muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/33837, Karar No: 2016/15330, Tarih: 16.06.2016

Yukarıda da ayrıntısı ile açıklandığı üzere; malın ayıplı olması halinde taraflara ait hak ve yükümlülüklerin nelerden ibaret olduğu, 4822 sayılı Kanun’la değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 4.maddesinde düzenlenmiş; ayıbın gizli ya da açık olması halleri için ayrı ihbar süreleri getirilmiş; hatta ayıbın ağır kusur veya hile ile gizlenmesi halinde zamanaşımı süresinden yararlanılamayacağı, açıkça ifade edilmiştir.

Buna göre; satılan maldaki ayıp açık ayıp niteliğinde ise, 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesi uyarınca malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde; gizli ayıp niteliğinde ise, dava zamanaşımı süresi içinde ve ayıp ortaya çıktıktan sonra derhal (dürüstlük kuralına uygun olan en kısa sürede), ihbar edilmesi; ayıbın açık mı, yoksa gizli mi olduğunun tayininde ise, ortalama (vasat) bir tüketicinin bilgisinin dikkate alınması, gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacının 2001 yılında satın aldığı dairenin fiilen teslim edildiği, davacının satın aldığı bu taşınmazla ilgili ayıp ihbarını, dava tarihinden önce davalıya bildirdiğine ilişkin bir delil bulunmadığı ve sonrasında 25.5.2012 tarihinde açtığı eldeki dava ile de, taahhüt edilen tesislerin kamunun kullanımına da açıldığı gerekçesi ile bu ayıp nedeniyle satın aldığı taşınmazda meydana gelen ekonomik eksikliğin tazminini istediği anlaşılmaktadır.

Davacının dava dilekçesinde tanımladığı ve davalı tarafında da inşaa edildiği anlaşılan mevcut durumun satın aldığı bağımsız bölümün ekonomik değerini düşüren açık ayıp olduğu, davalının bu ayıbı gizlemek için de herhangi bir hileye başvurmadıkları, davacının bu ayıplardan bağımsız bölümü satın ve teslim aldığı tarihte kolayca bilgi sahibi olabileceği kuşkusuzdur.

Davacının teslim aldığı bağımsız bölüm nedeniyle, 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesi gereğince malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde davalıya ayıp ihbarında bulunmadığı da anlaşılmaktadır. Dairemizin benzer uyuşmazlıklardaki emsal uygulamaları da bu yöndedir.

Hal böyle olunca, otopark vs. spor alanlarına ilişkin mahkemece ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı gerekçesi ile davanın reddi gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 191,00 TL harcın istek halinde iadesine, 16/06/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6680, Karar No: 2016/4691, Tarih: 18.04.2016

**23. Ceza Dairesi         2015/6680 E.  ,  2016/4691 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

KATILANLAR : ..., ..., ..., ..., ...

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni köütey kullanma

HÜKÜM : 1-Sanığın katılan ...'e karşı eylemi nedeniyle TCK'nın 155/2, 62/1. maddeleri uyarınca netice 10 ay hapis 4 gün adli para cezası, hapis cezasının TCK'nın 50/1-a ve 52/2 maddeleri uyarınca netice 6.000 TL adli para cezasına çevrilmesi, gün adli para cezasının TCK'nın 52 maddeleri uyarınca 80 TL adli para cezasına çevrilmesi;

2-Sanığın katılan ... ...'a karşı eylemi nedeniyle TCK'nın 155/2, 62/1 maddeleri uyarınca netice 10 ay hapis 4 gün adli para cezası, hapis cezasının TCK'nın 50/1-a ve 52/2 maddeleri uyarınca netice 6.000 TL adli para cezasına çevrilmesi, gün adli para cezasının TCK'nın 52 maddeleri uyarınca 80 TL adli para cezasına çevrilmesi;

3-Sanığın katılan ...'e karşı eylemi nedeniyle TCK'nın 155/2, 168/2, 62/1. maddeleri uyarınca netice 5 ay hapis 1 gün adli para cezası, hapis cezasının TCK'nın 50/1-a ve 52/2 maddeleri uyarınca netice 3.000 TL adli para cezasına çevrilmesi, gün adli para cezasının TCK'nın 52. maddeleri uyarınca 20 TL adli para cezasına çevrilmesi;

4-Sanığın katılan ...'a karşı eylemi nedeniyle TCK'nın 155/2, 168/2, 62/1 maddeleri uyarınca netice 5 ay hapis 1 gün adli para cezası, hapis cezasının TCK'nın 50/1-a ve 52/2 maddeleri uyarınca netice 3.000 TL adli para cezasına çevrilmesi, gün adli para cezasının TCK'nın 52 maddeleri uyarınca 20 TL adli para cezasına çevrilmesi;

5-Sanığın katılan ...'a karşı eylemi nedeniyle TCK'nın 155/2, 168/2, 62/1 maddeleri uyarınca netice 5 ay hapis 1 gün adli para cezası, hapis cezasının TCK'nın 50/1-a ve 52/2 maddeleri uyarınca netice 3.000 TL adli para cezasına çevrilmesi, gün adli para cezasının TCK'nın 52 maddeleri uyarınca 20 TL adli para cezasına çevrilmesi;

6-Sanığın müşteki ...'a karşı eylemi nedeniyle TCK'nın 155/2,168/2, 62/1 maddeleri uyarınca netice 5 ay hapis 1 gün adli para cezası, hapis cezasının TCK'nın 50/1-a ve 52/2 maddeleri uyarınca netice 3.000 TL adli para cezasına çevrilmesi, gün adli para cezasının TCK'nın 52 maddeleri uyarınca 20 TL adli para cezasına çevrilmesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın ... Fatura Ödeme Merkezi adıyla su, elektrik, doğalgaz vb. fatura ödemeleri konusunda yaptığı aracılık faaliyeti kapsamında, katılanlardan ve şikayetçi ...’tan fatura ödeme talimatı ve sözleşmesi adı altında anlaşma yaparak fatura bedellerini aldığı ancak ilgili kuruma ödeme yapmadığı iddia ve kabul olunan olayda;

Sanığın eyleminin her bir suç mağduruna karşı ayrı ayrı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Sanığın ... Fatura Ödeme Merkezi adıyla su, elektrik, doğalgaz vb. fatura ödemeleri konusunda yaptığı aracılık faaliyeti kapsamında, katılanlardan ve şikayetçi ...’tan fatura ödeme talimatı ve sözleşmesi adı altında anlaşma yaparak fatura bedellerini aldığı ancak ilgili kuruma ödeme yapmadığı iddia ve kabul olunan olayda;

Sanığın eyleminin her bir suç mağduruna karşı ayrı ayrı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Sanığın; katılan ...’e karşı suç teşkil eden eylemini işlediği tarihin 18.10.2008, şikayetçi ...’a karşı suç teşkil eden eylemini işlediği tarihin 27.10.2008, katılan ...’a karşı suç teşkil eden eylemini işlediği tarihin 28.10.2008, katılan ...’e karşı suç teşkil eden eylemini işlediği tarihin 31.10.2008, katılan ...’a karşı suç teşkil eden eylemini işlediği tarihin 31.10.2008 ve katılan ...’a karşı suç teşkil eden eylemini işlediği tarihin 11.11.2008 olduğu gözetilmeden karar başlığında suç tarihinin 02.12.2008 olarak hatalı gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 18.04.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2820, Karar No: 2013/9071, Tarih: 16.05.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/2820 E.  ,  2013/9071 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... vek. Av. ... ile davalı ... vek. Av. ... aralarındaki menfi tespit davası hakkında Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 22.11.2012 gün ve 609-605 sayılı hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Hükmü temyiz eden davalı vekili temyiz başvuru harcını yatırmış ise de, nisbi temyiz harcının müvekkilinin mali durumunun elverişli olmaması nedeniyle yatırılamadığını belirterek Adli Yardım talebinde bulunmuş ise de dilekçesine mali durumuna ilişkin herhangi bir belge eklememiş ve dosyaya bu konuda hiçbir belge sunmamıştır.

Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebinin Yargıtay’a yapılacağı 6100 sayılı HMK 336/3 maddesinde hükme bağlanmış ise de, aynı maddenin ikinci fıkrasında; “talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır.” hükmüne yer verilmiştir.

1- Hükmü temyiz eden vekili, HMK 336/2 maddesinde öngörülen belgeleri mahkemeye sunmadığından dayanaksız olan adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Temyiz harcı yatırılmadan temyiz incelemesi yapılamayacağından nisbi temyiz harcının yatırılabilmesi için HMK’nun geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’nun 434/3 maddesi uyarınca işlem yapıldıktan sonra yeniden gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz eden davalı vekilinin adli yardım talebinin reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 16.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/528, Karar No: 2011/571, Tarih: 28.09.2011

**Hukuk Genel Kurulu         2011/13-528 E.  ,  2011/571 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince asıl davanın kabulü ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen 26.11.2008 gün ve 2007/133 E. 2008/487 K.sayılı kararının incelenmesi davacı vekili ve davalı tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 23.02.2010 gün ve 2009/11740-2010/2141 sayılı ilamı ile;

