muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/80, Karar No: 2023/1023, Tarih: 06.03.2023

**8. Ceza Dairesi         2023/80 E.  ,  2023/1023 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 02.11.2015 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanun'un(5237 sayılı Kanun) 109/2, 109/3-a, 37/1, 53. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemi ile dava açılmıştır.

2.... 1. Asliye Ceza Mahkemesi, 15.03.2016 tarihli kararı ile sanığın kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5237 sayılı Kanun'un TCK'nın 37/1, 61/1, 109/2, 109/3(b), (29. madde uygulanmış, hükümde gösterilmemiştir), 62/1, 53/1 maddeleri gereğince verilen 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

3 Mahkemenin, 15.03.2016 tarihli kararının katılan vekili ve sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 05.10.2021 tarihli kararı ile, TCK’nın 109/3-b maddesi uyarınca artırım uygulanırken hesap hatası yapılarak 4 yıl 12 ay yerine 4 yıl hapis cezasına hükmedilmesi ve buna bağlı sonuç cezanın eksik tayini, gerekçede sanığın eylemini haksız tahrik altında işlediği kabul edilmesine rağmen hükümde haksız tahrik hükümleri uygulanmayarak çelişki yaratılması, ve sanık hakkında hüküm kurulurken uygulama maddesinin TCK'nın 109/3-a-b olarak gösterilmemesi nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bozma Üzerine; ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.05.2022 tarihli kararı ile sanığın kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 109/2, 109/3-a-b, 62, 53. maddeleri uyarınca 3 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteği; atılı suçun unsurlarının oluşmadığına, sanığın suç işleme kastı olmadığına, olay esnasında sanığın bıçak kullanmadığına, sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmamasına, haksız ve hukuka aykırı karar verildiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteği; atılı suçun unsurlarının oluşmadığına, sanığın suç işleme kastı olmadığına, olay esnasında sanığın bıçak kullanmadığına, sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmamasına, haksız ve hukuka aykırı karar verildiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Sanığın katılana kefil olması sonucu hakkında icra takibi yapıldığı, katılanın borcunu ödememesi nedeni ile diğer sanıklarla birlikte katılanı zorla araca bindirdikleri, katılanın babasını telefonla arayarak söyleyeceği yere para getirmesini istediği, bu esnada sanığın elinde bıçak bulunduğu, katılanın babasının ihbarı sonucu kolluk kuvvetleri tarafından yakalandığı iddia edilmiştir.

2.Kolluk tarafında tutulan tutanakta; katılanın babası olan tanık O G’in, oğlu katılanın kaçırıldığı ihbarı üzerine ... apartmanına giden kolluk ekiplerinin, tarafların bu apartmanda olmadıklarını gördükleri, ardından O. G.’in, oğlunun kahvehaneye götürüldüğünü söylemesi üzerine yapılan araştırma neticesinde ... ... Kıraathanesinde katılanın yanında sanığın yakalandığı, üst aramasında sanığın üzerinde bıçak bulunduğu belirtilmiştir.

3. Sanık, atılı suçlamaları kabul etmemiş, katılanı zorla tutmadığını, sadece kefil olduğu borcu ödemesini istediğini, birlikte katılanın babasını beklerken polislerin geldiğini beyan etmiştir.

4.Katılan, diğer sanık ... ...'in kendisini alış veriş için bulunduğu marketin üst katına çıkardığını, kendisinin de o sırada babasını arayarak alıkonulduğunu polisi aramasını söylediğini, 5 dakika bekledikten sonra sanığın geldiğini, zorla arabaya bindirdiklerini, sanığın arabada darp ettiğini, arabada sanığın elinde bıçak olduğunu, babasını arayıp para getirmesini istediklerini yoksa oğlunu öldürürüz dediklerini, hamam önünde bir pasaja götürdüklerini, polisin yerlerini tespit ... geldiğini beyan etmiştir.

5. ... 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2439 Esas sayılı dosyası ile sanık hakkında 05.11.2014 tarihinde icra takibi yapıldığı görülmüştür.

6. Tanık O.G. katılanın beyanlarını doğrulamıştır.

IV. GEREKÇE

Sanık hakkında kurulan hüküm, suç tarihinde sanığın katılanı, rızası dışında diğer sanıklarla birlikte zorla araca bindirdiği, araçta bir süre tuttuktan sonra katılanın babasını beklemek üzere kahvehaneye götürdükleri, olay yerine gelen polisler tarafından yakalandığı, olay esnasında kullandığı bıçağın üzerinde bulunduğu, katılının anlatımı, bu anlatımı doğrular tanık beyanı, kolluk yakalama tutanağı ve

tüm dosya kapsamından anlaşılmakla; sanık müdafiinin atılı suçun unsurlarının oluşmadığına, sanığın suç işleme kastı olmadığına, olay esnasında sanığın bıçak kullanmadığına yönelik itirazları yerinde görülmediğinden hukuka aykırı bulunmuştur.

tüm dosya kapsamından anlaşılmakla; sanık müdafiinin atılı suçun unsurlarının oluşmadığına, sanığın suç işleme kastı olmadığına, olay esnasında sanığın bıçak kullanmadığına yönelik itirazları yerinde görülmediğinden hukuka aykırı bulunmuştur.

