muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/61, Karar No: 2021/546, Tarih: 11.11.2021

... Kaya'nın da onayladığını, bu konuda şahit olarak dinlenmesini istediğini, yine 17-25 Aralık'tan sonraki dönemde bu yapının etkisinin kırılması için Yargıtay Birinci Başkanı...'in oluşturduğu divan listesine destek verdiğini, diğer seçimlerde de oylarını hep bu yapıya karşı duran adaylardan yana kullandığını, örneğin YSK üyeliği için yapılan seçimde...le...'ya ve 15. Ceza Dairesi başkanlık seçiminde ... Berber'e oy verdiğini, bu seçimlerle ilgili olarak aralarında geçen bir konuşmada tavrı nedeniyle Yargıtay Birinci Başkanı ...'in kendisine teşekkür ettiğini, 2014 HSYK seçimlerinde de aynı tutumu sergileyip Yargıda Birlik Platformunun gösterdiği adayların desteklenmesi için çalışmalar yaptığını, nitekim tanık ... ... beyanında geçen Yargıda Birlik Platformuna oyunu istemek için telefon numarasını alması husususun bu yapının karşısındaki Yargıda Birlik Platformuna destek olma amacıyla olduğunu ve lehe kulis yaptığını kanıtladığını, diğer dairelerde çalışan dönem arkadaşları ..., ... ve ... ile Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ...'ın bu durumları yakından bilenlerden birkaçı olduğunu, 15.07.2016 günü memleketi ...'te iken kardeşleri ve yeğenleriyle birlikte ... hükumet meydanına gidip darbe girişimine karşı gerçekleştirilen protestoya katıldığını, bu durumun HTS baz kayıtlarından ve dosyaya sunduğu fotoğraflardan anlaşılabildiğini, ayrıca şahitlerinin de olduğunu, gerek görülürse dinlenmelerini talep ettiğini, bu vesileyle darbe girişimini lanetlediğini ve şehitlere rahmet dilediğini, tanık beyanlarının lehe olduğunu ve bu yapıya karşı mesafeli durup ciddi şekilde eleştirdiğini ve bu yapıyla birlikte hareket etmediğini açıkça ifade ettiklerini, örgütün sivil imamları olduğu belirtilen kişilerle telefonda görüştüğünü hatırlamadığını, bu kişileri tanımadığını, kaldı ki bu kayıtların örgütle irtibatı olduğunu göstermediğini, yanlışlıkla arama veya mesaj atma durumunun söz konusu olabildiğini, HTS kayıtlarında bu aramaların gözükmediğini, 17-25 Aralık'tan sonra Bank ...'daki hesabını kapattığını ve hesabındaki parayı Al Baraka Katılım Bankasına aktardığını, emniyetin 14.12.2017 tarihli yazısında ByLock kullanmadığının ve üçüncü kişilerin ByLock görüşmelerinde ismine rastlanmadığının ve ayrıca kolluğun 05.08.2018 tarihli raporunda aleyhe suç teşkil edecek bir kayda rastlanmadığının belirtildiğini,... Limited isimli şirkete para göndermesinin oğlunun gittiği yurt dışı dil kursu için olması nedeniyle örgütsel bir yanının bulunmadığını, tanık ..

...'daki hesabını kapattığını ve hesabındaki parayı Al Baraka Katılım Bankasına aktardığını, emniyetin 14.12.2017 tarihli yazısında ByLock kullanmadığının ve üçüncü kişilerin ByLock görüşmelerinde ismine rastlanmadığının ve ayrıca kolluğun 05.08.2018 tarihli raporunda aleyhe suç teşkil edecek bir kayda rastlanmadığının belirtildiğini,... Limited isimli şirkete para göndermesinin oğlunun gittiği yurt dışı dil kursu için olması nedeniyle örgütsel bir yanının bulunmadığını, tanık ...'nun önceki beyanlarını mahkemedeki ifadesinde kabul etmediğini söylediğini, kaldı ki bu tanığın önceki beyanlarının doğru olmadığını, zira üniversiteden mezuniyetlerinin farklı yıllarda olduğunu ve aynı dönemde staj yapmadıklarını, tanıkla ilk defa Yargıtayda aynı dairede çalıştığı esnada tanıştığını, hiçbir zaman sohbet toplantılarında bir araya gelmediğini ve himmet vermediğini, tanığın bu beyanlarının gerçeğe ve resmi kayıtlara aykırı olduğunu, başkaları arasındaki ByLock yazışmasında kendisinden bahsedilip bahsedilmediğinin net bir şekilde belli olmadığını, Yargıtayda ... isminde başka kişilerin de bulunduğunu, buna ilişkin değerlendirmenin farazi olduğunu, dijital materyallerinde herhangi bir suç unsuruna rastlanmadığını ve Facebook'taki hesabında örgütle ilgili bir paylaşımının veya beğenisinin tespit edilmediğini,

İfade etmektedir.

IV) MAHKEME KABULÜ:

''Sanığın, 30582 sicil numarası ile Gümüşhane/Şiran Hakimliği, Urfa/Suruç Hakimliği, Tekirdağ/... Hakimliği, ... Hakimliği, .../Ümraniye ve .../... Hakimliği görevlerinde bulunduğu, 24/02/2011 tarihinde Yargıtay Üyeliğine seçildiği, Yargıtay 15. Ceza Dairesinde görev yaptığı, Yargıtay 1. Başkanlar Kurulu'nun 17/07.2016 tarih ve 244/a sayılı kararı ile mevcut yetkilerinin kaldırıldığı, 23/07/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 15. maddesi ile Yargıtay üyeliğinin sonlandırılarak Yargıtay tetkik hakimi olarak görevlendirildiği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulu'nun 24/08/2016 tarih ve 2016/426 sayılı kararı ile .../PDY silahlı terör örgütü ile irtibatı ve iltisakı bulunduğu değerlendirilerek meslekten çıkarıldığı,

Sanığın staj döneminden itibaren o zamanki adıyla "cemaat" olarak bilinen bu yapıyla irtibat halinde olduğu, staj döneminde tanık ... ile birlikte aynı cemaat evinde kaldıkları, sanığın askerlik görevini ...'da yaptığı dönemde cemaat mensupları olan ... ve ... ... Tepedelen ile ...'ın örgüt evinde sohbet toplantılarına katıldığı, 2010 yılında yapılan Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üye seçimleri sonucunda, Kurulun çoğunluğunu ele geçirip istedikleri kararı çıkarma yetkisi elde eden örgüt mensuplarının, yapılan yasa değişikliğiyle Yargıtay ve Danıştay'a seçilecek üyelerin isimlerinin belirlenmesi noktasında listeler oluşturup toplantı yaptıkları, 24/02/2011 tarihinde ... mensubu olduğu iddia edilen üyelerinin gündeme getirmesi ve isteği ile örgüt kontenjanından sanık ...'un Yargıtay üyeliğine seçildiği, sanığın "cemaat" kontenjanından Yargıtay'a seçildiği ve Yargıtay'da özellikle daire başkanlığı ve YSK üyeliği gibi seçimlerde "cemaatçi"lerle birlikte hareket ettiği yönünde genel bir kanaat olduğu, sanığın seçildikten sonra 160'lar denilen bu grupla birlikte hareket ettiğini ve seçimlerde blok oy kullandığını kendisinin de ikrar ettiği, 2013 yılında Yargıtay'da örgüt mensubu olmayan üyelerin yapmış oldukları toplantılara örgüt mensubu olduğu yaygın kanaati sebebiyle sanığın çağrılmadığı, sanığın Yargıtay'daki ... mensuplarının önceleri Daire bazında sonradan ise lojman bazında oluşturdukları grupta ... ile birlikte yer aldığı, grup sorumlusunun Gürler Dursun olduğu, onun ... sorunları sebebiyle sorumluluğu ...'ya devrettiği, himmet adı altında örgüte toplanan aidatı ...'nun topladığı, sanığın da himmet verdiği,

.../PDY silahlı terör örgütüne örgüt üyesi olarak dahil olup bu birlikteliğini ve örgüte bağlılığını, yakalandığı 20/07/2016 tarihine kadar devam ettirdiği anlaşılmakla eylemlerinde çeşitlilik ve yoğunluk bulunan sanığın, örgütün amacı, stratejisi devlet içinde özellikle ÜST YARGI ORGANLARI içinde yapılanması ve faaliyetleri itibariyle ülke genelinde devletin güvenliğine, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzene ve bu düzenin işleyişine yönelik cebir, şiddet ve ağır suç teşkil edecek şekilde vahamet arz eden olayları gerçekleştiren .../PDY silahlı terör örgütünün hiyararşik yapı ve organik bütünlüğüne dahil olduğu ve üzerine atılı silahlı terör örgütü üyeliği suçunun bu haliyle sübut bulduğu, sübut bulan suçtan sanığın cezalandırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar sanık savunmalarında suçlamaları kabul etmemiş, Yargıtay üyeliğine seçilmesine ... ..., ..., ..., ... ... ve ... ...'in katkı sağladığını, Yargıtay üyesi seçildikten sonra 160'lar denilen grupla birlikte hareket ettiğini ancak daha sonraları kendi kararlarını kendi aldığını, özellikle 2012 yılından sonra cemaate tavır aldığını ve kumpas davalarıyla ilgili olarak sert eleştiriler yönelttiğini, yine 17/25 Aralık operasyonunu da sert şekilde eleştirdiğini beyan etmiş ve bu beyanı bir kısım tanık beyanlarıyla doğrulanmış ise de, üyeliğe seçilmesine katkı sağladığını beyan ettiği kişilerden vefat etmiş olan ... ... dışındaki ..., ..., ... ... ve ... ...'in tamamı hakkında .../PDY yöneticiliği/üyeliği isnadları ile açılmış benzer davaların bulunduğu, diğer taraftan örgüt üyesinin örgütün her eylemini doğru ve mantıklı bulmasının gerekmediği, bu anlamda örgüt üyesinin bazı eylem ve faaliyetleri eleştirmesinin mümkün olduğu, örgüte yönelik olarak belli konularda eleştiri getirmenin örgütten koptuğu anlamına gelmeyeceği, bu anlamda sanığın kamuoyunda kumpas davaları olarak bilinen davalara yönelik eleştirilerinin örgütten tamamen ayrıldığı sonucuna götürmeyeceği, tahşiye operasyonuna yönelik eleştirilerinin ise bu suçlamalara muhatap olan kişiler ile sanık arasında hemşehrilik ilişkisinden kaynaklı önceye dayalı tanışıklığından ileri geldiği, bu yöndeki dönemsel eleştirilerin sanığın örgütten ayrıldığına dair kanaat oluşturmaya yeterli delil niteliğinde bulunmadığı anlaşılmakla itibar edilmemiştir." şeklindeki ifadelerle mahkumiyet kararının gerekçesi açıklanmış ve sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılmasına oy çokluğuyla karar verilmiştir.

V) TEMYİZ:

Sanık temyizinde özetle; iddianamede yer verilen ve kendisiyle ilgisi bulunmayan örgüt tarafından gerçekleştirilen kumpas ve hukuksuzlukları tasvip etmeyip kınadığı, Yargıtay Kanunu'nun 46. maddesine göre soruşturma yetkisinin Yargıtay Birinci Başkanlık Kuruluna ait olmasına rağmen ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından suçüstü hâli gerekçe gösterilerek soruşturma yapılmasının Anayasa'ya ve kanuni hâkim ilkesine aykırı olduğu, zira suçüstü hâlinin söz konusu olmadığı, haksız ve kanuna aykırı şekilde arama, gözaltı, sorgu ve tutuklama işlemi yapılmasının, soruşturmanın uzun sürmesinin ve dijital materyallere imajları alınmadan el konulmasının Anayasa'ya ve AİHS'ne aykırılık teşkil ettiği, dinlenen tanıkların tümünün aynı suçtan şüpheli olarak beyanda bulundukları, aleyhe beyanlarının atfı cürüm niteliğinde olduğu, tanık ...'nun ismini savcılıktaki ikinci ifadesinde zikrettiği için hasmane bir kasıtla ifade verdiği, tanık ...'nun kolluktaki ifadesinin gerçeği yansıtmadığı, zira aynı dönemde staj yapmadıkları, kendisinin 30582 tanığın ise 32 bin sicilli olduğu ve ayrıca mezuniyet tarihlerinin de farklı olduğu, 5 yıl aynı dairede çalıştığı tanık ...'yla sohbetlere katılmasının mümkün olmadığı, çünkü kendi evini ...'ya taşımaması nedeniyle hafta sonlarında ...'a gittiği, tanığın işkence ve baskı altında alınması nedeniyle mahkemede kabul etmediği kolluk ifadesine üstünlük tanınamayacağı, ayrıca itirafçı tanık ...'ın beyanlarının tanık ...'nun anlattığı hususları teyit etmediği, tanıkların lehe beyanlarının atılı suçu işlemediğini gösterdiği gibi aşamalardaki tutarlı ve istikrarlı savunmalarını da desteklediği, 2937 sayılı Kanun'un 4/2. maddesine göre bilirkişilik yapma yetkisi bulunmayan güvenlik birimlerinin hazırladığı bilirkişi raporunun delil olarak değerlendirilemeyeceği, başka şahıslar arasında geçtiği belirtilen ByLock mesajındaki "... Bey" ifadesinden kendisinin kastedilip kastedilmediğine dair hiçbir delil bulunmadığı, buna ilişkin kabulün tahmini ve farazi olduğu, zira Yargıtayda ... isminde başka üyelerin de görev yaptığı, kolluğun tutanağında ... ismine mesaj içeriklerinde rastlanmadığının bildirildiği, ...isimli sivil imamı tanımadığı, bu şahsın 2010 yılındaki bir mesaj atmasının ve aramasının HTS kaydında gözükmediği, ... Can isimli şahsı da tanımadığı, kaldı ki bu aramalardan anılan şahıslarla irtibatının olduğu sonucunun çıkarılamayacağı, yanlış arama veya mesaj atma durumunun söz konusu olabileceği, ... Limited adlı şirkete Bank ... hesabına yatırarak 15.03.2013 tarihinde gönderdiği paranın oğlunun Anafen Kolejinde okurken gittiği kısa süreli yabancı dil kursuna ilişkin olduğu, örgüte finansman sağlama olarak değerlendirilemeyeceği, Bank ...'daki parasını 20.01.2014 tarihinde çekerek hesabını kapadığı, bunun da örgüt liderinin talimatının aksine hareket ettiğini gösterdiği, eşi adına Bank ..

... Limited adlı şirkete Bank ... hesabına yatırarak 15.03.2013 tarihinde gönderdiği paranın oğlunun Anafen Kolejinde okurken gittiği kısa süreli yabancı dil kursuna ilişkin olduğu, örgüte finansman sağlama olarak değerlendirilemeyeceği, Bank ...'daki parasını 20.01.2014 tarihinde çekerek hesabını kapadığı, bunun da örgüt liderinin talimatının aksine hareket ettiğini gösterdiği, eşi adına Bank ...'da açılan hesabın kendisinin telkiniyle açılmadığı, zira bu hesabı oturdukları konut için gerekli olan bankacılık işlemlerini gerçekleştirmek amacıyla 2008 yılında eşinin açtığı ve ilk katılım hesabının 24.01.2013 tarihinde açıldığı, yapılan işlemlerin rutin nitelikte olduğu, kendisinin örgüt aleyhindeki söylemleri ve parayı çekmesi konusundaki telkini üzerine eşinin vadesi gelmeden 07.04.2014 tarihinde parayı hesaptan çektiği, eşine ait bu hesabın aleyhe delil olarak kabul edilmemesi gerektiği, tatil nedeniyle gitmiş olduğu memleketi ...'te olduğu esnada 15 Temmuz darbe girişimine karşı gerçekleştirilen protestoya katıldığına ilişkin olarak dosyaya sunduğu fotoğraflardan kararda bahsedilmediği, ayrıca kendisinin örgüte karşı tavır alıp örgütü eleştirdiği ve Yargıtaydaki seçimler gibi hususlarda örgüt aleyhine hareket ettiğine ilişkin lehe tanık beyanlarına da kararda yer verilmediği, tanık beyanlarının önü ve arkası yazılmaksızın kimi zaman saptırılarak aleyhe değerlendirildiği, mesleğinde ve özel hayatında her zaman Devletin ve milletin yanında olduğu, uluslararası güç odaklarından beslenen ve halkın dini duygu ve düşüncelerini kötüye kullanan bu örgütü ve liderini lanetlediği, bu yapının evlerinde ve yurtlarında kalmadığı, milli görüş çizgisinde bir imam hatip okulu mezunu olarak bu yapıyla hiçbir zaman görüşlerinin uyuşmadığı, 17-25 Aralık'tan sonra örgütün yaptıklarını şiddetli bir şekilde eleştirip tavır koyduğu, bu hususa ilişkin düşüncelerini dairedeki müzakereler sırasında bu operasyonun siyasete dizayn verme operasyonu olduğu ve hedefinde seçilmiş hükumet ile başbakan olan bu operasyonu tasvip etmediği şeklinde ifade etmesi üzerine heyet başkanı Yargıtay Üyesi ... Kaya'nın "Dediğinize aynen katılıyorum" diyerek değerlendirmesini onayladığı, bu şahsın tanık olarak dinlenmesi talebinin kabul edilmediği, bu yapıya karşı kuşkularının ve eleştirilerinin 2010 yılındaki tahşiye operasyonu kapsamında tutuklanan hemşehrisi ve akrabası ...'nın durumunu öğrendikten sonra başladığı, akabinde kuşkularının artarak devam ettiği, eleştirilerini her ortamda söylediği, bu yapıyla arasına mesafe koyduğu ve uzak durduğu, hatta oğlunu bu yapıyla iltisaklı olan Anafen Kolejinden alıp Sev Amerikan Kolejine verdiği, yargılanmasının sebebini 2011 yılında Yargıtay üyesi seçilmesi olarak gördüğü, oysaki referansının ... Bakanlığı Müsteşarı ... Kahraman olduğu ve HSYK üyelerinin desteğiyle seçildiği, nitekim tanıklar ..., ... ve ..