( “… Davacı, 29.8.2001 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile Kepezaltı Mahallesi, 2 sayılı parselde kayıtlı taşınmazı davalıdan satın aldığını, dava dışı H... T.... tarafından açılan dava sonucunda taşınmazın H..ye ait olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla taşınmazın rayiç bedeli için 10.000 YTL'nin tahsilini istemiş, Birleşen dava ile de taşınmazın rayiç bedelinden bakiye kalan 10.675,00 YTL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkeme, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Taraflar arasında düzenlenen 29.6.2001 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi geçerli bir satış sözleşmesidir. Dava dışı H...T...tarafından açılan satış sözleşmesinin iptali ve tespit davasının 3.7.2007 tarihinde kesinleştiği anlaşıldığından, bu tarih itibariyle taşınmazın muhdesat dahil belirlenecek bedelinin tahsiline karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma gerektirir…)

gerekçesiyle yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş; ikinci bentte açıklanan nedenle temyiz olunan hüküm davacı yararına bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Yerel Mahkemece; davacının noterlikçe düzenlenmiş geçerli sözleşmeye dayanması nedeniyle satışa konu gecekondunun değerini davalıdan talep etmekte haklı olduğu, gerekçesiyle bilirkişi kurulu raporu ile tespit edilen satışa konu tek katlı gecekondu binasının dava tarihi itibariyle yıpranma payı tenzilinden sonraki değerinin 11.022 YTL (TL) olduğu esas alınarak ve taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 10.000 YTL (TL) nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin kısım için açılıp eldeki dava ile birleşen davanın ise kısmen kabulü ile 1022,00 YTL (TL) nin birleşen dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Kararı her iki taraf vekili temyiz etmiştir.

Özel Dairece; yukarıda başlık bölümünde açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazları reddedilmiş; davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm davacı yararına bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, satış konusunun yalnız menkul hükmündeki gecekondu tarzında yapılmış muhdesata yönelik olduğu ve tarafların zemin mülkiyeti üzerinde haklarının bulunmadığı hususunun kesinleşen mahkeme kararı ile tespit edildiği gerekçesiyle önceki kararda direnilmiş; hükmü davacı vekili temyize getirmiştir.

Davacı ile davalı arasında başlangıçta geçerli biçimde kurulan satış vaadi sözleşmesinin üçüncü kişi tarafından açılan dava sonucunda bu kişi yönünden iptal edilmesi nedeniyle, bu iptal kararının kesinleştiği tarih itibariyle davalının ediminin ifasının imkansız hale gelmesi nedeniyle davacının tazminat talep edebileceği hususunda yerel mahkeme ile özel daire arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu'nun önüne gelen uyuşmazlık; taraflar arasında geçerli biçimde kurulan ancak yargı kararı ile üçüncü kişi yönünden iptal edilerek ifası imkansız hale gelen taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin kapsamına göre; tazminatın belirlenmesinde muhdesat dahil taşınmaz bedelinin mi, yoksa sadece muhdesat bedelinin mi esas alınması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle; taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin hukuki nitelikleri, unsurları, tabi oldukları şekil şartları ve bu şartlara uyulmamasının sonuçları üzerinde durmakta yarar vardır:

Taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun, Türk hukukuna getirdiği yeniliklerdendir ve daha çok da koşulları henüz gerçekleşmediği için kurulması olanaksız olan asıl satım sözleşmesinin görevini yerine getirmek üzere kolay ve güvenli bir yol olarak görülüp, tercih edilen bir sözleşme türüdür.

Öncelikle; taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin hukuki nitelikleri, unsurları, tabi oldukları şekil şartları ve bu şartlara uyulmamasının sonuçları üzerinde durmakta yarar vardır:

Taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun, Türk hukukuna getirdiği yeniliklerdendir ve daha çok da koşulları henüz gerçekleşmediği için kurulması olanaksız olan asıl satım sözleşmesinin görevini yerine getirmek üzere kolay ve güvenli bir yol olarak görülüp, tercih edilen bir sözleşme türüdür.

818 sayılı Borçlar Kanunu, kural olarak sözleşmelerde şekil serbestisini benimsemiştir. Bu husus Kanunun 11.maddesinin 1.fıkrasında açıkça belirtilmiş, ancak yasada tersine kural bulunması halinde şekle bağlılık kabul edilmiştir. Nitekim, 11.maddenin 2. fıkrasında, yasaca bir biçim öngörülmüşse ve bu biçimin kapsam ve sonuçları için başkaca kural konulmamışsa, sözleşmenin bu biçime uyulmadıkça geçerli olmayacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun “Akit Yapmak Vaadi” başlığını taşıyan 22. maddesinde ise;

“Bir akdin ileride inşa edilmesine dair mukavele muteberdir.

