muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5039, Karar No: 2019/13480, Tarih: 03.07.2019

**5. Hukuk Dairesi         2018/5039 E.  ,  2019/13480 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ...Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idare vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ...Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince kabulü ile yeniden esas hakkında karar verilmesine ilişkin hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki ... İli, ... İlçesi,... Mahallesi 15161 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK 370. maddesi gereğince ONANMASINA, idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 03/07/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/169, Karar No: 2018/567, Tarih: 22.11.2018

**Ceza Genel Kurulu         2017/169 E.  ,  2018/567 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 9. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Çocuk Ağır Ceza

Sayısı : 373-94

Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan sanık ...'ın, TCK'nın 188/3, 43/1, 31/3, 62, 52, 54 ve 63. maddeleri uyarınca 3 yıl 5 ay 20 gün hapis ve 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, müsadereye ve mahsuba; sanık ...'ın ise TCK'nın 188/3, 31/3, 62, 51, 52 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl 9 ay 10 gün hapis ve 320 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının ertelenmesine ve mahsuba ilişkin Üsküdar Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince verilen 07.04.2010 tarihli ve 373-94 sayılı hükümlerin, sanıkların müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Ceza Dairesince 09.11.2016 tarih ve 11728-8179 sayı ile;

"...Sanıkların üstünün aranması neticesinde suça konu uyuşturucu maddelerin ele geçirilmesinden ibaret olayda, aramanın dayanağını oluşturan ve dosya içerisinde aslı veya onaylı sureti bulunmayan arama kararının araştırılıp getirtilerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun belirlenmesinin gerekmesinde zorunluluk bulunması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 28.12.2016 tarih ve 277139 sayı ile;

"...Kolluk görevlileri 09.09.2009 tarihinde saat 16.30 sıralarında bu dosyaya dahil olmayan ..... ve.....'de 34 gram esrar maddesine rastlarlar. ....., esrarı sanık ...'den temin ettiğini ve ....'in bulunacağı yeri söyler. Ertesi gün 10.09.2009 tarihinde saat 14.00 sıralarında kolluk görevlileri sanık ...'i tanımlanan kafede bulur ve esrarı nereden temin ettiğini sorarlar. ...., ..... ve.....'de yakalanan esrarı sanık ...'dan temin ettiğini ve Anıl'ın telefon numarasını verir. Saat 14.30 gibi kolluk görevlileri sanık ...'ı verilen telefon numarasından arayarak esrar siparişi verirler. Sanık ... yanında diğer sanık ... ile birlikte buluşma noktasına saat 15.35'de gelir ve kolluk görevlilerince yapılan kaba üst aramasında satışa hazır halde esrarlarla birlikte sanıklar yakalanırlar.

Yukarıda açıklandığı şekilde gelişen suça konu esrar maddelerinin ele geçirilişi, suçun haber alınması ile delilinin elde edildiği bir saatlik süre dikkate alındığında herhangi bir arama kararı almayı olanaklı kılacak süre değildir. Polisin, Polis Vazife Salahiyet Yasası 4 ve 9. maddeleri kapsamında ve yasaya uygun Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 4, 6 ve 27. maddelerine uygun yetkisi dahilindedir. Ve usul ve yasalara uygundur. Bu suretle dosyanın sair yönleri de incelenmek suretiyle onanmasına karar verilmesi gerektiği" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince 25.01.2017 tarih ve 2283-139 sayı ile; itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince 25.01.2017 tarih ve 2283-139 sayı ile; itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiş olup, itirazın kapsamına göre inceleme sanıklar ... ve ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen mahkûmiyet hükümleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak yapılan arama işleminin hukuka uygun olup olmadığı, bu bağlamda eksik araştırma sonucu hüküm kurulup kurulmadığının belirlenmesine ilişkin ise de; Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, hazır bulunduğu oturumda son söz sanığa verilmeden hüküm kurulmasının, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Sanık ... ve müdafisi, inceleme dışı sanık ... ve müdafisi ile sanık ... müdafisinin hazır bulunduğu 07.04.2010 tarihli oturumda, sırasıyla sanık ... ve müdafisinden, sanık ... müdafisinden ve inceleme dışı sanık ... ve müdafisinden Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki mütalaasına karşı diyeceklerinin sorulduğu, sonra hazır bulunan sanık ..., sanık ... müdafisi ile sanık ...'den son sözlerinin sorulduğu, hazır bulunan sanık ...'a son söz hakkı tanınmadan duruşmaya son verilip mahkûmiyet hükmü kurulduğu anlaşılmaktadır.

