muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/136, Karar No: 2020/895, Tarih: 17.11.2020

33. Diğer bir şart, üçüncü kişinin sicildeki yolsuz tescile dayanmış olması gerektiğidir. Ayni haklar tescille doğmakta beraber, tescilin bir hüküm ve sonuç meydana getirmesi için geçerli bir hukuki sebebe dayanması gerekir. Çünkü, hukuk sistemimizde tapu kayıtlarının oluşumunda "illilik" diğer bir anlatımla "sebebe bağlılık" prensibi esas alındığından bu prensip uyarınca tescilin geçerli ve haklı bir sebebe dayanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu husus TMK'nın 1024. maddesinin 2. fıkrasında "Bağlayıcı olmayan bir hukuki işleme dayanan veya hukuki sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur" şeklinde açıklanmıştır. Yasa maddesindeki bu tanımdan da anlaşılacağı üzere gerçek hak durumuna uymayan tescil, yolsuz tescildir.

34. Belirtilmelidir ki yolsuz tescil bir üst kavramdır. Tescile dayanak teşkil eden işlemin geçersiz olması, tescil talebinde bulunan kişinin fiil ehliyetine veya tasarruf yetkisine sahip bulunmamasından doğabileceği gibi mülkiyeti devir borcu doğuran sözleşmenin kanunda belirtilen şekle uygun yapılmamasından ya da tapu ve kadastro memurlarının kasıtlı davranışları veya hataya düşmeleri gibi çeşitli sebeplerden kaynaklanabilir. Tescilin yolsuz olması hâlinde, tescil işlemi gerçek hak sahipliğini ve hakkın kapsamını göstermez. Bu tür bir tescil yolsuzluğu nedeniyle sonuç doğurmaz, diğer bir anlatımla geçerli bir sebebe dayanmayan tescil veya terkin işlemi taşınmaz üzerindeki ayni hakkın durumunu etkilemez ve böyle bir durumda sicil gerçek hak durumunu yansıtmayıp, sadece şekli bir değer taşır ve tapu sicilinin kendisinden beklenen fonksiyonu yerine getirmesi imkânı ortadan kalkar. Bunun istisnası, iyi niyet sahibi üçüncü kişiler yönünden, TMK’nın 1023 maddesi ile konulmuş kurala bağlanan durumdur.

35. TMK'nın 1023. maddesinin uygulama alanı bulabilmesi için açıklanması gereken bir diğer şart üçüncü kişinin iyi niyetli olmasıdır. TMK’nın 1023. maddesinde sözü edilen iyi niyet, aynı Kanun'un 3. maddesinde deyimini bulan sübjektif iyi niyettir. Üçüncü kişi yolsuz kayda dayanarak ayni hak iktisap ederken, tescilin yolsuzluğunu bilmemeli ve bilebilecek durumda olmamalıdır (Kılıç: s. 4416).

35. TMK'nın 1023. maddesinin uygulama alanı bulabilmesi için açıklanması gereken bir diğer şart üçüncü kişinin iyi niyetli olmasıdır. TMK’nın 1023. maddesinde sözü edilen iyi niyet, aynı Kanun'un 3. maddesinde deyimini bulan sübjektif iyi niyettir. Üçüncü kişi yolsuz kayda dayanarak ayni hak iktisap ederken, tescilin yolsuzluğunu bilmemeli ve bilebilecek durumda olmamalıdır (Kılıç: s. 4416).

36. Bahse konu olan subjektif iyiniyet ile, kütükteki bir işlemin geçerli olduğuna inanılmış olması yeterlidir. Tescilin geçerlilik şartlarının mevcut olup olmadığını araştırmak zorunda değildir. Aynı surette, o tescilin dayandığı iktisap sebebinin, mevcut veya muteber olduğunu da araştırmak durumunda değildir. Sadece, tapu kütüğüne itimat etmiş olması, iyiniyetli sayılması için yeterlidir. Bu sebeple, diğer yardımcı defterlere bakma yükümlülüğü yoktur. Yevmiye defteri veya müsbit evrak (ispatlayıcı belge) dosyası veya plânlar, tescil ile tezat (aykırılık) hâlinde bulunsa bile, o tescildeki muhteva ile aynî hakkı iktisap etmiş olan, tapu kütüğünü tamamlayan belgelere bakma mecburiyeti bulunmadığından, tapu kütüğünde son kaydın dayanaklarını incelememiş olmak, gayrimenkul edinenin gerekli özeni göstermiş olmadığı anlamına gelmez. Bunun tek istisnası, aynî hakkın muhtevası, kapsamı hakkında, tescilin, müsbit evrak (ispatlayıcı belge) dosyasına veya plânlarına atıf yapılması hâlidir. Bu taktirde, iyi niyet iddiasında bulunabilmesi için, o sicilleri de incelemiş olması gerekir (Kılıç: s. 4418-4419).

