muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/3638, Karar No: 2014/7475, Tarih: 14.05.2014

4822 sayılı yasa ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Amaç” başlıklı 1.maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra “Kapsam” başlıklı 2.maddesinde “Bu kanun, birinci maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar” hükmüne yer verilmiştir. Yasanın 3.maddesinde mal; alışverişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları, hizmet; bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü faaliyeti ifade eder. Satıcı; kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri kapsar. Tüketici ise bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Bir hukuki işlemin 4077 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gereklidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, taraflar arasında 16.10.2013 tarihinde davacının G...Mah. Kayın Sok. No:.. adresindeki konutu için mesken aboneliği sözleşmesinin imzalanmış olduğu, 26.08.2010 tarih . nolu kaçak tespit tutanağının davacının Tandoğan Cad. Küme Sok. No:.adresindeki işyeri (bakkal) için düzenlendiği, aynı tarihte bu kez .. nolu kaçak tespit tutanağının davacının aynı adresinde meskeni için düzenlendiği, 15.10.2003 tarih ve .. nolu kaçak tespit tutanağının G.bağlar Tandoğan Cd. No:. Pendik adresindeki meskeni için düzenlenmiş olduğu , abone borç bilgilerinde de yerin mesken olduğu ve tarifesinin de mesken tarifesi olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle iken, mahkemece, taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi değerlendirilmeden ve davaya konu kaçak elektrik borcunun, davacının işyerinden yada meskeninden kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda yeterli bir araştırma ve inceleme yapılmadan, dosyadaki kaçak tespit tutanaklarından sadece birindeki kayıtlar esas alarak, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 14.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22897, Karar No: 2014/6071, Tarih: 18.03.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/22897 E.  ,  2014/6071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Nevşehir Aile Mahkemesi

TARİHİ :4.6.2013

NUMARASI :Esas no:2012/425 Karar no:2013/378

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı koca tarafından kusur belirlemesi ve yoksulluk nafakası yönünden; davalı kadın tarafından ise tamamına yönelik olarak temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı kadının temyiz itirazları yersizdir.

2-Davacı kocanın temyiz itirazlarının incelenmesine gelince:

Dava, 5.7.2012 tarihinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlüğe girdikten sonra ikame edilmiştir. Davalı kadın, dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen, davaya cevap vermemiş, 18.12.2012 tarihli ön inceleme duruşmasında yoksulluk nafakası talebinde bulunmuştur. Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe ön inceleme aşamasında ise, ancak karşı tarafın açık onayı ile iddia ve savunmalarını genişletebilir veya değiştirebilirler. Ön inceleme aşamasından sonra ise diğer tarafın açık onayı ve ıslah dışında iddia ve savunma genişletilemez ve değiştirilemez (HMK.md.141/1). Davalı kadının ilk defa ön inceleme duruşmasında ileri sürdüğü yoksulluk nafakası isteği, talep sonucunun genişletilmesi niteliğinde olup, davacı koca, davalı kadının bu talebine açıkça onay vermemiştir. Bu durumda, ıslah da söz konusu olmadığına göre, davalı kadının yoksulluk nafakası talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilecek yerde, yazılı şekilde kadın yararına yoksulluk nafakası takdiri doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple davacı koca lehine BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın davalıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 119.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcını yatıran davacıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.18.03.2014 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2023/6057, Karar No: 2023/10346, Tarih: 18.12.2023

**11. Ceza Dairesi         2023/6057 E.  ,  2023/10346 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

ASIL VE EK KARAR SAYISI: 2022/2029 E., 2023/298 K.

