muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/3423, Karar No: 2014/11887, Tarih: 02.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/3423 E.  ,  2014/11887 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İscehisar Asliye Hukuk İş Mahkemesi

TARİHİ : 06/12/2012

NUMARASI : 2007/47-2012/166

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

1-Gerekçeli karar tebliğ edilmeyen davacılar vekiline ve davalı İsmail Karakaya'ya yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek,

2-Temyiz eden davacılar vekili tarafından sunulan gerekçeli temyiz dilekçesinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince davalı Ş.. K.. ve davalı İsmail Karakaya'ya yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 02/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5119, Karar No: 2018/7746, Tarih: 10.12.2018

**11. Hukuk Dairesi         2018/5119 E.  ,  2018/7746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki davadan dolayı ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24/03/2011 gün ve 2010/579-2011/134 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesinin davalılar .... ve ... vekili tarafından istenilmekle bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Mahkeme kararı, davalı .... ve davalı ...’e Tebligat Yasası hükümlerine göre usulünce tebliğ edilmiş ve dava dosyasına adı geçen davalılar adına vekaletname sunan davalılar vekili, temyiz süresinin bitiş tarihi ve öncesinde el ve ayaklarında hareket kısıtlılığı yaratan sağlık sorunları geçirdiğini ve bu nedenle de temyiz süresinin kaçırıldığını belirtmiş ise de ileri sürülen rahatsızlık temyiz dilekçesini gönderme veya başka vekile yetki vermeye engel olmayıp söz konusu mazeretin HMK’nun 95/1. maddesindeki “Elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir.” kapsamında değerlendirilmesi mümkün görülmediğinden davalılar vekilinin eski hale getirme isteminin ve süresinde olmayan temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar .... ve ... vekilinin eski hale getirme ve yasal süresinde yapılmayan temyiz isteminin REDDİNE, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalılar .... ve ...'e iadesine, 10/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2265, Karar No: 2018/5610, Tarih: 03.05.2018

**2. Ceza Dairesi         2018/2265 E.  ,  2018/5610 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 08/02/2010 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 24.09.2012 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun hırsızlık ve konut dokunulmazlığını bozma suçlarından eylemine uyan TCK'nın 142/1-b, 35/2, 116/1, 119/1-c ve 31/2. maddeleri uyarınca belirlenecek cezanın miktar ve nev’i itibariyle tabi olduğu aynı Yasa'nın 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerine göre belirlenen 6 yıllık zamanaşımının, 21/02/2008 olan suç tarihinden inceleme tarihine kadar gerçekleşmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak,

suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 03.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6711, Karar No: 2014/8292, Tarih: 19.12.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/6711 E.  ,  2014/8292 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/03/2014

NUMARASI : 2013/437-2014/161

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin terkini davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı, davalı kooperatifin üyesi iken çekilen kur'a sonucu annesine 7 no'lu bağımsız bölümün isabet ettiğini, kendisine de annesinin bu daireyi bağışladığını, üyelik isteği olmadığı halde davalının kendisini kooperatif üyesi olarak kaydettiğini ileri sürerek, kooperatif üyelik kaydının silinmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; davacının genel kurul toplantılarına davet edilmediği, kur'a çekimine iştirak ettiği, kendisine konut tahsis ve teslim edilerek tapuda da adına tescil edildiği, birçok kez üye sıfatıyla yazışmalar yapıldığı, bu şekilde ortaklığın örtülü şekilde oluştuğu gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının kooperatif üyesi olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, dosyadaki delil ve belgelerin incelenmesinde; davacı M.. F..'nin 23.01.2010 tarihli genel kurul toplantısına katılarak hazirûn cetvelinin 32. sırasında imzasının bulunduğu, ancak bu imzayı üye olan annesine vekaleten attığını savunduğu, 30.07.2011 tarihli genel kurula ait hazirûn cetvelinde isminin yazılı olmasına karşın imzasının bulunmadığı, tapu kaydının incelenmesinde ise 7 no'lu bağımsız bölümü arsa sahibi olduğu iddia edilen kişilerden 24.09.2009 tarihinde satış yoluyla devraldığı, davacının annesi Y. T.'in ise üyeliğinin 2009 tarihinde silindiği anlaşılmaktadır. Tüm bu hususlarla beraber bilirkişi raporunda, davacının 2009 tarihinden sonra aidat ödediğini gösterir herhangi bir kaydın veya davacının kooperatif üyesi olduğuna dair alınmış bir yönetim kurulu kararının bulunmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, yargılama boyunca davalı kooperatif tarafından davacının üye olduğuna dair herhangi bir kayıt ve belge sunulmadığı gibi bu yönde esaslı bir savunma da yapılmamıştır.

Hâl böyle olunca somut olayda, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve Dairemizin yerleşik içtihatları doğrultusunda, taraflar arasında üyelik ilişkisinin oluştuğunu söylemek mümkün değildir. Kaldı ki, davacı vekilinin beyan dilekçesinde 7 no'lu bağımsız bölümün müvekkili tarafından satın alındığını iddia ettiği, davalı kooperatif tarafından ise bunun aksine bir delil sunulmadığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Hâl böyle olunca somut olayda, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve Dairemizin yerleşik içtihatları doğrultusunda, taraflar arasında üyelik ilişkisinin oluştuğunu söylemek mümkün değildir. Kaldı ki, davacı vekilinin beyan dilekçesinde 7 no'lu bağımsız bölümün müvekkili tarafından satın alındığını iddia ettiği, davalı kooperatif tarafından ise bunun aksine bir delil sunulmadığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Tüm bu olgular karşısında, davanın reddine karar vermek gerekirken, davacının genel kurul hazirûn listesinde bir kez adının ve imzasının bulunmasının kooperatif üyeliği için tek başına yeterli görülerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 19.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4705, Karar No: 2012/1091, Tarih: 16.02.2012

**23. Hukuk Dairesi         2011/4705 E.  ,  2012/1091 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, dava dışı borçluya ait taşınmazın satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde 1. sıraya konulan davalı ...'nün alacağının gerçeği yansıtmadığını, davalı kurumca dava dışı borçlunun 2001- 2002- 2003 yıllarına ait vergi alacağı için haciz konulduğunu ileri sürerek, davalı kurumca konulan haczin ihale tarihine kadar işleyecek gecikme zammıyla birlikte bulunacak toplamının kamu alacağı olarak davalıya ayrılmasına, davalıya ayrılan paydan iptal edilen miktarın davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın haksız ve yersiz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı kurumun haciz tarihi 07.07.2005 tarihi itibariyle mevcut vergi alacağının 2.449,64 TL, haciz tarihinden satış tarihine kadar geçen bu süredeki işlemiş faizin 714,07 TL olduğu, buna göre toplam 3.163,71 TL'nin davalı kuruma ödenmesi gerektiği, kalan miktarın ise davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile,dava konusu sıra cetvelinin 12.970,20 TL'nin davalı ... dairesine ödenmesine dair kararın iptali ile 3.163,71 TL'nin davalı ... müdürlüğüne iptal edilen 9.806,49 TL'nin davacıya ödenmesine, fazla ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden yapılan incelemede; 07.07.2005 tarihli haciz bildiriminde belirtilen 2001- 2002- 2003 yıllarının hesaplamaya esas alınması ve bulunacak asıl alacak miktarına ihale tarihine kadar gecikme zammı uygulanarak bu hususlarda ek rapor alınmak suretiyle, oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Bozma nedenine göre, katılma yolu ile temyiz eden davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmü katılma yolu ile temyiz eden davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde davacıya iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 16.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5801, Karar No: 2023/6712, Tarih: 21.11.2023

**11. Hukuk Dairesi         2023/5801 E.  ,  2023/6712 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1399 Esas, 2021/322 Karar

HÜKÜM : Başvurunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2017/544 E., 2019/274 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından müvekkili aleyhine 95.100,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, ancak senedin gerçek bedelinin 9.500,00 TL olduğunu, davalının bedel kısmına "1" rakamını ekleyip tahrifat yapmak suretiyle senedi şimdiki haline getirdiğini ileri sürerek, müvekkilinin davaya konu senet nedeniyle 85.600,00 TL borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı asil cevap dilekçesinde; senedin, davacı şirket yetkilisinin babasına verdiği 95.100,00 TL borç para nedeniyle düzenlendiğini, senette yer alan yazı ve rakamların bu kişinin isteği doğrultusunda kendisi tarafından yazıldığını, kalemin mürekkebinin azalmış olması ve yazıların silik çıkması sebebiyle yine bu kişinin isteğiyle rakamların üzerinden bir kez daha geçtiğini, senette tahrifat yapmadığını ve senedin tarafların iradesine uygun olarak doldurulduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu bononun davalı tarafından doldurulduğu, alınan bilirkişi raporu uyarınca "1" rakamının sonradan eklendiğinin sabit olduğu, senetteki bedele ilişkin yapılan tahrifatın yasa ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca senedin geçerliliğine etki etmeyecek bir husus olduğu ve senedin tahrif edilmemiş hali ile geçerliliğini sürdürdüğü kanaatine varıldığı, aksinin davalı tarafından ispat edilemediği, davalının kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının davaya konu senedin 86.600,00 TL'lik kısmı bakımından borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaları tekrar ederek müvekkilinin senette tahrifat yapmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 676 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre, bono bedelinin hem yazı hem de rakamla gösterildiği ancak bunlar arasında fark bulunduğu takdirde yazıyla gösterilen bedele itibar edilmesi gerektiğini, davaya konu senette bedelin hem yazı hem de rakamla gösterildiğini, yazıyla gösterilen kısımda bono bedelinin 95.100,00 TL olduğunun açıkça yazılı olduğunu, bu nedenle rakamda tahrifat olduğu kabul edilse dahi anılan Kanun hükmü gereğince yazıyla gösterilen bedele itibar edilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davaya konu bonoda iddia edildiği şekilde tahrifat yapılıp yapılmadığı ve yapıldıysa bu durumun senedin geçerliliğini etkileyip etkileyemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 676 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12710, Karar No: 2014/16029, Tarih: 03.07.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/12710 E.  ,  2014/16029 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Van İş Mahkemesi

TARİHİ : 11/12/2013

NUMARASI : 2012/410-2013/583

Davacı, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere bir takım alacak ve tazminatlarının hak kazandığı tarihten itibaren en yüksek banka mevduatına uygulanacak faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. HGK.'nun 06/02/2013 gün ve 2012/21-746 E.-2013/215 K. sayılı kararı da aynı yöndedir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 03/07/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.