muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2197, Karar No: 2022/2934, Tarih: 28.03.2022

**2. Hukuk Dairesi         2022/2197 E.  ,  2022/2934 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Korunma Kararının Kaldırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Hakkında korunma kararı kaldırılan ..., temyiz dilekçesinde adli yardım talebinde bulunmuştur. Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334-340. maddelerinde düzenlenmiş olup, aynı Kanunun 336/3. maddesine göre adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtaya da yapılabilir ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 337/1. maddesi uyarınca da duruşma yapmaksızın talep hakkında karar verilebilir. ...`in adli yardım talebini içeren dilekçesi ve dosya kapsamındaki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin ödenmesi gereken kanun yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu kanaatine varıldığından, hakkında korunma kararı kaldırılan ...'in adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2-Korunma kararı verilmesi için talepte bulunan Cumhuriyet Savcısına, 25.04.2008 tarihli ek karar ve temyiz dilekçesinin tebliği, zabıt katibine tebliğ edilmek suretiyle yapılmıştır. Cumhuriyet Savcılığına tebligat, tebliğ olunacak evrakın aslının Cumhuriyet Savcısına gösterilmesi suretiyle olur. Tebligatın yapıldığının belgelendirilmesi (tevsiki) için, Cumhuriyet Savcısı, tebliğ evrakının aslına "Görüldü" yazarak altını imza eder (Teb. K. m.43). Ancak yapılan tebligat eğer bir sürenin başlangıcı olacaksa, tebliğ tarihi tebliğ evrakının aslının altına yazılır ve imza edilir (Teb. K. m.43). O halde, Cumhuriyet Savcısına 25.04.2008 tarihli ek karar ve temyiz dilekçesinin tebliği usulsüzdür. Ayrıca çocuk hakkındaki korunma kararının kaldırılmasını talep eden kuruma da 25.04.2008 tarihli ek karar ve temyiz dilekçesinin tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. Buna göre 25.04.2008 tarihli ek karar ve temyiz dilekçesinin Cumhuriyet Savcısına ve korunma kararının kaldırılmasını talep eden kuruma usulüne uygun tebliği sağlanıp, yasal temyiz ve cevap süresinin beklenilmesinden sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ...`in adli yardım talebinin KABULÜNE, 2. bentte gösterilen sebeple dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE, oy birliğiyle karar verildi.28.03.2022 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2006/7952, Karar No: 2006/9679, Tarih: 09.10.2006

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/7952 E.  ,  2006/9679 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı kurum tarafından düzenlenen 27.4.2005 tarih ve 2005/10213 nolu ödeme emrinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, ikonusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddine.

2- Dava, T.C.D.D.Y. Genel Müdürlüğü üst düzey yöneticisi olan davacıya davalı ...Başkanlığı tarafından çıkarılan ödeme emrinin iptali istemine ilişkin olup, mahkemece dava konusuz kaldığından bir karar verilmesine yer olmadığına; dava açılmasına davalı Kurum sebebiyet verdiğinden nisbi avukatlık ücreti ile yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine hükmedilmiştir.

Somut olayda T.C.D.D. İşletmesi Genel Müdürlüğü davalı Kurumun prim borcundan dolayı 14.04.2005 yazısı ile Sosyal Sigortalar Kurumuna ödemesi gereken prim borçlarının idarenin finansman sıkıntısı nedeniyle ödenemeyeceğinin bildirildiği, davalı Kurumca da 27.04.2005 düzenleme tarihli 29.04.2005 günlü ödeme emirleri çıkartıldığı, üst düzey yönetici sıfatı nedeniyle davacıya aynı gün tebliğ edildiği, ancak 27.04.2005 tarih ve 25798 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5335 sayılı Kanun gereğince, " Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle, T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün ve bağlı ortaklıklarının S.S.K.'na olan prim, işsizlik sigortası, gecikme zammı, faiz, sosyal yardım zammı ve benzeri borçların tamamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2005 yılı bütçesinde yer alan ödenekten mahsup edileceği" hükmüne göre anılan primin bütçeden mahsup ile terkin edildiği, ...nun 22.02.2006 tarihli S.S.K.'nun ilgili yazısından anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca dava açılmasına Sosyal Sigortalar Kurumunun sebebiyet verdiğinden söz edilemeyeceğinden avukatlık ücreti ve yargılama gideri ile sorumluluğu cihetine gidilerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne varki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı H.U.M.K.'nun 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

---/---

-2-

E:2006/7952

K:2006/9679

Ne varki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı H.U.M.K.'nun 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

