muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/9930, Karar No: 2014/12884, Tarih: 09.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/9930 E.  ,  2014/12884 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/03/2014

NUMARASI : 2013/2145-2014/438

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

1-Gerekçeli karar tebliğ edilmeyen davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek,

2-Temyiz eden davalı SGK vekilince sunulan temyiz dilekçesinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/14708, Karar No: 2011/981, Tarih: 24.01.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/14708 E.  ,  2011/981 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Alınan raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1-Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem bakımından doğrudur. Ancak, bilirkişi kurulu ilk raporda, taşınmazın metrekare birim bedelini 141,08-TL. olarak belirlediği halde, hükme esas alınan ek raporda bu kez 61,14-TL. metrekare birim değer üzerinden taşınmaz bedeli belirlenmiş olup, aynı kurul tarafından hazırlanan iki ayrı raporda, taşınmaza birbirinden çok farklı değerler biçildiğinden raporlar inandırıcı değildir.

Bu nedenle taraflara yeniden emsal bildirmeleri için imkan tanınıp, gerektiğinde resen emsal de celp edilip yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile yeniden keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Fen bilirkişisi raporunda el atılan bölüm ile kullanılamaz nitelikte olduğu için tam bedeline hükmedilen bölümlerin toplamı 340,16 m2 olduğu ve bu yüzölçümüne göre bedel belirlendiği, oysa; tapu kaydına göre taşınmazın yüzölçümünün 335 m2 olduğu gözetilmeksizin bu çelişki giderilmeden fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarnın istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 24.01.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8218, Karar No: 2022/18380, Tarih: 15.12.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/8218 E.  ,  2022/18380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/694 E., 2022/964 K.

HÜKÜM/KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede;

1. Değerlendirme tarihi olan 2021 yılında, dava konusu Konya ili, Karatay ilçesi, Sarıyakup mahallesi 553 ada 60 parsel sayılı taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal olarak kabul edilen Küçükkumköprü mahallesi 25144 ada 5 parsel sayılı taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan metrekare değerlerini gösteren ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden alınan resmî yazının,

2. Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibarıyla fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parseli mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parseli mi olduğunu gösteren ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı alınan resmî yazıların,

3. Dava konusu Konya ili, Karatay ilçesi, Sarıyakup mahallesi 553 ada 60 parsel sayılı taşınmazın oluşumu sırasında, geldisinden bedelsiz yola terk edilen bir yer olup olmadığını gösteren ilgili Kadastro Müdürlüğü, Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı alınan resmî yazıların,

4. Dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede uygulanan düzenleme ortaklık payı oranını gösteren ilgili Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünden alınan resmî yazının,

dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda yer almadığı belirlenmiştir.

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

15.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3086, Karar No: 2024/4737, Tarih: 30.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/3086 E.  ,  2024/4737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1862 E., 2023/2260 K.

KARAR : Esastan Reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/891 E., 2021/455 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 18.03.2008- 31.07.2010 tarihleri arasında davalı futbol kulübünde profesyonel futbolcu olarak çalıştığını, sadece 2009/10-11 ve 12 nci aylarda 68 gün prim yatırıldığını, davalı aleyhine işçilik alacaklarına ilişkin dava açıldığını, verilen kararın kesinleştiğini davalı nezdinde aylık ücret olarak asgari ücret üzerinden anlaştığını ancak oynanan maç başına 600 TL ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak ücretinin Kuruma asgari ücret olarak bildirildiğini belirterek, davalı nezdinde 18.03.2008- 31.07.2010 tarihleri arasında bildirilmeyen sürelerin ve prime esas gerçek ücretinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil SGK vekili, davada hak düşürücü sürenin dolduğunu, Kurum kayıtları esas olup iddianın eşdeğer ve yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulü ile Davacının davalı işyerinde 18.03.2008-31.05.2010 tarihleri arasında aylık brüt asgari ücret üzerinden çalıştığının ve

01.05.2009-31.05.2009 arası brüt 1.800 TL

01.08.2009-31.08.2009 arası brüt 450,00 TL

01.09.2009-31.09.2009 arası brüt 750,00 TL

01.10.2009-31.10.2009 arası brüt 1.050,00 TL

01.11.2009-30.11.2009 arası brüt 300,00 TL

01.04.2010-30.04.2010 arası brüt 300,00 TL

01.05.2010-31.05.2010 arası brüt 900,00TL maç başı ücretin prime esas kazanca dahil edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

01.10.2009-31.10.2009 arası brüt 1.050,00 TL

01.11.2009-30.11.2009 arası brüt 300,00 TL

01.04.2010-30.04.2010 arası brüt 300,00 TL

01.05.2010-31.05.2010 arası brüt 900,00TL maç başı ücretin prime esas kazanca dahil edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili; davanın kamu düzenine ilişkin olduğunu, fiili çalışmanın şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlanması gerektiğini, Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesi, sadece tanık anlatımlarına göre karar verilmemesi, Kurum kayıtlarına eş değer belgelerin sunulması, tanık beyanları değerlendirilirken işyerinde yürütülen işin niteliği, tanıkların iş ve işyeri hakkındaki bilgileri, tanıklık edilen dönemin üzerinden geçen süresinin uzunluğu, tanık beyanlarının hayatın olağan akışı ile çelişkili olmamasının dikkate alınmasının gerektiğini, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı arasında imzalanan noter tasdikli sözleşme ve Türkiye Futbol Federasyonu tarafından da gönderilen listeye göre davacının tespitini talep ettiği dönemde davalı nezdinde kesintisiz olarak profesyonel futbolcu olarak oynadığı, ücreti asgari ücret olmakla birlikte oynadığı her maç için 600 TL, ilk 11'de yer alırsa %100, sonradan oyuna girerse %75, oynamazsa %50 oranında transfer ödemesinin de futbolcuya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacının Kuruma bildirimleri asgari ücret olarak yapılmış olup, transfer ödemelerinin de prime esas ücrete dahil edilmesi gerektiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme yazılı delil olup TFF tarafından alacak dava dosyasına gönderilen maç kayıtlarına göre bilirkişi raporu ve Mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşılmakla,başvurunun reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf gerekçeleri ile birebir aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 18.03.2008-31.07.2010 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz davalı işyerinde çalışmalarının ve prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf gerekçeleri ile birebir aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 18.03.2008-31.07.2010 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz davalı işyerinde çalışmalarının ve prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesine göre yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden fer'i müdahil Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş ve aşağıda kalan paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Çalışmanın tespiti istemiyle hak arama yönünden kanun ile getirilen süre, doğrudan doğruya hakkın özünü etkileyen hak düşürücü niteliktedir ve dolması ile hakkın özü bir daha canlanmamak üzere ortadan kalkmaktadır. 506 sayılı Kanun'un kabul edilip yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla beş yıl olarak öngörülen süre, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 5 inci maddesiyle on yıla çıkarılmış, daha sonra 07.06.1994 tarihinde yürürlüğe giren 3995 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesiyle yeniden beş yıl olarak belirlenmiştir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir.

2.Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi yada çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki; sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.

3-Sigortalı işe giriş bildirgesi veya Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde belirtilen diğer belgelerin Kuruma verilmesi ya da sigorta müfettişi tarafından tespit yapılması hâlinde hak düşürücü sürenin işlememe gerekçesi Kurumun sigortalı çalıştırıldığından haberdar olmasıdır. Halbuki blok çalışmanın bildirim öncesi kısmı için bu gerekçe geçerli değildir. Bu nedenle blok çalışmada bildirim öncesi çalışma dönemi yönünden hak düşürücü sürenin işlemeyeceğini kabul etmek Kanun'daki açık düzenlemeye uygun olmayacağı gibi hak düşürücü sürenin işlevsiz hâle gelmesi sonucunu doğuracaktır. Kanun'un açık hükmü karşısında sigortalı lehine yorum ilkesinin uygulanması da mümkün olmayıp bu hâlde bildirim öncesi çalışma süresi bakımından sigortalının sigortalı hizmetlerinin sona ermesinden sonra hak düşürücü süre içinde dava açma hakkı devam etmektedir.

4.Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde; davalı işverene ait futbol kulübü işyerinde bildirimi yapılan 2009 yılı 10, 11 ve 12 nci aylarda ki 68 günlük süreler hariç 18.03.2008-31.05.2010 arası sürekli çalışma nedeniyle bildirilmeyen süreler ile sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkin olan davada; yukarıdaki ilkeler kapsamında talep ve hükme konu 18.03.2008-15.10.2009 arası çalışmaların 16.08.2016 dava tarihi itibariyle hak düşürücü süreye uğradığı gözetilerek bu dönem yönünden istemin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve oy çokluğuyla

30.04.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİDİR

I. UYUŞMAZLIK

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve oy çokluğuyla

30.04.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİDİR

I. UYUŞMAZLIK

1. Çoğunluk ile aradaki ... uyuşmazlık “somut olayda sözleşme imzalanıp kuruma bildirilen 2009 yılı, 10,11 ve 12 aylar için 68 gün dışında 18.03.2008-31.05.2010 tarihler arası noter onaylı sözleşme imzalanmasına ve bu sözleşme futbol federasyonuna bildirilmesine rağmen Kuruma bildirim yapılmaması nedeni ile bu sözleşmenin hak düşürücü süreyi kesen belgelerden sayılıp sayılamayacağı, ayrıca blok çalışmanın varlığı halinde kuruma intikal eden süreden önceki çalışmanın hak düşürücü süreye uğrayıp uğramayacağı ve buradan varılacak sonuca göre hak düşürücü sürenin geçip geçmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlk Derece Mahkemesince “taraflar arasında akdedilmiş olan Türkiye Futbol Federasyonu Başkanlığı nezdinde mevcut kayıtlarına ve noter onaylı tek tip profesyonellik sözleşmelerinin asılları dikkate alındığında davacının bu sözleşmelerde belirlenen süre zarfında davalı ... kulübünde kesintisiz olarak çalıştığı gerekçesi ile avacının davalı işyerinde 18.03.2008-31.05.2010 tarihleri arasında aylık brüt asgari ücret üzerinden çalıştığının ve sözleşmelere göre ayrıca maç başına ücretinde prime esas kazanca dahil edilmesinin tespitine” karar verilmiştir.

3. Kararın fer'i müdahil Kurum tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince "davacı ile davalı arasında imzalanan noter tasdikli sözleşme ve Türkiye Futbol Federasyonu tarafından da gönderilen listeye göre davacının tespitini talep ettiği dönemde davalı nezdinde kesintisiz olarak profesyonel futbolcu olarak oynadığı, ücreti asgari ücret olmakla birlikte oynadığı her maç için 600 TL, ilk 11'de yer alırsa %100, sonradan oyuna girerse %75, oynamazsa %50 oranında transfer ödemesinin de futbolcuya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacının Kuruma bildirimleri asgari ücret olarak yapılmış olup, transfer ödemelerinin de prime esas ücrete dahil edilmesi gerektiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme yazılı delil olup TFF tarafından alacak dava dosyasına gönderilen maç kayıtlarına göre bilirkişi raporu ve Mahkeme kararının yerinde olduğu” gerekçesi ile isitnaf isteminin reddine karar verilmiştir.

4. Kararın fer'i müdahil tarafından temyizi üzerine ise çoğunluk görüşü ile "davalı işverene ait futbol kulübü işyerinde bildirimi yapılan 2009 yılı 10, 11 ve 12 nci aylarda ki 68 günlük süreler hariç 18.03.2008-31.05.2010 arası sürekli çalışma nedeniyle bildirilmeyen süreler ile sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkin olan davada; yukarıdaki ilkeler kapsamında talep ve hükme konu 18.03.2008-15.10.2009 arası çalışmaların 16.08.2016 dava tarihi itibariyle hak düşürücü süreye uğradığı gözetilerek bu dönem yönünden istemin reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

5. İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunun ... ilkelerinden birisi de, işçi-sigortalı lehine yorum ilkesidir. İş hukukunun ... prensipleri arasında yer alan işçinin korunması ilkesinin bir sonucu olan işçi lehine yorum ilkesi, sosyal güvenlik hukukunda kendini sigortalı lehine yorum şeklinde göstermektedir. Sosyal güvenlik hukukunda genel amaç, bu haktan olabildiğince fazla kesimin yararlanabilmesi yani kapsamının genişletilmesidir. Diğer bir ifadeyle bu hukukun uygulanmasında esas alınacak ... ilkelerden birisi de şartlar elverdiği ölçüde sigortalı lehine yorum yapılmasıdır.

6. Sosyal devlet; bireylere belirli bir sosyal güvenlik hakkı ve asgari gelir düzeyi öngören, sağlık ve refah hizmetlerinden serbestçe yararlanma ve belirli bir yaşa kadar eğitim olanağı sunan, bir takım sosyal riskleri önleyici tedbirler alan devlet anlayışıdır. Sosyal devlet olmanın bir gereği ve sonucu da, sosyal güvenlik hakkının tüm bireylere sağlanması ve güvence altına alınmasıdır. Dolayısıyla, hukuk kuralı uygulanırken anayasada güvence altına alınan en ... haklardan biri olan sosyal güvenliğin esas ilkelerinden (sosyal güvenliğinin kapsamının ve uygulama alanının kişiler ve riskler açısından genişletilmesi) hareket ederek sigortalı lehine yoruma başvurulması yanlış olmayacaktır. Bu kapsamda, yorum yöntemi seçilirken tek bir yorum yönteminden hareket etmek yerine; bu hukuk dalının genel niteliği ve amacı da göz önüne alınarak yoruma başvurmak daha sağlıklı sonuçlar verecektir. Değişik tarihlerde verilen yargı kararlarına bakıldığında; sigortalı lehine yorum ilkesinin uygulamaya geçirildiği görülmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 1990 yılında verdiği bir kararda (Y.H.G.K 14.2.1990 E. 1989/10-391 K. 1990/83); "Kanun'un çok açık olmasına karşın yine de kuşkulu bir durumun varlığı iddia edildiği taktirde şüphenin sigortalının lehine yorumlanacağı ise iş ve sosyal güvenlik hukukunun ... ilkelerindendir" diyerek bunu vurgulamıştır(Prof. Dr. ... ... Barın, Türk Sosyal Güvenlik Hukuku’nda Sigortalı Lehine Yorum İlkesi. Internatıonal Conference On Eurasıan Economıes 2016 s: 236 vd).