muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/14422, Karar No: 2018/28267, Tarih: 24.12.2018

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda davacı işçinin alt işveren konumundaki şirkette çalışmaya başladığı ve çalışmasını 30/03/2014 tarihine kadar kesintisiz şekilde taşeron firmalarda ve İl Özel İdaresi’ne ait işyerinde devam ettirdiği, davalı ... Özel İdaresi’nin tüzel kişiliğinin 6360 sayılı Yasa ile 30/03/2014 tarihinde kaldırılması üzerine davacının da son alt işveren tarafından iş sözleşmesinin sona erdirildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece bozma öncesi , ... Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğü’nün dava dilekçesi ekinde bulunan 19/06/2014 tarih, 15364 sayılı yazısında; 6360 sayılı yasanın, devir işlemleri bakımında taşeron firmalarda çalışan işçileri kapsamadığı, yüklenici işçileri tarafından açılacak davalarda 178 sayılı KHK’nin 9/g maddesi gereğince, Maliye Hazinesine izafeten ... Muhakemat Müdürlüğü’nün taraf gösterilmesi gerekeceğinin bildirildiği, davacının da husumeti bu cevaba uygun olarak yönelttiği belirtilerek dava Maliye Bakanlığı aleyhine görülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Dairemizce taraf teşkili yönünden karar bozulmuş bozma ilamına uymasına karar veren Mahkemece davanın ... aleyhine kabulüne karar verilmiş ise , davalı ... tarafından bozma ilamı sonrası dosya içerisine sunulan 15.07.2014 tarihli Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyon Kararı dikkate alındığında davacının ... İl Özel İdaresinde hizmet alımı suretiyle yüklenici firmalarda çalışan personelin açmış olduğu davaların Maliye Hazinesine İzafeten ... Defterdarlığı Muhekamat Müdürlüğüne devri ve takibinin yapılmasına karar verildiği, anlaşılmaktadır. İlk bozma ilamında belirtildiği üzere 6360 sayılı yasada yer alan düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda Dairemizin içtihatları gereği İçişleri Bakanlığının taraf olduğu değerlendirilmiş ise de bozma sonrası davaya dahil edilen bakanlık tarafından sunulan belgeye göre Komisyon kararı ile davacının açmış olduğu davanın Maliye Hazinesine İzafeten ... Defterdarlığı Muhekamat Müdürlüğüne devri ile takibinin yapılmasına karar verilmiştir. Davacının açmış olduğu davanın devredildiği kurum belirlendiğine göre davanın ilgili kurum aleyhine sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmış olup bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç :

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 24/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/32989, Karar No: 2015/20993, Tarih: 19.02.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/32989 E.  ,  2015/20993 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇ : Kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan,söz konusu suç,seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma,yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma,suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Suça sürüklenen çocuğun, ... Lisesinde öğrenci olduğu, adı geçen okulun müdürü olan ...'in beyanına göre, aynı okulda öğretmenlik yapan ...'nın suça sürüklenen çocuğa düşük not vermesi, suça sürüklenen çocuğun beyanına göre ise okulda bulunan öğrencilerin pikniğe gidip okula gelmemelerinden kendisini sorumlu tutmaları nedeniyle ... ile suça sürüklenen çocuk arasında tartışma yaşandığı, bu olayın müdür olan ...'e aksetmesi üzerine suça sürüklenen çocuğun müdür odasına girerek burada bulunan ve okula ait olan masa tipi telefonu yere atarak kırdığı, bu şekilde suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı kamu malına zarar verme suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda, suça sürüklenen çocuk savunması, mağdur ifadesi, görgü tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamına göre suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiği sabit olmakla bu gerekçelere dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk müdafinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,ancak;

1-5275 sayılı CGİK'in 106/4. maddesi uyarınca çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezalarının ödenmemesi halinde hapis cezasına çevrilemeyeceği gözetilmeden TCK'nın 52/4. maddesi uyarınca ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına karar verilmesi,

1-5275 sayılı CGİK'in 106/4. maddesi uyarınca çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezalarının ödenmemesi halinde hapis cezasına çevrilemeyeceği gözetilmeden TCK'nın 52/4. maddesi uyarınca ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına karar verilmesi,

