muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/18053, Karar No: 2014/19586, Tarih: 13.10.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/18053 E.  ,  2014/19586 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Mudanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ :08.10.2013

NUMARASI :Esas no:2011/168 Karar no:2013/301

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı H. E.Deposi Ticaret A.Ş temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 119.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi. 13.10.2014 (Pzt.)

İpotek 11.06.2010 tarihinde tesis edilmiştir. Aynı tarihli ipotek tesisine muvafakat belgesindeki imzanın davacının eli ürünü olmadığı adli tıp raporu ile tespit edilmiş ise de, bu belgenin davalı şirket yetkililerinin el ve işbirliğiyle sahte olarak düzenlendiği iddia ve ispat edilmemiştir. Bu durumda ipotek tesisinden öce taşınmazın tapu kütüğünde aile konutu olduğunu gösteren o taşınmazın üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilecek ve onların iyiniyetini bertaraf edebilecek bir şerh bulunmadığına göre, sahtelikten davalı şirket etkilenmez. Davalı şirketin "tacir" olarak basiretli hareket etme yükümlülüğü, kendisine getirilen muvafakat belgesindeki imzanın rızası gereken eşe ait olup olmadığını araştırmaya kadar ulaşmaz. Taşınmazın tapu kütüğünde konutla ilgili bir şerh, işlem öncesinde mevcut olmadığına göre davalı şirket iyiniyetli sayılmalı ve Türk Medeni Kanununun 1023. maddesi gereğince kazanımı korunmalıdır. Öyleyse davanın reddi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru değildir. Hükmün açıklanan sebeple bozulması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluk kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2021/1726, Karar No: 2022/12350, Tarih: 15.06.2022

**2. Ceza Dairesi         2021/1726 E.  ,  2022/12350 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme, hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılan sanık ...'nün karı koca olan müşteki sanık ... ve müşteki ...’ın birlikte ikamet ettikleri eve gece vakti girmek suretiyle konut dokunulmazlığının ihlali suçunu ve evin içerisindeki salon kapısını kırarak mala zarar verme suçunu işlediğinin iddia ve kabul edildiği olayda; 5271 sayılı CMK'nın 251/8. maddesi gereğince basit yargılama usulü uygulanamayacağı anlaşıldığından tebliğnamenin bu yöndeki bozma görüşüne iştirak olunmamıştır.

Katılan sanığın hüküm tarihinde Tekirdağ Açık Ceza İnfaz Kurumunda başka bir suçtan hükümlü olduğunun UYAP kayıtlarından anlaşılması karşısında; sanığa duruşmadan vareste tutulmak isteyip istemediği sorulmadan ve bu hususta bir karar alınmadan, hükmün açıklandığı 18/11/2015 tarihli duruşmada hazır edilmeyerek hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK'nın 196. maddesine aykırı olarak savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı isteme kısmen uygun olarak BOZULMASINA, 15.06.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22855, Karar No: 2014/12827, Tarih: 12.06.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/22855 E.  ,  2014/12827 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2013/11154

MAHKEMESİ : Şanlıurfa 1.Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 01/11/2012

NUMARASI : 2012/55 (E) ve 2012/1159 (K)

SUÇ : 4733 sayılı Yasaya muhalefet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1.Açılan davanın niteliğine göre, suçtan zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan gümrük idaresinin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücreti hükmedilmesi,

2.BCF plakalı araç hakkında müsadere talebiyle açılan bir dava bulunmadığı gibi ek savunma da verilmediği gözetilmeden dava konusu edilmeyen araç hakkında müsadere kararı verilmesi,

3.CMK'nın 231.maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesine engel hali bulunmayan sanık O.. C..'un savunmasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği gözetilerek, “eşyanın ithalinde öngörülen gümrük vergileri ve diğer eş etkili vergiler ile mali yükler toplam tutarı” olan miktarın kamu zararı olduğunun sanığa bildirilmesi ve sonucuna göre, gerektiğinde CMK'nın 231/9 fıkrası da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, gümrüklenmiş değerin kamu zararı olduğu bildirilerek, bu zararı ödemediğinden bahisle sanık O.. C.. hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Yasara aykırı, sanıklar O.. C.., A.. D.. ve S.. A..’nun temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12/06/2014 günü oybirliğiyle karar verildi.

