muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4169, Karar No: 2024/2874, Tarih: 08.10.2024

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; dava konusu işlemin tarihinin 03.07.2014 olduğunu, bu nedenle 2012 yılı protokolünün uygulanması gerektiğini, dolayısıyla davada 5510 sayılı Kanunun geçici 62 nci maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığını, ilgili protokolün uygulanması için cezai şarta ilişkin işlemlerin henüz tamamlanmaması ve eczacı tarafından protokolün uygulanmasının yazılı bir şekilde talep edilmesi gerektiğini belirterek, kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı hakkında (5.3.15) maddesi ile verilen cezai şartın, 2020 Protokolünün (5.3.14) maddesinde düzenlendiği, 2012 protokolünün (5.3.15) maddesine göre daha az cezai şart öngördüğü, ancak protokolün (6.17) maddesinin değişmeyen "Kurumca uygulanacak cezai şart tutarının her fiil için 250 (ikiyüzelli) TL’den az olması halinde, alınacak cezai şart bedeli 250 (ikiyüzelli) TL olarak uygulanır." hükmü uyarınca cezai şart bedeli 250,00 TL'den az olarak uygulanamayacağından, davacı hakkında uygulanacak cezai şart miktarının 26.500,00 TL olacağı, 2012 protokolünde öngörülen uyarı cezasının, 2020 protokolünün (5.3.14) maddesinde de öngörüldüğü, ancak, 2020 protokolünün (4.3.6) maddesinde; (5.3.14) maddesi hariç tutulduğundan reçete bedellerinin tahsil edilemeyeceği, bu durumda 2016 ve 2020 protokolünün lehe olan hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde davalı Kurum tarafından davacıya 26.500,00 TL cezai şart ve uyarı cezası verilmesi yerinde olup, bunun dışında kalan 27,93 TL cezai şart ve 5.514,97 TL reçete bedeli verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle; davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davalı Kurum tarafından 03.07.2014 tarihli ve 18211308/3421069 sayılı işlem ile davacıya verilen 27,93 TL cezai şart ve 5.514,97 TL reçete bedeli cezasının iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinde İlk Derece Mahkemesi kararında lehe olduğu için esas alınan 2016 Protokolünün irdelenmediğini, İlk Derece Mahkemesi kararında 2016 Protokolü değerlendirildiğinde müvekkili lehine bir hüküm kurulmuşken 2020 Protokolünün tek başına değerlendirilmesiyle daha aleyhe bir hüküm kurulduğunu, 2016 yılı İlaç Alım Protokolünün cezai şart koşullarının 2012 İlaç Alım Protokolü ile kıyaslandığında 5 kat olan cezaların 2 kata indirilmek suretiyle eczacının daha lehine bir protokol olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; 2016 tarihli Protokolün işbu uyuşmazlığa uygulanmasının mümkün olmadığını, İstinaf merci tarafından verilen kararda 2020 Protokolünün (4.3.6) maddesi gereğince 2012 yılı Protokolünün (5.3.14) maddesi hariç tutulduğu için reçete bedellerinin tahsil edilemeyeceğinin belirtildiğini, bu durumun aksi yargılama aşamasında değişen her hukuk normunu somut olay açısından yeniden ele almak ve bu doğrultuda dosyanın seyrinin de her an yapılan önceki işlemleri hükümsüz kılacak şekilde değiştirilmesi gibi bir duruma sebebiyet vereceğini, dava devam ettiği sürece, yayımlanan yeni protokollere göre tekrar ve tekrar hukuki inceleme yapılmasına neden olacağını, bu durumun da usul ekonomisi ilkesine ve hukuki belirlilik kavramına aykırılık teşkil edeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı eczacının katılım payı atlatma eylemi nedeniyle Kurumca uygulanması gereken cezai şart miktarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin 2012 yılı Protokolünün (5.3.15) maddesi,

2. Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin 2016 yılı Protokolünün (5.3.14), (4.3.6) ve (6.17) maddeleri,

3. 5510 sayılı Kanun'un geçici 62 nci maddesi,

3. Değerlendirme

1.Dava, davacının katılım payı atlatma eylemi nedeniyle davalı Kurumca uygulanan cezai şartın iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece mahkemesince ilk olarak; uygulanan cezai şartın taraflar arasında imzalanan protokole uygun olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince, yargılama aşamasında yürürlüğe giren 2016 yılı Protokolünün değerlendirilmesi gerektiği belirtilmek suretiyle Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahalline iadesine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararına uygun olarak 2016 yılı Protokolü değerlendirilerek bu kez davanın kısmen kabulüne, 21.442,90 TL cezai şart, reçete bedeli ve uyarı cezasının iptaline, kesinti bedellerinin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Bu karara karşı; sadece davalı istinaf talebinde bulunmuş olmasına karşın Bölge Adliye Mahkemesince davacının talebi göz önüne alınarak inceleme yapıldığı belirtilmek suretiyle 2020 yılı Protokolü değerlendirmeye alınmış, sonuç olarak da İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, davalı Kurum tarafından 03.07.2014 tarihli ve 18211308/3421069 sayılı işlem ile davacıya verilen 27,93 TL cezai şart ve 5.514,97 TL reçete bedeli cezasının iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte 2016 yılı Protokolünün ilgili hükümleri değerlendirilmemiştir.

2. O halde Bölge Adliye Mahkemesince 2016 yılı Protokolünün ilgili hükümlerinin değerlendirilmesi ve İlk Derece Mahkemesince verilen ikinci kararın davacı tarafca istinaf edilmediği de dikkate alınarak usulü müktesap hak ilkeleri gözetilmek suretiyle sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

3. Bozma nedenine göre; davacının diğer, davalının tüm temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi uyarınca davacı yararına BOZULMASINA,

2. Bozma nedenine göre davacının diğer, davalının tüm temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11996, Karar No: 2009/2699, Tarih: 26.02.2009

**21. Hukuk Dairesi         2008/11996 E.  ,  2009/2699 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Zonguldak 3. İş Mahkemesi

TARİHİ : 24/04/2008

Dava, sigortalının meslek hastalığı sonucu ölümü nedeniyle hak sahibinin maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, istemin  reddine karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya aykırıdır.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. Diğer yandan, sigortalıya bağlanacak gelir ve hükmedilecek tazminatın miktarını doğrudan etkilemesi nedeniyle, işçide oluşan meslekte güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin kesin olarak saptanması gerekir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 95. maddesidir. Anılan maddeye göre, "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usûlüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.

Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malûllük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Sağlık Bakanlığı ile Kurumun birlikte çıkaracağı yönetmelikle düzenlenir.

"Bu yasal düzenleme gereğince düzenlenen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 40. maddesine göre de," Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun;

a) Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'nin 5. ve geçici 2. maddesine göre Ankara, İstanbul ve Zonguldak’ta Sağlık Bakanlığı Meslek Hastalıkları Hastaneleri veya devlet üniversitesi hastaneleri) tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen sağılık kurumu raporu ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi,

a) Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'nin 5. ve geçici 2. maddesine göre Ankara, İstanbul ve Zonguldak’ta Sağlık Bakanlığı Meslek Hastalıkları Hastaneleri veya devlet üniversitesi hastaneleri) tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen sağılık kurumu raporu ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi,

b)Kurumca gerekli görüldüğü hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi, sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu  aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Mahkemece davacının 05.03.1997 tarihinde %39,17 oranında meslek hastalığından kaynaklanan maluliyetinin tesbit edilmesi,mernis ölüm formunda ölüm nedeninin hastalık olarak belirtilmesi nedeniyle sigortalının ölümü ile hastalığı arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı yönünden yukarıda açıklandığı gibi araştırma yapılması gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde  temyiz edene iadesine., 26.02.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7867, Karar No: 2019/18634, Tarih: 15.10.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/7867 E.  ,  2019/18634 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜMLER : Mahkumiyetlere dair

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden yapılan incelemede;

Uyap sisteminden alınan güncel nüfus kayıt örneğine göre, ... ve ... oğlu, 12.03.1966 doğumlu, ... T.C. Kimlik numaralı sanık ...'nin hüküm tarihinden sonra ve temyiz inceleme tarihinden önce 19.08.2018 tarihinde öldüğünün anlaşılması karşısında, bu durumun mahkemesi tarafından araştırılarak kamu davasının TCK'nin 64/1. maddesi gereği düşürülüp düşürülmeyeceğinin değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeple 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2) Sanıklar ..., ... ve ... hakkında kurulan hükümler yönünden yapılan incelemede;

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

a) Mağdur ... hakkında düzenlenen Viranşehir Devlet Hastanesinin 22.06.2015 tarihli geçici raporunda ''frontalde kesi, oksipitalde şişlik, beyin BT sol frontalde kırık'' olduğu, mevcut haliyle hayati tehlikesi olduğu, dış merkeze sevk edildiğinin belirtildiği, Balıklıgöl Devlet Hastanesinin beyin ve sinir cerrahisi uzmanı tarafından düzenlenen 30.06.2015 tarihli kesin adli raporunun "yaralanması nedeniyle hayati tehlike geçirmiş olduğu, basit tıbbi müdahale ile giderilemeyeceği ve yaralanmanın vücudunda kemik kırılmasına neden olup olmadığının kırık mevcut ise bu kırığın hayat fonksiyonlarına etkisi olmadığı" şeklinde tanzim edildiği, Şanlıurfa Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 28.08.2015 tarihli ön raporunda "Kişi hakkında talep edilen raporun düzenlenebilmesi için Viranşehir Devlet Hastanesinde ve sonradan sevk edildiği hastanede düzenlenmiş olan tüm tıbbi belgeler (epikriz raporları, ameliyat raporları, hasta takip formları, görüntü ve grafi CD'leri vs) ile birlikte kişinin Şanlıurfa

Adli Tıp Şube Müdürlüğüne muayene edilmek üzere gönderilmesi" gerektiğinin bildirilmesine rağmen, mevcut yaralanmanın hangi gerekçeyle yaşamı tehlikeye sokacak nitelikte olduğu hususunda bir görüş bildirmeyen ve geçici raporda tespit edilen kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisi hususunda çelişki arz eden Balıklıgöl Devlet Hastanesince verilen raporun hükme esas alındığı anlaşılmakla, mağdura ait tüm tıbbi evrakın ve raporların temini ile birlikte 5237 sayılı TCK'nin 86. ve 87. maddelerindeki ölçütlere uygun olarak Adli Tıp Kurumundan rapor aldırılması gerektiği gözetilmeden yetersiz raporun hükme esas alınması suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

b) Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 25.04.2017 gün, 2015/1167 Esas - 2017/247 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, sanıklara 5271 sayılı CMK’nin 226. maddesi hükmü gereğince ek savunma hakkı tanınmadan, iddianamede gösterilmeyen TCK’nin 87/1-son maddesinin uygulanması suretiyle savunma haklarının kısıtlanması,

c) Sanık ... hakkında TCK'nin 86/1. maddesi uyarınca tayin olunan 1 yıl 6 ay hapis cezası üzerinden suçun silahla ve kardeşe karşı işlenmesi nedeni ile TCK'nin 86/3-e maddesi gereğince (1/2) oranında artırım yapılırken “1 yıl 15 ay” hapis cezası yerine hesap hatası sonucunda “2 yıl 3 ay” hapis cezasına hükmedilmesi,

ç) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibarelerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanıkların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafiin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi uyarınca sanıkların kazanılmış haklarının dikkate alınmasına, 15.10.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5415, Karar No: 2024/2363, Tarih: 12.03.2024

**12. Hukuk Dairesi         2023/5415 E.  ,  2024/2363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi haciz alacaklısı icra mahkemesine başvurusunda, Invest ... tarafından borçlu ... aleyhine başlatılan İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2012/889 E. sayılı dosyasında borçlunun hissesi bulunan taşınmazların satılarak paraya çevrildiğini, ihalelerin kesinleştiğini ve bu dosyadan düzenlenen 14/02/2013 tarihli sıra cetvelinde dosyaya yatan paranın 1.sırada yazılı dosya alacaklısı Invest ...’ye ödenmesine karar verildiğini, İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/81 E., 2019/39 K. sayılı dosyasında açtıkları sıra cetveline itiraz davasında 19.02.2019 tarihli karar ile satıştan elde edilen paranın tarafına ödenmesi kararının 08.10.2019 tarihinde kesinleşmesi üzerine tarafına ödeme yapıldığını, akabinde İstanbul 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/423 Esas, 2020/37 Karar sayılı 17.01.2020 tarihli kararı ile sıra cetvelindeki paydan öncelikle ... Varlık Yönetim A.Ş.’ne ( Yeni Ünvanı; ...) ödenmesine karar verildiğinden bahisle müdürlükçe tarafına ödenen paranın İİK’nun 361. maddesi uyarınca iadesi için muhtıra gönderildiğini, müvekkilinin sıra cetvelindeki sırasının İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/81 E., 2019/39 K. sayılı 19.02.2019 tarihli kararına dayalı olarak birinci sırada olup bu karar nedeniyle kendisine ödeme yapıldığını iddia ederek muhtıranın iptalini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince İİK’nun 361. maddesi uyarınca muhtıra gönderilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle şikayetin reddine karar verildiği, karara karşı şikayetçi tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verildiği, kararın şikayetçi tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

İİK’nun 361. maddesi; "İcra dairelerince borçludan fazla para tahsil olunarak alacaklıya verildiği yahut yanlışlıkla bir tarafa para tediye olunduğu hesap neticesinde anlaşılırsa verilen para ayrıca hükme hacet kalmaksızın o kimseden geri alınır.” şeklinde emredici bir düzenlemeyi içermektedir.

İİK’nun 361. maddesi; "İcra dairelerince borçludan fazla para tahsil olunarak alacaklıya verildiği yahut yanlışlıkla bir tarafa para tediye olunduğu hesap neticesinde anlaşılırsa verilen para ayrıca hükme hacet kalmaksızın o kimseden geri alınır.” şeklinde emredici bir düzenlemeyi içermektedir.

Anılan madde hükmü, ilamlı veya ilamsız tüm icra takiplerinde, her ne sebeple olursa olsun, borçludan fazla para tahsil edilen her durumda uygulama yeri ve alanı bulunan, özel bir hükümdür. Buna göre, icra daireleri, hesaplama sonucunda fazladan tahsil edildiği ortaya çıkan tutarları, ayrı bir mahkeme hükmüne gerek olmaksızın, borçluya geri vermekle yükümlüdürler. Açıktır ki, burada, icra müdürüne kanun tarafından verilmiş, özel bir görev ve daha da önemlisi cebri icra gücünün kullanılması kapsamındaki bir yetki söz konusudur. İcra müdürü, dayanağı ve şekli ne olursa olsun, girişilmiş bir icra takibinde, borçludan tahsil edilen paranın, tahsili gerekenden daha fazla olduğunun (veya yanlışlıkla bir tarafa para tediye olunduğunun) hesap sonucunda belirlediği durumlarda, cebri icra gücünü kullanarak, fazla tahsilatı borçluya geri verecektir (HGK’nun 2009/17-242 E., 2009/290 K. ve 24.06.2009 tarihli kararı). Şu halde İİK'nun 361. maddesi hükmünün uygulanabilmesi için icra dairesince "borçludan" tahsil edilmiş bir para mevcut olmalıdır.

Takip dosyasının incelenmesinde , İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2012/889 E. sayılı dosyasında düzenlenen 14/02/2013 tarihli sıra cetveline karşı şikayetçi haciz alacaklısının İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı sıra cetveline itiraz davasının 2016/81 E., 2019/39 K. sayılı 19.02.2019 tarihli kararıyla satışından elde edilen 763.553,73-TL’nin öncelikle davacı alacağına mahsuben davacıya ödenmesine karar verildiği, kararın 08.10.2019 tarihinde kesinleştiği, İstanbul 10. İcra Müdürlüğünce şikayetçinin alacaklı olduğu dosyaya satıştan elde edilen paranın gönderildiği akabinde başka bir dosyanın alacaklısı olan ... tarafından İstanbul 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/423 Esas, 2020/37 Karar sayılı 17.01.2020 tarihli kararı icra müdürlüğüne sunularak İİK 361. maddesi uyarınca şikayetçiye muhtıra gönderilmesinin talep edildiği, şikayete konu 11.01.2022 tarihli muhtırada İstanbul 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/423 E., 2020/37 K. 17.01.2020 tarihli kararla 14.02.2013 tarihli sıra cetvelinde Invest ...’ye ayrılan paradan önce İstanbul 13. İcra Müdürlüğü'nün 2007/2956 esas sayılı dosya alacaklısı Boğaziçi Varlık Yönetim Anonim Şirket’ne ödenmesine karar verildiği için İİK’nun 361. maddesi gereğince anılan sıra cetveline göre tarafına ödenen 763.533,73 TL’nin 7 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği görülmüştür.

Somut olayda, icra dosyasından şikayetçi haciz alacaklısına ödeme yapılmasının dayanağı İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/81 E., 2019/39 K. sayılı kesinleşmiş ilamı olup ilamdan kaynaklanan ödemenin iadesi İİK’nun 361. maddesine dayalı olarak istenemez. Ayrıca iade isteminde bulunan icra takibinin borçlusu olmayıp, borçlu hakkındaki başka bir takip dosyasının alacaklısı olduğundan İİK’nun 361. maddesine dayalı olarak iade talebinde bulunamaz.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, şikayetin kabulü ile muhtıranın iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Şikayetçinin temyiz isteminin kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nin 03/05/2023 tarih ve 2022/753 E. 2023/1658 K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA), İstanbul 6. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 31/01/2022 tarih ve 2022/92 E. 2022/245 K. sayılı kararının (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.03.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.