muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/11663, Karar No: 2010/798, Tarih: 01.02.2010

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2009/11663 E.  ,  2010/798 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... İcra Mahkemesi

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, itirazın kaldırılması ve temerrüt nedeni ile kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı alacaklı tarafından davalı borçlu hakkında kira alacağının tahsili amacıyla tahliye istekli olarak başlatılan icra takibine davalı borçlunun yasal süresinde itiraz etmesi nedeni ile davacı alacaklı icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılması takibin devamı ve tahliye isteminde bulunmuştur. Mahkemece istemin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, 01.01.2009 başlangıç tarihli 1 yıl süreli yazılı kira sözleşmesi gereği, kiracı olan davalı .... Şti. ile kira sözleşmesi yapıldığını, 2008 yılı Ocak, Şubat, Mart ve Nisan ayları kirası aylık 7,500.-TL üzerinden toplam 30.000.-TL kira parası ödenmediği için icra takibi yapıldığını, takibe itiraz edildiğini, haksız itirazın kaldırılarak takibin devamı ve kiralananın tahliyesi ile % 40 icra tazminatı verilmesini istemiştir. Davalı şirket vekili Hüseyin Mat, kira sözleşmesini imzalayan ...’ın şirketi temsile yetkisi olmadığını, bu nedenle şirket adına kira sözleşmesi imzalayamayacağını, şirketi temsil yetkisi olmayan kişinin yaptığı sözleşmenin şirketi bağlamayacağını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, takip dayanağı kira sözleşmesine ve sözleşmedeki imzaya açıkca itiraz edilmesi nedeni ile imza incelemesinin dar yetkili mahkemede bakılamayacağından davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 01.01.2009 başlangıç tarihli, 1 yıl süreli kira sözleşmesinin davacı ile davalı şirket adına genel vekaletnameye istinaden şirket müdürü ... arasında imzalandığı hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı şirket yetkilisi Hasan Mat’ın 07.04.2004 07.04.2009 tarihleri arasında 5 yıllık süre ile münferiden tek başına davalı şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğu Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanmıştır. İmza sirkülerindeki genel yetki gereğince şirketi temsil ve ilzama münferiden yetkisi bulunan ...’ın şirket adına kira sözleşmesi imzalama yetkisi bulunduğunun kabulü gerekir. 01.01.2009 tarihinde taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesi tek başına şirket adına imzaya yetkisi bulunan ... tarafından usulüne uygun olarak, şirket kaşesi basılarak imzalanmıştır. Kira sözleşmesini imzalayan ...’ın davalı şirketi ilzama yetkili olmadığı ve vekalet görevi bulunmadığının ileri sürülmesinin,

şirket ile kira sözleşmesini imzalayan kişi arasındaki iç ilişki olması nedeni ile iyi niyetli üçüncü kişileri bağlaması düşünülemez. Bu durumda dava süresinde açıldığına göre itirazın kaldırılmasına, takibin devamına yapılan ödemelerin göz önüne alınmasına ve temerrüt nedeni ile kiralananın tahliyesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru değildir. Karar bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 1.2.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2218, Karar No: 2014/19160, Tarih: 09.09.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/2218 E.  ,  2014/19160 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanan kanıtlara, hükmün dayandığı gerekçe ve takdire göre sanığın yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

Köylünün kullanımındaki meraya tecavüz suçundan doğrudan zarar görmeyen Maliye Hazinesinin davaya katılma hakkı bulunmadığı halde, katılan sıfatı ile da- vaya kabulüne karar verilip lehine dilekçe yazım ücreti tayini,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, gerekçeli hükümden ''hazine lehine dilekçe yazım ücretine hükmedilmesine" ilişkin bölümün çıka- rılması suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 09.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/965, Karar No: 2013/81, Tarih: 21.01.2013

**22. Hukuk Dairesi         2013/965 E.  ,  2013/81 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Mahkemece temyiz isteğinin reddine dair verilen 06.11.2012 tarihli ek kararın temyiz edildiğine ilişkin temyiz dilekçesi dosyasında bulunmamaktadır. Ayrıca, davalı vekili adına düzenlenen tebligat mazbatalarına göre, 09.05.2012 tarihli duruşma gününün ve 19.06.2012 tarihli muhtıra belgesinin tebligat mazbatalarında davalı vekilinin adresi ... gösterilmiş iken, ek kararla ilgili tebliğ evrakında gösterilen ve ... olarak farklı adrese tebliğe çıkartılan ek kararın ise tebliğ edilemeden iade edildiği anlaşılmaktadır. Davalı şirkete 06.11.2012 tarihli ek kararın usulüne uygun olarak tebliği ile bu konudaki usuli eksikliklerin tamamlanmasından sonra tebliğ evrakı ile varsa ek karara yönelik temyiz dilekçesinin dosyasına eklenerek gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.01.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/7736, Karar No: 2007/8664, Tarih: 23.05.2007

**2. Hukuk Dairesi         2007/7736 E.  ,  2007/8664 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ                 :Tekirdağ-Saray A.H. (Aile) Mahkemesi

TARİHİ                  : 27.10.2005

#Yukarıda tarihi, numarası, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; Dairenin \*23.01.2007 gün ve \*7215-262  sayılı ilamiyle\*onanmasına  karar verilmişti. Sözü geçen Dairemiz kararının düzeltilmesi istenilmekle, evrak okundu, gereği görüşülüp düşünüldü.

Mahkemece, evlat edinmek isteyen davacı asil dinlenip, evlat edinen ile edinilenin kişilikleri, sağlıkları, ilişkileri, evlat edineni bu işlemi yapmaya yönelten sebepler kapsamlı bir şekilde araştırılıp, gerektiğinde bir uzmandan rapor alınıp sonucu uyarınca karar verilmesi gerekir.(T.M:K. md.316) Ancak; bu husus ilk incelemede gözden kaçırıldığından müdahil davalıların karar düzeltme isteminin kabulü ile, Dairemizin 23.01.2007 gün 2006/7215 esas 2007/292 karar sayılı onama kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ; Müdahil davalıların karar düzeltme isteklerinin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440-442 maddeleri uyarınca kabulüne, Dairemizin 23.01.2007 gün 2006/7215 esas 2007/292 karar sayılı onama kararının kaldırılmasına, hükmün yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, temyiz ve tashihi karar harcının istek halinde iadesine, oybirliğiyle karar verildi, 23.05.2007 Çrş.
Yargıtay — Esas No: 2014/16781, Karar No: 2017/6955, Tarih: 19.06.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/16781 E.  ,  2017/6955 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde Davalı ... Gayrımenkul Yatırım Turizm. İnş. Teks. İletişim San ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Tekstil Paz. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalılardan... ve Deri San. ve Tic. Ltd. Şti'nin müvekkiline olan ...rcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında ...rcunu karşılayacak haczi kabil malının bulunmadığını ancak alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla kendisine ait olan fabrika binası ve eklentilerini davalı ... Gayrimenkul Yatırım'a sattığını, onun da diğer davalı ... Tekstil Paz. San. Tic. Ltd. Şti'ye sattığını, öne sürerek yapılan tasarrufların iptalini talep etmiştir.

Daval... ve Deri San. ve Tic. Ltd. Şti. davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Gayrimenkul Yatırım dava konusu gayrımenkulü üzerindeki ipotekler ile satın aldığını, iş bu davanın açıldığı tarihten sonra gayrımenkulün icra kanalı ile satıldığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile yapılan satış tasarruflarının ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2012/ 9835 E. sayılı takip dosyasına konu edilen alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere iptallerine, davacıya bu taşınmaz üzerinden haciz ve satış isteme yetkisi verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... Gayrimenkul Yatırım Turizm. İnş. Teks. İletişim San ve Dış Tic. Ltd. Şti vekili ve Davalı ... Tekstil Paz. San. Tic. Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Tasarrufun iptali davalarında 3.kişinin ...rçludan satın aldığı malı elinden çıkarması ve satın alan dördüncü kişinin davaya dahil edilmemesi ya da davaya dahil edilmekle birlikte iyi niyetli olduğunun anlaşılması halinde İİK’nın 283/2 maddesi uyarınca bedele dönüşen davada üçüncü kişinin dava konusu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle sorumlu tutulması gerekir. Aynı şekilde davalı ...rçlunun ...rcundan dolayı dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek nedeni ile cebri icra yolu ile satılması halinde de davalı 3. kişi elinde bir bedel kalır ise bu bedel ile sorumlu tutulur.

Dava konusu fabrika ve üzerinde bulunduğu taşınmaz, ... 10.İcra Müdürlüğünün 2012/1419 E. sayılı takip dosyasından cebri icradan satılmıştır. Bu durumda anılan icra dosyasında takip dosyası alacaklısının ihale bedelinden alacağını aldıktan sonra bir bedel kalmış ise alacağı geçmemek üzere bu bedelin tazminat olarak üçüncü kişiden alınmasına aksi durumda konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

2- ...zma neden ve şekline göre davalı ... Tekstil Paz. San Tic. A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

2- ...zma neden ve şekline göre davalı ... Tekstil Paz. San Tic. A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle Davalı ... Gayrımenkul Yatırım Turizm. İnş. Teks. İletişim San ve Dış Tic. Ltd. Şti vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün ...ZULMASINA, 2-...zma nedenine göre davalı ... Tekstil Paz. San. Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Gayrimenkul Yatırım Turizm İnş. Teks. İletişim San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Tekstil Paz. San. Tic. Ltd. Şti'ye geri verilmesine 19/06/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2996, Karar No: 2019/966, Tarih: 12.03.2019

**23. Hukuk Dairesi         2016/2996 E.  ,  2019/966 K.**

**"İçtihat Metni"**

........

