muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/12130, Karar No: 2014/6187, Tarih: 18.03.2014

Anılan Kanunun 21’inci maddesinin dördüncü fıkrası, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilebilecektir.

Üçüncü kişinin rücu alacağından sorumluluğu kusur sorumluluğu esasına dayanır. Bir başka ifadeyle; üçüncü kişi, ancak kusurlu bir hareketinin varlığı halinde rücu alacağından sorumludur.

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalığın üçüncü kişinin kusuru sonucunda meydana gelmesi halinde rücu edilecek miktar ise; sigortalı ya da hak sahiplerine yapılan ödemelerin tümünün, bağlanacak gelirlerin ise başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, kusur karşılığından oluşmaktadır.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla sebebiyet vermeleri halinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61 ve 62’nci (818 sayılı Mülga Borçlar Kanununun 50 ve 51) maddeleri uyarınca teselsül hükümlerine göre birlikte sorumlulukları söz konusu olacaktır. Bu halde, Türk Borçlar Kanunu’nun 62’inci maddesi uyarınca kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkı baki kalmak koşuluyla, her bir sorumlu yönünden kusurlarına düşen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına hükmedilebilecektir.

İşverene 5510 sayılı Kanunun 23; üçüncü kişiye ise aynı kanunun 21/4’üncü maddesine dayanılarak Borçlar Kanunu’nun 61 ve devamı maddelerinde düzenlenen teselsül hükümleri doğrultusunda dava açıldığı hâllerde, birlikte sorumlu olanların müşterek kusurla hareket etmemiş olmaları nedeniyle, kusurlu üçüncü kişinin, 5510 sayılı Kanunun 21/4’üncü maddesine uygun olarak, kusur sorumluluğu dâhilinde ilk peşin sermaye değerinin yarısından sorumlu olacağı, münhasıran 23’üncü maddeden kaynaklanan sorumluluğun ise işverene ait olacağı göz önünde tutulmalıdır.

Davaya konu somut olaya gelince; hükme esas alınan kusur raporunda davalı işverenin %30, üçüncü kişi olan diğer davalıların %70 oranında kusurlu olduğu, sigortalının kusurunun bulunmadığı, sigortalıya bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerinin 88.802,33 TL, masraf toplamının 4.595,47 TL olduğu, davalıların toplam %100 kusurlu olmalarına göre; teselsül hükümleri uyarınca ilk peşin sermaye değerli gelirin yarısı ile masraflardan (48.996,64 TL’den) tüm davalıların müştereken müteselsilen sorumlu oldukları, ilk peşin sermaye değerli gelirin kalan yarısından (44.401,16 TL’den) ise işverenin 23’üncü madde hükmü uyarınca sorumlu olması gerekmektedir.

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde eksik rücu alacağının hüküm altına alınmış olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 18.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/28362, Karar No: 2020/9099, Tarih: 08.07.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2017/28362 E.  ,  2020/9099 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı belediyede 14.05.2014 tarihine kadar çalıştığını, bu tarihten sonra 6111 Sayılı Yasa kapsamında Milli Eğitim Müdürlüğü’nde çalışmaya devam ettiğini, davalı Belediyede çalıştığı süre içerisinde toplu iş sözleşmesinden doğna bir kısım ücret alacaklarının ödenmediğini beyan ederek davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının 14.05.2014 tarihinde yasadan kaynaklı olarak başka bir kuruma nakledildiğini ve tüm alacaklarının ödendiğini, ödenmeyen bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre ve bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ...'nin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma alacağı bulunup bulunmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Somut uyuşmazlıkta, davacının fazla çalışma ücreti tanık anlatımlarına göre hesaplanıp hüküm altına alınmıştır. Ne var ki; davacı tanıklarının da işverene karşı açmış oldukları işçilik alacağı talepli davaları bulunmaktadır. Şu halde yan deliller ile desteklenmedikçe tek başına husumetli tanık anlatımları ile sonuca varılması mümkün değildir.Fazla çalışma ücret alacağının reddi yerine kabulü hatalı olmuştur.