Kanun iki tarafın menfaatleri için bu akdin sıhhatini bir nevi şekle riayet etmeye tabi kıldığı takdirde, bu şekil o akdin yapılması taahhüdüne de tatbik olunur.”

Hükmü yer almaktadır.

Görülmektedir ki, bir akdin sıhhati hangi şekle tabi ise vaadinin bu şekle uyularak yapılması gerekir.

Taşınmaz mülkiyetini devir borcunu doğuran sözleşmelere ilişkin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Hukuki İşlem” başlıklı 706.maddesinde:

“Taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olması, resmi şekilde düzenlenmiş bulunmalarına bağlıdır.

Ölüme bağlı tasarruflar ve mal rejimi sözleşmeleri, kendilerine özgü şekillere tabidir.”

Düzenlemesi yer almaktadır.

818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 213. maddesinde de sözleşmenin biçimi başlığı altında; taşınmaz satımının geçerli olması için getirilen resmi senede bağlanması şartı, taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri için de öngörülmüştür.

Bu bağlamda 2644 sayılı Tapu Kanununun 26. maddesi taşınmaz satışları için tapu sicil muhafız ya da memurlarını yetkili kılmışken, 1512 sayılı Noterlik Kanununun 60/3 ve 89. maddeleri taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin noterlerce düzenleme şeklinde(resen) yapılacağı kuralını getirmiştir.

Bu açık hükümler göstermektedir ki, resmi senede bağlanmayan tapuda kayıtlı taşınmaz satımları ile noterde düzenleme biçiminde (resen) yapılmamış olan taşınmaz satış vaadine ilişkin sözleşmeler geçersizdir.

Burada kanunun öngördüğü şeklin bir geçerlilik ( sıhhat) şartı olarak düzenlendiğini, buna uyulmadan yapılan sözleşmelere “geçersizlik” müeyyidesinin bağlandığını, bunun hukuki mahiyet olarak emredici nitelikte olduğunu, bu nedenle de “geçersizlik” müeyyidesine bağlanan şekil eksikliğinin hakim tarafından taraflar ileri sürmeseler dahi, yargılamanın her aşamasında resen göz önüne alınması gerektiğini belirtmekte yarar vardır.

Burada kanunun öngördüğü şeklin bir geçerlilik ( sıhhat) şartı olarak düzenlendiğini, buna uyulmadan yapılan sözleşmelere “geçersizlik” müeyyidesinin bağlandığını, bunun hukuki mahiyet olarak emredici nitelikte olduğunu, bu nedenle de “geçersizlik” müeyyidesine bağlanan şekil eksikliğinin hakim tarafından taraflar ileri sürmeseler dahi, yargılamanın her aşamasında resen göz önüne alınması gerektiğini belirtmekte yarar vardır.

Diğer taraftan, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 12. maddesi gereğince; yasaca yazılı olması gereken bir sözleşmenin değiştirilmesinin de yazılı olması gerekir.Şu kadar ki; bu sözleşmeye aykırı olmayan veya onu değiştirmeyen tamamlayıcı yan şartlar bu kuralın dışındadır.

2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 26. maddesinin 7 ve 8. fıkralarında da ; noterlikçe düzenlenen satış vaadi sözleşmelerinin taraflardan biri isterse taşınmaz siciline şerh verileceği, şerhten itibaren beş yıl içinde satış yapılmazsa,..tapuya tescil edilmezse bu şerhin tapu sicil muhafızı veya memuru tarafından re’sen terkin olunacağı belirtilmiştir. Bu düzenleme ile taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden doğan hakka, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilme gücü verilmiştir.

Özünde kendine özgü yapısıyla şahsi hak niteliğinde olan satış vaadi sözleşmeleri getirilen bu tapuya şerh olanağı ile güçlendirilmiş bulunmaktadır. Sözleşmenin sağladığı şahsi hakkı ayni hakka dönüştürmemekle birlikte “ ayni tesir” kazandıran bu şerhin geçerliliği de satış vaadi sözleşmesinin geçerliliğine bağlıdır. Geçersiz bir sözleşmeye dayanılarak tapuya işlenen şerhin geçerliliğinden ve koruyuculuğundan da söz edilemez.

