muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/11581, Karar No: 2018/18885, Tarih: 13.09.2018

Sonuç olarak, 375 sayılı KHK ek 3. maddesi uyarınca yapılan ek ödemelerin kamu personeli arasındaki ücret dengesizliğinin giderilmesi amacıyla madde kapsamında sayılan kamu idarelerindeki personel ile sınırlı olan ödeme olduğu,yapılan düzenlemenin kamu personeli arasındaki ücret adaletini sağlayama yönelik olduğu ve kamu personelinin tamamını kapsayan genel bir artış niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır. Davacının davalı şirkette nakle tabi personel olarak çalıştığı dönemde kamuda çalışanlara yapılan zam oranında maaşına zam yapılarak belirlenen ücrete göre nakil ilmühaberinde ücretin tespit edildiği sabittir.

Davacıya nakle tabi olarak çalıştığı dönemde TİP 2 sözleşmesi uyarınca davalı işverence ikramiye ve ilave tediye ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu ödemelerin davacının kamuya geçiş hakkını saklı tutarak imzaladığı sözleşme kapsamında kapsam dışı işçilik süresiyle sınırlı olduğu, Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ücretine dahil edilmesi yönünde bir düzenleme bulunmadığı, 4046 sayılı Kanunun 22/5 maddesinin davacı hakkında uygulanamıyacağı,buna göre Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ücretine eklenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla davalı şirkette çalışmakta iken 406 sayılı Kanunun ek 29. maddesi uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilen davacının dava konusu ek ödemeden yararlanamıyacağı, sözleşme kapsamında ödenen ikramiye ve ilave tediye gibi ücretlerin nakil ilmühaberindeki ücrete eklenemiyeceği, nakil ilmühaberindeki ücretinin eksik belirtilmediği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11330, Karar No: 2015/22753, Tarih: 02.12.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/11330 E.  ,  2015/22753 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Muratlı Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/12/2014

NUMARASI : 2014/397-2014/369

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

1-Tekirdağ İdare Mahkemesinin 2014/1145 esas sayılı dava dosyasında yürütmenin durdurulması kararı verilip verilmediğinin, ilgili İdare Mahkemesinden,

2-Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan buğday, karpuz ve ayçiçeğinin dekar başına verim miktarlarının İl/İlçe Tarım Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2014 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatlarının da ilgili resmi kuruluşlardan,

Sorulduktan sonra alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 02/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/17742, Karar No: 2006/13583, Tarih: 30.11.2006

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/17742 E.  ,  2006/13583 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, murisinin, askerlik borçlama talebinin kabulu ile ölüm sigortasından aylık bağlanmasına tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 30.11.2006 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasanın 23/a maddesinde yer ... “üç tam yıl”ibaresini “beş tam yıl” olarak değiştiren 4.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname’nin 19.maddesi Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile 8.8.2001 günü yürürlükten kaldırılmıştır. 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 24.7.2003 tarihli 4956 sayılı Yasanın 54.maddesinde 1479 sayılı ... Yasası’nın ikinci kısım dördüncü bölümünde yer ... maddelerin tamamının yer aldığı bir kısım hükümlerinin 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılar hakkında da uygulanacağı bildirilmiş, böylece 4956 sayılı Yasa’nın 56.maddesi ile 2926 sayılı Yasa’nın 23.maddesi 2.8.2003 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak 4956 sayılı Yasa’nın 21.maddesi ile 1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesi 2.kez düzenlenerek ölüm aylığına hak kazanabilmek için “5 tam yıl” sigorta primi ödemek ... yeniden metinde yer almış, bu madde 8.8.2001 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesinin ilk fıkrasının yürürlüğe giriş maddesi olan 57/b maddesi Anayasa Mahkemesinin 24.6.2004 ... ve 2004/18 Esas, 2004/89 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verilmiş, karar 23.11.2004 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmış ve altı ay sonra 24.5.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Böylece 8.8.2001 tarihi ile 2.8.2003 tarihi arasında bir boşluk dönemi oluşmuş olup bu boşluğun hak sahibinin kazanılmış hakları nedeniyle anılan yasa maddesindeki “ 3 yıllık süre” uygulanması yoluyla doldurulması gereklidir. Yasa koyucu tarafından bugüne kadar 1479 sayılı Yasa’nın 41. maddesinde değişiklik yapan 4956 sayılı Yasa’nın 21. maddesinin hangi tarihte yürürlüğe gireceğine ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır.

Sigortalılara ve hak sahiplerine sigortalının askerlikte ... olarak geçen hizmet süreleri ve yedek subay okulunda geçen sürenin tamamını borçlanma olanağı veren 1479 sayılı Yasa’nın ek 9.maddesi uyarınca borçlanılan sürenin, sigortalılık süresi olarak değerlendirilebilmesi, başvuru ile yasada belirtilen süre içerisinde olmak üzere borçlanma primlerinin Kuruma ödenmiş olması koşuluna bağlı bulunmaktadır. Yasada belirtilen borçlanma koşulları gerçekleşmeden, askerlikte geçen sürenin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesine yasaca olanak bulunmamaktadır.

