muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/992, Karar No: 2023/2401, Tarih: 25.09.2023

**3. Hukuk Dairesi         2023/992 E.  ,  2023/2401 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/388 E., 2022/883 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacı Kurumun sorumluluk alanında bulunan dava konusu arazilerin 49 yıl süre ile memba suyu tesisi yapımı için davalıya tahsis edildiğini, daha sonradan bu alanların bir kısmının 3. şahıslara kiraya verildiğinin anlaşıldığını, Orman Kanunu'nun 17/3 üncü ve 18 ... maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin 27 nci maddesine göre, elde edilen kira gelirlerinden yüzde ellisinin davacı Kuruma yatırılması gerektiğini ileri sürerek; 25.10.2010 tarihli sözleşmeden ... kira bedellerinin %50'sine karşılık şimdilik 10.000,00 TL'nin davalı idareden tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında dava değerini 3.434.310,00 TL olarak belirtmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; Taşdelen sularının bağlı bulunduğu orman alanının ... ... Vakfından olup suyun tasarruf hakkının davalı idareye ait olduğunu, davacının taleplerinin vakfiyeye aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.02.2019 tarihli ve 2016/72 E., 2019/85 K. sayılı kararıyla; davalı tarafından dava dışı şirket ile kira sözleşmesinin yapıldığı 25.10.2010 tarihinden 24.10.2016 tarihine kadar 6.810.229,66 TL'nin yarısı olan 3.405.114,83 TL'nin davacıya ödenmesi gerektiğinden bahisle; davanın kısmen kabulü ile 3.405.114,83 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, gecikme zammı isteminin reddine karar karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.02.2021 tarihli ve 2019/1760 E., 2021/524 K. sayılı kararıyla; tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.02.2021 tarihli ve 2019/1760 E., 2021/524 K. sayılı kararıyla; tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece verilen 13.09.2022 tarihli ve 2022/5085 E., 2022/6461 K. sayılı ilamla; davanın taraflarının 3533 sayılı Kanun'un 1 ... maddesinde gösterilen kuruluşlardan olduğu, bu Kanun'un 4 üncü maddesi gereğince taraflar arasındaki uyuşmazlığın "Hakem" sıfatı ile çözümlenmesi gerektiğinden bahisle, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; uyulan bozma ilamı uyarınca Mahkemenin görevsizliğine ve davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; tahkim itirazının ilk itiraz olup davalı tarafça cevap dilekçesinde ileri sürülmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, alacağın tahsiline hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 3533 sayılı Umumi Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Belediyeye veya Hususi İdarelere aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yoluyla Halli Hakkında Kanun'un (3533 sayılı Kanun) 1 ... maddesi; "Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı Devlete veya belediye veya hususi idarelere aid olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilâflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilirler.";

2. Aynı Kanun'un 4 üncü maddesi " Katma bütçe ile idare edilen daireler, belediyeler, ... bütçe ile idare olunan veya sermayesinin tamamı Devlet, belediye veya ... idarelere ait olan daire ve müesseselerin veya bu daire ve müesseselerden biriyle ikinci maddede yazılı dairelerden biri arasında çıkan uyuşmazlıklar, bulunduğu yerin ve (Değişik ibare: 4916 - 3.7.2003 / m.24) "taşınmaza ilişkin uyuşmazlıklarda, taşınmazın aynına yönelik olanlar hariç olmak üzere o taşınmazın bulunduğu yerin" ve taraflar değişik yerlerde bulunuyorlarsa davalı durumunda olan daire veya müessesenin ve davalılar birden çok olduğu takdirde bunlardan birinin bulunduğu yerin yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hâkimi tarafından hakem sıfatıyla çözümlenir." hükmünü içermektedir.

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci bendinin (c) alt bendinde Mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, bir dava ancak görevli Mahkemece incelenebilir. Mahkeme her şeyden önce görevli olmalıdır. Görevsiz Mahkemede açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekir.

3. Değerlendirme

Mahkemece, yukarıda yer verilen kanun hükümlerini içeren bozma ilamına uyularak karar verilmiş olmasına, zorunlu tahkime tabi uyuşmazlığın çözümünde Mahkemenin görevli olup olmadığını resen dikkate alması gerektiğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22091, Karar No: 2017/10069, Tarih: 19.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/22091 E.  ,  2017/10069 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2464, Karar No: 2017/308, Tarih: 22.02.2017

**Hukuk Genel Kurulu         2014/2464 E.  ,  2017/308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “Kurum işleminin iptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Zonguldak 3. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 25.04.2012 gün ve 2010/229 E., 2012/210 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davalı kurum vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 03.10.2013 gün ve 2012/12448 E., 2013/17872 K. sayılı kararı ile;

"...Dava, davacının Zonguldak Gögüs ve Meslek Hastalıkları Hastanesinin 13.1.2004 tarihli raporu ile tespit edilen %10.3 oranındaki meslek hastalığı maluliyeti dolayısıyla davalı kurum tarafından bağlanan gelirin daha sonra YSK ve Adli Tıp raporları ile malluliyetin %0 olarak belirlenmesi gerekçe gösterilerek iptali üzerine 13.1.2004-16.3.2010 tarihleri arasında ödenen toplam 5.910.43 TL yersiz maluliyet aylığı dolayısıyla borcu bulunmadığının tespitiyle aksi yöndeki kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacıya Zonguldak Gögüs ve Meslek hastalıkları Hastanesinin 13.1.2004 tarihli raporu ile %10.3 oranında mesleki maluliyeti bulunduğunun tespit edilmesi üzerine meslek hastalığı geliri bağlandığı davacının %10.3 oranındaki mesleki maluliyet nedeniyle işveren TTK aleyhine Zonguldak 2.İş Mahkemesinin 2008/781 E sayılı dava doslyası ile açtığı manevi tazminat davasının yargılaması sırasında işverenin maluliyet oranına itirazı üzerine Yüksek Sağlık Kurulunun 2009/1214 E ve 01/37 Karar sayılı 6.1.2010 tarihli kararı ve Adli Tıp 3.İhtisas Kurulunun 4.4.2011 tarih ve 3221 sayılı kararı ile maluliyetin %0 olarak belirlenmesi üzerine davacının maluliyetinin kaldırılarak 13.1.2004-16.2.2010 tarihleri arasında ödenen maluliyet aylıklarının geri istendiği anlaşılmaktadır.

01.10.2008 tarihi itibariyle yürürlükten kalkan 506 sayılı Yasanın 121/2. maddesinde yanlış ve yersiz ödendiği anlaşılan her türlü gelir, aylık ve sigorta yardımlarının 84. Maddenin son fıkrası saklı kalmak kaydıyla ilgililerin sonraki her çeşit istihkaklarından kesilmek suretiyle geri alınacağı, Kurumun genel hükümlere göre takip hakkının saklı olduğu bildirilmiştir.

01.10.2008 tarihi itibariyle yürürlükten kalkan 506 sayılı Yasanın 121/2. maddesinde yanlış ve yersiz ödendiği anlaşılan her türlü gelir, aylık ve sigorta yardımlarının 84. Maddenin son fıkrası saklı kalmak kaydıyla ilgililerin sonraki her çeşit istihkaklarından kesilmek suretiyle geri alınacağı, Kurumun genel hükümlere göre takip hakkının saklı olduğu bildirilmiştir.

Ancak 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren yersiz ödemelerin geri alınmasına ilişkin 5510 sayılı Yasanın 96. maddesinde “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler; a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden, b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan,itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edileceği, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınacağı, alacakların yersiz ödemelere mahsubunun, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılacağı, kanunî faizin kalan borca uygulanacağı, bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanacağı, yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanacağı, yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esasların, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiş bu şekilde” kurumca yersiz ödemelerin geri alınmasına ilişkin esas ve usuller belirlenmiştir.

Konuya ilişkin 5510 sayılı Yasa öncesi mevzuata bakıldığında, 506 sayılı Yasanın "Yersiz ve yanlış ödemelerin tahsili"ni düzenleyen 121. maddesinde yersiz ödeme halinde iade yükümünün kapsamını belirleyen bir düzenleme bulunmadığı gibi, anılan Yasa içeriğinde konuyu düzenleyen başka bir düzenlemenin de yer almadığı görülmektedir. 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi ile 506 sayılı Yasada yer almayan yeni bir düzenleme getirilmiş, sebepsiz zenginleşmenin sigortalının veya hak sahibinin kasıtlı kusurlu davranışından veya Kurumun hatalı işleminden kaynaklanmasına bağlı olarak istirdadı mümkün ödeme miktarları belirlenmiştir. Kapsam belirlendikten sonra, ilgilinin Kurumdan alacağı yoksa geri alma işleminin genel hükümlere göre yapılacağı öngörülmüştür. 5510 sayılı Yasanın geçici maddelerinde ise, yersiz ödemelerin tahsili konusunda önceki hükümlerin uygulanması gereğini öngören herhangi bir kural yer almamaktadır.

Belirtilen nedenlerle; 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi hükmünün, Kurumun yersiz ödemeden kaynaklanan alacakları konusunda süren uyuşmazlıklara uygulanması gerekmektedir.

HGK'nun 06.04.2011 günlü, 2010/21-726 E., 2011/68 K., 15.06.2011 günlü, 2011/21-362 E., 2011/409 K., 06.07.2011 günlü, 2011/21-402 E., 2011/472 K. sayılı kararları da bu yöndedir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönecek olursak, davacıya meslek hastalığı dolayısıyla bağlanan aylık Kurum Sağlık ünitesinin hatalı tespitinden kaynaklanmakta olup 5510 sayılı Yasanın 96/ b maddesi kapsamında bulunan yersiz ödeme niteliğindedir.Bu maddeye göre davacının iade ile yükümlü olduğu miktar ise hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan,itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilerek alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınabilecektir.Somut olayda hatalı işlemin tespit tarihi Zonguldak 2.İş Mahkemesinin 2008/781 E,2011/812 K sayılı 8.12.2011 tarihli kararın kesinleşme tarihi olan bu kararın onanmasına ilişkin Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 2012/3378 E,2012/3588 K sayılı 12.3.2012 tarihli kararı olup bu tarihten geriye doğru en fazla 5 yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı tespit edilerek davacının 5510 sayılı Yasanın 96/b maddesi uyarınca iade ile sorumlu olduğu miktar belirlenerek karar verilmesi gerekirken aksine düşüncelerle davanın kabulü doğru değildir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava yersiz ödendiği ileri sürülen gelirin iadesine yönelik Sosyal Güvenlik Kurumu borç tahakkuk işleminin Yüksek Sağlık Kurulu karar tarihi olan 06.01.2010 tarihi öncesine ilişkin kısmının iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili müvekkilinin uzun yıllar maden işçisi olarak çalışmış olması nedeniyle 13.01.2004 tarihli rapora istinaden %10,3 malul kaldığının belirlendiğini, Kurum tarafından Türkiye Taşkömürü Kurumu aleyhine açılan rücu davasında davanın kabulüne karar verilerek Sosyal Güvenlik Kurumu alacağına hükmedildiğini, ancak işverene yönelik açmış oldukları manevi tazminat davasında işverence maluliyete itiraz edilmesi üzerine dosyanın Yüksek Sağlık Kurulu’na gönderildiğini ve Yüksek Sağlık Kurulu’nun 06.01.2010 tarihli kararı ile maluliyetin kaldırıldığını, bu karar üzerine müvekkilinin gelirinin başlangıç tarihinden itibaren iptal edilerek 13.01.2004 – 16.03.2010 tarihleri arasında ödenen gelirler nedeniyle Soyal Güvenlik Kurumunca 5.910,43 TL borç çıkartıldığını, müvekkilinin maluliyetini belirleyenin Meslek Hastalıkları Hastanesi olduğunu, dolayısıyla maluliyet oranın belirlenmesinde ve gelir bağlanmasında müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, Sosyal Güvenlik Kurumunun yanıltıcı bir beyanı ve işleminin bulunmadığını ileri sürerek talep edilen 5.910,43 TL’ye ilişkin Kurum kararının, maluliyeti kaldıran Yüksek Sağlık Kurulu’nun karar tarihinden önceki süre için takakkuk etmiş olan miktar yönünden iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) vekili Zonguldak Göğüs ve Meslek Hastalıkları Hastanesi’nin 13.01.2004 tarihli raporuna istinaden %10,30 maluliyet karşılığı 13.01.2004 tarihinden itibaren davacıya gelir bağlandığını, davacı gelir almakta iken 06.01.2010 tarihli Yüksek Sağlık Kurulu kararı ile iş göremezlik derecesinin düzeltme kaydı ile % 10,3 den % 0’a düşürüldüğünü, bunun üzerine davacıya 13.01.2004 – 16.03.2010 tarihleri arasında yersiz olarak ödenen gelirler nedeniyle borç tahakkuk ettirildiğini, Kurumca Yüksek Sağlık Kurulu’nun kararının gereğinin yerine getirildiğini, maluliyet derecesinin itiraza bağlı olarak incelemesinde ve değiştirilmesinde de yasal bir engel olmadığını, işverene yönelik açılan rücu davasının kabul edilmesinde de hukuka aykırılık bulunmadığını savunarak davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davacıda bulunduğu tespit edilen meslek hastalığı maluliyetine esas raporun, davalı SGK’ya ait Zonguldak Uzunmehmet Göğüs ve Meslek Hastalıkları Hastanesi’nce hazırlanıp tespit edildiği, ilerleyen süreçte manevi tazminat istemine yönelik açılan davada Yüksek Sağlık Kurulu’nca ve Adli Tıp Kurumunca düzenlenen raporlarda bu kez davacının pnömokonyoz yönünden sağlam olduğu belirtilmiş ise de bu durumun davacının kendi iradesi, kusurlu davranışı ya da davalı kurumu yanıltması ile meydana gelmediği gibi maluliyeti tespit eden birimin kurumun hastanesi olduğu, geliri bağlayanın davalı kurum olduğu, davacının gelir bağlanmasında kuruma karşı hileli ya da kötü niyetli bir davranışının bulunmadığı, Kurumun kendi tasarrufu sonucu almış olduğu karar sonucunda davacıya ödediği gelirin tamamını faizi ile istemesinin BK’nın 63. maddesi de dikkate alındığında yerinde olmadığı, Kurumun ancak davacının sağlam olduğunun tespit edildiği 06/01/2010 Yüksek Sağlık Kurulu raporunun tanzim tarihinden sonrası için ödenen geliri isteyebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı SGK vekilinin temyizi üzerine hüküm Özel Dairece başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel mahkemece, önceki gerekçeler tekrarlanmak suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, somut olaya göre, meslek hastalığının bulunmadığına dair Yüksek Sağlık Kurulu kararı öncesi ödenen iş göremezlik gelirinin talep edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleri olarak tanımlanmaktadır.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun uyarınca meslek hastalığının Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesinin Kurumca gerekli görüldüğü hallerde, işyerindeki çalışma ve buna bağlı tıbbi sonuçları ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

İş kazası nedeniyle bağlanacak iş göremezlik oranının tespitinde izlenecek usul ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 95. maddesinde belirlenmiştir.