3-Taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık davacının gece çalışmasının bulunup bulunmadığı konusundadır.

3-Taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık davacının gece çalışmasının bulunup bulunmadığı konusundadır.

Davalı işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 82. maddesine göre 20.00-06.00 saatleri arasındaki çalışmanın %100 zamlı olarak ayrıca fazla çalışma olduğu takdirde %60 zamlı ödeneceğinin belirtildiği görülmüştür.Davacının tanık beyanlarına göre; 05.00-10.00 ile 13.00-17.00 saatleri arasında çalıştığı, 05.00-06.00 saatleri arasında 1 saat çalışmasının gece çalışması olduğunun kabulüyle hesaplama yapılmıştır. Ancak davacı tanıklarının husumetli olduğu, davalının ise davacının mesai saatinin 06.00 da başladığına ilişkin beyanı, davacının çalıştığını iddia ettiği saatlerin ağırlıklı çalışmasının da gece süresinde geçmediği, davacının gece çalıştığı yönünden başkaca bir delil de bulunmadığı görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının yöntemince ispatlanamayan gece çalışması alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile bu alacağın hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4-Davacının yıllık izin hakkı bulunup bulunmadığı uyuşmazlık konusudur.

6111 sayılı Yasanın 166/6. maddesinin “(6) Devredilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal hakları; toplu iş sözleşmesi bulunan işçiler bakımından yenileri düzenleninceye kadar devir işleminden önce tabi oldukları toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre, toplu iş sözleşmesi olmayan işçiler bakımından 2010 yılı Kasım ayında geçerli olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir. Devre konu işçiler bakımından devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devralan kurum sorumlu tutulamaz. Kıdem tazminatına ilişkin hükümler saklıdır.” şeklindeki hükmü uyarınca "devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken kıdem tazminatı dışındaki borçlardan devralan kurum değil devreden kurum sorumludur" denilmektedir.

İş sözleşmesinin devri kendine özgü üçlü bir ilişki olup devreden işverenin, devralan işverenin ve de işçinin rızasının uyuşması sonucu ortaya çıkmaktadır. Devir işleminin gerçekleşmesinden itibaren iş ilişkisi sadece devralan işverenle işçi arasında devam eder. Yıllık ücretli izin hakkının ücrete dönüşmesi ancak iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra ortaya çıkacağından, sözleşme devri düzenlemesinin esas amacı olan feshin son çare olması ilkesi ışığında sözleşmenin devamını sağlamayı amaçladığından dolayı sözleşmenin devrini kabul ettiğimizde sözleşmenin sürdüğünden bahisle yıllık ücretli izin hakkının alacak hakkına dönüşmesi ve de devreden işverenin sorumluluk durumunun ortadan kalkmasından dolayı devreden işverenin yıllık ücretli izin alacağından sorumluluğu söz konusu olamayacaktır. Ayrıca kıdem tazminatı alacağı da iş aktinin sonlanması ile doğan bir alacak kalemi olduğundan 6111 sayılı Kanuna göre devir halinde de son devralan ve devreden işçinin kıdem tazminatından müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaktır.Somut olayda; davacının Belediyede çalışırken 6111 sayılı Kanun'un 166. maddesine binaen ihtiyaç fazlası olması sebebi ile İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne devredildiği ve iş sözleşmesinin devam ettiği anlaşılmış olup, feshe bağlı yıllık izin alacağının reddi yerine kabulü hatalı olmuştur.

5- Davacının ilave tediye ve sözleşmesel ikramiye ücretine hak kazanıp kazanmadığı bir başka uyuşmazlık konusudur.Davacı ilave tediye ücreti ve sözleşmesel ikramiye ücretinin ödenmediğini beyan etmiş, davalı ücretlerin ödendiğini savunmuştur. Bilirkişi tarafından davacının ilave tediye ve sözleşmesel ikramiye alacağı hesaplanmış, ödenen miktar hesaplamadan mahsup edilmiştir. Ancak bilirkişi raporundan yapılan ödemenin hangi tarihte yapıldığı ve neye ilişkin olduğu denetlenememektedir. Mahkemece yeniden denetime elverişli bilirkişi raporu aldırılarak davacının ilave tediye ve sözleşmesel ikramiye alacağının hesaplanması ve ödenen miktarların hesaplamadan mahsup edilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle sonuca gidilmesi bozmayı gerektirmiştir.

6-Öte yandan, mahkemece hüküm altına alınan sözleşmesel ikramiye ve ilave tediye alacağının net ücretten hüküm altına alındığı kabul edilmiş ise de, davacının net ücretinin içine aile yardımı, öğrenim yardımı gibi sosyal yardımların da ekli olduğu anlaşılmış, ayrıca alacakların net mi yoksa brüt tutarlar mı olduğunun hüküm yerinde açıkça belirtilmemesi de infazda tereddüt yaratır mahiyette bulunduğundan doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının talep halinde davalıya iadesine, 08.07.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12615, Karar No: 2012/14646, Tarih: 11.09.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/12615 E.  ,  2012/14646 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mütalaa alınmadan açılan davanın düşürülmesi

Vergi suçlarında dava şartı olan 30.01.2007 tarihli mütalaanın 213 sayılı VUK'nun 367. maddesi ile 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 33. maddesine uygun olarak Vergi Dairesi Başkanı adına Denetim Grup Müdür Vekili tarafından imzalandığı ve mütalaanın usulüne uygun olduğu gözetilmeden suç duyurusunun usulüne uygun yapılmadığından ve dava şartının gerçekleşmediğinden bahisle sanık hakkında açılan kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5349 sayılı Kanunla değişik 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. madde hükümleri karşısında; yüklenen suçun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve sanık lehine olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmakla yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta CMUK’nun 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün görüldüğünden, sanık hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK’nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddeleri uyarınca istem gibi DÜŞÜRÜLMESİNE, 11.09.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3115, Karar No: 2016/6201, Tarih: 07.04.2016

**8. Hukuk Dairesi         2016/3115 E.  ,  2016/6201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Şikayet

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının onanmasına dair ... tarih, ... sayılı Daire ilâmının müddeti içinde tashihen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Borçlu Belediye vekili, ... Bankası Köprübaşı Şubesindeki ... nolu hesap üzerine haciz konulduğunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesi gereğince kamu hizmetine tahsis edilen hesap üzerine haciz konulamayacağını ileri sürerek haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, hesabın havuz hesabı olması nedeniyle şikayetin reddine karar verilmiş, hüküm borçlu vekilince temyiz edilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile, belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim, harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir.

Ayrıca, 5779 Sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’un 7. maddesinde; bu Kanunda, belediyelere, genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtından ayrılacak paylar ile diğer kanunlarda verilmesi öngörülen payların vergi hükmünde olduğu düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu ve takip hukuku ilkelerine göre asıl olan alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir.

Bütün bu açıklamalar ışığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinin dar yorumlanması gerektiği sonucuna varılmalıdır. Maddede açıkça haczedilmezlik için vergi, resim, harç geliri olma ya da bu vasıfta olmayan paraların ise "fiilen kamu hizmetinde kullanılması gerektiği" koşulları kabul edilmiştir.

.//..

Somut olayda, bilirkişi raporlarında haciz konulan hesaba yatırılan paraların; İller Bankası'ndan gelen paylar, elektrik şirketlerinin elde ettikleri gelirlerden ilgili kanun gereği Belediye'ye aktardıkları paylar ile Belediye personelinin tahsil ettiği; vergi, harç gibi haczi kabil olmayan nitelikte oldukları anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereğince hesaba giren paraların niteliği itibarıyla haczi kabil olmadıkları nazara alınarak, şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken, hesaptan yapılan harcamalar gözetilerek, havuz hesabı olarak kabulü ile yazılı şekilde şikayetin reddine karar verilmesi isabetsiz olup, kararın bu nedenle bozulması gerekirken onandığı anlaşılmakla, borçlu vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilmek gerekmiştir.

Bu durumda, Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereğince hesaba giren paraların niteliği itibarıyla haczi kabil olmadıkları nazara alınarak, şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken, hesaptan yapılan harcamalar gözetilerek, havuz hesabı olarak kabulü ile yazılı şekilde şikayetin reddine karar verilmesi isabetsiz olup, kararın bu nedenle bozulması gerekirken onandığı anlaşılmakla, borçlu vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilmek gerekmiştir.

SONUÇ: Borçlu vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemiz'in ... tarih ve ... sayılı onama ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 57,60 TL peşin harcın karar düzeltme isteyene iadesine, 07.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6797, Karar No: 2024/3585, Tarih: 18.03.2024

**11. Ceza Dairesi         2020/6797 E.  ,  2024/3585 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2016/263 E., 2016/466 K.

SUÇ : Özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İstanbul Anadolu 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 31.05.2016 tarihli ve 2016/263 Esas, 2016/466 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında özel belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 207 nci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 50 nci ve 52 nci maddeleri uyarınca 6.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık, işlemiş olduğu suç nedeniyle pişman olduğunu beyan ederek hükmü temyiz etmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Suç tarihinde sanığın Pendik'te bulunan Vedat Rent-a Car isimli iş yerine gelip kardeşi suçtan zarar gören ...'e ait nüfus cüzdanı fotokopisini ibraz ederek ve ona ait kimlik bilgilerini kullanarak...plakalı aracı kiraladığı ve kira sözleşmesini imzaladığı, bu araçla Darıca'da hırsızlık suçunu işlerken yakalandığı, sanığın bu şekilde üzerine atılı başkalarına ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanma suçunu işlediği iddia olunmuştur.

2. Sanık aşamalarda alınan tüm savunmalarında özetle, Vedat Rent-a Car isimli iş yerinden, suç tarihinde firari olduğu ve arandığı için suçtan zarar gören ...'ün kimlik bilgilerini kullanarak, kendi fotoğrafını yapıştırıp fotokopisini çektiği Özkan'a ait kimlik ile suça konu sözleşmeyi imzaladığını ve 34 GLE 37 plakalı aracı kiraladığını beyanla atılı suçlamayı kabul etmiştir.

2. Sanık aşamalarda alınan tüm savunmalarında özetle, Vedat Rent-a Car isimli iş yerinden, suç tarihinde firari olduğu ve arandığı için suçtan zarar gören ...'ün kimlik bilgilerini kullanarak, kendi fotoğrafını yapıştırıp fotokopisini çektiği Özkan'a ait kimlik ile suça konu sözleşmeyi imzaladığını ve 34 GLE 37 plakalı aracı kiraladığını beyanla atılı suçlamayı kabul etmiştir.

3. Yapılan yargılama sonunda, iddia, sanığın ikrarı, mağdur ve tanık beyanları, suça konu sözleşme, tutanak ve raporlar ve tüm dosya kapsamına göre iddianamede sanığın, başkalarına ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanma suçunu işlediğinden, 5237 sayılı Kanun'un 268 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılması istenmiş ise de suç tarihinde sanığın kardeşi ...'ün bilgisi ve rızası dışında kimlik bilgilerini kullanarak araç kiralama sözleşmesi düzenleme şeklinde gerçekleşen eyleminin özel belgede sahtecilik suçunu oluşturduğu, sanığın sabit kabul edilen özel belgede sahtecilik suçundan cezalandırılmasına karar vermek gerektiği vicdani kanaatine varılarak sanığın mahkûmiyetine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Gerekçeli karar başlığında “özel belgede sahtecilik” olan suç adının "başkalarına ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanma" şeklinde yanlış yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edilmiş, suça konu belgenin akıbeti hakkında mahallinde karar verilmesi mümkün görülmüştür.

2.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İstanbul Anadolu 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 31.05.2016 tarihli ve 2016/263 Esas, 2016/466 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.03.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16098, Karar No: 2013/16657, Tarih: 19.09.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/16098 E.  ,  2013/16657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise,4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.