muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/20700, Karar No: 2022/6528, Tarih: 11.10.2022

Ayrıca iddianamede not olarak şüpheli hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan devam eden ayrı bir soruşturmanın bulunduğu belirtilmiştir.

UYAP sistemi evrak işlem kütüğü bilgilerinden iddianamenin, 26.01.2022 tarihinde Cumhuriyet savcısınca elektronik imzasının yapıldığı; 28.01.2022 tarihinde ise Başsavcı tarafından görüldüğü ve okunduğu görülmüştür. İddianame 28.01.2022 tarihinde mahkeme Başkanınca kaleme havale edilmiştir.

Hakkari 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 09.02.2022 tarih ve 2022/11 değerlendirme nolu kararı ile iddianamenin, 5271 sayılı CMK'nın 174/1-a hükmü gereğince iadesine, itiraz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verilmiştir. Mahkemenin iade nedeni kararda belirildiği şekli ile şöyledir;

"Şüphelinin 22.12.2021 tarihli emniyet ifadesinde "2014 yılında askerdeyken kendisine psikolojik anti sosyal kişilik bozukluğu teşhisi konulduğu ve askerliğinin bu psikolojik sebepten çürük raporu verilmesiyle bittiğini, suça konu paylaşımların 2015 yılında yapıldığı ve o dönem psikolojik sorunlarını yoğun yaşadığı dönem olduğunu" belirtmesi sebebiyle şüphelinin 5237 sayılı TCK'nın 32. maddesi kapsamında cezai ehliyeti bulunup bulunmadığına dair araştırma yapılmadan hakkında iddianame tanzim edilmiş ise de şüphelinin ceza ehliyetinin bulunmadığının anlaşılması halinde iddianamede şüpheli hakkında uygulanması gereken güvenlik tedbirinin gösterilmesi gerektiği, 5271 sayılı CMK'nın 170/6. maddesine aykırı olarak düzenlenen iddianamenin 5271 sayılı CMK'nın 174/1-a hükmü gereğince... iadesine karar verilmiştir."

Kararın elektronik imzaları 10.02.2022 tarihinde tamamlanmıştır.

UYAP sisteminden, iade kararının Cumhuriyet savcısınca 10.02.2022 tarihinde okunduğu görülmüştür. Cumhuriyet savcısı 11.02.2022 tarihli yazısı ile itirazda bulunarak, Hakkari 2. Ağır Ceza Mahkemesinden iade kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Cumhuriyet savcısının itiraz nedeni belirtildiği şekli ile;

"Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 20.10.2021 tarihli; "Şüpheli hakkında soruşturma evresinde, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olduğu yönünde rapor alınsa dahi, bu durumda olan şüpheli hakkında akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine hükmedilmesi gerekeceği, bu yöndeki araştırma ve değerlendirmenin ise mahkemesine ait olduğu gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden anılan kararın bozulması gerektiğinin ihbar olunduğu anlaşılmıştır... Kanun yararına bozma istemine dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbar yazısı incelenen dosya kapsamına göre yerinde görüldüğünden kabulü ile... değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi gereğince bozulmasına" şeklindeki 2021/22308- 2021/16062 sayılı ilamı nazara alınarak... iade kararının itirazen kaldırılması talep olunur" şeklindedir.

Hakkari 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.02.2022 tarihli, farklı bir heyetçe verilen kararı ile Cumhuriyet savcısının itirazı yerinde görülmemiş ve dosyanın itirazı incelemek üzere itiraz merciine gönderilmiştir.

Hakkari 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.02.2022 tarih 2022/41 değişik iş sayılı kararı ile itirazın reddine, kesin olarak, oy birliği ile mütalaaya uygun olarak karar verilmiştir. Merciinin itirazın reddine dair gerekçesi, kararda belirtildiği şekli ile özetle;

"...Dosya kapsamında şüphelinin soruşturma aşamasında alınan beyanlarında psikolojik sorunlarının olduğundan bahsettiği, şüphelinin TCK'nın 32. maddesi kapsamında raporunun dosya arasına alınmadığı anlaşılmakla dosya incelendi.

5271 sayılı CMK'nın sistemimizde soruşturma evresinin iyi bir şekilde tamamlanması ve iyi hazırlanmış bir dosya ile kovuşturma evresinin kısa sürede sona ermesinin sağlanması amacıyla iddianamenin iadesi kurumu düzenlenmiştir. Bu yolla kamu davasının tek oturumda yada zorunlu olduğu durumlarda birbirini izleyen oturumlarda ve mümkünse bir günde sonuçlandırılması hedeflenmektedir.

Bu nedenle hukuken geçerli, yeterli ve elverişli kanıtların toplanmasından ve dava koşullarının oluşmasından sonra tüm yönleri ile doğru ve eksiksiz olarak iddianame düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Olması gereken soruşturma evresinin uzunluğu ve kovuşturma evresinin ise kısa sürede sonuçlanarak ceza adaletinin ve adil yargılanma hakkının bütünüyle sağlanmasıdır. Zira CMK'nın sisteminde asıl olan kanıtların Cumhuriyet savcılığınca toplanmasıdır.

Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 2011/27923 esas 2012/2008 karar sayılı ilamında da belirtildiği şekliyle; "...Yeni Türk Ceza Adalet Sistemi"nde benimsenen, "Kişilerin Lekelenmeme Hakkı" ile "Eksiksiz soruşturma ve Tek Celsede Duruşma" prensipleri uyarınca, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcılarının mâkul sürede bütün delilleri toplamaları, sadece mahkûmiyetle sonuçlanacağını değerlendirdikleri hususları dava konusu yapmaları, beraatle sonuçlanacağını değerlendirdikleri eylemleri dava konusu yapmamaları, yâni bir nev'i filtre görevi yapmaları gerekir. Bu prensiplerin hayata geçirilebilmesi için mevzuatımızda ilk defa, 5271 sayılı CMK'nın 160/2. maddesi hükmü ile; soruşturma evresinde Cumhuriyet savcılarına şüphelinin lehine olan delilleri (de) toplama ve şüphelinin haklarını koruma yükümlülüğü getirilmiş, ayrıca; 170 ve 174. madde hükümleri ile de, iddianamenin iadesi kurumuna yer verilmiştir.

Yeni sistemde mahkemenin kanıt toplanması istisnai durumlara özgüdür. Kişilerin "lekelenmeme hakkı" ile "eksiksiz soruşturma" ve "tek oturumda duruşma" ilkeleri uyarınca soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcılarının makul sürede tüm kanıtları toplamaları, sadece mahkumiyetle sonuçlanacağını değerlendirdikleri hususları dava konusu yapmaları gerekmektedir. Kovuşturma evresinin kanıt toplanmasına gerek kalmadan ve 1-2 oturumda yargılamanın bitirilmesi hedeflenmiştir. Zira CMK'nın sisteminde asıl olan duruşmaya ara verilmeksizin hüküm verilmesidir. Ara verme ancak zorunlu durumlar için mümkündür. Duruşmaya ara verilse bile bu, davanın makul sürede sonuçlandırılmasını olanaklı kılacak surette olmalıdır (CMK 190).

Bu açıklamalar da dikkate alındığında, her ne kadar Hakkari Cumhuriyet Başsavcılığınca 26.01.2022 tarih ve 2022/103 esas sayılı iddianame düzenlenmiş ise de, şüphelinin TCK'nın 32. maddesi kapsamında raporunun dosya arasına alınmadan iddianame hazırlanmış olduğu, mahkemece bu raporun alınması beklenebilecek ise de, bu durumun yargılamayı gereksiz yere uzattığı ve sürüncemede bıraktığı, bu raporun alınması için geçecek süre dikkate alındığında yargıda hedef süre uygulaması olması nedeniyle hedef sürede yargılamanın bitirilmesinin mümkün olamayacağı, dolayısıyla CMK'nın sistemindeki "duruşmaya ara verilmeksizin hüküm verilmesi", "tek oturumda duruşma (istisnalar hariç)" ilkelerinin ihlal edilecek olması ve duruşmaya ara verilse dahi CMK'nın 190'da yer alan "duruşmaya ara verilse dahi bu, davanın makul sürede sonuçlandırılmasını olanaklı kılacak surette olmalı" kuralının da ihlal edilecek olması dikkate alındığında sevk raporunun alınmasının beklenmesinin bu ilkeleri ihlal edeceği anlaşılmakla vaki itirazın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." şeklindedir.

Cumhuriyet Başsavcılığının 21.02.2022 tarihli yazısı ile Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünden, Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 20.10.2021 tarih, 2021/22308 esas ve 2021/16062 karar sayılı ilamı da nazara alındığında, şüphelinin TCK'nın 32 maddesi kapsamında cezai ehliyeti bulunup bulunmadığına dair raporun aldırılmasının CMK'nın 174 maddesinde düzenlenen iddianame iadesi sebepleri arasında yer almadığı, şüphelinin akıl hastası olması halinde de yine iddianame tanzim edilmesi gerektiği, kaldı ki söz konusu işlemlerin Hakkari 2. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından da yerine getirilebileceğinden, Hakkari 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.02.2022 tarih, 2022/41 değişik iş sayılı kesin kararının, kanun yararına bozulması hususunda ihbar ve görüşte bulunulmuştur.

