muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/6165, Karar No: 2021/4679, Tarih: 02.06.2021

**11. Hukuk Dairesi         2020/6165 E.  ,  2021/4679 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 11.04.2018 tarih ve 2017/85 E- 2018/136 K. sayılı kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 12.06.2020 tarih ve 2019/129 E- 2020/452 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı ...Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalı şirketin 2015/08514-1 ve 2 sıra numaralı su bardağı tasarımının tescili için diğer davalı TPMK'ya başvurduğunu, müvekkilince bu başvuruya yapılan itirazın nihai olarak TPMK YİDK tarafından reddedildiğini, dava konusu başvuru tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterine haiz olmadığını, anılan tasarımın “bacardi” bardaklarının aynısı olduğunu, konu ile ilgili ayrıca internettte yapılan aramada bulunan tasarımlarlarla davacı başvurusunun benzerlik teşkil ettiğini ileri sürerek davalı TPMK.'nın 2016/T-657 sayılı YİDK kararının iptali ile davalının tescil başvurusunun reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı şirket vekili, itiraza mesnet görselleri haiz bardaklar ile müvekkilinin tasarımı arasında yenilik ve ayırt edicilik açısından benzerlik bulunmadığını, müvekkilinin tasarımlarının taban ve ağız kısmı arasındaki açının daha dar, davacı yanın mesnet gösterdiği bardakların taban ve ağız kısımlarındaki açının daha geniş olduğunu, bu haliyle davacı yanın mesnet gösterdiği görsellerin daha çok "V" şeklinde, müvekkile ait tasarımların ise "U" şeklinde bulunduğunu, tasarımcının çok geniş bîr seçenek özgürlüğünün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalıya ait 2015/08514 sayılı 1-2 sıra numaralı su bardağı tasarımlarının itiraza mesnet görsel tasarımlar karşısında yeterli ayırt ediciliği sağlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 2016/T-657 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalıya ait 2015/08514 sayılı 1-2 sıra numaralı su bardağı tasarımlarının itiraza mesnet görsel tasarımlar karşısında yeterli ayırt ediciliği sağlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 2016/T-657 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi'nce; mahkemece görüşüne başvurulan uzman bilirkişi raporunda, dava konusu bardak tasarımları ile itiraza dayanak tasarımlar arasındaki tek farkın, taban kısımlarında yer alan sınırlı kalınlık genişlik farkından oluştuğu, yukarıya doğru genişleyen genel form yapıları ve ağız bölümlerinin birebir aynı olması nazara alındığında, taban kısımlarındaki bu farklılığın, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yeterli bir ayırt edicilik sağlamayacağının tespit edildiği gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ...Ş. vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı Görok Turizm ve Madencilik A.Ş. vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 4,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ...den alınmasına, 02.06.2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4747, Karar No: 2018/3226, Tarih: 21.05.2018

**23. Hukuk Dairesi         2016/4747 E.  ,  2018/3226 K.**

**"İçtihat Metni"**

.......

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayet davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, şikayet olunanın alacaklı olduğu ve sıra cetvelinin düzenlendiği...... 2012/6317 E. sayılı dosyasında icra emrinin şikayet dışı borçlu........azlettiği vekiline tebligat yapılması nedeniyle icra emri tebliğinin usulsüz olduğunu, takip kesinleşmediğinden konulan haczin de geçersiz olduğunu, icra müdürlüğünce icra emrinin 30.07.2013 tarihinde tebliğ edilebildiğini, bu tarihten sonra ise şikayet olunan tarafından yeni bir haciz konulmadığını, önceki haczinin de geçersiz olduğunu, bu nedenle müvekkilinin haczinin ilk haciz olduğunu ve sıra cetvelinde ilk sırada yer alması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan vekili, şikayet dışı borçluların vekiline 31.12.2012 tarihinde yapılan tebliğin geçerli olduğunu, zira borçlu....... yönünden vekilinin azline dair dava ve icra dosyasına bir bildirimin bulunmadığını, ilk haciz sahibi olan şikayet olunanın sıra cetvelinde ilk sırada yer almasının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; şikayet dışı borçlu .......vekilinin azledildiği, ancak bu azilnamenin ......2012/6317 E. sayılı dosyasına usulüne uygun şekilde bildirilmediği, icra dosyası kapsamında aziledildiğine dair bir bilginin bulunmadığı, bu nedenle icra emrinin bu vekile tebliğ edilmesinin icra emrinin tebliğini usulsüz hale getirmeyeceği gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nın 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2409, Karar No: 2019/678, Tarih: 13.02.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/2409 E.  ,  2019/678 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : TCK’nun 158/1-f, son, 62/1, 52/2-4, 53/1-2-3 maddeleri gereğince mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın katılandan satın aldığı altınlara karşılık ... adına olan 10/11/2009 keşide tarihli 14.500 TL bedelli çeki katılana verdiği, çekte keşideci olarak yer alan ... hakkında çekin karşılıksız çıktığından bahisle şikayette bulunulduğu, çek sahibi ...'nin çek koçanının Adana ilinde kaybettiğini söz konusu çeki kendisinin keşide etmediğini, bu çekinde içinde bulunduğu bir kısım çekleri için ihtiyati tedbir kararı aldığını beyan ettiği, sanık ...'un ilk ifadesinde bu çeki...isimli bir şahıstan mal karşılığında aldığını beyan ettiği,...isimli bir şahsa ulaşılamamış olması nedeniyle sanığın tekrar ifadesinin alındığı, bu kez de ilk iki ifadesinden farklı olarak...isimli şahsı tanımadığını bu çeki...den aldığını beyan ettiği,...nin ise beyanında...isimli şahsı tanımadığını, suça konu çeki daha önce görmediğini ve ...'a bunu kendisinin vermediğini beyan ettiği, sanığın bu şekilde üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda; Samsun Kriminal Polis Laboratuarından alınan 10.01.2012 tarihli ekspertiz raporunda şikayete konu çekin arka yüzünde ciroda ...İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi kaşesi üzerine gelecek şekildeki imzanın sanık ...'un eli ürünü olduğu kanaatine varıldığı, çekin ön ve arka yüzündeki diğer yazı ve atılı bulunan imzalar ile ... ve...nin mukayese imzaları arasında aynı el ürünü olduklarını gösterir nitelikte benzer, ortak, kaligrafik ve grafolojik hususiyetlerin tespit edilemediği ve bu suretle suça konu sahte çeki müştekiye sanık ...'un verdiğine dair bir tereddütün bulunmadığı, sanığın aşamalardaki çelişkili beyanları nazara alınarak sanığın eyleminin, müştekiden satın aldığı altınlara karşılık müştekiye şikayete konu sahte çek vermek suretiyle resmi belgede sahtecilik ve banka veya kredi kurumlarını araç olarak kullanmak suretiyle dolandırıcılık suçlarını işlediğinin sabit olduğu gerekçesine dayanan mahkemenin mahkumiyet yönünde kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin eksik inceleme ile hatalı hüküm kurulduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle; hükmün ONANMASINA, 13.02.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/36191, Karar No: 2014/38806, Tarih: 19.12.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/36191 E.  ,  2014/38806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ERDEK ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/10/2014

NUMARASI : 2014/304-2014/552

DAVA :Davacı, izin ücreti, yakacak yardımı, giyecek yardımı, ücret farkı ve yıllık ikramiye alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın usulden reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, izin ücreti ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan bir kısım alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek ve açtığı davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek, izin ücreti, yakacak yardımı, giyecek yardımı, ücret farkı ve yıllık ikramiye alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında, davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Belirsiz alacak davası 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile öngörülen ve alacaklıya bazı avantajlar sağlayan yeni bir dava türüdür. Sözü edilen hükme göre "Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir" . Şu hale göre davanın açıldığı tarihte alacak miktarının belirlenmesi imkansız ise belirsiz alacak davası açılabilir. Öte yandan alacaklı tarafından alacağın miktar ve değerinin tam olarak belirlenmesi beklenemez ise yine belirsiz alacak davası açılabilir.

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK'nun 107 nci maddesinin gerekçesinde, birçok kez hak arama özgürlüğüne vurgu yapılmıştır. Yine alacaklının hukuki ilişkiyi, muhatabını ve talep edebileceği asgari tutarı bilmesine rağmen "alacağın tamamını tam olarak" tespit edemeyecek durumda olması da belirsiz alacak davasının nedenleri arasında sayılmıştır. Bu itibarla belirsiz alacak davasıyla ilgili yoruma gidildiğinde, alacaklının hak arama özgürlüğünün değerlendirilmesi gerekir. Bunun aksine ilgili hükmün, alacaklının hakkına ulaşmasını kısıtlayan şekilde ele alınması doğru olmaz.

Konuyu iş mevzuatı açısından ele aldığımızda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 3, 8, 22, 28, 32, 37, 67. maddelerinde işverene çalışan her bir işçi yönünden kayıt tutma ve işçiye belge verme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Bütün yasal yükümlülüklere uyan işveren bakımından kural olarak işçi alacaklarının belirsiz olduğundan söz edilemeyecektir. Zira işçinin çalışma süresinin tam olarak kayda geçirildiği, iş sözleşmesi ile ücreti, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlendiği,işçiye her ay ücret hesap pusulası verildiği, günlük ve haftalık iş sürelerinin işçiye önceden bildirildiği, işçinin yaptığı olağanüstü çalışmalar için kendisine belge verildiği durumlarda,işçinin bir çok alacağı belirli ya da belirlenebilir durumdadır. Sadece hakimin takdirine kalan bazı alacaklar bakımından yine de başlangıçta bir belirsizlikten söz edilebilecektir.

İşçilik alacaklarının hesabı genelde iki kritere tabidir. İşçinin işyerinde geçen çalışma süresi ve ücreti ile ekleri bilindiğinde işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Bu yüzden özellikle kamu kurumlarında işçinin çalışmalarının tam olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçinin ücreti ile eklerinin toplu iş sözleşmesinde yer alması sebebiyle işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Yine de hakimin takdir alanına giren manevi tazminat, takdiri indirime tabi fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, cezai şart, sözleşmenin kalan süresine ait ücret gibi alacakların başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün değildir. Nitekim 107 nci maddenin Adalet Komisyonu gerekçesinde de, alacaklının "talep edebileceği miktarı asgari olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağın tamamını tam olarak tespit" edememesi halinde belirsiz alacak davası açılabileceği ifade edilmiştir.

Gerekçede örnek olarak "keşif ve bilirkişi raporu" ile alacağın miktarının tespit olunmasından söz edilmiştir ki, iş yargısında bilirkişi hesap raporu alınması çok yaygın bir uygulamadır. Yine 107 nci maddenin ikinci fıkrasında "karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu" alacak miktarının belirlenmesinden söz edilmiştir ki, yukarıda sözü edilen yasal yükümlülükler sebebiyle işçiye çalışırken belge vermekle yükümlü olan işveren bunu yerine getirmediğinde, işçinin alacağın miktarını tam olarak belirlemesini beklemek doğru olmaz.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğeri objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesinin objektif olarak imkansız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ile maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkansızdır.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğeri objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesinin objektif olarak imkansız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ile maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkansızdır.

Sübjektif unsur ise alacaklının talep konusu miktarı belirlemesinin alacaklıdan beklenememesidir. İşçinin yasal hakları ödenmeksizin işten çıkarıldığı bir durumda yukarıda belirtilen masraflara ek olarak uzman hesap raporu aldırarak olası işçilik alacaklarını belirlemesi de hak arama özgürlüğü önünde engel olarak değerlendirilebilir.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi bir konumda çalışan işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.

Genel mahiyette bu açıklamalardan sonra işçilik alacaklarının belirsiz alacak davasına konu olup olmayacağı noktasında Dairemizce belirlenen kriterler aşağıdaki gibidir;

Kıdem tazminatı hesabı için, işçinin çalıştığı süre, fasılalı çalışma olup olmadığı, bu süre içinde ihbar önelini altı hafta aşan istirahat raporu alınıp alınmadığı, ücretsiz izin uygulaması olup olmadığı, grevde geçen sürenin varlığı, işçinin son ücreti, ücretin eki niteliğindeki ödemelerin son bir yıllık toplamı, işçiye sağlanan ayni hakların parasal değeri ve son bir yıllık ortalaması, ücretin eki mahiyetindeki ödemelerin devamlılık arz edip etmediği gibi konuların net olarak bilinebilmesi gerekir. Bu yüzden hesabın unsurlarına dair sözü edilen bir veya birkaç konuda belirsizlik halinde kıdem tazminatının başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün olmaz. HMK'nun 107 nci maddesinin gerekçesinde belirtildiği üzere alacaklının "alacağının tamamını tam olarak" tespiti mümkün değildir. Bu nedenle hesabın unsurlarındaki tartışma ve belirsizlik, alacağın da belirsiz olması sonucunu doğurur. Ancak ücret ve eklerine dair tartışma kıdem tazminatı tavan sınırlaması sebebiyle sonuca etkili değilse, kıdem tazminatının belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği düşünülmelidir.

İhbar tazminatı hesabı noktasında kıdem tazminatı için sözü edilen tavan sınırlaması hariç, benzer verilere ihtiyaç vardır. İşçinin çalışma süresindeki tartışmanın ihbar süresine dair dilimi etkilemesi veya işçinin ücreti ve eklerindeki herhangi bir tartışma halinde ihbar tazminatı hesabı da belirsizdir.

İhbar tazminatı hesabı noktasında kıdem tazminatı için sözü edilen tavan sınırlaması hariç, benzer verilere ihtiyaç vardır. İşçinin çalışma süresindeki tartışmanın ihbar süresine dair dilimi etkilemesi veya işçinin ücreti ve eklerindeki herhangi bir tartışma halinde ihbar tazminatı hesabı da belirsizdir.

İşçinin ücretini ve çalışma süresini bilmesi gerektiği varsayımı ile ihbar ve kıdem tazminatının her durumda belirli olduğunu söylemek isabetli bir yaklaşım olmaz. Çalışma süresine ve ücreti ile eklerine dair yasal yükümlülüğe rağmen işverence belge verilmemiş bir işçinin, işverende mevcut işyeri şahsi sicil dosyasına ulaşmadan ve işverence bilgi ve belge sunulmadan önce henüz dava açma aşamasında bu tür tazminatların tamamını ve tam olarak hesaplamasını beklemek ve bunu bir dava şartı olarak kabul etmek, hak arama özgürlüğünü zedeler. Bu konuda alınacak olan uzman raporu da hesap noktasında aynı belge eksiklikleri sebebiyle yeterli olmayacağı gibi, iş sözleşmesi yasal hakları ödenmeksizin feshedilen işçiden dava öncesinde alacaklarını belirleyebilmek için hesap raporu almak yönünde bir masraf yapmasını beklemek de doğru olmaz.

Yıllık izin ücreti hesabının unsurları, işçinin çalışma süresi ve ücretin miktarıdır. İşverence yasal düzenlemelere rağmen bu yönlerden belge düzenleme ve işçiye verme yükümlülüklerinin yerine getirilmemiş olması halinde işçinin yıllık izin ücretini dava öncesinde tam olarak belirlemesi mümkün olmayabilir. Bu açıdan çalışma süresi ve ücretin tartışmalı olması durumunda yıllık izin ücreti belirsiz alacak davasına konu edilebilir. Ancak çalışma süresi ve ücretin işçiye verilmiş veya ulaşabileceği belge ve kayıtlarla kesin olarak saptanabildiği hallerde yıllık izin ücretinin belirli olduğu ve belirsiz alacak davasına konu olamayacağı söylenebilecektir.

Fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil çalışmaları karşılığı ücretler için ise çalışmalarının tamamının puantaj kayıtlarına dayandırıldığı istisnai durumlar dışında hakimin takdiri indirimi söz konusu olduğundan, alacakların davanın açıldığı aşamada tam olarak belirlenmesi mümkün değildir. Bu itibarla bahsi geçen alacakların belirsiz alacak davasına konu edilebileceği ilke olarak kabul edilmektedir.

Aynı dava dilekçesinde birden fazla işçilik alacağının talep edildiği durumlarda davaların yığılmasından (objektif dava birleşmesinden) söz edilir ki, alacağın belirli olup olmadığı her bir alacak kalemi bakımından somut olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/10/2012 tarih ve 2012/9-838 E. – 2012/715 K. sayılı kararı da bu yöndedir.

Aynı dava dilekçesinde birden fazla işçilik alacağının talep edildiği durumlarda davaların yığılmasından (objektif dava birleşmesinden) söz edilir ki, alacağın belirli olup olmadığı her bir alacak kalemi bakımından somut olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/10/2012 tarih ve 2012/9-838 E. – 2012/715 K. sayılı kararı da bu yöndedir.

Davaya konu işçilik alacaklarının bir kısmının ya da bazılarının belirsiz alacak davasına konu olamayacağı belirlendiği takdirde, hakim hemen davayı reddetmemeli, HMK'nun 115 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca eksikliği tamamlaması, başka bir deyişle alacağını belirleyerek buna göre talepte bulunması için davacıya kesin süre verilmeli, gereğinin yerine getirilmemesi halinde açılan dava, "dava şartı eksikliğinden" reddedilmelidir. Dairemiz kararları ile Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin kararları bu yöndedir (Yargıtay 9. HD. 26/01/2014 tarih ve 2014/1962 E.-2014/6034 K., Yargıtay 19. HD. 16/01/2014 tarih ve 2013/17491 E.-2014/1332 K. sayılı kararları).

Alacağın belirsiz olması halinde alacaklı, belirsiz alacak davası açabileceği gibi kısmi dava açarak da alacağın tahsilini talep edebilir. Ancak alacak belirli ise belirsiz alacak davası açılamayacağı gibi, HMK'nun 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kısmi dava açılabilmesi de mümkün değildir. Bir yandan işçilik alacaklarının belirli olması sebebiyle belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği savunulurken, aynı alacakların kısmi davaya konu edilebileceklerini kabul etmek çelişkili bir durumdur.

Dava dilekçesinde alacağın belirsiz olduğundan söz edilmiş olsa da, kısmi dava açıldığının ifade edilmesi halinde davanın türünün kısmi dava olarak kabulü gerekir. Zira alacak belirsiz ise alacağın kısmi dava yoluyla istenmesine engel bir durum yoktur. Bu ihtimalde kısmi dava ancak talep edilen kısım itibariyle zamanaşımını keser. Yargılama ile alacağın belirlenen kalan kısmı ıslah veya ek dava ile talep edildiğinde arttırılan miktarlar bakımından faiz başlangıcı -kural olarak- talep tarihidir. Bu nedenle davanın türünün belirsiz alacak davası veya kısmi dava oluşunun sonuçları farklı olup, tereddüt halinde hakim tarafından bu husus davacıya açıklattırılmalı ve davanın türü ön inceleme tutanağına yazılarak tahkikat aşamasına geçilmelidir.

Belirsiz alacak davası ise mevcut yasal düzenleme çerçevesinde üç değişik şekilde açılabilir. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davasının açılabileceği HMK'nun 107 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında öngörülmüştür. Tespit niteliğindeki belirsiz alacağı tespit davası ise aynı maddenin üçüncü fıkrasına dayanmaktadır. Maddenin gerekçesine göre ise alacaklı kısmi eda külli tespit davası da açabilir. Her bir dava türünün farklı özellikleri bulunmaktadır.