Davada uyuşmazlık konusu olan husus, ölüm aylığı tahsis koşullarının belirlenmesinde 2.8.2003 tarihinden sonra borçlanılarak primi ödenecek olan askerlik süresinin 8.8.2001-2.8.2003 tarihleri içinde kalan boşluk döneminde ölüm tarihi olan 29.4.2002 tarihinde prim ödeme süresine dahil edilip edilemeyeceği ve yürürlük maddesi Anayasa Mahkemesince iptal edilen 4956 sayılı Yasa’nın 21. maddesinin yürürlükte olup olmadığı konusundadır.

Diğer yandan bir kanunun yürürlüğe girmesi;

1-Kanunların, yayımlandıkları tarihten başlayarak yürürlüğe girebilmeleri için bu konuda açık bir kural olması gerekir. Kanunların sondan bir önceki "yürürlüğe giriş maddesinde kullanılan formül, "bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer" biçimindedir.

2-Kanunun yürürlüğe gireceği günü, kanun koyucu kesin bir tarih saptayarak belirtebilir.

3-Resmi Gazete'de yayımlanan kanun metninde, yürürlük tarihi belirtilmemişse, 23 Mayıs 1928 tarih ve 1322 sayılı "Kanunların ve Nizamnamelerin Sureti Neşir ve İlanı ve Meriyet Tarihi Hakkındaki Kanun'a göre (m.3) kanun, yayımlanmayı izleyen günün başlangıcından hesaplanmak üzere, kırbeşinci günün sonunda yürürlüğe girer. Resmi Gazete'nin bir sayısına sığmayan kanunların yayımlanması, Resmi Gazete'nin dört sayısında tamamlanır ve yürürlük tarihinin hesaplanması da dördüncü günü izleyen günden başlar.

Olayımızda 4956 sayılı Yasa'nın 21.maddesinin yürürlüğe giriş tarihini belirleyen 57/b maddesi iptal edildiğine göre bu madde yürürlük maddesi bulunmadığından 1322 sayılı Yasa'nın 3.maddesi gereğince 2.8.2003 yayım tarihini izleyen günün başlangıcından hesaplanmak üzere kırbeşinci günün sonu olan 17.9.2003 tarihinde kendiliğinden yürürlüğe girmiş sayılacaktır.

Olayımızda 4956 sayılı Yasa'nın 21.maddesinin yürürlüğe giriş tarihini belirleyen 57/b maddesi iptal edildiğine göre bu madde yürürlük maddesi bulunmadığından 1322 sayılı Yasa'nın 3.maddesi gereğince 2.8.2003 yayım tarihini izleyen günün başlangıcından hesaplanmak üzere kırbeşinci günün sonu olan 17.9.2003 tarihinde kendiliğinden yürürlüğe girmiş sayılacaktır.

Yapılan incelemede 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalının ölüm tarihi olan ve boşluk dönemi içinde bulunan 29.4.2002 tarihinde “üç tam yıl” prim ödeme ... aranmakta ise de prim ödeme ... sayısı 2 yıl 7 ay 27 ... anlaşılmakla bu koşul yerine gelmemiş, hak sahibi davacı gerek bu tarihte gerekse Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile oluşan 8.8.2001-2.8.2003 tarihleri arasındaki boşluk döneminde askerlik süresini borçlanma ve ölüm aylığı tahsis talebinde bulunmamış 1479 sayılı yasanın 4956 sayılı yasa ile değişik 41.maddesinin yürürlükte olduğu ve “ beş tam yıl” prim ödeme koşulunun bulunduğu 11.4.2005 tarihinde bu davayı açarak 11.10.2005 tarihinde askerlik süresini borçlanma talebinde bulunup borçlanma bedelini ödemek suretiyle ölüm aylığı tahsisi talep etmiştir. 1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesinde primi ödenmiş sigorta süresinden söz edildiğinden bu tarihten sonra askerlik borçlanması yoluyla elde edilen sigortalılık süresinin ölüm tarihinde veya boşluk dönemi koşullarının belirlenmesinde değerlendirilmesine yasaca olanak bulunmamaktadır. Yargıtay HGK.’nun 30.3.2005 günlü 2005-10-138 Esas, 2005-221 Karar sayılı Kararı’da bu yöndedir.

Davacının gerek borçlanma bedelini ödediği gerekse tahsis talebinde bulunduğu tarihlerde “ beş tam yıl” ... arandığından murisin askerlik borçlanması ile birlikte toplam 3 yıl 27 ... hizmeti bulunduğundan davacı ölüm aylığına hak kazanmamıştır.

Bu açıklamalar karşısında usul ve yasaya aykırı olan hükmün bozulması gerektiğinden ... Çoğunluğun onama kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2021/5207, Karar No: 2021/11116, Tarih: 23.06.2021

**1. Ceza Dairesi         2021/5207 E.  ,  2021/11116 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇLAR : Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama

HÜKÜMLER : 1) İlk derece mahkemesi yönünden;

Sanık hakkında “neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama” suçundan, 5237 sayılı TCK’nin 86/1, 86/3-e, 87/2-b, 62,53. maddeleri uyarınca 8 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile mahkumiyete dair; Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18/10/2017 gün ve 2016/262 Esas, 2017/271 Karar sayılı kararı,

2) Bölge adliye mahkemesi yönünden;

a) Sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun kabulü ile Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18/10/2017 gün ve 2016/262 Esas, 2017/271 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK’nin 280/2 maddesi gereği KALDIRILMASINA,

b) Sanık hakkında “neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama” suçundan, 5237 sayılı TCK’nin 86/1, 86/3-e, 87/2-b, 29,62, 53. maddeleri uyarınca 6 yıl 1 ay 3 gün hapis cezası ile mahkumiyete dair; Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 14/05/2018 gün ve 2018/898 Esas, 2018/1264 Karar sayılı kararı.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 14/05/2018 gün ve 2018/898 Esas, 2018/1264 Karar sayılı kararına karşı, sanık müdafii tarafından 5271 sayılı CMK'nin 291/1. maddesinde belirtilen kanuni süre içinde temyiz isteminde bulunulduğu anlaşılmakla;

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında ilk derece mahkemesince hükmolunan ceza miktarının, 5 yıl hapis cezasının üzerinde olması nedeniyle hükmün, 5271 sayılı CMK’nin 286/2-a maddesi uyarınca temyize tabi olduğunun tespiti ile yapılan incelemede;

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 14/05/2018 gün ve 2018/898 Esas, 2018/1264 Karar sayılı kararında bozma nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafinin, eksik inceleme ile mahkumiyet kararı verildiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine,

Ancak;

a) Sanığın eylemi neticesinde katılanda meydana gelen yaralanmaya ilişkin olarak, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından tanzim olunan 04.05.2016 tarihli raporda, “sağ siyatik sinirin her iki dalında totale yakın parsiyel nörapati” tespiti ile bahse konu neticenin, duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli yitirilmesi niteliğinde olduğu belirtilmiş ise de hükme esas alındığı belirtilen raporun Adli Tıp kriterleri kapsamında hüküm kurmaya elverişsiz olduğu gözetilerek, katılanın, tüm tedavi evrakları, film ve grafileri ile birlikte Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kuruluna sevki sağlanarak, yapılacak fiziki muayenesini müteakip meydana gelen yaralanmaya ilişkin 5237 sayılı TCK’nin 86. ve 87. maddelerinde yer verilen tüm kriterleri kapsar nihai rapor temini ile sanığın hukuki durumunun tespit ve tayini gerekirken, yetersiz rapora istinaden yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm tesisi,

b) Sanık hakkında kasti suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak uygulanmasına karar verilen hak yoksunlukları yönünden, hükümden sonra, 15/04/2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin 3. fıkrasının 1. cümlesine “ertelenen veya” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen” ibarelerinin eklenmiş olması gözetilerek, hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirdiğinden, sanık müdafiinin bu itibarla yerinde görülen temyiz isteminin kabulü ile Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 14/05/2018 gün ve 2018/898 Esas, 2018/1264 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nin 302/2. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 304/2. maddesi gereğince “Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere” Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23/06/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3358, Karar No: 2013/24638, Tarih: 17.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/3358 E.  ,  2013/24638 K.**

* RÜCUEN TAZMİNAT

* MÜTESELSİL SORUMLULUK

* SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 21

* TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 61

* TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 62

**"İçtihat Metni"**

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 09.06.2010 tarihli trafik kazasında ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin işveren ile kazaya sebep olan sürücü ve araç işletenden tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 21. Maddesidir.

5510 sayılı Kanunun İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 21’inci maddenin birinci fıkrası hükmü, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşulları düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücuan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır.

İşverenin sorumluluğu yönünden, sigortalı ya da hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken harcama ve ödemeler yönünden birinci fıkrada herhangi bir sınır öngörülmemişken; bağlanan gelirler yönünden, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamına, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere hükmedilebileceği öngörülmüştür.

Anılan maddenin dördüncü fıkrası, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilebilecektir.

Anılan maddenin dördüncü fıkrası, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilebilecektir.

