muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/15461, Karar No: 2010/208, Tarih: 11.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/15461 E.  ,  2010/208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca köy boşluğu niteliğindeki taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş ise de; dosyada davetiye gideri bulunmadığından duruşma isteminin reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca köy boşluğu niteliğindeki taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddelerinde belirtilen ön koşulların yerine getirilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan incelemede; köy boşluğu niteliğindeki dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın baraj göl alanında kalacağı gerekçesiyle kamulaştırılmasına karar verildiği, idarece tespit edilen zilyet davalı gösterilmek suretiyle Kamulaştırma Kanununun 19. maddesi uyarınca bedel tesbiti için dava açıldığı anlaşılmıştır.

Taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın zilyedinin mahkeme kararı ile belirleneceği, zilyet ile idarenin anlaşmaya varmasının ileride başka ihtilaflara yol açabileceği gözönünde bulundurularak, Kamulaştırma Kanununun 7. ve 8. maddesindeki prosedürün uygulama olanağı bulunmadığından, işin esasına girilerek itiraz olmaz ise belirlenen bedelin zilyedine ödenmesine, itiraz olursa, ileride belirlenecek hak sahibine ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18141, Karar No: 2016/10018, Tarih: 23.05.2016

**2. Hukuk Dairesi         2015/18141 E.  ,  2016/10018 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma-Eşya Alacağı

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın tarafından, yoksulluk nafakası ve eşya alacağı davasında davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden, davalı erkek tarafından ise, kusur belirlemesi, manevi tazminat, tedbir nafakası, eşya alacağı davası ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan, davacı kadının ise yoksulluk nafakasına yönelik temyiz itirazları yersizdir.

2-Davacı kadın dava dilekçesinde bildirdiği eşyaların kendisine iadesini talep etmiştir. Davacı kadının vekili tahkikat aşamasında, 28.04.2015 tarihli dilekçesi ile eşyaların aynen, mümkün olmazsa bedellerinin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 141- (1), (2). maddesi "Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe; ön inceleme aşamasında ise ancak karşı tarafın açık muvafakati ile iddia veya savunmalarım genişletebilir yahut değiştirebilirler. Ön inceleme duruşmasına taraflardan biri mazeretsiz olarak gelmezse, gelen taraf onun muvafakati aranmaksızın iddia veya savunmasını genişletebilir yahut değiştirebilir. Ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez. İddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi konusunda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır" hükümlerini düzenlemiştir. Buna göre mahkemece sadece talep edilen eşyaların aynen iadesine karar verilecek yerde, talep aşılarak bedele de hükmedilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, bozma sebebine göre tarafların eşya alacağında vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatıranlara geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 30.05.2016 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2023/19733, Karar No: 2024/15806, Tarih: 08.02.2024

**10. Ceza Dairesi         2023/19733 E.  ,  2024/15806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/373 E., 2015/560 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : 1. Ret (Sanık ... müdafiinin temyiz istemi yönünden)

2. Onama (Sanık ...'ın temyiz istemi yönünden)

3. Onama (Sanık ...'in temyiz istemi yönünden)

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin, hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği sanık ... yönünden temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.07.2015 tarihli ve 2015/28756 Esas, 2015/9364 Soruşturma sayılı iddianamesi ile sanıkların 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, dördüncü fıkrasının (a) bendi, 53 üncü ve 58 inci maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

B. Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.12.2015 tarihli, 2015/373 Esas ve 2015/560 Karar sayılı kararı ile sanıkların uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, dördüncü fıkrasının (b) bendi, 192 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesi uyarınca 6 yıl 3 ay hapis ve 40,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, hak yoksunluklarına ve sanık ... hakkında aynı Kanun'un 58 inci maddesi uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

C. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özetle;

