muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/25357, Karar No: 2018/11581, Tarih: 22.10.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/25357 E.  ,  2018/11581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı erkek tarafından, her iki boşanma davasının tamamı ile 09.05.2016 tarihli ek karar yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 22.10.2018 günü duruşma talep eden davacı-karşı davalı ... vekili Av.... ve karşı taraf temyiz eden davalı-karşı davacı ... vekili Av. ... geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle velayeti 15.01.2015 tarihli ara kararı ile tedbiren davacı-karşı davalı anneye bırakılan 04.06.2010 doğumlu ortak çocuk ... ile davalı-karşı davacı baba arasında 03.11.2015 tarihli ara kararı ile kurulan kişisel ilişki düzenlemesinin hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceğinin ve baba ile ortak çocuk arasında hükümle birlikte yeniden düzenlenen kişisel ilişkiye yönelik kararın velayet ve kişisel ilişki düzenlemesine yönelik hüküm kesinleşmeden önce infaz kabiliyetinin bulunmadığının, bu sebeple mahkemece hükümden sonra verilen 09.05.2016 tarihli ek kararla esas kararın kesinleşmesine kadar baba ile ortak çocuk arasında 03.11.2015 tarihli ara kararı ile aynı şekilde tedbiren kişisel ilişki düzenlemesi yapılmasının sonuca etkili olmadığının anlaşılmasına göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, duruşma için takdir olunan 1630 TL vekalet ücretinin ... alınıp, ... verilmesine, aşağıda yazılı harcın temyiz edene yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 143.50 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.22.10.2018 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2014/1505, Karar No: 2014/3977, Tarih: 18.09.2014

**1. Ceza Dairesi         2014/1505 E.  ,  2014/3977 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tasarlayarak öldürme, tasarlayarak öldürmeye yardım, 6136 sayılı Kanuna aykırılık ve suçluyu kayırma

HÜKÜM : 1-Sanık ... hakkında; a-Tasarlayarak öldürme suçundan; 5237 sayılı TCK.nun 82/1-a, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca; Müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına,

b-6136 Sayılı Yasaya aykırılık suçundan; 6136 sayılı Kanunun 13/1, 5237 sayılı TCK.nun 62, 52, 58. maddeleri uyarınca; 10 ay hapis ve 500 TL. adli para cezaları ile cezalandırılmasına,

2-Sanık ... hakkında; Tasarlayarak öldürme suçundan; 5237 sayılı TCK.nun 82/1-a, 62, 53. maddeleri uyarınca; Müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına

3-Sanık ... hakkında;

a-Tasarlayarak öldürmeye yardım etmek suçundan; 5237 sayılı TCK.nun 82/1-a, 39, 62, 53. maddeleri uyarınca; 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

b-6136 Sayılı Yasaya aykırılık suçundan; 6136 sayılı Kanunun 13/1, 5237 sayılı TCK.nun 62, 52, 58. maddeleri uyarınca; 10 ay hapis ve 500 TL. adli para cezaları ile cezalandırılmasına, 4-Sanık ... hakkında;

Tasarlayarak öldürmeye yardım etmek suçundan; 5237 sayılı TCK.nun 82/1-a, 39, 62, 53. maddeleri uyarınca; 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

5-Sanık ... hakkında;

Suçluyu kayırma suçundan; 5237 sayılı TCK.nun 283/1, 5-62, 53. maddeleri uyarınca; 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

6-Sanık ... hakkında;

Tasarlayarak öldürmeye yardım etmek suçundan; Beraatine,

7-Sanık ... hakkında;

Tasarlayarak öldürmeye yardım etmek suçundan; Beraatine,

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-)Katılanın, sanıklar ... ve... hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından açılan kamu davasına katılma ve kurulan hükümleri temyiz etmeye yetkisi bulunmadığından, vekilinin bu suçlardan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin CMUK'nun 317. maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

6-Sanık ... hakkında;

Tasarlayarak öldürmeye yardım etmek suçundan; Beraatine,

7-Sanık ... hakkında;

Tasarlayarak öldürmeye yardım etmek suçundan; Beraatine,

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-)Katılanın, sanıklar ... ve... hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından açılan kamu davasına katılma ve kurulan hükümleri temyiz etmeye yetkisi bulunmadığından, vekilinin bu suçlardan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin CMUK'nun 317. maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

2-)Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ın tasarlayarak öldürme ve 6136 sayılı yasaya aykırılık, sanık...’un tasarlayarak öldürme, sanıklar ... ve...'ın tasarlayarak öldürmeye yardım ve sanık ...'ın suçluyu kayırma suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanıklar...ve ...hakkında tasarlayarak öldürmeye yardım suçları yönünden elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma ve düzeltme nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık... müdafiinin suçun niteliğine, haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine, sanık ... ve müdafiilerinin temyiz dilekçelerinde ve duruşmalı incelemede; usule, eksik soruşturmaya, sübuta, suçun niteliğine, cezanın yanlış hesaplandığına, suçun teşebbüs aşamasında kaldığına, haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine, hata halinin bulunduğuna, iştirakin derecesine, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve cezanın ertelenmesi gerektiğine, vesaireye, sanık ... müdafıinin sübuta, eksik incelemeye, suçun niteliğine, sanık... ve müdafıilerinin temyiz dilekçelerinde ve duruşmalı incelemede; sübuta, suçun niteliğine, vesaİreye, sanık ...'ın sübuta, vesaİreye, katılan vekilinin sübuta, eksik ceza tayin edildiğine, Cumhuriyet Savcısının sanık ... yönünden sübuta, suçun niteliğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle,

A-)Sanık ...hakkında tasarlayarak öldürme ve 6136 sayılı yasaya aykırılık, sanık ... hakkında tasarlayarak öldürme, sanıklar ..., ..., ... ve...hakkında tasarlayarak öldürmeye yardım ve sanık ... hakkında suçluyu kayırma suçlarından kurulan hükümler yönünden,

A-)Sanık ...hakkında tasarlayarak öldürme ve 6136 sayılı yasaya aykırılık, sanık ... hakkında tasarlayarak öldürme, sanıklar ..., ..., ... ve...hakkında tasarlayarak öldürmeye yardım ve sanık ... hakkında suçluyu kayırma suçlarından kurulan hükümler yönünden,

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesi delaleti ile Ülkemizin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesi gereğince, ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin, Sözleşmenin anılan maddesinde yer alan ücretsiz müdafii yardımından yararlanma koşullarından “adaletin selametinin gerektirmesi” kıstası ile ilgili yerleşmiş içtihatları da dikkate alınarak; sanıklar ...ve...’ın 5271 sayılı CMK'nın 150/2-3 maddesi gereğince kendilerine atanan müdafii yardımından ücretsiz olarak faydalanma hakları bulunduğu halde, müdafii ücretlerinin yargılama giderleri arasında gösterilmesi hukuka aykırı ise de, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasında sanıklar ... ve ... ile ilgili yargılama giderlerinden müdafii ücretlerinin çıkartılmasına, sanık ...ile ilgili yargılama giderleri toplamının 289,25 TL olarak, sanık ... ile ilgili yargılama giderleri toplamının 289,25 TL olarak değiştirilmesine karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN, sanık ... hakkında tasarlayarak öldürme ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık, sanık ... hakkında tasarlayarak öldürme, sanıklar ..., .., ... ve ..hakkında tasarlayarak öldürmeye yardım ve sanık ... hakkında suçluyu kayırma suçlarından kurulan kısmen resen de temyize tabi olan hükümlerin, tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak (ONANMASINA), ceza miktarına ve tutuklulukta geçen süreye göre sanık Babaoğlan müdafıinin tahliye talebinin reddine,

B-)Sanık ... hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hüküm yönünden,

Oluşa ve dosya kapsamına göre; sanık ...’ın suçta kullanılan tabanca ve av tüfeğini valiz İçerisinde getirip diğer sanıklar... ve ...'a vermek şeklindeki eyleminden dolayı TCK'nın 44. maddesi gereğince tasarlayarak öldürmeye yardım suçundan cezalandırılması ile yetinilmesi yerine, yazılı biçimde 6136 sayılı yasaya aykırılık suçundan da cezalandırılmasına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık ... müdafıinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün, tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak (BOZULMASINA), 18/09/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.

18/09/2014 gününde verilen iş bu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ...'in huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ..., ... müdafiileri Avukat..., Av....'nun yokluklarında 25/09/2014 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2011/4649, Karar No: 2012/10390, Tarih: 07.06.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/4649 E.  ,  2012/10390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi ve davacı vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik ... ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öteyandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan ... bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine 07/06/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13837, Karar No: 2011/13777, Tarih: 01.12.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/13837 E.  ,  2011/13777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı Şehri Evren tarafından temyiz edilmekle, duruşma isteminin gider yönünden reddine karar verildikten sonra dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dairenin 26.01.2011 gün 2010/14548-2011/804 sayılı geri çevirme kararında İmranlar köyüne ait 1957 tarihli memleket haritasının yapımında esas alınan 1953 tarihli hava fotoğrafı bulunduğu yerden getirtilerek getirtilen hava fotoğrafı ve 1957 tarihli memleket haritası üzerinde aplike yapılması istendiği halde çekişmeli taşınmazın hava fotoğrafı üzerinde nokta şeklinde işaretlendiği, hava fotoğrafı üzerinde aplike yapılmadığı, böylelikle daire kararının gerekleri yerine getirilmeden dosyanın gönderildiği anlaşılmaktadır. Dava ekonomisi, yargılamanın seriliği ilkelerine uygun olarak temyiz işlemlerinin yapılabilmesi için Yargıtay ilamlarının azami ölçüde titizlikle, özenle, dikkatle okunarak gereklerinin en kısa zamanda yerine getirilmesi gerekli olup, aksi taktirde ilgililer hakkında görevi ihmal savıyla suç duyurusunda bulunulacaktır.

Bu sebeple İmranlar köyüne ilişkin 1957 tarihli memleket haritasının yapımında esas alınan 1953 tarihli hava fotoğrafı, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek hava fotoğrafının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafı üzerinde gösterecekleri, ayrıca hava fotoğrafı kadastro paftası ile çakıştırılıp stereoskop aletiyle incelenerek, çekişmeli taşınmazın üzerinde neler gözüktüğünü belirtir şekilde müşterek imzalı rapor kendilerinden alınarak dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının da 6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi göndermesiyle H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 01/12/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6580, Karar No: 2011/7668, Tarih: 21.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/6580 E.  ,  2011/7668 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : .... İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'ün, 2004 sayılı İcra ve iflas Kanununun 337/a maddesi uyarınca üç ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair ....İcra Mahkemesinin 03/12/2009 tarihli ve 2009/1575 esas, 2009/2017 sayılı kararını kapsayan dosya aleyhine, Adalet Bakanlığından verilen 01/07/2011 gün ve 2010/37327 sayılı kanun yararına bozma talebini içeren Yargıtay C.Başsavcılığının 18/08/2011 gün ve K.Y.B.2011/252403 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle dosya incelendi.

Tebliğnamede;

Ticaret şirketlerinin müdürleri veya yetkililerinin, 2004 sayılı Kanunun 44.maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün bulunmadığı, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 136. maddesinde sayılan kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinin müdür veya yetkilileri yönünden anılan Kanun'un 337/a maddesindeki suçun işlenmesinin mümkün olmadığı cihetle, sanığın beraati yerine yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan, anılan hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309.maddesi uyarınca bozulması gereğine işaret edilmiştir.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosyanın incelenmesinden; müşteki vekili şikayet dilekçesi ile ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanığın cezalandırılmasını talep ettiği, Mahkemece sanığın, 2004 sayılı İİK'nun 337/a maddesi uyarınca üç ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair verilen kararın temyiz edilmeksizin kesinleştirilip infaza verildiği, Antalya C.Başsavcılığının 14/6/2010 tarihli yazısı üzerine, Mahkemenin 7/12/2010 tarihli ek kararı ile, infazın durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

1- İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesinin 1. fıkrasında, “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicil memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.” Hükmü ile ticareti terk eden tacirin yapması gereken yükümlülüğü belirlenmiş, aynı Yasa’nın 337/a maddesinde ise 44. maddedeki yükümlülüğe aykırı davranılmasını da, “Ticareti terk edenlerin cezası” başlığı altında, “44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas

sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Birinci fıkradaki fiillerin işlenmesinden alacaklının zarar görmediğini ispat eden borçluya ceza verilmez.” şeklinde düzenleme ile yaptırıma bağlanmıştır. Maddeden anlaşılacağı üzere ticareti terk suçunun oluşabilmesi için, ticareti terk eden tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesindeki mükellefiyet münhasıran tacirler için öngörülmüş olup, ticaret sicil memurluğuna kayıtlı gerçek kişilerin ve ticaret şirketlerinin tacir oldukları hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyeceklerine, eş anlatımla ticareti terk etmesi durumunda şirket yetkilisi/müdürünün İİK’nun 44. maddesindeki keyfiyeti kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirme ve mal beyanında bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığına yöneliktir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 136. maddesinde ticaret şirketlerinin nev’ilerinin; kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğu belirtilmiştir. Yukarıda sayılan ticaret şirketleri yönünden Türk Ticaret Kanunundaki düzenleme incelendiğinde, bunlar için ‘ticareti terk’ değil, bunun yerine infisah ve tasfiyelerinin öngörüldüğü, diğer bir anlatımla Türk Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde sayılan şirketlerde ticareti terk değil, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği kabul edilmektedir.

Anılan şirketlerin her biri için infisah ve tasfiye yolu ayrı ayrı gösterilmiştir. ‘İnfisah’, ortaklıklar hukukunda iki manada kullanılmaktadır. Geniş manada; irade ve irade dışı fesih hallerini ve dar manada da; irade dışı yani kendiliğinden sona ermeyi ifade etmektedir. TTK'nun 439. maddesinde infisah eden şirketin tasfiyeye gireceği hükme bağlanmıştır. Tasfiye sürecinde ticaret şirketinin alacak ve borçları belirlenir, alacakları tahsil edilip, borçları ödendikten sonra varsa kalan mevcudu, esas mukavelede aksine bir hüküm olmadıkça, pay sahipleri arasında ödedikleri sermaye ve paylara bağlı olan imtiyaz hakları nispetinde dağıtılır, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkini tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. İş bu talep üzerine terkin keyfiyeti tescil ve ilan olunmakla ticaret şirketinin tüzel kişiliği sona ermiş olur. Terkin işlemi için tasfiye bilançosu ile birlikte başvurulduğundan ve zaten tasfiye sonucu ticaret şirketinin herhangi bir mal varlığı da kalmadığından tasfiye memurunun ya da şirket yetkilisinin İİK’nun 44. maddesine göre mal beyanında da bulunması söz konusu olmayacaktır. Terkin işleminden sonra ticaret şirketinden alacağı bulunduğunu iddia eden bir alacaklı, bu alacağını ancak terkin edilen ticaret şirketini yasaya göre ihyasını sağlamak suretiyle tahsil edebilecektir.

Ticaret şirketlerinin vergi hukuku açısından mükellefiyetinin sona erdirilmesi de, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken işlemlere göre getirilen tasfiye ve iflasın sona erdiğinin tescil ve ilanına bağlıdır. Başka bir anlatımla, ticaret şirketinin işi bırakması ancak tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ile mümkündür. Bu nedenle tüzel kişiliği sona erdirilmemiş bir ticaret şirketinin ticari işletmeyi kapattığından, dağıttığından (terk ettiğinden) söz edilemeyecektir. Nitekim Danıştay 4. Dairesinin 2004/602 -2021 sayılı kararında da tüzel kişiliği sona erdirilmemiş şirketin mükellefiyetinin sona erdirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, İcra ve İflas Kanununun 44. maddesinin ikinci fıkrası, mal beyanının ticaret sicili gazetesinde ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabileceğini içermektedir. Buradaki tacirden maksat, gerçek kişi olan tacirlerdir. Yani, tüzel kişi tacirler (ticaret şirketleri) hakkında 44 üncü maddenin 2.