muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/21595, Karar No: 2015/33087, Tarih: 23.11.2015

Mahkemece, dava tahsil talepli belirsiz alacak davası gibi değerlendirilerek kıdem tazminatına fesihten itibaren, diğer alacaklara ise dava tarihinden itibaren faiz uygulanmıştır. Davanın türü, talep sonucuna göre belirlenir. Dava dilekçesi incelendiğinde taleplerin kısmi olması ve ıslahla artırılması karşısında davanın kısmi eda külli tespit davası olarak değerlendirilmesi gerekir.

Bu durumda kıdem tazminatına fesihten itibaren, diğer alacaklarda ise dava dilekçesinde istenen miktara dava tarihinden, ıslahta istenen miktara da ıslahtan itibaren faiz uygulanmalıdır.

Mahkemece davanın tahsil amaçlı belirsiz alacak davası olarak nitelendirilerek kıdem tazminatı dışındaki alacaklara uygulanan faizin başlangıcının yazılı şekilde belirlenmesi isabetsizdir.

4- Mahkemece, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesine göre harçtan muaf olan davalı Bakanlığa harç yüklenmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, 23.11.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16587, Karar No: 2014/8307, Tarih: 03.04.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/16587 E.  ,  2014/8307 K.**

* TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMAK

* DENETİM SÜRESİ İÇİNDE KASTEN YENİ SUÇ İŞLEMEK

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 50

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 51

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 62

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 179

* CEZA MUHAKEMESİ KANUNU (CMK) (5271) Madde 231

* CEZA MUHAKEMESİ KANUNU (CMK) (5271) Madde 232

* CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) (1412) Madde 321

* CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) (1412) Madde 322

* CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN (5320) Madde 8

**"İçtihat Metni"**

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’unun 231. maddesinin 11. fıkrasında, denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suçun işlenmesi halinde veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranılması halinde mahkemece hükmün açıklanacağı belirtilmiş olup, bu iki halin gerçekleştiğinin saptanması durumunda, mahkemece yapılacak işlem, önceden verilen ancak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına konu olması nedeniyle hukuki varlık kazanmayan hükmün açıklanmasından ibarettir. Bu iki şarttan birine aykırılık nedeniyle hükmün açıklanması halinde mahkemece, uygulanmasında yasal zorunluluk bulunduğu halde, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi nedeniyle uygulanamayan yasal hükümler hariç olmak üzere önceki hükümde bir değişiklik yapılmayacağından, yeniden kurulan hüküm de önceden verilen hükmün infazını sağlamaya yöneliktir. Yeniden hüküm verilmesi ise yanlızca sanığın “kendisine yüklenen yükümlülüklerin yerine getirilememesi" halinde mümkündür. Bu şart gerçekleştiğinde, sanığa yeni bir imkan sağlamayı düşünen yasa koyucu, yükümlülüğün yerine getirilememesi haline münhasır olarak mahkemeye, sanığın durumunun değerlendirilmesi suretiyle, cezanın kısmen infazına yada önceki hükümde yasal zorunluluk nedeniyle tartışılamayan erteleme veya seçenek yaptırımlara çevirme kurumlarının değerlendirilmesi suretiyle yeniden hüküm kurması imkanını sağlamıştır. Bu son halde dahi mahkeme, sübut ve nitelendirmenin değiştirilmesi veya önceki uygulamadan dönme yönünden bir imkâna sahip olmamakta, yalnızca önceki hükmün varlığı kabul edilerek, belirli bir kısmının infaz edilmemesi ya da önceki hükümde değerlendirilemeyen TCK’nın 50 veya 51. maddelerinin uygulanması yetkisine sahip olabilmektedir. Kural olarak hükümlerin açıklanması, duruşma açılmak ve taraf teşkili sağlanmak suretiyle yapılmak zorunda ise de, denetim süresi içinde kesinleşmiş bir yargı kararıyla kasten yeni bir suç işlediği sabit olan sanık hakkında, yapılan işlem önceki hükmün açıklanmasından ibaret olduğundan ve bu şartın gerçekleşmesi halinde kesin yargı halini almış bir hükmün varlığı nedeniyle başkaca araştırılacak bir husus bulunmadığından, duruşma açılmaması hakkın özünü zedelemeyecektir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, Erzincan 2. Sulh Ceza Mahkemesince, 26.10.2010 gün ve 2010/369-204 sayı ile sanığın, TCK’nın 179/3-2, 62. maddeleri uyarınca 25 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve sanık hakkında 5271 sayılı CMK’nın 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, sanığın denetim süresi içinde kasten işlediği hırsızlık suçundan Erzincan 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 14.12.2012 gün ve 2012/408-495 sayılı mahkumiyet hükmünün kesinleşmesi üzerine, mahkemesine hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının değerlendirilmesi için yapılan 25.01.2012 tarihli ihbar üzerine, dosya yeniden ele alınarak önceki hüküm açıklanmıştır. Mahkemece bu hüküm açıklanırken, duruşma açılıp, taraflar duruşmaya davet edilmemiş iseler de, kesinleşmiş yargı kararı nedeniyle önceki hükmün açıklanmasından ibaret bu halde, savunma hakkının kısıtlandığından veya bu halin mutlak hukuka aykırılık oluşturduğundan söz edilemez. Her ne kadar mahkemece yeniden hüküm tesis edilmiş ise de, verilen hüküm yeni bir hüküm olmayıp, önceki hükme varlık kazandırmaktan ve infazda olası güçlüklerin önlenmesi için hüküm fıkrasının, açıklanan hükme de yazılmasından ibaret olduğundan tebliğnamede bozma öneren görüşe iştirak olunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın alkol kullandığına, ancak uyuşturucu kullanmadığına ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında tayin edilen kısa süreli hapis cezasının gün para cezasına çevrilmesi sırasında uygulama maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK'nın 232/6. maddesine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı olup, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA; yeniden yargılama gerektirmeyen bu hususun CMUK'un 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün gün para cezasına çevirmeye ilişkin 3. paragrafdaki "52/2" ibaresinden önce gelmek üzere "50/1-a" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükümdeki diğer hususların aynen bırakılması suretiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 03/04/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/176, Karar No: 2019/534, Tarih: 09.05.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2019/176 E.  ,  2019/534 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki "şikâyet" isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 11. İcra Hukuk Mahkemesince istemin reddine dair verilen 09.06.2015 tarihli ve 2015/583 E., 2015/718 K. sayılı kararın incelenmesi alacaklılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 04.05.2018 tarihli ve 2018/2242 E., 2018/4212 K. sayılı ilamıyla bozulmuş, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonrasında gereği görüşüldü:

Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinde belirtilmiştir. Hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

6100 sayılı HMK’nın 294. maddesinin 3. fıkrasında ise “Hükmün tefhimi herhalde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur” hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, bozma kararı ile ilk hüküm hayatiyetini yitirdiğinden ona atıf suretiyle hüküm tesisinin yukarıda açıklanan kurallara uygun düşmeyeceği de aşikârdır.

Nitekim Yargıtayın yerleşmiş görüşü de bu yöndedir (Hukuk Genel Kurulunun 05.04.2017 tarihli ve 1610-668 sayılı; 24.05.2017 tarihli ve 1265-1005 sayılı kararları).

Somut olaya gelince; mahkemece aslolan kısa kararda yukarıda açıklanan mevzuata uygun hüküm fıkrası oluşturulmamış sadece "…1-Yargıtay bozma kararına uyulmamasına, 2-Mahkememizin 09/06/2015 tarih ve 583-718 sayılı kararında direnilmesine," denilmekle yetinilmiş, dosya kapsamı dikkate alınarak taraflara yüklenen borç ve tanınan hakkın sıra numarası altında belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde, usulün aradığı niteliklere haiz kısa karar kurulmamıştır.

Bu durumda, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde usulün öngördüğü anlamda oluşturulmuş bir hüküm bulunmadığı gibi, direnme kararlarını denetleyen Hukuk Genel Kurulu tarafından incelenebilecek nitelikte teknik anlamda bir direnme hükmü de bulunmadığı her türlü duraksamadan uzaktır.

Şu durumda mahkemece yapılacak iş; dosya kapsamı dikkate alınarak taraflara yüklenen borç ve tanınan hakkın sıra numarası altında belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde, usulün aradığı niteliklere haiz kısa karar ve buna uygun gerekçeli karar oluşturulmasıdır.

Mahkemenin, yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan biçimde usulün öngördüğü niteliklere haiz bulunmayan kısa karar usule uygun karar değildir.

Direnme kararının bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Şu durumda mahkemece yapılacak iş; dosya kapsamı dikkate alınarak taraflara yüklenen borç ve tanınan hakkın sıra numarası altında belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde, usulün aradığı niteliklere haiz kısa karar ve buna uygun gerekçeli karar oluşturulmasıdır.

Mahkemenin, yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan biçimde usulün öngördüğü niteliklere haiz bulunmayan kısa karar usule uygun karar değildir.

Direnme kararının bu nedenle bozulması gerekmiştir.

S O N U Ç : Direnme kararının yukarıda gösterilen nedenden dolayı BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcının yatıranlara iadesine, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 09.05.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7790, Karar No: 2012/9205, Tarih: 04.07.2012

**14. Hukuk Dairesi         2012/7790 E.  ,  2012/9205 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

1 -Davanın yetki belgesine istinaden açıldığı anlaşılmış ise de dosya içerisinde ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/406 Esas sayılı dosyasına istinaden verilen yetki belgesine rastlanamadığından yetki belgesinin temin edilerek,

2-Dava konusu taşınmazın tapulama tutanağı edinme sütunundaki bilgilerle kontrol edilebilmesi açısından... kızı ...'e ait nüfus kayıtları,

3...'ye ait, ...'den olma, 01.07.1903 doğumlu, 10.04.1995 tarihinde vefat eden ... TC kimlik nolu ... anne, baba ve tüm kardeşleri gösterir nüfus aile kayıt tablosu ile ...'dan olma, 01.07.1918 doğumlu, l 08.04.1943 tarihinde vefat eden...'a ait anne, baba ve kardeşlerini gösterir nüfus aile kayıt tablosunun nüfus müdürlüğünden getirtilerek Dairemize gönderilmek üzere dosyanın MAHALLİNE İADESİNE 04.07.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/1946, Karar No: 2008/3977, Tarih: 16.06.2008

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/1946 E.  ,  2008/3977 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı 1-... 2- Konak İnş. A.Ş. arasındaki davadan dolayı Beykoz 1. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 06.04.2004 gün ve 2002/13-2004/170 sayılı hükmü onayan Dairemizin 23.01.2008 gün ve 2007/6975-2008/362 sayılı ilamı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında HUMK’nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE ve HUMK’nın 442. maddesi hükmünce 170,00 YTL para cezasının karar düzeltme isteyen ...’ne yükletilmesine, 22.12.2005 gün ve 5436 sayılı Kanunla değişik 5018 sayılı Kanun uyarınca davacı idare genel bütçeye dahil kuruluşlardan olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,16.06.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9736, Karar No: 2024/1316, Tarih: 20.03.2024

**12. Ceza Dairesi         2020/9736 E.  ,  2024/1316 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Taksirle öldürme

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; katılanlar vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesindeki temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yerel Mahkemece sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 5271 sayılı CMK'nın 223/2-c maddesi uyarınca beraat kararı verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca onama kararı verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz sebepleri; beraat kararının usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemece, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda, ölen sürücünün sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahal dışında, gündüz vakti, eğimsiz, düz yolda seyrederken, yola gereken dikkatini vermediği, yolun sağını takip etmediği, şerit izleme ve değiştirme kurallarına riyaet etmediği, sevk ve idare hatasıyla emniyet şeridinde zorunlu nedenle duraklama yapan sanık sürücünün idaresindeki otobüsün sol arka tampon kaporta kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen olayda asli kusurlu olduğu, sanığın ise olay mahalline geldiğinde zorunlu nedenle aracını emniyet şeridine çektiği, arkadan aynı yönde seyreden ölenin sevk ve idaresindeki otomobilin aracına arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazaya etken kural ihlalinin olmadığı ve bu nedenle kusursuz olduğu yönünden rapor mütala edildiği, sanığın uyarıcı levha veya işareti koyma vaktinin dahi olmadığı, ölenin gündüz vakti, düz yolda, emniyet şeridine usulüne uygun bir şekilde aracını çeken otobüsü görmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, sanığın taksirinin bulunmadığı gerekçesiyle beraatine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE ve KARAR

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suç açısından sanığın taksirinin bulunmadığı, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan,Gerede Asliye Ceza Mahkemesinin kararında katılanlar vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılanlar vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.03.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/73, Karar No: 2010/97, Tarih: 27.04.2010

**Ceza Genel Kurulu         2010/6-73 E.  ,  2010/97 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname :  2010/19703

Yargıtay Dairesi : 6. Ceza Dairesi

Hırsızlık suçundan, sanık S..K..’ın, 5237 sayılı TCY’nın 142/1-b, 145 ve 31/3. maddeleri uyarınca 8 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, sanığın geçmişteki hali ile ileride tekrar suç işlemeyeceği konusunda kanaat hasıl olmadığından TCY’nın 51. maddesinin uygulanmasına takdiren yer olmadığına ilişkin, Tekirdağ 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 29.12.2005 gün ve 816-787 sayılı hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 23.01.2008 gün ve 1928-339 sayı ile;

“5237 sayılı TCY’nın 145. maddesindeki ‘malın değerinin azlığı’ kavramının, 765 sayılı TCY’nın 522. maddesindeki hafif ve pek hafif ölçütleriyle, her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, ‘değerin azlığı’nın 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken, yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüde düşük miktarlar esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, somut olayda suça konu pantolonun değerinin de düşük olmadığı gözetilmeden bu maddeye sevk amacının dışında yorumlar getirilerek cezadan indirim yapılması, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır” eleştirisiyle onanmıştır.

Yargıtay C. Başsavcılığı ise, 22.03.2010 gün ve 19703 sayı ile;

“Dosya içinde mevcut sabıka kaydından suç tarihinden önce hapis cezası ile mahkûmiyeti bulunmadığı anlaşılan ve suç tarihinde 18 yaşından küçük olan sanık hakkında tayin olunan kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezanın TCK’nun 50/3 maddesi uyarınca TCK’nun 50/1 maddesindeki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi” görüşüyle itiraz yasa yoluna başvurarak Özel Daire kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

Dosya Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanığın hırsızlık suçundan cezalandırılmasına karar verilen olayda, Özel Daire ile Yargıtay C.Başsavcılığı arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, 15-18 yaş aralığında olan sanık hakkında tayin olunan kısa süreli (8 ay) hapis cezasının, TCY’nın 50/3. maddesi uyarınca seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmesinin zorunlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanığın hırsızlık suçundan cezalandırılmasına karar verilen olayda, Özel Daire ile Yargıtay C.Başsavcılığı arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, 15-18 yaş aralığında olan sanık hakkında tayin olunan kısa süreli (8 ay) hapis cezasının, TCY’nın 50/3. maddesi uyarınca seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmesinin zorunlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5237 sayılı TCY’nın 50/3. maddesinde; “Daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olmak koşuluyla, mahkum olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkum edildiği bir yıl ve daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir” hükmüne yer verilmiştir.

İncelenen dosya içeriğine göre;

Sanık 25.06.1988 doğumlu olup, suç tarihinde 15 yaşını bitirmiş ancak 18 yaşını bitirmemiştir.

Dosyada mevcut adli sicil kaydına göre, 2004 yılında dört ayrı hırsızlık suçundan ağır para cezasıyla cezalandırılmasına ve bu cezaların da ertelenmesine karar verilmiştir.

Ceza Genel Kurulunun ve Özel Dairelerin yerleşmiş kararlarında da vurgulandığı üzere, hırsızlık suçlarında çalınan eşyanın değerinin az olması nedeniyle failin cezasından indirim yapılmasını öngören 5237 sayılı TCY’nın 145. maddesinin uygulanabilmesi için, olayın özelliği, mağdurun konumu, failin kişiliği ve suçun işleniş şekli, her olayda değerlendirmeye konu edilecek, meydana gelen haksızlığa faili iten etkenler ve bu haksızlığın mağdur üzerindeki etkileri de gözetilerek, maddenin uygulanıp uygulanmaması ve özellikle ceza verilmeme haliyle ilgili seçeneğin, eylemin failine uygun düşüp düşmeyeceği belirlenecek ve muhakkak ki şekillenen takdirin gerekçesi kararda gösterilecektir.

Somut olayda sanığın, gündüz sayılan saat 05.00 sıralarında, evrakı tefrik edilip hakkında ayrıca soruşturma açılan A.. Ç.. ile yakınana ait evin balkon kapısının açık olduğunu görmeleri üzerine, A..’ın omuzlarına basarak, yakınanın evinin balkonuna çıkıp, balkonun önünde bulunan odanın içindeki kanepenin üzerindeki yakınana ait pantolonu alarak, balkondan aşağıya A..’a uzattığı, bu sırada yakınanın kendisini görmesi üzerine, balkondan atlayarak kaçtığı, pantolonun cebinde olan cüzdan içerisinde 545 lira para ve bir bankaya ait maaş kartının bulunduğu anlaşılmaktadır. Olayın özelliği nazara alındığında, hırsızlık yapmak amacıyla girdiği evde ne bulursa alma kastı ile hareket eden sanık hakkında 5237 sayılı TCY’nın 145. maddesi uygulanarak, cezasından indirim yapılması kabul edilemez. Nitekim, sanık müdafiinin temyizi üzerine dosyayı inceleyen Özel Dairece hüküm, aleyhe bozma yasağı nedeniyle, koşulları oluşmadığı halde “değer azlığı” nedenine bağlı olarak indirim yapılması isabetsizliğinden eleştirilmek suretiyle onanmıştır.

Özel Dairenin eleştirisi dikkate alınıp, gerçekte uygulanma yeri bulunmadığı kabul edilen TCY’nın 145. maddesinin uygulanmaması halinde, sanık hakkında uygulanacak ceza, TCY’nın 142/1-b ve 31/3. maddeleri uyarınca, 1 yıl 4 ay hapis cezası olacaktır. Bu cezanın da aynı Yasanın 49/2. maddesi uyarınca kısa süreli hapis cezası olmaması nedeniyle sanık hakkında Yasanın 50. maddesinde öngörülen seçenek yaptırımların uygulanamayacağı açıktır.

Ceza Genel Kurulunun 17.11.1998 gün ve 282-348, 23.03.2004 gün ve 41-70 ile 04.03.2008 gün ve 47-43 sayılı kararlarında da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; lehe yasa yolu davası üzerine aleyhe değiştirememe kuralı uyarınca hakkında ağır sonuç ceza uygulanmayan, diğer bir deyişle bu kuraldan yararlanmış olan bir sanığın, önceki yanılgılı uygulama nedeniyle ortaya çıkan hafif sonuç cezadan ötürü ikinci kez avantajlı bir uygulamadan yararlandırılması adalet ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmaz.

Bu nedenle somut olayda sanık hakkında sonuç olarak hükmedilen hürriyeti bağlayıcı cezanın, yanılgılı uygulama sonucunda 1 yılın altında (8 ay hapis) olarak belirlenmiş olması karşısında, bu yanılgılı uygulama nedeniyle ortaya çıkan hafif sonuç cezadan dolayı, sanığa bir kez tanınan, atıfetin genişletilmek suretiyle, hakkaniyete aykırı olarak, adalet ve eşitlik ilkelerini zedeleyecek şekilde sonuç doğuracak biçimde, özgürlüğü bağlayıcı cezanın TCY’nın 50/3. maddesi uyarınca, aynı maddenin 1. fıkrasındaki seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmesine olanak bulunmamaktadır.

Bu itibarla Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Kurul Üyesi İbrahim Şahbaz ise; “Demokratik hukuk devletlerinde özgürlük asıl, sınırlandırma istisnadır (1789 tarihli Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, m.5'de benzeri düzenleme yer almaktadır). Yargı organları özgürlüklerin en önemli güvencesi olarak kabul edilmektedir. Yargıç, hukuk yaratan organlardan biridir. Hatta yargıç, yasama organının yeterince güvencelemediği konularda yasanın ne demek istediğini, yorum yoluyla bulur. Yasada açıkça yer almayan konularda da yargıç, evrensel hukuk ilkelerinden hareket ederek, yasayla açıkça sınırlandırılmamış konularda hakkın etkin kullanımını sağlamakla yükümlüdür.

Yargıç kararları, yasa metninde yer alan hakları tanıyıp, açıkça yasak olmayan konularda da haktan yararlanacak olan kimselerin lehlerine yorum yapmak suretiyle hak ve özgürlüklerin tanınması araçlarından biridir.