muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/10791, Karar No: 2013/12111, Tarih: 24.09.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/10791 E.  ,  2013/12111 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalılar ... vd. aralarındaki projeye aykırılıkların eski hale getirilmesi davasına dair Pendik 2. Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 09.11.2012 günlü ve 2011/319-2012/1222 sayılı hükmün düzeltilerek onanması hakkında Dairece verilen 18.02.2013 günlü ve 2013/1004-2013/1906 sayılı ilama karşı davacı tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Bu isteğin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacının karar düzeltme istemi üzerine dosya ve eklerinin yeniden incelenmesi sonucunda mahkeme kararının aşağıda açıklanan nedenlerle bozulması gerekirken, karar gereğinin yerine getirilmesi için davalıya uygun bir süre verilmemiş olması nedeniyle hüküm kısmına 30 gün süre verilmesi ifadesi eklenmesi suretiyle düzeltilerek onandığı anlaşılmakla davacının karar düzeltme isteminin kabulüne; Dairemizin 18.02.2013 gün ve 2013/1004-1906 sayılı düzelterek onama kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Davacı dava dilekçesinde, davalıların bağımsız bölümlerinin salon, mutfak ve ön cephelerindeki duvarları kaldırıp bu yerlerde ve dış duvarda onaylı mimari projeye aykırı şekilde tesis ve değişiklikler yaptıklarını, anayapının dış duvarına klima yerleştirdiklerini ileri sürerek söz konusu tesis ve değişikliklerin eski hale getirilmesini istemiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne, ortak yerlerdeki klima ile salon ve mutfak balkonunda sabit tesis niteliğindeki panjurların kaldırılmasına, kapatılan balkonların projesine uygun eski hale getirilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasasının 19/2. fıkrasına göre kat maliklerinden biri bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı izni olmadıkça anataşınmazın ortak yerlerinde onarım, tesis ve değişiklik yaptıramaz. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; özellikle Dairenin bir önceki bozma kararı sonrası alınan 22.04.2012 tarihli bilirkişi raporu içeriğinden; dava konusu bağımsız bölümün salon dış cephesi ve camekanlarının, mutfak dış cephesi camekan ve kapı üst duvarının yatay durumda iken kemerli/kubbeli hale getirildiği, tabanındaki ytong duvar yerine cam tuğla duvar konulduğu, mutfak dış cephe doğramasının üst duvara yatay iken projeye aykırı olarak kemerli/kubbeli hale getirilmiş olduğu, mutfağa (dış cephede) ytong duvar yerine sürgülü kapı konulduğu, bu amaçla mutfakla balkon arası dış cephe duvarının kaldırıldığı, yerine cam tuğla yapıldığı, tüm bu hususların onaylı projesine aykırı olduğu sabit olduğundan, bu talepler yönünden de davanın kabulü gerekirken, cam tuğla duvarların dışarıdan görünmediği, diğer hususların iç tadilat olup statiğe zararı bulunmadığı gibi (kapatılan balkonların eski hale getirilmesine karar verildiğine göre yukarıda açıklanan pojeye aykırı durumların dışarıdan görülecek duruma geleceği de gözetilmeden) yerinde olmayan gerekçelerle bu talepler yönünden de davanın reddine karar verilmiş olması,

2-Karar gereğinin yerine getirilmesi için Kat Mülkiyeti Yasası'nın 33. maddesi gereğince davalılara uygun bir süre verilmemiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz onama harcı ile karar düzeltme harcının istek halinde düzeltme isteyene iadesine, 24.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4014, Karar No: 2006/8212, Tarih: 17.10.2006

11. Ceza Dairesi 2006/4014 E., 2006/8212 K.

**11. Ceza Dairesi 2006/4014 E., 2006/8212 K.**

**- DOLANDIRICILIK

- RESMİ EVRAKTA SAHTECİLİK**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 158 ]

- 5263 S. SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ... [ Madde 3 ]