2-5271 sayılı Kanun’un 325. maddesinde, cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm edilen sanığa yargılama giderlerinin yükletileceği düzenlenmiş ise de; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/3-c maddesinde, her sanığın kendi kendini savunmaktan başka, kendisinin seçeceği ya da mali olanaklardan yoksun bulunuyor ve adaletin selameti gerektiriyorsa, mahkemece görevlendirilecek bir avukatın para ödemeksizin yardımından yararlanma hakkına da sahip olduğu belirtilmiş olup, Anayasa’nın 90. maddesinin son fıkrasında, usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş uluslararası sözleşmelerin kanun gücünde olduğu, anayasaya aykırılıklarının ileri sürülemeyeceği ve temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası sözleşmelerle kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda uluslararası sözleşme hükümlerinin esas alınacağı belirtilmiştir. Anılan hüküm uyarınca, hâkim, uyuşmazlıklarda, temel hak ve özgürlükleri düzenleyen ulusal kanunlarla, uluslararası sözleşmelerin çelişmesi durumunda, uluslararası sözleşme hükümlerine göre hareket etme durumundadır. Bu açıklamalar ışığında; CMK’nın 150/2. maddesi uyarınca, baroya yazı yazılarak 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun savunmasını yapmak üzere zorunlu müdafi görevlendirilmesi nedeniyle, müdafi için ödenen avukatlık ücretinin, dosyadaki bilgilerden mali olanaklardan yoksun olduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuğa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesindeki düzenlemeye açıkça aykırı olarak yargılama gideri olarak yükletilmesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılıkların aynı kanunun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; hüküm fıkrasının 7. bendinin 2. paragrafında yer alan "... ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtaratına" ibaresinin çıkartılması ve hüküm fıkrasının yargılama giderleriyle ilgili bölümündeki “330,00 TL” ibaresinin “56.00 TL” olarak değiştirilmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 19.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/156, Karar No: 2024/647, Tarih: 04.12.2024

**Hukuk Genel Kurulu         2024/156 E.  ,  2024/647 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yargıtay 6. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2021/9 E., 2022/9 K.

KARAR : Davanın reddine

1. Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 6. Hukuk Dairesince davanın reddine dair verilen 14.12.2022 tarihli ve 2021/9 Esas, 2022/9 Karar sayılı karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Hukuk Genel Kurulunca incelenerek kararın temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği düşünüldü:

3. Dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 46 ncı maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

4. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında öncelikle, dava ve temyiz dilekçeleri birlikte değerlendirildiğinde davacı vekilince maddi tazminata ilişkin haklar saklı tutularak 1,00 TL manevi tazminatın tahsilinin talep edilmesi ve davanın reddine karar verilmesi karşısında davacı vekili tarafından temyize konu edilen kararın miktar itibari ile temyizi kabil nitelikte olup olmadığı hususu ön sorun olarak tartışılmış ve değerlendirilmiştir.

5. Bu aşamada istinaf ve temyize ilişkin yasal düzenlemelerin açıklanmasında yarar vardır.

6. Bölge adliye mahkemeleri 20.07.2016 tarihinde faaliyete geçmiş olup bu tarihten itibaren 6100 sayılı Kanun’un istinaf ve temyiz hükümleri uygulanmaya başlanmıştır.

7. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun istinaf yoluna başvurulabilen kararları düzenleyen 341 inci maddesi;

"(1) (Değişik:22/7/2020-7251/34 md.) İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:

a) Nihai kararlar.

b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.

(2) Miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/41 md.) Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir…” düzenlemesini içermektedir.

8. İlk derece mahkemeleri tarafından verilen ve miktar veya değeri 3.000,00 (6100 sayılı Kanun'un ek 2 nci maddesi uyarınca yeniden değerleme oranlarına göre hesaplandığında 2022 yılı için 8.000,00) Türk lirasını geçmeyen mal varlığına ilişkin davalardaki kararlar kesindir. Kesinlik sınırı bakımından manevi tazminat istemleri için bir istisna getirilmiş ve miktarı ne olursa olsun manevi tazminata ilişkin kararlara karşı istinaf yoluna başvurunun mümkün olduğu belirtilmiştir.

9. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun temyiz edilemeyen kararları düzenleyen 362 nci maddesinde ise;

“(1) Bölge adliye mahkemelerinin aşağıdaki kararları hakkında temyiz yoluna başvurulamaz:

9. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun temyiz edilemeyen kararları düzenleyen 362 nci maddesinde ise;

“(1) Bölge adliye mahkemelerinin aşağıdaki kararları hakkında temyiz yoluna başvurulamaz:

a) Miktar veya değeri kırk bin Türk Lirasını (bu tutar dâhil) geçmeyen davalara ilişkin kararlar…” şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

10. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 341 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince manevi tazminat davaları yönünden kesinlik sınırı olmaksızın istinaf yoluna başvurulabilmesine rağmen temyize ilişkin olarak bu şekilde bir istisna yer almadığından manevi tazminat açısından temyiz kesinlik sınırı göz önüne alınarak kararın temyizinin mümkün olup olmadığı değerlendirilecektir.

11. Bir mahkeme kararının temyiz edilip edilemeyeceği belirlenirken temyiz hakkının doğduğu (kararın verildiği) tarihteki hukuksal durum esas alınmalı, karar tarihinde yürürlükte bulunan kanun hükmü temyiz sınırı yönünden hangi düzenlemeyi içeriyor ise ona bağlı kalınmalıdır.