SUÇLAR : Resmi belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek, görevi kötüye kullanma

HÜKÜMLER: Esastan ret

EK KARAR : Temyiz talebinin reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz talebinin reddiyle ek kararın onanması

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 16.05.2023 tarihli ve 2022/2029 Esas, 2023/298 Karar sayılı ek kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 296 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir ve karara yönelik temyiz isteminin süresinde olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Elazığ 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 04.11.2022 tarihli ve 2022/244 Esas, 2022/340 Karar sayılı kararı ile sanığın resmi belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek ile görevi kötüye kullanma suçlarından, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

2.Anılan ilk Derece Mahkemesince 15.11.2022 tarihli ek karar ile şikâyetçi vekilinin istinaf talebinin sıfat yokluğundan reddine karar verilmiştir.

3.... Bölge Adliye Mahkemesince 10.04.2023 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen ek karara yönelik şikâyetçi vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

4. Anılan Mahkeme tarafından 16.05.2023 tarihli ek karar ile şikâyetçi vekilinin temyiz başvurusu hakkında 5271 sayılı Kanun’un 296 ncı maddesinin birinci fıkrası gereği “temyiz isteminin kabule değer sayılmamasından dolayı reddine” karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Şikâyetçi vekilinin istinaf dairesinin verdiği ek karara yönelik temyizi; şikâyetçinin katılma hak ve yetkisi bulunmasına rağmen hukuka aykırı olarak sıfat yokluğundan temyiz yolunun kapatıldığına ilişkindir.

III. GEREKÇE

... Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 5271 sayılı Kanun'un 276 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilen 10.04.2023 tarihli esastan ret kararının kesin nitelikte olduğu, bu hususun inceleme konusu ek kararda da gerekçelendirildiği anlaşılmakla, 5271 sayılı Kanun’un 296 ncı maddesinin birinci fıkrasının ilgili bölümünde yer alan; “... temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmiş ise …, hükmü temyiz olunan bölge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder.” şeklindeki hüküm dikkate alındığında şikâyetçi vekilinin temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

IV. KARAR

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ek kararında hukuka aykırılık görülmediğinden şikâyetçi vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 296 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Elazığ 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14757, Karar No: 2015/20943, Tarih: 23.12.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/14757 E.  ,  2015/20943 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ŞANLIURFA 2. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/05/2015

NUMARASI : 2014/579-2015/330

Taraflar arasındaki tedbir ve yardım nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı H.. B.. tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davalı H.. B.., yasal süresi içerisinde vermiş olduğu temyiz dilekçesinde adli yardım talebinde bulunmuş, bu nedenle mahkemece temyiz harçları alınmadan dosya dairemize gönderilmiştir.

Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı HMK’ nun 334-340. maddelerinde düzenlenmiş olup, aynı kanunun 336/3 maddesine göre adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay'a da yapılabilir ve talep hakkında duruşma yapılmaksızın karar verilebilir.

Dosya kapsamındaki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, davacı H.. B..' ın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken kanun yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmadığından, davacı H.. B..' ın adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Şu durumda; hükmü temyiz eden davacı H.. B.. tarafından karşılanması gerekli olan temyiz harçları yatırılmadığından, müteakip işlem olan temyiz incelemesine başlanamayacaktır.

Bu nedenle, temyiz eden davacı H.. B..'ın; kanun yoluna başvuru giderlerine dahil olan temyiz harçları ile posta masraflarının tamamlaması için HUMK. nun 434/3. maddesine göre işlem yapılması ve ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/27151, Karar No: 2010/6703, Tarih: 15.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/27151 E.  ,  2010/6703 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 3. İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B.Kar tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davalı işyerinde Tip 2 sözleşmesi ile kamu kurumlarına nakil hakkı tanınarak çalışan davacı işçi, iş sözleşmesinin davalı tarafından nakledilmesi sureti ile sona erdirildiğini belirterek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece savunmaya değer verilerek, Yargıtay ve Danıştay’ın yerleşik içtihatlarında adli yargı mahkemelerinin ve idare mahkemelerinin görevlerinin ve yargılama usullerinin farklı olması nedeniyle yanlış yargı yoluna yapılan müracatların yasada öngörülen hak düşürücü süreleri kesmeyeceği, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca fesih tarihine göre davanın bir aylık süre içinde açılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece savunmaya değer verilerek, Yargıtay ve Danıştay’ın yerleşik içtihatlarında adli yargı mahkemelerinin ve idare mahkemelerinin görevlerinin ve yargılama usullerinin farklı olması nedeniyle yanlış yargı yoluna yapılan müracatların yasada öngörülen hak düşürücü süreleri kesmeyeceği, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca fesih tarihine göre davanın bir aylık süre içinde açılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bir hukuk davasının idari yargıda açılması halinde, resen ya da yargı yolu itirazı üzerine, davanın her safhasında (görevsizlik nedeniyle) dava dilekçesinin reddine karar verilebilir (İYUK m. 14/3-a,15/1-a). İdari yargıya mensup bir diğer mahkemenin görevli olması hali dışında, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi durumunda, davanın belli bir hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilemeyeceği maddede açıkça ifade edilmiştir (İYUK m. 15/1-a). İdare mahkemesinin görevsizlik kararı üzerine yapılması gereken işlemler önem taşımaktadır.Hatalı yargı yolunda (idari yargıda) görevsizlik kararı ile sonuçlanan davanın ne şekilde ve hangi sürede adli yargıda (hukuk mahkemesinde) ikame edileceği konusunda HUMK’da bir düzenleme bulunmamaktadır.Ortada bir hukuki düzenleme eksikliğinin mi (kanun boşluğu), yoksa yasa koyucunun bilinçli bir susmasının mı bulunduğunun belirlenmesi önem taşımaktadır. Kanun boşluğu; en yalın anlatımıyla, sorunun çözümüne katkı sağlayacak bir kuralın bulunmaması, yürürlükte olan hukuk düzeni dikkate alındığında, pozitif hukukun sınırları içerisinde sorunu çözecek bir düzenleme eksikliği şeklinde ifade edilebilir. Düzenleme yapılmamış olması her zaman kanun boşluğu anlamına gelmeyebilir. Bir sorun hukuk dışı alanda düzenlenmiş ya da bilerek, isteyerek susma yoluyla yasa koyucu tarafından bilinçli olarak düzenlenmemiş de olabilir. Ne var ki, hukuk düzeninin bir kuralın varlığını gerektirmesine karşın, kanun dışında örf-adet hukuku da bunu düzenlememiş ise bir kanun boşluğundan söz edilmelidir. Hukukun görevi toplumsal yaşamı düzenlemek ve ilişkilerden doğacak sorunları gidermektir. Yasanın bir düzenleme öngörmediği davranış biçiminin çözümsüz bırakılması düşünülemez. İdari ve askeri yargıda özel kurallar çerçevesinde düzenlenen, hak arama özgürlüğü kapsamında önemli bulunan bu yöne HUMK hükümleri arasında yer verilmemiş olmasında, kanun koyucunun bilinçli susması, olumsuz düzenleme yapmak istemesi şeklindeki düşünceyi haklı gösterecek bir gerekçeye rastlanılamamıştır.

Bu durumda, ortada bir kanun boşluğu bulunduğunun kabulü ile sorunun çözümlenmesi yasanın amacına uygun düşecektir. Hakimin, hukuk yaratma alanına girebilmesi için çözümü gereken olaya uygulanabilir kanun hükmü veya örf ve adet kuralının bulunmaması aranır. Hakim, kanun boşluğunu doldururken takip edeceği yol; Medeni Kanunun 1. maddesinde açıklandığı üzere kanun koyucu gibi hareket etmekten ibarettir. Bu aşamada hakim, kanun koyucunun yapacağı gibi, tarafların karşılıklı menfaatlerini tesbit ederek, bunları adalet süzgecinden geçirip hayat ihtiyaçlarını karşılayan ve aynı zamanda mevcut hukuk düzeni ve hukuki güvenlikle bağdaşan bir kural bulacaktır. Bu yönde en önemli araç kıyastır. Boşlukların kıyas yoluyla doldurulması, adaletin bir gereği olan eşitlik ilkesi, benzer olana benzer şekilde davranma ilkesinin de bir gereğidir. Adli yargı mahkemeleri arasındaki göreve ilişkin uyuşmazlıklarda başvurulan; görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi üzerine, davacının, kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren on gün içinde yeniden dilekçe vermesinin gerektiği, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine ilişkin HUMK m. 193 hükmünün, somut olaya kıyasen uygulanması gerekir. Bu durumda, sonradan görevli mahkemede açılan dava, görevsiz mahkemede açılmış olan davanın devamı niteliğinde kabul edilerek, görevsiz mahkemede dava açılması ile kazanılmış haklar saklı tutulmuş olacağından, hak düşürücü süre de, hatalı yargı düzenine bağlı mahkemede davanın açıldığı tarihe göre belirlenecektir. Sonuç olarak; idari yargı kararını takiben adli yargıda (hukuk mahkemesinde) yeni bir dava açabilmenin koşulları şu şekilde belirlenmelidir:

Davanın görevsiz yargı yerinde açılmış olması;

Görevsiz yargı yerinde açılan davanın, adli yargı düzeni içinde öngörülen hak düşürücü süre içerisinde açılmış olması;

İdari yargı yerince verilen görevsizlik kararının temyiz edilmeyerek ya da temyiz edildiği takdirde onanmak suretiyle kesinleşmiş olması, kesinleşen kararı takiben 10 günlük süre içerisinde görevli adli yargı yerinde yeni bir davanın açılmış olması;

İdari yargıda açılan dava ile adli yargıda açılan davanın aynı nitelikte olması,

Belirtilen bu koşulların varlığı halinde, adli yargıda açılmış dava, hatalı yargı yolunda açılmış davanın devamı niteliğinde bulunacak, hak düşürücü süre de korunmuş olacaktır. Böylece, görevsizliğe ilişkin bir kararın, iş bölümü esasına göre veya yargı yolu bakımından verilmiş olmasının, yargı kollarına göre farklı sonuçlar doğurmasının önüne geçilerek, anayasal nitelikteki hak arama özgürlüğü zedelenmemiş olacaktır.( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27.02.2008 gün ve 21-138/204 sayılı kararı)

Belirtilen bu koşulların varlığı halinde, adli yargıda açılmış dava, hatalı yargı yolunda açılmış davanın devamı niteliğinde bulunacak, hak düşürücü süre de korunmuş olacaktır. Böylece, görevsizliğe ilişkin bir kararın, iş bölümü esasına göre veya yargı yolu bakımından verilmiş olmasının, yargı kollarına göre farklı sonuçlar doğurmasının önüne geçilerek, anayasal nitelikteki hak arama özgürlüğü zedelenmemiş olacaktır.( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27.02.2008 gün ve 21-138/204 sayılı kararı)

HUMK. 193/2 maddesi uyarınca kesinleşen görevsizlik kararının tebliğinden sonra 10 gün içinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin istenilmesi halinde, açılan davanın yukarda açıklanan HGK kararı uyarınca görülmesi ve sonuçlandırılması gerekir. Somut uyuşmazlıkta, davacının iş sözleşmesi 04.04.2007 tarihinde sona erdirilmiştir. Davacı yargı yolunda hata yaparak, ancak bir aylık süre içinde 18.04.2007 tarihinde dava açmıştır. Yargı yolunda hata yapan davacı tarafa kesinleşen görevsizlik 08.04.2009 tarihinde tebliğ edilmiştir. Kesinleşmiş görevsizlik kararının tebliğinden itibaren davacı 10 gün geçtikten sonra 05.5.2009 tarihinde iş mahkemesine dava açtığından, idari yargıda açılan dava açılmamış sayılacağından bu dava süresinde açılmamış olacaktır. Sonuç itibari ile doğru olan kararın bu gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 15.03.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2002/5796, Karar No: 2002/7946, Tarih: 25.11.2002

14. Hukuk Dairesi 2002/5796 E., 2002/7946 K.

**14. Hukuk Dairesi 2002/5796 E., 2002/7946 K.**

**- DAVA AÇMA HAKKI

- MERAYA VAKİ MÜDAHALENİN ÖNLENMESİ VE KAL**- 4342 S. MERA KANUNU [ Madde 5 ]

- 4342 S. MERA KANUNU [ Madde 6 ]

- 4342 S. MERA KANUNU [ Madde 4 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.5.2001 gününde verilen dilekçe ile meraya müdahalenin meni, kal ve alacak istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 10:6.2002 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

Davacı, Yazıbelen köyü 1395 sayılı mera parseline davalıların ev yapmak ve sürmek suretiyle tecavüzde bulunduklarını belirterek müdahalenin menine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, nizalı yerin mera olmayıp köy yerleşim alanı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkeme; nizalı 1395 sayılı mera parseli hakkında 20.12.2000 tarihinde köy yerleşim alanı çalışması yapılarak köy tüzelkişiliği adına tescil edildiği gerekçesiyle subut bulmadığından davanın reddine karar vermiş, hükmü davacı vekili temyize getirmiştir.

Dava ile meraya elatmanın önlenmesi istenilmiş olup davayı Tarım ve Köy işleri Bakanlığı açmıştır. Meraya elatmanın önlenmesini isteme hakkı kural olarak, Hazine ile yararlanan köy veya belediye tüzelkişiliklerine aittir.

Mahkeme; nizalı 1395 sayılı mera parseli hakkında 20.12.2000 tarihinde köy yerleşim alanı çalışması yapılarak köy tüzelkişiliği adına tescil edildiği gerekçesiyle subut bulmadığından davanın reddine karar vermiş, hükmü davacı vekili temyize getirmiştir.

Dava ile meraya elatmanın önlenmesi istenilmiş olup davayı Tarım ve Köy işleri Bakanlığı açmıştır. Meraya elatmanın önlenmesini isteme hakkı kural olarak, Hazine ile yararlanan köy veya belediye tüzelkişiliklerine aittir.

4242 sayılı Mera Kanununun 4. maddesinde mera, yaylak ve kışlakların hukuki durumu belirlenmiş 5. maddede mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilecek yerler sayılmış 6. maddede ise, mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahsis ve tahdit işlemlerinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılacağı belirtilerek komisyonunun kurulma ve çalışma şekli kurala bağlanmıştır. Anılan Yasanın 4/1 maddesinde meraların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu ve bunlardan yararlanma hakkının bir veya birden çok köy veya belediyeye ait olacağı hüküm altına alınmış olduğundan; Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan meralar hakkında, Hazinenin mülkün sahibi olması sıfatı ile dava açma hakkının varlığını kabul etmek gerekir. Ayrıca Hazine dışında yukarıda belirtildiği üzere yararlanan köy veya belediyenin de dava açma hakkı vardır. Mera Kanunu 6. maddesinde mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılacağı belirtilmiş olup, bakanlığın yetkisi, tespit tahsis ve tahsisin değiştirilmesi ile sınırlı olduğundan anılan bakanlığa genel mahkemede mera, yaylak ve kışlaklar hakkında onları koruma yada sahiplenmeye yönelik dava açma hakkı açık bir hükümle tanınmamıştır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı genel bütçeye dahil idarelerden olmakla birlikte yasa ile verilen görevleri dışında mülkün sahibi olan hazineyi doğrudan doğruya temsil yetkisi de bulunmadığından aktif dava ehliyeti yoktur. Açıklanan nedenlerle red kararı sonucu itibariyle doğru olduğundan hükmün onanması gerekmiştir.

Sonuç: Yukarıda yazılı gerekçeyle yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün (ONANMASINA), Harçlar Kanununun 13/J maddesine göre onama harcı alınmasına yer olmadığına, 25.11.2002 gününde oybirliğiyle karar verildi.