---/---

-2-

E:2006/7952

K:2006/9679

SONUÇ: Hüküm fıkrasının 3. ve 4. bendlerinin silinerek yerine "Dava açılmasına davalı kurum sebebiyet vermediğinden davacı yararına yargılama gideri ve avukatlık ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davanın mahiyeti gereği davalı yararına avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına" sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 16.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6675, Karar No: 2007/11260, Tarih: 13.12.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/6675 E.  ,  2007/11260 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Koçarlı İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan banka vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

Verilen önceki hükmün Dairemizce bozulması üzerine icra mahkemesince davanın kabulüne ve sıra cetvelinin iptaline karar verilmiş, hüküm davalı banka vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, Mercii Hakimliğince uyulan bozma kararı gereğince karar verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemiyeceğine göre, davalı banka vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan kararın ONANMASINA, 13.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/149, Karar No: 2024/19, Tarih: 24.01.2024

**Ceza Genel Kurulu         2023/149 E.  ,  2024/19 K.**

**"İçtihat Metni"**

İTİRAZ

İtirazname No : 2017/67823

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 6. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 1861-1869

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Nitelikli hırsızlık suçundan sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h, 143, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin İstanbul 51. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 25.04.2017 tarihli ve 89-177 sayılı hükmün, sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesince 14.07.2017 tarih ve 1861-1869 sayı ile istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

Bu kararın da sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 03.11.2022 tarih ve 19056-15146 sayı ile; "28.06.2014 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 62. maddesi ile değişik 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h ve 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK’nın 150/3. maddesi uyarınca sanıklara zorunlu müdafii atanması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devam edilerek aynı Kanun’un 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı davranılması suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlanması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 29.11.2022 tarih ve 67823 sayı ile; "...Yerel Mahkemenin, sanık hakkında hırsızlık suçundan mahkûmiyetine dair hükmünün, sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu kararın da sanık tarafından temyizi üzerine Özel Dairece, hükmün bozulmasına karar verildiği olayda,

Sanığın temyiz dilekçesinde; 'Sayın başkan yukarıda esas ve karar numarasının belirtmiş olduğum dosyadan mahkemeniz tarafından cezalandırıldım. Dosyayı Yargıtay nezdinde temyiz etmek istiyorum. Gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ve talep ederim' şeklinde gösterdiği temyiz nedenlerinin bir sebep ihtiva etmediği ve bu nedenle temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerektiği" görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 19.01.2023 tarih ve 13916-108 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU VE KAPSAMI

İtirazın kapsamına göre inceleme, sanık ... hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU VE KAPSAMI

İtirazın kapsamına göre inceleme, sanık ... hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; Bölge Adliye Mahkemesince verilen istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine ilişkin karara yönelik sanık tarafından sunulan ve herhangi bir temyiz nedeni içermeyen temyiz dilekçesine dayanılarak CMK’nın 289. maddesi kapsamında temyiz incelemesi yapılıp yapılamayacağının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; sanığa gerekçeli kararın tebliğinin usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca 03.02.2016 tarihli ve 5695-4631 sayılı iddianame ile sanığın nitelikli hırsızlık suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı,

İstanbul 51. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, sanığın nitelikli hırsızlık suçundan TCK’nın 142/2-h, 143, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği,

Hükmün, sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 14.07.2017 tarih ve 1861-1869 sayı ile istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verildiği, kurulan hükme karşı kanun yolları, şekli, süreleri ve sonuçlarına ilişkin olarak ise hüküm fıkrasının sonunda; "…Hırsızlık suçu yönünden verilen ceza miktarına göre CMK’nun 286/1. maddesi gereğince, kararın tebliği tarihinden itibaren 7 gün içerisinde dairemize veya dairemize gönderilmek üzere herhangi bir ceza mahkemesine, verilecek bir dilekçe ya da mahkeme kaleminde zabıt katibine yapılacak beyanın tutanağa geçirilmesi suretiyle (infaz kurumunda bulunan tutuklu ya da hükümlüler için dairemize gönderilmek üzere ceza infaz kurumu müdürüne verilecek dilekçe veya ceza infaz kurumu müdürlüğüne yapılacak beyanın zapta geçirilmesi suretiyle) Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olarak…" şeklinde ihtarda bulunulduğu,

Sanığa gerekçeli kararın 20.07.2017 tarihinde tebliğ edildiği ancak yapılan tebligatta CMK'nın 295/1. maddesi uyarınca temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden itibaren (7) günlük ek süre içerisinde temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe sunabileceğinin, bu süre içerisinde kanuni düzenlemeye uygun şekilde temyiz sebebi bildirmemesi hâlinde sebep yokluğundan temyiz talebinin reddedileceğinin ihtar edilmediği,

Sanığa gerekçeli kararın 20.07.2017 tarihinde tebliğ edildiği ancak yapılan tebligatta CMK'nın 295/1. maddesi uyarınca temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden itibaren (7) günlük ek süre içerisinde temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe sunabileceğinin, bu süre içerisinde kanuni düzenlemeye uygun şekilde temyiz sebebi bildirmemesi hâlinde sebep yokluğundan temyiz talebinin reddedileceğinin ihtar edilmediği,

Söz konusu kararın sanık tarafından temyiz edildiği ve sanığın 25.07.2017 tarihli temyiz dilekçesinde; "Sayın başkan yukarıda esas ve karar numarasını belirtmiş olduğum dosyadan mahkemeniz tarafından cezalandırıldım. Dosyayı Yargıtay nezdinde temyiz etmek istiyorum. Gereğinin yapılmasını ‘Saygılarımla’ arz ve talep ederim.” şeklindeki açıklamaların yer aldığı,

Özel Dairece yapılan inceleme sonucunda; "28.06.2014 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 62. maddesi ile değişik 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h ve 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK’nın 150/3. maddesi uyarınca sanıklara zorunlu müdafii atanması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devam edilerek aynı Kanun’un 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı davranılması suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlanması" şeklindeki gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Anayasa'mızın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesinin ikinci fıkrası; "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." hükmünü içermektedir.

İlk derece mahkemesinin hükümlerine karşı kanun yoluna başvuru hakkının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında korunması gereken bir hak olarak kabul edilmesi, AİHS'ne Ek 7 No.lu Protokol'le gerçekleşmiştir. Protokol, 22.11.1984 tarihinde imzalanmış; 01.11.1988’de yürürlüğe girmiş; Türkiye Büyük Millet Meclisinde 25.03.2016 tarihinde onaylanarak iç hukukumuzun bir parçası hâline gelmiş bulunmaktadır. Protokol'ün "Cezai konularda iki dereceli yargılanma hakkı" başlıklı 2. maddesi;

"Bir mahkeme tarafından cezai bir suçtan mahkum edilen her kişi, mahkumiyet ya da ceza hükmünü daha yüksek bir mahkemeye yeniden inceletme hakkını haiz olacaktır. Bu hakkın kullanılması, kullanılabilme gerekçeleri de dahil olmak üzere, yasayla düzenlenir.

2. Bu hakkın kullanılması, yasada düzenlenmiş haliyle önem derecesi düşük suçlar bakımından ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en yüksek mahkemede yargılandığı veya beraatini müteakip bunun temyiz edilmesi üzerine verilen mahkumiyet hallerinde istisnaya tabi tutulabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

2. Bu hakkın kullanılması, yasada düzenlenmiş haliyle önem derecesi düşük suçlar bakımından ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en yüksek mahkemede yargılandığı veya beraatini müteakip bunun temyiz edilmesi üzerine verilen mahkumiyet hallerinde istisnaya tabi tutulabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Anılan Protokol ile adil yargılama ilkesi kapsamında cezai konularda iki dereceli yargılanma hakkı kabul edilmiştir. Bu hakkın istisnaları ikinci fıkrada gösterilmiş olup kanunda düzenlenmiş hâliyle az önemli suçlar ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en yüksek mahkemede yargılanması ve beraat kararının temyiz edilmesi sonrası verilen mahkûmiyet hâlleridir. Bazı görevlilerin özel yetki kuralları uyarınca Yargıtayda veya Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanması hâlinde bu istisna uygulanabilecektir. Sözleşme'de istisna getirebilme olanağına rağmen iç hukukumuzda ilk derece olarak Yargıtayda yargılanacak kişiler bakımından verilen hükümlerin temyiz edilebileceği öngörülerek iki dereceli sistem benimsendiği anlaşılmaktadır.

CMK’nın 231. maddesinin ikinci fıkrası;

"Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği kanun yolları, mercii ve süresi bildirilir.",

"Kararların gerekçeli olması" başlıklı 34. maddesi;

"(1) Hâkim ve mahkemelerin her türlü kararı, karşı oy dahil, gerekçeli olarak yazılır. Gerekçenin yazımında 230 uncu madde göz önünde bulundurulur. Kararların örneklerinde karşı oylar da gösterilir.

(2) Kararlarda, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekilleri belirtilir.",

"Hükmün gerekçesi ve hüküm fıkrasının içereceği hususlar" başlıklı 232. maddenin 6. fıkrası;

"Hüküm fıkrasında, 223 üncü maddeye göre verilen kararın ne olduğunun, uygulanan kanun maddelerinin, verilen ceza miktarının, kanun yollarına başvurma ve tazminat isteme olanağının bulunup bulunmadığının, başvuru olanağı varsa süresi ve merciinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesi gerekir.",

"Eski hâle getirme" başlıklı 40. maddesi ise;

"(1) Kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişi, eski hale getirme isteminde bulunabilir.

(2) Kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemesi halinde de, kişi kusursuz sayılır.",

İfadelerine yer verilmiştir.

"Temyiz istemi ve süresi" başlığını taşıyan CMK’nın 291. maddesi de;

"(1) Temyiz istemi, hükmün açıklanmasından itibaren yedi gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu bulunan sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Hüküm, temyiz yoluna başvurma hakkı olanların yokluğunda açıklanmışsa, süre tebliğ tarihinden başlar." şeklinde düzenlenmiş iken,

7035 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle yapılan değişiklik ile;

"(1) Temyiz istemi, hükmün açıklanmasından itibaren yedi gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu bulunan sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Hüküm, temyiz yoluna başvurma hakkı olanların yokluğunda açıklanmışsa, süre tebliğ tarihinden başlar." şeklinde düzenlenmiş iken,

7035 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle yapılan değişiklik ile;

"(1) Temyiz istemi, hükmün açıklanmasından itibaren on beş gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu bulunan sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Hüküm, temyiz yoluna başvurma hakkı olanların yokluğunda açıklanmışsa, süre tebliğ tarihinden başlar.",

Biçiminde mevcut hâlini almıştır.

Yine CMK'nın "Temyiz başvurusunun içeriği" başlığını taşıyan 294. maddesi;

"(1) Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.

(2) Temyiz sebebi, ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabilir.",

"Temyiz gerekçesi" başlığını taşıyan 295. maddesi ise;

"(1) Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir. Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesinde, temyiz isteğinin sanığın yararına veya aleyhine olduğunu açıkça belirtir.

(2) Temyiz, sanık tarafından yapılmış ise, ek dilekçe kendisi veya müdafii tarafından imza edilerek verilir.

(3) Müdafii yoksa sanık, tutanağa bağlanmak üzere zabıt kâtibine yapacağı bir beyanla gerekçesini açıklayabilir; tutanak hâkime onaylatılır. Sanığın yasal temsilcisi ve eşi hakkında 262 nci madde, tutuklu sanık hakkında ise 263 üncü madde hükümleri saklıdır."

Hükümlerini içermektedir.

Bir kanun yolu başvurusunun esas yönünden merciince incelenmesi, Anayasa'nın 36. maddesinde yer bulan adil yargılanma hakkının güvencelerinden olan mahkemeye erişim hakkı kapsamında kalmaktadır.

Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması" başlıklı 13. maddesi; "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz." şeklindedir.

Öğretide de kanun yoluna başvurmanın bir insan hakkı olduğu ifade edilmiştir (Yenisey-Nuhoğlu, Ceza Muhakeme Hukuku, 4. Baskı, s. 838).

Öğretide de kanun yoluna başvurmanın bir insan hakkı olduğu ifade edilmiştir (Yenisey-Nuhoğlu, Ceza Muhakeme Hukuku, 4. Baskı, s. 838).

Görüldüğü üzere; temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması kanun tarafından öngörülme, haklı bir sebebe dayanma ve ölçülülük ilkesine aykırı olmama koşullarına bağlıdır. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkı da bu anlamda mutlak olmayıp sınırlamalara konu olabilir. Ancak ölçülülük ilkesi uyarınca sınırlamaların mahkemeye erişimi imkânsız hâle getirmemesi ya da aşırı derecede zorlaştırmaması da gerekir.

Anayasal ve yasal nitelikteki söz konusu emredici düzenlemelerden anlaşılacağı üzere; Yargı mercilerince verilen kararın ne olduğunun, uygulanan kanun maddelerinin, ceza miktarının, kanun yollarına başvurma ve tazminat isteme olanağının bulunup bulunmadığının, başvuru olanağı varsa süresi ve merciinin tereddüde yer vermeyecek açıklıkta taraflara bildirilmesi gerektiği şeklindeki düzenleme ile kanun koyucunun Anayasa’daki emredici düzenlemeye paralel şekilde ilgililerin kanun yolu başvurularında hak kayıpları ile sonuçlanabilecek yanılgıyı önlemek için ayrıntılı düzenleme yapmak ihtiyacını hissettiği görülmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında da kanun yoluna başvurma hakkının belli bir süre koşuluna bağlanması, hukuki güvenlik ve istikrarın sağlanması gibi önemli ve meşru bir amaca hizmet etmekte olduğu, bu bakımdan iç hukuktaki usullerin belirli ve öngörülebilir olması koşuluyla yargısal başvuruların birtakım kurallara tabi tutulmasının tek başına mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirilemeyeceği ancak mahkemelerin iç işleyişlerine ilişkin süreçlerdeki aksama ve hatalardan kaynaklanan sorumluluğun ilgililere yüklenemeyeceği ve dava açma sürelerini düzenleyen karışık ve dağınık olan mevzuatın aşırı şekilci yorumunun mahkemeye erişim hakkını ihlal edebileceği kabul edilmiştir.