1412 sayılı CMUK'nın 251. maddesine benzer hükümler içeren 5271 sayılı CMK'nın "Delillerin tartışılması" başlıklı 216. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Hükümden önce son söz, hazır bulunan sanığa verilir" düzenlemesi yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca katılmış olduğu takdirde son söz mutlaka sanığa verilerek duruşma bitirilecektir. Ceza muhakemesinde sanığın en önemli haklarından biri de savunma hakkı olup, hazır bulunduğu oturumda son söz sanığa verilmeden hüküm kurulması, savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracaktır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun birçok kararında açıkça belirtildiği üzere, savunma hakkı ile yakından ilgili olan son sözün sanığa ait bulunduğuna ilişkin usul kuralı emredici nitelikte olup bu kurala uyulmaması kanuna mutlak aykırılık oluşturmaktadır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun birçok kararında açıkça belirtildiği üzere, savunma hakkı ile yakından ilgili olan son sözün sanığa ait bulunduğuna ilişkin usul kuralı emredici nitelikte olup bu kurala uyulmaması kanuna mutlak aykırılık oluşturmaktadır.

Bununla birlikte, yürürlükten kaldırılmış bulunan 1412 sayılı CMUK’nın 251. maddesinin son fıkrasındaki; “Sanık namına müdafii tarafından müdafaada bulunulsa dahi müdafaaya ilave edecek bir şeyi olup olmadığı sanığa sorulur” şeklindeki düzenlemenin yeni usul kanununda yer almamasının nedeni, aynı yöntemin yeni yasada kabul edilmemesi değil, 216. maddenin son fıkrasındaki “Hükümden önce son söz hazır bulunan sanığa verilir” ibaresinin bu anlamı da kapsamasıdır.

Temyiz merciince verilen bozma kararından sonra ilk derece mahkemeleri tarafından yargılamaya devam olunduğunda, dava henüz sonuçlanmamış bulunduğundan, ilk defa hüküm kurulurken "son sözün sanığa verilmesi" kuralı, bozmadan sonra başlayan yargılamalarda da "kamu davasının kesintisizliği ve sürekliliği" ilkesinin doğal bir sonucu olarak aynen geçerli olacaktır. Kovuşturmanın sona erdirilip hükmün tesis ve tefhimine geçilmesinden önce son söz alan tarafın sanık olması gerektiği şeklinde anlaşılması gereken "son sözün sanığa verilmesi" kuralına uyulmaması hâli, gerek "savunma hakkının sınırlandırılamayacağı" ilkesine, gerekse CMK'nın 216. maddesinin üçüncü fıkrasına açık aykırılık teşkil edecek ve bu durum, temyiz incelemesi aşamasında hükmün esasına geçilmeden önce bozma nedeni kabul edilecektir.

Öğretide; "Son söz sanığındır. Son sözün sanığa verilmesi, müdafaa bakımından çok önemlidir. Bunun içindir ki son sözün hazır bulunan sanığa verilmemesi mutlak temyiz sebebi, hukuka kesin aykırılık ve dolayısıyla bozma sebebi sayılmaktadır." (Nurullah Kunter-Feridun Yenisey-Ayşe Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 18. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul 2014, s. 1484); "Hüküm safhasına geçmeden önce son söz hazır olan sanığa verilmek zorundadır. Bu hüküm silahların eşitliği ve suçsuzluk karinesi ilkelerinin gereği olarak düzenlenmiş, uyulması zorunlu ve emredici bir hükümdür. Son sözün sanığa verilmesi bozmadan sonraki yargılamada da uyulması zorunlu bir usul kuralıdır." (Yener Ünver-Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku, 7. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2013, cilt: 2, s. 146–149) şeklinde görüşler ileri sürülmek suretiyle, hükmün tesis ve tefhim edildiği duruşmada hazır bulunan sanığa mutlaka son sözün verilmesi gerektiği düşüncesi ittifakla benimsenmiştir.

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Yerel mahkemece hükmün tefhim edildiği oturumda, hazır bulunan sanık ... ve müdafisi, inceleme dışı sanık ... ve müdafisi ile sanık ... müdafisinin dinlenildiği, sanık ...'a, son sözü sorulduktan sonra, sırasıyla sanık ... müdafisinden ve inceleme dışı sanık ...'den son sözlerinin sorulduğu, hazır bulunan sanık ...'a yeniden son söz hakkı tanınmadan yargılama bitirilmek suretiyle hükmün tesis ve tefhim edilmesi, CMK'nın 216. maddesinin 3. fıkrasına açıkça aykırılık oluşturduğundan, savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuran bu usule aykırılık nedeniyle Yerel Mahkeme hükmünün, incelemeye konu her iki sanık bakımından diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçe ile kabulüne karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanık ...'a yeniden son söz verilmesine gerek bulunmadığı düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçe ile KABULÜNE,

2- Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 09.11.2016 tarihli ve 11728-8179 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3- Üsküdar Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 07.04.2010 tarihli ve 373-94 sayılı hükümlerinin, hükümden önce son sözün hazır bulunan sanık Ali Özgan'a verilmemesi isabetsizliğinden itiraza konu olan her iki sanık bakımından diğer yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 22.11.2018 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14349, Karar No: 2013/1047, Tarih: 11.02.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/14349 E.  ,  2013/1047 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanıklar ..., ... ve ...'in yapılan yargılamaları sonunda; atılı suçlardan mahkûmiyetlerine dair ...Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 11.07.2012 gün ve 2011/385 Esas, 2012/281 Karar sayılı sanık ...'in beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçu yönünden res'en de temyize tâbi hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanıklar müdafileri ve mağdure vekili tarafından istenilmesi ve incelemenin sanıklar...müdafileri tarafından duruşmalı yapılmasının talep edilmesi üzerine; dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi ile Daireye gönderilmekle; sanık ... müdafiin duruşmalı inceleme isteğinin süresinden sonra olduğu nazara alınarak sanık ... müdafiin duruşmalı inceleme talebinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 318. maddesi gereğince reddiyle, bu sanık yönünden incelemenin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, sanık ...'in beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçu yönünden 30.01.2013 Çarşamba günü saat 13:30'a duruşma günü tayin olunarak sanık ... müdafiine çağrı kâğıdı gönderilmişti,

Belli günde Hâkimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından Mücahit Erdoğan hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine dosyadaki vekâletnamelere dayanarak sanık ... adına gelen Av. ... ve Av. Rahmi Akyürek huzura alınarak duruşmaya başlandı.

Duruşma isteğinin süresinde ve yerinde olduğu anlaşıldıktan sonra uygun görülen talep ve mütalaâ dairesinde sanık ... hakkında DURUŞMALI inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek tefhim olunduktan sonra işin açıklanmasına dair raportör üye tarafından düzenlenen rapor okundu.

Raportör üye rapora ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirdi.

Sanık müdafileri temyiz layihalarını açıklayarak savunmalarda bulunup müvekkilleri hakkındaki hükmün BOZULMASINI istediler.

Av. ... 7 sayfalık yazılı savunma dilekçesi verdi. Alındı, okundu, dosyasına konuldu.

Yargıtay Cumhuriyet Savcısı tebliğname içeriğini tekrar etti.

Son sözleri sorulan sanık müdafileri savunmalarına ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirmekle dosya incelenerek karar verilip tefhim olunmak üzere duruşmanın 20.02.2013 Çarşamba günü saat 13:30'a bırakılmasına oybirliğiyle karar verildi.

Belli günde oturum açıldı. Dava evrakı incelenip gereği görüşülmüş olduğundan aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Mağdurenin duruşmada sanıklardan şikâyetçi olmadığı gibi kamu davasına katılmasına da karar verilmediği anlaşıldığından, mağdure vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1 maddesi gözetilerek CMUK.nın 317. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin sanıklar müdafilerinin temyizleriyle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Belli günde oturum açıldı. Dava evrakı incelenip gereği görüşülmüş olduğundan aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Mağdurenin duruşmada sanıklardan şikâyetçi olmadığı gibi kamu davasına katılmasına da karar verilmediği anlaşıldığından, mağdure vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1 maddesi gözetilerek CMUK.nın 317. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin sanıklar müdafilerinin temyizleriyle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükümlere yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Delillerle iddia ve savunma, duruşma gözönünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Oluşa göre TCK.nın 102/3-d maddesinde düzenlenen suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenme koşulu olayda gerçekleşmediği halde sanık hakkında bu suçtan verilen cezanın anılan fıkra ve bendle artırılması,

Uygulamaya göre de;

Mağdurenin beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçuyla ilgili hüküm kurulurken, 5237 sayılı TCK.nın 61/4-5. maddesindeki sıralamaya göre 102/2 ve 102/3-d maddeleri ile belirlenen cezadan sonra, 102/5. maddesinin tatbiki ile bundan sonra 102/2 ve 3-d maddeleri ile belirlenen ceza süresi üzerinden 43/1. maddesi uygulanarak bulunacak miktarın, 102/5. madde ile tayin edilecek ceza süresine eklenmesi suretiyle hüküm kurulması gerekirken, 102/2, 102/3-d, 43/1, 102/5 ve 62. maddeleri sırası ile uygulama yapılması,

Sanık ... ve... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Sanık ... ve... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Mağdurenin aşamalardaki anlatımları ve dosya içeriğine göre, diğer sanık ... ile evlenmesini sağlamak amacıyla hile ve zorla mağdureyi birlikte kaçıran sanıkların otomobille ıssız bir yere geldiklerinde sanık ... mağdureyi araçta tutarken adları geçen sanıkların Muhterem'e “işini çabuk bitir, bizi ara biz seni buluruz” diyerek olay yerinden uzaklaştıklarının ve daha sonra sanık ...'in telefonla kendilerini araması üzerine aracın yanına geldiklerinin anlaşılması karşısında, sanık ...'in araç içerisinde mağdureye nitelikli cinsel saldırı suçunu işlemesinde adları geçen sanıkların yapıcı bir katılımları ve fiil üzerinde ortak hakimiyetleri bulunmayıp, sanık ... ve mağdureyi araçta bırakıp kendilerinin de telefonla ulaşılabilecek bir mesafede beklemek suretiyle sanık ...'e uygun ortam sağlamaları ve onu cesaretlendirmeleri biçiminde kanıtlanan eylemlerinin TCK.nın 39. maddesi kapsamında suçun işlenmesine yardım niteliğinde bulunduğu halde haklarında anılan Kanunun 37. maddesi ile ceza tayini,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları ve sanık ... müdafilerinin duruşmalı inceleme esnasındaki sözlü savunmaları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

11.02.2013 tarihinde verilen işbu karar 20.02.2013 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ....hazır olduğu halde sanık müdafii Av. ...'in yüzüne karşı tefhim olundu.
Yargıtay — Esas No: 2014/16008, Karar No: 2014/14776, Tarih: 08.12.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/16008 E.  ,  2014/14776 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : FETHİYE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/01/2014

NUMARASI : 2013/141-2014/48

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı H.. E.., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1976 yılında kesinleşen kadastro çalışmaları sırasında dere yatağı olarak tespit harici bırakılan 2002 yılında ihdasen ham toprak vasfıyla Hazine adına tescil edilen 1165 parsel sayılı 8.049,66 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz hakkında tespit harici bırakılma tarihinden sonraki kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 1165 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişilerinin raporlarının ekindeki haritada (A) harfi ile sarıya boyalı olarak gösterilen 2.656,94 m2'lik kısmına ilişkin tapu kaydının iptali ile bu kısmın davacı adına ayrı bir parsel numarası verilerek tesciline, karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı yararına 3402 sayılı Kanun'un 14. ve 17. madde şartlarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; dava, kadastro sırasında dere yatağı niteliği ile tescil harici bırakılan taşınmaz bölümünün tespit harici bırakıldığı tarihten dava tarihine kadar kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlik hukuki nedenine dayanarak tescili istemi açılmıştır. Mahkemece, hava fotoğrafları üzerinden taşınmazın kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar-ihya işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise ne zaman tamamlandığı belirlenmemiştir. Sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle, taşınmazın ihdasen Hazine adına tescil edildiği 2002 yılından tescil harici bırakıldığı 1976 yıllarını kapsayacak şekilde 15-20-25 yıllık periyotlar halinde üç farklı tarihe ait stereoskopik hava fotoğrafları dosyaya getirtilmeli, bundan sonra 3 kişilik ziraat mühendisi, jeodezi veya fotogrametri mühendisi ve jeologdan oluşacak uzman bilirkişi kurulu marifetiyle hava fotoğrafları stereoskop aletiyle üç boyutlu olarak incelenmeli, çekişmeli taşınmazın hava fotoğraflarının çekildiği tarihe göre kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı, taşınmazın imar-ihyasına hangi tarihte başlandığı, imar ve ihyanın ne şekilde sürdürüldüğü, nasıl emek ve para sarf edildiği, imar ve ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, tarımsal amaçlı zilyetliğin hangi tarihte başladığı hususlarında komşu parsellere ait kayıtlar da göz önünde bulundurularak tanıklar ile yerel bilirkişilerin bilgilerine başvurulmalı, imar ve

ihyanın tamamlandığı tarihten tescil tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı araştırılmalı, fotogrametri uzmanına belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafı ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde giderilmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi sözleri ilmi esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın belirtilen dönem içindeki niteliği ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen raporlar alınmalı. HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, bundan sonra toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA 08.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.