muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/9764, Karar No: 2009/10803, Tarih: 13.10.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/9764 E.  ,  2009/10803 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 02.01.2009 gününde verilen dilekçe ile tapuda isim düzeltilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 23.06.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı idare vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, muris annesi ... kızı, ...’nın dava konusu ... köyü 65 parsel numaralı taşınmazın tapu kaydında “... kızı, ...” aynı köy ve 151 parsel numaralı taşınmazın tapu kaydında ise “... kızı, ...” yazılı isim ve soyadının düzeltilmesini istemiştir.

Mahkemece, her iki parselde de ... olan kaydın düzeltilmesi şeklinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davalı idare vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece yargılamanın bitirildiği 23.06.2009 tarihli oturumda oluşturulan kısa kararda “...dava konusu parsellerde davacının ... olan isminin ... olarak düzeltilmesine” şeklinde hüküm kurulmuş, sonradan yazılan gerekçeli kararda ise “...dava konusu parsellerde davacının ... olan anne isminin ... olarak düzeltilmesine” dair hüküm kurulmuş olup kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır. 10.04.1992 tarih 7/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması mutlak bozma nedeni sayıldığından hükmün bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 13.10.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6828, Karar No: 2021/1058, Tarih: 03.02.2021

**11. Ceza Dairesi         2018/6828 E.  ,  2021/1058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Mahkumiyet, beraat

Katılan vekilinin temyiz talebinin sanık ... hakkındaki beraat hükmüne yönelik olduğu dikkate alınarak inceleme yapılmıştır.

Balıkesir Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 11.04.2011 tarih ve 26-27 sayılı mütalaaları ve eki vergi suç raporlarının sanıkların 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarına ilişkin olduğu, Susurluk Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 06.12.2012 tarih ve 2012/576 Esas sayılı iddianamesi ile sanıklar hakkında 2009 takvim yılında düzenleme ve kullanma suçlarından kamu davaları açıldığı ve mahkeme tarafından sanıklar hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan hükümler kurulduğu anlaşılmakla, sanıklar hakkında 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından Cumhuriyet başsavcılığınca işlem yapılması, 2009 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan ise mahkemesince hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

I- Sanık ... hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanığın temyiz talebinin incelenmesinde;

Susurluk Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2012/404 Esas 2015/76 Karar sayılı dava dosyası ile ilgili Dairemizin 2017/16060 Esas sayılı dosyası ile aynı mahkemenin 2013/142 Esas ve 2015/564 Karar sayılı dava dosyası ile ilgili Dairemizin 2019/1422 Esas sayılı dosyasının birlikte incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, tüm dosya kapsamı ile uyumlu sanığın müdafii huzurunda alınan 10.08.2010 tarihli beyanı ile 2009 yılı Mart ayından itibaren faaliyeti olmayan mükellefin vergi inceleme raporlarına göre, sermaye ve iş kapasitesi olmamasına rağmen 2009 takvim yılında 11.718.437,42 TL tutarında 307 adet fatura düzenlediği, C.S. İnşaat şirketine düzenlenen faturaların basım tarihinden öncesine dayandığının anlaşılması karşısında, bu hususta bozma isteyen tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiş, gerekçeli kararda 2010 şeklinde yanlış yazılan suç tarihinin 31.12.2009 şeklinde mahallinde düzeltilmesi, 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılamanın hukuka uygun olarak yapıldığı, iddia ve savunmada ileri sürülen hususların gerekçeli kararda gösterilip tartışılarak değerlendirildiği, fiilin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, suç vasfının doğru biçimde belirlendiği, cezanın kanuni takdir sınırlarında uygulandığı, incelenen dosyaya göre kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmış, sanığın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan, hükmün ONANMASINA,

II- Sanık ... hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

II- Sanık ... hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Sanık hakkında “2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme“ suçundan açılan kamu davasında; sanık suçlamaları kabul etmeyerek 10.02.2009 tarihli vekaleti ile işyeri faaliyetlerini diğer sanık ...'nın yürüttüğünü belirtmiş ise de, dosya içerisindeki 26.12.2009 tarihli araştırma ve evrak alma tutanağına göre, sanığın iş yeri açılışında yer aldığı, aşamalardaki beyanında da işyeri kaydını vergi dairesinden kendisinin sildirdiğine ilişkin beyanı ile vergi inceleme raporu ekindeki tarhiyat öncesi uzlaşma talebine ilişkin dilekçesi de dikkate alınarak maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından:

1- Sahteliği iddia olunan fatura asıllarının temini ile sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, kendisine ait olmadığını başka bir kişiye ait olduğunu söylemesi halinde; bu kişinin açık kimlik ve adres bilgilerinin tespit edilmesi, bu kişinin çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenilmesi, faturaların gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması,

2- İsmi bildirilen kişi de faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını söylediği takdirde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanığa veya bu kişiye ait olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

3- Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ya da bu kişiye ait olmadığının anlaşılması halinde ise; faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

4- Mükellefin muhasebe işlemlerini yürüten kişi tespit edilerek, CMK'nin 46/1-c. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi, fiilen işyerini kimin idare ettiği, işyerinde kimle muhatap olduğu, faturaları ve belgeleri kimin getirdiği, beyannamelerin kimin tarafından verildiği, sanığı tanıyıp tanımadığının sorulması, sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile beraat hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.02.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2289, Karar No: 2022/13508, Tarih: 01.11.2022

**4. Hukuk Dairesi         2020/2289 E.  ,  2022/13508 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 9. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kurum zararından kaynaklanan alacak davası üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 12/06/2017 günlü kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenilmekle, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine dair verilen kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

K A R A R

Davacı vekili, davalı ...'ın, müvekkili kurumun eski genel müdürü, davalı ...'nin eski genel müdür yardımcısı ve yönetim kurulu üyesi, davalı ... .'ının halen genel müdürlük danışmanı kadrosunda görev yaptığını, Ulaştırma Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının 22/04/2005 tarihli. 60/344 sayılı soruşturma raporunda, davalıların bilgi işlem ağı sistemi satın alınması ihalelerinde usulsüzlükleri nedeniyle müvekkili kuruluşça dava dışı .... Proje Ltd.Şti.'ne ödeme yapıldığını belirterek, ödenen miktarın kusurlu olan davalılardan tahsili isteminde bulunmuştur.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, davacı yanın, davalılar aleyhine açtığı, davalı eski kurum yöneticilerinin, kurumun hizmet satın alması (bilgi işlem ağı kuruluşu danışmanlık hizmeti) nedeni ile zarara uğrattığı iddiası ile davalılardan tazminat talebinin koşulları oluşmadığı, kurumun zararının doğmasında davalılarının ihmal ve kusurlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve HMK 355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş ve verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olmasına göre davacı vekilinin yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün HMK 370/1. maddesi gereğince ONANMASINA, HMK 302/5 ve 373. maddeleri uyarınca dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesine gönderilmesine ve aşağıda dökümü yazılı 26,30 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 01/11/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13609, Karar No: 2023/8233, Tarih: 31.10.2023

**3. Ceza Dairesi         2022/13609 E.  ,  2023/8233 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1632 E., 2020/819 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 ... Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 ... Kanun’un) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.06.2019 tarih ve 2018/401 Esas ve 2019/316 ... Kararı ile sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan, 5271 ... Ceza Muhakemeleri Kanununun 223 üncü maddesinin, ikinci fıkrasının e bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

2.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 30.06.2020 tarihli ve 2019/1632 Esas, 2020/819 ... Kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik O yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3.Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 19.02.2022 tarihli ve bozma görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemleri özetle;

1.Sanığın HTS kayıtları ve tanık beyanları doğrultusunda suçun sübut bulduğuna,

2.Temyiz dilekçesinde belirtilen sair temyiz sebepleri ve sair hususlara ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin kabulü

İlk Derece Mahkemesince yüklenen suçun işlendiğinin sabit olmadığının kabulü ile sanık hakkında beraat kararı verilmiştir

B. Bölge Adliye Mahkemesinin kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddi kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılama sonunda yüklenen suçun işlendiğinin sabit olmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğu anlaşılmakla; Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü temyiz sebepleri ve sair hususlar yerinde görülmemekle, sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

IV. GEREKÇE

Yapılan yargılama sonunda yüklenen suçun işlendiğinin sabit olmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğu anlaşılmakla; Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü temyiz sebepleri ve sair hususlar yerinde görülmemekle, sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 30.06.2020 tarihli ve 2019/1632 Esas, 2020/819 ... Kararında Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısınca öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 ... Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 ... Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 ... Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

31.10.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/24900, Karar No: 2024/6126, Tarih: 18.04.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/24900 E.  ,  2024/6126 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret

Dosya incelenerek gereği düşünüldü.

Sanığın yüzüne karşı 01.06.2023 tarihinde tefhim edilen hükmü, 1412 sayılı Kanun'un 310. maddesinde öngörülen yasal bir haftalık süreden sonra 11.07.2023 tarihinde temyiz eden sanığın süresinde olmayan temyiz isteminin aynı Kanun'un 317. maddesi gereğince isteme uygun olarak REDDİNE, 18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17665, Karar No: 2014/2429, Tarih: 13.02.2014

**1. Hukuk Dairesi         2013/17665 E.  ,  2014/2429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, miras bırakanı annesi Havva Aktaş'ın kayden maliki olduğu 396 ada 117 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında baba adının "..." olarak yer aldığını gerçekte nüfus kaydında murisinin baba adının "..." olduğunu ileri sürerek, anılan taşınmazın tapu kaydında yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'nun raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince Tapu Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına

13.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/150, Karar No: 2025/3254, Tarih: 23.06.2025

**1. Hukuk Dairesi         2025/150 E.  ,  2025/3254 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/540 E., 2024/2535 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; UYAP sisteminde kayıtlı 12.11.2024 tarihli "Tavzih Talebinin Reddine Dair Ek Karar" ile Dairenizin 12.11.2024 tarihli ve 2024/540 Esas ve 2024/ 2535 Karar sayılı gerekçeli kararının hüküm kısmında fahiş hatalar olduğunun res'en tespit edildiği, 12.11.2024 tarihli ve 2024/540 Esas ve 2024/2535 Karar sayılı gerekçeli kararı ile, işbu ek karar arasında karışıklık olmaması amacıyla kararın hüküm kısmının tümden kaldırılarak yeniden hüküm kurulması gerektiği belirtilerek hüküm kurulduğu, anılan ek kararın altında evrakın e- imzalıdır olduğunun belirtildiği ve en alt kısmında ise " Not: İşbu Karar Sehven Yazılmıştır." ifadesinin bulunduğu ve anılan bu ek kararın taraflara tebliğ edilmediği görülmüştür.

Bu itibarla; yukarıda bahsedilen ek kararın alt kısmında "Not: İşbu Karar Sehven Yazılmıştır." ifadesinin neden yer aldığının açıklanması ile anılan ek kararın taraflara tebliği ve yasal temyiz süresinin beklenilmesinden sonra dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

23.06.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22431, Karar No: 2016/1045, Tarih: 04.02.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/22431 E.  ,  2016/1045 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, sigortalılık süresinin tespiti ile işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Hizmet tespiti davaları 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/8.) maddelerinde düzenlemiş olup hizmet tespiti kararı ile sigortalının Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmaları ile bu dönemdeki sigorta primine esas kazancı belirlenmektedir. Bu nedenledir ki sigorta primine esas kazancın tespiti davaları genel anlamda hizmet tespiti davalarının bir türü olarak nitelendirilebilir.

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan ...... yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.HGK'nın 06/02/2013 gün ve 2012/21-746 E. - 2013/215 K.sayılı kararı da aynı yöndedir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

04.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.