...'nın durumunu öğrendikten sonra başladığı, akabinde kuşkularının artarak devam ettiği, eleştirilerini her ortamda söylediği, bu yapıyla arasına mesafe koyduğu ve uzak durduğu, hatta oğlunu bu yapıyla iltisaklı olan Anafen Kolejinden alıp Sev Amerikan Kolejine verdiği, yargılanmasının sebebini 2011 yılında Yargıtay üyesi seçilmesi olarak gördüğü, oysaki referansının ... Bakanlığı Müsteşarı ... Kahraman olduğu ve HSYK üyelerinin desteğiyle seçildiği, nitekim tanıklar ..., ... ve ...'in hem bakanlığın hem de şahsi desteklerinin olduğunu ifade ettikleri, resmi makamlar tarafından seçilmesinin örgütsel bir yönü olduğunun kabul edilemeyeceği, Yargıtaya seçildikten sonraki çalışmalarında Anayasa'ya ve kanunlara bağlı kaldığı, özgür iradesi ve vicdanıyla hareket ettiği, hiç kimseden emir ve talimat almadığı, 17-25 Aralık'tan sonra örgüt vesayetinin ve etkisinin kırılması için Yargıtay Başkanı ... tarafından oluşturulan divana destek verdiği ve sonrasındaki tüm seçimlerde oyunu bu yapıya karşı duran adaylardan yana kullandığı, nitekim ..., ... ve ... ...'in seçimlerinde bu şekilde hareket ettiği, 2014 yılındaki HSYK seçimlerinde de bu tavrını sürdürdüğü, bu durumu dönem arkadaşları... ve ...'ın çok iyi bildiği, 17.11.2016 tarihinde savcılıkta verdiği ikinci ifadesinde örgüt üyeliği suçlamasını kabul etmemekle birlikte Yargıtay üyeliği sürecinde dışarıdan edindiği izlenimlerden ve kişilerin tutum ve davranışları ile söylemlerinden örgütün Yargıtay yapılanmasında başını çektiğini anladığı kişilerin isimlerini belirttiği ve yaşadığı tartışmaları ile olayları anlattığı, beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkin muhalefet şerhindeki değerlendirmelerin isabetli olduğu,

Sanık müdafileri temyizlerinde özetle; hukuk kuralları ve somut deliller nazara alınmadan zanla hareket edilerek mahkumiyet kararı verildiği, Yargıtay üyesi olan sanık hakkındaki soruşturmanın AİHS, Anayasa, Yargıtay Kanunu ve CMK'ya aykırı olarak yürütüldüğü, soruşturmadaki işlemlerin hukuksuz olarak gerçekleştirildiği, dinlenen tanıkların ifadelerinin sanığı doğrulayıcı ve destekleyici mahiyette olduğu ve sanığın atılı suçla ilişkilendirilemeyeceğini gösterdiği, buna rağmen lehe beyanlara kararda açıkça yer verilmeyip cımbızla çekilerek aleyhe olacak şekilde değerlendirildiği, sanığın ByLock gibi örgütün iletişim programlarını kullanmadığının belirlendiği, HTS kayıtlarında örgütle bağdaştırılabilecek herhangi bir kaydın yer almadığı, başka şahısların ByLock yazışmalarında geçen ... isimli kişinin sanık olduğuna dair değerlendirmenin kabul edilemeyeceği, zira buna ilişkin somut bir delilin olmadığı, sanığın ... Consultacy Limited isimli şirkete yatırdığı paranın oğlunun kısa süreli dil kursuna gitmesi nedeniyle kendisine verilen Bank ...'daki bir hesaba ödendiği, 17-25 Aralık'tan önceki bu ödemenin örgüte ... yardımı olarak değerlendirilemeyeceği, eşine ait Bank ... hesabında gerçekleştirilen rutin bankacılık işlemleri nedeniyle sanığın suçlanmayacağı, bu hesaba rutin olarak 16.01.2014 tarihinde yatırılan 19.000 TL'nin sanığın telkini sonucunda vadesi gelmeden 07.04.2014 tarihinde çekildiği,

Yargıtay Cumhuriyet savcısı temyizinde özetle; sanığın örgüt tarafından mahrem alan olarak nitelendirilen Yargıtayda üye olduğu, 2010 yılındaki HSYK seçimlerinden sonra çoğunluğu ele geçiren örgüt mensubu HSYK üyeleri tarafından Yargıtay üyesi olarak seçilmesine karar verilenler arasında yer aldığı ve üye olarak seçilmesinden sonra da örgüt mensuplarıyla birlikte hareket ettiğinin anlaşıldığı, bu nedenle temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşılması yerine yazılı şekilde ceza tayin edilerek orantılılık ve ceza adaleti ilkelerinin ihlal edildiği,

Hususlarını beyan etmişlerdir.

VI) USULE İLİŞKİN İTİRAZLAR, RE'SEN İNCELENMESİ GEREKEN HUSUSLAR VE GENEL AÇIKLAMALAR:

1) SORUŞTURMA USULLERİ VE KOVUŞTURMA MERCİSİ:

a) Genel Olarak:

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Anayasa'nın 142. maddesinde, mahkemelerin kuruluşunun, görev ve yetkilerinin, işleyişinin ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği öngörülmekle birlikte; yargı kollarında yer alan Yüksek Mahkemeler yönünden kanunilik esasının ötesinde bu mahkemelerin niteliklerine, üyelerin ne şekilde atanacağına ya da seçileceğine, görev ve yetkilerinin neler olduğuna dair konular doğrudan doğruya Anayasa'da hüküm altına alınmıştır.

Ülkemizdeki yargı kolları arasında yer alan adli yargı; diğer yargı kollarının (anayasa yargısı ve idari yargının) görevine girmeyen davaların çözümlendiği olağan ve genel yargı kolu olup teşkilât yapısı ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay olmak üzere üç derecelidir.

Ülkemizdeki yargı kolları arasında yer alan adli yargı; diğer yargı kollarının (anayasa yargısı ve idari yargının) görevine girmeyen davaların çözümlendiği olağan ve genel yargı kolu olup teşkilât yapısı ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay olmak üzere üç derecelidir.

Kamu görevinin etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi ve soruşturulmasında kamu yararı bulunmayan kimi iddialarla ilgili gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla kamu görevlilerinin bağlı bulundukları yasalara göre özel soruşturma usulleri öngörülmüştür.

Hâkimlerin suç işlemeleri hâlinde cezai sorumluluklarının bulunduğu, çağdaş hukuk sistemlerinin ortak kabulüdür. Bir hâkimin göreviyle ilgili ya da kişisel bir suç işlemesi mümkün olup bu durumda kişinin hâkim olması nedeniyle işlediği suçun yaptırımsız kalması düşünülemez. Bu nedenledir ki, hukuk sistemimiz içinde hâkimlerin görevleriyle ilgili ya da kişisel nitelikte işledikleri ve suç oluşturan eylemlere ilişkin Anayasa, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu gibi kanunlarla kural olarak özel soruşturma ve kovuşturma usulleri ve mercileri öngörülmüştür.

Suçun görev sebebiyle işlendiğinin kabulü için, eylemin memuriyet işleriyle ilgili olması, diğer bir anlatımla suçu doğuran fiil ile görev arasında illiyet bağı bulunması, görevle bağlantılı olması ve görevin sağladığı imkânlardan faydalanılarak işlenmesi gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.02.2004 tarihli ve 2004/2-10 Esas 2004/40 Karar sayılı kararında "Görev sebebiyle işlenen suç kavramının, memuriyet görevinden doğan, görev ile bağlantılı ve görevden yararlanılarak işlenebilen suçları ifade eder." şeklinde kabul edilmiştir. Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre kamu görevlilerinin herhangi bir suç örgütüne üye veya yönetici olmaları kişisel suç niteliğindedir.

Özel soruşturma ve kovuşturma usulleri öngören düzenlemelerden; yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa'nın 83. maddesi, hâkim ve Cumhuriyet savcılarına ilişkin 2802 sayılı Kanun'un 94. maddesi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun seçimle gelen üyelerine ilişkin 6087 sayılı Kanun'un 38. maddesi, 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesi ile diğer kamu görevlilerine ilişkin 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde "ağır cezalık suçüstü hâli" ortak bir kavram olarak kullanılmaktadır. Aynı kavram, suç tarihinden sonra 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesine 680 sayılı KHK ile eklenen ve 7072 sayılı Kanun'la aynen kabul edilerek kanunlaşan altıncı fıkrada da yer almaktadır.

5271 sayılı CMK'nın "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (j) bendinde de "Suçüstü hâli"nin;

"1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,