muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6135, Karar No: 2015/16580, Tarih: 09.12.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/6135 E.  ,  2015/16580 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 28/01/2015

NUMARASI : 2013/241-2015/33

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı F.. S.. arasında uzun yıllar mali müşavirlik ilişkisi olduğunu, bu ilişkinin sonradan diğer davalı şirket dolayısıyla ticari ilişkiye dönüştüğünü, müvekkili ile davalı F.. S..' in davalı şirketin hisse senetlerinin satışından dolayı anlaşmazlığa düşerek davalık olduklarını, müvekkilinin muhasebeci olması nedeniyle davalıların muhasebe kayıtları ve ticari işleri ile ilgilendiğini, sonradan çıkabilecek maddi problemler için müvekkilinin davalılara işbu davaya konu ettikleri her biri 100.000,00 TL bedelli 5 adet toplam 500.000,00 TL bedelli bonoları davalılara teminat amacıyla verdiğini, bonoların boş kısımlarının sonradan davalılarca doldurularak mevcut haline getirildiklerini, davalı F.. S..'in hisse senetlerinin satışından kaynaklı dava dosyasındaki beyanlarının bu iddialarının ikrarı niteliğinde olduğunu, müvekkilinin teminat amacıyla verdiği bonolardan dolayı davalılara herhangi bir borcunun olmadığını ileri sürerek müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı F.. S.. vekili, icra takibine ve davaya konu bonoların lehtarının diğer davalı şirket olduğunu, müvekkili şirket yöneticisine husumet düşmediğini ve davacının müvekkiline karşı dava açmakta hukuki yararı olmadığını, müvekkilinin davacıdan teminat bonosu istemediğini, davacının şirket kasasındaki paraları zimmetine geçirmesi nedeniyle borcuna karşılık bonoları davalı şirkete verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, dava konusu bonoların teminat bonosu olmadıklarını, mevcut borcun ödenmesi amacıyla düzenlendiklerini, davacının müvekkili şirketin paralarını zimmetine geçirmesi nedeniyle bonoların düzenlendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dava konusu bonoların teminat bonosu olduğuna ilişkin davacının her hangi bir yazılı delili olmadığı gibi aksine bonoların teminat bonosu olmayıp, mevcut bir borcun ödenmesine yönelik olduğuna ilişkin ikrarı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen ve sebepleri bildirilmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 09.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/15722, Karar No: 2021/18447, Tarih: 28.12.2021

**7. Ceza Dairesi         2021/15722 E.  ,  2021/18447 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5833 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanık ... hakkında hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanununun 253. maddesinde değiştiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle "özel bir etkin pişmanlık hükmü olan (suç ve karar tarihinde yürürlükte bulunan) 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 61/7. maddesinin aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin 61/A maddesinde düzenlenen satışa arz etme veya satma suçu yönünden de uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik CMK'nun 253. ve 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 28/12/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1887, Karar No: 2020/4846, Tarih: 06.10.2020

**12. Ceza Dairesi         2020/1887 E.  ,  2020/4846 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Katılanlar : 1-..., 2-...

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : CMK’nın 223/2.a-c. maddeleri uyarınca beraat.

Taksirle öldürme suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Olay günü saat 02:45 sıralarında sanık ...’in sevk ve idaresindeki kamyonetle Aksaray yönünden gelip Kuzey Hal Yolu üzerinden Mahmutbey yönünde, sol şeridi takiben, seyirle olay yerine geldiğinde aracının ön kısmı ile ileride ve kendisi ile aynı yönde giderken direksiyon hakimiyetini kaybedip sağ bariyerlere çarptıktan sonra sola doğru savrularak önünü kapatan sürücü...un sevk ve idaresindeki otomobilin sol yan kısımlarına çarpması sonucu sürücü...un öldüğü olayda; müteveffa sürücü...un sevk ve idaresindeki otomobille seyri sırasında yola gereken dikkatini vermesi, seyrini yol ve hava durumuna göre ayarlaması, direksiyon hakimiyetine ve seyir şeridi dışına çıkmamaya özen göstermesi gerektiği halde bahsedilen bu hususlara riayet etmemiş, hatalı doğrultu değiştirme manevrası kural ihlali ile olaya sebebiyet vermiş olup asli ve tam kusurlu olduğu anlaşılmakla; olay nedeni ile yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre; katılanlar vekilinin sanığın cezalandırılması gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak; yüklenen suç açısından sanığın taksirinin bulunmaması nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/2-c maddesi gereğince beraatine karar verilmesi gerekirken, yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olduğundan bahisle sanık hakkında beraat hükmü kurulması,

