muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/338, Karar No: 2014/183, Tarih: 15.04.2014

Bununla birlikte, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazının kapsamı günümüze kadar çeşitli Ceza Genel Kurulu kararlarına konu olmuş, bu bağlamda; "eleştiriye ilişkin düşüncelerin reddine dair daire kararlarının itiraz olunabilecek nitelikte kararlardan olmadıkları" (CGK’nun 16.11.1964 gün ve 470-464), "kabule göre yapılan bozmalara karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yoluna başvuramayacağı” (CGK’nun 17.03.1998 gün ve 18-91), “Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının olağanüstü bir kanun yolu olması nedeniyle sonuca etkili olmayacak türden hukuka aykırılıkların bu kanun yoluna konu olamayacağı” (CGK’nun 30.11.2010 gün ve 233-241) “Yargıtay Ceza Daireleri tarafından verilen sanığının tutukluluk halinin devamına ilişkin kararlara karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının olağanüstü itiraz kanun yoluna başvurma yetkisinin bulunmadığı” (CGK’nun 29.03.2011 gün ve 49-28), “görev konusunun Yargıtayca inceleme konusu dahi yapılamayacağı bir durumda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kesin nitelikteki merci tayini kararını hükümsüz kılacak bir sonuç doğmasına neden olacak şekilde itiraz kanun yoluna başvurma imkanının bulunmadığı”, (CGK’nun 27.12.2011 gün ve 158-296) kabul edilmek suretiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisinin belirli yönlerden sınırlandırılması gerektiğine karar verilmiştir.

Görüldüğü gibi bu yol, Yargıtay Ceza Daireleri kararlarına karşı başvurulan olağanüstü bir kanun yolu olup, bu yetki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir. Kanun metninde hangi hukuka aykırılıkların bu yolla denetleneceği yönünde bir açıklık bulunmamakta ise de, olağanüstü bir kanun yolu olan itiraz kanun yoluna başvurabilmek için hukuka aykırılık halinin ciddi boyutlara ulaşması gerekmektedir. Ciddi boyutlara ulaşmayan veya sonuca etkili olmayan kanuna aykırılıkların bu yöntemle denetlenmesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazının amaç ve kapsamıyla bağdaşmayacaktır.

Özel Dairece eylemin olası kastla öldürme suçunu oluşturduğu belirtilerek, lehe kanun karşılaştırmasının 765 sayılı TCK'nun 448 ve 5237 sayılı TCK'nun 81 ve 21/2. maddeleri uyarınca yapılması gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiş ve 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükümle ilgili olarak ayrıca herhangi bir karar verilmemiştir. Yargıtay Özel Daire ve Ceza Genel Kurulu uygulamalarına göre sanık hakkında kurulan herhangi bir hükümle ilgili olarak ayrıca onama, düzeltilerek onama, düşme ya da ret kararı verilmediği hallerde bozmanın sözkonusu hükmü de kapsadığı kabul edilmektedir.

Sanık hakkında 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükümle ilgili olarak zamanaşımının gerçekleşmesi nedeniyle Özel Dairece düşme kararı verilmesi gerektiği ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazının bu nedenle yerinde olduğu ileri sürülebilirse de, öncelikle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı olağanüstü bir kanun yolu olduğundan, sonuca etkili olmayacak hukuka aykırılıklar, bu kanun yoluna konu olamayacaktır. Özel Dairece ya da Ceza Genel Kurulunca itiraz kabul edilerek kamu davasının düşürülmesine kararı verilmesi ile yerel mahkemeye gönderilmesi halinde mahkemesince düşme kararı verilmesi durumlarında sonuç değişmeyecek olduğundan, mahkemesince giderilebilecek ve hak kaybına neden olmayacak bir hususla ilgili olarak olağanüstü kanun yolu olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı itirazına başvurulması imkanının bulunmadığı kabul edilmelidir.

Diğer yandan, yerel mahkemece bozmadan sonra yapılacak değerlendirme sonucunda kabul edilecek niteliğe göre zamanaşımı ve müsadere konusu da dahil olmak üzere yeniden uygulama yapılması da gerektiğinden, olağanüstü kanun yolu olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazında hukuki yarar bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bu hususta itiraz kanun yoluna başvurmada hukuki yararı bulunmadığından, itirazın esası incelenmeksizin reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Üyesi O. K..; "Sanık hakkında tedbirsizlik ve dikkatsizlik nedeniyle ölüme sebebiyet ve 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından dava açılması sonucu mahkemece 04.10.2010 gün ve 293-346 sayılı karar ile her iki suçtan mahkumiyet kararı verilmiş, daire ise 04.07.2012 gün ve 18108-16926 sayılı karar ile sanığın üzerine atılı suçu olası kasıtla işlediğinden verilen hükmü lehe yasa değerlendirmesi için sanığın kazanılmış hakkı saklı kalmak üzere bozulmasına karar vermiştir. İnceleme tarihinde 6136 sayılı Yasa ile ilgili suç, suç tarihi olan 25.06.2004 gününden itibaren 7 yıl 6 ay geçmesi nedeniyle dava zamanaşımına uğradığından ortadan kaldırılması gerekirken dairece bu yönde bir karar verilmemiştir. Daire sözcüsü hükmün tümüyle bozulduğunu belirtmiş ise de 1412 sayılı CMUK 322/1. fıkrasında hükmün bozulması halinde Yargıtay davanın düşmesine hükmeder şeklindeki emredici hükmü gözetilerek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulü gerektiği" düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Genel Kurul Üyesi de; benzer düşüncelerle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının esasının incelenmeksizin REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.04.2014 günlü müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/337, Karar No: 2016/4769, Tarih: 21.03.2016

**13. Ceza Dairesi         2015/337 E.  ,  2016/4769 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 13 - 2014/38216

MAHKEMESİ : Karşıyaka 5. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 28/11/2013

NUMARASI : 2013/242 (E) ve 2013/591 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya kapsamına göre, kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçunun hukuki konusunu oluşturan eşyanın kaybedilmiş olmasından söz edebilmek için malın sahibinin, eşyanın nerede olduğunu bilmemesi ve eşyanın egemenlik alanından çıkması, dolayısıyla ona sahip olma olanağının kalmamış olmasının arandığı, somut olayda müşteki, olaya ilişkin işyeri kamera görüntülerini izlediğinde alışveriş için gittiği mağazanın önünde araçtan inerken cüzdanını düşürdüğünü, meçhul bir şahsın düşen cüzdanı ayağı ile aracın altına doğru iterek arkasından dolanıp eğilerek gizlice alıp gittiğini beyan etmiştir. Müşteki anlatımı, kamera izleme tutanağı ile de doğrulanmıştır. Bu durumda oluşa göre kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçunun hukuki konusunu oluşturan eşyanın kaybedilmiş olmasından söz edilemez. Müşteki cüzdanını nerede düşürdüğünü bildiği gibi sanık ta yere düşen cüzdanın sahibini bilmekte olup sanığın sübut bulan açıktan hırsızlık suçundan TCK'nın 141/1. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken delillerin yanlış takdiri sonucu açılan kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 21.03.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2007, Karar No: 2012/8323, Tarih: 19.04.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/2007 E.  ,  2012/8323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki enerji nakil hattı geçmesi nedeniyle hat altında kalan ve kesilen ağaç bedellerinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Mahkemenin görevsizliğine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, enerji nakil hattı geçmesi nedeniyle hat altında kalan ve kesilen ağaç bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece görevsizlik kararı verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre, davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 19.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/33632, Karar No: 2015/2000, Tarih: 30.01.2015

**8. Ceza Dairesi         2014/33632 E.  ,  2015/2000 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın yüzüne karşı 30.10.2013 tarihinde tefhim olunan hükmü, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 11.11.2013 günü temyiz eden sanığın vaki temyiz isteminin CMUK.nun 317. maddesi gereğince (REDDİNE), 30.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7738, Karar No: 2013/16429, Tarih: 30.04.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/7738 E.  ,  2013/16429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çay İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/01/2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından başlatılan genel haciz yoluyla takibe karşı borçlunun, takip dayanağı belgelerin ödeme emri ekinde tebliğ edilmediğini ve borca itirazlarını belirterek takibin iptali istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, istemin reddine karar verildiği, iş bu kararın borçlular vekilince temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 25/01/1985 tarih ve 1984/5 E-1985/1 K.sayılı kararında açıklandığı üzere, harca tabi olmasına karşın harç alınmadan temyiz defterine kaydedilen temyiz dilekçesi hakkında HUMK.nun 434.maddesinin 3.fıkrası hükmü benzetme yoluyla uygulanır.

Somut olayda, şikayetçi borçlular vekilinin temyiz dilekçesini 07/02/2013 tarihinde İstanbul 20.İcra Mahkemesinin 2013/320 Muh.kaydı ile gönderdiği, anılan mahkeme yazı işleri müdürünce temyiz harç ve masraflarının ödenmesi için İstanbul 1 nolu Mahkemeler Veznesine yazı yazıldığı, ancak, harç ve masrafın ödendiğine dair makbuzun dosyada bulunmadığı, aksine, temyiz dilekçesi üzerine, yazı işleri müdürünce, “Davacı vekili temyiz posta masrafı, muhtıra pulu, temyiz harcı yatırmadı ve yatırmayacağını beyan etti.” şeklinde şerh düşüldüğü görülmektedir.

Bu durumda, usulüne uygun yapılmış bir temyiz bulunmadığından temyiz isteminin REDDİNE, 30/04/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4173, Karar No: 2018/4347, Tarih: 07.06.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/4173 E.  ,  2018/4347 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkemece kurulan ilk hükmün temyiz incelemesinde bozulmasının ardından yapılan yargılamaya ilişkin düzenlenen 24.12.2014 tarihli celseye ait duruşma tutanağında üye hakim.... (....) ve zabıt katibinin ıslak imzaları ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzalarının bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu imza eksiklikleri usulüne göre tamamlandıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/28454, Karar No: 2014/17522, Tarih: 10.09.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/28454 E.  ,  2014/17522 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2013/301415

Mahkemesi : Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesi

Tarihi : 11/06/2013

Numarası : 2013/150 - 2013/266

Suç : Taksirle öldürme

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii, katılanlar E.. Y.., F. Y., B.Y., S. A., H.. A.., C. Y. vekili ve katılan Z.. Y.. tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin, delil bulunmadığına, ceza miktarına; katılan Z.. Y.. ve katılanlar E.. Y.., F. Y., B. Y., S. A., H.. A.., C.Y. vekilinin cezanın az olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, hapis cezasının adli para cezasına çevrilmemesi gerektiğine ilişkin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Sanığın idaresindeki beton mikseri ile seyri sırasında yolun solundaki refüj aralığından “U” dönüşü yapmak istediği sırada, arkasından sol şerit üzerinden seyretmekte olan aracın önünü kapatması üzerine kendi aracına sol yan kısımlarından çarpmasına neden olması sonucunda, bir kişinin öldüğü ve 3 kişinin nitelikli, iki kişinin ise basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralandığı olayda; asli kusurlu olan sanık hakkında iki sınır arasında temel ceza belirlenirken, suçun işleniş biçimi, failin taksire dayalı kusurunun yoğunluğu, meydana gelen zararın ağırlığı, maddede öngörülen cezanın alt ve üst sınırları da dikkate alınıp uygun bir cezaya hükmedilmesi gerektiği nazara alınarak adalet ve hakkaniyet kuralları uyarınca alt sınırdan daha fazla uzaklaşmak suretiyle ceza tayini gerekirken, teşdidin derecesinde yanılgıya düşülerek eksik cezaya hükmolunması,

2-Katılanlar A.Y.mirasçıları olan C. Y., B. Y., S. A., E.. Y.., H.. A.. bir grup kabul edilerek lehlerine tek vekalet ücreti tayini ile yaralananlar Fatma Yıldız, Z.. Y..'ın ayrı grup kabul edilerek lehlerine ayrı ayrı vekalet ücreti tayini gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, sanık, katılan Z.. Y.. ile katılanlar E.. Y.., F. Y., B.Y., S. A., H.. A.. ve C. Y. vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1463, Karar No: 2018/4830, Tarih: 12.03.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/1463 E.  ,  2018/4830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, ücret farkı alacağı, yıpranma prim farkı alacağı, yasal ilave tediye farkı alacağı, akdi tediye farkı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin geçici işçi statüsünde çalışmakta iken, 2001 yılında daimi kadroya alındığını ve bu surette çalışmasını emekli olana kadar sürdürdüğünü ancak daimi kadroya alındığı tarihe kadar çalışmış olduğu sürelerin dikkate alınmaması sebebiyle intibakının yanlış yapıldığını belirterek geçici işçi statüsünde çalıştığı sürelerinde dikkate alınması suretiyle derece ve kademesinin tespit edilmesini ve söz konusu yanlış intibak sebebiyle oluşan bir kısım fark işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını ayrıca ilgili dönem Toplu İş Sözleşmesi ve Ek Protokollere göre davacının intibakının yapılarak işe başlatıldığını, davacının emekli olmasından sonraki Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden faydalanmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yargılama Süreci ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının kadroya geçmesiyle birlikte yeni çalışma şartlarını suskun kalarak zımni olarak kabul ettiğini ve uzun yıllar boyu anılan şartlara tabi olarak çalıştıktan sonra geçmiş dönemin ücret intibakını talep etmesinin iş hukuku ilkeleri ile bağdaşmadığını, 2013 yılında Toplu İş Sözleşmesinde yapılan düzenlemeden önce davacının emekli olması sebebiyle söz konusu düzenlemeden faydalanamayacağını, işveren ile Türk İş Sendikası arasında imzalanan 26.10.2000 tarihli protokol uyarınca davacının konumunda bulunan geçici işçilerin mevcut ücretleri üzerinden sürekli işçi kadrosuna geçirilecekleri açık ve özel olarak belirtildiğinden davacının geçmişe yönelik taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davalı vekilinin temyizi üzerine hüküm Yargıtay 7. Hukuk Dairesi tarafından bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle; davacının kadroya geçirilmeden evvelki çalışmalarının çalışma süresine dahil edilmesi suretiyle derece ve kademesinin belirlenerek eğer var ise fark alacaklarının hüküm altına alınması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozma sonrası kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozma sonrası kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Belirsiz alacak davası 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile öngörülen ve alacaklıya bazı avantajlar sağlayan yeni bir dava türüdür. Sözü edilen hükme göre “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir”. Şu hale göre davanın açıldığı tarihte alacak miktarının belirlenmesi imkânsız ise belirsiz alacak davası açılabilir. Öte yandan alacaklı tarafından alacağın miktar veya değerinin tam olarak belirlenmesi beklenemez ise yine belirsiz alacak davası açılabilir.

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK’nun 107. maddesinin gerekçesinde, birçok kez hak arama özgürlüğüne vurgu yapılmıştır. Yine alacaklının hukuki ilişkiyi, muhatabını ve talep edebileceği asgari tutarı bilmesine rağmen “alacağın tamamını tam olarak” tespit edemeyecek durumda olması da davanın nedenleri arasında sayılmıştır. Bu itibarla belirsiz alacak davasıyla ilgili yoruma gidildiğinde, alacaklının hak arama özgürlüğünün değerlendirilmesi gerekir. Bunun aksine ilgili hükmün, alacaklının hakkına ulaşmasını kısıtlayan şekilde ele alınması doğru olmaz.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir.

Konuyu iş mevzuatı açısından ele aldığımızda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3, 8, 22, 28, 32, 37, 67. maddelerinde işverene çalışan her bir işçi yönünden kayıt tutma ve işçiye belge verme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Bütün yasal yükümlülüklere uyan işveren bakımından kural olarak işçi alacaklarının belirsiz olduğundan söz edilemeyecektir. Zira işçinin çalışma süresinin tam olarak kayda geçirildiği, iş sözleşmesi ile ücreti, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlendiği, işçiye her ay ücret hesap pusulası verildiği, günlük ve haftalık iş sürelerinin işçiye önceden bildirildiği, işçinin yaptığı olağanüstü çalışmalar için kendisine belge verildiği durumlarda, işçinin birçok alacağı belirli ya da belirlenebilir durumdadır. Sadece hakimin taktirine kalan bazı alacaklar bakımından yine de başlangıçta bir belirsizlikten söz edilebilecektir.

İşçilik alacaklarının hesabı genelde iki kritere tabidir. İşçinin işyerinde geçen çalışma süresi ve ücreti ile ekleri bilindiğinde işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Bu yüzden özellikle kamu kurumlarında işçinin çalışmalarının tam olarak Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmesi ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçinin ücreti ile eklerinin toplu iş sözleşmesinde yer alması sebebiyle işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Yine de hâkimin taktir alanına giren manevi tazminat, taktiri indirime tabi fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, cezai şart, sözleşmenin kalan süresine ait ücret gibi alacakların başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün değildir. Nitekim 107. maddenin Adalet Komisyonu gerekçesinde de, alacaklının “talep edebileceği miktarı asgari olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağın tamamını tam olarak tespit” edememesi halinde belirsiz alacak davası açılabileceği ifade edilmiştir.

Gerekçede örnek olarak “keşif ve bilirkişi raporu” ile alacağın miktarının tespit olunmasından söz edilmiştir ki, iş yargısında bilirkişi hesap raporu alınması çok yaygın bir uygulamadır. Yine 107. maddenin 2. fıkrasında “karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu” alacak miktarının belirlenmesinden söz edilmiştir ki, yukarıda sözü edilen yasal yükümlülükler sebebiyle işçiye çalışırken belge vermekle yükümlü olan işveren bunu yerine getirmediğinde, işçinin alacağın miktarını tam olarak belirlemesini beklemek doğru olmaz.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğer objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesini objektif olarak imkânsız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ve maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkânsızdır.

Sübjektif unsur ise alacaklının talep konusu miktarı belirlemesinin alacaklıdan beklenememesidir. İşçinin yasal hakları ödenmeksizin işten çıkarıldığı bir durumda yukarıda belirtilen masraflara ek olarak uzman hesap raporu aldırarak olası işçilik alacaklarını belirlemesi de hak arama özgürlüğü önünde engel olarak değerlendirilebilir.

Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkânsızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğini davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda söz konusudur.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.