37. Tapulu taşınmazların el değiştirilmesi sırasında TMK’nın 1023. ve 1024. maddelerin önemine yukarıda vurgu yapıldıktan sonra üzerinde durulması gereken bir başka husus ise Devletin, tuttuğu tapu kayıtlarının eksik ya da hatalı olması nedeniyle sorumluluğu ve bu sorumluluğun hukuktaki niteliğidir.

38. Tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu 4721 sayılı TMK'nın "III. Tapu idareleri 2. Sorumluluk" başlığı altında 1007. maddede düzenlenmiştir. 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi "Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.

Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder.

Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür. " hükmünü taşımaktadır.

39. Taşınmazlar üzerindeki ayni hakkın herkese karşı ileri sürülebilmesi, taşınmaz üzerinde hak iktisap edecek kişilerin hakkın sahibi ve taşınmazın hukuki durumu hakkında bilgi sahibi olması ihtiyacı, taşınmaz üzerindeki ayni haklar bakımından devletin sorumluluğunda tutulan tapu siciliyle sağlanmıştır. Nitekim Tapu Sicil Tüzüğü'nün 4. maddesinde tapu sicilinin, taşınmaz mal ile üzerindeki hakların durumlarını göstermek üzere devletin sorumluluğu altında tescil ve açıklık ilkelerine göre tutulan sicil olduğu belirtilmiştir.

40. Tapu sicili kayıtlarının gerçek hak ve hukuki duruma uygun tutulması gerekir. İşte devletin denetimi ve gözetimi adına tutulan tapu sicilindeki kayıtlarının doğruluğuna güvenen kişilerin bu yüzden uğradığı zararların tazmini, tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan devletin sorumluluğuyla sağlanır.

41. Devlet tarafından verilen, doğru esasa ve geçerli kayda dayalı mülkiyet hakkına değer verileceği kuşkusuzdur. Aksi düşünce tarzının, devletin verdiği tapunun geçersizliğini ileri sürerek hiçbir karşılık ödemeksizin iptalinin istenmesi, zamanında geçerli bir şekilde ve kayda dayalı olarak oluşturulan mülkiyet hakkı ile bağdaşmayacağı gibi kamu vicdanını yaralaması yanında hukuk devleti ilkesini de zedeleyen bir tutum oluşturacaktır.

42. Sorumluluk hukukunun tarihsel gelişim süreci içerisinde, kusur sorumluluğundan kusursuz sorumluluğa uzayan bir yol izlenir. Kusur sorumluluğunda bir zararı başkasına tazmin ettirmek, ancak zarar onun kusurlu bir fiilinden doğmuş ise mümkündür (Tandoğan, H.: Türk Mes’uliyet Hukuku, Ankara 1967, s:89). Kusur sorumluluğunda, “kusur” sorumluluğun öğesidir (Eren, F.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 22. Baskı, Ankara 2017, s. 594).

43. Diğer bir anlatımla tazminat yükümlülüğünü kusura dayandırmak, önceleri adalete uygun ve yeterli görülmekte iken, zarar olasılıklarını çoğaltan büyük sanayinin gelişmesi, üretim ve taşıt araçlarının makineleşmesi, yeni enerji kaynaklarının bulunması halkın büyük şehirlerde yoğunlaşması ile modern hayatta zarar olasılıklarının çoğalması, böylece teknik ilerleme ve ona bağlı tehlikelerin artması ile birlikte zarar görenlere etkili bir koruma sağlamaya elverişsiz ve dolayısıyla adaleti sağlama bakımından da yetersiz kalmaya başlamıştır.

44. Böylece sanayileşme ile birlikte doğan tehlikeler hukuk alanında da etkisini doğurmuş ve bir kimsenin kusurlu olmasa dahi kendisinin verdiği zarar nedeniyle tazmin sorumluluğunu, kısacası kusursuz sorumluluğu getirmiştir (Tandoğan, H.: Kusura Dayanmayan Sözleşme Dışı Sorumluluk Hukuku, Ankara 1981, s. 1-4).

45. Kusursuz sorumluluk, tapu siciline bağlı çıkarların ve ayni hakların yanlış tescil sonucu değişmesi ya da yitirilmesi ile bu haklardan yoksun kalınması temeline dayanır. Çünkü sicillerin doğru tutulmasını üstlenen ve taahhüt eden Devlet, gerçeğe aykırı ve dayanaksız kayıtlardan doğan zararları da ödemekle yükümlüdür.

46. Öğretide kusursuz sorumluluk hâlleri “olağan sebep sorumluluğu-tehlike sorumluluğu” gibi ikili ayırıma tabi tutulduğu gibi (Eren, s. 641 ve 693; Tandoğan, s. 22); “hakkaniyet sorumluluğu-nezaret ve ihtimam gösterme yükümünden doğan sorumluluk-tehlike sorumluğu” şeklinde üçlü ayırım yapanlar da vardır (Tekinay/Akman/Burcuoğlu/ Altop:Tekinay Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, B.7, İstanbul 1993, s. 498).

46. Öğretide kusursuz sorumluluk hâlleri “olağan sebep sorumluluğu-tehlike sorumluluğu” gibi ikili ayırıma tabi tutulduğu gibi (Eren, s. 641 ve 693; Tandoğan, s. 22); “hakkaniyet sorumluluğu-nezaret ve ihtimam gösterme yükümünden doğan sorumluluk-tehlike sorumluğu” şeklinde üçlü ayırım yapanlar da vardır (Tekinay/Akman/Burcuoğlu/ Altop:Tekinay Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, B.7, İstanbul 1993, s. 498).

47. Öte yandan, “objektif sorumluluk” üst başlığı altında kusursuz sorumluluk hâlleri olarak da düzenlemeler bulunmaktadır. Tehlike sorumluluğu, “terminolojide” “ağırlaştırılmış sebep sorumluluğu”; “ağırlaştırılmış objektif sorumluluk” olarak yer alır (Koçhisarlıoğlu, C.: Objektif Sorumluluğun Genel Teorisi, Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1984, s. 183). Diğer sorumluluk türlerinden farklı olarak kurtuluş beyyinesi (kanıtı) yasalarda bulunmamaktadır. Ancak, uygun illiyet bağını kesen sebepler sorumluyu sorumluluktan kurtarır.

48. Devletin tapu sicilini çok düzgün tutması ve taşınmazların durumunu tespit ve tescil bakımından gerekli düzenlemelerin yapılarak açık hâle getirilmesi konusuna büyük önem verilmiş, bu sicillerin devlet memurlarınca tutulmasından ileri gelecek bütün zararlardan dolayı vatandaşlara karşı fer’i değil, aynen İsviçre’de olduğu gibi asli bir sorumluluk yüklenmiştir (Velidedeoğlu, H.V./ Esmer, G.: Gayrimenkul Tasarrufları, İstanbul 1969, s. 512 vd; Akipek, J.: Eşya Hukuku, Ankara 1972, s. 303).

49. Devletin sorumluluğundan söz edebilmek için, tapu sicilinin tutulmasında sicil görevlisinin hukuka aykırı bir işleminin ve bununla zararlı sonuç arasında nedensellik bağının varlığı gerekmekle birlikte, eylemin kusura dayanıp dayanmamasının bir önemi yoktur. Eş söyleyişle, Devletin sorumluluğu, kusursuz bir sorumluluktur. Diğer bir anlatımla Devletin “tapu sicilinin tutulmasından doğan sorumluluğuna” ilişkin olarak, kusursuz sorumluluk/ağırlaştırılmış sebep/ağırlaştırılmış objektif sorumluluk/ tehlike sorumluluğa ilişkin kurallar uygulanır.

50. Aynı hususlar Hukuk Genel Kurulu (HGK)nun 09.05.2007 tarihli ve 2007/4-212 E., 2007/261 K. sayılı, 06.06.2018 tarihli ve 2017/5-22 E., 2018/1168 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

51. Taşınmazda Devletin tapu sicilini tutması, hak ve işlem güvenliğinin sağlanabilmesinin bir güvencesi niteliğindedir. Ancak sistemin tam olarak yerine getirilmesi, tapu siciline duyulan güvenin sürekliliğine bağlıdır. İşte TMK’nın 1007. maddesinde kanun koyucu sicilin doğru tutulduğuna güvenenlerin, sicilin yolsuz tutulmasından dolayı uğradıkları zararların Devlet tarafından ödeneceği ilkesini düzenleyerek güveni sağlamayı amaç edinmiştir.

52. Burada, kusursuz sorumluluğun dayanağı, tapu siciline bağlı büyük çıkarların ve yanlış tesciller sonucunda sicile güven ilkesi yüzünden ayni hakların yerinin doldurulmaz biçimde değişmesi ve bu hakların sahiplerinin onlardan yoksun kalmaları tehlikesinin varlığı ile açıklanabilir.

52. Burada, kusursuz sorumluluğun dayanağı, tapu siciline bağlı büyük çıkarların ve yanlış tesciller sonucunda sicile güven ilkesi yüzünden ayni hakların yerinin doldurulmaz biçimde değişmesi ve bu hakların sahiplerinin onlardan yoksun kalmaları tehlikesinin varlığı ile açıklanabilir.

53. Görüldüğü üzere, tapu sicilinin tutulmasını üzerine alan Devlet, tapu siciline tanınan güvenden ötürü, hak durumuna aykırı kayıtlardan doğan tehlikeyi de üstlenmektedir. Tapu sicil müdür ya da memurunun kusuru olsun olmasın, tapu sicilinin tutulmasında kişilerin mameleki çıkarlarını koruyan hukuk kurallarına aykırı davranılmış olması yeterlidir. Kusurun varlığı ya da yokluğu Devletin sorumluluğu için önem taşımamakta, sadece Devletin memuruna rücu hâlinde iç ilişkide etkisi söz konusu olmaktadır.

54. İdare illiyet bağının kesildiğini ispat etmediği sürece sorumluluktan kurtulamaz. İlliyet bağının kesilebilmesi için zarar görenin ağır kusurunun bulunması veya üçüncü bir kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun olması veya hakkında zarar doğuran sonucun meydana gelmesinde öngörülemeyen hâlin bulunması gerekir. Yine tapu görevlisine rücu edilebilmesi, tapu görevlisinin kusurunun varlığı hâlinde mümkündür.

55. Tapu sicilinin tutulmasında kişi çıkarlarının korunması bakımından uyulması gereken kurallar tapu mevzuatı ile sınırlı olmayıp, bu mevzuat dışındaki hukuk kurallarına ve hukukun genel ilkelerine de uyulması gerekmektedir. Tapu müdür ya da memurlarının ihlal ettikleri hukuk kuralları ister genel olsun ister salt sicilin tutulmasıyla ilgili olsun her iki hâlde de ortaya çıkan sonuç tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmuş olmasıdır (Sirmen, L.: Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Zararlardan Devletin Sorumluluğu, Ankara 1976, s. 63 vd). Bu nedenle sicilin hukuka uygun tutulması kavramı tapu mevzuatına uygunlukla sınırlı bir kavram olmayıp, hukukun genel ilkelerine uygunluk da gerekmektedir. Bunun dışına çıkan her hukuka aykırı davranıştan Devletin sorumluluğu asıldır.

56. Yapılan açıklamalar ışığında somut olayın değerlendirilmesine gelince; çekişmeli 232, 233 ve 234 parsel sayılı taşınmazların da içinde bulunduğu 10 adet özel orman niteliğindeki taşınmazın 12.11.1990 tarihli ve 7990 yevmiye numaralı resmî senet ile; Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Alemdağ Devlet Orman İşletmesi Müdürlüğünün 25.09.1989 tarihli ve 5342 sayılı yazısı ile eki 59 nolu Orman Kadastro Komisyonunun 31.07.1989 tarihli mahkeme kararı uygulama tutanağı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 08.10.1990 tarihli ve 1002, 272/29-4111 sayılı emirleri, İstanbul Tapu Kadastro Bölge Müdürlüğünün 24.10.1990 tarihli ve 4599 nolu yazıları ve eki evrakı müsbiteler ile Pendik Kartal Kadastro Müdürlüğünün 07.11.1990 tarihli ve 5098 nolu yazıları ve eki değişiklik beyannameleri gereğince 18 parça tapu zabıt kayıtlarının 10 parça gayrimenkul olarak maliki ... adına orman kadastrosu suretiyle ve değişik beyannamelerinde yazılı vasıflar altında özel orman olarak yine beyannamelerinde gösterilen parsel numaralı altında tescilinden sonra ...'in 13.11.1953 tarihinde ölümü ile mirasçılarına adlarına intikalen tescillerinden sonra bu kez 232 parselin 262.000.000TL, 233 parselin (başı okunamadı)..6.000.000TL, 234 parselin 190.000.000TL'ye ... Emlak Ormancılık ve Ticaret Anonim Şirketine satıldığı, çekişmeli 232, 233 ve 234 parsel sayılı taşınmazların 12.11.1990 tarihinde ... Emlak Ormancılık ve Ticaret Anonim Şirketi adına tescilinden sonra şirket ünvanının Royal İstanbul Turizm Anonim Şirketi olarak değiştiğinden 08.11.1991 tarihinde tashihen davacı ... Anonim Şirketi adına tescil edildiği görülmüştür.

57. Hazine tarafından Royal İstanbul Turizm A.Ş. aleyhine 13.11.2000 tarihinde Pendik 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada, orman kadastro komisyonlarının yetkisinin taşınmazları devlet ormanı dışına çıkarmakla sınırlı olduğunu, mülkiyet tayini ile tapu uygulamasının arazi kadastrosunun işi olduğunu ileri sürülerek 59 nolu Orman Komisyonu tarafından özel orman olarak tesis edilen 232, 233 ve 234 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptalinin talep edildiği, mahkemece 15.02.2011 tarihli ve 2005/117 E., 2011/86 K. sayılı kararı ile "…taşınmazların kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kaldığı, taşınmaz daha önce yapılan orman kadastrosunun sınırları içinde ve tapu sicilinde orman niteliğiyle Hazine adına kayıtlı ve mülkiyet hakkı Hazineye ait kamu malı orman olduğu hâlde, gerçek kişi adına tescil ile sonuçlanan 'Mahkeme Kararı Uygulama Tutanağının' yolsuz ve bütün sonuçlarıyla hükümsüz olması nedeniyle malikine mülkiyet hakkı kazandırmayacağı ve T.M.Y.’nın 1026. maddesi gereğince sicilin hiç bir süreye bağlı kalmadan her zaman iptal edileceği, somut olayda 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesi hükümlerinin uygulanma olanağının da bulunmadığı, baştan beri yolsuz tescil niteliğinde oluşturulan sicil kaydının, davalıya hiç bir zaman mülkiyet hakkı kazandırmayacağı açıktır." gerekçeleriyle tapu kayıtlarının iptali ile Hazine adına tesciline karar verildiği, davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 11.10.2011 tarihli ve 2011/8590 E., 2011/11344 K. sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği, süresinde karar düzeltme yoluna başvurulduğu, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 11.10.2012 tarihli ve 2012/6934 E., 2012/11455 K. sayılı kararı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verildiği ve mahkeme kararının 11.10.2012 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

58. Dosya kapsamından; çekişmeli 232, 233 ve 234 parsel sayılı taşınmazların bulunduğu bölgede, Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığının 13.2.1987 tarihli ve 6 sayılı olurları ile Orman Genel Müdürlüğünün 15.03.1989 sayılı iş emirleri ile 59 nolu Orman Kadastro Komisyonunun Ballıca köyü sınırları içinde bulunan ormanlarda 6831 sayılı Orman Kanun'un 3302 ve 3373 sayılı kanunlarla değişik 2/B madde uygulaması çalışmaları yapmak üzere görevlendirildiği, 59 nolu Orman Kadastro Komisyonunun da 07.06.1989 tarihli işe başlama tutanağı ile çalışmalarına başlayıp 14.06.1989 tarihli işi bitirme tutanağı düzenleyerek çalışmalara son verdiği, bu tutanağın başkan..., ormancı üye ...., ziraatçi üye ... ...., ziraat odası temsilcisi ..., köy temsilcisi ... ve bilirkişi ... tarafından imzalandığı, ... mirasçıları vekili Av. ....'nın (antette Av. ... da yazmakta) 05.06.1989 tarihli, müvekkillerine ait Ballıca köyü hudutlarında 20 adet tapuya dayalı olarak açılan davada Kadıköy Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.10.1944 tarihli ve 1943/251 E., 1944/800 K. sayılı kararı ile tapuların orman dışına çıkarıldığı, kadastro komisyonlarınca kesinleşen mahkeme kararı nazara alınmadan işlem yapıldığı, durumun bir kere daha tetkiki ile müvekkillerine ait olduğu belirlenmiş olan taşınmazların özel olarak teslimi konusunda emir ve müsaadeleri talepli dilekçesi üzerine İstanbul Orman Bölge Müdürlüğünün 23.06.1989 tarihli ve 9396 sayılı 59 nolu Orman Kadastro Komisyonu Başkanlığına gönderilen yazı ile ekte gönderilen mahkeme kararı ve eklerinin tetkik edilerek 2/B maddesi uygulamasından önce istenilmesi üzerine 59 numaralı Orman Kadastro Komisyonu tarafından "mahkeme kararı uygulama tutanağı" başlığı altında çalışma yaparak 18 parça tapu ve mahkeme kararının uygulanması yapılarak toplam 10 parça özel orman parseli belirlediği bu çalışmanın 31.07.1989 tarihinde bitirildiği, tutanağın 59 nolu Orman Kadastrosu Komisyonu başkanı..., ormancı üye...ve ziraatçi üye ... .... tarafından imzalandığı diğer komisyon üyelerinin isim ve imzalarının mevcut olmadığı, tutanak askı ilanına dahi çıkarılmadan taşınmazların 12.11.1990 tarihinde tapuya tescillerinin sağlandığı, dava konusu parseller hakkında yapılan işlemlerin hatalı, yürürlükteki yasa ve yönetmeliklere aykırı işlemler olduğu dolayısı ile yapılan tescil işleminin yolsuz olduğu tapu kayıtlarının iptaline ilişkin mahkeme kararını onayan Özel Daire kararı [Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 11/10/2011 tarihli 2011/8590 E., 2011/11344 K. sayılı kararı] ile sabit olup, bu konuda Özel Daire ile mahkeme arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

59. Uyuşmazlık taşınmazları tapuya tescil edildiği gün satın alan ve tazminat talebinde bulunan davacının taşınmazları yolsuz olarak tescil edildiğini bilip bilmediği ya da bilmesi gerekip gerekmediği, taşınmazı edinirken iyiniyetle hareket edip etmediği noktasında toplanmaktadır. Yukarıda da ifade edildiği üzere kişinin gerçekten iyiniyetli olması sözleşme yaptığı tapu malikinin gerçek hak sahibi olduğuna inanması, kendisinden beklenen özeni göstermesine rağmen gerçek hak sahibi olmadığını, tapu sicilinde yolsuzluk bulunduğunu bilmesinin imkânsız olması gerekir. Bu görüşten hareketle kötü niyet iddiasının defi değil itiraz olduğu, her zaman ileri sürülebileceği, mahkemece resen nazara alınacağı gerek Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 08.10.1991 tarihli ve 1990/4 E. 1991/13 K. sayılı kararında ve gerekse bilimsel görüşlerde ortaklaşa kabul edilmiş, benimsenen bu ilke HGK'nın 23.05.2001 tarihli ve 2001/1-422 E., 2001/434 K. sayılı kararında da kapsamlı olarak açıklanmıştır.