Üçüncü kişinin rücu alacağından sorumluluğu kusur sorumluluğu esasına dayanır. Bir başka ifadeyle; üçüncü kişi, ancak kusurlu bir hareketinin varlığı halinde rücu alacağından sorumludur.

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalığın üçüncü kişinin kusuru sonucunda meydana gelmesi halinde rücu edilecek miktar ise; sigortalı ya da hak sahiplerine yapılan ödemelerin tümünün, bağlanacak gelirlerin ise başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, kusur karşılığından oluşmaktadır.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla sebebiyet vermeleri halinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61 ve 62’nci (818 sayılı Mülga Borçlar Kanununun 50 ve 51) maddeleri uyarınca teselsül hükümlerine göre birlikte sorumlulukları söz konusu olacaktır. Bu halde, Türk Borçlar Kanunu’nun 62’inci maddesi uyarınca kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkı baki kalmak koşuluyla, her bir sorumlu yönünden kusurlarına düşen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına hükmedilebilecektir.

İş kazası veya meslek hastalığına birlikte neden olan sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda, yapılan harcama ve ödemeler yönünden ayrık bir durum söz konusu olmadığından, toplam kusurlarına düşen ödemelerden müteselsilen sorumluluklarına hükmedilir. İşveren; sigortalı ya da hak sahiplerine bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerinin tümünden ancak sigortalı ya da hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği miktarla sınırlı olmak üzere, üçüncü kişi ise böyle bir sınırlama olmaksızın ilk peşin sermaye değerinin yarısından sorumludur. Bu durumda, işveren; sigortalı ya da hak sahibinin işverenden isteyebileceği gerçek zararı aşmayan ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden sorumludur. Üçüncü kişinin ise ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşen tutarından sorumlu olması gerekecektir.

Davaya konu somut olaya gelince; hükme esas alınan 29.02.2012 tarihli kusur raporunda davalı işverenin %30, üçüncü kişi olan diğer davalıların %70 oranında kusurlu oldukları, hak sahiplerine bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değeri toplamının 51.404,62 TL olduğu, her bir hak sahibine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin hesaplanan gerçek zararın altında kaldığı, davalıların toplam %100 kusurlu olmalarına göre; teselsül hükümleri uyarınca ilk peşin sermaye değerli gelirin yarısından tüm davalıların müştereken müteselsilen sorumlu oldukları, ilk peşin sermaye değerli gelirin kalan yarısından ise işverenin 21’inci maddenin birinci fıkrası hükmü uyarınca sorumlu olması gerekmektedir.

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26. (mülga HUMK 74.) maddesindeki taleple bağlılık ilkesi gözetilerek, davacı Kurumun birleşen davadaki talebine göre; ilk peşin sermaye değerli gelirin yarısının %70’i olan 17.991,61 TL’nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 33.413,01 TL’nin işveren A... Metal Ev Gereçleri Tekstil Ltd. Şti’nden tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde eksik rücu alacağının hüküm altına alınmış olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9319, Karar No: 2022/12924, Tarih: 24.10.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/9319 E.  ,  2022/12924 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

No :

Dava, mahiyet kodunun değiştirilmesine dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; mahiyet kodunun, yapılan işin özel veya kamu sektörüne ait daimi veya geçici olduğunu belirtmeye yönelik olup, 1 rakamı kamu sektörüne ait devamlı işyerlerini, 2 rakamı özel sektöre ait devamlı iş yerlerini, 3 rakamı kamu sektörüne ait geçici iş yerlerini, 4 rakamı özel sektöre ait geçici iş yerlerini ifade ettiğini, müvekkili şirketin mahiyet kodlarının 2 ve 4 (özel sektöre ait devamlı işyeri) olarak tespitine ve bu şekilde düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP:

Davalı Kurum vekili; ... Kurumu Genel Müdürlüğünün "İşyeri Tescil Kayıtlarının Güncellenmesi" konulu 11/05/2020 tarihli Genel Yazıda belirtildiği üzere şirket hissesinin %50 den fazla olması veya bağlı/ilgili kuruluş olması halinde mahiyet kodlarının 1 ve 3 olarak güncellenmesi gerektiğini, kurum işleminde hata bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :

Davanın kabulüne, davacı şirkete ait mahiyet kodlarının işyerlerine göre tekrar '2' ve '4' (Özel sektöre ait devamlı işyerleri) olarak tespitine, kayıtların tespit gibi '2' ve '4' olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili; ticaret sicil kayıtları incelendiğinde, davacı şirketin belediyeye bağlı ortaklık muhtevasını içeren kamu tüzel kişiliğine sahip şirket olduğunu, kamu hizmetini yerine getirmek için kurulduğunu, kar amacı gütmediğini, kamu bütçe ve mallarını kullandığını, özel hukuk tüzel kişisi sayılamayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME: