muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2485, Karar No: 2014/4690, Tarih: 22.10.2014

**1. Ceza Dairesi         2014/2485 E.  ,  2014/4690 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tasarlayarak öldürme ve bu suça yardım.

HÜKÜM : Sanıklar ... ve ... için; Tasarlayarak öldürmeye yardım suçlarından beraatlerine.

Sanık ... için; TCK'nın 82/1-a, 62, 53. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ın tasarlayarak öldürme suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanıklar ...ve ... hakkında tasarlayarak öldürmeye yardım suçundan elde edilen delillerin mahkumiyete yeter derece ve nitelikte bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin suç vasfına, haksız tahrike vesaireye; katılan ... vekilinin sanık ... yönünden bir sebebe dayanmayan, sanıklar ...ve ... yönünden suçların sübuta erdiğine vesaireye yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, kısmen re'sen de temyize tabi olan hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 22/10/2014 gününde oybirliği ile k arar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14891, Karar No: 2014/33255, Tarih: 18.11.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/14891 E.  ,  2014/33255 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/166223

MAHKEMESİ : Kayseri(Kapatılan) 5. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 21/12/2010

NUMARASI : 2010/447 (E) ve 2010/1255 (K)

SUÇLAR : Hakaret, yaralama

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

A) Sanıklar K.. D.. ve G.. D.. hakkında yaralama suçlarından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlara karşı yalnızca itiraz yolu açık ve dolayısıyla yapılan başvurunun bu doğrultuda değerlendirilmesinin gerekli bulunduğu,

Anlaşıldığından, katılan G.. B.. vekillerinin tebliğnameye aykırı olarak, temyiz davası isteği hakkında bir KARAR VERMEYE YER OLMADIĞINA,

B) Diğer hükümlere yönelik temyizlere gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1- Sanık S.. B..'in katılan G.. B..'i yaralama suçundan kurulan beraat ile sanık G.. B..'in katılan G.. D..'a hakaret suçundan kurulan ceza verilmesine yer olmadığına dair hükümlerin temyizi yönünden;

Eylemlere ve yükletilen suçlara yönelik, katılan sanık G.. B.. müdafilerinin temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden, tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

2- Sanıklar S.. B.. ile G.. D..'ın katılan G.. B..'e ve sanık G.. B..'in müşteki S.. B..'e yönelik hakaret suçundan kurulan ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin hükümler ile sanık G.. B.. hakkında yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükmü yönünden ileri sürülen başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Katılan G.. B.. vekillerinin 16.12.2011 havale tarihli dilekçesiyle tüm sanıklar hakkındaki ve müşteki S.. B..'in 16.12.2011 havale tarihli dilekçesiyle sanık G.. B.. hakkındaki şikayetlerinden vazgeçmeleri ve hakaret ile yaralama suçlarının takibinin şikayete bağlı olması karşısında, sanıklardan şikayetten vazgeçmeyi kabul edip etmedikleri sorularak sonucuna göre hukuki durumlarının belirlenmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, katılan sanık G.. B.. müdafilerinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 18.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2316, Karar No: 2011/2280, Tarih: 08.03.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/2316 E.  ,  2011/2280 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... Köyü Kötürümlü mevkiinde bulunan iki adet taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının kendisi ve ... mirasçıları yararına oluştuğunu iddia ederek Medeni Yasanın 713. maddesi hükmüne göre adlarına tescilini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne; Kötürümlü mevkiinde bulunan ve fen bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilen Doğusu: yol ve ötesinde ... tarlası, Batısı: 343 parsel, Kuzeyi: yol ve ötesinde kadastro harici boşluk, Güneyi: ... tarlası ile çevrili 8487.01 m2'lik tarlanın ve yine aynı mevkide bulunan (B) harfi ile işaretli Doğusu: kadastro harici boşluk, Batısı: 380 parsel, Kuzeyi: kadastro harici boşluk, Güneyi: ... taşınmazı ile çevrili bulunan 16588.28 m2'lik tarlanın ½ payının ..., ½ payının dosya arasında bulunan ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 1995/ 214- 202 sayılı ilamında gösterilen payları oranında ... Doymuş mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medeni Yasanın 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce 28/05/2005 tarihinde başlanıp 22/08/2006 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Genel arazi kadastrosu işlemi 1966 yılında yapılmış ve 04/12/1967 tarihinde kesinleşmiştir. Kesinleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 20 yıllık süre geçmiştir.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından orman kadastrosuna, eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve adına tescil kararı verilen davacılar yararına 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 08/03/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5335, Karar No: 2016/1710, Tarih: 15.02.2016

**20. Hukuk Dairesi         2015/5335 E.  ,  2016/1710 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... köyü, ... mevkiinde bulunan taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını ekonomik yarar sağlayabilecek bir konuma geldiğini iddia ederek Medenî Kanunun 713. maddesi hükmüne göre adına tescilini istemiştir.

Mahkemece, taşınmazın aktif dere yatağı içinde bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır. Genel arazi kadastrosu işlemi 1975 yılında yapılmış ve sonuçları 20/10/1975 - 28/11/1975 tarihleri arasında ilân edilmiş ve kesinleşmiştir. Kesinleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 20 yıllık süre geçmiştir.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 15/02/2016 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7156, Karar No: 2016/19349, Tarih: 14.11.2016

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/7156 E.  ,  2016/19349 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı, iş akdinin haksız ve sebep bildirilmeden işverence feshedildiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil, yıllık izin ve kötü niyet tazminatının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Bakanlık vekili, davacının müvekkili idare bünyesinde değil, diğer davalı şirket bünyesinde çalıştığını, bakanlığın yaptığı hizmet alım sözleşmesi ile yemek işlerini taşeron firmaya bıraktığını, bu itibarla şirketlerin sorumluluğuna gitmek gerektiğini savunarak davanın reddini istemiş, davalı şirket vekili, davacının başlangıçtan beri davalı idarenin işçisi olduğunu, davacının iş yerine gelmeyerek işi kendisinin bıraktığını ve ödenmeyen ücret alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, kötüniyet tazminat talebinin reddi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacının yıllık izin ücretinin hesabı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, davacının 12.05.2012 tarihinde iş akdinin sona erdirildiği, yıllık izin ücreti alacağı yönünden dosyaya sunulu bulunan 21.06.2012 tarihli hesap özetine göre davalı işverence davacı işçiye fesih tarihinden sonra yıllık izin ücreti adı altında 348,91 TL tutarında ödeme yapıldığı görülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ödenen bu miktarın davacının hak kazandığı tespit edilen yıllık izin ücreti miktarından mahsup edileceği açıklandığı halde hesaplama kısmında mahsup işleminin yapılmadığı anlaşıldığından hatalı bilirkişi raporuna itibarla karar verilmesi bozma nedenidir.

3- 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda davalı Bakanlık harçtan muaf olmasına rağmen hüküm yerinde başvurma harcı, peşin harç ve ıslah harcından sorumlu tutulmuş olması hatalı olup bozma nedenidir

3- 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda davalı Bakanlık harçtan muaf olmasına rağmen hüküm yerinde başvurma harcı, peşin harç ve ıslah harcından sorumlu tutulmuş olması hatalı olup bozma nedenidir

4-6100 sayılı HMK.nun 107. maddesinde, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde, alacaklının, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabileceği, karşı tarafın verdiği bilgi veya değerin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği, ayrıca kısmi eda davasının açılabildiği hallerde tespit davası da açılabileceği ve bu durumda hukuki yararın var olduğunun kabul edileceği, 109. maddesinde ise talep konusunun niteliği itibariyle bölünebilir olduğu durumlarda sadece bir kısmının da dava yoluyla ileri sürülebileceği, talep konusunun miktarı taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamayacağı, kısmi dava açılması halinde dava açılırken talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hali dışında talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamına gelmeyeceği bildirilmiştir.

Görüldüğü gibi her iki dava çeşidinde de açılabilirlik şartı, alacağın konusu miktarının yahut değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olmamasıdır. Her iki dava çeşidinde de dava açan alacağın asgari bir miktar ve değerini belirterek talepte bulunmaktadır.

Dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde davacı, neye karar verilmesini istiyorsa onu açık şekilde yazar. Kısmi davada, davacının dilekçesinde kısmi dava açtığını açıkça bildirmesi gerekir. Belirsiz alacak davasında ise alacağın miktarının belirlenmesi açıkça talep edilmelidir.

Talep sonucu açık değil ise mahkeme, talep sonucunu açıklattırmalıdır. Bundan başka talep sonucunun açık olmaması halinde, dava dilekçesinin diğer bölümlerinde yazılanların ışığında bir yoruma tabi tutularak davanın belirsiz alacak davası mı yoksa kısmi dava mı olduğunu belirlemek hakimin ödevidir.

Somut olaya gelince, her ne kadar dava 6100 sayılı HMK yürürlüğe girdikten sonra açılmış ise de; davacı vekili dava dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası olduğu yönünde bir açıklamada bulunmadığı gibi talep ettiği alacakların miktarının belirlenmesini de istememiştir. Dava dilekçesi içeriğinden davanın kısmi dava olarak açıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olaya gelince, her ne kadar dava 6100 sayılı HMK yürürlüğe girdikten sonra açılmış ise de; davacı vekili dava dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası olduğu yönünde bir açıklamada bulunmadığı gibi talep ettiği alacakların miktarının belirlenmesini de istememiştir. Dava dilekçesi içeriğinden davanın kısmi dava olarak açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı kısmi dava açmış ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuştur. Islah dilekçesi ile de talep miktarını artırmıştır. Kıdem tazminatı dışında ıslahla artırılan alacaklara ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekirken, alacakların tümü için dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi hatalı olup bu durum bozma sebebidir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı Şirkete iadesine, 14/11/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2269, Karar No: 2014/11428, Tarih: 21.10.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/2269 E.  ,  2014/11428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Müstehcenlik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 21.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15557, Karar No: 2016/3122, Tarih: 25.02.2016

**19. Hukuk Dairesi         2015/15557 E.  ,  2016/3122 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Mahkemenin harcı da hüküm altına alan 24.01.2013 tarihli kararı Dairemizin 29.04.2014 tarih 2013/11022 E. 2014/8057 K. sayılı ilamı ile bozulmakla tüm sonuçları ile birlikte ortadan kalkmıştır. Bu durumda, mahkemece yeniden kurulan hükümde harcın yeniden karar altına alınması gerekirken, önceki karara atıf yapılarak harcın hüküm altına alınmaması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12548, Karar No: 2012/9041, Tarih: 24.05.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/12548 E.  ,  2012/9041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/07/1997-02/05/2004 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davalıya ait nakliye ambarında 01.07.1997 ile 02.05.2004 tarihleri hamal olarak hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece Dairemizin davacının çalıştığını belirttiği işyerinin açıkça belirlenerek, işverenin kayıtlarına geçmiş çalışmaları bulunan tanıklar yada komşu işyerlerinin işverenleri ile bu işyerlerinin kayıtlara geçen çalışanlarının tanıklığına başvurularak, davacının bu işyerindeki çalışmalarının niteliği sürekli olup olmadığı, sigortalı çalışma olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin belirlenmesi gerektiğine ilişin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacının hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ispatlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ve bu karar süresinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık davalı işyerinde geçen çalışmaların hizmet akdi olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkindir.

Sigortalılığın oluşması yönünden ilk koşul, taraflar arasında hizmet akdinin varlığına ilişkindir. Hizmet akdi Borçlar Kanunu'nun 313. maddesinde belirlendiği üzere iş sahibi ile işçi arasında yapılan belli veya belli olmayan bir süre için görülen iş karşılığı ücret ödenmesini gerektiren bir sözleşmedir. Bu sözleşmede ana unsur iş ve ücrettir. 506 sayılı Yasa açısından hizmet akdini sadece bu unsurlara bağlı olarak kabul etmek mümkün değildir. Zaman ve bağımlılık unsurları hizmet akdinin ana koşulları olmak üzere 506 sayılı Yasa'nın öngördüğü hizmet sözleşmesi bir veya birden fazla işveren ile çalıştırılan arasında oluşturulan, süreli veya süresiz belli bir zaman dilimi içersinde, işveren emir ve gözetimi altında, iş görmeyi hüküm altına alan hukuksal ilişkidir. Sigortalılığın oluşumu yönünden ilk

unsur iş görecek kişinin belli bir zaman dilimi içerisinde, hizmetini işverenin emrine hasretmesidir. Bu zaman dilimi günün tüm süresini kapsayabileceği gibi, günün veya haftanın belli saatlerine de hasredilebilir. Haftanın veya ayın belli gün ve saatlerinde dahi çalışma söz konusu olabilir.

unsur iş görecek kişinin belli bir zaman dilimi içerisinde, hizmetini işverenin emrine hasretmesidir. Bu zaman dilimi günün tüm süresini kapsayabileceği gibi, günün veya haftanın belli saatlerine de hasredilebilir. Haftanın veya ayın belli gün ve saatlerinde dahi çalışma söz konusu olabilir.

Önemli olan düzenli bir çalışma ilişkisinin varlığıdır. Düzenli çalışma ilişkisinin varlığı iş akdinin zaman unsurunu ortaya koyar. Çalışanın, hizmetini belli zaman dilimi içerisinde, işveren emrinde ve onun vereceği direktif doğrultusunda gerçekleştirilmesi, hizmet akdinin ikinci unsuru olan bağımlılık unsurunu oluşturur. Hizmetin fiilen verilmesi her durumda, zorunlu değildir. İşverenin emir ve gözetim altında hazır beklemek durumunda dahi bağımlılık unsuru gerçekleşmiş sayılır. Öte yandan, işverence gösterilen işlerin, çalışan tarafından, işveren emir ve direktiflerine uygun olarak görülmesi gerekir. Belirtilen bu iki ana unsurun birlikte gerçekleşmesi durumunda 506 sayılı Yasa açısından hizmet akdinin dolayısıyla sigortalılığın ilk koşulunun oluştuğu sonucuna varılır. Somut olayda davacının çalışması bakımından zaman ve bağımlılık unsurunun gerçekleştiği ortadadır.

Sigortalılığın ikinci koşulu, 506 sayılı Yasa'nın 5. ve 8. maddelerinde öngörülen işin görüldüğü bir işyerinin bulunmasıdır. Bir işyerinin varlığının saptanamaması durumunda sigortalılığın gerçekleştiğinden söz edilemez.

Üçüncü koşul, eylemli çalışmanın varlığıdır. Yasal sigortalılıktan söz edebilmek için sigortalının işveren emir ve direktifleri altında, bir fiil, gösterilen işi yapması zorunludur. Çalışmanın, kimi durumlarda, görülen işin, nitelik ve kapsamına göre devamlı sürmesi mümkün olmayabilir. Sigortalının, işveren emir ve nezareti altında verilecek işi yapmaya hazır bir şekilde beklemesi dahi bu koşulun gerçekleşmesi için yeterlidir.

506 sayılı Yasa'nın 3. maddesinde gösterilen istisnalardan bulunmama bir diğer koşuldur. Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için Yasa'nın 2. maddesinde sayılan koşulları taşıması yetmez, ayrıca 3. maddede gösterilen kişilerden bulunmaması gerekir.

Sigortalı sayılabilme yönünden gerek ücretin kendisi, gerekse ödenme biçim ve yöntemi zorunlu bulunmamaktadır. Parça başına ücret, götürü ücret, part-time çalışma karşılığı yapılan ödeme biçimleri sigortalılık koşullarını etkilemez.

Sigortalılık statüsünün oluşumu için herhangi bir şekil koşulu öngörülmemiştir. Resmi veya yazılı bir sözleşme biçimi şart değildir. Asıl olan sigortalının çalışmaya başlama durumudur. Eylemli olarak gerçekleşen bu durum sonucu sigortalılık statüsü kendiliğinden oluşur. “Sigortalı olmak”, kişi bakımından salt bir hak değil, aynı zamanda bir yükümlülüktür ve bu nedenle, kişinin isteğine, ediminin sosyal, toplumsal, etik niteliğine bırakılmamıştır. Bir başka anlatımla, kişi, yasanın sigortalı sayılmak için belirlediği duruma dahil olmakla kendiliğinden sigortalı olacaktır.

Öte yandan, 5510 sayılı Yasa'nın geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince eldeki uyuşmazlığın çözümünde 506 sayılı yasa hükümlerinin uygulanacağı açıktır.

Somut olayda: Davalının ticaret siciline kayıtlı bulunan adresi “Şeker iş binası Kat:1 Uşak olup dosya içerisindeki 05.10.2004 tarihli zabıta araştırmasına göre tabakhanede nakliyat ambarı işlettiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davanın niteliği dikkate alınarak mahkemece gerektiğinde resen soruşturmanın genişletilmesi suretiyle davalının ticaret sicili adresinde ve tabakhanedeki adresinde araştırma yapılarak davalı işyerinin ve komşu işyerlerinin kayıtlara geçen çalışanlarının davacının çalışmasının bulunup bulunmadığı ve çalışmanın niteliğine ilişkin anlatımlarına başvurulmaksızın, davalının ikamet adresinde yapılan ve komşu işyeri olmadığına ilişkin araştırmaya değer verilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davalının ticaret sicilinde kayıtlı bulunan adresinde ve zabıta araştırmasına göre nakliye ambarının bulunduğu tabakhane de araştırma yapılarak davalı işyeri ve komşu işyerlerinin kayıtlı çalışanları ile sahiplerinin tanıklıklarına başvurulmak, bundan sonra davacının çalışmalarının hizmet akdinin unsurlarını taşıyıp taşımadığını tartışmak ve sorucuna göre karar verilmekten ibarettir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın ve özellikle uyulmasına karar verilen bozma ilamında ki noksanlıklar giderilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hükmün bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 26.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.