- 5263 S. SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ... [ Madde 1 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 504 ]

- 3294 S. SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMAYI TEŞVİK KANUNU [ Madde 7 ]

- 3294 S. SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMAYI TEŞVİK KANUNU [ Madde 8 ]

- 3294 S. SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMAYI TEŞVİK KANUNU [ Madde 9 ]

**"İçtihat Metni"**

Resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından sanıklar Seyithan ve Menderesin yapılan yargılamaları sonunda; sanık Seyithan'ın 5237 sayılı TCK'nın 204/1, 43, 62, 53/1, 63. maddeleri gereğince 5 yıl hapis, 158/d-f maddeleri uyarınca 5 yıl 6 ay 20 gün hapis ve 40.000 YTL adli para, sanık Menderes'in aynı Yasa'nın 204/1, 43, 62, 53/1. maddeleri gereğince 3 yıl 4 ay hapis, 158/d-f, 43, 62, 52, 53, 63. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis ve 20.000 YTL adli para cezasıyla mahkumiyetlerine dair (Siverek Ağır Ceza Mahkemesi)'nden verilen 14.02.2006 gün ve 2005/249 Esas, 2006/23 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık müdafileri ile katılan vekili ve duruşmalı incelenmesi sanık Seyithan, Seyithan müdafileri tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı C.Başsavcılığı'nın onama-düzeltilerek onama isteyen 29.05.2006 tarihli tebliğnamesi ile Daireye gönderilmekle koşulları bulunmadığından sanık Seyithan müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 318. maddesi gereğince reddine karar verilip, incelenerek gereği görüşüldü:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma neticelerine uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanıklar müdafilerinin sübutun bulunmadığına, suçun unsurları yönünden oluşmadığına, eksik soruşturma yapıldığına, alt sınırdan ayrılmanın yasal olmadığına, sanık Menderes'in suçlara katılmadığına, katılan vekilinin suç vasfına ve sanık Menderes'e de diğer sanıkla aynı cezanın verilmesi gerektiğine ilişen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

I- Siverek Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı çalışanı olan sanıkların, adı geçen vakfın mütevelli heyeti başkanı ve ita amiri olan dönemin kaymakamlarının yerine imza atarak ödeme emirleri düzenleyip vakfın Ziraat Bankası'nda bulunan hesabındaki paraları çekerek uhdelerinde tutup haksız menfaat sağladıklarının iddia ve kabul edildiği olayda: 5263 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun ile 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu uyarınca il ve ilçelerde kurulan sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının mütevelli heyetlerinin teşkili 3294 sayılı Yasa'nın 7. maddesinde, gelirleri 8. maddesinde, muafiyetler ise 9. maddesinde düzenlenmiş olup, vakfın niteliği, malları ve paraları hakkında özel bir hüküm bulunmadığı gibi anılan Yasa'nın son maddesinde de vakfın Medeni Kanun'daki hükümlere göre tescil edileceğinin belirtilmesi karşısında kamu gücü ayrıcalıklarının bulunmaması ve vakıflara ilişkin mevzuatın uygulanması gerektiği cihetle; anılan vakfın kamu kurumu ve kuruluşu olarak kabul edilemeyeceğinden evrakının da resmi belge sayılamayacağı, dolandırıcılık suçunun da kamu kurum ve kuruluşları aleyhine işlenmiş kabul edilemeyeceği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

II- Kabule göre de;

1-Hükmün gerekçesinde banka aracı kılınmak suretiyle hayır kurumu olarak kabul edilen Siverek Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'nın dolandırıldığı belirtilerek eylemine uyan 765 sayılı TCK'nın 504/3-7 son maddesi ile hüküm kurulduğu ve 5237 sayılı TCK'nın 158. maddesinde dolandırıcılık suçunun hayır kurumlan aleyhine işlenmesinin ve bu kurumların araç olarak kullanılmasının nitelikli haller arasında sayılmadığı gibi suçun anılan vakıf araç olarak kullanılarak işlenmeyip doğrudan vakfın zararına işlenmesi nedeniyle (d) bendinin uygulanamayacağı düşünülmeden (f) bendinin yanında ayrıca (d) bendinin de hükme esas alınması,

