muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/3647, Karar No: 2019/4065, Tarih: 27.03.2019

**13. Hukuk Dairesi         2018/3647 E.  ,  2019/4065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, 21.06.2001 tarihinde davalı kurumda doğum yaptığını, doğum sırasında doktorların dikkatsizliği ve tedbirsizliği sebebiyle çocuğunun beyninde hasarlar meydana geldiğini, doğumdan bugüne kadar çocuğun tedavi gördüğünü ancak durumunun gittikçe ağırlaştığını, bugüne kadar çocuğun tüm tedavi ve bakım giderlerinin karşılandığını, çocuğunun bu durumundan dolayı herhangi bir işte çalışmadığını, maddi olarak zarara uğradığını belirterek, belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin 21.06.2001 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

İlk derece Mahkemesince, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince, davacı vekilini istinaf talebinin HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, yerel mahkemenin hüküm fıkrasının harca ilişkin 2. bendinin hükümden kaldırılarak, yerine "2-6502 sayılı Yasa'nın 73/2 maddesi gereğince tüketici olan davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin alınan harçların davacıya iadesine," ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekilde düzeltilmesine kararın kaldırılmasına karar verilen kısmı dışındaki yönlerinin aynen korunmasına karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, 21.06.2001 tarihinde davalı kurumda doğumu sırasında doktorların dikkatsizlik ve tedbirsizliği sonucu meydana gelen haksız fiil neticesinde çocuk ...'ın beyninde hasarlar meydana geldiğini, doğumdan bu zamana kadar çocuğun tedavi gördüğünü durumunun gittikçe ağırlaştığını belirterek belirsiz alacak davası açmış, davalı zamanaşımı itirazında bulunarak davanın reddini dilemiştir. İlk derece mahkemesince, davanın haksız fiil nedenine dayalı tazminat davası olduğu, doğumun 22.07.2001 tarihinde gerçekleştiğini, BK'nın 72. maddesi uyarınca belirtilen süre içerisinde talepte bulunulmadığını belirterek zamanaşımı sebebi ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf talebi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi davanın vekalet sözleşmesinden kaynaklanan özen borcuna aykırılık sebebine dayalı tazminat istemine ilişkin olduğu, davacının kızı Fatmanur Erdoğan'ın 21.06.2001 tarihinde doğduğu, bu tarihte zamanaşımının işlemeye başladığı ve 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun zamanaşına ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiği, 818 sayılı BK'nın 126/4. maddesi gereğince zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu, ilk derece mahkemesinin bu gerekçe ile zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesinin gerekçesi düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Dava konusu olay, 21.06.2001 tarihinde gerçekleşmiştir. dava, davalının vekalet sözleşmesinden kaynaklanan özen borcuna aykırılık olgusuna dayanmaktadır.

818 sayılı BK'nın 126/4 madde ve bendine göre vekalet akdinden kaynaklanan alacakların 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Vekalet sözleşmesinin en önemli unsurları arasında; vekilin talimata uygun hareket etme borcu, özen borcu ve hesap verme borcu gelmektedir.

Dava konusu olay, 21.06.2001 tarihinde gerçekleşmiştir. dava, davalının vekalet sözleşmesinden kaynaklanan özen borcuna aykırılık olgusuna dayanmaktadır.

818 sayılı BK'nın 126/4 madde ve bendine göre vekalet akdinden kaynaklanan alacakların 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Vekalet sözleşmesinin en önemli unsurları arasında; vekilin talimata uygun hareket etme borcu, özen borcu ve hesap verme borcu gelmektedir.

Vekil, iş görürken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden değil de bu sonuca ulaşmak için yaptığı uğraşların özenle görülmemesinden sorumludur. Vekilin sorumluluğu, genel olarak işçinin sorumluluğuna ilişkin kurallara bağlıdır. (BK:390/11) vekil, işçi gibi özenle davranmak zorunda olup, hafif kusurundan bile sorumludur. (BK.321/1) O nedenle doktorun meslek alanı içinde olan bütün kusurları (hafif de olsa) sorumluluğun unsuru olarak kabul edilmelidir. Doktor, hastanın zarar görmemesi için yalnız mesleki değil, genel hayat tecrübelerine göre herkese yüklenebilecek dikkat ve özeni göstermek, tıbbi çalışmalarda bulunurken bazı mesleki şartları yerine getirmek, hastanın durumuna değer vermek, tıp biliminin kurallarını gözetip uygulamak, tedaviyi her türlü ihtiyat tedbirlerini alarak yapmak zorundadır. Doktor, ufak bir tereddüt gösteren durumlarda bu tereddüdü ortadan kaldıracak araştırmalar yapmak ve koruyucu tedbirler almakla yükümlüdür. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında seçim yaparken hastanın özelliklerini gözönünde tutmalı onu gereksiz risk altına sokmamalı, en emin yolu tercih etmelidir. Müvekkil durumundaki hasta, doktor olan vekilden, titiz, dikkatli ve özenli davranılmasını beklemekte haklıdır. Özen göstermeyen bir vekil, BK. 394/1 uyarınca vekaleti gereği gibi ifa etmemiş sayılmalıdır.

Vekalet sözleşmesinde vekilin hesap verme borcu vekalet sözleşmesinin kurulmasıyla birlikte doğup, işin vekil tarafından yürütülmesi sırasında ve sona ermesinde de devam etmektedir.

Somut olayda, ortaya çıkan zarar, kendi özel yapısı içerisinde, sonradan değişme eğilimi gösteriyor, kısaca, zararı doğuran eylem veya işlemin doğurduğu sonuçlarda (zararın nitelik veya kapsamında) bir değişiklik ortaya çıkıyor ise, artık, “gelişen durum” ve dolayısıyla, gelişen bu durumun zararın nitelik ve kapsamı üzerinde ortaya çıkardığı değişiklikler (zarardaki değişme) söz konusu olacaktır. Böyle hallerde, zararın kapsamını belirleyecek husus, gelişmekte olan bu durumdur ve bu gelişme sona ermedikçe zarar henüz tamamen gerçekleşmiş olamayacağı için zamanaşımı süresi bu gelişen durumun durduğunun veya ortadan kalktığının öğrenilmesiyle birlikte işlemeye başlayacaktır.

Bu durumda, davacının tedavilerinin halen devam ettiği dolayısıyla gelişen bir durumun ya da müstakbel (gerçekleşecek-gelecek) bir zararın söz konusu olduğu, bu durumda, dava konusu doğumdan gerçekleştiği tarihten itibaren değil, zararın net olarak ortaya çıktığı tarihten itibaren zamanaşımı süresinin başlatılarak ve vekilin hesap verme yükümlülüğü devam ettiğine göre işin esasına girilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın açıldığı tarih itibarıyle zamanaşımı süresi dolmamış olup, mahkemece, taraf delilleri toplanarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25281, Karar No: 2017/25001, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/25281 E.  ,  2017/25001 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/13963, Karar No: 2012/1578, Tarih: 15.02.2012

**11. Ceza Dairesi         2008/13963 E.  ,  2012/1578 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandıcılık, Memur olmayan kimsenin resmi belgede sahteciliği

HÜKÜM : Beraat kararı, idari para cezası vermeye yer olmadığı,

1- 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanıklara yüklenen "dolandırıcılık" suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılanlar vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanunun 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davasının, gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK.nun 102/4, 104/2 ve CMK.nun 223. maddeleri gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE,

2-Katılanlar vekillerinin "resmi belgede sahtecilik" suçundan kurulan hükme yönelik temyizlerine gelince:

Yalvaç Cumhuriyet Başsavcılığının 17.05.2004 tarihli 2004/232 esas sayılı iddianamesi ile Isparta 15. Bölge Eczacılar Odasının Şarkikaraağaç ilçesinde o tarihte faaliyet gösteren Elif Eczanesinde yaptığı denetimde eczanede 34 adet sağlık karnesi bulduğu, bulunan sağlık karnelerinin o tarihte ilçede görev yapan doktor ... tarafından bırakıldığı, 34 sağlık karnesinin 33'ünün son sayfasında yer alan reçetelerin doktor ...'in geçici görevli olarak Merkez 1.Nolu Sağlık Ocağında suç tarihinde görev yaptığı sırada yazıldığı, reçetelerin incelenmesi sonucunda protokol numaralarının birbirini takip ettiği, bir kısmının protokol kaydı olmadığı, bir kısmının protokol kaydının fatura edilen reçetelerden farklı tarih ve numaralarda olduğu, bazı reçetelerin arasında yer alan küpürlerin arkasında reçete sahibinden başkasına ait isimler bulunduğu, bir kısım sigortalıların reçetelerinde yer alan imzaların kendilerine ait olmadığı ve bu imzaların eczacı .... tarafından atıldığı ve muayene yapmadan sigorta sahiplerinin bilgisi dışında gerçeğe aykırı reçete düzenledikleri ve 10.06.2002 tarih, 2002/248 esas sayılı iddianamesi ile de sanık ...'ün 2001 yılı Ocak ve Şubat aylarında Şarkıkaraağaç ilçesi Merkez Sağlık Ocağında görev yaptığı, 11.01.2001-12.02.2001 tarihlerinde çoğunluğu yurt dışı emeklisi olan ...., (11.01.2001) isimli hastalar Şarkıkaraağaç ilçesi Merkez Sağlık Ocağında muayene olmadıkları halde merkez sağlık ocağı hasta defterine kaydedilerek adlarına yüklü miktarda sanık ... tarafından reçete düzenlendiği ve suç tarihinde açık olan muayenehanesinin bitişiğindeki Elif Eczanesine verdiği, Elif Eczanesi sahibi ... ile kalfa ....'in reçete meblağlarını Isparta Sosyal Sigortalar Kurumundan tahsil etmeye çalıştıklarından bahisle açılan davada, sanıkların suçlamaları kabul etmemeleri, hastaların bir kısmının soruşturma sırasında reçetede yazılı bir kısım ilaçları kullanmadıklarını beyan etmişler ise de mahkemede kullandıklarından bahisle çelişkili beyanlarda bulunmaları, 22.10.2004 günlü bilirkişi raporunda reçetelerle protokol kayıtlarının uyumlu olmadığının belirtilmesi, soruşturma evrakı ekinde bulunduğu belirtilen belgelerin ve poliklinik defterlerinin dosya ekinde bulunmadığının da anlaşılması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenebilmesi ve sanıkların hukuki durumlarının tayini bakımından; duruşmada dinlenen hastaların bir kısmının reçetede yazılı ilaçların bazılarını kullanmadıklarını belirttiklerinden suça konu reçetelerdeki hastalardan reçetelerde yazılı teşhise konu hastalıklarının bulunup bulunmadığı ile daha önce ve halen bu hastalıklarla ilgili tedavi görüp görmedikleri hususlarının da detaylı bir şekilde yeniden sorulması, 22.10.2004 tarihli bilirkişi raporunda bahsedilen bir kısmının protokol numarasının bulunmadığı reçete seri no.ları ile protokol numaraları arasında paralellik bulunmadığı ve 055 seri nolu reçetelerin başka sağlık ocağında başka bir doktora verilmiş olduğu belirtildiğinden, sanık ..

.10.2004 tarihli bilirkişi raporunda bahsedilen bir kısmının protokol numarasının bulunmadığı reçete seri no.ları ile protokol numaraları arasında paralellik bulunmadığı ve 055 seri nolu reçetelerin başka sağlık ocağında başka bir doktora verilmiş olduğu belirtildiğinden, sanık ... tarafından düzenlenen reçeteleri kendine teslimine dair belgelerin getirtilmesi, hastalara ilişkin sağlık ocağı protokol kayıtları üzerinde inceleme yapılması suça konu reçetelerle uyumlu olup olmadıklarının, varsa laboratuar kayıtları ile yapılmışsa tüm tahlil, tetkik evrakları ve sağlık raporları getirtilip hastalarda bu hastalıkların bulunup bulunmadığı, reçetede yazılı ilaçların, reçetelerde belirtilen teşhisle uyumlu usul ve fenne uygun olup olmadığı hususunda konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak kuruldan yeniden rapor alınarak toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken soruşturma ekleri ile emanette bulunduğu anlaşılan poliklinik defterlerinin denetime olanak sağlayacak şekilde dosya ekinde bulundurulmadan eksik incelemeye dayanarak delil yokluğundan bahisle yazılı şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılanlar vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8223, Karar No: 2015/4623, Tarih: 28.09.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/8223 E.  ,  2015/4623 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2012/293671

MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 14/06/2012

NUMARASI : 2009/956 (E) ve 2012/659 (K)

SUÇ : Marka Hakkına Tecavüz

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Yükletilen suçun sanık tarafından işlendiğinin kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, sanığın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 28.09.2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Daire çoğunluğu ile aramızdaki görüş farklılığı, Diyartaş Nakliye Şti'nden kamyona yüklenirken önleme araması ile yapılan arama sonucu el konulan suça konu eşyanın sanık T.. Y..'ya ait olup olmadığı, ona ait olsa bile bunun hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş delil olup olmadığı, dosyadaki hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirme dışı tutulması halinde, sanığın mahkumiyetine esas alınabilecek ikrar niteliğinde bir beyanı veya başka delillerin bulunup bulunmadığı ve CMK'nun 230/1-b maddesi hükmü gereğince yerel mahkemece mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi kapsamında, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilerek, hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekip gerekmediğine ve bu hususların bozma sebebi olup olmayacağına ilişkindir.

Bu konudaki düşüncelerimiz somut olay ekseninde,

1- Adli ve önleme aramasının niteliği ve şartları,

2- İfade alma, yasak sorgu yöntemleri ve ikrar,

3- Anayasa ve CMK hükümlerine göre, mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde gösterilmesi gereken hususlar olmak üzere üç başlık altında açıklanacaktır.

1- Adli ve Önleme Aramasının Niteliği ve Şartları:

Bu konudaki düşüncelerimiz somut olay ekseninde,

1- Adli ve önleme aramasının niteliği ve şartları,

2- İfade alma, yasak sorgu yöntemleri ve ikrar,

3- Anayasa ve CMK hükümlerine göre, mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde gösterilmesi gereken hususlar olmak üzere üç başlık altında açıklanacaktır.

1- Adli ve Önleme Aramasının Niteliği ve Şartları:

Ceza usul hukukunda, re’sen araştırma ilkesi ve vicdani delil sistemi geçerli olup, amaç maddi gerçeğe ulaşmaktır. Maddi gerçek, hukuka uygun elde edilen her türlü delille ispatlanabilir. Anayasa'ya göre, kanuna aykırı olarak elde edilen bulgular delil olarak kullanılamaz (m.38/6). CMK uyarınca, yüklenen suç, ancak hukuka uygun şekilde elde edilmiş olan delillerle ispat edilebilir (m. 217/2). Delil, kanuna aykırı olarak elde edilmişse, reddolunur (m.206/2-a). Hükmün hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanması, hukuka kesin aykırılık sebebidir (m. 289).

CGK'nun 25.11.2014 tarih ve 2013/841 Esas, 2014/513 sayılı Kararında önleme ve adli aramanın niteliği ve şartları öğretiden görüşlere de yer verilerek ayrıntılı olarak açıklandıktan sonra şu sonuçlara varılmıştır:

Arama yazılı bir karara veya emre dayanmak zorundadır. Sonradan yazıya çevrilmiş olsa bile sözlü emir ile arama yapılması mümkün olmayıp yazılılık şartı Anayasa'nın 20, 21 ve Ceza Muhakemesi Kanunun 116. maddelerinin amir hükmü gereğidir. Arama kural olarak hakim kararı ile gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile de yapılabilecektir. Arama kararı veya emrinde arama karar veya emrinde; aramanın nedenini oluşturan fiil, aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerlerin adresi ya da eşya, karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi, açıkça gösterilmelidir (CMK m.119/2).

Aramanın hukuka aykırı olmasının ceza muhakemesi açısından sonucu arama sonucunda elde edilen delillerin hükme esas alınamamasıdır (m. 217). CMK'nun 206/2-a. maddesinde ortaya konulmak istenen delilin kanuna aykırı olarak elde edilmiş olması halinde reddolunacağı ve hükme esas alınmayacağı belirtilmiş, 230/1. maddesinde ise mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi zorunlu tutulmuştur.

Bu açıklamalar doğrultusunda Ceza Genel Kurulunca önleme aramasına ilişkin olarak şu ilkeler kabul edilmiştir:

“1-) Makul bir sebep yokken belirli periyotlarla yenilenerek birbirini takip edecek şekilde süreklilik gösterecek ve genel arama izlenimi verecek arama kararı verilmesi hukuka aykırıdır.

2-) Suç şüphesinin ortaya çıkmasından sonra 5271 sayılı CMK kuralları uygulanması gerektiğinden, arama işleminin önceden alınmış bulunan önleme araması kararına göre değil CMK kurallarına göre icra edilmesi gerekmektedir.