12. 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 02.01.2017 tarihli ve 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilen (08.03.2018 yayım tarihli ve 7072 sayılı Kanun ile kanun hükmü olarak kabul edilen) “Hukuk ve Ceza Genel Kurullarının görevleri” başlıklı 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasında;

“İlk derece mahkemesi olarak ilgili dairelerce verilen hükümlerin temyiz yoluyla incelemesini yapmak” hükmü yer almaktadır.

13. Bu hükümde Özel Dairelerce ilk derece mahkemesi sıfatıyla verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabileceği ve Hukuk Genel Kurulunun bu kararları temyiz yoluyla inceleyeceği belirtilmektedir.

14. Yargıtay ilgili hukuk dairesinin tazminat davası sonucunda vermiş olduğu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilir; temyiz incelemesi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca yapılır (Kuru, Baki: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medenî Usul Hukuku, 2. Baskı, Kasım 2018 s. 645).

15. Öte yandan bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla veya istinaf incelemesi sonucu verdiği kararlar için dahi ayrım yapılmaksızın 6100 sayılı Kanun’un 362 nci maddesinde belirtilen temyiz kesinlik sınırı uygulandığından Yargıtay Hukuk Dairelerince ilk derece mahkemesi sıfatıyla verilen kararların temyizi için de bu parasal sınırın esas alınması ve bu miktarı geçen kararlara karşı temyiz yolunun açık olduğunun kabul edilmesi gerekir. Aksinin kabulü hâlinde Kanun’un bölge adliye mahkemesi için ilk derece mahkemesi veya istinaf incelemesi yapan mahkeme olarak tanıdığı parasal sınır dâhilinde kesin karar verme yetkisini Yargıtay Hukuk Dairelerine tanımadığı gibi bir sonuç ortaya çıkar ki, kanun koyucunun bunu amaçladığından bahsedilemez.

16. Yukarıda belirtildiği üzere miktar veya değeri kırk bin Türk lirasını (bu tutar dâhil) geçmeyen davalara ilişkin kararlar temyiz edilemez. 6100 sayılı Kanun’un Ek Madde 1 hükmüne göre de 362 nci maddedeki parasal sınırların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı belirtilmiştir. Bu hükümlere göre hesaplama yapıldığında 2022 yılı için temyiz kesinlik sınırı 107.090,00 TL’dir.

17. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 366 ncı maddesinin yollaması ile temyiz yolunda da uygulanan 346 ncı maddesi uyarınca temyiz dilekçesi kesin olan bir karara ilişkin olursa kararı veren mahkeme temyiz dilekçesinin reddine karar verir. Ancak bu hükme rağmen temyiz edilen karar kesin olduğu hâlde bu konuda inceleme yapılıp karar verilmeksizin dosya Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiş ise 01.06.1990 tarihli ve 1989/3 Esas, 1990/4 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince dosyanın mahalline geri çevrilmesine gerek olmaksızın Hukuk Genel Kurulu tarafından temyiz talebinin reddine karar verilebilecektir. Bu İçtihadı Birleştirme Kararı 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri nedeniyle verilmiş olsa da 6100 sayılı Kanun’daki benzer düzenlemeler de aynı yorum ve sonucu doğurduğu için 6100 sayılı Kanun hükümlerine göre temyiz yönünden de uygulanması gerekir.

18. Tüm bu açıklama ve yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda davacı vekili tarafından maddi tazminata ilişkin haklar saklı tutularak 1,00 TL manevi tazminat talep edilmiş, Özel Dairece davanın esastan reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. Bu durumda dava değerinin 2022 yılı itibarıyla temyiz kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulması miktar itibariyle mümkün bulunmadığından kararın miktar itibariyle temyizi kabil olmadığı sonucuna varılmıştır.

19. Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında, kararın temyizi kabil olup olmadığının tespitinde 6100 sayılı Kanun'un 341 inci maddesindeki parasal sınırın uygulanması ve manevi tazminat yönünden 341 inci maddede sınır öngörülmediğinden temyiz yolu için kesinlik sınırına bakılmaması gerektiği ileri sürülmüş ise de bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

20. Hâl böyle olunca davacı vekilinin temyiz başvurusunun miktardan reddine karar verilmelidir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz başvurusunun miktardan REDDİNE,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

04.12.2024 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

"K A R Ş I O Y"

Davacı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46 ncı maddesi uyarınca yargısal faaliyet nedeniyle davalı ... aleyhine 1,00 TL manevi tazminat istemiyle dava açmıştır.

