyle bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi,

4- Kendisini vekil ile temsil ettiren katılan kurum lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeksizin, “Daha önceki karar ile katılan lehine vekalet ücreti hükmedildiğinden, bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına” dair karar tesisi kanuna aykırı,

4- Kendisini vekil ile temsil ettiren katılan kurum lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeksizin, “Daha önceki karar ile katılan lehine vekalet ücreti hükmedildiğinden, bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına” dair karar tesisi kanuna aykırı,

5- Sahte eserlerin müzeye teslimine karar verilirken uygulanan kanun maddesinin gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

İsabetsiz olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususlarda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden; hüküm fıkrasının, “Sanık hakkında mahkememizce verilen 13/03/2008 tarih ve 2007/272 Esas, 2008/182 Karar sayılı açıklanması geri bırakılan hükmün, sanığın deneme süresi içerisinde yeniden suç işlemesi nedeniyle aşağıdaki şekilde açıklanmasına” şeklindeki ilk paragrafı ile dördüncü, beşinci ve altıncı paragraflarının hükümden çıkarılması; üçüncü paragrafından sonra gelmek üzere hükme, “12/05/2011 tarihli ve 2010/803 Esas, 2011/320 Karar sayılı hükmün sadece sanık tarafından temyiz edilmiş olması nedeniyle, 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi dikkate alınarak, sanık hakkındaki 10 ay hapis cezasından çevrilen 6.000 TL adli para cezasına ilişkin mahkumiyet hükmünün infaz aşamasında gözetilmesine” cümlesinin eklenmesi; yedinci paragrafında yer alan, “CBS'lığınca müzeye teslim edildiği anlaşılmış olduğundan, bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına” ibaresi hükümden çıkarılarak yerine, “aynı Kanunun 75. maddesi uyarınca müzeye teslimine” ibaresinin ve sekizinci paragrafına “Müze Müdürlüğüne teslimine” ibaresinden önce gelmek üzere, “2863 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca” ibaresinin eklenmesi; onuncu paragrafının, “Kendisini vekil ile temsil ettiren katılan kurum lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.500 TL vekalet ücretinin sanıktan alınarak katılan kuruma verilmesine” şeklinde düzeltilmesi suretiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1496, Karar No: 2018/4855, Tarih: 12.03.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/1496 E.  ,  2018/4855 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, ücret farkı alacağı, yıpranma prim farkı alacağı, yasal ilave tediye farkı alacağı, akdi tediye farkı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin geçici işçi statüsünde çalışmakta iken, 2001 yılında daimi kadroya alındığını ve bu surette çalışmasını emekli olana kadar sürdürdüğünü ancak daimi kadroya alındığı tarihe kadar çalışmış olduğu sürelerin dikkate alınmaması sebebiyle intibakının yanlış yapıldığını belirterek geçici işçi statüsünde çalıştığı sürelerinde dikkate alınması suretiyle derece ve kademesinin tespit edilmesini ve söz konusu yanlış intibak sebebiyle oluşan bir kısım fark işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını ayrıca ilgili dönem Toplu İş Sözleşmesi ve Ek Protokollere göre davacının intibakının yapılarak işe başlatıldığını, davacının emekli olmasından sonraki Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden faydalanmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yargılama Süreci ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının kadroya geçmesiyle birlikte yeni çalışma şartlarını suskun kalarak zımni olarak kabul ettiğini ve uzun yıllar boyu anılan şartlara tabi olarak çalıştıktan sonra geçmiş dönemin ücret intibakını talep etmesinin iş hukuku ilkeleri ile bağdaşmadığını, 2013 yılında Toplu İş Sözleşmesinde yapılan düzenlemeden önce davacının emekli olması sebebiyle söz konusu düzenlemeden faydalanamayacağını, işveren ile Türk İş Sendikası arasında imzalanan 26.10.2000 tarihli protokol uyarınca davacının konumunda bulunan geçici işçilerin mevcut ücretleri üzerinden sürekli işçi kadrosuna geçirilecekleri açık ve özel olarak belirtildiğinden davacının geçmişe yönelik taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davalı vekilinin temyizi üzerine hüküm Yargıtay 7. Hukuk Dairesi tarafından bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle; davacının kadroya geçirilmeden evvelki çalışmalarının çalışma süresine dahil edilmesi suretiyle derece ve kademesinin belirlenerek eğer var ise fark alacaklarının hüküm altına alınması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozma sonrası kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozma sonrası kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Belirsiz alacak davası 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile öngörülen ve alacaklıya bazı avantajlar sağlayan yeni bir dava türüdür. Sözü edilen hükme göre “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir”. Şu hale göre davanın açıldığı tarihte alacak miktarının belirlenmesi imkânsız ise belirsiz alacak davası açılabilir. Öte yandan alacaklı tarafından alacağın miktar veya değerinin tam olarak belirlenmesi beklenemez ise yine belirsiz alacak davası açılabilir.

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK’nun 107. maddesinin gerekçesinde, birçok kez hak arama özgürlüğüne vurgu yapılmıştır. Yine alacaklının hukuki ilişkiyi, muhatabını ve talep edebileceği asgari tutarı bilmesine rağmen “alacağın tamamını tam olarak” tespit edemeyecek durumda olması da davanın nedenleri arasında sayılmıştır. Bu itibarla belirsiz alacak davasıyla ilgili yoruma gidildiğinde, alacaklının hak arama özgürlüğünün değerlendirilmesi gerekir. Bunun aksine ilgili hükmün, alacaklının hakkına ulaşmasını kısıtlayan şekilde ele alınması doğru olmaz.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir.

Konuyu iş mevzuatı açısından ele aldığımızda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3, 8, 22, 28, 32, 37, 67. maddelerinde işverene çalışan her bir işçi yönünden kayıt tutma ve işçiye belge verme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Bütün yasal yükümlülüklere uyan işveren bakımından kural olarak işçi alacaklarının belirsiz olduğundan söz edilemeyecektir. Zira işçinin çalışma süresinin tam olarak kayda geçirildiği, iş sözleşmesi ile ücreti, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlendiği, işçiye her ay ücret hesap pusulası verildiği, günlük ve haftalık iş sürelerinin işçiye önceden bildirildiği, işçinin yaptığı olağanüstü çalışmalar için kendisine belge verildiği durumlarda, işçinin birçok alacağı belirli ya da belirlenebilir durumdadır. Sadece hakimin taktirine kalan bazı alacaklar bakımından yine de başlangıçta bir belirsizlikten söz edilebilecektir.

İşçilik alacaklarının hesabı genelde iki kritere tabidir. İşçinin işyerinde geçen çalışma süresi ve ücreti ile ekleri bilindiğinde işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Bu yüzden özellikle kamu kurumlarında işçinin çalışmalarının tam olarak Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmesi ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçinin ücreti ile eklerinin toplu iş sözleşmesinde yer alması sebebiyle işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Yine de hâkimin taktir alanına giren manevi tazminat, taktiri indirime tabi fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, cezai şart, sözleşmenin kalan süresine ait ücret gibi alacakların başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün değildir. Nitekim 107. maddenin Adalet Komisyonu gerekçesinde de, alacaklının “talep edebileceği miktarı asgari olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağın tamamını tam olarak tespit” edememesi halinde belirsiz alacak davası açılabileceği ifade edilmiştir.

Gerekçede örnek olarak “keşif ve bilirkişi raporu” ile alacağın miktarının tespit olunmasından söz edilmiştir ki, iş yargısında bilirkişi hesap raporu alınması çok yaygın bir uygulamadır. Yine 107. maddenin 2. fıkrasında “karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu” alacak miktarının belirlenmesinden söz edilmiştir ki, yukarıda sözü edilen yasal yükümlülükler sebebiyle işçiye çalışırken belge vermekle yükümlü olan işveren bunu yerine getirmediğinde, işçinin alacağın miktarını tam olarak belirlemesini beklemek doğru olmaz.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğer objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesini objektif olarak imkânsız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ve maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkânsızdır.

Sübjektif unsur ise alacaklının talep konusu miktarı belirlemesinin alacaklıdan beklenememesidir. İşçinin yasal hakları ödenmeksizin işten çıkarıldığı bir durumda yukarıda belirtilen masraflara ek olarak uzman hesap raporu aldırarak olası işçilik alacaklarını belirlemesi de hak arama özgürlüğü önünde engel olarak değerlendirilebilir.

Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkânsızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğini davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda söz konusudur.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.