muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4409, Karar No: 2015/21845, Tarih: 03.03.2015

**15. Ceza Dairesi         2014/4409 E.  ,  2015/21845 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Somut olayda; sanık ..."ın 17/09/2011 günü babası...'ın, katılan ...'un babası, diğer katılan ...'ın ise kocası olan... tarafından tüfekle vurduğunu duyması üzerine, katılanların yaşadığı eve gittiği, kapıya eliyle ayağıyla vurarak camlarını ve ahşap kısımlarını kırdığı sanığın tevilli ikrarı oluş ve dosya kapsamı ile sabit olmasına karşın sanığın mahkumiyeti yerine beraatine hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, üst Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6576, Karar No: 2020/4420, Tarih: 27.10.2020

**14. Ceza Dairesi         2020/6576 E.  ,  2020/4420 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Cinsel taciz, hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümlerden sonra 02.01.2020 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 27.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9984, Karar No: 2018/1708, Tarih: 13.03.2018

**15. Ceza Dairesi         2015/9984 E.  ,  2018/1708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, görevi kötüye kullanma

HÜKÜM : 2005/234 E sayılı ana dosyada; Sanıklar ..., ..., ... hakkında; Nitelikli dolandırıcılık suçundan zamanaşımı nedeniyle kamu davasının düşürülmesine, Resmi belgede sahtecilik suçundan; beraat

Birleşen 2007/288 E sayılı dosyada; Sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan beraat

Birleşen Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/555 E sayılı dosyasından;

Sanık ... hakkında görevi ihmal, resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık suçlarından beraat Birleşen 2006/13 E sayılı dosyada;

Sanıklar ..., ... hakkında;

Nitelikli dolandırıcılık suçundan zamanaşımı nedeniyle kamu davasının düşürülmesine,

Resmi belgede sahtecilik suçundan; beraat

Birleşen 2006/679 E sayılı dosyada;

Sanıklar ..., ..., ... hakkında; Nitelikli dolandırıcılık suçundan zamanaşımı nedeniyle kamu davasının düşürülmesine, Resmi belgede sahtecilik suçundan; beraat

2005/234 E sayılı ana dosyada sanıklar ..., ..., ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme hükümleri ile resmi belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükümleri; birleşen 2007/288 E sayılı dosyada sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan verilen beraat hükmü; Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/555 E sayılı görevsizlik kararı verilen dosyasında sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve görevi ihmal suçlarından verilen beraat hükümleri; birleşen 2006/13 E sayılı dosyada sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme hükümleri ile resmi belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükümleri; birleşen 2006/679 E sayılı dosyada sanıklar ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme hükümleri ile resmi belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükümleri, katılan SGK vekili ve katılan ... vekili tarafından; 2005/234 E sayılı ana dosyada sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme hükmü sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihlerinde sanık ...'nın ... Hava Hastanesi'nde doktor, sanık ...'in ... Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Polikliniğinde doktor, sanık ...'ın ise ...Hava Hastanesi'nde asteğmen doktor olarak askerlik görevini ifa eden asker olduğu, sanıklar ... ve ...'un ise savunması alınamadığı için hükümle birlikte hakkındaki kamu davası tefrik edilen ...'nin sahibi olduğu ... Eczanesinde çalıştıkları, doktor olan sanıklar ile eczane çalışanlarının birlikte hareket ederek sahte reçeteler tanzim ettikleri ve bu reçetelerin ... Eczanesinden alındığı, bu kapsamda olmak üzere;

2005/234 E sayılı ana dosyada; doktor sanık ...'nın ... isimli şahıs adına 05/05/2004 ve 25/05/2004 tarihlerinde, ... isimli şahıs adına 05/04/2004 ve 04/05/2004 tarihlerinde, ... isimli şahıs adına 08/04/2004 tarihinde sahte reçete tanzim ettiği, bu reçetelerin sanıklar ... ve ...'un çalışmakta olduğu ... Eczanesinden alındığı, bu suretle sanıklar ..., ... ve ...'un nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinin iddia olunduğu;

Birleşen 2006/679 E sayılı dosyada; ... Hava Hastanesi'nde asteğmen doktor olarak askerlik görevini yapmakta olan sanık ...'ın 07/09/2004 tarihinde ... adına sahte reçete tanzim ettiği ve bu reçetenin sanıklar ... ve ...'un çalışmakta olduğu... Eczanesinden alındığı, bu suretle sanıklar ..., ... ve ...'un nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinin iddia olunduğu;

