muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/25368, Karar No: 2023/11218, Tarih: 05.06.2023

2. Sanığın "... bana kardeşinin bir hafta önce bir motosikleti yere düşürdüğünü, motosikletin hasar parasını motosikleti kullanan şahsa ödemek zorunda olduğunu, babasının motorsiklet sürücüsünün zararını ödemediğini, bana para lazım, bana sen babamı arayıp parasını benden aldığını söylersin o zaman babam bana bir şey demez dedi, ben bunun üzerine eski kulanmış olduğum, 0536 681 57 29 nolu telefondan babasını aradım, ben babasına mağdurun kardeşinin devirdiği motorsikletin hasar bedeli olan 200 TL'yi bana mağdurun verdiğini söyledim, mağdurda bana 100 TL vermişti..." belirterek suçlamayı kabul etmediği ancak sanık savunmasının mağdurlar tarafından doğrulanmadığı saptanmıştır.

3. Mağdurların aşamalarda özde değişmeyen istikrar ve tutarlı iddialarda bulundukları saptanmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen Olay ve Olgularda, Bölge Adliye Mahkemesiularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Suçun Unsuru ve Delil Yetersizliği Yönünden İleri Sürülen Temyiz Sebepleri Yönünden

5237 sayılı Kanun'un 148 inci ve 149 uncu maddelerinde düzenlemeye göre; bir başkasının kendisinin veya yakınının hayatına, vücut ve cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden yada mal varlığı itibariyle büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişinin eylemi yağma suçunu oluşturur. Suç anılan değerlere yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit veya cebir kullanılması suretiyle gerçekleşir. Cebir ve tehdit karşısında mağdurun başka bir seçeneği kalmamaktadır.

Yağma suçu ekonomik nitelikteki suçlar arasında yer alıp işin niteliği gereği faydalanma amacını taşıması gerekir. Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; mağdurun aşamalarda değişmeyen tutarlı ve istikrarlı anlatımları, sanığın tevil yollu anlatımı karşısında sanığın eyleminin sabit olduğu belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Değer Azlığı ve Etkin Pişmanlık Yönünden İleri Sürülen Temyiz Sebepleri Yönünden

1. Suça konu paranın miktarı ve sanığın özgülenen kastı dikkate alındığında sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 150 nci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen değer azlığı hükümlerinin uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

2. Mağdurun zararının gidermeyen sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 168 inci maddesinde düzenlen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR

1. Suça konu paranın miktarı ve sanığın özgülenen kastı dikkate alındığında sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 150 nci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen değer azlığı hükümlerinin uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

2. Mağdurun zararının gidermeyen sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 168 inci maddesinde düzenlen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İstanbu Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 27.12.2018 tarihli ve 2018/2632 Esas, 2018/2724 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve re’sen incelenmesi gereken konular yönünden 5271 sayılı Kanun'un 288 inci ve 289 uncu maddeleri kapsamında yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

Oy birliğiyle, 05.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3667, Karar No: 2016/8224, Tarih: 10.05.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/3667 E.  ,  2016/8224 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 01.05.1986-01.07.1990 tarihleri arasında ... Halı Fabrikasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının 01.05.1986 - 01.07.1990 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, yargılama sonucunda 15.12.2015 tarihli oturumda, tefhim edilen kısa kararda; “Davanın kısmen kabulüne, davacı ...'ın, ... sicil numaralı ... isimli işyerinde 01.07.1990 tarihinde uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başlayıp en az bir gün çalıştığının TESPİTİNE, Fazlaya ilişkin istemin reddine,” karar verildiği, ancak gerekçeli kararın hüküm bölümünde; “Davanın kısmen kabulüne, davacı ...'ın, ... sicil numaralı ... isimli işyerinde 15.06.1990 tarihinde uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başlayıp en az bir gün çalıştığının TESPİTİNE, Fazlaya ilişkin istemin reddine,” şeklinde çelişkili hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2009/19-109 Esas ve 2009/123 Karar sayılı ilamında değinildiği üzere, 10.04.1992 tarih, 1991-7 Esas 1992-4 Karar Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, hâkimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olması gerektiğini öngörmektedir. Yargı erkinin görev ve yetkisi, Anayasa ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak, keza İçtihadı Birleştirme Kararlarının bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir. Kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir. Tefhim edilen hüküm başka, gerekçeli karardaki hüküm başka ise bu durumun mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır.

Öyle ki, İçtihadı Birleştirme Kararında bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde, başka hiçbir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.

Öyle ki, İçtihadı Birleştirme Kararında bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde, başka hiçbir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.

HMK.' nın 294. maddesi; “(1) Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.(2) Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve tefhim olunur. (3) Hükmün tefhimi, her hâlde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. (4) Zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hâllerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir. (5) Hükmün tefhimini, duruşmada bulunanlar ayakta dinler. (6) Hükme ilişkin hususlar, niteliğine aykırı düşmedikçe, usule ilişkin nihai kararlar hakkında da uygulanır.” şeklindedir. HMK'nın 297/2. maddesinde de taleplerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir.

Tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren kısa karar ile daha sonra yazılan gerekçeli kararın birbirine uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hâkimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak da yoktur. Öte yandan kısa kararla gerekçeli kararın birbirinden farklı olması yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim olunmasına ilişkin Anayasanın 141. maddesi ile HMK.' nın yukarda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca bu husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hâkime yükletilmiş bir görevdir.

Temyize konu davada, kısa kararda, “Davanın kısmen kabulüne, davacının ... isimli işyerinde 01.07.1990 tarihinde uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başlayıp en az bir gün çalıştığının tespitine,” karar verilmesine rağmen gerekçeli kararda çelişecek şekilde, “Davanın kısmen kabulüne, davacının, ... isimli işyerinde 15.06.1990 tarihinde uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başlayıp en az bir gün çalıştığının tespitine,” şeklinde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, sair hususlar incelenmeksizin 10.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2945, Karar No: 2014/6618, Tarih: 04.04.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/2945 E.  ,  2014/6618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/01/2012 gün ve 2003/167-2012/5 sayılı kararı bozan Daire’nin 25/09/2013 gün ve 2012/17751-2013/16503 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş olmakla, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davacının ... A.Ş.'nin ... Şubesi nezdinde bulunan hesaplarındaki paraların faizlerini almaya gittiğinde hesapların kapanmış olduğunu öğrendiğini, şube yetkililerinin bu paraları oğlu ...'un çektiğini söylediklerini, ancak müvekkilinin bu hesaplarındaki paraları çekmek için oğluna vekalet vermediği gibi bankaya da bu konuda bir talimat vermediğini, hesaplarında bulunan mevcut paranın faizi ile birlikte ödenmesi yönünde çekilen ihtara bir cevap alınamadığını ileri sürerek, davacının her iki vadeli hesabında bulunan paranın temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 25.09.2013 tarihli kararı ile bozulmuştur.

Bu defa davalı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1-Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan va HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen vdiğer karar düzeltme itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, davacının davalı banka nezdinde bulunan hesabındaki paranın usulsüz olarak üçüncü kişilere ödendiği iddiası ile uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının banka hesabından yapılan ödemeler, ilişkin dekont, mahsup ve tediye fişlerindeki bir kısım imzaların davacıya, bir kısım imzaların imzaların ise davacının oğluna ait olduğunun tespit edildiği, diğer bir kısım imzaların ise kime ait olduğunun belirlenemediği, buna göre alacak miktarının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasının gerektiği, ancak davacı tarafça bilirkişi masrafının kesin süreye rağmen yatırılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının davalı bankada hesabının bulunduğu, bu hesaptan yapılan ödemelere ilişkin olan dekontların yalnız birindeki imzanın davacıya ait olduğu uyuşmazlık konusu değildir. Kural olarak, banka hesabına giren paranın hak sahibine ödendiğini veya paranın hesaptan usulünce çıktığını ispat külfeti banka üzerindedir. O halde, mahkemece davalının, davacıya ait hesaptan yapılan ödemelerden davacının haberdar olduğu ve bu işlemlere icazet verdiği yönündeki savunması da değerlendirilerek ve bu husustaki ispat yükünün davalı üzerinde olduğu, dolayısıyla bilirkişi masraflarının da davalı tarafça karşılanması gerektiği nazara alınarak, gerekirse tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi için davalı

banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması ve oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 2012/17751 Esas, 2013/16503 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılarak hükmün açıklanan gerekçelerle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer karar düzeltme itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 2012/17751 Esas, 2013/16503 Karar sayılı bozma kararının kaldırılarak mahkeme kararının değişik gerekçe ile BOZULMASINA, ödediği karar düzeltme peşin harcın isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 04/04/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11852, Karar No: 2009/16129, Tarih: 28.09.2009

2. Hukuk Dairesi 2009/11852 E., 2009/16129 K.

**2. Hukuk Dairesi 2009/11852 E., 2009/16129 K.**

**- BABALIK DAVASI

- GÖREVLİ MAHKEME

- MANEVİ TAZMİNAT**- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 301 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 304 ]

- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 49 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacının aşağıdaki bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yersizdir.

2-

Davacı, babalık davasıyla birlikte manevi tazminat da talep etmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda babalık davasında manevi tazminatla ilgili bir düzenleme ve hüküm bulunmamaktadır. Aynı Yasa'nın 304. maddesi ananın mali haklanyla ilgilidir. Bu mali hakların kapsamına giren giderler de maddede sayılmıştır. Bu bakımdan manevi tazminat isteği, Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan genel hükme dayanmakta olup, Aile Mahkemesinin görevine girmemektedir. Talep edilen manevi tazminat miktanna (5.000 YTL) göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. O halde, manevi tazminata ilişkin isteğin tefrik edilip, görevsizlik karan verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte yazılı gerekçeyle (BOZULMASINA), bozma kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlannın yukanda 1. bentte yazılı gerekçeyle (ONANMASINA), temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 28.09.2009 gününde oybirliğiyle karar veridi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7552, Karar No: 2015/11954, Tarih: 25.11.2015

**18. Ceza Dairesi         2015/7552 E.  ,  2015/11954 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2013/311634

MAHKEMESİ : Tekirdağ(Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 04/06/2013

NUMARASI : 2012/380 (E) ve 2013/509 (K)

SUÇ : Hakaret

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

Sanığa yükletilen hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından sanık V.. R.. müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 25.11.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/27607, Karar No: 2020/11691, Tarih: 13.10.2020

**9. Hukuk Dairesi         2016/27607 E.  ,  2020/11691 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirkette 12.11.2007 tarihinde çalışmaya başladığını, ticari pazarlama temsilcisi olduğunu, çalışma saatini belirleme inisiyatifi olmadığını, haftanın 6 günü saat 07:00'da işe başlayıp, işten çıkış saatlerinin uzadığını, ortalama saat 20:30'a kadar çalıştığını, mesaiyi belirleme lüksü olmadığı gibi, şirket tarafından aylık olarak verilen programa göre kendisine bağlı işyerlerini ziyaret etmek zorunda olduğunu, ancak, bu çalışmalarının karşılığı yasal olarak hak ettiği alacaklarının kendisine ödenmediğini ileri sürerek fazla çalışma ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekil, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, iddia edilen çalışma saatlerinin gerçeği yansıtmadığını, şirketin gün içinde ziyaret edeceği müşteri listesini davacıya verdiğini, davacının bayileri ne zaman ve ne kadar süre ile ziyaret edeceğine kendisinin karar verdiğini ve işi bittiğinde şirkete dönmediğini, sözleşmede fazla mesai ücretlerinin ücrete dahil edildiğini, davacıya prim, satış primi, ikramiye, sosyal yardım ve hediye ödemeleri yapıldığını, bu nedenle yaptığı fazla çalışmaların karşılığının ödendiğini, beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda “Davacının prim karşılığı çalıştığı, bu sebeple fazla çalışmayı hak kazanamayacağı, her ay prim ödemesi yapıldığı göz önüne alındığında, davacının fazla mesai ücret alacağı talebinde bulunamayacağı” gerekçesiyle davasının reddine karar verilmiştir.

Temyiz :

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davacının fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıyla ödenir (İş K. m.41/2). İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, bu halde sadece kalan yüzde elli zamlı kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı, nispi emredici bir nitelik taşır. Tarafların bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, sözleşmelerle daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıyla ödenir (İş K. m.41/2). İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, bu halde sadece kalan yüzde elli zamlı kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı, nispi emredici bir nitelik taşır. Tarafların bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, sözleşmelerle daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak, çoğunlukla uygulamada belirlenen hedeflerin tutturulmasına bağlı olarak, ödenen ek bir ücrettir. Fazla çalışma ise, kural olarak 4857 sayılı Kanun'a göre, kanunda yazılı şartlar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. İşçi kanuni çalışma saatleri dışında çalışsa da çalışmasa da koşulları oluştuğunda söz konusu ek ücrete hak kazanacaktır. Bu durumda fazla mesai alacağından ödenen primlerin mahsubu doğru değildir. 4857 sayılı Kanunun 41. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir. Bahşiş, yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde, fazla çalışma ücretlerinin zamsız kısmının sabit ücret içerisinde ödendiği kabul edildiğinden, fazla çalışmalar, saat ücretinin %150 zamlı miktarına göre değil, sadece %50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Belirtmek gerekir ki, fazla çalışma ile prim uygulaması arasında çalışma süreleri ile doğru orantılı olması sebebiyle bir bağ olsa da, esasen fazla çalışma ile prim ödemesi birbirinden bağımsızdır. Haftalık 45 saati aşmayan dönem içindeki çalışmalar için de prim elde edilebilmesi mümkün olup, sözü edilen primlerin fazla çalışma ücretinden mahsubu doğru olmaz. Kaldı ki prim, ücretin eki hatta bazen kendisi olabildiği halde, fazla çalışma ücreti genel anlamda ücretten farklıdır. Bu iki ödemenin farklı nitelikte olduğu göz önüne alınmadan, işçiye ödenen prim miktarının fazla çalışma ücreti ile karşılaştırılması suretiyle sonuca gidilmesi yerinde değildir. Diğer taraftan işçiye yapılan prim ödemesinin niteliği, fazla çalışma ücretinin hesabında önem taşımaktadır.

Somut olayda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının ücretine fazla mesai ücretinin de dahil olduğuna ilişkin sözleşme hükmü gözetildiğinde, davacının ayda ortalama 41 saat fazla mesai yaptığı, ancak satışa bağlı prim aldığı ve dönem bordrolarının incelenmesinde, ödenen primler hak kazanılan fazla çalışma ücretlerinin üzerinde olduğu için fazla mesai ücreti talebinde bulunamayacağı değerlendirilmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda fazla mesai alacağı talebinin reddine karar verilmiş ise de yapılan değerlendirme ve varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.