muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/13172, Karar No: 2022/5063, Tarih: 24.03.2022

**11. Ceza Dairesi         2017/13172 E.  ,  2022/5063 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge düzenleme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

5271 sayılı CMK'nin 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı nazara alındığında; Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığının 12.01.2016 tarihli iddianamesi ile 213 sayılı VUK’nin 367. maddesine göre dava şartı olan mütalaa ve vergi suçu raporuna uygun olarak sanık hakkında, "Sahte Fatura Kullanma" suçlarından kamu davası açıldığı, “sahte düzenleme” suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gibi birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olan "sahte fatura düzenleme" ve “sahte fatura kullanma” suçlarının birbirine dönüşemeyeceği gözetilmeden, yetersiz ve hatalı gerekçe ile “sahte fatura düzenleme” suçlarından mahkumiyet hükümleri kurulması,

Yasaya aykırı, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 24.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/14050, Karar No: 2011/3074, Tarih: 17.03.2011

**1. Hukuk Dairesi         2010/14050 E.  ,  2011/3074 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY(KAPATILAN) 13. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/12/2008

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;

Davacılar, kayden paydaşı oldukları 1988 ada 2 parsel sayılı taşınmazda yüklenici davalı K.ın bağımsız bölüm karşılığı bulunmadığı halde bir kısım payı davalı Y.’a satış suretiyle temlik ettiğini, yarım bırakılan daireleri tamamlayıp oturulabilir hale getirdiklerini, belediyeye müracaat ederek projeye aykırılıkların giderilmesini sağladıklarını ileri sürüp davalı adına haksız tescil edilen paya ilişkin tapu kaydının iptali ile adlarına tesciline, davalı Y.’ın binada bir hakkı olmayıp payın arsa payına ilişkin olduğunun tespitine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı Y., dava konusu taşınmazda paydaş olduğunu, davacıların kendisinden önce dairelere yerleştiklerinden payına karşılık kullandığı yer olmadığını belirtip davanın reddini savunmuştur. Birleşen davasında, kayden paydaşı olduğu 1988 ada 9 parselde kullandığı yer olmayıp davalıların payını haksız kullandıklarını ileri sürüp 13.500,00 TL ecrimisilin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazdaki binayı yüklenici davalı Kasım’ın inşa ettiği, anılan davalının bağımsız bölüm karşılığı olmayan bir kısım payı davalı Y.’a satış suretiyle devrettiği, davalı Y.’ın kullanabileceği yer olmadığını bilerek haksız pay sahibi olduğu, ecrimisil isteme koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın ve birleşen 2008/94 ile 2007/504 esas sayılı davaların kabulüne, birleşen ecrimisile yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı (birleşen davanın davacısı) Y.tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, tetkik hakimi E.S.ın raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, tapu iptali ve tescil, tespit ile ecrimisil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın ve birleşen 2008/94 Esas ile 2007/504 esas sayılı davaların kabulüne, birleşen ecrimisile yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne var ki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

Ne var ki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Değinilen ilke ve yasa hükümleri göz ardı edilerek, kısa kararda 4 nolu bentte; “taşınmaz satış bedeli 7.000,YTL nin davacılardan alınarak davalı Y. A.e verilmesine” şeklinde hüküm kurulduğu halde, gerekçeli kararın 4 nolu bendinde; “ taşınmaz satış bedeli 7.000,00 YTL nin davalı K.E.’den alınarak davalı Y.A.e verilmesine “denmek suretiyle kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir.

Hal böyle olunca, davalı (birleşen davanın davacısı) Y.’ın bu yöne ilişkin olarak temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,17.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/11478, Karar No: 2024/556, Tarih: 17.01.2024

**5. Ceza Dairesi         2023/11478 E.  ,  2024/556 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/1212 Değişik iş

SUÇ : Görevi kötüye kullanma

İNCELEME KONUSU KARAR : Görevsizlik kararına vaki itirazın kabulüne ilişkin

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Tokat 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2022/1212 Değişik iş ... Kararı ile Niksar Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.10.2022 tarihli ve 2021/1779 Esas, 2022/1018 ... görevsizlik Kararına yapılan itirazın kabulüne karar verilmiş, verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 ... Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 ... Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 11.10.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.11.2023 tarihli ve KYB-2023/112796 ... yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.11.2023 tarihli ve KYB-2023/112796 ... kanun yararına bozma isteminin;

“Tokat 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 19.12.2022 tarihli kararıyla iddianamede zimmete geçirilen paraya ilişkin bir anlatımın bulunmadığı, kurum zararının hesaplanmadığı, iddianamede anlatılan para transferlerinin hangi suretle zimmet suçuna vücut vereceği ve sanığın parayı uhdesine nasıl geçirdiğine dair bir anlatımının bulunmadığı gerekçesiyle itirazın kabulü ile görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de;

