muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/1796, Karar No: 2007/1498, Tarih: 01.05.2007

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2007/1796 E.  ,  2007/1498 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 101 ada 415 parsel sayılı 697.93 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadimden beri arsa vasfıyla ... Köyü tarafından kullanılması nedeniyle ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... temsilcisi, yasal süresi içinde, ... taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine, 101 ada 415 parsel numaralı taşınmazın tespit gibi, ancak tarla olan vasfı "köy boşluğu ve çocuk parkı" şeklinde değiştirilerek davalı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece taşınmazın köy boşluğu ve çocuk parkı olduğu kabul edilerek Hazinenin davasının reddine ve taşınmazın davalı ... adına tesciline karar verilmiş ise de verilen hüküm dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Çekişmeli parselin öncesinin köy boşluğu olduğu, 2-3 yıl evvel çocuk parkı yapıldığı davalı yararına zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleşmediği mahallinde yapılan keşif ve uygulama ile belirlenmiştir. Hal böyle olunca davanın kabulüne, tespitin iptaline ve taşınmazın köy boşluğu olarak davacı ... adına tesciline karar verilmesi gerekir. Mahkemece yanlış değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 1.5.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6974, Karar No: 2009/8385, Tarih: 03.07.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/6974 E.  ,  2009/8385 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı-davalı ... vekili tarafından, davalı-davacı ... İstanbul Konut İmar Plan Turizim Ulaştırma Sanayi ve Ticaret A.Ş aleyhine 07.11.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali tescil ve ecrimisil birleşen dosya ile de 26.05.2006 tarihinde sözleşmenin feshinin tespiti istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; tapu iptali tescil isteminin kabulüne, ecrimisil isteminin kısmen kabulüne, birleşen dosya isteminin reddine dair verilen 07.10.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı-davacı ... A.Ş vekili ve davacı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne duruşma isteminin, duruşma gideri verilmediğinden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, temlik işlemine dayalı tapu iptali tescil ve ecrimisil ödetilmesi istemine ilişkindir.

Davalı, davanın reddini savunmuş, birleşen davasında sözleşmenin feshedildiğinin tespiti isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, asıl dava kabul edilmiş, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ve birleşen davanın davacısı temyiz etmiştir.

\_K A R A R\_

Dava, temlik işlemine dayalı tapu iptali tescil ve ecrimisil ödetilmesi istemine ilişkindir.

Davalı, davanın reddini savunmuş, birleşen davasında sözleşmenin feshedildiğinin tespiti isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, asıl dava kabul edilmiş, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ve birleşen davanın davacısı temyiz etmiştir.

1-Davada 23.11.2001 günlü temlik işlemine dayanılmaktadır. Bu işlemin tarafları davacı ile dava dışı Hayrullah Karadeniz’dir. Borçlar Kanununun 162. ve 163. maddelerine göre sözleşmede yasaklanmadıkça ve işin mahiyetinden temlikin olanaksızlığı anlaşılmadıkça yazılı olması koşuluyla yapılan temlik işlemi geçerlidir ve hukuki sonuç doğurur. Kısaca bir tanımlama yapmak gerekirse temlik işlemi, borçlunun rızasını gerektirmeyen yeni alacaklıyla üçüncü kişi arasında yazılı şekil şartına uyularak yapılması zorunlu bir işlemdir. Diğer taraftan, 23.11.2001 tarihli temlik işleminin dayanağının dava dışı ...’la davalı şirket arasında yapılan 23.02.2001 tarihli “ İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Pendik Hilal Konutları Villa Satış Vaadi Sözleşmesi” oluşturmaktadır. Bu sözleşmenin 3. maddesi hükmüne göre sözleşmenin konusu “… 6 parsel 7282 ada 7. bölgede ... tarafından yaptırılacak olan bir adet brüt 210 m2, 7 numaralı villanın hak sahibine satışının vaadi” dir. Görülüyor ki, sözleşme tapuda kayıtlı bir taşınmaz malın satış vaadi için düzenlenmiştir. Gerçekten Borçlar Kanununun 22. maddesi hükmüne göre bir akdin (ileride yapılacak tapuda satış işlemini) inşa edilmesine dair yapılan sözleşmeler geçerlidir. Ne var ki, anılan hükmün 2. fıkrası uyarınca kanun iki tarafın yararı için bu aktin (ileride yapılacak tapuda satış işleminin) aktin sıhatini bir nevi şekle uymaya zorunluluk kılmışsa yapılacak ön aktin de (satış vaadi sözleşmesinin) o şekle uyularak yapılması gerekir. Borçlar Kanununun 11. maddesi uyarınca da kanunun emrettiği şeklin şümul ve tesiri derecesi hakkında başkaca bir hüküm tayin olunmamış ise sözleşmesi o şekle uyulmadıkça geçerli olmaz. Bütün bunlardan ayrı yasanın 213. maddesi hükmü uyarınca da taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin geçerliliği için resmi senet düzenlenmesi zorunludur. Görülüyor ki, eldeki uyuşmazlıkta öncelikle bu husus üzerinde durulmalı, yasanın öngördüğü şekil koşuluna uygun yapılmayan sözleşmeye dayanılıp dayanılamayacağı araştırılıp irdelenmelidir.

Öte yandan; 23.02.2001 günlü sözleşme her ne kadar satış vaadi sözleşmesi ise de, davalı ... A.Ş’nin bu sözleşmeyi tapu kayıt maliki sıfatıyla veya yüklenici sıfatıyla imzalayıp imzalamadığı da açık değildir. Şayet davalı birleşen davanın davacısı ... A.Ş sözleşmeyi 6 parsel 7282 ada 7. bölgedeki 7 numaralı villayı yüklenici sıfatıyla yapmış ya da hem arsa sahibi hem yüklenici sıfatı birleşmişse davalı şirketin 23.02.2001 günlü sözleşmeyle dava dışı ...’e yaptığı temlik onun da davacıya yaptığı temlik işlemleri hüküm ve sonuç meydana getirir. Mahkemece bu husus üzerinde de durulmamış, orta yerde yüklenicinin temlik işlemi varmış ve uyuşmazlık 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki kanun kapsamında kalıyormuş gibi çekişmenin esasının incelenerek hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2-Yukarıdaki bozma nedenine göre davacı ...’in temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesi gerekmemiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı ve birleşen davanın davacısı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının 2. bent uyarınca da davacının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 03.07.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14702, Karar No: 2017/4682, Tarih: 11.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/14702 E.  ,  2017/4682 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16552, Karar No: 2012/17140, Tarih: 11.10.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/16552 E.  ,  2012/17140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVALILAR :

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalıya ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece hizmet tespiti ve alacak davasının reddine karar verilmiştir.

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, sosyal güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan Yasa'nın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Yasa'dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, ...'nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan ... yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 11/10/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1055, Karar No: 2019/6281, Tarih: 24.12.2019

**4. Hukuk Dairesi         2019/1055 E.  ,  2019/6281 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 26/09/2007 gününde verilen dilekçe ile kurum zararı nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 08/11/2018 günlü kararın Yargıtayda duruşmalı olarak incelenmesi davalılar ..., ... mirasçıları ... ve ..., ..., ..., ..., ... vekilleri, davalı ... vekili tarafından duruşmasız olarak incelenmesi de davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 24/12/2019 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davalılardan ... vekili Avukat ... ve ... ve diğerleri vekili Avukat ... ile karşı taraftan davacı kurum vekili Avukat ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kâğıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, kurum zararı nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalılardan ..., ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilleri, davalı ... vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dışı ... Madencilik A.Ş. ile yapılan 22/05/1995 tarihli sözleşme ile rödovans karşılığı işletilmek üzere on yıllığına kiralanan bakır sahasından dolayı, 1998-2003 yılları arasında rödovansın zamanında tahsil edilmemesinden dolayı oluşan faiz alacağına ilişkin kurum zararının Maden Hakları ve İşletmeler Dairesi Başkanı ..., Başkan Yardıncısı ..., mühendis ..., Genel Müdür Yardımcıları ... ve ... ile Genel Müdür Dr. ...’den, 1998-2005 yılları arası sözleşme ve ek protokole aykırı olarak yapılan navlun ödemesi nedeniyle oluşan kurum zararının Maden Hakları ve İşletmeler Dairesi Başkanı ... ve Başkan Yardımcısı ..., mühendis ..., Genel

Müdür Yardımcısı ..., Genel Müdür ... ile Yönetim kurulu üyeleri ..., ..., ..., ..., ... ve Teftiş Kurulu eski Başkanı ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Müdür Yardımcısı ..., Genel Müdür ... ile Yönetim kurulu üyeleri ..., ..., ..., ..., ... ve Teftiş Kurulu eski Başkanı ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece davalılardan ..., ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar yönünden davanın reddine dair verilen 05/04/2013 tarihli ilk kararın davacı vekili ile davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 29/12/2015 gün ve 2014/17313 esas, 2015/15365 karar sayılı ilamı ile “ Dosya kapsamından, davacı kurum ile dava dışı şirket arasında, dava konusu talepleri de içerecek şekilde ibra sözleşmesi yapıldığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin III nolu Mutabakat ve Sulh başlıklı maddesinde: “ … Akbank A.Ş. … hesabına depo edilen 489.063,76 USD hasar tazminatının 630.000,00 TL'sinin ...'ye işlemiş faizleri dahil olmak üzere kalanın ise ...'e ödenmesi karşılığında, süren tüm ihtilafları sulh yoluyla sona erdirme ve karşılıklı gayri kabili rucu olmak üzere birbirlerini en geniş anlamı ile ibra etme konusunda mutabakata varmışlardır.” düzenlemesinin bulunduğu ve yine anılan sözleşme içerisinde dava konusu taleplerle ilgili ihtilaflara atıf yapılmak suretiyle mutabakata varıldığı anlaşılmakla; mahkemece, dava konusu olayla ilgili olarak tarafların defter ve belgeleri getirtilerek sözleşmede belirtilen ödemeye ilişkin maddelerle karşılaştırılmalı, yine ceza dosyası getirtilip, kesinleşen karar da gözetilerek tüm deliller birlikte değerlendirilerek, yeniden oluşturulacak bilirkişi heyetinden kusur ve zarar konusunda rapor alınmak suretiyle sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerekmiştir” şeklindeki gerekçe ile bozulmasına ve bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; “hükme esas alınan 21/03/2018 tarihli rapor doğrultusunda davacı kurumun navlun ödemesine ilişkin 373.235,18 TL zararının tazminini talep edebileceği, davalılar ..., ..., ... ve ...’nın zararın oluşumunda sorumluluklarının bulunmadığı, bu davalılar dışında diğer davalıların zarara sebebiyet verdikleri” şeklindeki gerekçeyle, davanın kısmen kabulü ile navlun ödemesi nedeniyle oluşan kurum zararının davalılar ..., ..., ... ve ... dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nun “Müteselsil Borcun Sukutu” başlıklı 145. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, “Tediyesi ile veya yaptığı takas ile borcun tamamını veya bir kısmını iskat etmiş olan müteselsil borçlulardan biri, sakıt olan borç nispetinde, diğer borçluları halas etmiş olur.”

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nun “Müteselsil Borcun Sukutu” başlıklı 145. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, “Tediyesi ile veya yaptığı takas ile borcun tamamını veya bir kısmını iskat etmiş olan müteselsil borçlulardan biri, sakıt olan borç nispetinde, diğer borçluları halas etmiş olur.”

Bir başka deyişle, müteselsil borçlulardan biri veya bir kaçı borcu ifa ederek veya takas beyanında bulunarak borcu kısmen veya tamamen sona erdirirse, diğer borçlular da borcun sona eren kısmı için alacaklıya karşı borçtan kurtulurlar. Bir borçlunun alacaklıyı tatmin etmesi halinde bu durum bütün borçlulara sirayet eder. Kanun koyucunun burada amacı, mükerrer ifaları önlemektir.

Davacı, uhdesinde bulunan bakır maden sahasını 22/05/1995 tarihli sözleşme ile rödovans karşılığı işletilmek üzere 10 yıl süreyle dava dışı ... şirketine vermiş, 06/07/1998 tarihli Ek Protokol ile rödovans sözleşmesinde değişikliğe gidilmiştir. Sözleşme süresinin bitiminde dava dışı ... firması süre uzatma talebinde bulunmuş, ancak talebi kabul görmemiştir. Bu dönemde tesiste 01/08/2005 tarihinde çıkan yangın sonucu dava dışı ... şirketinin sigorta şirketince sigorta bedeli olan 489.063,76 USD bankaya depo edilmiştir. Dava dışı firma tarafından davacıya yönelik olarak hukuk davaları açılmış, sigorta tazminatının paylaşılması konusunda sigorta tazminatının 630.000,00 TL sinin davacıya ödenmesine yönelik teklif getirilmiş, bu gelişmeler üzerine davacı ile dava dışı ... şirketi arasında 03/02/2007 tarihinde “22/05/1995 tarihli ve Ek Sözleşmelerden Doğan İhtilafların Sulhen Sonuçlandırılması ve Tarafların İbralaşmasına İlişkin Anlaşma” imzalanmıştır.

İşbu Sulh ve İbra Anlaşmasının “İbranamenin Konusu” kısmında; taraflar arasında imzalanmış 22/05/1995 tarihli sözleşme, bu sözleşmeye ek 06/07/1998 tarihli Ek Protokol ve 16/03/2004 tarihli Ek Protokol ve bunlara ek olarak sigorta şirketi tarafından banka hesabına depo edilen 489.063,76 USD hasar tazminatı nedeniyle aralarında devam eden tüm ihtilafların bu sözleşmeler ve bu sözleşmelerin uygulanması nedeniyle doğmuş ve doğacak her türlü alacakların, hak ve borçların, halen derdest olan veya açılacak dava ve takiplerin, bilcümle her türlü ilişkinin sona erdirilmesi, karşılıklı mutabakat ile hak ve borçların ödenmesi, sulh ve ibra olunması, doğmuş her türlü hak ve alacaktan feragat edilmesi ile derdest davalardan feragat edilmesi kararlaştırılmıştır.

Sulh ve İbra Anlaşmasının “...’in Yükümlülükleri” başlıklı III. 1. maddesinde, dava dışı ... şirketi, banka hesabına depo edilen 489.063,76 USD hasar tazminatının 630.000,00 YTL'lik kısmının davacıya ödenmesini, taraflar arasında imzalı sözleşme ve ek protokoller ve bunlara bağlı her türlü ilişki nedeniyle, banka hesabına depo edilen 489.063,76 USD hasar tazminatının 630.000,00 YTL'si dışında kalan hesap bakiyesi bedelden başka ...’den bir hak ve alacağı olmadığını, başkaca bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını kabul etmiştir.