muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/5893, Karar No: 2010/12155, Tarih: 29.11.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/5893 E.  ,  2010/12155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11.11.2008 tarih ve 2008/143-2008/686 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M.Alper Bostancı tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının, davalı şirket ortağı olan ...’un hisselerini yeterli araştırma yapmadan devraldığını ancak şirketin maliyeye ve piyasaya borçlarının bulunduğunu öğrendiğini, yapılan hisse devir işleminin kabulü yönünde ortaklar kurulu tarafından alınmış olan bir karar olmadığı gibi devrin ticaret sicilinde de ilan edilmediğini ileri sürerek, hisse devir işleminin iptali ile davacının şirket ortağı olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, ortakların hisse devir işlemine muvafakatinin henüz sağlanmamış olması ve pay devrinin ticaret siciline tescil edilmemesinin noterlikte usulüne uygun olarak yapılmış olan pay devrinin geçersizliği sonucunu doğurmayacağı, davacının TTK m. 551 uyarınca ortaklıktan çıkma yönünde bir talebinin bulunmadığı, davacının hata hükümlerine dayanmasına karşın davalı şirketin ticari defterlerinin ve borç durumunun öğrenilmesinin mümkün olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 01,55 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 29.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/21536, Karar No: 2013/13222, Tarih: 04.06.2013

**6. Ceza Dairesi         2010/21536 E.  ,  2013/13222 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hüviyet cüzdanı , pasaport gibi belgelerde sahtecilik, hırsızlık, mühürde sahtecilik

HÜKÜM : 1-765 s. TCK'nın 491/2,522,59. Maddeleri gereğince 1 yıl 2 ay 17 gün hapis cezası,

2-765 s. TCK'nın 333/1,59 maddeleri gereğince 1 yıl 15 gün hapis ve 375 YTL adli para cezası,

3-765 s. TCK'nın 350/1,59,40 maddeleri gereğince 1 yıl 15 gün hapis cezası

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Suçların işlendiği tarih olan 25.02.2003-12.03.2003 ile inceleme tarihi arasında sanık hakkında uygulanan ve zamanaşımı süresi bakımından lehe olan 765 sayılı TCK'nın 491/2, 333/1. ve 350/1. maddelerinde öngörülen cezanın tür ve süresine göre aynı Yasanın 102/4, 104/2. maddelerinde yazılı 7 yıl 6 aylık sürenin geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK’nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 04.06.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20779, Karar No: 2013/21955, Tarih: 26.11.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/20779 E.  ,  2013/21955 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının ölen babası nedeniyle aldığı, Kurum tarafından ayrıldığı eşle birlikte yaşadığı gerekçesi ile kesilip yersiz alınan ölüm aylıklarının iadesi konusunda Kurum'a 17.706,19 TL borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile davacının davalı kuruma borcunun bulunmadığının tespitine, karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının eski eşinden 16.09.2003 tarihinde boşandığı,yetim aylığı almakta olan davacının aylığının ayrıldığı eşle birlikte yaşadığının anlaşılmasından dolayı 17.10.2008 tarihinde kesildiği, davacının 17.10.2008-16.5.2011 tarihleri arasında Kurum'dan aldığı 17.706,19 TL'nin tahsili için Pendik İcra Müdürlüğünün 2011/19690 esas sayılı dosyası ile takibe geçildiği, SGK il müdürlüğü kontrol memurluğunun 06.03.2011 tarihli raporu ile davacının boşandığı eşle birlikte yaşadığının tespit edildiği, eski eşin Kurum'un kontrol memuruna verdiği ifadede ilkin 2 nolu dairede eşi ile birlikte ikamet ettiğini, eşinin an itibariyle oğlunun yanında misafirlikte bulunduğunu beyan ettiği , devam eden ifadesinde eşinin 2 nolu dairede, kendisinin 10 nolu dairede oturduğunu beyan ettiği, davacının ifade vermek için Kurum'a gittiği ve beyanında 2 nolu dairede kendisinin, 10 nolu dairede eski eşin çocuklarının yanlarında kaldıklarını beyan ettiği, emniyet araştırması ile davacının oturduğu apartmanda toprak sahibi olmaları nedeniyle dairelerinin bulunduğu, davacının mevcut adreste oğlu ile oturduğunun bildirildiği, seçim kayıtlarından davacı ve eski eşin seçim adreslerinin 2007 sonrası aynı olduğu, eski eşin 02.06.2011 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 56.maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, Anayasanın 20. maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm deliller toplanmalıdır. Davacının ve eski eşin yaşadıklarını iddia ettikleri apartmanın 2 ve 10 nolu dairelerinde kimlerin yaşadığına ilişkin muhtar kayıtları getirtilmeli, bu hanede misafir olarak kayda geçenlerin bulunup bulunmadığı araştırılmalı,bu apartmanın yöneticisi dinlenmeli, apartman defteri incelenerek 2 ve 10 nolu daire için kimlerin yönetim toplantısına katıldığı, bu daireler için toplanan aidatların kimler tarafından ödendiği tespit olunmalı, apartman sakinleri res’en tanık olarak dinlenmeli,böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucun davanın kabulüne karar verilmesi; usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13385, Karar No: 2017/10113, Tarih: 17.10.2017