Kanuna aykırı olup, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak, yeniden yargılama gerektirmeyen bu hususun aynı Kanunun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 1. paragrafında yer alan, "Sanık ...'in iddianamede üzerine atılı taksirle ölüme ve yaralanmaya sebebiyet verme suçundan CMK.nın 223/2-a-c maddesi gereğince BERAATİNE," cümlesinin hükümden çıkartılarak, yerine “Sanığın, yüklenen suç açısından taksirinin bulunmaması nedeniyle, 5271 sayılı CMK'nın 223/2-c maddesi uyarınca BERAATİNE,” yazılması suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 06.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11479, Karar No: 2021/15720, Tarih: 23.11.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/11479 E.  ,  2021/15720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde sondaj işçisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin bir kısım işçilik alacaklarının ödenmemesi sebebiyle davacı tarafından haklı sebeple feshedildiğini, haklı feshe rağmen kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücretinin ödenmediğini beyan ederek, yıllık izin ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 06.11.2018 tarih, 2017/17393 esas ve 2018/23616 karar sayılı bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda mahkemece verilen karar, davacı tanıklarından ...’in işveren aleyhine benzer taleplerle dava açtığı, husumetli tanığın beyanına değer verilemeyeceği, diğer davacı tanığı ...’in beyanına göre ise davacının çalışma düzeninin belirlenmesi ve fazla çalışma yapılıp yapılmadığının tespitinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, bu tanık yeniden çağrılarak günlük çalışmanın başlangıç ve bitiş saatleri, vardiyalı çalışma bulunup bulunmadığı, vardiya değişim aralığı, ayda veya haftada kaç gün çalışma yapıldığı gibi hususlar sorulduktan sonra davacının çalışma düzeni netleştirilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği noktasında bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak anılan tanığın yeniden dinlenmesine karar verilmiş ise de, talimatın bila ikmal edildiği ve davacının fazla çalışma iddiasını ispat edemediği gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiştir. Bozma kararına uyulmakla bozma kararı doğrultusunda işlem yapılması zorunlu hale gelir. Davacı tanığı Midyat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/172 talimat sayılı dosyasında verdiği 22.12.2020 tarihli beyanında “...davacı ...'ı tanımıyorum, davalı ... ... Petrol Ürt. Sond. Müt. ve Tic. A.Ş ayını hatırlamakla birlikte 2012 yılında orada çalışıyordum, uzun zaman geçtiği için bana sormuş olduğunuz davacıyı tanımıyorum, görsem belki tanırım.”şeklinde beyanda bulunmuştur. Öncelikle belirtmek gerekir ki, mahkemece talimat üst yazısına sadece dava dilekçesinin eklendiği anlaşılmakta olup, talimat yazısına ilgili bozma kararının eklenmemiş olması hatalıdır. Ayrıca mevcut durumda, tanığın bozma sonrası beyanı ile bozma öncesi beyanı arasında çelişki oluştuğu açık biçimde görülmektedir. Söz konusu çelişki giderilmeden, fazla çalışma iddiasının ispat edilemediği gerekçesi ile ret kararı verilmesi bir başka hatalı yöndür. 06.11.2018 tarihli bozma kararının gereğinin sağlıklı şekilde yerine getirilebilmesi için, tanığın yeniden dinlenmesi ve her iki beyanı arasındaki çelişkinin giderilmesi gerekmektedir. Bu itibarla davacı tanığı ...’in yeniden dinlenmesi için yazılacak talimata bozma ilamına ilave olarak, tanığın bozma öncesi talimat mahkemesine verdiği 04.11.2014 tarihli beyanı ile 22.12.2020 tarihli beyanları ve gerekirse davacının bu tanıkla birlikte çalıştığını iddia ettiği tarihlerde çekilmiş fotoğrafı da eklenerek, her iki beyanı arasındaki çelişki giderildikten sonra oluşacak sonuca göre davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı noktasında bir karar verilmelidir.

3-Sosyal Güvenlik Kurumundan davacı tanığı ...’e ait kayıtlar getirtilmeli, bu kayıtlara göre tanığın davacı ile birlikte çalıştığı süre netleştirildikten sonra davacının hak kazandığı ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı yeniden hesaplanmalıdır.

Aynı şekilde bozma kararının ikinci bendine göre yapılacak araştırma sonucunda davacının fazla çalışma ücretine hak kazandığı belirlendiği takdirde, davacı tanığının davacı ile birlikte çalıştığı süre ile sınırlı olarak hesaplama yapılması gerektiği göz ardı edilmemelidir.

