muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/7074, Karar No: 2011/4039, Tarih: 11.07.2011

**8. Hukuk Dairesi         2010/7074 E.  ,  2011/4039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Mal Rejiminin Tasfiyesi

K A R A R

1- Dosya kapsamına göre dava konusu taşınmaz edinilirken, evvelce sahip olunan ve satıldığı iddia edilen Avşa adası Araplar köyünde bulunan arsaya ait tapu kayıtları dosya arasında bulunmadığı gibi ada ve parsel numarası da bildirilmemiştir. Anılan taşınmaza ait ada ve parsel numarasının tespit edilerek (davalı taraftan öğrenilmek suretiyle), ilk oluşum tarihinden itibaren tüm devir ve intikalleri gösteren tapu kayıtlarının akit tabloları ile birlikte eksiksiz olarak Tapu Sicil Müdürlüğünden,

2- ... plakalı Fiat Palio marka aracın tarafiğe ilk tescil edildiği tarihten itibaren tüm devir ve intikalleri gösterir biçimde kayıtlarının Trafik Tescil Şube Müdürlüğünden istenilerek dosya arasına konulması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere geri çevrilmesi için dosyanın yerel mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 11.07.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/9342, Karar No: 2019/12678, Tarih: 10.07.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/9342 E.  ,  2019/12678 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 17/03/2009 tarihi itibarıyla duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkumiyete konu suçun işlendiği 15/05/2011 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun eylemine uyan TCK'nın 142/1-b, 31/3. maddelerinde belirtilen suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre, aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerinde belirtilen 7 yıl 12 aylık dava zamanaşımının, suçun işlendiği 04/03/2007 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuğun temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 10/07/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8701, Karar No: 2016/915, Tarih: 27.01.2016

