muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/4410, Karar No: 2022/8282, Tarih: 24.11.2022

**11. Hukuk Dairesi         2021/4410 E.  ,  2022/8282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 27.12.2016 tarih ve 2015/685 E- 2016/1437 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nce verilen 08.04.2021 tarih ve 2019/809 E- 2021/447 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Nilüfer Vergi Dairesi Mükelleflerinden Acarhan Tekstil Konfeksiyon Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2009, 2010, 2011, 2012 yıllarına ait hesaplarının vergi müfettişlerince incelenmesi sonucunda vergi tekniği raporu düzenlendiğini, raporda şirketin gerçekte ... ve ...'in kontrolünde olduğunu, davalı şirket tarafından düzenlenen faturaların bu kişiler tarafından düzenlendiğinin tespit edildiğini, 213 sayılı VUK'nun 3/B bendine göre vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve buna ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğunu, bunların yemin hariç her türlü delil ile ispat edilebileceğini, vergi müfettişlerince düzenlenen raporda yer alan tespitler dikkate alındığında tespit davası açmakta idarenin hukuki menfaatinin bulunduğunu, 6183 sayılı AATUHK’nun 17. maddesi kapsamında şirketin gizli ortağı olduğu yönünde kuvvetli deliller elde edilen davalı ... ve ... hakkında diğer davalı şirket ortakları ile birlikte tahakkuka dayalı ihtiyati haciz uygulanması gerektiğinden ... ile ...'in diğer davalı mükellef şirket arasındaki ortaklığın tespiti için dava açılması zarureti doğduğunu ileri sürerek, davalı ... ve ...'ın diğer davalı ...nin gizli ortağı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar cevap vermemiştir.

İlk derece mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, davacı idarenin 6183 sayılı Yasa’nın 17. maddesinde belirtilen yetkiyi kullanması ve davalı aleyhine vergi tahakkukunda bulunulması için adli yargıda dava açarak davalının dava dışı mükellef şirketin ortağı olduğuna dair bir tespit kararı almasına ihtiyaç bulunmadığından davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İstinaf mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İstinaf mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi'nce esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 24/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/840, Karar No: 2012/6, Tarih: 09.02.2012

**Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu         2011/840 E.  ,  2012/6 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Ağın Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen, tarafları, tarih ve numarası yukarıda yazılı hükmün incelenmesi sırasında Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 13.6.2011 gün, 9430-9371 sayılı, 4.Hukuk Dairesinin 6.7.2011 gün 8836-7970 sayılı kararlarıyla meydana gelen görev uyuşmazlığının giderilmesi istenilmekle, 2797 sayılı Yasa uyarınca toplanan Başkanlar Kurulu’nca dairelerin görevsizlik kararlarıyla dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, ayıplı üretilen traktör nedeniyle imalatçının sorumluluğuna dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle hükmün temyiz inceleme görevi 13. Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: 13. Hukuk Dairesinin görevsizlik kararının KALDIRILMASINA, dosyanın bu Daireye gönderilmesine, 09.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2421, Karar No: 2018/5766, Tarih: 12.12.2018

**23. Hukuk Dairesi         2018/2421 E.  ,  2018/5766 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla borçlu şirket aleyhinde ... 12. İcra Müdürlüğünün 2014/4582 Esas ve 2014/5086 Esas sayılı dosyaları ile takip başlatıldığını, söz konusu takiplerde borçlu şirketin ... İl Özel İdaresi ile ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı nezdinde bulunan hak ve alacakları üzerine haciz işlemi uygulandığını, ... İl Özel İdaresi tarafından icra dosyalarına gönderilen cevabi yazılarda borçlunun hak ve alacakları üzerinde dosyamız hacizlerinden önce davalının ... 7.İcra Müdürlüğünün 2014/4958 ve 2014/4982 sayılı icra dosyalarından hacizlerinin bulunduğunun bildirildiğini, ... 7. İcra Müdürlüğünün takip dosyalarındaki davalı alacağının borçlu şirket ile muvazaalı olarak ve mal kaçırmak kastı ile yaratıldığını ileri sürerek ... 7. İcra Müdürlüğünün 2014/4958 Esas sayılı dosyasında ... İl Özel İdaresinin ....lamaya ilişkin yazısına istinaden fiilen oluşturulan ve dosya alacaklısına ödeme yapılmaya başlanan .... cetveli ve derece kararına itirazların kabulü ile .... cetvelinde davalı ...'e (temlik nedeniyle ...'ya) ayrılan payın dikkate alınmadan öncelikle müvekkilin alacaklısı olduğu ve ilgili .... cetvelinde 4. ve 14. ....larda belirtilen ... 12. İcra Müdürlüğünün 2014/4582 ve 5086 Esas sayılı icra takip dosyaları alacağının ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, alacağın gerçek bir hukuki ilişkiye dayandığını, .... cetveli bulunmadığı için dava şartının gerçekleşmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, deliller ve tüm dosya kapsamından; İİK'nın 140. maddesi gereği icra müdürlüğünce düzenlenen bir .... cetveli bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 12.12.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18609, Karar No: 2015/11228, Tarih: 18.06.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/18609 E.  ,  2015/11228 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : Beraat

Taksirle öldürme suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

59 yaşındaki ... yüksekten düşme şikayeti ile 06.06.2011 tarihinde ... Devlet Hastanesine başvurduğu, acil tıp uzmanı olan sanık tarafından muayene edildiği, akciğer, kafa, pelvis, vertebra grafileri ve kraniyal tomografi ve tam kan tetkiki istendiği, diclomec, muscoril ve diazem ampul enjekte edildiği, myalji tanısı ile taburcu edildiği, ağrılarının devam etmesi üzerine tekrar hastaneye 10.06.2011 tarihinde başvurulduğu, Dr. ...tarafından muayene edilerek tetkiklerin yapıldığı, toraks BT, akciğer sağ ve sol femur pelvis, lumbosakral vertebra ve servikal grafilerinin çekildiği, göğüs cerrahisi ve beyin cerrahisi konsültasyonları istenildiği, beyin cerrahi notunda; "şuur açık, koopere oryante, pupiller izokorik, taşikardi ve dispnesi mevcut olduğu, sol ayak 4/5, sağ ayak DF/PF 3/5, sağ ayak bileği PF/DF 4/5, sağ diz flek 3/5, sağ kalça flek 4/5 olduğu, hipoestezi olmadığı, lomber BT ve MR tetkikinde Tl2 de kompresyon kırığı, L1 de burst kırığı olduğu hastanın 3.basamak sağlık kuruluşuna sevkinin uygun" olduğunun belirtildiği göğüs cerrahi notunda; "bilinç açık, koopere, her iki hemitoraks solunuma eşit katıldığı, solunum sesleri doğal, sağ lateral göğüs kafesinde lomber bölgeye uzanan ekimoz olduğu. PA akciğer grafısinde kırık kot görülmediği, toraks BT de; her iki hemitoraks alt tarafta yoğunlaşan sıvı, cilt altı amfizem mevcut olduğu, hasta beyin cerrahi tarafından sevk edileceğinden her iki hemitoraksa tüp torakostomi takıldığı, gönderildiği klinikte göğüs cerrahisi konsültasyonu ile drenlerinin çekilebileceğinin" belirtildiği, 10.06.2011 tarihine hastanın ambulansla ... Tıp Fakültesine sevk edilerek 11.06.2011 tarihinde getirildiği, muayenesinde; genel durum orta, bilinç açık, koopere, her iki hemitoraks solunuma eşit katıldığı, bilateral railer, sternum üzerinde hassasiyet ve krepitasyon, bilateral göğüs duvarında kotlar üzerinde hassasiyet olduğu, bilateral tüp torakostomi, göğüs tüplerinde ossilasyon olduğu, hemorajik drenajı olduğu, PA akciğer grafısinde; bilateral kot kırıkları, bilateral göğüs tüpü

mevcut olduğu, akciğerler ekspanse görünümde olduğu, göğüs cerrahi açısından ek bir müdahale düşünülmediği, toraks BT, hemogram, ortopedi, beyin cerrahi, genel cerrahi konsültasyonları önerildiği, toraks BT de; "her iki akciğerde orta ve alt lob düzeyinde multiple kontüzyo alanları ve solda daha belirgin olan hemitoraks, sternum korpus kesiminde ve kostalarda deplase fraktürler, her iki hemitoraksta minimal pnömotoraks, LI vertebrada burst fraktürü ve Tl2 vertebra corpus anterosüperior kesiminde tear drop fraktürü, göğüs duvarında cilt altı anfizemi" izlendiği, beyin BT ve servikal BT normal sınırlarda olduğu, tüm abdomen BT de; "L1 vertebrada burst fraktürü ve Tl2 vertebra corpus anterosüperior kesiminde tear drop fraktürü" izlendiği, ortopedi konsültasyon notunda; muayenesinde; sağ alt ekstremitede 3/5 güç kaybı mevcut olduğu, dolma duyusu (+), sol alt ekstremitede 4/5 güç kaybı mevcut olduğu, dolma duyusu (+), röntgen /BT de Tl2 kompresyon kırığı, L1 burst kırığı olduğu, Prof.Dr....danışılarak ameliyat planlandığı, 11.06.2011 tarihinde anestezi tarafından değerlendirildiği, ASA III olarak aynı tarihte ortopedi tarafından operasyona alındığı, ameliyat notunda; "GAA saha temizliğini takiben T10 ile L4 vertebralar arası cilt eilt altı geçildiği, paravertebral kaslar geçilerek ekarte edildiği, ardından sağ tarafta T10, T11, T12, L1, L2, L3 vertebralara 1 er adet vida konulduğu, sistem 1 adet rod ile distrakte edildiği, sol taraftada aynı vertebralara 1 er adet vida konulduğu, ardından rod ile distrakte edildiği, en proksimal ve distal vertebralar arasına transvers bağlayıcılar konulduğu, anatomik yapılar kapatıldığı, komplikasyon olmadığının belirtildiği, hastanın entübe olarak servise alındığı, post operatif takip ve tedavisi devam eden hastanın 14.06.2011 tarihinde saat: 22.50 de solunum arresti geçirdiği müdahale edildiği, anestezi yoğun bakıma konsülte edildiği, 40 dk CPR yapıldığı, resüsitasyona cevap vermediği ve saat 23.30 da öldüğü, yapılan otopside "kişinin ölümünün yüksekten düşme ile husulü mümkün genel beden travmasına bağlı sternum, omurga ve kaburga kırıkları ile müterafık iç organ yaralanması ve fokal beyin kanaması sonucu gelişen komplikasyonlara bağlı solunum ve dolaşım yetmezliğinden meydana geldiğinin mütalaa olunduğu, .... İhtisas Kurulu 04.04.2012 tarihli raporu ile "otopsi ve tıbbi belgelere göre iki taraflı seri kot kırıkları, T12, L1 omur kırığı, iki taraflı pnömotoraks, sternum kırığı bulunan kişinin ölümünün genel beden travması ve gelişen komplikasyonlardan ileri geldiği, 06.06.2010 tarihinde yüksekten düşme sonucu acil servise gelen hastada; tüm vücut grafilerinin istenmesinin uygun olduğu, ancak dosyada mevcut 06.06.2010 tarihli PA akciğer grafisi incelendiğinde; iki taraflı kot kırıklarının olduğu görüldüğü, bilateral kot kırıklarının tespit edilememesi eksiklik olup bu kırıkların hemopnömotoraksa neden olduğu bu nedenle hastadaki kot kırıkları ve omur kırıklarının tespit edilememesi nedeni ile Dr. ..

.06.2010 tarihinde yüksekten düşme sonucu acil servise gelen hastada; tüm vücut grafilerinin istenmesinin uygun olduğu, ancak dosyada mevcut 06.06.2010 tarihli PA akciğer grafisi incelendiğinde; iki taraflı kot kırıklarının olduğu görüldüğü, bilateral kot kırıklarının tespit edilememesi eksiklik olup bu kırıkların hemopnömotoraksa neden olduğu bu nedenle hastadaki kot kırıkları ve omur kırıklarının tespit edilememesi nedeni ile Dr. ... uygulamalarının tıbben uygun olmadığı" şeklinde görüş bildirdiği, Yüksek Sağlık Şurası 13341 sayılı raporda, ... yüksekten düşme nedeni ile 06.06.2011 tarihinde...Hastanesine getirildiği, Dr.... tarafından muayene edildiği, akciğer, kafa, pelvis, vertebra grafileri ve kraniyal tomografi ve tam kan tetkiki istenildiği, diclomec, muscoril ve diazem ampul enjekte edildiği, hastanın 8 saat müşahade altında tutulduğu, myalji tanısıyla reçete verilerek taburcu edildiği, toraks travmalı hastaya tedavi algoritmasının uygulanmamış olduğu, kot kırıkları tespit edildiğinde hastanın yatırılarak takip edilmesinin gerektiği, hastanın eve gönderilmesi nedeniyle Dr.... (Acil Tıp Uzmanı) kusurlu olduğu, ancak hastanın 4 gün sonra 10.10.2011 tarihinde hastaneye ikinci başvurusunda hemodinamisinin ve yapılan tetkiklerinin normal olduğu, ASA III olarak ameliyata alındığı, ameliyat sonrası gelişen komplikasyonlardan dolayı hastanın kaybedildiği göz önüne alındığında bu kusurla ölüm arasında illiyet bağı kurulmasının uygun olmadığı şeklinde kanaat belirtildiği, sanığın eylemi ile ölüm arasında illiyet bağının bulunmadığnın tespit edildiği, bu nedenle sanığın taksirle öldürme suçundan sorumlu tutulamayacağı, ancak tüm dosya kapsamından kot kırıkları tespit edilen hastanın yatırılarak takibi yapılması gerekirken öleni eve göndermesi şeklindeki eyleminin TCK'nın 257/2. maddesindeki görevi ihmal suçunu oluşturduğu gözetilip bu suçtan mahkumiyeti yerine yazılı gerekçeyle sanığın beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 18/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/26769, Karar No: 2015/30930, Tarih: 03.11.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/26769 E.  ,  2015/30930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BANDIRMA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ)

TARİHİ : 13/07/2015

NUMARASI : 2014/613-2015/357

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin, fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davaya konu işçilik alacalarının belirsiz alacak davasına konu olup olamayacağı noktasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Belirsiz alacak davası 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile öngörülen ve alacaklıya bazı avantajlar sağlayan yeni bir dava türüdür. Sözü edilen hükme göre “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir”. Şu hale göre davanın açıldığı tarihte alacak miktarının belirlenmesi imkansız isebelirsiz alacak davası açılabilir. Öte yandan alacaklı tarafından alacağın miktar veya değerinin tam olarak belirlenmesi beklenemez iseyine belirsiz alacak davası açılabilir.

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK’nun 107. maddesinin gerekçesinde, birçok kez hak arama özgürlüğüne vurgu yapılmıştır. Yine alacaklının hukuki ilişkiyi, muhatabını ve talep edebileceği asgari tutarı bilmesine rağmen “alacağın tamamını tam olarak”tespit edemeyecek durumda olması da davanın nedenleri arasında sayılmıştır. Bu itibarla belirsiz alacak davasıyla ilgili yoruma gidildiğinde, alacaklının hak arama özgürlüğünün değerlendirilmesi gerekir. Bunun aksine ilgili hükmün, alacaklının hakkına ulaşmasını kısıtlayan şekilde ele alınması doğru olmaz.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir.

Konuyu iş mevzuatı açısından ele aldığımızda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3, 8, 22, 28, 32, 37, 67. maddelerinde işverene çalışan her bir işçi yönünden kayıt tutma ve işçiye belge verme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Bütün yasal yükümlülüklere uyan işveren bakımından kural olarak işçi alacaklarının belirsiz olduğundan söz edilemeyecektir. Zira işçinin çalışma süresinintam olarak kayda geçirildiği, iş sözleşmesi ile ücreti, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlendiği, işçiye her ay ücret hesap pusulası verildiği, günlük ve haftalık iş sürelerinin işçiye önceden bildirildiği, işçinin yaptığı olağanüstü çalışmalar için kendisine belge verildiği durumlarda, işçinin bir çok alacağı belirli ya da belirlenebilir durumdadır. Sadece hakimin taktirine kalan bazı alacaklar bakımından yine de başlangıçta bir belirsizlikten söz edilebilecektir.

İşçilik alacaklarının hesabı genelde iki kritere tabidir. İşçinin işyerinde geçen çalışma süresi ve ücreti ile ekleri bilindiğinde işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Bu yüzden özellikle kamu kurumlarında işçinin çalışmalarının tam olarak Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmesi ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçinin ücreti ile eklerinin toplu iş sözleşmesinde yer alması sebebiyle işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Yine de hakimin taktir alanına giren manevi tazminat, taktiri indirime tabi fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, cezai şart, sözleşmenin kalan süresine ait ücret gibi alacakların başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün değildir. Nitekim 107. maddenin Adalet Komisyonu gerekçesinde de, alacaklının “talep edebileceği miktarı asgari olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağın tamamını tam olarak tespit”edememesi halinde belirsiz alacak davası açılabileceği ifade edilmiştir.

Gerekçede örnek olarak “keşif ve bilirkişi raporu” ile alacağın miktarının tespit olunmasından söz edilmiştir ki, iş yargısında bilirkişi hesap raporu alınması çok yaygın bir uygulamadır. Yine 107. maddenin 2. fıkrasında “karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu” alacak miktarının belirlenmesinden söz edilmiştir ki, yukarıda sözü edilen yasal yükümlülükler sebebiyle işçiye çalışırken belge vermekle yükümlü olan işveren bunu yerine getirmediğinde, işçinin alacağın miktarını tam olarak belirlemesini beklemek doğru olmaz.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğer objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesini objektif olarak imkansız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ve maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkansızdır.

Sübjektif unsur ise alacaklının talep konusu miktarı belirlemesinin alacaklıdan beklenememesidir. İşçinin yasal hakları ödenmeksizin işten çıkarıldığı bir durumda yukarıda belirtilen masraflara ek olarak uzman hesap raporu aldırarak olası işçilik alacaklarını belirlemesi de hak arama özgürlüğü önünde engel olarak değerlendirilebilir.

Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkansızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğini davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda sözkonusudur.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.

Belirsiz alacak davası hukuk sistemimize girmeden önce icra inkar tazminatına hak kazanma yönünden likit (belirli) olma kriteri içtihat olarak kabul edilmiştir. Bu kriterin, alacağın belirli olup olmamasında da dikkate alınabileceği Yargıtay tarafından kabul edilmiştir.Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez”(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK, Y.HGK. 17.10.2012 gün ve 2012/9-838 E, 2012/715 K).

Genel mahiyette bu açıklamalardan sonra işçilik alacaklarının belirsiz alacak davasına konu olup olmayacağı noktasında Dairemizce belirlenen kriterler aşağıdaki gibidir;