**2. Ceza Dairesi         2016/13385 E.  ,  2017/10113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Kendisine zorunlu müdafii atandığından haberi olmayan sanık ...’un yokluğunda verilen 22.06.2006 tarihli kararın, müdafiinin yüzüne karşı verildiği ve müdafii tarafından temyiz edildiği anlaşılmakla, gerekçeli kararın sanık ...’a tebliğ edilip sunması halinde temyiz dilekçesi de eklenerek incelenmek üzere iadesinin mahallince sağlanması için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 17.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24403, Karar No: 2015/7083, Tarih: 13.04.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/24403 E.  ,  2015/7083 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davacının yaşlılık aylığına esas basamağının tespiti ile aylık miktarının belirlenmesi ve aylık farklarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının talebine konu olan, 1479 sayılı Kanuna, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanunun 47. maddesi ile eklenen geçici 27. maddede “Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Kanuna göre sigortalı olanlar; 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı Kanunun 50'nci maddesine göre sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıklarının hesabında uygulanan gelir basamaklarından en yakın gelir basamağına intibak ettirilirler. Buna ilişkin usul ve esaslar Kurumca belirlenir.” hükmüne yer verilmiş ise de, anılan maddenin yürürlüğünün 4956 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi ile 01.01.2008 tarihine kadar ertelenmesi, sonrasında, 5724 sayılı 2008 yılı Bütçe Kanunu'nun 28. maddesinin 12. fıkrası gereği 01.10.2008 tarihine kadar ertelenmiş olması ve aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren 5510 sayılı kanunun 106. maddesinin 2. bendi gereği yürürlükten kaldırılarak uygulama imkanının kalmamış olması karşısında, anılan gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; hükmün gerekçesindeki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

Ne var ki; hükmün gerekçesindeki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan sebeplerle; mahkeme kararının gerekçe bölümünün son iki paragrafının silinerek, “Davanın yasal dayanağı olan 1479 sayılı Kanuna, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanunun 47. Maddesi ile eklenen Geçici 27. Maddenin “Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Kanuna göre sigortalı olanlar; 2.9.1971 tarihli ve 1479 sayılı Kanunun 50 nci maddesine göre sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıklarının hesabında uygulanan gelir basamaklarından en yakın gelir basamağına intibak ettirilirler. Buna ilişkin usul ve esaslar Kurumca belirlenir.” hükmünün yürürlüğünün 4956 sayılı Kanunun Geçici 3. Maddesi ile 01.01.2008 tarihine kadar ertelenmesi, sonrasında, 5724 sayılı 2008 yılı Bütçe Kanununun 28. maddesinin 12. fıkrası gereği 01.10.2008 tarihine kadar ertelenerek aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren 5510 sayılı kanunun 106. Maddesinin 2. bendi gereği yürürlükten kaldırılması ve bu hali ile davacı yönünden uygulama imkanının kalmamış olması nedeni ile, davanın reddinin gerektiği kanaati ile aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.” cümlesinin yazılarak kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına, 13.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6194, Karar No: 2011/13081, Tarih: 12.07.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/6194 E.  ,  2011/13081 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden kapama bağ niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 12.07.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4614, Karar No: 2022/9019, Tarih: 14.06.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/4614 E.  ,  2022/9019 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesi: ... 14. İş Mahkemesi

Dava, meslek hastalığı nedeniyle sigortalının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair verilen karara karşı davalılar vekillerinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesince davacı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesince verilen kararın davalılardan ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I- İSTEM:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin meslek hastalığı neticesinde sürekli iş göremezliğe uğramış olması nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakkı saklı 500,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II- CEVAP:

I- İSTEM:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin meslek hastalığı neticesinde sürekli iş göremezliğe uğramış olması nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakkı saklı 500,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II- CEVAP:

Davalı .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı firma dışında da ... Büyükşehir Belediyesinden ihale alan diğer firmalarında da çalıştığını, hizmet süresinin tamamını davalı firmada geçirmediğini, davacının sağlık durumunun iyi olması sebebiyle işe alındığını, davalı şirkette bulunan işyeri hekimi muayenelerinin davacının özlük dosyasında bulunduğunu, sözleşme öncesinde var olan rahatsızlığını şirketine bildirmeyen davacının dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğini, davacının rahatsızlığını şirketine bildirdiğinde gerekli tedavileri alması için izin verildiğini, uygun işlerde çalıştırıldığını, kendisine şoförlük önerildiği ve mutabık kalınarak davacının şoför olarak çalışmaya devam ettiğini, ancak davacının maaşındaki hacizlerden kurtulmak amacıyla davalı işverene devamlı baskı yaptığını, sigortasız çalışmak istediğini belirttiğini, maaşından haciz kesintisi yapılmamasını istediğini, bu isteklerinin kabul edilmemesi üzerine davacının işverenini SGK’ya ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına şikayet ettiğini, iş akdinin feshi ile birlikte davacıya kıdem, ihbar tazminatları ile birlikte bakiye ücretinin ödendiği, ancak maaşında bulunan hacizler dolayısıyla ödemelerin icra dosyasına yapıldığını, bu durumdan da davacının haberdar olduğunu, davacının hastalığının tedavi edilebilir olduğunu, ancak davacının gerekli özeni göstermediği için sağlık durumunun ağırlaştığını, davacının mevcut durumunun kendi kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti amacıyla tedavilerin gerektiği gibi yapıp yapmadığının kontrol edilmesi gerektiğini, davalı firmanın iş güvenliği ile ilgili tüm tedbirleri aldığını, davacının gerekli tedaviyi alması için gereken gayreti gösterdiği, gerek oluşmasında gerekse rahatsızlığının artmasında bir kusuru bulunmadığı için ilgili davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğü ihaleli işlerinden .... A.Ş. bünyesindeki yapım işlerinde çalıştığını, Yapım İşleri Şartnamesi'nin 34.m.5.bendinde yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin işyerinde çalıştırdığı işçi personel ve teknik elemanların tamamı ya da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden doğrudan yüklenicinin sorumlu oldukları…” hükmü gereği kendilerinden talep edilen haklardan hiçbir sorumluluklarının bulunmadığını, açıklanan bu sebeplerle davacının usul ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

II- MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

II- MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; “a- 100.109,50 TL maddi tazminatın 12/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

b- 30.000,00 TL manevi tazminatın 12/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2- Fazlaya ilişkin talebin reddine,” şeklinde karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; “Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1–b.1 maddesi gereğince esastan reddine” şeklinde karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle: Davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili hakkında husumet yokluğu nedeniyle ret kararı verilmesi gerektiğini, Müvekkili idarenin işveren sıfatı olmadığı için iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almakla mükellef olmadığını, diğer davalının ihale ile işi aldığını davacının bu şirket işçisi olduğunu, sözleşme kapsamında kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, husumet itirazı kapsamında bir değerlendirme yapılmadığını, davacının müvekkili idarede kesintisiz ve sürekli çalışmasının olmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Somut olayda uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için asıl işveren-alt işveren kavramlarının açıklanması gerekmektedir.

4857 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İş Kanunu'nun 2. maddesinin 7. fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile sorumlu tutulmuştur.

5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile sorumlu tutulmuştur.

4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları, 5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de Kurumun alacakları ve işçinin sosyal güvenlik hakkı daha geniş koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857 veya 5510 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kaçmak isteyen işverenlerin işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2.maddesinin 6.fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.

Alt işverenden söz edebilmek ve asıl işvereni, aracının borçlarından sorumlu tutabilmek için bir takım zorunlu unsurlar bulunmaktadır.

a) İşyerinde işçi çalıştıran bir asıl işveren bulunmalıdır. Sigortalı çalıştırmayan “işveren” sıfatını kazanamayacağı için, bu durumdaki kişilerden iş alanlar da aracı sayılmayacak ve anılan madde kapsamında dayanışmalı sorumluluk doğmayacaktır.

b) Bir başka işveren, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde iş almalı ve sigortalı çalıştırmalıdır.

c) İşverenlik sıfatını, alınan işte ve o iş nedeniyle sigortalı çalıştırılması sonucunda kazanmış olması aranacaktır. Bu kişinin diğer bir takım işyerlerinde çalıştırdığı sigortalılar nedeniyle kazandığı işverenlik sıfatının sonuca etkisi bulunmamaktadır.

d) İşverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir işyeri olarak değerlendirilebilecek nitelikte olmamalıdır, aksi halde iş alan kimse aracı değil, bağımsız işveren niteliğinde bulunacaktır.

e) İşin bütünü başka bir işverene bırakıldığında, iş anahtar teslimi verildiğinde veya işveren kendi iştigal konusu olmayan bir işi kendisi sigortalı çalıştırmaksızın bölerek ihale suretiyle farklı kişilere vermişse, iş sahibi (ihale makamı) Yasanın tanımladığı anlamda asıl işveren olmayacağından, bir alt-üst işveren ilişkisi bulunmayacaktır.