**19. Hukuk Dairesi         2015/8701 E.  ,  2016/915 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı A.. D.. vek.Av.S....S......ile davalı N.. C.. vek.Av. Y.. K.. aralarındaki menfi tespit davası hakkında İ......Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen .........gün ve .......Esas ........ Karar sayılı hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı A.. D..'un vekili olarak görünen Av.S.....S....... ait vekaletnamenin dosya kapsamında bulunmadığı görülmüş olmakla adı geçen vekile ait vekaletnamenin aslının ya da onaylı suretinin eklenerek birlikte gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, ......... gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12296, Karar No: 2024/13519, Tarih: 19.12.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/12296 E.  ,  2024/13519 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/266 E., 2024/1251 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İnebolu 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2017/280 E., 2022/467 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... 'nin Kurumdan yaşlılık aylığı almakta iken aynı zamanda İnebolu Köylere Hizmet Götürme Birliğinde çalıştığını, davalının 22.10.2011-09.04.2017 döneminde müvekkil kurumdan aldığı emekli aylıkları yersiz duruma düştüğünü, kendisine yapılan yazılı bildirime rağmen yersiz aldığı aylığı Kuruma iade etmediğini, davanın niteliği, davacının Kurumdan alacağı aylık ve sağlık yardımına tevessül edecek kişilik ve ekonomik yapıda bir kimse olması ve talep edilen miktarın davalı için yüksek bir meblağ olabileceği sebebiyle davalının mal kaçırma ihtimalinin bulunması, kurum alacağının zarar tarihinde muaccel ... gelmesi ve miktarın yüksekliği de dikkate alınarak kurum alacağının tahsilinin imkansızlaşmaması için ihtiyati- haciz talep ettiklerini, Kurum alacağının tahsilinin imkansızlaştırılmasının önlenmesi bakımından davalı adına kayıtlı gayrimenkul bulunduğu takdirde üzerlerine ihtiyati haciz konulması için Kastamonu ve İnebolu Tapu Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ya da mümkünse UYAP sistemi üzerinden malvarlığı sorgulaması yapılarak adına kayıtlı (varsa) tüm gayrimenkul ve tüm vasıtalar üzerine 5502 sayılı Kanun'un 35/4 maddesine gereği müvekkil Kurum her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat yatırmak mükellefiyetinden muaf olduğundan teminatsız olarak ihtiyat-i haciz konulmasına, müvekkil Kurum zararı 85.013,57-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; hakkında “emekli aylığı alırken bütçeden yardım alan kuruluşta çalışmaya başlanılması sebebiyle yersiz ödenmiş ... gelen 85.013,57 TL'nin tahsili” gerekçe gösterilerek alacak davası açıldığını, ilgili borç bildirim belgesinin tarafıma tebliğinden önce de tarafıma sözlü veya yazılı hiçbir bildirimde bulunulmadan ilk olarak Ocak ayında emekli maaşımın 1/4'ü oranında kesinti yapıldığını, Sosyal Güvenlik Kurumu il ve ilçe müdürlükleri çalışanlarından konuyla ilgili bilgilendirme talep ettiğinde Köylere hizmet götürme birliğinin kamu kurumu sayıldığı ve yersiz ödeme sayılan emekli maaşının geri alınacağı söylendiğini, daha sonra Şubat, Mart ve Nisan ayında da bu kesinti gerçekleştiğini, 17.02.2017 tarihli 2148514 numaralı Borç Bildirim Belgesinin dayanağı olan işlemler ve hangi çalışmaya ilişkin olarak yersiz aylık ödendiğine dair rapor vs. evrak tebliğ edilmemiş olmakla, bu hususun da ayrıca hukuka aykırı olduğunun açık olduğunu, kendisinin İnebolu Köylere Hizmet Götürme Birliğinde 2006 senesinde sözleşmeli olarak çalışmaya başladığını, 2011 senesinde emekli olduktan sonra da grayder operatörü bulunmamasından kaynaklanan personel yetersizliği ile dönemin kaymakamlarının tecrübelerinden faydalanmak istemeleri nedeniyle çalışmaya devam ettiğini, ayrıca gerek Sosyal Güvenlik Kurumu yetkililerinin gerekse ilgili kaymakam birlik müdürünün emekli olarak çalıştığında emekli maaşının kesileceği yönünde herhangi bir bildirimleri veya uyarıları olmadığını, SGK, Köylere Hizmet Götürme Birliğinin kamu kurumu olduğunu iddia ettiğini, emekli çalışan olması sebebiyle maaşından yıllardır SGK prim kesintileri yapıldığını, bu prim kesintileri yapıldığı halde bir de bu şekilde borç tahakkuk ettirilmesi açık çelişki içerdiğini, çalışmış olduğu Köylere Hizmet Götürme Birliği 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinde belirtilen Kurumlar arasında bulunmadığını, Kurumca yapılan bu borçlandırma ve emekli maaşının kesintisi işlemi kazanılmış haklara sosyal güvenlik ilkesine ve hukuki güvenilirlik ilkesine de açıkça aykırı olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu Kastamonu Muhasebe Birimince hazırlanarak tarafına gönderilen 110.356,15-TL borca konu işlemin iptali ve emekli maaşındaki 1/4 oranındaki kesintinin kaldırılarak yürütmenin durdurulması talebiyle dava açmış olduğunu, Kastamonu İdare Mahkemesinin 2017/664 Esas sayılı dosyasında derdest olduğunu, Mahkemece iş bu dosyasında karar verilmeden önce Kastamonu İdare Mahkemesi dosyasındaki kararın beklenmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;

"1-Davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;

"1-Davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının kurumdan yaşlılık aylığı almakta iken aynı zamanda İnebolu Köylere Hizmet Götürme Birliğinde çalıştığını, davalının çalıştığı yerin 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 15 inci maddesi uyarınca “bütçeden yardım alan kuruluşlar” statüsünde olduğunu, herhangi bir Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık aylığı alanların bu kuruluşlarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamayacağını ve görev yapamayacağını, bu durumda davalının 25.12.2006-09.04.2017 tarihleri arasında müvekkil Kurumdan aldığı emekli aylıklarının yersiz ödendiğini ve geri alınması gerektiğini, yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... Dava, davalının Köylere Hizmet Götürme Birliğindeki çalışması nedeniyle, Kurum tarafından çalışma süresine rastlayan dönemde ödenen yaşlılık aylıklarının tahsiline ilişkindir.

Somut olayda; 15.10.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan davalının Eylül 2011-Eyül 2014 ve Şubat 2015-Aralık 2015 tarihleri arasında İnebolu Köylere Hizmet Götürme Birliğinde çalıştığı tespit edildiğinden yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıkların 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi 1 inci fıkra a bendi uyarınca tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

... Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin kanunla sayılan hizmetlerin yerine getirilebilmesi için köylerin katılımı ile oluşturulduğundan ve gelirleri de bütçeden aktarılmadığından dava konusu birlik nezdinde geçen çalışmanın 5335 sayılı Kanun'un 30/2 maddesi kapsamında bir çalışma olarak değerlendirilemeyeceği, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında sayılan iş yerlerinden olmadığından davalıya borç çıkarılmasına ilişkin kurum işleminin yerinde olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, davanın kabulüne karar verilmesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, davanın kabulüne karar verilmesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci maddeleri ile 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1698, Karar No: 2020/966, Tarih: 01.12.2020

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1698 E.  ,  2020/966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “kurum kararının iptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Adana 4. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurum tarafından müvekkiline gönderilen 26.01.2011 tarihli “kurum zararının tahsili” konulu yazı ile müvekkili tarafından davalı Kuruma fatura edilen 01.11.2010 tarihli 1 adet reçete ekinde yer alan 30.09.2010 tarihli ve 575 nolu ilaç kullanım raporunun sahte olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek protokolün 4.3.6. maddesi gereğince toplamda 1 adet reçete bedeli ve faizi olarak 12.057,63TL para kesintisi yapılacağına ilişkin kararın iptaline, sözleşmenin aynı koşullarda devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının muhakkik raporu ekinde belirtilen diğer otuz eczacıda olduğu gibi kendisine ibraz edilen sahte reçete ve raporlarda belirtilen ilaçları, reçeteyi ibraz eden kişinin kimliğini sormadan ve görmeden sadece sözlü beyanlarını reçete arkasına yazıp dolandırıcı kişiye imzalatmak suretiyle ilaçları dolandırıcı kişiye verdiğini, davacının eylemlerinin 5510 sayılı Kanun'un 67/3, 71/1, 103/2 ve sözleşme eki protokolün 6.3.3. maddelerine açıkça aykırı olduğunun müvekkili kurum muhakkiklerinin raporlarında ve Cumhuriyet Savcılığı dosyasında tespit edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararı:

Mahkeme Kararı:

6. Adana 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.02.2012 tarihli ve 2011/145 E., 2012/81 K. sayılı kararı ile; dava dışı Gürdal Koca ve Uğur Bayraktar tarafından sahte olarak düzenlenen ilaç kullanım raporu ve reçeteye istinaden davacının işletmekte olduğu ... Eczanesinden "Glivec" isimli ilacın alındığı, davacı tarafından ilaç bedelinin davalı kurumdan tahsil edildiği, davalı kurum müfettişleri tarafından yapılan soruşturma sonucunda 01.11.2010 tarihli ve K2LTFC protokol numaralı reçete ekinde yer alan 30.09.2010 tarihli ve 575 numaralı raporun sahte olduğu belirtilerek fatura bedeli olan 12.057,63TL’nin tahsil edileceği belirtilmiş ise de, davalı idare tarafından ceza uygulanmasına ilişkin 26.01.2011 tarihli ve 1565261 sayılı kararda eczacı ve çalışanlarının olayda kastının olmadığının ve bundan dolayı cezai işleme gerek duyulmadığının belirtildiği, bu nedenle fatura bedelinin tahsili işleminin hukuki dayanağının kalmadığı, sahte reçete ile davacı eczaneden ilaç alan şahıslar hakkında Adana 2. Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldığı, yargılama sonucunda şahısların mahkumiyetlerine karar verildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Adana 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 24.01.2013 tarihli ve 2012/22362 E., 2013/1337 K. sayılı kararı ile; “…Davacı tarafından verilen ilaçlara dayanak rapor ve reçetelerin sahte olduğu yapılan soruşturma sonucu tespit edilmiş, davacı eczacı hakkında bir kastı bulunmadığından cezai işlem uygulanmayacağı belirtilmiş ancak reçetelere konu ilaçların bedelinin tahsili hakkında karar alınmıştır. Davacı tarafından verilen ilaca ilişkin sağlık raporu ve reçetenin sahte olduğu Adana 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/180-2011/231 esas ve karar numaralı dava dosyasında yapılan yargılama sonucu anlaşılmıştır. Bu durumda davalı idarenin 2009 yılı eczane protokolünün 6.3.19 ve 4.3.6. maddeleri uyarınca yaptığı işlem sözleşmeye uygundur. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. Adana 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.12.2013 tarihli ve 2013/496 E., 2013/916 K. sayılı kararı ile; olay, taraf ve sebep itibarı ile aynı nitelikteki Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/164 E., 2012/234 K. ve Adana 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/282 E. sayılı davalarında verilen kararlar karşılaştırıldığında, Adana 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/180 E., 2011/231 K. sayılı yargılamada cezalandırılmasına karar verilen dava dışı 3. kişi olan sanıklarla davacı arasında birlikte eylem ve fikir birliği içinde olduklarına dair delil ya da kesinleşmiş yargı kararı bulunmadığı, davalı tarafça davacı aleyhine verilen tek taraflı karar ve işlemin hukuka aykırı ve dayanaksız olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacı eczacı tarafından davalı Kuruma fatura edilen ilaç kullanım raporunun ve reçetenin sahte olması sebebi ile davacılara, davalı Kurum tarafından uygulanacağı bildirilen reçete bedeli ve faizine ilişkin kesintinin hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. ÖN SORUN

12. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, “Davalı tarafın harçtan muaf olduğu nispi karar ve ilam harcına tabi bir davada dava açılırken yatırılan maktu karar ve ilam harcının yeterli olup olmadığı, böyle bir davanın kısmî dava olarak açılması ve ıslah yapılmak suretiyle dava değerinin arttırılması halinde ıslah edilen miktar için nispi karar ve ilam harcının tamamlanması gerekip gerekmediği ayrıca; bu tür bir davanın belirsiz alacak davası olarak açılması halinde alacağın sonradan belirlenen miktarı için nispi karar ve ilam harcının tamamlanmasının gerekip gerekmediği” konulu içtihadı birleştirme başvurusuna ilişkin olarak Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.10.2020 tarihli ve 2018/4 E., 2020/2 K. sayılı kararı ile “İçtihatların birleştirilmesine karar verilebilmesi için, içtihat aykırılığına konu kararların devamlılık arz etmesinin gerekmesi ve Yargıtay’ın Özel Dairelerinin yerleşmiş kararlarına aykırılık teşkil eden Hukuk Genel Kurulunun sadece 03.11.2010 tarih ve 2010/10-550/561 sayılı kararının bulunması karşısında, içtihatların birleştirilmesine yer olmadığı” şeklinde karar verildiği dikkate alındığında, davalı ... Başkanlığının harçtan muaf olduğu nispi karar ve ilam harcına tabi olan eldeki davada, dava açılırken maktu yatırılan peşin harcın usul ve yasaya uygun şekilde tamamlanmasının gerekip gerekmediği hususu ön sorun olarak değerlendirilmiştir.

IV. GEREKÇE

13. Bilindiği üzere kamu hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli olan mali kaynağın sağlanması amacıyla Devletin egemenlik gücüne dayanarak koyduğu mali yükümlülüklerden kaynaklanan alacakları genel olarak kamu alacakları olarak nitelendirilir.

14. Devletin kamu alacağını oluşturan gelir kaynaklarından birini de, kamu hizmetlerinden yararlananların ödedikleri harçlar oluşturmaktadır. Harçların oluşturduğu yükümlülük, teoride, “masrafı karşılama” ve “faydalanma” ilkelerine dayandırılmaktadır. Masrafları karşılama ilkesine göre harç, hizmetin gerektirdiği maliyetle ölçülürken; faydalanma ilkesinde hizmetin maliyeti değil, yükümlü için taşıdığı değer esas alınmaktadır.