1. Sanık ... müdafiinin temyiz istemi yönünden, "Sanık müdafisi, C.M.K. nun 291/1. maddesinde öngörülen yedi günlük süre geçtikten sonra hükmü temyiz ettiğinden, aynı Kanunun 298. maddesi uyarınca, temyiz isteminin REDDİ" yönünde karar verilmesi görüşünü içeren,

2. Sanık ...'in temyiz istemi yönünden, usul ve yasaya uygun hükmün onanması yönünde karar verilmesi görüşünü içeren,

3. Sanık ...'ın temyiz istemi yönünden, usul ve yasaya uygun hükmün onanması yönünde karar verilmesi görüşünü içeren,

Tebliğname ve Ek Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık ...'in 22.08.2016 tarihli dilekçesinde belirttiği temyiz sebepleri özetle; avukatının temyize göndereceğini söylemesi nedeniyle kendisinin kararı temyiz etmediğine, ancak avukatının

3. Sanık ...'ın temyiz istemi yönünden, usul ve yasaya uygun hükmün onanması yönünde karar verilmesi görüşünü içeren,

Tebliğname ve Ek Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık ...'in 22.08.2016 tarihli dilekçesinde belirttiği temyiz sebepleri özetle; avukatının temyize göndereceğini söylemesi nedeniyle kendisinin kararı temyiz etmediğine, ancak avukatının

temyiz etmemesi nedeniyle cezasının onaylandığına, 21.01.2016 tarihinden itibaren cezaevinde bulunduğuna, tarafına temyiz hakkı verilmesini talep ettiğine, hiç alakası yokken ceza aldığına, mağdur olduğuna, sadece arkadaşının yanında bulunduğuna, suç işleyeceğini bilseydi arkadaşlık etmeyeceğine, mağduriyetinin göz önünde bulundurulmasını talep ettiğine ilişkindir.

B. Sanık ... müdafiinin 07.01.2016 tarihli dilekçesinde belirttiği temyiz sebepleri özetle; kararın 28.12.2015 tarihinde verildiğine, araya yılbaşı tatilinin girdiğine, temyiz süresi geçmiş olmasına rağmen gerekçeli kararın tebliğ edilmediğine, UYAP sistemi üzerinde yapılan bakım nedeniyle sisteme erişemediğine, pazartesi günü içinde de diğer mesleki faaliyetleri nedeniyle mesai saatleri içinde adliyeye yetişemediğinden süre tutum dilekçesi veremediğine, eski hale getirme talebinde bulunduğuna, UYAP üzerinden 06.01.2016 tarihinde gerekçeli kararın görülmesi üzerine dava konusu olguların değerlendirilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunun anlaşıldığına, kararı temyiz ettiğine ilişkindir.

C. Sanık ...'ın temyiz sebepleri özetle; hakkında verilen hapis cezasını temyiz etmek istediğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR (İlk Derece Mahkemesinin Kabulüne Göre)

Sanıklar ... ve ...'in olay günü saat 11.00 sıralarında (27 ...) plaka sayılı araç ile Kızkalesi Beldesi, İlçe Jandarma Karakolu karşısında bulunan karayolları otoparkına araçlarını park ettikleri, sanıklardan ...'un araç içerisinde beklerken diğer snaık Ragıp'ın bulunduğu araçtan inerek yolun karşı tarafında bulunan Kızkalesi Jandarma Karakolunun bahçe duvarının altına geldiği, burada nöbet tutmakta olan soruşturma aşamasında tanık olarak dinlenen ve önceden uyuşturucu bağımlılığı bulunan ... ile işaretleşerek uyuşturucu isteyip istemediğini sorduğu, ...'ın uyuşturucu madde istediğini beyanı üzerine, ...'ın arkadaşı olan ...'den aldığı borç paranın 25,00 TL'sini bahçe duvarından aşağıya doğru sanık ...'a attığı, sanık ...'ın parayı aldığı, ardından bir fişek esrar maddesini karakol bahçesinde beklemekte olan tanık ...'a attığı ve böylece uyuşturucu maddeyi almasını sağladığı, ardından sanık ...'ın yeniden yolun karşısına geçerek kendisini araçta beklemekte olan diğer sanık ...'in yanına geldiği, ... Çelik ve Enver Baday'ın ...'ın durumunu görmeleri üzerine Karakol Komutanına haber verdikleri, daha sonra olayın polise intikal ettiği ve sanıkların karayolları parkının sahil kısmında ellerinde Adli Emanetin 2015/372 sırasında kayıtlı içerisinde kenevir bitkisi kırıntıları bulunan sigara izmariti ile bekledikleri sırada olay yerine gelen İlçe Emniyet Müdürlüğü personeli tarafından yakalandıkları, Adana Krim. Pol. Lab. Müdürlüğünün 18.06.2015 tarih ve ADN-KİM-15-04740 sayılı ekspertiz raporuna göre, söz konusu maddenin tütünle karışık vaziyette uyuşturucu maddelerden "tetrahydrocannabinol" ihtiva eden ve esrar elde elverişli kenevir bitkisi kırıntıları içerdiği, elde edilebilecek esrar miktarının 0,05 gram olduğunun belirtildiği, Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Adana Grup Başkanlığının 01.07.2015 tarih ve 2699 sayılı raporuna göre sanıklar ile tanık ...'ın kanında herhangi bir uyuşturucu maddeye rastlanılmadığının tespit edildiği, her ne kadar sanık ... Mahkemedeki savunmasında uyuşturucu madde içicisi olduğunu, olay günü esrar madde kullanmak için yol kenarında bulunan Jandarma Karakolunun karşısında durduklarını, araçlarını park ettiklerini araçta oturduklarını, bir fişek esrar maddesi yaktıklarını, nöbet kulubesinde nöbet tutan askerin kendilerini fark edince ıslık çalıp el salladığını, kendilerini yanlarına çağırdığını, ...'ın kendisine "sen bekle geliyorum" diyerek askerin yanına gittiğini, ayaküstü sohbet ettiklerini, ... geldiğinde ona ne oldugunu sorduğunu, ..

