muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/916, Karar No: 2017/201, Tarih: 28.03.2017

Malen sorumlu; işlenmiş olan suçun hükme bağlanması ve bunun kesinleşmesinden sonra, maddî ve malî sorumluluk taşıyarak hükmün sonuçlarından etkilenecek veya bunlara katlanacak kişidir.

Mağdur; Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlüğünde, “haksızlığa uğramış kişi” olarak tanımlanmaktadır. Ceza hukukunda ise mağdur kavramı, suçun konusunun ait olduğu kişi ya da kişilerdir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun hazırlanmasında esas alınan suç teorisinde suçun maddi unsurları arasında yer alan mağdur, ancak gerçek bir kişi olabilecek, tüzel kişilerin suçtan zarar görmeleri mümkün ise de bunlar mağdur olamayacaklardır. Suçtan zarar gören ile mağdur kavramları da aynı şeyi ifade etmemektedir. Mağdur suçun işlenmesiyle her zaman zarar görmekte ise de, suçtan zarar gören kişi her zaman suçun mağduru olmayabilecektir. Bazı suçlarda mağdur belirli bir kişi olmayıp; toplumu oluşturan herkes (geniş anlamda mağdur) olabilecektir. (Mehmet Emin Artuk-Ahmet Gökcen-A. Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 9. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2015, s.289; İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 11. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2015, s. 214-217; Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 8. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2015, s.106 - 107; Osman Yaşar-Hasan Tahsin Gökcan–Mustafa Artuç, Türk Ceza Kanunu, Ankara, 2010, 6. cilt, s.7702-7703)

Kamu davasına katılmak için aranan “suçtan zarar görme” kavramı kanunda açıkça tanımlanmamış, gerek Ceza Genel Kurulu, gerekse Özel Dairelerin yerleşmiş kararlarında bu kavram “suçtan doğrudan zarar görmüş bulunma hali” olarak anlaşılıp uygulanmıştır.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Köy boşluğuna tecavüz suçunda korunan hukuki yarar, köy boşluğunun mülkiyet ve ortak kullanım hakkı olup, köy boşluğunu kullanma hakkına sahip köy tüzel kişiliği ile köy boşluğunun sahibi konumundaki Hazinenin suçtan zarar gören konumunda oldukları göz önüne alındığında, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve tüm köylünün yararlanmasına bırakılmış köy boşluğuna tecavüz suçlarında, Hazinenin doğrudan zarar gördüğü, buna bağlı olarak davaya katılma ve hükmü temyiz etme hak ve yetkisinin bulunduğu kabul edilmelidir. Bu nedenle yerel mahkemece Hazinenin davaya katılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Dairenin ret kararının kaldırılmasına, dosyanın temyiz incelemesinin yapılması amacıyla Yargıtay 8. Ceza Dairesine gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 27.02.2015 gün ve 27801-12718 sayılı, katılan ... vekilinin temyizine ilişkin ret kararının KALDIRILMASINA,

3- Dosyanın, temyiz incelemesinin yapılması amacıyla Yargıtay 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.03.2017 tarihinde yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/7096, Karar No: 2006/7781, Tarih: 16.10.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/7096 E.  ,  2006/7781 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Pazaryeri Belediye Başkanlığının 26.4.2006 günlü yazısından dava konusu taşınmazın belediye ya da mücavir alan sınırları içinde bulunmadığı, belediye alt yapı hizmetlerinden yararlanmadığı anlaşılmakta olduğundan tarım arazisi niteliğinde kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Mahkemece bir kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de düzenlenen rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin değerinin saptanmasında dava konusu taşınmazın da içinde yer aldığı ilçenin genelinde geçerli olan dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile kg başına toptan satış fiyatlarının İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden sonra bunlara göre hesaplama yapılması gerekirken salt dava konusu taşınmazın bulunduğu köye özgü lokal verileri esas alarak kamulaştırma bedelini saptayan bilirkişi kurulu raporuna göre karar verilmesi,

2-Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendine göre yapılarda dava tarihindeki Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan resmi birim ve yapı yaklaşık birim fiyatları listesi esas alınarak niteliklerine göre belirlenecek sınıfı itibariyle değerinin belirlenip yaşına göre yıpranma payı da düşüldükten sonra ulaşılacak değere hükmedilmesi gerekirken dava konusu taşınmaz üzerindeki yapıların sınıflarına göre saptanan değerlerinden (bakımsız oluşu, yapım tarzı ve tekniği, malzemenin türü ve kalitesi gibi nedenlerle) belli oranlarda indirim yapılması,

3-... 5018 sayılı Yasaya ekli I sayılı cetvelde genel bütçeye dahil kamu idareleri kapsamına alınmış olup, anılan Yasanın 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazların Hazine adına tapu sicilinde tescil olunacağı gözetilmeden dava konusu taşınmazın doğrudan idare adına tesciline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, İlçe Tarım Müdürlüğünden münavebeye alınan ürünlere ait ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış kg fiyatını gösterir veri listesi (2006 yılına ait) getirtildikten sonra 2 nolu bozma nedenini de gözetir biçimde ek rapor alınmalı, oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, İlçe Tarım Müdürlüğünden münavebeye alınan ürünlere ait ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış kg fiyatını gösterir veri listesi (2006 yılına ait) getirtildikten sonra 2 nolu bozma nedenini de gözetir biçimde ek rapor alınmalı, oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 16.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25286, Karar No: 2012/23846, Tarih: 19.10.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/25286 E.  ,  2012/23846 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR

Dava, taraflar arasında yapılmış bulunan elektrik aboneliğinden kayanaklanmakta olup, kararın temyizen incelenmesi görevi 7.Hukuk Dairesine aittir.

Ne var ki 7.Hukuk Dairesince görevsizlik kararı verildiği için görevli dairenin belirlenmesi için dosyanın Yüksek 1.Başkanlığa gönderilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 1.Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 19.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1427, Karar No: 2018/2875, Tarih: 16.04.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/1427 E.  ,  2018/2875 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Basit cinsel saldırı, hakaret

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın hükümlerden sonra 15.03.2017 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 16.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5622, Karar No: 2013/11497, Tarih: 28.11.2013

**5. Ceza Dairesi         2013/5622 E.  ,  2013/11497 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet, suç eşyasının satılmasına yardım etmek

HÜKÜM : Sanık ... hakkında zimmet suçunun hırsızlık kabulüyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması, sanık ... hakkında suç eşyasının satılmasına yardım etmek suçundan beraet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

Sanık ... hakkında CMK'nın 231/5. maddesi uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın temyiz olanağı bulunmayıp, aynı Kanunun 5560 sayılı Kanun ile değişik 231/12. maddesine göre itiraza tabi olduğu ve yapılan itirazın da Alaşehir Ağır Ceza Mahkemesince reddedildiği anlaşılmakla diğer sanık ... hakkında suç eşyasının satılmasına yardım etmek suçundan kurulan beraet hükmü ile sınırlı temyiz incelemesi yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraet hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 28/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/906, Karar No: 2007/875, Tarih: 19.03.2007

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2007/906 E.  ,  2007/875 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı ...'e ait ... plakalı aracın müvekkili tarafından kasko sigortalı ... plakalı araca çarptığını belirterek sigortalıya ödenen 3.233.00.YTL'sı tazminatın 20.10.2004 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili poliçe limitinin 4.000.YTL'sı olduğunu rucu yazısının 13.12.2004 tarihinde tebliğ edilmesi nedeniyle faizin bu tarihten istenebileceğini belirtmiştir.

Davalı ... maliki olduğu ... plakalı aracın çalındıktan sonra kazaya karıştığını, hasar miktarını kabul etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma toplanan deliller benimsenen bilirkişi raporu gereğince davanın kabulü ile 3.233.00.YTL'sı tazminatın davalı ...'ten 20.12.2004 ödeme tarihinden davalı ... şirketinden 13.12.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

2918 sayılı KTK.nun 107. maddesinde işletenin kendisi veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerden birinin motorlu aracın çalınmasıda veya gasp edilmesinde kusurlu olmadığını kanıtlaması halinde aracın meydana getirdiği zarardan kendisinin sorumlu olmayacağını hükme bağlamıştır. Anılan maddeye göre işletenin bu sorumluluktan kurtulabilmesi için sadece aracın çalındığını kanıtlaması yetmemekte ayrıca araç sahibinin gözetim bakımından gerekli bütün dikkat ve özeni göstermesi zorunlu bulunmaktadır.

Somut olayda davalı malik aracının çalındığını ve çalındıktan sonra kazanın meydana geldiğini savunarak aracı olaydan bir ... önce teslim ettiği kardeşi ...'in karakola verdiği ifade ile olay yeri inceleme tutanağı ve olay tutanağını delil olarak bildirmiş ise de mevcut delilleri ile aracın izinsiz alınmasını engelleyecek tüm önlemleri aldığını ispatlayamamış bulunmasına,dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, ve aşağıda dökümü yazılı 130.90.-YTL kalan onama harcın temyiz edenden alınmasına 19.3.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8804, Karar No: 2014/12605, Tarih: 30.06.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/8804 E.  ,  2014/12605 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, paydaşı olduğu çekişme konusu 13 ve 283 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarında baba adının sehven “...” olarak yazıldığını ileri sürerek, anılan kayıtlarda baba adının nüfus kayıtlarına uygun şekilde “...” olarak düzeltilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hâkimi ...'ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece, yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, tapu kayıt maliki olan davacının baba adının nüfus kaydında “...” olduğu halde, sicil kaydında yanlışlıkla "..." olarak yazıldığı saptanarak, işin esası bakımından yazılı olduğu üzere davanın kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davalı vekilinin bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Ancak, davacıdan tahsili gereken ve başlangıçta peşin olarak alınan maktu karar ve ilam harcının davalının harçtan muaf olduğu gerekçesiyle iadesine karar verilmiş olması doğru değildir.

Ne var ki; anılan bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının 2. bendindeki "Davalı kurum harçtan bağışık olduğundan harç yükletilmesine yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan 21,15 TL. harcın istemi halinde kendisine iadesine,'' ibaresinin hüküm fıkrasından çıkartılarak, yerine; "Alınması gereken 21.15.-TL maktu karar harcı davacı tarafça peşin olarak yatırıldığından, ayrıca harca hükmedilmesine yer olmadığına'' ibaresinin yazılmasına, davalının bu yönlere ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nın 436/2. (6100 sayılı HMK'nun 370/2. md.) maddesi uyarınca hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 30.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16686, Karar No: 2017/4871, Tarih: 11.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/16686 E.  ,  2017/4871 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4474, Karar No: 2010/9894, Tarih: 22.11.2010

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2010/4474 E.  ,  2010/9894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün, süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi. Gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait ve davalıya kasko sigortası sözleşmesiyle sigortalı olan aracın tek taraflı kazada korkuluk ve direğe çarparak yandığını, ancak davalı ... tarafından hasar bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, 135.000,00 TL tazminatın faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, kazanın haber olarak kameraya alındığını, sürücünün iddia edilen kişi olmadığını, buna göre aracın ehliyetsiz veya alkollü sürücü tarafından kullanıldığını ve bu nedenle zararın teminat dışı olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve dosyada kapsamına göre, kaza sırasında aracın iddia edildiği gibi... tarafından kullanıldığının ispat edilemediği, bu nedenle aracın gerekli sürücü belgesine sahip bir şahıs tarafından kullanıldığının sabit olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, kasko sigortası sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyiniyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen kasko sigortası genel şartlarının A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, Devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötüniyet ve müziplikle yaptıkla-

rı hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, TTK. 1282. maddesi uyarınca, sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasanın 1281. maddesi hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, Kasko Poliçesi Genel Şartlarının B.1.5 maddesi ve TTK. 1292/3. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanılırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Somut olayda, kaskolu araç poliçenin geçerlilik süresi içerisinde tek taraflı trafik kazası sonucu yandığı tarafların ve mahkemenin kabulündedir. Uyuşmazlık, aracın kimin tarafından kullanıldığı sürücünün kimliği gizlenip gizlenmediği ehliyetinin bulunup bulunmadığı ve alkollü olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Kaza tesbit tutanak içeriğine göre, 13.6.2005 gün saat 06.15'de tek taraflı oluşan kaza sonucunda kasko sigortalı aracın yandığı ve araçtan yaralı olarak çıkan ... isimli şahsın hastanede müşahade altına alındığı, diğer yaralının tesbit edilemediği belirtilmiştir. Yine dosya arasında 13.6.2005 tarihli (saat 11.55) tutanakta, olay yerinden ...'nin hastaneye gittiğini, ...'in ise araç sürücüsü olduğunu beyan ettiği, ayrıca ...'un tek imzasını taşıyan aynı tarihli yazıda "araç içinde Emir ile kendisinin bulunduğunu olaydan sonra o şokla beni hastaneye götürdüler" biçiminde beyan verdiği görülmüştür. ....,ile ilgili sağlık raporları da düzenlendiği ...'un alkolsüz olduğu dosya arasındaki bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.

Düzenlenen tutanak içeriklerine göre olay sonrası gelişen durumlar bu şekilde açıklanmakla beraber, davalı ... delilleri arasında bulunan "CD" görüntülerinde kaskolu aracın yanması sırasında elinde yangına müdahale etmek üzere yangın söndürme tüpü olan şahıs "aracın içinden iki kişi çıktığını ve olay yerinde beklemekte olduklarını" beyan ettiği ve hemen sonra gelen görüntülerde ise isminin Emir olduğu anlaşılan kişi ile yanında birinin daha olduğu ve etraftaki vatandaşlar ile tartıştıkları, olay yerine gelen polis aracına bu iki kişinin bindirildikleri izlenmektedir. Acil Sağlık Hizmetlerinde görevli tanıklar, ihbar geldiğinde daha yakın olan "istinye ekibinin" olaya önce müdahale ettiğini belirttikten sonra kaza yerinde bir yaralı ile bir kişinin daha ambulansa bindiklerini aralarından değişik şive ile konuştuklarını, Türkiye Hastanesine götürdüklerini söylemişlerdir. "CD" görüntülerinden izlenen bu iki şahıs ile hastaneye müracaatla olay anındaki sürücü olduğunu beyan eden...'in dosya arasına giren kimlik bilgilerindeki doğum tarihine ve resmine göre aynı şahıslar olmadığı kanaatını uyandırmaktadır.