muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/12955, Karar No: 2015/6510, Tarih: 03.11.2015

Somut olayda, katılana ait markanın taklidi ürünlerin sanığın işyerinde satıldığı gerekçesiyle Cumhuriyet Başsavcılığının talebi ile Mahkemece, CMK hükümleri uyarınca arama yapılmasına karar verilmesi üzerine, belirtilen yerde kolluk tarafından yapılan arama sonucunda suça konu eşya bulunup el konulmuş ise de, arama işlemi CMK'nun 119/4. maddesi hükmüne aykırı olarak ihtiyar heyetinden veya komşulardan kimse bulundurulmadan gerçekleştirildiği için, el konulan ve mahkumiyete esas alınan eşya hukuka aykırı yöntemle elde edilen delil niteliğindedir.

Yukarıda yer verilen Anayasının 141, CMK'nun 34/1 ve 230. maddelerinin amir hükümlerine göre; mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, ... delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekir” iken, gerekçeli kararda bu hususlara hiç değinilmemiştir. Kararın bu yönüyle gerekçesiz olması başlı başına hukuka kesin aykırılık (CMUK m. 308/7, CMK m. 289/1-g), bu durum adil yargılanma hakkını ihlal edici nitelikte olduğundan, hükmün bozulmasını gerektirir.

Ayrıca, dosyadaki hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirme dışı tutulması halinde, sanığın cezalandırılmasına imkân bulunmamaktadır. Gerekçeli kararda, sanık savunması, arama ve el koyma tutanağı, bilirkişi raporunun mahkumiyete esas alındığı belirtilmiş ise de, hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen arama işleminde elde edilen suça konu maddi deliller ile buna dayanılarak düzenlenen bilirkişi raporlarının mahkemece hükme esas alınmasında isabet bulunmamaktadır. Çünkü bilirkişi raporu aramada ele geçen ürünün değerlendirilmesine yönelik bir araçtır. Bu durumda sanık suçun ikrarı niteliğinde sayılabilecek savunmada bulunsa da maddi delillerle desteklenmiş sayılmayacağından soyut kalacak ve mahkumiyete esas alınamayacaktır.

Çoğunluk kararında belirtilen AİHM Kararları inceleme konusu dosyaya uygun örnek kararlar değildir. Çünkü kanuna açıkça aykırı arama işlemi sonucunda elde edilen suça konu eşya ve sanık savunması dışında delil mevcut değildir. Sanığın ikrar olarak kabul edilen savunmasına neden itibar edilemeyeceğinin gerekçeleri yukarıda açıklanmıştı. Pozitif hukukumuzda hukuka aykırı aramanın ilgilinin muvafakatı ile geçerlilik kazanacağına ilişkin bir düzenleme mevcut olmadığı gibi yerel mahkemece bu hususlar gerekçeli kararda hiç tartışılmamıştır. Yargılama makamı olan yerel mahkemenin hiç tartışmadığı, belki de farkında bile olmadığı bu hukuka kesin aykırılık oluşturan gerekçesizlik, temyiz mercii olan Yargıtay tarafından tamamlanamaz, giderilemez.

Açıklanan gerekçelerle, hukuka uygun biçimde elde edilmiş, sanığın mahkumiyetine yeterli başkaca delil bulunmaması ve bu hususların yerel mahkemece tartışılıp değerlendirilmemesinin kararının bozulmasını gerektirdiğini düşündüğümden, sayın çoğunluğun onama kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2018/4936, Karar No: 2020/3738, Tarih: 22.06.2020

**8. Hukuk Dairesi         2018/4936 E.  ,  2020/3738 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ecrimisil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacılar vekili, müvekkillerinin 15/16 oranında paydaşı oldukları 424 ada, 5 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binanın 1. katının muvafakatlerinin bulunmamasına rağmen davalı tarafından mesken olarak kullanıldığını ileri sürerek toplam 9.450,00 TL ecrimisilin dönem sonlarından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; ecrimisil istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nin 27. maddesi uyarınca davanın tarafları kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını da içermektedir. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalıdır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina" başlıklı 21/1. maddesinde; "Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru, tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir ve memuruna imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşulardan birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır" hükmü yer almaktadır. Madde burada, iki hali birlikte düzenlenmiştir. Bunlardan ilki "adreste bulunmama", diğeri ise "tebellüğden imtina"dır.

Muhatabın adreste bulunmaması halinde tebliğ memurunun ne şekilde davranması gerektiğini düzenleyen Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 30. maddesinin birinci fıkrasında; "Adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine meşruhat verilerek çıkarılan tebligatlar hariç olmak üzere, muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste sürekli olarak bulunmazsa, tebliğ memurunun adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar kurulu veya meclis üyeleri, zabıta amir ve memurlarından tahkik ederek beyanlarını tebliğ mazbatasına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde bu durumu yazarak imzalaması gerekir" hükmü öngörülmüştür.

Burada Yönetmeliğin 30. maddesi, tebliğ memuruna ilgilinin neden adreste bulunmadığını "tahkik etme" görevini yüklemiştir. Buna göre tebliğ memuru tahkik etmekle kalmayıp, bunu tevsike yönelik olarak yaptığı tahkikatın sonucunu Tebligat Kanunu'nun 23/7 ve Tebligat Yönetmeliğinin 35/f bendi gereğince tebliğ evrakına yazacak ve maddede açıkça belirtildiği üzere ilgilisine imzalatacaktır. Ancak bu şekilde, yapılan işlemin usulüne uygun olup olmadığı hakim tarafından denetlenebilir. Muhatabın, tebliğ adresinde ikamet etmekle birlikte, kısa ya da uzun süreli ve geçici olarak adreste bulunmadığının, tevziat saatlerinden sonra geleceğinin beyan ve bunun tevsik edilmesi halinde ancak, maddede sayılanlardan, örneğin muhtara imza karşılığı tebliğ edilip, 2 numaralı fişin kapıya yapıştırılması ve komşunun durumdan haberdar edilmesi işlemlerine geçilebilecektir.

Somut olayda, dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliği işleminde, muhatabın adreste bulunmadığı tespit edilmişse de, tebliğ zarfında davalının bilgi alacağı komşusunun isim, imza ve adres bilgilerinin yer almadığı anlaşıldığından, mahalle muhtarlığına yapılan tebligatın usulsüz olduğunun kabulü gerekir.

Buna göre, usulüne uygun taraf teşkili sağlanmamış olup davalı yanın hukuki dinlenilme hakkına riayet edilmediğinden, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, usul ve yasaya aykırı olan hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada şimdilik incelenmesine yer olmadığına, HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,

peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 22/06/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4250, Karar No: 2012/20150, Tarih: 05.11.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/4250 E.  ,  2012/20150 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :122-335

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, kararında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacılar, muris...'nun davalı işyerinde 1997 yılının 10,11,12. aylarında 30 gün tam çalıştığı halde murisin çalışmalarının eksik gösterildiğini belirterek, eksik gösterilen 55 günlük çalışmanın tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda davacılar murisi...'nun 01.01.1997-31.12.1997 tarihleri arasında, davalı işverenin yanında sürekli sigortalı olarak çalıştığı yönünde karar verilmesi isabetsizdir. Ancak, maddi yazım hatası sonucu yapılan bu yanlışlığın mülga HUMK' nun 80. maddesinin “İki tarafın veya hakimin, zahir ve açık olan yazı ve hesap hataları daima tashih olunabilir.” Hükmü ve 6100 sayılı HMK’nun 183. maddesinin “Tarafların veya mahkemenin dava dosyasında bulunan belgelerdeki açık yazı ve hesap hataları, karar verilinceye kadar düzeltilebilir.” hükmü gereğince maddi hata kabul edilerek düzeltilmelidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Hüküm fıkrasının (2). bendinde geçen “01.01.1997-31.12.1997” rakamlarının silinerek, yerine, “01.10.1997-31.12.1997” rakamlarının yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 05.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13435, Karar No: 2013/4507, Tarih: 20.03.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/13435 E.  ,  2013/4507 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mühür Bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanığın, 30.06.2011 tarihinde yüze karşı tefhim olunan hükmü, 08.07.2011 havale tarihli dilekçe ile yasal süresinden sonra temyiz ettiği anlaşıldığından, vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE, 20.03.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/5096, Karar No: 2007/4523, Tarih: 07.06.2007

8. Ceza Dairesi 2006/5096 E., 2007/4523 K.

**8. Ceza Dairesi 2006/5096 E., 2007/4523 K.**

**- GÖÇMEN KAÇAKÇILIĞI

- LEHE OLAN HÜKÜMLERİN UYGULANMASINDA USÜL

- SUÇA TEŞEBBÜS**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 35 ]

- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 79 ]

- 5252 S. TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ ... [ Madde 9 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 201 ]

**"İçtihat Metni"**

Göçmen kaçakçılığı suçundan sanıklar Nazmi , Bereket 'in yapılan yargılamaları sonunda; hükümlülüklerine dair Muş Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 13.9.2005 gün ve 162 esas, 244 karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanıklar müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile 26.5.2006 günü daireye gönderilmekle incelendi:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre suçun kanıtlanmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, bu hususlara yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir; ancak,

765 sayılı TCK.nun 201/a. maddesinin 2. fıkrasında göçmen kaçakçılığına teşebbüs halinin tamamlanmış suç gibi cezalandırılacağı hükmünün yer alması ve 5237 sayılı TCK.nun 79. maddesinde ise, 765 sayılı TCK.nun 201/a-2. madde ve fıkrasındaki düzenlemeye yer verilmemesi nedeniyle göçmen kaçakçılığı suçunun bütün hallerine teşebbüsün olanaklı olması karşısında;

Olayımızda, sanıkların yasadışı yollardan Türkiye'ye giriş yapmış olup Avrupa'ya gitmek isteyen yabancı uyruklu 15 göçmeni Tatvan'tan aldıkları ve Muş Korkut İlçesinde kolluk güçleri tarafından yakalandıkları anlaşılmakla; sanıkların kanıtlanan bu eyleminin göçmenlerin yurt dışına çıkmalarına imkan sağlamaya teşebbüs aşamasında kaldığı, 5237 sayılı TCK.nun 79. maddesinden verilecek cezadan teşebbüs nedeniyle anılan yasanın 35. maddesine göre dörtte birinden dörtte üçüne kadarının indirilmesi gerekmekte olup 5252 sayılı Yasanın 9/3. maddesi uyarınca olaya 765 sayılı TCK.nu ile 5237 sayılı TCK.nu bir bütün halinde ayrı ayrı uygulanarak sonuç cezalara göre lehe yasanın belirlenmesiyle buna göre uygulama yapılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi (BOZULMASINA), 7.6.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2198, Karar No: 2017/8248, Tarih: 13.12.2017

**4. Hukuk Dairesi         2016/2198 E.  ,  2017/8248 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... aleyhine 25/11/2014 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14/10/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, tarafların müşterek murisi ve babaları olan ...' ın sağlığında koyunlarının olduğunu, tarım ve hayvancılık yaptığını, hastalandıktan sonra davalıların murisin 600 adet koyunlarına baktıklarını ve babaları öldükten sonra davacıların kendi paylarına düşen koyunları istediklerinde sadece 113 adet koyun verdiklerini, davaya konu koyunlar içerisinde ayrıca 112 adet koyunun paylarına düştüğünü belirterek davalılardan tahsili isteminde bulunmuşlardır.

Davalılar, davacı kardeşlerinin bildirdiği koyunların yarısının murisin yaşadığı dönemde hastalığı ve bir kısım ihtiyaçları nedeniyle satıldığını, bir kısmının ise sarrafa emanet bırakıldığını, koyunların yem, ..., çoban giderleri gibi giderler hesap edildiğinde bunların çok pahalı olduğunu, bunları kendilerinin karşıladıklarını, bu nedenle bu giderlere ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmasını, davanın reddine karar verilmesini gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece; davacılar tarafından iddia edildiği gibi tarafların murislerinin 600 adet koyunu olduğu, bu koyunlara davalıların baktıkları, davacıların 3/8 oranındaki miras payları dikkate alındığında davacılara 225 adet koyun ya da koyun bedelinin verilmesi gerektiğini, dava açılmadan önce 113 adet koyunun davacılara teslim edilmiş olduğu, geri kalan 112 adet koyunun veya bedelinin davacılara ödenmesi kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesiyle; Karapınar İlçe Tarım Müdürlüğü'nün 14/09/2015 tarihli müzekkere cevabi yazısında Merinos Melezi koyun türünün ortalama fiyatının 412,5 TL olduğunun bildirildiği, 112 adet koyun bedeli olan 46.200,00 TL'nin mahkeme hakimince hesap edildiği, davaya konu alacağın çözümü konusunda bilirkişi incelemesine başvurulmadığı anlaşılmıştır.

Şu halde mahkemece, çözümü özel hüküm sebeplerine girmeyip uzmanlık gerektiren dava konusu uyuşmazlığın giderilmesi için uzman bilirkişiden rapor alınarak alacağın

miktarının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

Şu halde mahkemece, çözümü özel hüküm sebeplerine girmeyip uzmanlık gerektiren dava konusu uyuşmazlığın giderilmesi için uzman bilirkişiden rapor alınarak alacağın

miktarının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 13/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11117, Karar No: 2018/2991, Tarih: 20.04.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/11117 E.  ,  2018/2991 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen .../02/2016 tarih ve 2013/64-2016/95 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Türkiye İş Bankası... Şubesine ait, .... Orman Ürn. İnş. Yapı Malz. Gıda Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti’nin keşideci olduğu, .../01/2007 tarihli ....380,00 TL bedelli çeki müvekkilinin ciro silsilesine göre iktisap ettiğini, müvekkilinin .../01/2007 tarihinde tahsili için çeki ibraz ettiğinde davalı bankaca "keşideci'nin keşideciyi temsile yetkili şahsın sahte kimlik belgesi kullandığı ve çekle işleyen 390893 no.lu hesabın sahte kimlik ve belgelerle açılmış olduğu tespit edildiğinden işbu belge üzerinde herhangi bir işlem yapılmamıştır" şeklinde çekin arkasının yazıldığını, müvekkilinin davalı bankanın gerekli dikkat ve özeni göstermemesi, belgeler üzerinde yeterli araştırmayı yapmadan çek vermiş olması nedeniyle çek bedeli kadar zarara uğradığını, dava konusu çek ile ilgili olarak müvekkilinin müştekisi olduğu ceza davasının devam ettiğini ileri sürerek, ....380,00 TL zararın .../01/2007 tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı ve yetki itirazında bulunmuş, dava dışı ... Şirketi tarafından müvekkilinin ... Şubesi nezdinde açılan hesap öncesinde belgelerin tümünün eksiksiz olarak alındığını, hesap açılışı ve çek karnesi teslimi aşamasında müvekkilinin gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, müvekkili ile işlenilen suç arasında illiyet bağının noter tasdik işlemleri ile kesildiğini, müvekkiline yükletilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı ve yetki itirazında bulunmuş, dava dışı ... Şirketi tarafından müvekkilinin ... Şubesi nezdinde açılan hesap öncesinde belgelerin tümünün eksiksiz olarak alındığını, hesap açılışı ve çek karnesi teslimi aşamasında müvekkilinin gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, müvekkili ile işlenilen suç arasında illiyet bağının noter tasdik işlemleri ile kesildiğini, müvekkiline yükletilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, .../01/2007 keşide tarihli, ....380,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak davacı tarafın çek keşidecisi hakkında hiçbir sorgulama ve istihbari bilgi edinmeden sadece çek hesabı bulunan bankaya güven duyarak çeki kabul etmesinin ticari teamül ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı, dava dışı...sahte kimliği ile ... Şirketi yetkilisi olarak açılan hesapla ilgili ceza davasında hesabın...ş sahte kimliği ile... tarafından açıldığının ve .../01/2007 keşide tarihli ....380,00 TL bedelli çekin .... sahte kimliği kullanılarak... tarafından ... Şirketi adına düzenlendiğinin anlaşıldığı, hesabın sahte kimlikle açıldığının bilahare banka yetkilileri tarafından tespit edilmesi üzerine hesap üzerine gerekli uyarıları taşıyan kısıtlayıcı önlemlerin alındığı, davacı taraf çeki ilk iktisap ettiği anda cirantalar hakkında değil de çek keşidecisi hakkında hesabın bulunduğu banka şubesinden sorgulama yapsaydı çek hesabı ile ilgili sahtecilik konusunda erken bilgilenmiş olacak olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, keşideci hakkında davalı bankanın çek hesabının açılışı sırasında 3167 sayılı Kanun’un ve ilgili mevzuatın gereklerini yerine getirmediği, yeterli araştırma yapmadan keşideciye çek karnesi verdiği ve çekin karşılığının bulunmadığı iddialarına dayalı olarak, banka aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir.

Bir banka, çek hesabı açarken müşterisinin kimliği, ekonomik durumu ve ikameti v.s konularında gerekli araştırma ve incelemeyi yapmadan çek karnesi vermiş ve çek karşılıksız çıkmış ise çek hesabının açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 3167 sayılı Kanun'un .... maddesi ile mülga 6762 sayılı ...'nın 20/.... maddelerinde öngörülen basiret ve itinayı göstermemek suretiyle birinci derecede ve daha ağır bir biçimde kusurlu olduğunun ve bu davranışının sonuçlarına katlanması gerektiğinin kabulü icap eder. Çekin hamili de ticari ilişkide bulunduğu kişilerin ekonomik durumu ve ödeme kabiliyetini araştırıp sonucuna göre ilişki kurmak, bu suretle özenli davranmak durumundadır. Ayrıca, Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre, karşılıksız çek için davacının evvela kendi akidinden alacağını tahsil yoluna gitmesi, tahsil edememesi halinde davalı bankaya müracaat etmesi gerekmektedir.

Yukarıda anılan Çek Kanunu'nun .../1 fıkrası "Bankalar, çek hesabı açmak maksadıyla bu Kanunla kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken, çek hesabı açmak isteyenin yasaklılık ve engel durumu bulunup bulunmadığını Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nca 9'uncu maddeye göre bankalara yapılan duyurular çerçevesinde her birinin kendi nezdinde oluşturduğu kayıtlardan araştırırlar; ayrıca bu kişinin ekonomik ve sosyal durumu gibi hususların belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni gösterirler." hükmünü haizdir.

Somut olayda, mahkemece davacı tarafın çek keşidecisi hakkında hiçbir sorgulama ve istihbari bilgi edinmeden sadece çek hesabı bulunan bankaya güven duyarak çeki kabul etmesinin ticari teamül ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, 3167 sayılı Çek Kanunu'nun 4814 sayılı Yasa ile değişik .... maddesine göre, bankanın sadece hesap sahibinin sunduğu belgelerle yetinmeyip, çek hesabı açacak şirketin adresinden ekonomik durumlarını araştırması gerekmektedir. Bu itibarla, mahkemece uyuşmazlığın 3167 sayılı Kanun'un .... maddesi hükümleri ve yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde ele alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 20/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.