...'ın kendisine "sen bekle geliyorum" diyerek askerin yanına gittiğini, ayaküstü sohbet ettiklerini, ... geldiğinde ona ne oldugunu sorduğunu, ...'ın da askerle sohbet ettiklerini, kendisinin de içici olduğundan ve istediği için üzerinde bulunan sarılı halde bir fişek esrarı askere verdiğini kendisine söylediğini, hatta asker ilk istediğinde kendisinin "yok" dediğini ancak ısrar edip zorladığı için kendisinde bulunan bir fişek esrarı askere verdiğini, karsılığında 25,00 TL para aldığını söylediğini, askerin teklif ettiği 25,00 TL'yi önce almak istemediğini, ancak askerin "yemek yer sigara alırsınız" diyerek ısrarı üzerine 25,00 TL'yi aldığını söylediğini, polislerin ele geçirdiği maddenin kendilerine ait olduğunu, ancak uyuşturucu ticareti suçu yönündeki suçlamayı kabul etmediğini, diğer sanık ...'ın da, sanık ...'un beyanları ile benzer beyanlarda bulunarak uyuşturucu ticareti suçu yönündeki suçlamayı kabul etmediğini savunmuş iseler de, sanık ...'ın sorgu aşamasındaki ikrar içeren savunmaları, cd inceleme tutanağı, ..., ... ve ...'ın beyanları, olay yakalama ve muhafaza altına alma tutanağına göre, Adli Tıp Kurumu Adana Grup Başkanlığının 01.07.2015 tarih ve 2699 sayılı raporuna göre, sanık ...'ın Erdemli Sulh Ceza Hakimliğinde sorgu aşamasında avukat huzuruyla alınan ifadelerinde, "olay günü jandarmanın karşısında bulunduklarını, ...'un da yanında bulunduğunu, yanlarında iki üç fişek esrar bulunduğunu, ceplerinde başka da paralarının olmadığını, jandarmanın kendilerine "yanınızda başka var mı" sorusu üzerine fişeklerden bir tanesini satarak, aldıkları parayla da yemek yeyip, karınlarını doyurmayı düşündüklerini, kendisinin jandarma kulübesinin hemen alt kısmından bir fişek esrarı jandarmanın eline attığını, jandarmanın da kendisine 50,00 lira attığını, parayı bozdurup 25,00 lirasını tekrar jandarmaya verdiğini, esrar karşılığında aldıkları paranın 25,00 lira olduğunu, tek amaçlarının karınlarını doyurmak olduğunu" beyan ederek ikrar içeren savunmalarda bulunduğu, soruşturma aşamasında beyanları alınan ..., ... ve ...'ın beyanlarının dosyaya yansıyan olayın oluş şekli ile ve sanık ...'ın sorgu aşamasındaki olayın oluşuna dair anlatımı ile benzerlik gösterdiği, dosya kapsamında bulunan cd inceleme tutanağının da tanıklar ile sanığın bu anlatımlarını doğruladığı, beyanları alınan ..., ... ve ... ile sanıklar arasında önceye dayalı iftira atmayı gerektirecek bir husumet bulunmadığı, Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Adana Grup Başkanlığının 01.07.2015 tarih ve 2699 sayılı raporuna göre de sanıkların kanında herhangi bir uyuşturucu maddeye rastlanılmadığının tespit edildiği, keza sanıkların olayın oluş şekline dair kolluk, savcılık ve mahkememizde alınan beyanları arasında farklılık mevcut olduğundan, sanıkların mahkemedeki, savcılık ve kolluktaki ifadelerinin suçtan kurtulmaya yönelik beyanlar olduğundan bu beyanlarına itibar edilmediği, sanık ..

.07.2015 tarih ve 2699 sayılı raporuna göre de sanıkların kanında herhangi bir uyuşturucu maddeye rastlanılmadığının tespit edildiği, keza sanıkların olayın oluş şekline dair kolluk, savcılık ve mahkememizde alınan beyanları arasında farklılık mevcut olduğundan, sanıkların mahkemedeki, savcılık ve kolluktaki ifadelerinin suçtan kurtulmaya yönelik beyanlar olduğundan bu beyanlarına itibar edilmediği, sanık ...'ın sorgu aşamasında alınan ve tanık anlatımı ile cd inceleme tutanağı ile örtüşen ikrar içeren savunmalarına itibar edildiği ve sanıkların tüm dosya kapsamında atılı uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçunu işledikleri, sanıkların atılı suçu askeri bölgede işledikleri anlaşıldığından cezalarının 5237 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi gereğince artırıldığı, sanıkların suçüstü yakalanmadıkları, keza kendilerinden ele geçirilen bir içimlik esrarın kişisel kullanım sınırları içerisinde bulunması nedeni ile üzerlerine atılı suçu inkar ederek suçtan ve cezadan kurtulma imkanları bulunduğu halde aşamalarda suçu kabul niteliğindeki ikrarları, haber alındıktan sonra suçun ve suç failinin tespitine yardım niteliğinde etkin pişmanlık kabul edildiğinden 5237 sayılı Kanun'un 192 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince cezalarında indirim yapıldığı, sanıklar lehine 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin tatbik edildiği, gerekçesiyle sanıkların mahkûmiyetlerine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün incelenmesinde;

İncelemeye konu suçtan tutuklu bulunan sanık ve müdafiinin yüzüne karşı verilen hükümde, temyiz süresinin yüze karşı açıklanmasından itibaren başlayacağının bildirildiği, sanığın tahliyesine karar verilmesi nedeniyle aynı gün tahliye edildiği, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra sanık müdafii tarafından 07.01.2016 tarihinde temyiz ve eski hale getirme isteğinde bulunulduğu, sanığın temyiz talebinin ise 22.08.2016 tarihli olduğu, hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 305 inci maddesinin birinci fıkrası gereği re’sen temyize de tabi olmadığı anlaşılmakla, sanık ve müdafiinin temyiz ve eski hale getirme istekleri yerinde görülmemiştir.

B. Sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün incelenmesinde;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu

olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği, Mahkemenin, delillerin hukuka uygun olarak toplandığına ilişkin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, sanığın temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

V. KARAR

A. Sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü yönünden;

Gerekçenin (A) bölümünde açıklanan nedenlerle, sanık ... ve müdafiinin temyiz ve eski hale getirme isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanık ... hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü yönünden;

Gerekçenin (B) bölümünde açıklanan nedenlerle, Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.12.2015 tarihli, 2015/373 Esas ve 2015/560 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle, hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25044, Karar No: 2014/22937, Tarih: 06.11.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/25044 E.  ,  2014/22937 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Zonguldak 3. İş Mahkemesi

Tarihi :24.10.2013

No :2011/694-2013/518

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi .. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazası sonucu yaralanan sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödemeleri ve tedavi gideri nedeniyle uğranılan Kurum zararının 5510 sayılı Kanun'un 21/1. maddesine dayalı olarak davalı işverenden tahsili istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesinde; '' İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. '' düzenlemesi öngörülmüştür.

Davalıya ait yer altı kömür işletmesinde pano ayak üretim işçisi olarak çalışan sigortalı, gece vardiyasında ayak dibine direk taşırken, direğin tavandaki kamaya takılarak ayağının üzerine düşmesi sonucu yaralanmıştır. Mahkemece, sigortalının işverene karşı açtığı tazminat davasında hükme esas alınan rapora göre; davalı işverenin % 40, sigortalının % 40 oranında kusurlu olduğu, % 20 oranında ise kaçınılmazlık sonucu meydana geldiği kabul edilmiş ise de; sigortalının açtığı tazminat davasında Kurum taraf olmadığından, o davada alınan kusur raporu, iş güvenliği ve işçi sağlığı ilkelerine uygun olarak düzenlendiği takdirde güçlü delil niteliğinde olacağı gözetilmeksizin, yetersiz kusur raporuna dayalı olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

İş kazalarında ilgililerin  kusur  durumları belirlenirken  kaçınılmazlığın da göz önünde bulundurulması ve belirlenen kaçınılmazlık payından işverenin sorumlu tutulmaması gerekmektedir. Kaçınılmazlık olgusundan ise, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde, doğabilecek olası zararlı sonuçların önlenmesi yönünde, duruma ve koşullara göre ilgililerden beklenebilecek tüm özenli ve dikkatli çabaya karşın, sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan iş kazasının meydana gelmesi durumunda söz edilebilir. Günümüz teknolojisinde bir takım olayların sonuçlarının kısmen kaçınılmazlık/kötü rastlantılarla açıklanması, alınabilecek önlemler düşünüldüğünde olanaksızdır. Kaçınılmazlık/ kötü rastlantı olarak adlandırılan olguların birçoğunun temelinde insan yanılgı ve savsamaları, özen eksikliği bulunduğu bir gerçektir. Unutulmamalıdır ki, her birey, zararlı sonuçların önlenmesi için durum ve koşulların kendisine yüklediği özen ve dikkat yükümünü göstermek zorundadır. Öngörülebilir sonuçlar karşısında kaçınılmazlık/kötü rastlantı yönünde değerlendirme yapılamaz.

Ayrıca, “kaçınılmazlık'' sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram…” (Prof. Dr. A.Can Tuncay, Kurumun işverene Rücuu - Olayda Kaçınılmazlık Durumu, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 185) olup; bu olgunun kabulünün koşulu, “…vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmaz olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.” (Prof. Dr. Berin Engin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139).