2-Sanıklar hakkında 5237 sayılı Yasa uyarınca dolandırıcılık suçundan hüküm kurulurken tayin olunan temel adli para cezalarının nisbi nitelikte olmadığı ve anılan Yasa'nın 43. maddesi uyarınca teselsül eden fiilleri nedeniyle hapis cezası yanında adli para cezasının da teselsülden dolayı arttırılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanıklar müdafileri ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 17.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/557, Karar No: 2017/472, Tarih: 02.02.2017

**14. Ceza Dairesi         2017/557 E.  ,  2017/472 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Cinsel taciz

HÜKÜM : Mükerrer açılan kamu davasının reddi

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın hükümden sonra 30.12.2016 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 02.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/93, Karar No: 2023/549, Tarih: 25.10.2023

**Ceza Genel Kurulu         2023/93 E.  ,  2023/549 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname No : 2018/6750

YARGITAY DAİRESİ : 6. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2066-1911

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Nitelikli hırsızlık suçundan sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h, 143, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 15.09.2017 tarihli ve 256-569 sayılı hükmün, sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesince 07.12.2017 tarih ve 2066-1911 sayı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu kararın da sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 03.11.2022 tarih ve 20759-15147 sayı ile; "28.06.2014 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 62. maddesi ile değişik 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h ve 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK’nın 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devam edilerek aynı Kanun’un 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı davranılması suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlanması," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 29.11.2022 tarih ve 6750 sayı ile; "...Yerel Mahkemenin, sanık hakkında hırsızlık suçundan mahkûmiyetine dair hükmünün, sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu kararın da sanık tarafından temyizi üzerine Özel Dairece, hükmün bozulmasına karar verildiği olayda,

Sanığın temyiz dilekçesinde; 'Sayın büyüklerim İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesinin hırsızlık suçundan tarafıma verilen 6 yıl 3 ay hapis cezası olan dosyamın Yargıtay'a gönderilip tekrar incelenmesini istiyorum, Gereğini saygılarımla arz ederim.' şeklinde gösterdiği temyiz nedenlerinin bir sebep ihtiva etmediği ve bu nedenle temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerektiği," görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 22.12.2022 tarih ve 13918-18028 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU VE KAPSAMI

İtirazın kapsamına göre inceleme sanık ... hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU VE KAPSAMI

İtirazın kapsamına göre inceleme sanık ... hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; Bölge Adliye Mahkemesince verilen istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karara yönelik sanık tarafından sunulan ve herhangi bir temyiz nedeni içermeyen temyiz dilekçesine dayanılarak CMK’nın 289. maddesi kapsamında temyiz incelemesi yapılıp yapılamayacağının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; sanığa gerekçeli kararın tebliğinin usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca 23.03.2017 tarihli ve 9889-8047 sayılı iddianame ile sanığın nitelikli hırsızlık suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı,

İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, sanığın nitelikli hırsızlık suçundan TCK’nın 142/2-h, 143, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği,

Hükmün, sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 07.12.2017 tarih ve 2066-1911 sayı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kurulan hükme karşı kanun yolları, şekli, süreleri ve sonuçlarına ilişkin olarak ise hüküm fıkrasının sonunda; "Bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık suçundan kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Dairemize verilecek dilekçe veya tutanağa geçirilmek üzere zabıt katibine beyanda bulunmak veya bir başka İlk Derece Ceza Mahkemesi veya Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi aracılığıyla ya da cezaevi idaresi kanalı ile dilekçe gönderilmek suretiyle, Yargıtay ilgili Ceza Dairesi tarafından incelenmek üzere temyiz yolu açık olmak üzere," şeklinde ihtarda bulunulduğu,