60. Bir kişinin kendisinden beklenen özeni gösterip göstermediği, normal bir insanın hayatın olağan akışı içerisindeki davranış biçimi nazara alınarak değerlendirilir ve saptanır. Hâkim de bir kişinin iyi niyetli olup olmadığını tespit ederken, bu kişinin, tescilin yolsuz olduğunu ve taraflar arasındaki uyuşmazlığı genel hayat tecrübelerine ve hayatın doğal akışına göre bilip bilmediğini veya normal görüşlü bir insanın sarf etmesi gereken dikkati sarf etseydi yolsuzluğu ve uyuşmazlığı bilecek durumda olup olmadığını araştırır. Aslında bu kişilerin iyi niyetli olup olmadığına ilişkin kesin bir ölçü koymak mümkün değilse de uygulamada bazı durumlarda üçüncü kişilerin tapu kütüğündeki yolsuzluğu bilmesi gerektiğinden yola çıkarak kötü niyetin kendiliğinden sabit olduğu ve TMK'nın 1023. maddesine dayanmak isteyenlerin iyi niyetli olduklarını ispat etmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yakuppur, S.: Tapu Kütüğüne Güven İlkesi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2013, s. 140). Buna göre, taşınmazın süratle ve düşük bedelle bir üçüncü kişiye satılması hâlinde taşınmazı devralanların iyi niyetli sayılamayacakları, yine alıcı ile satıcı arasında akrabalık, iş arkadaşlığı veya komşuluk gibi bir ilişki görülüyorsa da TMK'nın 1023. maddesinin uygulanamayacağı çünkü iktisap edenlerin şüpheli sayılabilecek bir durumu incelemeyerek ihmalkâr davranarak, kötü niyetli sayılacağı kabul edilmiştir.

61. Somut olaya gelince; Pendik Tapu Sicil Müdürlüğünün 12.11.1990 tarihli ve 7990 yevmiye numaralı resmî senedin incelenmesinde; Pendik Kurtdoğmuş Köyü (orman kadastrosunca Ballıca Köyü olarak uygulanmıştır) tapu zabıt kayıtlarında tescilli 6.11.1932 tarihli ve 13, 14, 15, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27 28, 29, 30, 31 nolu toplam 18 parça tapunun ... adına kayıtlı olduğu, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Alemdağ Devlet Orman İşletmesi Müdürlüğünün 25.09.1989 tarihli ve 5342 sayılı yazısı ile eki 59 nolu Orman Kadastro Komisyonunun 31.07.1989 tarihli mahkeme kararı uygulama tutanağı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 08.10.1990 tarihli ve 1002, 272/29-4111 sayılı emirleri ve İstanbul Tapu Kadastro Bölge Müdürlüğünün 24.10.1990 tarihli ve 4599 nolu yazıları ve eki evrakı müsbiteler ile Pendik Kartal Kadastro Müdürlüğünün 07.11.1990 tarihli ve 5098 nolu yazıları ve eki değişiklik beyannameleri gereğince 18 parça tapu zabıt kayıtlarının 10 parça taşınmaz ve özel orman niteliği ile 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240 ve 241 parsel numarası verilerek tescillerinin yapıldığı, tapu maliki ...'in 13.11.1953 tarihinde ölümü ile taşınmazların mirasçıları adına intikallerinin yapılmasından sonra .... tarafından Kadıköy 7. Noterliğinden verilen 22.09.1988 tarihli ve 42730 nolu vekaletname ile tevkil ettiği vekili olan vereseden .... tarafından Kadıköy 7. Noterliğinden devren verilen 18.10.1990 tarihli ve 51550 nolu ..... tarafından Kadıköy 7. Noterliğinden verilen 18.10.1990 tarihli ve 51546 nolu, ....tarafından aynı Noterlikten verilen 06.11.1990 tarihli ve 54305 nolu, .... tarafından aynı Noterlikten verilen 06.11.1990 tarihli ve 54368 nolu vekaletnameleri ile tevkil ettikleri müşterek vekilleri olan......., yine vereseden..... tarafından Kadıköy 7. Noterliğinden 06.11.1990 tarihli ve 54367 nolu vekalete binaen..., vereseden.....ın tevkil ettiği ..... tarafından Kadıköy 7. Noterliğinden devren verilen 12.11.1990 tarihli ve 55147 nolu vekaletname ile vekili... müvekkilleri adlarına hareketle intikalen tescillerinden sonra aynı resmî senet ile 232, 233 ve 234 sayılı parsellerin tamamının ... Emlak Ormancılık Tic. A.Ş.'ye, 235, 236 ve 237 sayılı parselin....kızı ....'e satışlarının yapıldığı, senedin tapu sicil müdürü ve müdür yardımcıları yanında ....... ve....tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır.