muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/18455, Karar No: 2023/6149, Tarih: 14.09.2023

**8. Ceza Dairesi         2020/18455 E.  ,  2023/6149 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/283 E., 2015/446 K.

SUÇ : Parada sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... ... Cumhuriyet Başsavcılığının 30.05.2014 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı ... Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 197 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava açılmıştır.

2. ... ... 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.12.2015 tarihli kararı ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi gereği beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Cumhuriyet savcısının temyiz isteği;

Hem soruşturma hem de kovuşturma aşamasında teşhis edilen sanığın atılı suçtan mahkûmiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, katılanın işyerinden yapılan alışveriş karşılığında verilen sahte paraların sanık tarafından verilip verilmediğine ilişkindir.

2. Mağdurun, işlettiği bakkal dükkanından 1.000,00 TL değerinde alışveriş yaparak kendisine 5 adet 100'lük ... doları veren şahsa 300,00 TL para üstü verdikten sonra şahsın işyerinden ayrılmasının akabinde paraların sahte olduğuna dair müracaatta bulunduğu belirlenmiştir.

3. 07.12.2013 tarihli fotoğraf teşhis tutanağı ile katılan ve tanığın vermiş oldukları eşgale uygun olarak fotoğrafları gösterilen şahıslardan sanığı kesin ve ... olarak teşhis ettikleri, ayrıca katılanın 16.11.2015 tarihli talimat duruşmasında teşhise elverişli fotoğrafları gösterilen sanığı teşhis ettiği belirlenmiştir.

3. 07.12.2013 tarihli fotoğraf teşhis tutanağı ile katılan ve tanığın vermiş oldukları eşgale uygun olarak fotoğrafları gösterilen şahıslardan sanığı kesin ve ... olarak teşhis ettikleri, ayrıca katılanın 16.11.2015 tarihli talimat duruşmasında teşhise elverişli fotoğrafları gösterilen sanığı teşhis ettiği belirlenmiştir.

4. ... Cumhuriyeti Merkez Bankası ... Şubesinin 23.12.2013 tarihli Sahte Banknot / Efektif / Değerli Kağıt İnceleme ve Değerlendirme raporu ile 5 adet DB22791421B, DB22791422B, DB22791419B, DB22791420B, DB22791444B seri numaralı 100'lük ... doları banknotların sahte olduğu, aldatma kabiliyetinin olduğu, yapılışındaki ... ve ustalık derecesi nedeniyle sahte olduğunun ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılamayacağı, para destesi veya paketi içinde yer alması durumunda sahte olduğunun ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılmasının mümkün olmadığı, uzmanlarca veya veznedarlar gibi para işinin bir parçası olan insanlarca sahte olduğunun anlaşılacağı belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

Soruşturma aşamasında katılan ve bilgi sahibi olarak beyanına başvurulan ....'nin belirtmiş olduğu eşgal bilgileri doğrultusunda Pol-... ortamında bulunan fotoğraf üzerinden teşhiste bulunmaları ve kovuşturma aşamasında da katılanın teşhise elverişli fotoğrafları üzerinden sanığı yeniden teşhis etmesi, buna karşılık sanığın savunmasında suç tarihinde ... ili Pendik ilçesinde olmadığına dair beyanı karşısında, sanığın suç tarihinde kullandığı cep telefon numarasının tespit edilerek suç tarihi ve saatine ilişkin HTS kayıtlarının getirtilip anılan tarihte katılanın işyerinin yakınlarında bulunup bulunmadığının belirlenmesi ile hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... ... 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.12.2015 tarihli kararına yönelik Cumhuriyet savcısının temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5442, Karar No: 2011/15159, Tarih: 29.09.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/5442 E.  ,  2011/15159 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 29.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4651, Karar No: 2012/10392, Tarih: 07.06.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/4651 E.  ,  2012/10392 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi ve davacı vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik ... ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan ... bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nispî harca tabi olduğunu da göz ardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere ilgiliye iadesine 07/06/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12111, Karar No: 2013/11109, Tarih: 29.05.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/12111 E.  ,  2013/11109 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

(KADIKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Ticaret (Kadıköy 1. Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce verilen 29.03.2012 tarih ve 2010/734-2012/293 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin ortağı olduğunu, Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2010/133 Karar sayılı, kesinleşen ilamı ile davalı şirketin denetim organına ilişkin yokluğun tespit edildiğini, davalı şirketin denetim organının mevcut olmadığını, denetim organı boşluğunun halen devam ettiğini, yapılan genel kurul toplantılarında denetim boşluğu bulunması sebebiyle seçilen yönetim kurulu üyelerinin de seçimine ilişkin kararın ve yönetim kurulu üyelerinin aldıkları kararların yok hükmünde olduğunu ileri sürerek, şirketin durumunun kanuna uygun hale getirebilmesi için uygun bir süre tayin edilmesine ve şirkette yönetim kayyımı atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının genel kurulda alınan kararların iptali için davalar açtığını, bu davaların büyük bir kısmının ret kararı ile sonuçlandığını, davacının iddia ettiği gibi denetim organında boşluk olmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davasının TTK’nın 435. maddesine göre ikame ettiği, yargılama sonucunda davalı şirketin zorunlu organlarından olan yönetim organının mevcut olduğu ve bir boşluk bulunmadığının, diğer zorunlu organlardan denetim organındaki eksikliğin ise dava açıldıktan sonra giderildiğinin belirlendiği, yasa gereğince organlardan birinin mevcut olmadığının tespiti halinde aksaklıkların giderilmesi ve durumun yasal hale getirilmesi için davalı şirkete uygun bir süre verilerek eksiklerin giderilmesinin beklenmesinin gerektiği, davacının yönetim organı boşluğu iddiasının sübut bulmadığı, denetim organı eksikliğinin ise mahkemece bir süre verilmesine gerek kalmaksızın davalı şirket tarafından dava aşamasında giderildiği ve bu haliyle denetim organı açısından davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle, yönetim boşluğuna ilişkin talebin reddine, davalı şirketin denetim organ eksikliğinin sonradan 24/11/2010 tarihli genel kurulda giderilerek denetçilerin seçilmesi ve bu haliyle davanın konusunun kalmaması sebebiyle bu talebin de reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 29.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3331, Karar No: 2023/2537, Tarih: 03.07.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/3331 E.  ,  2023/2537 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/301 E., 2022/387 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayet davasının yargılaması sonunda, İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın şikayet olunan Kardağ A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayet olunan tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nın geçici 1/2. maddesi gereğince 01.10.2011 tarihi ve sonrasında açılmış davalar için HMK'nın hükümlerine göre temyize tabi olması halinde HMK'daki kesinlik sınırı uygulanacaktır.

Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin miktar veya değeri 107.090 Türk lirasını (bu tutar dahil) geçmeyen davalara ilişkin kararları verildiği anda kesin olup temyiz edilemez. (HMK'nın 362/1-a). HMK'nın ek 1. Madde gereğince Bölge Adliye Mahkemesi kararları yönünden 2022 yılı için temyiz kesinlik sınırı 107.090,00 TL'dir.

Somut olayda, itiraz edilen sıra cetvelinde paylaşıma konu alacak miktarının tamamı 24.214,06 TL olup belirtilen kesinlik sınırını geçmediği anlaşıldığından, şikayetçi vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle

Şikayet olunan vekilinin temyiz isteminin hükmün kesin olması nedeniyle REDDİNE,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7163, Karar No: 2011/7003, Tarih: 22.09.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/7163 E.  ,  2011/7003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVALILAR : 1-Sosyal Güvenlik Kurumu vek. Av. ...

2-... vek. Av. ...

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1996-2008 yılları arasında Kuruma eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, 1996-2008 yılları arasında ve 1999,2000,2006 yıllarının yaz aylarında davalı ...'na bağlı Yenimahalle Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu'nda usta öğretici sıfatıyla hizmet akdine dayalı olarak sürekli ve tam gün esasıyla çalıştığını belirterek Kuruma eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacının 1.9.1996-15.8.2008 tarihleri arasında işe giriş bildirgeleri ile işverence bildirilen çıkış süreleri arasında ayda 30 gün çalıştığı kabul edilerek Kuruma bildirilmeyen 1241 günlük sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmiştir.

Davanın 5510 sayılı Yasa'nın 4/I-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu, geçiş hükümlerini içeren aynı yasa'nın Geçici 7. maddesi hükmünde “Bu Kanun'un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler” hükmü gözetildiğinde, eldeki somut uyuşmazlığın dayandığı mevzuat hükümlerinin 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47. maddesidir. Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticiler de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebilir. Öğretim tür ve seviyelerine göre uzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak şartlar, görev ve yetkileri, yönetmeliklerle tespit edilir. Bu yasal düzenleme uyarınca çıkarılan Yönetmeliğin 5. maddesi, “Uzman ve usta öğreticiler aşağıdaki şekillerde görevlendirilirler.

1-Geçici personel olarak: Geçici personel olarak görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler ile yapılacak sözleşme esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 15.05.1975 gün ve 1897 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değiştirilen 4. maddesine göre Bakanlıkça hazırlanır.

-/-

-2-

1-Geçici personel olarak: Geçici personel olarak görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler ile yapılacak sözleşme esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 15.05.1975 gün ve 1897 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değiştirilen 4. maddesine göre Bakanlıkça hazırlanır.

-/-

-2-

2-Ek ders görevi verilmek yoluyla: 4. maddede belirtilen esaslara göre ek ders görevi verilmesi yoluyla görevlendirilecek uzman ve usta öğreticilere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca 02.12.1998 tarihli ve 98/12120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ... Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslarda belirtilen miktarda ek ders görevi verilebilir . ” ; aynı Yönetmeliğin 8. maddesi, “geçici sözleşmeli olarak görevlendirilen uzman ve usta öğreticilerin haftalık çalışma süresi 40 saattir”; aynı yönetmeliğin 9. maddesi ise, “uzman ve usta öğreticilerin günlük çalışma süresi en fazla 8 saattir. Kurum müdürü, cumartesi, pazar günleri de dahil olmak üzere, uzman ve usta öğreticilere günün 08.00-23.00 saatleri arasında görev verebilir.” hükümlerini içermektedir.

Davacının, çalışma esasları ile çalışması sırasında tabi olacağı statü yukarıda sıralanan mevzuat çerçevesinde ayrıntılı bir düzenlemeye tabi tutulmuş olup, anılan düzenlemelere egemen ilkeler ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesinde yer alan “işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir.” hükmü de gözetildiğinde, çalışma ilişkisinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelenmeye olanak verecek bir bağımlılık ilişkisinin bulunmadığı, usta öğreticilerin öngörülen ve önceden belirlenen süre dahilinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıklarını göstermektedir.

Bu konuda ortaya çıkan uyuşmazlık sonucu Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nca verilen 17.09.2008 gün 2008/10-555 Esas 2008/530 sayılı kararda da, “dinlenen tanıkların da aynı davacı gibi başka köylerde usta öğretici olarak çalışan kişiler olduğu, resmi belgeler ve davacının imzasını taşıyan belgelerle çelişkili tanık beyanlarına itibar edilemeyeceği anlaşıldığından; tam gün esası ve aylık karşılığı olmayan çalışmaların, günlük çalışma saatine göre ve kısmi zamanlı çalışma olması nedeniyle bu çerçevede değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmek gerektiği” belirtilmiş olup, bu şekildeki bir çalışma ilişkisinde, tam süreli çalışmaya ilişkin hakların doğduğunu kabule olanak yok ise de, yasa ve sözleşmelerde belirtilen sınırlamalara aykırı, tam süreli hizmet sözleşmesinin unsurlarının gerçekleştiği bir çalışma durumunun, eylemli olarak oluştuğunun iddia edilip kanıtlanması olanak dahilinde bulunmaktadır. Ancak, bu yöndeki iddia, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin niteliği gözetilerek kanıtlanmalı; işverenin resmi kurum niteliği, ücret ödemelerinin kayıtlara dayalı olma gerekleri dikkate alınarak; Kurum kayıtlarına yansıyan bilgilerin aksinin kanıtlanmasına yönelik kanıtların hüküm kurmaya elverişli olup olmadığı, sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik davanın özelliklerinin gerektirdiği duyarlılık uyarınca denetlenmelidir.

Öte yandan, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır.Nitekim, davacıya ait çalışmaların resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır. Mahkemece, davacının kayıtlarda gözükmeyen çalışmaların hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

-/-

-3-

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, ...'na bağlı Yenimahalle Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu'nda usta öğretici olarak görev yapan davacının 1996 yılında başlayan ve dava tarihinde devam eden sigortalı çalışmalarının işe giriş bildirgelerine, dönem ve ücret bordrolarına uygun olarak Kuruma kesintili ve kısmi süreli olarak bildirildiği, bordro tanıklarının beyanlarında davacının haftanın 5 günü 09:30-17:00 saatleri arasında günlük 7,5 saat çalışması bulunduğunu beyan etmelerine karşın ders saati karşılığında ücrete hak kazanan davacının hangi nedenlerle tam gün çalıştığını açıklamadıkları, dosyada bulunan ve bir kısmı imzalı ücret bordrolarında yer alan çalışma süresinin Kuruma bildirilen sigortalı çalışmalar ile uyumlu olduğu, ders programları ile devam-devamsızlık ve puantaj kayıtlarının getirtilmediği, davacı ile birlikte çalışan müdür, müdür yardımcısı ve öğretmenlerin dinlenmediği, davacının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığının yeterince araştırılmadığı anlaşılmaktadır.