Sanığa gerekçeli kararın 25.12.2017 tarihinde tebliğ edildiği ancak yapılan tebligatta CMK'nın 295/1. maddesi uyarınca temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden itibaren (7) günlük ek süre içerisinde temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe sunabileceğinin, bu süre içerisinde yasal düzenlemeye uygun şekilde temyiz sebebi bildirmemesi hâlinde sebep yokluğundan temyiz talebinin reddedileceğinin ihtar edilmediği,

Söz konusu kararın sanık tarafından temyiz edildiği ve sanığın 27.12.2017 tarihli temyiz dilekçesinde; "İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesinin hırsızlık suçundan tarafıma verilen 6 yıl, 3 ay hapis cezası olan dosyamın Yargıtay'a gönderilip tekrar incelenmesini istiyorum. Gereğini saygılarımla arz ederim." açıklamalarının yer aldığı,

Söz konusu kararın sanık tarafından temyiz edildiği ve sanığın 27.12.2017 tarihli temyiz dilekçesinde; "İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesinin hırsızlık suçundan tarafıma verilen 6 yıl, 3 ay hapis cezası olan dosyamın Yargıtay'a gönderilip tekrar incelenmesini istiyorum. Gereğini saygılarımla arz ederim." açıklamalarının yer aldığı,

Özel Dairece yapılan inceleme sonucunda "28.06.2014 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 62. maddesi ile değişik 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h ve 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK’nın 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devam edilerek aynı Kanun’un 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı davranılması suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlandığı," şeklindeki gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için temyiz kanun yolunun açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Anayasa'mızın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesinin ikinci fıkrası "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." hükmünü içermektedir.

İlk derece mahkemesinin hükümlerine karşı kanun yoluna başvuru hakkının sözleşme kapsamında korunması gereken bir hak olarak kabul edilmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek 7 No.lu protokolle gerçekleşmiştir. Protokol, 22.11.1984 tarihinde imzalanmış; 01.11.1988’de yürürlüğe girmiş; Türkiye Büyük Millet Meclisinde 25.03.2016 tarihinde onaylanarak iç hukukumuzun bir parçası hâline gelmiş bulunmaktadır. Protokol'ün "Cezai konularda iki dereceli yargılanma hakkı" başlıklı 2. maddesi; "Bir mahkeme tarafından cezai bir suçtan mahkum edilen her kişi, mahkumiyet ya da ceza hükmünü daha yüksek bir mahkemeye yeniden inceletme hakkını haiz olacaktır. Bu hakkın kullanılması, kullanılabilme gerekçeleri de dahil olmak üzere, yasayla düzenlenir.

2. Bu hakkın kullanılması, yasada düzenlenmiş haliyle önem derecesi düşük suçlar bakımından ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en yüksek mahkemede yargılandığı veya beraatini müteakip bunun temyiz edilmesi üzerine verilen mahkumiyet hallerinde istisnaya tabi tutulabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

2. Bu hakkın kullanılması, yasada düzenlenmiş haliyle önem derecesi düşük suçlar bakımından ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en yüksek mahkemede yargılandığı veya beraatini müteakip bunun temyiz edilmesi üzerine verilen mahkumiyet hallerinde istisnaya tabi tutulabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Anılan protokol ile adil yargılama ilkesi kapsamında cezai konularda iki dereceli yargılanma hakkı kabul edilmiştir. Bu hakkın istisnaları ikinci fıkrada gösterilmiş olup yasada düzenlenmiş hâliyle az önemli suçlar ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en yüksek mahkemede yargılanması ve beraat kararının temyiz edilmesi sonrası verilen mahkûmiyet hâlleridir. Bazı görevlilerin özel yetki kuralları uyarınca Yargıtayda veya Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanması hâlinde bu istisna uygulanabilecektir. Sözleşmede istisna getirebilme olanağına rağmen iç hukukumuzda ilk derece olarak Yargıtayda yargılanacak kişiler bakımından verilen hükümlerin temyiz edilebileceği öngörülerek iki dereceli sistem benimsendiği anlaşılmaktadır.

CMK’nın 231. maddesinin ikinci fıkrası;

"Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği kanun yolları, mercii ve süresi bildirilir.",

"Kararların gerekçeli olması" başlıklı 34. maddesi;

"(1) Hâkim ve mahkemelerin her türlü kararı, karşı oy dahil, gerekçeli olarak yazılır. Gerekçenin yazımında 230 uncu madde göz önünde bulundurulur. Kararların örneklerinde karşı oylar da gösterilir.

(2) Kararlarda, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekilleri belirtilir.",

"Hükmün gerekçesi ve hüküm fıkrasının içereceği hususlar" başlıklı 232. maddenin 6. fıkrası;

"Hüküm fıkrasında, 223 üncü maddeye göre verilen kararın ne olduğunun, uygulanan kanun maddelerinin, verilen ceza miktarının, kanun yollarına başvurma ve tazminat isteme olanağının bulunup bulunmadığının, başvuru olanağı varsa süresi ve merciinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesi gerekir.",

"Eski hâle getirme" başlıklı 40. maddesi;

"(1) Kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişi, eski hale getirme isteminde bulunabilir.

(2) Kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemesi halinde de, kişi kusursuz sayılır.",

Hükümlerini içermektedir.

CMK’nın"Temyiz istemi ve süresi" başlığını taşıyan 291. maddesi ise;

"(1) Temyiz istemi, hükmün açıklanmasından itibaren yedi gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu bulunan sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Hüküm, temyiz yoluna başvurma hakkı olanların yokluğunda açıklanmışsa, süre tebliğ tarihinden başlar." şeklinde düzenlenmiş iken,

7035 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle yapılan değişiklik ile;

"(1) Temyiz istemi, hükmün açıklanmasından itibaren yedi gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu bulunan sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Hüküm, temyiz yoluna başvurma hakkı olanların yokluğunda açıklanmışsa, süre tebliğ tarihinden başlar." şeklinde düzenlenmiş iken,

7035 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle yapılan değişiklik ile;

"(1) Temyiz istemi, hükmün açıklanmasından itibaren on beş gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu bulunan sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Hüküm, temyiz yoluna başvurma hakkı olanların yokluğunda açıklanmışsa, süre tebliğ tarihinden başlar.",

Biçiminde son hâlini almıştır.

Yine CMK'nın "Temyiz başvurusunun içeriği" başlığını taşıyan 294. maddesi;

"(1) Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.

(2) Temyiz sebebi, ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabilir.",

"Temyiz gerekçesi" başlığını taşıyan 295. maddesi ise;

"(1) Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir. Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesinde, temyiz isteğinin sanığın yararına veya aleyhine olduğunu açıkça belirtir.

(2) Temyiz, sanık tarafından yapılmış ise, ek dilekçe kendisi veya müdafii tarafından imza edilerek verilir.

(3) Müdafii yoksa sanık, tutanağa bağlanmak üzere zabıt kâtibine yapacağı bir beyanla gerekçesini açıklayabilir; tutanak hâkime onaylatılır. Sanığın yasal temsilcisi ve eşi hakkında 262 nci madde, tutuklu sanık hakkında ise 263 üncü madde hükümleri saklıdır."

Düzenlemelerine yer vermiştir.

Bir kanun yolu başvurusunun esas yönünden merciince incelenmesi, Anayasa'mızın 36. maddesinde yer bulan adil yargılanma hakkının güvencelerinden olan mahkemeye erişim hakkı kapsamında kalmaktadır.

Anayasa'nın Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması" başlıklı 13. maddesi; "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz." şeklindedir.

Öğretide de kanun yoluna başvurmanın bir insan hakkı olduğu ifade edilmiştir (Yenisey-Nuhoğlu, Ceza Muhakeme Hukuku, 4. Baskı, s. 838).