Birleşen 2007/288 E sayılı dosyada; ...Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Polikliniğinde doktor olan sanık ...'in 2004 yılı Ocak ayı ile 04/05/2005 tarihleri arasında çeşitli kişiler adına sahte reçeteler tanzim ettiği ve bu reçetelerin ...Eczanesinden alındığı, bu eylemden dolayı sanık ... hakkında Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'ne görevi kötüye kullanma suçundan kamu davası açıldığı, Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/555 E, 2007/287 K sayılı görevsizlik kararı ile sanığın eylemlerinin görevi kötüye kullanma, nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını oluşturduğundan bahisle ağır ceza mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi üzerine birleştirilen 2007/288 E sayılı dosya numarasını aldığı;

Birleşen 2006/13 E sayılı dosyada; sanık ...'in sahte olarak tanzim ettiği reçetelerin sanıklar ... ve ...'un çalışmakta olduğu ... Eczanesinden alındığı, bu reçetelerden dolayı sanıklar ... ve ...'un nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinin iddia olunduğu;

Yukarıda belirtilen dosyalarda sanıkların eylemleri hakkında yapılan yargılama neticesinde; 2005/234 E sayılı ana dosyada sanıklar ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme, resmi belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükümleri; birleşen 2006/679 E sayılı dosyada sanıklar ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme, resmi belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükümleri; birleşen 2007/288 E sayılı dosyada sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan verilen beraat hükmü; sanık ... hakkında birleşen Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/555 E, 2007/287 K sayılı dosyasından görevi ihmal, nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından verilen beraat hükümleri; birleşen 2006/13 E sayılı dosyada sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme, resmi belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

1-Sanık ... hakkında verilen hükümlere yönelik, katılan ... vekilinin yapmış olduğu temyiz talebinin incelenmesinde;

1-Sanık ... hakkında verilen hükümlere yönelik, katılan ... vekilinin yapmış olduğu temyiz talebinin incelenmesinde;

Sanık ...'e yüklenen suçlardan doğrudan doğruya zarar görmeyen şikâyetçi ...'nın bu sanık yönünden kamu davasına katılma hakkı bulunmadığı ve usulsüz verilmesinden dolayı hukuken geçersiz olan katılma kararının hükmü temyiz etme yetkisi vermeyeceğinden temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2-2005/234 E sayılı ana dosyada sanıklar sanıklar ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme hükümlerine; birleşen 2006/679 E sayılı dosyada sanıklar ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme hükümlerine; birleşen 2006/13 E sayılı dosyada sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen düşme hükümlerine yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Suç tarihleri dikkate alındığında suç tarihinde yürürlükte olan ve sanıkların eylemine uyan ve lehlerine olan 765 sayılı TCK'nın 504/7 maddesindeki ceza miktarı gözönüne alındığında aynı yasanın 102/4, 104/2 maddeleri gereğince 7,5 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin hüküm tarihine kadar dolduğu anlaşıldığından mahkemece verilen düşme hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılan SGK vekilinin, katılan ... vekilinin ve sanık ... müdafiinin temyiz itirazlarının reddi ile hükümlerin ONANMASINA,

3-2005/234 E sayılı ana dosyada sanıklar sanıklar ..., ... ve ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükümlerine; birleşen 2006/679 E sayılı dosyada sanıklar ..., ... ve ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükümlerine; birleşen 2006/13 E sayılı dosyada sanıklar ... ve ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükümlerine; birleşen 2007/288 E sayılı dosyada sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan verilen beraat hükmüne yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

2005/234 E sayılı ana dosyada sanıklar ... ve ...'a atılı resmi belgede sahtecilik suçu açısından; suç tarihinden sonra yürürlüğe giren ve sanıkların lehine olan 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e maddesine göre hesaplanan sekiz yıllık asli dava zamanaşımının, sanıkların sorgusunun yapıldığı 06/10/2005 tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği; her ne kadar sanık ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davası açılmış ise de, sanığın kamu görevlisi olması nedeniyle suç tarihi itibariyle eyleminin 765 sayılı TCK'nın 339/1 maddesi kapsamında kalan kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçunu oluşturduğu, bu madde kapsamında ceza miktarı dikkate alındığında sanığın lehine olan 765 sayılı TCK'nın 102/3 maddesi gereğince 10 yıllık asli dava zamanaşımı süresinin sanığın sorgusunun yapıldığı 06/10/2005 tarihinde inceleme tarihine kadar dolduğu;