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 01.04.2022 gün ve 94660652- 105- 30- 5946-2022-KYB sayılı yazısı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi gereğince Hakkari 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.02.2022 tarihli ve 2022/41 değişik iş sayılı kararının bozulmasını istemiştir.

III-KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI:

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 01.04.2022 gün ve 94660652- 105- 30- 5946-2022-KYB sayılı yazısı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi gereğince Hakkari 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.02.2022 tarihli ve 2022/41 değişik iş sayılı kararının bozulmasını istemiştir.

III-KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI:

Şüpheli hakkında düzenlenen iddianamenin 5271 sayılı CMK'nın 174/1-a maddesi gereğince uygulanacak güvenlik tedbirlerinin belirtilmediği gerekçesi ile iadesinde ve iş bu karara karşı yapılan itirazın reddine dair mercii kararında hukuka uygunluk bulunup bulunmadığına ilişkindir.

IV-HUKUKSAL DEĞERLENDİRME:

Karar tarihindeki mevzuat şöyledir

A-)5237 sayılı Kanun

Akıl Hastalığı

Madde 32- (1) Akıl hastalığı nedeniyle, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişiye ceza verilmez. Ancak, bu kişiler hakkında güvenlik tedbirine hükmolunur.

(2) Birinci fıkrada yazılı derecede olmamakla birlikte işlediği fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği azalmış olan kişiye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmibeş yıl, müebbet hapis cezası yerine yirmi yıl hapis cezası verilir. Diğer hallerde verilecek ceza, altıda birden fazla olmamak üzere indirilebilir. Mahkûm olunan ceza, süresi aynı olmak koşuluyla, kısmen veya tamamen, akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri olarak da uygulanabilir.

B-)5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

Kamu davasını açma görevi

Madde 170-

(1)Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir.

(2)Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.

(3)Görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenen iddianamede;

a) Şüphelinin kimliği,

b) Müdafii,

c)Maktul, mağdur veya suçtan zarar görenin kimliği,

d)Mağdurun veya suçtan zarar görenin vekili veya kanunî temsilcisi,

e)Açıklanmasında sakınca bulunmaması halinde ihbarda bulunan kişinin kimliği,

f)Şikâyette bulunan kişinin kimliği,

g)Şikâyetin yapıldığı tarih,

h)Yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleri,

i)Yüklenen suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,

j)Suçun delilleri,

k)Şüphelinin tutuklu olup olmadığı; tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri,

Gösterilir.

(4)İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır.

(5)İddianamenin sonuç kısmında, şüphelinin sadece aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür.

(6)İddianamenin sonuç kısmında, işlenen suç dolayısıyla ilgili kanunda öngörülen ceza ve güvenlik tedbirlerinden hangilerine hükmedilmesinin istendiği; suçun tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ilgili tüzel kişi hakkında uygulanabilecek olan güvenlik tedbiri açıkça belirtilir.

İddianamenin iadesi

(5)İddianamenin sonuç kısmında, şüphelinin sadece aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür.

(6)İddianamenin sonuç kısmında, işlenen suç dolayısıyla ilgili kanunda öngörülen ceza ve güvenlik tedbirlerinden hangilerine hükmedilmesinin istendiği; suçun tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ilgili tüzel kişi hakkında uygulanabilecek olan güvenlik tedbiri açıkça belirtilir.

İddianamenin iadesi

Madde 174 -(Değişik: 25.5.2005 - 5353/27 md.)

(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;

a)170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,

b)(Değişik:17.10.2019-7188/20 md.) Suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,

c)(Değişik:17.10.2019-7188/20 md.) Önödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen,

d)(Ek:17.10.2019-7188/20 md.) Soruşturma veya kovuşturma yapılması izne veya talebe bağlı olan suçlarda izin alınmaksızın veya talep olmaksızın düzenlenen,

İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.

(2)Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.

(3)En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.

(4)Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.

(5)İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.

Belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde konu değerlendirildiğinde;

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

CMK’nın 160/1 maddesinde yer alan “bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hal” ifadesinden anlaşılacağı üzere belli bir suç şüphesine karşı soruşturmaya başlanılabilmesinin maddi koşulu, o suça ilişkin başlangıç şüphesinin var olmasıdır. Başlangıç şüphesinin bulunup bulunmadığını değerlendirme yetkisi, Cumhuriyet savcısına aittir (Veli Özbek, Nihat M. Kanbur, Koray Doğan, Pınar Bacaksız, İlker Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, Seçkin Yayınlar, Ankara, 2011, sayfa 186 ve devamı).

Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler.

Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun; 170/3. maddesinde, iddianamede nelerin gösterileceği, 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtilmiştir.

Savcının değerlendirmesine tabi hususlar iade gerekçesi olamaz. Bu nedenle mahkeme, savcının nitelendirmesine katılmadığını belirterek bir hususu iade konusu yapamaz. Ancak iddianamede bulunması gereken hususlarda bir eksiklik veya yanlışlığa dayanarak iade yoluna gidilebilir.

İddianamenin iadesi üzerine yapılan itiraz kapsamında merciinin kararı kesin olduğundan, Cumhuriyet savcısını da mahkemeyi de bağlayacaktır.

Diğer yönden, 5237 sayılı TCK'nın 32 maddesi gerekçesinde belirtildiği üzere, kusur yeteneğini etkileyen bir neden olan akıl hastalığının varlığı durumunda, kişi işlemiş bulunduğu fiilin anlam ve sonuçlarını algılayamamakta veya işlediği fiille ilgili olarak irade yeteneği önemli ölçüde etkilenmektedir, bu durumda kusurlu olamayacağından hakkında cezaya hükmedilemeyecektir; ancak fiil hukuka aykırı niteliğe sahip olduğundan kişi hakkında akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirlerine başvurulacaktır. Maddenin ilk fıkrasında kusur yeteneğini etkileyen bir neden olarak kabul edilen akıl hastalığı ceza sorumluluğu kaldıran bir hal olarak düzenlenmiş, ikinci fıkrasında ise ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak belirtilmiştir.

Şüphelinin akıl hastası olduğunun anlaşılması, hakkında iddianame düzenlenmesine engel teşkil etmemektedir. Şahsi bir cezasızlık sebebi olması nedeni ile şüpheli hakkında güvenlik tedbiri uygulanmasına ancak suçu işlediğinin yargılama sonucunda sabit görülmesi halinde hükmedileceğinden; Cumhuriyet savcısının takdir yetkisini kullanarak akıl hastalığının etkisiyle suç işleyen fail hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar vermesi mümkün değildir.

Cumhuriyet savcısı soruşturma aşamasında failin akıl hastası olduğundan şüphelenirse re’sen akıl hastalıkları konusunda uzman bir bilirkişi görevlendirerek fail hakkında bir rapor düzenlenmesini isteyebilecektir(CMK m. 63/3). Ancak akıl hastalığı suçun sübutuyla ilgili bir husus olmadığından soruşturma aşamasında raporun aldırılmaması iddianamenin iadesini gerektirmemektedir.

Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde, dava açılması yönünden karma sistemi benimseyen ceza yargılaması hukukumuza göre; ''Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir. Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet

savcısı, bir iddianame düzenler (CMK madde 170/1-2). ''Anılan sistemde aslolan dava açma mecburiyeti, istisna ise CMK'nın 171. maddesinde yer alan Cumhuriyet Savcısının kamu davası açmada takdir yetkisini kullanmasıdır. 5271 sayılı CMK'da düzenlenen iddianamenin iadesi kurumu, uzun süren yargılama süreçlerinin önüne geçilebilmesi ve davaların “tek celse”de bitirilebilmesini temin amacıyla getirilen yeniliklerden biridir. Bunun gerçekleştirilebilmesi, soruşturma safhasında mevcut tüm delillerin toplanmış olması ile mümkündür. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun; 170/3. maddesinde, iddianamede nelerin gösterileceği, 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceği tahdidi olarak belirtilmiştir. Suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez. İddianamenin iadesi üzerine yapılan itiraz kapsamında verilen itiraz merciinin kesinleşmiş kararının bağlayıcılığının, Cumhuriyet savcısının dava açma görev ve sorumluluğunu ortadan kaldıracak ve yeterli şüpheye dayanan, suç teşkil ettiği değerlendirilen fiille ilgili olarak dava açılmamasını netice verecek biçimde ve esas itibari ile yasanın kesin olarak yasakladığı (CMK madde 174/2) bir hususa dayanan iade sebeplerini de kapsadığı şeklinde anlaşılmaması gerekir. Bu kapsamda, sosyal medya paylaşım sitesinde yer alan hesabından yaptığı paylaşımlarla terör örgütü propagandası yaptığı iddia edilen şüpheli hakkında düzenlenen iddianamenin 5271 sayılı CMK'nın 170/3 maddesinde iddianamede nelerin gösterileceğinin ve aynı Kanunun 174/1 maddesinde ise hangi hallerde iade kararı verileceğinin açıkça belirtilmesi karşısında; "22.12.2021 tarihli kolluk ifadesinde 2014 yılında askerdeyken kendisine psikolojik anti sosyal kişilik bozukluğu teşhisi konulduğu ve askerliğinin bu psikolojik sebepten çürük raporu verilmesiyle bittiğini, suça konu paylaşımların 2015 yılında yapıldığı ve o dönem psikolojik sorunlarını yoğun yaşadığı dönem olduğunu belirtmesi sebebi ile ceza ehliyetinin bulunmadığının anlaşılması halinde hakkında uygulanması gereken güvenlik tedbirinin iddianamede gösterilmesi gerektiği" gerekçesine dayanan iade nedenin, kanunun belirttiği iade nedenleri arasında yer almadığı, Cumhuriyet savcısının değerlendirmesi aksine bir kanaatin oluşması durumunda belirtilen hususun yargılama aşamasında araştırılıp değerlendirilmesi mümkün olduğu da nazara alınmak sureti ile yargılama faaliyeti sonucu suçu işlediği kesin biçimde saptanan akıl hastası sanık hakkında kusurunun bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına ve güvenlik tedbirine hükmedilebilmesi için öncelikle suçun akıl hastası sanık tarafından işlenip işlenmediğinin mahkemece araştırılıp saptanması gerektiği gözetilmeden itirazın reddine dair verilen mercii kararında, isabet bulunmadığından istemin kabulüne karar verilmiştir.

V-SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

V-SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden, Hakkari 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.02.2022 tarihli ve 2022/41 değişik iş sayılı kararının, CMK'nın 309/4-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin icrasını teminen dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.10.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/398, Karar No: 2014/5977, Tarih: 12.03.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/398 E.  ,  2014/5977 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2013/255833

İşkence yapma suçundan, sanıklar S. A., E.. K.., A.. A..'ın yapılan yargılanmaları sonunda; hükümlülüklerine dair; (İSTAN- BUL ANADOLU) 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 26.02.2013 gün 2010/365 esas 2013/94 karar sayılı hükmün C.Savcısı, sanıklar müdafiileri, şikayetçi Z. Ş. vekili ve katılan Y.Ş.vekili tarafından temyiz edilerek ve incelemenin sanıklar S. K., E.. K.., A.. A..'ın müdafiileri tarafından duruşmalı yapılması- nın talep olunması üzerine dosya Yargıtay C.Başsavcılığının 19.12.2013 tarihli tebliğna- mesiyle birlikte dairemize gönderilmekle, sanıklar S. K., E.. K.. ve A.. A.. müdafiilerinin duruşmalı isteğinin süresinde ve yerinde olduğu anlaşıl- dığından tayin olunan 26.02.2014 günü C.Savcısı O. V. hazır olduğu halde duruşma salonunda oturum açılarak, sanıklar S. A. ve A.. A..'ın duruşmada müdafii ile temsil edilmediklerinden haklarındaki ineclemenin duruşmasız olarak yapılmasına; diğer sanık E.. K.. müdafiinin savunmasını yapmasından sonra kararın tefhimi için duruşmanın bırakıldığı 12.03.2014 günü celse açılmış ve dava evrakı incelenerek sanık E.. K.. müdafii Av. M.. D.. hazır olduğu halde aşağıdaki hüküm tefhim olunmuştur.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi Z. Ş.'in işkence suçundan doğrudan doğruya zarar görme- diği ve usulüne uygun davaya katılma talebi olmadığı anlaşılmakla şikayetçi Z. Ş. vekilinin temyiz isteğinin CMUK.nun 317. maddesi gereğince oybirliğiyle (REDDİNE),

C.Savcısının temyiz dilekçesi üzerinde herhangi bir sevk ve kabule ilişkin tarih ve imza bulunmadığı belirlenmiş ise de UYAP üzerinde yapılan incelemeden temyiz talebinin 04.03.2013 tarihi olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Sanıklar hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan gereğinin mahallinde değerlendirilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkeme- nin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülme- yen sair itirazların reddine, ancak:

İşkence, ulusal hukukta olduğu gibi uluslararası sözleşmelerle de yasak- lanmıştır. T.C. Anayasası'nın 17. maddesinde herkesin, yaşama, maddi ve manevi varlığı- nı koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra, "Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tâbi tutulamaz" denilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesi uyarınca; "Hiç kimse işkenceye, insanlık dışı yahut haysiyet kırıcı ceza veya muameleye tâbi tutulamaz." ve 15/2. maddesi gereğince de bu yasak olağanüstü durumlarda bile ortadan kaldırılamaz.