Taraflar arasındaki yargılamanın yenilenmesi talebinin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de mahiyeti itibariyle duruşma talebinin reddine karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Yargılamanın iadesini talep eden vekili;.....sayılı dosyasından tanzim edilen sıra cetvelinin iptaline dair ......sayılı dosyasından verilen kararın Dairemizin 20.11.2015 tarihli, 2015/1052 Esas, 2015/744 Karar sayılı ilamı ile düzeltilerek onandığını, bu kararın kesinleşerek sıra cetvelinin iptal edilmiş olduğunu, sıra cetveli iptal edilerek ortadan kalkmış olduğundan davacı tarafından kendi alacaklarının aslına ilişkin açılan davanın da konusuz kaldığını, bu nedenle mahkemece verilen son kararın yargılamanın iadesi yolu ile iptal edilerek ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamında, 2014/132 Esas sayılı dosyadaki kararın ...'ın alacağının olmadığına yönelik bir karar olduğu, daha sonra yapılacak sıra cetvellerini de bağlayıcı olduğu, yargılamanın iadesi sebeplerinin mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, yargılamanın yenilenmesi talep eden davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 12.03.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4656, Karar No: 2023/235, Tarih: 16.01.2023

**11. Hukuk Dairesi         2021/4656 E.  ,  2023/235 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

HÜKÜM : Kabul

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince duruşma istemli olarak, davalılar vekilince duruşmasız temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne, dava konusu meblağ 117.960,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinden yüksek oranda faiz getirisi verileceği ve yatırılan paranın istenildiği her an geri verileceği garantisi ile davalı şirket temsilcileri tarafından 50.000,00 DM (25.564,59 euro) tahsil edildiğini, müvekkiline davalı şirkete ait hisse senetlerinin verildiğini, müvekkilinin yatırdığı parasını defalarca istemesine rağmen davalılarca ödeme yapılmadığını ileri sürerek müvekkili ile davalı şirket arasında kurulmuş geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine, yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne, 50.000,00 DM (25.564,59 euro) karşılığı 77.327,31 TL'nin haksız fiil hükümleri uyarınca tahsil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili şirketin ortaklar pay defterinde kayıtlı olduğunu, şirkette hissesi bulunduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili şirketin ortaklar pay defterinde kayıtlı olduğunu, şirkette hissesi bulunduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kâr vaadi ile şirketlere ortak olunabileceği; ancak faiz garantisi ile şirkete ortak olunamayacağı, davalı şirket yöneticilerinin eylemlerinin kar garantisi ile davacıyı şirkete ortak ettiği, bu eylemin para toplama amacı dışında başka bir amaca hizmet etmediği, yetkili kurumlardan para toplama faaliyeti için izin alınmadığı, taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığı, davalı şirket ve yetkililerinin primli pay senedi çıkarma yetkisi olmadan nominal değerin üzerindeki bedel üzerinden yüksek kar vaadi ile istenildiği zaman paranın iade edileceği garantisi ile şeklen ortak görünen gerçek kişilerin iradelerini fesada uğrattığı, haksız fiil hükümleri çerçevesinde davacının zararından davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 50.000,00 DM'nin dava tarihindeki karşılığı 77.327,31 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; faizin tahsil tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, davalıların borçtan müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının şirkette hissesi olduğunu, davacının sahip olduğu hisselerin 10 adedinin dava tarihinden önce üçüncü kişilere devredildiğini, Mahkemece devredilen kısım yönünden mahsup işlemi yapılmadığını, davacının genel kurul toplantılarına davet edildiğini; ancak toplantılara katılmadığını, haksız fiil koşullarının oluşmadığını, kanunen geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunduğunu, müvekkili ...'ın sorumluluğunun bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece yapılan yargılama sonunda davalı şirketin haksız fiil hükümleri uyarınca sorumlu olduğu, davacının ödediği bedelin tahsilini davalıdan talep edebileceği belirtildikten sonra gerekçede taraflar arasında ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespitine karar verilmesi gerektiği tespit edilmiş olmasına rağmen bu talebe ilişkin olumlu veya olumsuz herhangi bir hüküm kurulmamış olduğu, bu durumun gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davacının davalı şirketin ortağı olmadığının tespitine, 77.327,31 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek ve 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanun'larda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürerek davanın redini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın istirdadı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 321 inci ve 336 ncı maddeleri

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarihli ve 2021/7 E., 2022/2 K. sayılı kararı

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin davalı şirket hakkında 7194 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik temyiz itirazının reddi gerekir.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin davalı şirket hakkında 7194 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik temyiz itirazının reddi gerekir.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun, 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararıyla mudilerin off shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde off shore hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiğine karar verilmiştir. İçtihadı birleştirme kararları konularıyla sınırlı, gerekçeleri ile açıklayıcı, aydınlatıcı, yol gösterici, sonuçlarıyla bağlayıcı soyut kararlardır. Bu itibarla off shore alacakların tahsiline ilişkin davalar bakımından verilen işbu içtihadı birleştirme kararının gerekçesi, somut uyuşmazlık bakımından da açıklayıcı ve yol gösterici mahiyette olup zamanaşımı hususunun bu bakış açısı ile değerlendirilmesi elzemdir.

3. Bir hakkın belli bir süre içinde ileri sürülememesi sebebiyle dava yoluyla elde edilebilme imkanının kalmaması veya kanunda öngörülen sürenin geçmesi sonucu bir hakkın kullanılmasının mümkün olmaması zamanaşımı kurumunu ifade etmektedir (Türk Hukuk Kurumu: Türk Hukuk Lügatı, C. I, Ankara 2021, s. 1244). Zamanaşımı, borçluya borcunu ödememe imkanını veren ayrıca alacaklıyı alacağını zamanında istemeye teşvik eden bir kurumdur. Başka bir deyişle zamanaşımı kurumu hukuki güvenlik ilkesinin bir sonucu olarak alacaklıyı alacağını zamanında ileri sürmeye zorlamaktadır. Zira alacaklının alacağını kanunda öngörülen süre içerisinde ileri sürmeyip hareketsiz kalması, alacağın tahsili için ciddi bir iradeye sahip olunmadığı hususunda borçluda bir güven uyandırır.

4. Zamanaşımı bir maddi hukuk kurumu olmadığından borcu sona erdiren değil, var olan bir hakkın talep edilmesini engelleyen bir savunma aracıdır. Bu niteliği itibarıyla da zamanaşımı alacağın varlığını değil, talep edilebilirliğini ortadan kaldırır. Başka bir deyişle kanunun öngördüğü zamanaşımı süresinin dolması, hakkın varlığını sona erdirmemekte fakat dava yoluyla hakkın ileri sürülmesi durumunda borçlunun bir karşı hakka (defi hakkına) dayanarak ileri sürülen hakkı sürekli olarak engellemesi söz konusu olmaktadır. Borçlu, zamanaşımı defini ileri sürerek alacak hakkı zamanaşımına uğradığı için edimi ifa etme zorunda olmadığını ifade etmektedir. Bununla birlikte eğer davalı zamanaşımı defini ileri sürmezse hakim bu durumu resen nazara alamayacak ve şartlar mevcutsa alacağa hükmedebilecektir. Ancak zamanaşımı defini ileri süren tarafın bu hakkını dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde kullanmaması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye kullanılması sözkonusu olur. Başka bir deyişle borçlunun zamanaşımı defini ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırı olmadığı sürece hakkın kötüye kullanılması yasağı gündeme gelmez (Akyol, Şener: Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı, İstanbul 2006, s. 65).

5. Zamanaşımı süreleri genel olarak yalnızca alacak hakları için öngörülmüş olup bu hakların zamanaşımı sürelerine tabi tutulmasının çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Özellikle uzun yıllar boyunca talep edilmemiş olan alacak hakkının ya elde edilmiş ya da ifa dışındaki bir nedenle sona ermiş olması, uzun yıllar boyu ifanın kanıtı olan belgeleri saklamasının borçludan beklenemeyecek olması, ifa talebiyle karşılaşan borçlunun borcunu ifa etmiş olsa bile ifayı ispat etmesinin neredeyse olanaksız olması ve bu durumda borçlunun hukuken korunmasının gerekmesi, hukuk düzeninin istikrar kazanmış durum ve ilişkilere dokunmak istememesi, hukuki güvenlik ilkesi ve geçmişte kalan olaylardan dolayı uyuşmazlığın sürdürülmesinde kamu yararı bulunmaması bu nedenler arasında yer almaktadır (Erdem, ...: Özel Hukukta Zamanaşımı, İstanbul 2010. s. 16.)