muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/3384, Karar No: 2021/20, Tarih: 11.01.2021

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı ... Genel Md. vekili; kazanın, davalı ... şirketinin telleri yere indirmemesi ve çürük ahşap direğin kırılması neticesinde meydana geldiği, vefat eden işçinin bahçıvan olup işyerini talimatlara aykırı olarak terk ettiği, o sırada orada bulunmaması gerektiği, bu nedenlerle kusurlarının bulunmadığı gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... EDAŞ vekili; zamanaşımı süresinin geçtiği, kaza ile arada illiyet bağının bulunmadığı, yapılan işin Orman İşletme Md.’nün işi olup kendilerine atfedilecek bir kusurun bulunmadığı, kusur gerekçelerinin yerinde olmadığı, görev ve sorumluluğun Orman işletmesinde olduğu, yapılan hesaplamanın hatalı olduğu gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava; 03.07.2013 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirler ile yapılan tedavi yardımlarının rücuan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı yasanın 21. ve 76. maddeleridir.

Rücu davaları kusur sorumluluğuna dayanmakta olup, iş kazasında kusuru olanlar davacı Kurumun rücu alacağından kusurları karşılığında sorumludur. Kusurun belirlenmesinde ise; zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğu, dosya içeriğindeki tüm deliller taktir olunarak belirlenmeli ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, konusunda uzman bilirkişi heyetinden, aynı olay nedeni ile daha önce açılmış ve kesinleşmiş tazminat ve ceza davaları varsa, bu davalardaki kusur raporları ile çelişki oluşturmayacak şekilde kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınması gereklidir. Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının, güncel mevzuat çerçevesinde değerlendirilerek belirlenmesi gerekir.

Eldeki davada alınan kusur raporlarında davalılara %80, vefat eden sigortalıya %20 oranında kusur verilmiş, müfettiş raporunda Orman İşletme Müdürlüğüne %50, Tedaş ve yetki verdiği şirkete %50 kusur verilmiştir. Derdest olduğu anlaşılan ceza davasında ise 3 farklı rapor alınmıştır.

Mahkemece; müfettiş raporuyla ceza ve varsa tazminat dosyalarındaki raporlar getirtilerek, uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden bu çerçevede, işveren ve ilgililerin kusurunun birlikte irdelenerek belirlendiği, eldeki davada alınan kusur raporuyla müfettiş raporundaki çelişkinin giderildiği, oluşa uygun, hüküm kurmaya elverişli yeni bir kusur raporu alınmalı, sorumluluk, oransal ve miktar olarak yeniden belirlenmelidir.

Mahkemece; müfettiş raporuyla ceza ve varsa tazminat dosyalarındaki raporlar getirtilerek, uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden bu çerçevede, işveren ve ilgililerin kusurunun birlikte irdelenerek belirlendiği, eldeki davada alınan kusur raporuyla müfettiş raporundaki çelişkinin giderildiği, oluşa uygun, hüküm kurmaya elverişli yeni bir kusur raporu alınmalı, sorumluluk, oransal ve miktar olarak yeniden belirlenmelidir.

Kabul kapsamında ve kazanın oluş biçimi dikkate alındığında, kusur raporlarındaki ... ve ... şirketlerine verilen kusur oran ve gerekçelerinin isabetsiz olduğu gözetilmeli, ceza dava dosyası ve ceza dosyasında alınan bilirkişi raporu da gözetilerek, sadece ahşap direğin çürük olup olmadığı veya kusurlarına yönelik olgular gözetilerek bu bağlamda ve 3. kişi sıfatı ile bir irdeleme yapılıp yapılmayacağı dikkate alınmalı ve belirlenecek kusur oran ve aidiyetleri dikkate alınarak 21/1-4 kapsamındaki teselsül sorumluluğu yeniden belirlenmeli, bu anlamda hükmü temyiz etmeyen taraflar yönünden diğerleri lehine miktar itibariyle oluşan usuli kazanılmış haklar da gözetilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

O halde, davalılardan ... ve ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin istinaf istemlerinin esastan reddine dair kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.

SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'ne iadesine, 11.01.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7317, Karar No: 2013/3989, Tarih: 29.04.2013

**5. Ceza Dairesi         2012/7317 E.  ,  2013/3989 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tefecilik yapmak

HÜKÜM : Mahkümiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Değişik tarihlerde birden fazla kişiye kazanç elde etmek amacıyla ödünç para veren sanık hakkında, TCK'nın 43/1. maddesi uygulanmayarak eksik ceza tayini, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dava konusu olayda; vergi denetmeninin raporuna ve arama tutanağına göre; sanığın vergi kaydına göre kuyumculuk faaliyeti ve telefon kontör ticareti yapmasına rağmen, suç tarihinde işyerinde yapılan aramada, aynı gün post cihazları ile yapılan satış miktarlarına nazaran hiçbir altın ve kontöre rastlanmadığı, işyerine alınan altın ve kontörlere oranla yapılan satışlar arasında ticari hayatın işleyişine uygun mal bulunmadığı, altın alım satımının niteliğine, aynı gün alınıp tekrar geri satım yapıldığı iddia olunan işlem sayısının fazlalığına ve tarihine göre, savunmaların hayatın olağan akışına aykırı olması karşısında, kuyumcu ve kontör bayii olan sanığın işyerinde herhangi bir alışveriş yapılmadığı halde, alışveriş yapılmış gibi kendilerine para ihtiyacı nedeniyle başvuran kişilere ait kredi kartları ile pos cihazları aracılığıyla işlem yapıp, gerçek olmayan bu alış veriş tutarından belli bir komisyon kesintisi yaparak geriye kalan kısmı nakit olarak ödeme ya da komisyonu, verdiği paranın üzerine ilave ederek kendisine başvuran kişinin kredi kartından çekmesi biçiminde komisyon karşılığı borç verme eylemlerinden dolayı sanığın zincirleme şekilde tefecilik suçunun sübut bulduğu olayda;

Delillerle iddia ve savunma, duruşma gözönünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 29/04/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2009/2639, Karar No: 2010/911, Tarih: 25.02.2010

**7. Hukuk Dairesi         2009/2639 E.  ,  2010/911 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı ... ile katılan davacı ... ve ... tarafından istenilmekle, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:

Mahkemece davacı ...’ın tutunduğu tapu kaydının dava konusu taşınmazı kapsamadığı, katılan davacılar ... ve ...’nin ise davasını ispat edemediği gerekçe gösterilerek davalarının reddine karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma hüküm vermeye yeterli değildir. Ayrıca dava konusu taşınmazın kadastro tespiti 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 5.maddesi hükmü uyarınca yapılmadığı, aynı yasanın 30.maddesi hükmünün uygulama olanağı bulunmadığı dikkate alınmadan ve dosya keşfe hazır hale getirilmeden keşif günü tayin edilerek tarafların gıyabında keşif yapılması ve tarafların savunma ... kısıtlanarak hüküm kurulması dahi isabetsizdir. Böylesine yetersiz araştırma ve soruşturma ile hüküm kurulamaz.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle davacı ...’ın tutunduğu T.Sani 303 D. tarih 83 sayılı tapu kaydı ile davalı tarafın tutunduğu 132 sayılı vergi kaydı ve 13.12.1966 tarih ve 21 sayılı tapu kaydı ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilmeli, kayda dayanan tarafın kayıt maliki yada malikleri ile akdi, ırsi ilişkisi saptandığı takdirde dayanılan kayıtların dava dışı başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği, Tapu Sicil Müdürlüğünden ve Kadastro Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup saptanmalı, revizyon görmüş ise dava konusu taşınmazla birlikte revizyon gördüğü dava dışı taşınmazları ve bu taşınmazlara dıştan komşu taşınmazları da bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita Kadastro Müdürlüğünden getirtilmeli, dayanılan kayıtların dava dışı başka taşınmazlara revizyon gördüğü ve davalı olduğu saptandığı takdirde H.U.M.K.’nun 45 ve onu izleyen maddeleri hükmü uyarınca dava dosyalarının birleştirilip birleştirilemeyeceği yönü üzerinde durulmalı, vurgulanan bu olgunun dava ekonomisi ve kaydın kapsamının sağlıklı biçimde belirlenebilmesi için zorunlu olduğu özellikle dikkate alınmalı, ayrıca katılan davacılar ... ve paydaşının tüm delilleri sorulup saptandıktan sonra dayandıkları kayıt ve belgeler de getirtilmeli, dosya keşfe hazır hale geldiğinde keşfe karar verilirken 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 36.maddesi dikkate alınmalı, bundan sonra yöreyi iyi bilen yerel ve uzman bilirkişi, tutanak bilirkişilerinin tümü, taraf tanıkları ile taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, bundan sonra dayanılan tapu ve vergi kayıtları yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, kayıtlarda tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinemeyen sınırlar yönünden tanık bilgisine başvurulmalı, uzman bilirkişiden keşfi denetlemeye imkan verecek şekilde rapor alınmalı, uygulamaya yönelik yerel bilirkişi ve tanık sözleri, komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve dayanakları kayıtlarla denetlenmeli, dava konusu taşınmazın taraflardan hangisinin tapu kaydı kapsamında kaldığı duraksamasız saptanılmalı, tapu kayıtlarının örtüşmesi halinde önceki günlü doğru temele dayalı hukuksal değerini yitirmeyen tapu kaydına değer verileceği düşünülmeli, dava konusu taşınmazın kayıt kapsamları dışında kaldığı saptandığı takdirde zilyetlik araştırması yapılmalı, tespit gününde zilyetleri yararına 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14.maddesi hükmünde öngörülen kısıtlamalar da dikkate alınarak taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, ayrıca mahkeme dosyasıyla birleştirilen Tapulama Mahkemesinin 1974/52-131 E.K sayılı dava dosyasının davacıları ... ve ... mahkemece oluşturulan hükmün başlığında davacı olarak gösterilmedikleri gibi bu davacılar yönünden hüküm yerinde olumlu yada olumsuz bir hüküm oluşturulmamış olması dahi başlı başına bozma nedenidir

.maddesi hükmünde öngörülen kısıtlamalar da dikkate alınarak taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, ayrıca mahkeme dosyasıyla birleştirilen Tapulama Mahkemesinin 1974/52-131 E.K sayılı dava dosyasının davacıları ... ve ... mahkemece oluşturulan hükmün başlığında davacı olarak gösterilmedikleri gibi bu davacılar yönünden hüküm yerinde olumlu yada olumsuz bir hüküm oluşturulmamış olması dahi başlı başına bozma nedenidir. Taraf teşkili oluşturulmadan karar verilmesi kamu düzenine ilişkin olup istek olmasa bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen gözetilmesi zorunludur. O halde yapılacak yargılama sonucunda ... ve ... karar başlığında gösterilmeli, bu yolla taraf koşulu oluşturulmalı ve bu davacılar yönünden de dosya içerisinde toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu olgular göz ardı edilerek davacılar ... ve ... yönünden taraf koşulunun oluşturulmaması ve haklarında olumlu yada olumsuz bir hüküm verilmemesi isabetsiz olduğu gibi az yukarıda izah edildiği şekilde hüküm kurmaya yeterli bir araştırma yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı ... ile katılan davacı ... ve ...’nin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde ilgililerine iadesine, 25.02.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17607, Karar No: 2017/25279, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/17607 E.  ,  2017/25279 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

.... HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun .../.../2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile ....07.2016 tarih ve 29779-.... mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici .... madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve ....02.2016 tarih ve 2016/... sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'...) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı .... Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı .... Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. ...-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

...) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

...) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı .... Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı .... Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

...) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

...) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

...) 4721 sayılı TMK'nın .... Kitabının, Hısımlık başlıklı .... Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı .... Bölümünün ..., ..., ... ve .... ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

...) 4721 sayılı TMK'nın .... Kitabının, Vesayet başlıklı .... Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

...) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

...) 4721 sayılı TMK'nın .... Kitabının, Vesayet başlıklı .... Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

...) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8784, Karar No: 2014/14341, Tarih: 16.10.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/8784 E.  ,  2014/14341 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Doğubayazıt Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/03/2014 (Ek Karar)

NUMARASI : 2012/352-2013/83

Dava dilekçesinde, davacının ve küçüğün soyadının "İLÇİ", küçüğün adının "Mustafa Kemal" olarak değiştirilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm baba F.. A.. tarafından çocuğun ad ve soyadı yönünden temyiz edilmiş, taraf sıfatı olmadığından babanın temyiz isteminin reddine karar verilmiş, bu karar da baba - talep eden F.. A.. tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, temyiz talebinde bulunan F.. A..'ın, adı ve soyadı değiştirilmesi istenen küçüğün babası olduğu, görülen davanın sonuçları açısından hak ve yükümlülüğünün doğrudan etkilendiği dikkate alınarak kararı temyiz etme hakkı bulunduğundan, mahkemenin 07/03/2014 tarihli, 2012/352 Esas - 2013/83 Karar sayılı ek kararının kaldırılmasına karar verilip, dosyadaki tüm kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı dava dilekçesinde; baba F.. A.. ile müşterek çocukları K..A.. velayetinin kendisine verildiğini, Anayasa Mahkemesinin 2010/119 Esas 2011/165 Karar sayılı kararına göre 2525 sayılı Soyadı Kanununun 4.maddesinin birinci cümlesinin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile iptaline karar verildiğini, 08/12/2011 tarihli bu karar ile velayet kendisine verilen kadının, çocuğa kendi soyadını verebileceğinin kabul edildiğini, bu nedenle velayeti kendisinde olan K.. A...soyadının kendi kızlık soyadı olan "İLÇİ" olarak değiştirilmesini, beraberinde çocuğun adının "Mustafa Kemal", kendi soyadının da "İLÇİ" olarak değiştirilmesini istemiş, mahkemece dava konusu taleplerin tümü yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; davacı ile dava dışı F.. A..'ın 10/09/2006 tarihinde evlendikleri, evliliklerinden 21/08/2007 tarihinde soyadının değiştirilmesi istenen Kemal'in dünyaya geldiği, davacı Nuran ile dava dışı Fırat'ın, Bakırköy 12.Aile Mahkemesinin 10/09/2009 gün ve 2009/615 Esas - 2009/517 Karar sayılı kararı ile boşandıkları, mahkemece Kemal'in velayetinin davacı anne Nuran'a bırakıldığı anlaşılmaktadır.

2525 sayılı Soyadı Kanunu'nun 4.maddesinin ikinci fıkrasının “evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği soyadı alır” şeklindeki birinci cümlesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinden sonra bilhassa boşanmalar sebebiyle somut olayda olduğu gibi zaruri nedenlerle velayetin anneye bırakılması hallerinde velayet hakkına sahip annelerin çocuklarına kendi soyadlarını vermek amacıyla bu tür soyadı değişikliği davalarını açtıkları görülmektedir.

2525 sayılı Kanunun 4.maddesindeki düzenlemenin, Yasanın genel gerekçesinden de anlaşılacağı gibi ilk defa soyadı alınması ile ilgili olduğu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki hüküm karşısında, bu kuralın günümüzde sadece bazı istisnai durumlarda uygulanabilmesinin söz konusu olduğu Anayasa Mahkemesince de kabul edilmektedir. Yüksek Mahkeme sözü edilen maddeyi Türk Medeni Kanununun 335 ve 336. maddeleriyle Anayasanın 10. ve 41. maddelerine aykırılığı nedeniyle iptal etmiştir. Tüm bu maddeler, velayet hakkının kullanılmasında kadın ve erkeğin birbirlerine eşit oldukları ilkesini ön plana çıkarmaktadır. Eski 743 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun eşitliğe aykırı hükümleri, bu yasanın yürürlükten kaldırılmasıyla son bulmuştur.

Birleşmiş Milletler Siyasi ve Medeni Haklar Sözleşmesi hükümleri ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarında da çok geçerli nedenlerin varlığı dışında yalnızca cinsiyete dayalı bir farklı muamelenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 14. maddesinde düzenlenen ayrımcılık yasağını ihlal ettiği kabul edilmektedir. Eşitlik ilkesi, Anayasa Mahkemesinin kararında da değinildiği gibi aynı konumda bulunan kadın ve erkeğin yasalar önünde eşit haklara sahip olmasını gerektirmekte, diğer bir ifadeyle kadın veya erkeğin kendi lehine bir üstünlük yarışına girmesine hukuk düzeni izin vermemektedir. Anayasa Mahkemesince iptal edilen yasa maddesi Kanunun kabul edildiği 21/06/1934 tarihinin koşullarına göre misyonunu tamamlamış bulunmaktadır. Esasen aradan geçen zaman içinde yukarıda kısmen değinilen hukuki gelişmeler karşısında iptalinden başka bir çare de kalmamıştır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki “Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin soyadını taşır" hükmünün Anayasaya aykırı olmadığına karar vermiştir. Buradaki “aile” deyiminden babanın anlaşılacağı Anayasa Mahkemesince de kabul edilmiştir (Anayasa Mahkemesinin 02/07/2009 gün ve 2005/114-2009/105 sayılı kararı). Buna karşılık Türk Medeni Kanununun sözü edilen bu maddesindeki “evli değilse ananın” ibaresi Anayasanın 10 ve 41. maddelerine aykırı bulunarak baba lehine iptal edilmiştir. Bu maddenin iptalinden önce anne ve babanın sonradan evlenmesi (Türk Medeni Kanununun 292. maddesi) ya da aynı Kanunun 27. maddesine bağlı haklı nedenlerden dolayı soyadının değiştirilmesi halleri dışında çocuğun babanın soyadını alma imkanı bulunmamaktaydı.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, bir çocuğa soyadı verilmesi için o çocuğun doğum tarihinde annesi ile babasının evli olup olmadığına bakmak gerekir. Doğum gününde anne ve baba evli ise çocuk babanın, diğer bir anlatımla ailenin soyadını alacaktır. Çocuğun soyadı bu surette belirlendikten sonra onun soyadını velayet hakkına ve sair nedenlere dayanarak değiştirmek Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki düzenleme karşısında mümkün değildir. Ancak çocuk, ergin olduktan