20. Hâl böyle olunca davacı vekilinin temyiz başvurusunun miktardan reddine karar verilmelidir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz başvurusunun miktardan REDDİNE,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

04.12.2024 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

"K A R Ş I O Y"

Davacı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46 ncı maddesi uyarınca yargısal faaliyet nedeniyle davalı ... aleyhine 1,00 TL manevi tazminat istemiyle dava açmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi tarafından ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunca Yargıtay ilgili hukuk dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın HMK md. 362’de öngörülen kesinlik sınırına tabi olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz isteğinin reddine oyçokluğuyla karar verilmiştir. Aşağıda belirtmiş olduğumuz nedenlerle çoğunluğun kararına katılamıyoruz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46 ncı maddesinde hâkimlerin yargısal faaliyetlerinden dolayı maddede sınırlı olarak sayılan sebeplere dayalı olarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabileceği düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 47 nci maddesi uyarınca bu davalara Yargıtay ilgili dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılacağı ve yargılama sonucunda verilen kararın temyize tâbi olduğu öngörülmüştür. Temyiz incelemesi için başvurulan Hukuk Genel Kurulunda kararın HMK md. 362’de belirtilen kesinlik sınırında kalıp kalmadığı ön sorun olarak tartışılmış ve yukarıda belirtildiği gibi kararın miktar itibariyle temyizinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Konunun öncelikle hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkı açısından ele alınmasında yarar vardır. Zira kişilerin kanun yollarına başvurma hakkı genel olarak mahkemeye erişim hakkı ve hak arama özgürlüğü kapsamında değerlendirilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, mahkemeye erişim hakkına ilişkin bir ibareye yer verilmemiş olsa da, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bu hakkı adil yargılanma hakkının bir unsuru olarak kabul etmektedir (Sezin Aktepe Artık, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Medeni Usul Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı, 2014, s.75). Anayasa Mahkemesi de mahkemeye erişim hakkının ilk derece mahkemesine dava açma hakkının yanı sıra itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollarına başvurma imkânı tanınmış ise anılan yollara başvurma hakkını da içerdiğini belirtmiştir (AYM, 2018/36896, 25.02.2021, RG. 23.03.2021, 31432).

Kanun yoluna başvurma hakkının mahkemeye erişim hakkı ve dolayısıyla adil yargılanma hakkı kapsamında olduğu belirlendikten sonra, bu hakkın sınırlandırılıp sınırlandırılmadığı, sınırlandırılmışsa bunun ne ölçüde olduğunun ortaya konulması gerekir. Anayasanın 13 üncü maddesine göre, temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.

Yargısal faaliyet nedeniyle Devlet aleyhine açılacak davaların hangi mahkemede görüleceği ve yargılama sonucunda verilen karara karşı başvurulabilecek konun yolu, 6100 sayılı Kanun’un 47 nci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükme göre “Devlet aleyhine açılan tazminat davası, ilk derece ve bölge adliye mahkemesi hâkimlerinin fiil ve kararlarından dolayı, Yargıtay ilgili hukuk dairesinde; Yargıtay Başkan ve üyeleri ile kanunen onlarla aynı konumda olanların fiil ve kararlarından dolayı Yargıtay Dördüncü Hukuk Dairesinde ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülür. Dava, bu dairenin Başkan ve üyelerinin fiil ve kararlarından dolayı ise yargılama Yargıtay Üçüncü Hukuk Dairesinde yapılır. Verilen kararların temyiz incelemesi Hukuk Genel Kurulunca yapılır. Temyiz incelemesine, kararı veren başkan ile üyeler katılamaz" Anılan hükümde yargısal faaliyetler nedeniyle Devlet aleyhine açılacak tazminat davalarının Yargıtayın ilgili dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla görüleceği ve yargılama sonucunda verilecek karara karşı temyiz yoluna başvurulacağı açıkça düzenlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitten sonra yargısal faaliyet nedeniyle açılan tazminat davalarında verilen kararlara karşı öngörülen temyiz yolunu miktar itibariyle sınırlandıran bir kanun hükmünün bulunmadığı üzerinde durulmalıdır. 6100 sayılı Kanun’da kanun yollarını miktar itibariyle sınırlandıran iki hüküm bulunmaktadır. Bunlardan 341 inci madde ilk derece mahkemesinin, 362 nci madde ise bölge adliye mahkemesinin kararlarına karşı kanun yolunu sınırlandırmaktadır. Yargısal faaliyet nedeniyle açılan tazminat davalarında Yargıtayın ilgili hukuk dairesi ilk derece mahkemesi sıfatıyla karar verdiğine göre, bu kapsamda verilen kararların ilk derece mahkemesinin kararlarına karşı kanun yolunu sınırlandıran 341 inci maddeye tâbi olması gerektiği açıktır.

6100 sayılı Kanun’un 341 inci maddesinde ilk derece mahkemenin maddede belirtilen kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabileceği öngörülmüştür. Aynı maddenin ikinci fıkrasında miktar veya değeri üç bin Türk lirasını (2022 yılı için 8.000,00 TL) geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğu, ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir.