muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/14949, Karar No: 2014/12237, Tarih: 03.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/14949 E.  ,  2014/12237 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 3. İş Mahkemesi

TARİHİ : 28/06/2013

NUMARASI : 2012/302-2013/500

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Gerekçeli karar tebliğ edilmeyen davacı ve davalı M-A S. Yapı İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti. vekillerine yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere,

Temyiz eden davalılar Kurum ve M-A S.Yapı İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti. vekillerince sunulan temyiz dilekçelerinin HUMK'nun 433. maddesi gereğince davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE,03.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26030, Karar No: 2014/2775, Tarih: 11.02.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/26030 E.  ,  2014/2775 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gerger Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/06/2013

NUMARASI : 2013/69-2013/117

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 11.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4944, Karar No: 2022/18945, Tarih: 14.11.2022

**11. Ceza Dairesi         2022/4944 E.  ,  2022/18945 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tefecilik, sahte belge düzenleme

...

1-Sanığın kendisine ait iş yerinde bulunan POS cihazlarından nakit para karşılığı çekim yaptırmak suretiyle “tefecilik“ ve bu faaliyetini gizlemek amacıyla da “2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte belge düzenleme“ suçlarını işlediğinin iddia ve kabul olunduğu olayda; sanığın savunmasında iş yeri kendisinin üzerine kayıtlı olmakla birlikte, işlerle fiilen yeğeni olan ...‘nin ilgilendiğini, yaşı ve eğitim durumu itibarıyla bu işlemlerden anlamadığını beyan ederek suçlamaları kabul etmemesine karşın, tanık olarak bilgisine başvurulan ...‘nin sanığın savunmasını doğrulamaması ile gerek vergi incelemesi gerekse de yargılama sırasında tanık olarak beyanına başvurulan kredi kartı sahiplerinin sanığı tanımadıklarını bildirmeleri karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından;

a)Sanık tarafından düzenlendiği iddia olunan kanaat oluşturacak sayıdaki fatura asıllarının ve mükellefin tarh dosyasında bulunan sanık adına imzalanmış diğer belgelerin vergi dairesinde de sorulmak suretiyle temin edilerek dosyaya getirtilmesi, belgeler üzerindeki imza ve yazıların sanığın veya ...’nin eli ürünü olup olmadığı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması,

b)Sanığın suç tarihindeki muhasebecisinin/mali müşavirinin, Suburcu Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden sorulmak suretiyle açık kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek duruşmaya celp edilip, CMK‘nin 46/1-c. maddesi uyarınca çekinme hakkı da hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi, iş yeri ile ilgili olarak kiminle muhatap olduğu hususunda ayrıntılı beyanının alınması,

c)Faturalar ve belgeler üzerindeki imza ve yazıların sanığın yada ...’nin eli ürünü olmadığının belirlenmesi halinde; , faturaları kullanan mükelleflerin/şirket yetkililerinin ve dosyada açık kimlik bilgilerine yer verilen, ancak mahkemece dinlenmeyen diğer kredi kartı sahiplerinin de duruşmaya celbi ile CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulması, faturaları kullanan tanıklardan sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının; kredi kartı sahibi tanıklardan sanığı veya ...‘yi tanıyıp tanımadıkları, POS cihazı ile işlem yapılması hususunda kiminle muhatap oldukları hususlarının ayrıntılı olarak sorulmasından sonra, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme neticesinde sanık hakkında mahkûmiyet hükümleri kurulması,

2-Suçların sübutu halinde;

2-Suçların sübutu halinde;

a)Tefecilik suçu yönünden; sanığın POS cihazlarını kullanım amaçları ve sözleşme koşulları dışında, kredi kartı sahiplerinin nakit ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kullanmaktan ibaret fiillerinin, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 36. maddesinde düzenlenen gerçeğe aykırı olarak harcama belgesi düzenleme suçunu oluşturacağının gözetilmemesi,

b)Sahte fatura düzenleme suçu yönünden; hükümlerden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359 maddesinin 3,4,5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

3-Kabule göre de;

a)Tefecilik suçuna ilişkin hükümde; hapis cezası alt sınırdan belirlendiği halde, adli para cezası tayin edilirken TCK‘nin 61. maddesine aykırı olacak şekilde alt sınırdan uzaklaşılmasına dair herhangi bir gerekçe gösterilmeden ve hüküm kısmında teşdiden uygulama yapıldığı da belirtilmeden alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayini,

b)Sanık hakkında tefecilik suçundan hükmolunan adli para cezasının ödenmemesi halinde uygulanacak olan 5275 sayılı Kanun’un 106/3. maddesinde, 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6545 sayılı Kanun'un 81. maddesiyle yapılan değişiklik gözetilmeden, ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesine karar verilmesi yasaya aykırı,

c)Her iki suç yönünden; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinin gerekli olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3228, Karar No: 2021/1484, Tarih: 07.04.2021

**15. Hukuk Dairesi         2021/3228 E.  ,  2021/1484 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

- K A R A R -

Davacı vekilince açılan, sıra cetveline itiraz davası sonucunda mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup, verilen kararın davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi'nce 2018/742 Esas, 2020/3943 Karar sayılı ilamı ile yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.Bu kez Dairemiz kararına karşı davacı vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK’nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, yatırılması gereken karar düzeltme harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, takdiren 490,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 07.04.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6703, Karar No: 2024/2720, Tarih: 03.04.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/6703 E.  ,  2024/2720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1500 Esas, 2022/1118 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/25 E., 2020/287 K.

Taraflar arasındaki tasarımın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına tescilli 2019/03131-1 sayılı giysi tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığını, davalının tasarımına ilişkin görsel ile "@ellya.butik" adlı instagram sayfasının 01.08.2018, 02.08.2018 ve 08.12.2018 tarihli paylaşımlarına ilişkin görseller karşılaştırıldığında, bilinçli tüketici nezdinde birbirinden ayırt edilemeyecek derecede benzer olduklarını, bu tasarımların kamuya arzından çok sonra davalının tescil başvurusunu yaptığını, dolayısıyla tasarımların tescil şartlarını taşımadığını ileri sürerek davalı adına tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yeniliğin var olan bilinen bir şeye bazı özellikler ve unsurlar eklenerek bilinenden farklı hale getirilmesini de içerdiğini, müvekkilinin 18K4089 koduyla gerçek hak sahibi olduğu tasarımını, yaptığı yenilik ile yeni bir tasarım vücuda verecek biçimde kamuya sunduğunu ve tescil ettirdiğini, kıyaslanan tasarımların bilinen ve genel olarak ortak olan özellikler değil, farklı özellikler dikkate alınarak karşılaştırılmasının gerektiğini, bilgilenmiş tüketici nezdinde yapılacak incelemede tasarımları farklılaştırmaya yarayacak belirgin özelliklerin olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait 2019/03131 sayı ile tasarım başvurusunun 09.05.2019 tarihinde gerçekleştiği, davaya dayanak tasarımın elbise tasarımı olduğu, davaya mesnet tasarım ile davalı adına tescilli tasarım arasında, tasarımın genel görünümü açısından bilgilenmiş kullanıcıların farklılıkları ayırt edebileceği, tasarımların ayırt edicilik karşılaştırmasında tespit edilen farklı özelliklerin tasarımcının tasarımlarında seçenek özgürlüğü kapsamında hareket ettiği ve davalı yan tasarımlarına farklılık yaratacak nitelikler kazandırılmış olduğu, sonuç olarak 2019/03131-1 sayılı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı adına tescilli tasarımın birebir aynısının veyahut ayırt edilemeyecek derecede benzerinin, davalının başvuru tarihlerinden (09.05.2019) çok önce 01.08.2018 tarihinde "@ellya.butik" adlı instagram sayfasında kamuya sunulduğunu, "@ellya.butik" adlı instagram sayfasına ait ürünle davalıya ait tasarımın birebir benzediğini, endüstriyel tasarımlarda mutlak yenilik unsurunun aranmakta olup, buna yönelik incelemenin kamu düzeninden olduğunu, bu nedenle mutlak yenilik kriterinin resen araştırılmasının gerektiğini, mahkemece hükme esas alınan bilirkişilerin sadece dosyaya sunulan görseller üzerinden inceleme yaptıklarını, başkaca bir araştırma ve inceleme yapmadıklarını ileri sürerek yerel mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait 2019/03131 sayı ile tasarım ile davaya mesnet tasarım tasarım arasında, tasarımın genel görünümü açısından bilgilenmiş kullanıcıların farklılıkları ayırt edebileceği gibi tasarımların ayırt edicilik karşılaştırmasında tespit edilen farklı özelliklerin, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında, davalı yan tasarımlarına farklılık yaratacak nitelikler kazandırılmış olduğu, sonuç olarak 2019/03131 sayılı endüstriyel tasarımın, davaya dayanak tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz bulunduğu, yine mahkemece görüşüne başvurulan uzman bilirkişi heyet raporunda, tüm bu tespitlerin yanı sıra arama motoru marifetiyle yapılan araştırma sonucunda, davaya mesnet tasarıma benzer bir tasarımın bulunmadığının da bildirildiği ve tespit edilen görsellere de denetime açık bir şekilde bilirkişi raporunda yer verildiği, dolayısıyla gerek mahkemece gerekse görüşüne başvurulan bilirkişi heyet raporunda mutlak yenilik incelemesinin yapılmış olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalı adına tescilli elbise tasarımının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 55, 56 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu davalıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Zira bilirkişi heyeti iki hukukçu ile bir endüstriyel tasarımcıdan oluşmaktadır.

Dava konusu edilen ve hükümsüzlüğü istenen tasarım elbise tasarımı olup, bu durumda aralarında tasarımcı - modacı olan sektör bilirkişisinin de yer aldığı bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13141, Karar No: 2010/10098, Tarih: 19.10.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/13141 E.  ,  2010/10098 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 15.2.1997 tarihinden itibaren çalışmalarının 506 sayılı Kanunun Ek 5/2. maddesi kapsamına girdiğinin tesbitine, emeklilik esnasında nazara alınmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı 10.12.1998 tarihinden itibaren davalıya ait ambalaj fabrikasında rotogravür bölümünde makine ustası olarak geçen çalışmalarının 506 sayılı Yasanın Ek 5/2 maddesi kapsamında kaldığının tespitini istemiştir.

Mahkemece davacının dava konusu dönemde yaptığı işin 2098 sayılı Yasayla 506 sayılı Yasaya eklenen 5/II. maddesi ve alt bentlerinde sayılı işlerden olduğu kabul edilmekle birlikte, Ek-6 maddesinde belirtilen “malülük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi çalışmalarının en az 3.600 gününü Ek madde 5 de belirtilen işlerde geçiren sigortalılar Ek madde 5 de yer alan itibari hizmet süresine ilişkin hükümlerden yararlanır” hükmünün gereği oluşmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ve bu karar süresinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, nitelikçe basım işyerinde çalışıldığından bahisle sigortalılık süresine işin niteliği nazara alınarak her tam yıl için Yasanın belirlediği itibari hizmet süresinin eklenmesi istemine ilişkindir. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın Ek 5/II ve Ek 6. maddeleridir.

506 sayılı Yasanın Ek 5/II maddesine göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Yasanın öngördüğü birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışmış olmasıdır. Ancak bu koşulun araştırılıp saptanmasında işyerinin dar anlamda sadece gazete basımıyla uğraşan bir basımevi olarak düşünülmeyip, yasanın açık amacı göz önünde bulundurularak söz değil öze üstünlük tanıyan bir yoruma gitmek gereklidir. İkinci koşul ise; II. bendin (a,b,c,d,e,f) alt bentlerinde belirtildiği biçimdeki fiziksel dış etkenlerden birinin olayda ayrıca gerçekleşmiş bulunmasıdır. Buna göre basım işyerinde geçen çalışmalar sırasında : a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılması veya b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışılması veya c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılması veya d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek çalışılması veya e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılması veya f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra olacak biçimde çalışılması halinde belirtilen çalışmanın itibari hizmete tabi olduğunun kabulü mümkündür.

506 sayılı Yasanın Ek-6 maddesine göre ise: “Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına tabi çalışmalarının en az 3600 gününü ek madde 1 de belirtilen işlerde geçiren sigortalılar, ek madde 1 de yer alan itibari hizmet süresine ilişkin hükümlerden yararlanırlar.”

Mahkemece bu maddedeki düzenlemeden yola çıkılarak davacının çalışmalarının 3.600 günü bulmadığından bahisle davanın reddine karar verilmişse de varılan bu sonuç hatalı olmuştur.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın Ek-5. Maddesi 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 106.maddesi ile yürürlükten kaldırılmış, 5510 sayılı Yasanın itibari hizmeti düzenleyen 40. maddesindeki düzenlemeyle de davacının çalıştığı iş kolu kapsamdan çıkarılmıştır.

506 sayılı Yasanın Ek-5 maddesi kapsamında çalışmakla birlikte bu madde kapsamındaki çalışmaları 3.600 günü bulmayan ancak 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesi ile çalıştıkları iş kolu kapsamdan çıkarılan sigortalıların durumu ile ilgili olarak 5510 sayılı Yasanın geçici 7/2.maddesi ile düzenleme yapılmıştır. Anılan düzenlemeye göre: “506 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp bu Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılmayan işlerde bu Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin bu maddenin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesinde 3600 gün prim ödeme şartı aranmaz.” Hal böyle olunca da davacının çalıştığı iş kolu bakımından 506 sayılı Yasanın Ek-5. maddesine göre hak edilen itibari hizmet sürelerinin değerlendirilmesi için 3.600 gün prim ödeme şartının ortadan kalkmış olduğu, Ek-5 madde yazılı bulunan koşulara sahip olan sigortalının 3.600 gün şartı aranmaksızın itibari hizmetten yararlandırılması gerektiği açıktır.

Yapılacak iş 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesi ile birlikte davacının işyeri ve yaptığı işe göre itibari hizmetten yararlanmak için Ek-5. maddede belirtilen işlerde 3.600 gün çalışmasının gerekli olmadığı göz önüne alınarak, çalışılan işyeri, yapılan iş ve çalışma koşullarına göre itibari hizmetten yararlanıp yararlanmayacağını ve itibari hizmetten yararlanacak ise bunun süresini belirlemek ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, işin esasına girilmek gerekirken itibari hizmete tabi 3.600 gün çalışmanın bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 19.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.