muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/11915, Karar No: 2006/13778, Tarih: 23.11.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/11915 E.  ,  2006/13778 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 17.4.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydında isim düzeltilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.6.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 78 parsel sayılı taşınmazın babası ... oğlu ... ... ...’ya ait olduğunu ancak tapu kaydında baba adının “...” olarak geçtiğini ileri sürerek kayıt malikinin baba adının “...” olarak düzeltilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet veya diğer hak sahiplerinin isim, soy isim, baba adı, doğum tarihleri gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu nedenle de bu tür davalarla kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Tapu Sicil Müdürlüğüne yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırkende aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.

1-Düzeltilecek tapu kaydı tüm dayanakları ile birlikte getirtilmelidir.

2-Nüfus Müdürlüğünden, kayıtta geçen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişinin kaydının bulunup bulunmadığı sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişinin nüfus kaydı, tapu ve dayanakları ile bağlantı oluşturacak şekilde incelenmeli, gerekirse kök kayıtlar da istenmelidir.

3-Cumhuriyet Savcılığı aracılığıyla, taşınmazın bulunduğu mahalde kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

4-İstem konusunda tanık dinlenmelidir.

5-Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise, tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri de taşınmaz başında dinlenerek keşif yapılmalıdır.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

Ayrıca, davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekalet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

Tapu Sicil Müdürlüğü de yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalıdır.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

Ayrıca, davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekalet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

Tapu Sicil Müdürlüğü de yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalıdır.

Somut olayda da, davacı 78 parsel sayılı taşınmaz maliki miras bırakanının “...” olan baba adının “...” olarak düzeltilmesini istemiştir. Tapu kaydında malik ismi “... oğlu M.... ...” olarak geçmektedir. Mahkemece taşınmazın tapu kaydı incelenmiş, Kadastro Müdürlüğünce taşınmazın kadastro tespit tutanağının yerinde bulunamadığını bildirilmesi nedeniyle tutanak incelenememiştir. Cumhuriyet Savcılığı aracılığı ile zabıta araştırması yapılmış, ... oğlu M. ... ...’ın tanındığı ve ölü olduğu saptanmıştır. Dinlenen tanıklar davacının babasının baba adının ... olduğunu beyan etmişlerdir. Ancak Nüfus Müdürlüğünden gelen kayıtlarda tapu kayıt malikinin kardeşi “... oğlu ... ...” isimli bir kişinin de bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda kayıt malikinin davacının babası olan “... oğlu ... ... ...” mı yoksa onun kardeşi olan “... oğlu ... ...” mı olduğu hususunda bir tereddüt ortaya çıkmaktadır.

Tapuda isim düzeltim davalarında düzeltme yoluyla mülkiyet nakline sebebiyet verilmemiş olması davanın temel özelliğidir. O halde mahkemece yapılacak iş, kadastro tutanaklarının temini için yeniden kadastro müdürlüğü aracılığı ile araştırma yapması, ... oğlu ... Adaklının mirasçılarını dinlemesi, gerekirse taşınmaz başında keşifte yapılarak ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurmak olmalıdır. Tüm bu olgular üzerinde durulmadan eksik incelemeye dayalı olarak davanın kabulü doğru değildir. Karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 23.11.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1023, Karar No: 2024/308, Tarih: 06.06.2024

**Hukuk Genel Kurulu         2022/1023 E.  ,  2024/308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/838 E., 2022/1045 K.

KARAR : Davanın reddine

ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 15.02.2022 tarihli ve

2021/7684 Esas, 2022/2239 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve terkin davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince bozma kararına uyularak davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın taraf vekillerince temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucu tekrar bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Antalya Batı Çevre Yolu yol yapım ve emniyet sahası için ihtiyaç duyulan Antalya ili Konyaaltı ilçesi Hurma Mahallesi 9962 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına tapuda kayıtlı olduğunu, taşınmazın kamulaştırılması için 08.07.2015 tarihli ve 2015/72 karar sayılı kamulaştırma işlemine başlama kararı alındığını ileri sürerek 9962 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 2.244,93 m2’lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ile yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kamulaştırılan taşınmazın değerinin tam olarak hak sahibine ödenmesi gerektiğini, kamulaştırmadan geri kalan kısmın kullanılamaz durumda olduğunu, kamulaştırmadan arta kalan kısmın değer kaybının da kamulaştırma bedeline ilavesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.07.2017 tarihli ve 2016/110 Esas, 2017/267 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, dava konusu 9962 ada 1 parselin kamulaştırma bedeli olarak 6.142.943,99 TL'nin dava tarihi olan 17.03.2016 tarihinden 4 ay sonrasından yasal faizi ile birlikte davacı kurumdan alınarak davalıya verilmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.07.2017 tarihli ve 2016/110 Esas, 2017/267 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, dava konusu 9962 ada 1 parselin kamulaştırma bedeli olarak 6.142.943,99 TL'nin dava tarihi olan 17.03.2016 tarihinden 4 ay sonrasından yasal faizi ile birlikte davacı kurumdan alınarak davalıya verilmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.05.2018 tarihli ve 2017/1498 Esas, 2018/595 Karar sayılı kararıyla; davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile, 9962 ada 1 parselin (ifraz görmekle 8 ve 9 nolu parsel) kamulaştırma bedelinin 6.142.943,99 TL olarak tespitine, tespit edilen kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrası olan 17.07.2016 tarihinden ilk derece mahkemesinin karar tarihi olan 19.07.2017 tarihine kadar yasal faize hükmedilmesine, dava konusu 9962 ada 8 parselin tapu kaydının iptali ile ... adına yol olarak terkinine, dava konusu Antalya ili Konyaaltı ilçesi Hurma Mahallesi 9962 ada 9 parselin tapu kaydının iptali ile ... adına tesciline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 20.02.2020 tarihli ve 2018/13521 Esas, 2020/3015 Karar sayılı kararı ile;

"…1-Dava konusu Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, Hurma Mahallesi, 9962 ada 1 parsel sayılı taşınmaz arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesine göre arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması gerekir.

Yapılan incelemede; ilk derece mahkemesinde yapılan ilk keşif sonrası düzenlenen ve her ne kadar tek bilirkişi tarafından hazırlanan ilk rapor geçersiz ise de bu raporda değerlendirme tarihi itibariyle dava konusu taşınmaza 4.500,00 TL/m2 değer biçildiği, ikinci keşif sonrası alınan bilirkişi kurulu raporunda 2.650,00 TL/m2 değer biçildiği, üçüncü keşif sonrası alınan bilirkişi kurulu raporunda 2.244,00 TL/m2 değer biçildiği, dörüdüncü ve hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda ise dava konusu taşınmaza 2.517,00 TL/m2 değer biçildiği anlaşılmış olup, dava konusu taşınmaza birbirinden bu kadar farklı değerler biçilmesi inandırıcı olmayıp, bu raporlara göre hüküm kurulması doğru olmadığı gibi;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz ile somut emsal olarak kabul edilen taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli, Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin karşılaştırılmasında; dava konusu taşınmaz daha değerli olduğu halde, emsal taşınmazın daha değerli olduğu kabul edilerek vergi değerlerine ters düşecek şekilde değer tespiti edildiğinden alınan rapor inandırıcı değildir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru olmadığı gibi;

2-7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8 fıkrası gereğince, bozma sonrası bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedelde artış olması halinde bu kısım için; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği,..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Doğru olmadığı gibi;

2-7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8 fıkrası gereğince, bozma sonrası bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedelde artış olması halinde bu kısım için; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği,..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.03.2021 tarihli ve 2020/410 Esas, 2021/342 Karar sayılı kararı ile; bozma kararına uyulmasına karar verildikten sonra, bölge adliye mahkemesince dava konusu taşınmazın m2 bedelinin 2.900,00 TL olduğunun kabulü ile Hurma Mahallesi 9962 ada 8 ve 9962 ada 9 parsel (eski 9962 ada 1 parsel) sayılı toplam 2.440 m2 yüzölçümündeki taşınmazın kamulaştırma bedelinin 7.076.000,00 TL olarak hesaplandığı ve 933.056,01 TL fark bedelin depo edilmesi gerektiği, davacı vekiline 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca kamulaştırma fark bedeli olarak hesaplanan 933.056,01 TL'yi ilk derece mahkemesince belirlenen kamulaştırma hesabına depo etmek ve dekontu sunmak üzere süre verildiği, kamulaştırma bedelinin depo edilmemesi üzerine bu kez 09.02.2021 tarihli duruşmada kesin süre verildiği, ancak belirlenen kamulaştırma fark bedelin depo edilmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisine, davanın reddine, davacı tarafça yatırılan 6.142.943,99 TL kamulaştırma bedelinin ödenmesi hususunda ilk derece mahkemesince verilen hükümden sonra ilgili banka şubesine müzekkere yazıldığı anlaşılmakla kamulaştırma bedeli davalıya ödenmiş ise varsa ödenen faizleri ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı idareye iadesine, 9962 ada 8 parsel ve 9962 ada 9 parsel sayılı taşınmazın ilk kararla davacı idare adına oluşturulan tapu kaydının iptali ile davalı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

C. İkinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

“…Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; ilk derece mahkemesince verilen karara karşı taraf vekillerince yapılan istinaf başvurusu sonucunda HMK’nın 356. maddesi uyarınca duruşma yapılarak, ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılıp, arsa niteliğindeki Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, Hurma Mahallesi, 9962 ada, 1 parselden ifrazla 8 parsel sayılı taşınmaza yeniden yapılan hesaplama sonucu değer biçilerek, oluşan fark bedelin davacı idare tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10/8. maddesi uyarınca verilen sürelere rağmen depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dosyaya sunulan 17/05/2021 tarihli dilekçe ekindeki banka dekontuna göre davacı idarenin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin karar tarihinden sonra depo kararını yerine getirdiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilerek tarafların beyanları da alındıktan sonra işin esasına girilip karar verilmesi gerektiği,…” gerekçesiyle bozma nedenine göre sair hususlar incelemeksizin karar bozulmuştur.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; değerlendirme tarihi olan 17.03.2016 itibarıyla kamulaştırma bedeli belirlenerek davacı vekiline Kamulaştırma Kanunu’nun 10 uncu maddesinde yazılı olduğu üzere yeterli süre ve kesin sürenin verildiği, buna rağmen kamulaştırma fark bedelin depo edilmediği, son yıllarda gayrimenkul fiyatlarındaki artış ve özellikle Antalya ilindeki gayrimenkul fiyatları gözetildiğinde 17.03.2016 tarihi itibarıyla belirlenen ve dava tarihinden dört ay sonrasından başlayarak yasal faiz oranı üzerinden işletilecek faizi ile birlikte taşınmaz malikine ödenecek olan kamulaştırma bedelinin, adil ve hakkaniyete uygun bedelden uzak olduğu, bu sonucun davacı idarenin verilen süreler içerisinde kamulaştırma fark bedelini depo etmemesinden kaynaklandığı, davacının kendi kusurundan kaynaklanan fark bedelin depo edilmemesi nedeni ile aradan geçen sürede gayrimenkul fiyatlarındaki artış sonucunda oluşan zarara davalının katlanmasının beklenemeyeceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili; ödenek yokluğu nedeniyle ara kararın süresinde yerine getirilemediğini, mahkemece usulüne uygun ihtar yapılmadığını, usul ekonomisi ilkesi gereğince işin esasının incelenmesinin gerektiğini, depo bedelinin 05.05.2021 tarihinde yatırıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili; ödenek yokluğu nedeniyle ara kararın süresinde yerine getirilemediğini, mahkemece usulüne uygun ihtar yapılmadığını, usul ekonomisi ilkesi gereğince işin esasının incelenmesinin gerektiğini, depo bedelinin 05.05.2021 tarihinde yatırıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; kamulaştırma bedelinin tespiti ve terkin istemine ilişkin eldeki davada; fark kamulaştırma bedelinin bölge adliye mahkemesinin 23.03.2021 tarihli kararından sonra depo edilmesi durumunda işin esasının incelenip incelenemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 94 üncü maddesi

2. Değerlendirme

1. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle ilgili kavramların ve yasal düzenlemelerin kısaca açıklanmasında yarar vardır.

2. Bilindiği üzere Kamulaştırma Kanunu, kamu yararının gerektirdiği hâllerde gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların, Devlet ve kamu tüzel kişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, kamulaştırma bedelinin hesaplanmasını, taşınmaz malın ve irtifak hakkının idare adına tescilini, kullanılmayan taşınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında taşınmaz malların devir işlemlerini, karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmazlıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler (2942 sayılı Kanun md. 1).

3. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin bir ve sekizinci fıkraları; "Kamulaştırmanın satın alma usulü ile yapılamaması halinde idare, 7 nci maddeye göre topladığı bilgi ve belgelerle 8 inci madde uyarınca yaptırmış olduğu bedel tespiti ve bu husustaki diğer bilgi ve belgeleri bir dilekçeye ekleyerek taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine müracaat eder ve taşınmaz malın kamulaştırma bedelinin tespitiyle, bu bedelin, peşin veya kamulaştırma 3 üncü maddenin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise taksitle ödenmesi karşılığında, idare adına tesciline karar verilmesini ister.

....

....

(Değişik sekizinci fıkra: 19/4/2018-7139/26 md.) Tarafların bedelde anlaşamamaları halinde gerektiğinde hâkim tarafından onbeş gün içinde sonuçlandırılmak üzere yeni bir bilirkişi kurulu tayin edilir ve hâkim, tarafların ve bilirkişilerin rapor veya raporları ile beyanlarından yararlanarak adil ve hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedeli tespit eder. Mahkemece tespit edilen bu bedel, taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkının kamulaştırılma bedelidir. Tarafların anlaşması halinde kamulaştırma bedeli olarak anlaşılan miktar peşin ve nakit olarak, hak sahibi adına bankaya yatırılır. Tarafların anlaşamaması halinde hâkim tarafından kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen bedelin (…) mahkemece belirlenecek banka hesabına yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbeş gün süre verilir. Kamulaştırma bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise ilk taksitin yine peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, hak sahibi tespit edilememiş ise ileride ortaya çıkacak hak sahibine verilmek üzere 10 uncu maddeye göre mahkemece yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbeş gün süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere mahkemece uzatılabilir. İdarece, kamulaştırma bedelinin hak sahibi adına yatırıldığına, hâkim tarafından kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen bedelin (…) veya hak sahibinin tespit edilemediği durumlarda ise ileride ortaya çıkacak hak sahibine verilmek üzere bloke edildiğine dair makbuzun ibrazı halinde mahkemece, taşınmaz malın idare adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin hak sahibine ödenmesine karar verilir ve bu karar, tapu dairesine ve paranın yatırıldığı bankaya bildirilir. Tescil hükmü kesin olup, tarafların bedele ilişkin istinaf veya temyiz hakları saklıdır. İstinaf veya temyiz incelemesi sonucunda kesinleşen kamulaştırma bedeli, hak sahibine peşin ve nakit olarak ödenen tutardan daha az olması durumunda aradaki fark ilgilisinden talep edilir. İdare tarafından hak sahibi adına yapılan ödeme tarihi ile geri ödemeye ilişkin yazının ilgilisine tebliğ edildiği tarih arasındaki süre için faiz alınmaz" şeklinde düzenlenmiştir.

4. Özetlemek gerekirse 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi tarafların anlaşamaması hâlinde kamulaştırma bedelinin mahkeme tarafından tespitine ilişkin usul ve esasları içermektedir. Anılan maddenin sekizinci fıkrasına kadar olan bölümde idarenin taşınmaz mal sahibine karşı asliye hukuk mahkemesinde açtığı dava, bu davada hâkim tarafından tarafların anlaşmaya davet edilmesi, anlaşma durumunda uygulanacak hükümler, anlaşma sağlanmaması durumunda taşınmaz malın değerinin tespiti için mahallinde yapılacak keşif ve bilirkişiler tarafından hazırlanan rapor ile ilgili süreç düzenlenmektedir.