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.05.2022 tarihli kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1443, Karar No: 2018/6001, Tarih: 25.06.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/1443 E.  ,  2018/6001 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmün, tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Davacı Kurum vekili temyizi yönünden;

21.07.2004 gün ve 25529 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngördüğü istisnalar dışındaki hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe giren, 14.07.2004 tarih ve 5219 sayılı “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ve ayrıca 5236 sayılı Kanun; katsayı artışı da uygulanmak suretiyle bu kanunların yürürlük tarihinden sonra yerel mahkemelerce verilen hükümler yönünden 2017 yılı için, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. Maddesindeki atıf gözetilerek, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427. maddesindeki temyiz (kesinlik) sınırını 2.270,00 TL olarak değiştirmiştir.

Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması halinde temyiz (kesinlik) sınırının saptanmasında alacağın tamamının gözetilmesi; tamamı dava edilen bir alacağın kısmen kabulünde ise temyiz (kesinlik) sınırının belirlenmesinde kabul ve reddedilen miktarların esas alınması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesindeki atıf gözetilerek, HUMK'nun 427. maddesi hükmü gereğidir.

Somut olay incelendiğinde, davacı Kurum vekili tarafından, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere, 2.629,38 TL kurum zararının davalıdan tahsilinin talep edildiği davada, mahkemece kısmen kabul kısmen red şeklinde hüküm kurularak, 2.432,70 TL kurum alacağının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Reddedilen miktarın 196,68 TL olduğu ve bu miktarın yukarıda değinilen temyiz (kesinlik) sınırının altında bulunduğu anlaşılmakla, anılan karara karşı davacı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması mümkün değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinin miktar itibarıyla kesinlik nedeniyle REDDİNE,

2-Eldeki dava, 07.10.2009 tarihli iş kazası sonucu %5 fonksiyon kaybına uğrayan sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve yapılan tedavi masraflarına ilişkin Kurum zararının 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi uyarınca davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinin miktar itibarıyla kesinlik nedeniyle REDDİNE,

2-Eldeki dava, 07.10.2009 tarihli iş kazası sonucu %5 fonksiyon kaybına uğrayan sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve yapılan tedavi masraflarına ilişkin Kurum zararının 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi uyarınca davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı işverenin % 70, sigortalı ...’nın % 30 kusurlu olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de; aynı iş kazası nedeniyle sigortalının davalı işveren olan ... Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğüne açtığı, kusur yönünden kesinleşen maddi -manevi tazminat davasında ise, davalı işverenin % 40, sigortalının % 60 kusurlu oldukları kabul edilerek hüküm kurulduğu ve anılan hükmün kesinleştiği anlaşılmış olup, böylelikle aynı iş kazasındaki kusur oranlarında çelişki meydana gelmiştir.

Her ne kadar şahsın tazminat davasında kesinleşen kusur raporu, davada taraf olmayan Kurum tarafından açılan eldeki rücuen tazminat davasında bağlayıcı olmasa da kuvvetli delil olarak kabul edilmektedir. Mahkemece, maddi-manevi tazminat davası ile eldeki davada kusura ilişkin bilirkişi raporlarının birbiriyle çelişkili olduğu nazara alınarak, aynı olay nedeniyle tarafların kusur oran ve aidiyetleri bakımından çelişkili kararların verilmesi olasılığının ortadan kalkması, hak ve adalet kurallarına aykırı bir sonuç ortaya çıkmaması, yargıya olan güvenin sarsılmaması yönü gözetilerek, mevcut çelişkinin giderilmesi hususunda işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda uzman olan bilirkişi heyetinden oluşa uygun kusur raporu alınmasına müteakip, sonucuna göre karar verilmelidir.

3-Davacının çalışmasının geçtiği işyeri ünvanının "... Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü” olmasına ve davalı olarak "... Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü”nün gösterilmesi gerektiğinin anlaşılması karşısında, davalı işverenin karar başlığında "..." olarak gösterilmesi isabetsiz olup, karar başlığına davalı işyeri unvanı tam olarak yazılmalıdır.

3-Davacının çalışmasının geçtiği işyeri ünvanının "... Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü” olmasına ve davalı olarak "... Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü”nün gösterilmesi gerektiğinin anlaşılması karşısında, davalı işverenin karar başlığında "..." olarak gösterilmesi isabetsiz olup, karar başlığına davalı işyeri unvanı tam olarak yazılmalıdır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, bu yönleri amaçlayan davalı vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 25.06.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2836, Karar No: 2015/4399, Tarih: 30.03.2015

**1. Hukuk Dairesi         2015/2836 E.  ,  2015/4399 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : AFYONKARAHİSAR 2. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 24/07/2014

NUMARASI : 2012/1203-2014/845

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu kaydında yanlış ve eksik yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakanı H.. C..’nin kayden malik olduğu 1051 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında “A..O.. kızı H.. C..” olarak yazılı kimlik bilgilerinin “A..O.. kızı H.. C..” olarak düzeltilmesi istemi ile eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece, davacının iddiasının sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 1051 ada 2 parsel sayılı arsa vasıflı, 467 m2 büyüklüğündeki taşınmazın A..O.. kızı H.. C.. adına tam olarak kayıtlı olduğu, taşınmazın geldisi olan 40 parselin tapu kütüğünde, A..O.. kızı H.. C..’nin 79/256 pay sahibi olduğu, edinme sebebinin kadastro, edinme tarihinin 17/03/1976 olduğu, 40 parselin kadastro beyannamesinde, 10/08/1973 tarih ve 22 nolu tapu kaydı ile, Hüseyin Yazıcıdiler, Ali Yılmaz ve bakiye 79 payın bu kaydın geldisi olan 10/02/1944 tarih ve 100 nolu tapu kaydına istinaden A..O.. kızı H.. C.. adına 09/08/1973 tarihinde tespitinin yapıldığı, 10/08/1973 tarih 22 sıra nolu tapu kaydının geldisi olan 10/02/1944 tarih ve 10 nolu tapu kaydının incelenmesinde taşınmazın “..ceddinden intikalen senetsiz maliki Ş.. A.. O.. 1329’da vefatı ile karıları Nazike ve Hava ile, evladı Ahmet, Hayriye, Zehra, Huriye’yi, Ahmet’in de 1332’de vefatı ile karısı Emine ve anası Hava ile ana baba bir kardeşleri Hayriye ve Zehra ile baba bir kardeşi Huriye’yi , Nazike’nin de 1334’te vefatı ile kızı Huriye’yi ve Hava’nın da 1336’da vefatı ile kızları Zehra ve Hayriye’yi terk ile bunlardan Hayriye hissesi müracaatına taliken diğerlerinin satışlarından” kaydının bulunduğu, tapu kaydında taşınmazın doğu hududunun H.. C..’den kalan tarla okuduğu, 11/02/1944 tarih 2580 nolu resmi akite göre ise, tapu kaydı ile uyumlu olarak ceddinden intikalen senetsiz maliki Ş.. A..O.. 1329’da vefatı ile karıları Nazike ve Hava ile, evladı Ahmet, Hayriye, Zehra, Huriye’yi, Ahmet’in de 1332’de vefatı ile karısı Emine ve anası Hava ile ana baba bir kardeşleri Hayriye ve Zehra ile baba bir kardeşi Huriye’yi , Nazike’nin de 1334’te vefatı ile kızı Huriye’yi ve Hava’nın da 1336’da vefatı ile kızları Zehra ve Hayriye’yi terk ile öldükleri Hayriye hissesi müracaatına talikan, Zehra ve Emine hisselerinin tamamını hissedarları H.. C..’ye sattıkları anlaşılmaktadır.

Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin isim, soyisim, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme taleplerinin kaynağını oluşturur. Bu tür taleplerde kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Somut olayda, tescile esas belgelerden, A.. O..’ın Huriye ve Hayriye isimli iki ayrı kızlarının olduğu, başka bir anlatımla Huriye ve Hayriye’nin baba bir ana ayrı kardeş oldukları, 11/02/1944 tarihli senetle mirasçılardan Ahmet’in karısı Emine ve diğer kız kardeş Zehra’nın paylarını davacıların murisi olan Huriye’ye sattıkları, Hayriye payının ise satılmadığı, yargılama sırasında dinlenen tanık beyanlarından Huriye’nin Hayriye isimli kardeşinin olduğu, akit tablosundaki fotoğrafın tanıklara gösterildiği ve davacının mirasbırakanı Huriye’ye ait olduğunun tespit edildiği sabittir.

Öte yandan, mahkemece “A..O.. kızı Hayriye” kaydının nüfus müdürlüğünden araştırılması gerekirken, “A.. O.. kızı H.. C..” kaydının araştırıldığı görülmektedir.

Hal böyle olunca, dava konusu taşınmazda kayıt maliki olarak görünen ve davacının mirasbırakanının kardeşi olduğu anlaşılan A.. O.. kızı Hayriye’ye ait nüfus kayıtlarına ulaşılarak sağ ise kendisinin ölü ise mirasçılarının dava konusu taşınmazda hak iddialarının olup olmadığının sorulması, hak iddialarının bulunması durumunda uyuşmazlığın mülkiyet ihtilafına yönelik olduğu gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları belirtilen nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3122, Karar No: 2012/6032, Tarih: 12.04.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/3122 E.  ,  2012/6032 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar Sosyal Güvenlik Kurumu ve ... Gazetecilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Vekillerince temyiz edilmesi ve davalı ... Gazetecilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Vekilincede duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava

dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nispî harca tabi olduğunu da göz ardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ... Gazetecilik San. ve Tic. Ltd. Şti'ye iadesine 12/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.