Bozma kararının gereği tam anlamıyla yerine getirilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 23.11.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2595, Karar No: 2018/5945, Tarih: 21.03.2018

**9. Hukuk Dairesi         2018/2595 E.  ,  2018/5945 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, derece ve kademe tespiti ile yıpranma prim farkı alacağı, yasal ilave tediye alacağı farkı ve akdi ilave tediye alacağı farkının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin geçici işçi statüsünde çalışmakta iken, 2001 yılında daimi kadroya alındığını ve bu surette çalışmasını emekli olana kadar sürdürdüğünü ancak daimi kadroya alındığı tarihe kadar çalışmış olduğu sürelerin dikkate alınmaması sebebiyle intibakının yanlış yapıldığını ileri sürerek, geçici işçi statüsünde çalıştığı sürelerinde dikkate alınması suretiyle derece ve kademesinin tespit edilmesini ve söz konusu yanlış intibak sebebiyle oluşan bir kısım fark işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını ayrıca ilgili dönem Toplu İş Sözleşmesi ve Ek Protokollere göre davacının intibakının yapılarak işe başlatıldığını, davacının emekli olmasından sonraki Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden faydalanmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, davacının kadroya geçmesiyle birlikte yeni çalışma şartlarını suskun kalarak zımni olarak kabul ettiğini ve uzun yıllar boyu anılan şartlara tabi olarak çalıştıktan sonra geçmiş dönemin ücret intibakını talep etmesinin iş hukuku ilkeleri ile bağdaşmadığını, 2013 yılında Toplu İş Sözleşmesinde yapılan düzenlemeden önce davacının emekli olması sebebiyle söz konusu düzenlemeden faydalanamayacağını, işveren ile Türk İş Sendikası arasında imzalanan 26.10.2000 tarihli protokol uyarınca davacının konumunda bulunan geçici işçilerin mevcut ücretleri üzerinden sürekli işçi kadrosuna geçirilecekleri açık ve özel olarak belirtildiğinden davacının geçmişe yönelik taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 7. HD’nin 19.11.2015 tarih, 2014/22325 Esas, 2015/22879 Karar sayılı kararı ile “..davacının kadroya geçirilmeden evvelki çalışmalarının çalışma süresine dahil edilmesi suretiyle derece ve kademesinin belirlenerek eğer var ise fark alacaklarının hüküm altına alınması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.” gerekçesi ile bozulmuş, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

D) Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Belirsiz alacak davası 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile öngörülen ve alacaklıya bazı avantajlar sağlayan yeni bir dava türüdür. Sözü edilen hükme göre “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir”. Şu hale göre davanın açıldığı tarihte alacak miktarının belirlenmesi imkansız ise belirsiz alacak davası açılabilir. Öte yandan alacaklı tarafından alacağın miktar veya değerinin tam olarak belirlenmesi beklenemez ise yine belirsiz alacak davası açılabilir.

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK’nun 107. maddesinin gerekçesinde, birçok kez hak arama özgürlüğüne vurgu yapılmıştır. Yine alacaklının hukuki ilişkiyi, muhatabını ve talep edebileceği asgari tutarı bilmesine rağmen “alacağın tamamını tam olarak”tespit edemeyecek durumda olması da davanın nedenleri arasında sayılmıştır. Bu itibarla belirsiz alacak davasıyla ilgili yoruma gidildiğinde, alacaklının hak arama özgürlüğünün değerlendirilmesi gerekir. Bunun aksine ilgili hükmün, alacaklının hakkına ulaşmasını kısıtlayan şekilde ele alınması doğru olmaz.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir.

Konuyu iş mevzuatı açısından ele aldığımızda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3, 8, 22, 28, 32, 37, 67. maddelerinde işverene çalışan her bir işçi yönünden kayıt tutma ve işçiye belge verme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Bütün yasal yükümlülüklere uyan işveren bakımından kural olarak işçi alacaklarının belirsiz olduğundan söz edilemeyecektir. Zira işçinin çalışma süresinin tam olarak kayda geçirildiği, iş sözleşmesi ile ücreti, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlendiği, işçiye her ay ücret hesap pusulası verildiği, günlük ve haftalık iş sürelerinin işçiye önceden bildirildiği, işçinin yaptığı olağanüstü çalışmalar için kendisine belge verildiği durumlarda, işçinin birçok alacağı belirli ya da belirlenebilir durumdadır. Sadece hakimin taktirine kalan bazı alacaklar bakımından yine de başlangıçta bir belirsizlikten söz edilebilecektir.