Özetle ifade edilecek olursa; kaynağını Borçlar Kanununun 22.maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, Borçlar Kanununun 213. maddesi ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 706 ve Noterlik Kanununun 89. maddeleri hükmü uyarınca, noter önünde re’sen düzenlenmesi gereken, bir başka anlatımla geçerliliği resmi şekil şartına bağlı kılınan ve tam iki tarafa borç yükleyen kişisel hak doğuran sözleşmelerdendir.

Kişisel borç doğuran bir sözleşme olması nedeniyle satış vaadi sözleşmesinin geçerli olması için vaad borçlusunun satış vaadinin yapıldığı tarihte tapuda kayıtlı taşınmazın maliki olması gerekmez. Bir başka deyimle, borç doğuran bir sözleşmenin geçerliliği, hiç bir zaman satıcının satış tarihinde veya daha sonra o şeye malik olması şartına bağlı değildir. Vaatte bulunanın, satış vaadinin konusunu oluşturan taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisinin varlığını aramak da gerekmez(Karahasan, Mustafa Reşit, Türk Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, C.4, s.308) .

Resmi şekilde düzenlenmesi gereken ve tam iki tarafa borç yükleyen satış vaadi sözleşmelerinde, edimini yerine getiren taraf, karşı tarafın da edimini yerine getirmesini isteyebilir.

Hemen burada, ifa imkânsızlığı ile ilgili genel bir açıklama yapılmasında da yarar vardır;

Resmi şekilde düzenlenmesi gereken ve tam iki tarafa borç yükleyen satış vaadi sözleşmelerinde, edimini yerine getiren taraf, karşı tarafın da edimini yerine getirmesini isteyebilir.

Hemen burada, ifa imkânsızlığı ile ilgili genel bir açıklama yapılmasında da yarar vardır;

818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)’nun 20/I.maddesine göre: “Bir akdin mevzuu gayrı mümkün veya gayri muhik yahut ahlaka mugayir olursa o akit batıldır.” Aynı şekilde, BK’nun 96.maddesi, “Alacaklı hakkını kısmen veya tamamen istifa edemediği takdirde borçlu kendisine hiçbir kusurun isnat edilemeyeceğini ispat edemedikçe bundan mütevellit zararı tazmine mecburdur.” hükmünü taşımaktadır. Keza, BK’nun 117.maddesi “Borçluya isnat olunamayan haller münasebetiyle borcun ifası mümkün olmazsa, borç sakıt olur.”, demek suretiyle, imkânsızlık kavramını düzenlemiştir.

İmkânsızlık, ifa engeli sebeplerinden birini oluşturur. Gerçekten de, imkânsızlık, sürekli, kalıcı, temelli bir ifa engelidir. Bu niteliği ile imkânsızlık, temerrüdün karşıtıdır. İmkânsızlığın pratik önemi borçluya karşı aynen ifanın zorla sağlanamamasında ortaya çıkar (Serozan, Rona, İfa, İfa Engelleri, Haksız Zenginleşme, 3.Cilt, 4.Bası, İstanbul 2006, s. 163.).

Diğer bir ifadeyle imkânsızlık, borçlanılan edimin ya baştan itibaren geçerli olarak doğmasını ya da sonradan borçlu veya diğer herhangi bir kimse tarafından objektif, sürekli ve kesin olarak yerine getirilmesini önleyen, fiili veya hukuki engellere verilen isim olarak tarif edilebilir (Eren, Fikret: age., s. 270.; Tekinay/Akman/Burcuoğlu/Altop, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 6.Bası, İstanbul 1988, s. 483.; İnan, Ali Naim, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 1984, s. 503; Ayan, Mehmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 3.Bası, Konya 2002, s. 325; Akıntürk, Turgut, Satım Akdinde Hasarın İntikali, Ankara 1966, s. 33; Velidedeoğlu, Veldet/Özdemir, Refet, Borçlar Kanunu Şerhi, Ankara 1987, s. 52; Oğuzman, Kemal/Öz, Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 2005, s. 77).

İmkânsızlık, bir veya birden çok edimi kapsayabilir. Ayrıca, edimin ifasının imkânsızlığı, asli edimler yanında yan edimler için de söz konusu olabilir. İmkânsızlık genellikle edim sonucuna ilişkin olmalıdır. Ancak, bazı durumlarda imkânsızlık, edim fiiline ilişkin de olabilir.İmkânsızlık bir insan fiilinden veya tabiat olayından doğması yanında, mantıki, hukuki veya fiili sebeplerden de kaynaklanabilir (Eren Fikret, age., s. 295., s. 186.; Bucher, Eugen: Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil ohne Delicktrecht, Zürich 1988, s. 417).