Birleşen 2006/679 E sayılı dosyada sanıklar ..., ... ve ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçu açısından; suç tarihinden sonra yürürlüğe giren ve sanıkların lehine olan 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e maddesine göre hesaplanan sekiz yıllık asli dava zamanaşımının, sanıkların sorgusunun yapıldığı 30/01/2007 tarihinden inceleme tarihine kadar gerçekleştiği;

Birleşen 2006/13 E sayılı dosyada sanıklar ... ve ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçu açısından; suç tarihinden sonra yürürlüğe giren ve sanıkların lehine olan 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e maddesine göre hesaplanan sekiz yıllık asli dava zamanaşımının, sanıkların sorgusunun yapıldığı 08/06/2006 tarihinden inceleme tarihine kadar gerçekleştiği;

Birleşen 2007/288 E sayılı dosyada sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma suçu açısından; suç tarihinde yürürlükte olan ve sanığın lehine olan 765 sayılı TCK'nın 102/4 maddesi gereğince 5 yıllık asli dava zamanaşımı süresinin sanığın sorgusunun yapıldığı 18/09/2007 tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği anlaşıldığından;

5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı kanunun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi gereğince sanıklar hakkında açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,

4-Birleşen Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/555 E, 2007/287 K sayılı dosyasında sanık ... hakkında görevi ihmal, nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

4-Birleşen Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/555 E, 2007/287 K sayılı dosyasında sanık ... hakkında görevi ihmal, nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Sanık ... hakkında Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'ne görevi kötüye kullanma suçundan kamu davası açıldığının, Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/555 E, 2007/287 K sayılı kararı ile sanığın eylemlerinin görevi kötüye kullanma, resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğundan bahisle ağır ceza mahkemesine görevsizlik kararı verildiğinin ve ağır ceza mahkemesinin işbu dosya ile birleşen 2007/288 E sayılı dosya numarasını aldığının anlaşıldığı, mahkemece hüküm kurulurken birleşen 2007/288 E sayılı dosyada sanık hakkında görevi kötüye kullanma suçundan beraat hükmü verildiği, sonrasında ise Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ayrı bir dosya olmayıp birleşen 2007/288 E sayılı dosya olduğu gözardı edilerek ayrı bir bent halinde birleşen Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/555 E sayılı dosyasından görevi ihmal suçundan tekrar beraat hükmü verilmek suretiyle aynı eylem hakkında tekrar hüküm kurulması,

Sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından verilen beraat hükümleri açısından ise; sanık hakkında 22/09/2006 tarihli iddianameyle “görevi kötüye kullanma” suçundan kamu davası açıldığı, Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesince eylemin “nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, görevi kötüye kullanma" olarak değerlendirilip görevsizlik kararı verilmesi üzerine mahkemece resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından da yargılama yapılarak hüküm kurulduğu, sanık hakkında sadece görevini kötüye kullandığından bahisle kamu davasının açıldığı, iddianamede bir eylemden bahsedilirken başka bir olaydan bahsedilmesinin bu eylem nedeniyle dava açılmış sayılacağı anlamına gelmediği, bu bakımdan sanık hakkında resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından usulüne uygun açılmış bir kamu davasının bulunmadığı gözetilmeksizin, bu suçlardan da yargılama yapılarak hüküm kurulması,

Kanuna aykırı olup, katılan SGK vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/35667, Karar No: 2016/268, Tarih: 11.01.2016

**9. Hukuk Dairesi         2015/35667 E.  ,  2016/268 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ)

Hüküm süresi içinde davalı ... Tem. ... ile davalı T.C. ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; ayrı ayrı davanın reddini talep etmişlerdir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Yerel Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri yasal süresi içerisinde temyiz etmişlerdir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davaya konu işçilik alacalarının belirsiz alacak davasına konu olup olamayacağı noktasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Belirsiz alacak davası 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile öngörülen ve alacaklıya bazı avantajlar sağlayan yeni bir dava türüdür. Sözü edilen hükme göre “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir”. Şu hale göre davanın açıldığı tarihte alacak miktarının belirlenmesi imkânsız ise belirsiz alacak davası açılabilir. Öte yandan alacaklı tarafından alacağın miktar veya değerinin tam olarak belirlenmesi beklenemez ise yine belirsiz alacak davası açılabilir.

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK’nun 107. maddesinin gerekçesinde, birçok kez hak arama özgürlüğüne vurgu yapılmıştır. Yine alacaklının hukuki ilişkiyi, muhatabını ve talep edebileceği asgari tutarı bilmesine rağmen “alacağın tamamını tam olarak” tespit edemeyecek durumda olması da davanın nedenleri arasında sayılmıştır. Bu itibarla belirsiz alacak davasıyla ilgili yoruma gidildiğinde, alacaklının hak arama özgürlüğünün değerlendirilmesi gerekir. Bunun aksine ilgili hükmün, alacaklının hakkına ulaşmasını kısıtlayan şekilde ele alınması doğru olmaz.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir.

Konuyu iş mevzuatı açısından ele aldığımızda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3, 8, 22, 28, 32, 37, 67. maddelerinde işverene çalışan her bir işçi yönünden kayıt tutma ve işçiye belge verme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Bütün yasal yükümlülüklere uyan işveren bakımından kural olarak işçi alacaklarının belirsiz olduğundan söz edilemeyecektir. Zira işçinin çalışma süresinin tam olarak kayda geçirildiği, iş sözleşmesi ile ücreti, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlendiği, işçiye her ay ücret hesap pusulası verildiği, günlük ve haftalık iş sürelerinin işçiye önceden bildirildiği, işçinin yaptığı olağanüstü çalışmalar için kendisine belge verildiği durumlarda, işçinin birçok alacağı belirli ya da belirlenebilir durumdadır. Sadece hâkimin takdirine kalan bazı alacaklar bakımından yine de başlangıçta bir belirsizlikten söz edilebilecektir.

İşçilik alacaklarının hesabı genelde iki kritere tabidir. İşçinin işyerinde geçen çalışma süresi ve ücreti ile ekleri bilindiğinde işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Bu yüzden özellikle kamu kurumlarında işçinin çalışmalarının tam olarak Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmesi ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçinin ücreti ile eklerinin toplu iş sözleşmesinde yer alması sebebiyle işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Yine de hâkimin takdir alanına giren manevi tazminat, takdiri indirime tabi fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, cezai şart, sözleşmenin kalan süresine ait ücret gibi alacakların başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün değildir. Nitekim 107. maddenin Adalet Komisyonu gerekçesinde de, alacaklının “talep edebileceği miktarı asgari olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağın tamamını tam olarak tespit” edememesi halinde belirsiz alacak davası açılabileceği ifade edilmiştir.

Gerekçede örnek olarak “keşif ve bilirkişi raporu” ile alacağın miktarının tespit olunmasından söz edilmiştir ki, iş yargısında bilirkişi hesap raporu alınması çok yaygın bir uygulamadır. Yine 107. maddenin 2. fıkrasında “karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu” alacak miktarının belirlenmesinden söz edilmiştir ki, yukarıda sözü edilen yasal yükümlülükler sebebiyle işçiye çalışırken belge vermekle yükümlü olan işveren bunu yerine getirmediğinde, işçinin alacağın miktarını tam olarak belirlemesini beklemek doğru olmaz.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğer objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesini objektif olarak imkânsız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ve maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkânsızdır.

Sübjektif unsur ise alacaklının talep konusu miktarı belirlemesinin alacaklıdan beklenememesidir. İşçinin yasal hakları ödenmeksizin işten çıkarıldığı bir durumda yukarıda belirtilen masraflara ek olarak uzman hesap raporu aldırarak olası işçilik alacaklarını belirlemesi de hak arama özgürlüğü önünde engel olarak değerlendirilebilir.

Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkânsızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğini davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda söz konusudur.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.

Belirsiz alacak davası hukuk sistemimize girmeden önce icra inkar tazminatına hak kazanma yönünden likit (belirli) olma kriteri içtihat olarak kabul edilmiştir. Bu kriterin, alacağın belirli olup olmamasında da dikkate alınabileceği Yargıtay tarafından kabul edilmiştir. Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez”(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK, Y.HGK. 17.10.2012 gün ve 2012/9-838 E, 2012/715 K).

Genel mahiyette bu açıklamalardan sonra işçilik alacaklarının belirsiz alacak davasına konu olup olmayacağı noktasında Dairemizce belirlenen kriterler aşağıdaki gibidir;