İşçilik alacaklarının hesabı genelde iki kritere tabidir. İşçinin işyerinde geçen çalışma süresi ve ücreti ile ekleri bilindiğinde işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Bu yüzden özellikle kamu kurumlarında işçinin çalışmalarının tam olarak Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmesi ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçinin ücreti ile eklerinin toplu iş sözleşmesinde yer alması sebebiyle işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Yine de hakimin taktir alanına giren manevi tazminat, taktiri indirime tabi fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, cezai şart, sözleşmenin kalan süresine ait ücret gibi alacakların başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün değildir. Nitekim 107. maddenin Adalet Komisyonu gerekçesinde de, alacaklının “talep edebileceği miktarı asgari olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağın tamamını tam olarak tespit”edememesi halinde belirsiz alacak davası açılabileceği ifade edilmiştir.

Gerekçede örnek olarak “keşif ve bilirkişi raporu” ile alacağın miktarının tespit olunmasından söz edilmiştir ki, iş yargısında bilirkişi hesap raporu alınması çok yaygın bir uygulamadır. Yine 107. maddenin 2. fıkrasında “karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu” alacak miktarının belirlenmesinden söz edilmiştir ki, yukarıda sözü edilen yasal yükümlülükler sebebiyle işçiye çalışırken belge vermekle yükümlü olan işveren bunu yerine getirmediğinde, işçinin alacağın miktarını tam olarak belirlemesini beklemek doğru olmaz.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğer objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesini objektif olarak imkansız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ve maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkansızdır.

Sübjektif unsur ise alacaklının talep konusu miktarı belirlemesinin alacaklıdan beklenememesidir. İşçinin yasal hakları ödenmeksizin işten çıkarıldığı bir durumda yukarıda belirtilen masraflara ek olarak uzman hesap raporu aldırarak olası işçilik alacaklarını belirlemesi de hak arama özgürlüğü önünde engel olarak değerlendirilebilir.

Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkansızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğini davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda söz konusudur.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.

Belirsiz alacak davası hukuk sistemimize girmeden önce icra inkar tazminatına hak kazanma yönünden likit (belirli) olma kriteri içtihat olarak kabul edilmiştir. Bu kriterin, alacağın belirli olup olmamasında da dikkate alınabileceği Yargıtay tarafından kabul edilmiştir. Yargıtaya göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez”(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK, Y.HGK. 17.10.2012 gün ve 2012/9-838 E, 2012/715 K).

Genel mahiyette bu açıklamalardan sonra işçilik alacaklarının belirsiz alacak davasına konu olup olmayacağı noktasında Dairemizce belirlenen kriterler aşağıdaki gibidir;

Kıdem tazminatı hesabı için, işçinin çalıştığı süre, fasılalı çalışma olup olmadığı, bu süre içinde ihbar önelini altı hafta aşan istirahat raporu alınıp alınmadığı, ücretsiz izin uygulaması olup olmadığı, grevde geçen sürenin varlığı, işçinin son ücreti, ücretin eki niteliğindeki ödemelerin son bir yıllık toplamı, işçiye sağlanan ayni hakların parasal değeri ve son bir yıllık ortalaması, ücretin eki mahiyetindeki ödemelerin devamlılık arz edip etmediği gibi konuların net olarak bilinebilmesi gerekir. Bu yüzden işçinin hesabın unsurlarına dair sözü edilen bir veya birkaç konuda belirsizlik halinde kıdem tazminatının başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün olamaz. HMK’nun 107. maddesinin gerekçesinde belirtildiği üzere alacaklının “alacağının tamamını tam olarak” tespiti mümkün değildir. Bu nedenle hesabın unsurlarındaki tartışma ve belirsizlik, alacağın da belirsiz olması sonucunu doğurur. Ancak ücret ve eklerine dair tartışma kıdem tazminatı tavan sınırlaması sebebiyle sonuca etkili değilse, kıdem tazminatının belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği düşünülmelidir.

İhbar tazminatı hesabı noktasında kıdem tazminat için sözü edilen tavan sınırlaması hariç, hemen hemen aynı verilere ihtiyaç vardır. İşçinin çalışma süresindeki tartışmanın ihbar süresine dair dilimi etkilemesi veya işçinin ücreti ve eklerindeki herhangi bir tartışma halinde ihbar tazminatı hesabı da belirsizdir.