Dosya kapsamına göre, Niksar Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 29.11.2021 tarihli ve 2016/891 soruşturma, 2021/836 esas, 2021/786 ... iddianame ile “…şüpheli ...'in belediye başkanlığı yaptığı dönemde belediye bütçesinden kullandığı avansların bir kısmını iade etmediği, avansların faturalandırmasının yapılmadığı,…” şeklindeki anlatımla kamu davası açıldığı, belediye bütçesine ait bu avansların iade edilmemesinin 5237 ... Kanun’un 247/1. maddesinde yer alan zimmet suçunu oluşturabileceği, bu fiili yargılama görevinin de 5235 ... Kanun’un 12. maddesi gereğince Ağır Ceza Mahkemesine ait olacağı ve delillerin takdiri ile değerlendirilmesinin üst dereceli mahkemeye ait olduğu hususları dikkate alınmaksızın, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olmasında isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1.Niksar Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.11.2021 tarihli ve 2016/891 Soruşturma, 2021/836 Esas, 2021/786 numaralı İddianamesiyle suç tarihlerinde Gürçeşme Belediye Başkanı olan sanık ... ile aynı yerde muhasebeci olarak görev yapan sanık ...'in icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri ve bu suretle 5237 ... ... Ceza Kanunu'nun (5237 ... Kanun) 257 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılmaları ve 53 üncü maddesi gereğince hak yoksunluklarına hükmedilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.

2.Niksar Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.10.2022 tarihli ve 2021/1179 Esas, 2022/1018 ... Kararı ile sanık ...'in belediye bütçesinden kullandığı avansların bir kısmını iade etmediği, avansların faturalandırmasının yapılmadığı, belgelerde imza bulunmadığı, yolluk ödemelerine ilişkin görevlendirme evrakı düzenlenmediği ve belediyeye alınan aracın Kamu İhale Kanunu hükümlerine uygun şekilde alınmadığı iddialarıyla açılan kamu davasında sanıklara yüklenen suçun 5237 ... Kanun'un 247 nci maddesinde düzenlenen zimmet suçu kapsamında kalıp kalmadığı hususunda delillerin takdir ve değerlendirilmesinin üst dereceli ağır ceza mahkemesince yapılması gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

3.Sanıklardan ...'in görevsizlik kararına vaki itirazı üzerine Tokat 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2022/1212 Değişik iş ... Kararı ile itirazın kabul edilerek görevsizlik kararının kaldırıldığı anlaşılmıştır.

4.İncelenen dosya içeriğine ve iddianamede olayın anlatılış biçimine göre; sanıkların eylemlerinin 5237 ... Kanun'un 247 nci maddesinde düzenlenen uyarınca zimmet suçu kapsamında kalıp kalmadığı hususunda delillerin takdir ve değerlendirilmesinin üst dereceli ağır ceza mahkemesince yapılması gerektiğinden Tokat 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2022/1212 Değişik iş ... Kararına ilişkin kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Tokat 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2022/1212 Değişik iş ... Kararının 5271 ... Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 ... Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

17.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4072, Karar No: 2013/3877, Tarih: 07.06.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/4072 E.  ,  2013/3877 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

- KARAR -

... ve İflas Kanunu’nun 142 nci maddesine göre sıra cetveline itiraz davaları, kural olarak genel mahkemede görülür; itiraz sadece sıraya ve ... müdürünün ... hukuku kurallarına uygun davranmadığına ilişkin ise görev ... Mahkemesi'nindir (İİK.m.142/son).

Somut olayda şikâyetçinin itirazı, şikâyet olunan Mal Müdürlüğünce konulan haczin paylaştırmaya girmesi için gereken yasal şartların bulunmadığı noktasında olup, adı geçenin alacağının esas ve miktarına ilişkin bir ihtilaf bulunmadığından, şikâyetin inceleme yeri ... Mahkemesi’dir.

Bu durumda ... Mahkemesi'nce esasa girilerek bir hüküm kurulmak gerekirken, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 07.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/13067, Karar No: 2025/515, Tarih: 13.01.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/13067 E.  ,  2025/515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/983 E., 2023/762 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 6. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/316 E., 2023/12 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69. maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve hayati önemi haiz 68. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre; nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya kanser hastalığı tanısı konulduğu, kanser hastalığı nedeniyle hastanın Pembrolizumab etken maddeli Keytruda adlı ilacın kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide Pembrolizumab etken maddeli Keytruda adlı ilacın kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından Sağlık Uygulama Tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanun'un verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir hale gelmesi için, talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiç bir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3-İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar Faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 Faz'dan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir populasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. faza aittir. Bu aşamada geniş hasta guruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.