KARŞI OY

Sanıklar O.. C.. ve S.. A..'nun aşamalarda değişmeyen savunmalarında, ele geçen sigaralarla bir ilgileri olmadığını, araçta yolcu olarak bulunduklarını beyan etmeleri ve bu hususun sanık A.. D.. tarafından da doğrulanması karşısında, sanıklar O.. C.. ve S.. A..'nun atılı suçu işlediklerine dair savunmalarının aksine mahkumiyetleri için her türlü şüpheden uzak, kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmadığından, sanıkların beraatleri ile hükmü temyiz etmeyen sanık S.. T..'a da teşmiline karar verilerek yerel mahkemece verilen mahkumiyet kararının bozulması gerektiği düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun sübuta ilişkin görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/28404, Karar No: 2015/12937, Tarih: 17.06.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/28404 E.  ,  2015/12937 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Aile Konutu Üzerindeki İpoteğin Kaldırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava konusu taşınmazın "aile konutu" olduğu hususunda taraflar arasında bir çekişme bulunmamaktadır. Taşınmaz üzerinde hak sahibi (koca) tarafından, Türk Medeni Kanunu'nun 194/1. maddesi gereğince davacı eşin "açık rızası" alınmadan, ... A.Ş. lehine 28.02.2002 ve 22.09.2005 tarihlerinde ipotek tesis ettirildiği, bankanın da 58042 nolu temlik beyanı ile alacaklarını davalı şirkete devrettiği yapılan soruşturma ve toplanan delillerden anlaşılmaktadır. Davalı şirket, davacının kötü niyetli olduğunu, ipotek tesisinden önce taşınmaz üzerinde aile konutu şerhinin bulunmadığını, tapuya güven ilkesi gereği kazanımın korunması gerektiğini ileri sürmüştür. Davalı şirket tacirdir. Her tacir ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli hareket etmekle yükümlüdür (e. TTK. m. 20/2, 6102 s. TTK m. 18/2). Bu yükümlülüğü alacağına teminat olarak gösterilen taşınmazın hukuki ve fiili durumunu bilmeyi de gerektirir. Başka bir ifade ile, taşınmazın tapu kütüğüne aile konutu olduğuna dair şerh bulunmasa bile, taşınmazın "aile konutu" ve kendisiyle akdi ilişkiye giren şahsın da evli olduğunu davalı banka bilebilecek durumdadır. Bu özeni göstermemiş ise, iyi niyet iddiasında bulunamaz (TMK.m.3/2) Vakıa ve karinelerden iyi niyet iddiasında bulunamayacak durumu belirmiş olanın kötü niyetli olduğunun diğer tarafça ispat edilmesine de lüzum yoktur. Davacının dava hakkını dürüstlük kuralına aykırı olarak kullandığını kabule yeterli bir delil ve sebep de bulunmamaktadır. Gerçekleşen bu hukuki duruma göre davacının açık rızası alınmadan tesis edilen ipotek sebebiyle davalı şirketin kazanımı korunamaz. O halde isteğin kabulü ile ipoteklerin iptaline karar verilmesi gerekirken, davalı şirketin kötü niyetinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle isteğin reddi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 17.06.2015 (Çrş)
Yargıtay — Esas No: 2015/12390, Karar No: 2018/6758, Tarih: 04.07.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/12390 E.  ,  2018/6758 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

1-6100 sayılı HMK'nın 336/3. maddesi uyarınca temyiz başvurusu sırasında adli yardım talebinin incelenmesi görevi Dairemize ait olmakla, öncelikle davalı ... vekilinin adli yardım talebinin incelenmesi gerekmiştir. Hükmü temyiz eden davalı ..., adli yardım talepli temyiz talebinde bulunmuş ise de; HMK'nun 336/2. maddesi gereği, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorunda olduğu halde, temyiz dilekçesi ekinde mağduriyetini yeterince belgelendirmediğinden, adli yardım talebinin reddi gerekmiştir.

2-Nispi harca tabi davalarda, hükmü temyiz eden davalının temyiz ilam harcının 1/4'nü peşin olarak yatırması gerekir (10.5.1965 gün ve 1/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı). Temyiz eden davalı ...’in temyiz dilekçesi, süresinde temyiz defterine kaydedilmiş; ancak, davalı tarafından temyiz yoluna başvuru harcı ile nisbi temyiz karar harcı yatırılmamıştır. 25.1.1985 gün ve 5/1 sayılı İ.B.K göz önünde tutularak, davalı ...’e eksik kalan nisbi temyiz karar harcı ile temyiz

yoluna başvuru harcını ikmal etmesi için HUMK'nun 434. maddesi uyarınca muhtıra çıkarılarak süre verilmesi, süresi içinde harç yatırıldığı takdirde dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi, süresi içinde harç yatırılmadığı takdirde aynı madde gereğince bir karar verilmesi ve belirtilen işlemler tamamlandıktan sonra, diğer davalının da temyiz talebi bulunduğundan dosyanın Dairemize tekrar gönderilmesi için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.07.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5420, Karar No: 2018/14990, Tarih: 26.11.2018

**17. Ceza Dairesi         2018/5420 E.  ,  2018/14990 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Her ne kadar 26/12/2013 tarihli önceki hükümde direnilerek beraat kararı verilmiş ise de; söz konusu direnme kararında gerekçenin genişletilmesi ve değiştirilmesi suretiyle hüküm kurulduğu, bu durumun Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun istikrar bulmuş içtihatları uyarınca (Örneğin, Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulu' nun 25/10/2016 gün, 2015/783 Esas ve 2016/377 Karar sayılı kararı) yeni hüküm mahiyetinde olduğu anlaşılmakla, dosyanın Dairemizce yapılan incelemesinde;

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 29.12.1986 tarih, 477/634 Esas ve Karar, 21.09.1992 tarih, 225/236 Esas ve Karar ile 12.06.2001 tarih, 177/119 Esas ve Karar sayılı kararları ile uyum gösteren daire kararlarında açıklandığı üzere, Ceza Yargılama Yasası'nda mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen 5271 sayılı CMK'nın 193/2. maddesinin "ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağı ve derhal beraat kararı verilebilecek" hâllerle sınırlı olarak uygulanabileceği, bu hâller dışında, mutlaka sanığın sorgusunun yapılmasının gerektiği gözetilmeyip, sanığın savunması yöntemince saptanmadan hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ... vekilinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 26.11.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15145, Karar No: 2023/4948, Tarih: 11.07.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/15145 E.  ,  2023/4948 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kasten yaralama, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

Sanık hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Pendik (Kapatılan) 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.06.2011 tarihli ve 2010/934 Esas, 2011/476 Karar sayılı bozma üzerine verdiği kararı ile;

1. Sanık hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (e) bendi, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

2. Sanık hakkında genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 170 ... maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 231 ... maddesinin beşinci fıkrası uyarınca hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına,

Karar verildiği, bu kararın 26.12.2011 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

B. ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.02.2020 tarihli ve 2019/770 Esas, 2020/147 Karar sayılı kararı ile, sanığın tabi tutulduğu denetim süresi içinde, 11.01.2015 tarihinde, yeni bir kasıtlı suç işlediğinin ihbarı üzerine 5271 sayılı Kanun’un 231 ... maddesinin onbirinci fıkrası uyarınca hükümlerin açıklanmasına karar verilerek;

1. Sanık hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (e) bendi, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

2. Sanık hakkında genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 170 ... maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

Karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri; hükümlerin açıklanmasının hatalı olduğuna ilişkindir.

III. GEREKÇE

2. Sanık hakkında genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 170 ... maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

Karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri; hükümlerin açıklanmasının hatalı olduğuna ilişkindir.

III. GEREKÇE

Sanık hakkında kurulan hükümlerin 5271 sayılı Kanun'un 231 ... maddesi uyarınca açıklanmasının geri bırakıldığı, bu kararın 26.12.2011 tarihinde kesinleşmesi ile zamanaşımının durduğu ve sanığın denetim süresi içerisinde 11.01.2015 tarihinde kasıtlı bir suç işlemesi nedeniyle bu tarih itibariyle zamanaşımının tekrar işlemeye devam ettiği, hükümlerin açıklanmasının geri bırakılması kararı nedeniyle zamanaşımının 3 yıl 15 gün süre ile durduğu ancak; sanığa yüklenen suçların gerektirdiği cezaların türü ve üst haddine göre, suç tarihi olan 26.08.2006 tarihi ile inceleme tarihi arasında, zamanaşımının durduğu süre de düşüldükten sonra, 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, 67 nci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında öngörülen 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.02.2020 tarihli ve 2019/770 Esas, 2020/147 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden, hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca

BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca, zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.07.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/20528, Karar No: 2010/5171, Tarih: 29.03.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/20528 E.  ,  2010/5171 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada, saklı tutulan bölümün tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada, saklı tutulan bölümün tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Kısa kararda 11.871,98-TL bedele hükmedildiği halde, gerekçeli kararda 10.000,00-TL bedele hükmedildiğinden, kısa karar ile gerekçeli karar çelişiktir. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun l0.04.l992 gün l99l/7–l992/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre kısa kararla gerekçeli kararın çelişik olması bozma nedenidir.

Bozmadan sonra yerel mahkeme önceki kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydıyla vicdani kanaata göre karar verebilir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 29.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4512, Karar No: 2013/5916, Tarih: 27.03.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/4512 E.  ,  2013/5916 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise,4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.HGK'nın 06/02/2013 gün ve 2012/21-746 E. - 2013/215 K.sayılı kararı da aynı yöndedir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalı kurum vekilinin ve davalı işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Hasköy - Devgeriş - Gürgenyatak - ... Belediyevleri - ... - Toptepe - Derbent - Yeşilkent Yeni Otogar Minübüsçüler Derneği 'ne iadesine, 27.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.