muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/800, Karar No: 2020/5564, Tarih: 01.12.2020

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına ve temyiz edenin sıfatına göre, usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz istemlerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,01.12.2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/15146, Karar No: 2020/1935, Tarih: 11.02.2020

**9. Hukuk Dairesi         2017/15146 E.  ,  2020/1935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının, davalı şirketin Mersin şubesinde 23/01/2009 - 22/01/2014 tarihleri arasında ilaç dağıtım şoförü olarak çalıştığını, ödenen fazla mesai ücretinin çok üstünde mesai yaptırıldığını, fazla mesailerin tam olarak ödenmediğini, öğle yemeği iznin fazla olmadığını, ayakta yenilerek tekrar işe devam edildiğini, sistematik bir şekilde üst yönetim baskısı oluşturulduğunu, bu baskının tehdit, şantaja döndüğünü, hakaret edildiğini, psikolojik mobbing uygulandığını, küfürler edildiğini, araç arızalarında hakaretler ve küfürler edildiğini, yapılan bir kaza sonucunda, ilgili birim yetkilisi tarafından senin yüzünden şirketin hasarsızlık sigortam indirimini bozamam şeklinde kızdığını, şirketin araçlarının kaskolu olmasına rağmen 2.300 TL tamir masrafının çoğu elden sarf edildiğini, iddia ederek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100.00 TL kıdem tazminatının fesih tarihi olan 31/12/2013 tarihinden itibaren en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, istifa ettiğini, fazla mesailerin kendisine tam olarak ödendiğini ve bordrolara yansıtıldığını, baskı altında çalıştığı yöndeki beyanlarının soyut iddialardan ibaret olduğunu, müteaddit defalar kendi kusuru ile trafik kazası yaptığı ve şirketin araçlarında hasara sebebiyet verdiğini, bu zararın davalı tarafından karşılandığını, sebebiyet verdiği trafik kazaları için herhangi bir hasar ödemesi yapmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı vekili, davacıya ödenen fazla mesai ücretinin çok üstünde mesai yaptırıldığını, fazla mesailerin tam olarak ödenmediğini, öğle yemeğinin ayakta yenilerek tekrar işe devam edildiğini, sistematik bir şekilde üst yönetim baskısı oluşturulduğunu, bu baskının tehdit, şantaja döndüğünü, psikolojik mobbing uygulandığını, küfürler edildiğini, araç arızalarında hakaretler ve küfürler edildiğini, son anda verilen ve hemen yapması istenen işler yüzünden sürekli stres altında çalıştığını, yapılan bir kaza sonucunda, şirketin araçlarının kaskolu olmasına rağmen 2.300 TL tamir masrafının çoğu elden alınarak müvekkilinden tahsil edildiğini iddia etmiştir.

Mahkemece tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından, davacının işi gereği hızlı hareket etmesi sebebiyle bazen kazalara karıştığı, trafik cezalarının şoförlere ödetildiğini, davacıya küfredildiğinin anlaşıldığı, davacının çalışma süresi göz önüne alındığında durup dururken sözleşmesini feshetmesinin hayatın olağan akışına aykırı bulunduğu gerekçesi ile kıdem tazminatının kabulüne karar verilmiş ise de bu gerekçe dosya kapsamına uygun değildir.

Davacı işçi kendisine küfür edildiğini iddia etmiş ise de, davacıya ya da diğer çalışanlara küfredildiğine ilişkin tanık beyanları soyut olup davacının iş akdini 02/01/2014 tarihli sebep içermeyen el yazılı dilekçesi ile sonlandırdığı görülmektedir. Dikkat çeken diğer husus ise davacının 02/01/2014 tarihli istifa dilekçesinden bir gün önce başka bir iş yerinden girişinin bildirildiğinin görülmesidir.

Sonuç olarak davacı iş akdini haklı sebep içermeyen soyut istifa dilekçesi ile sonlandırdığından kıdem tazminatı talebinin reddi gerekirken soyut tanık beyanlarına itibarla kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11/02/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6367, Karar No: 2018/17573, Tarih: 15.11.2018

**3. Ceza Dairesi         2018/6367 E.  ,  2018/17573 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1)Mahkemece verilen 05.04.2007 tarih 2006/211 Esas - 2007/89 Karar sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesine ve Dairemizin 09.06.2010 tarihli ilamı ile CMK'nin 231. maddesi yönünden değerlendirilmesi gerekçesi ile sanık lehine bozulmasına karşın, bozmadan önceki hükümde sanık hakkında hükmolunan hapis cezalarının ertelenmesine karar verildiği halde, bozmadan sonraki hükümde hapis cezasının 5237 sayılı TCK'nin 51. maddesi uyarınca ertelenmemesi suretiyle CGK'nin 09.02.2016 tarih 2014/71 Esas ve 2016/42 sayılı kararı gereğince sanığın kazanılmış hakkına dikkat edilmemesi suretiyle 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesine aykırı davranılması,

2)Sanığın aşamalarda, araç park yeri meselesinden çıkan kavgada kendisinin de yaralandığını belirtmesine, adli muayene raporundaki yaralanma bulguların da savunmasını doğrulamış olmasına, olayın başlangıcına ilişkin taraflar arasında birbirinden farklı beyanlar bulunmasına ve ilk haksız hareketin kimden kaynaklandığının belirlenemediğinde, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 22.10.2002 tarih ve 2002/4-238 Esas 367 Karar sayılı kararı uyarınca ve bu kararla uyumlu Dairemizin yerleşmiş ve süreklilik gösteren kararlarında da kabul edildiği üzere, şüpheli kalan bu halin sanık lehine 5237 sayılı TCK'nin 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

3)Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas- 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.11.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2650, Karar No: 2010/1802, Tarih: 04.03.2010

**5. Ceza Dairesi         2006/2650 E.  ,  2010/1802 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan mağdureyi rızaen kaçırıp alıkoyma suçundan sanık ...'in yapılan yargılanması sonunda; ceza tertibine yer olmadığına dair, ... Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 01.06.2005 gün ve 2005/157 Esas, 2005/258 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi Üst C.Savcısı tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK.nun 26/2. maddesinin “kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez” hükmü karşısında suç tarihinde 16 yaşını bitirdiği anlaşılan mağdureyi rızasıyla kaçırıp alıkoyan sanığın aynı Yasanın 109. maddesi anlamında hukuka aykırı bir davranışından söz edilemeyeceği, rızanın fiili hukuka uygun hale getirdiği ve 7/1. madde dikkate alınarak sanığın kaçırıp alıkoyma suçundan beraeti yerine ceza tertibine yer olmadığına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu cihetin yeniden duruşma yapılmaksızın aynı Kanunun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasında yer alan “sanık hakkında ceza tertibine yer olmadığına” ibaresinin çıkartılarak yerine “sanığın beraetine” yazılması suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 04.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3916, Karar No: 2012/6355, Tarih: 19.04.2012

**11. Hukuk Dairesi         2012/3916 E.  ,  2012/6355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15.12.2009 gün ve 2007/201-2009/730 sayılı kararı onayan Daire’nin 25.11.2011 gün ve 2010/5153 -2011/16303 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davalılardan ...'nın 01.03.1997-15.09.2007, ...'nın 01.01.2006-01.09.2007, ...'nın 02.12.2000-01.10.2007 dönemleri arasında davacı şirketin elemanı olarak çalışarak şirkete ait ticari sır, imalat ve müşteri portföyünü öğrendiklerini, davalıların aynı alanda faaliyet gösteren davalı şirketi yakın akrabaları üzerine kurduktan bir süre sonra işten ayrıldıklarını, davacı şirkete ait makinelerin malzeme ve işçiliğinin gizli kalması gerekirken, makinelerin aynısının yaptırılarak şirkete ait ticari sır niteliğindeki imalat bilgilerinin kullanılması suretiyle üretim yaptıklarını, davacı şirketin devamlı ticari ilişkileri olan firmalar ile ticari ilişkiye girerek, davacı şirket hakkında asılsız iddialarda bulunduklarını, şirketin piyasadaki itibarını zedelediklerini, şirketi kötülediklerini, tüm bu hususların Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2007/618 E. sayılı dosyası ile tespit edildiğini belirterek, davalıların haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespit ve men'ine, kararın ilanına, davalı şirketin ticaretten men'ine, davalılardan ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminat ile 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinin iş akitlerinin davacı tarafça 2007 yılı Eylül-Ekim aylarında feshedildiğini, bunun üzerine davalıların dava dışı başka bir şirkette çalışmaya başladıklarını, müvekkillerinin diğer davalı şirket ile bir ilişkilerinin bulunmadığını, davalı şirketin beyaz süngerin boya işlemine tabi tutulması yönünde üretim yaptığını, piyasada bu şekilde üretim yapan başka firmaların da mevcut olduğunu, sır niteliğinde bir teknik bilginin bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, taraf vekillerinin temyiz istemi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, taraf vekillerinin temyiz istemi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 43,90 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 203,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 19.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7646, Karar No: 2014/11874, Tarih: 17.06.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/7646 E.  ,  2014/11874 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, mirasbırakan dava konusu 2600 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında, olan baba adının yazılı olmadığını ileri sürerek, baba adının tapu kaydına eklenerek kaydın düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...’ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince davalı ... Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, 17.06

.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19986, Karar No: 2012/287, Tarih: 18.01.2012

**5. Hukuk Dairesi         2011/19986 E.  ,  2012/287 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma kararı uyarınca inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Bozma kararı ile eski hüküm tamamen ortadan kalktığından yeniden hüküm kurulması gerekirken;

...) Terkin yönünden eski hükmün kesin olduğundan bahisle yeniden karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi,

...) Kamulaştırma bedeli yerine sadece eski hükümde belirlenen bedel ile oluşan farkın “ek kamulaştırma bedeli” olarak hüküm altına alınması,

Doğru değilse de, bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

A) .... bendinin çıkarılarak yerine (Davanın Kabulü ile ... İli, ... İlçesi, ... Köyü 108 parsel sayılı taşınmazın ....652,57 m2 kısmının tapu kaydının iptali ile YOL OLARAK TERKİNİNE, )

B) .... bendinin çıkarılarak yerine ( Kamulaştırma bedelinin 47.322,40 TL olarak tespiti ile daha önce davalıya ödenen miktar dikkate alınarak ....698,33 TL’nin davalıya ödenmesine,)

Cümlelerinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, ....01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10366, Karar No: 2021/14521, Tarih: 20.10.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/10366 E.  ,  2021/14521 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 30. Hukuk Dairesi

...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 16.08.2011-20.06.2015 tarihleri arasında kalıp ustası olarak 6 USD saat ücreti karşılığında davalının Irak ülkesindeki işyerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin iş bitimi nedeniyle feshedildiğini ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı tarafından talep edilen alacaklar zamanaşımına uğradığını, davacının davalı şirkette 16.08.2011 tarihinde çalışmaya başladığını, davacının belirli tarihlerde farklı gerekçelerle istifa ederek işten ayrıldığını ve bir süre sonra tekrar kendi rızası ile çalışmak istediğini, davalının da ihtiyaca göre davacıyı işe aldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı işverence iş sözleşmesinin haklı olarak sonlandırıldığının usulüne uygun olarak ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince ayrı ayrı kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

MÖHUK’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

MÖHUK’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden MÖHUK m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.