muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/29598, Karar No: 2013/27965, Tarih: 04.12.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/29598 E.  ,  2013/27965 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma

Hüküm : Beraat

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK’nın 179/3. maddesinde düzenlenen; alkol ve uyuşturucu madde etkisiyle veya başka bir nedenle “emniyetli bir şekilde” ... kullanamayacak kişinin, bu halde ... kullanması suçu kasıtla işlenebilecek bir suçtur. Alkol ve uyuşturucu maddenin sırf kullanılmış olması bu suçun oluşması için yeterli olmamakla birlikte Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere; alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde ... kullanması halinde, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip etmediği, bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomadasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dahili muayenesine yönelik tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, ancak böyle bir tespit yapılmamış olsa bile bireysel farklılıkları da elimine edebilecek şekilde 100 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği anlaşılmakla;

İncelenen dosyada; Sanığın sevk ve idaresindeki araçla gece vakti, orta refüj ile bölünmüş, tek yönlü, meskun mahalde bulunan yolda seyir halindeyken, olay mahaline geldiğinde önünde seyreden aracın yavaşlaması üzerine duramayarak arkadan çarptığı olayda, alkolmetre raporuna göre olaydan yaklaşık 25 dakika sonra 94 promil alkollü olarak ... kullandığı tespit edilen sanığın, güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği ve dolayısıyla atılı suçtan mahkümiyetine karar verilmesi gerektiği halde, beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, mahalli Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 04.12.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1407, Karar No: 2019/226, Tarih: 10.01.2019

**11. Hukuk Dairesi         2017/1407 E.  ,  2019/226 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada .. 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 27/12/2016 tarih ve 2016/2-2016/361 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 08.01.2019 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ...Bilgin ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili kuruma bağlı .. işletmesi tarafından ... Karayolu üzerinde Bakır İşletmeleri için izabe ve bakır tesisleri kurulduğunu, aynı şekilde aynı mevkide ...'a bağlı gübre fabrikası kurularak üretim faaliyetine başladığını, 90'lı yıllardan itibaren bakır ve gübre üretimi esnasında salınan gazların çevredeki ürünlere zarar verdiği gerekçesi ile tarla sahipleri ve icarcılar tarafından yeterli ürün verimi alamadıkları gerekçesiyle zarar davaları açıldığını, açılan davalarda hangi kurumun ne kadar zarar verdiği tespit edilemediğinden müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduklarını, açılan bir kısım davaların kurumlardan sadece birine açıldığında davanın ihbarı ve daha sonra rücu işlemlerinin yapıldığını, ancak her ikisi de kamu kurumu olan bu kuruluşları 07/04/2000 tarihinde süresiz bir sözleşme yaparak ihbar ve rücu davasının masraf ve emek gerektirmesi nedeniyle rücu ve ihbara gerek kalmaksızın tüm anapara, faiz, harç, masraf vs. %50 oranında birbirlerine ödemeyi kabul ve taahhüt ettiklerini, bu tarihten sonraki tüm davalar ve ödemelerin bu protokol çerçevesinde yapıldığını ve tarafların belirli dönemlerde yaptıkları ödemeleri belgeleriyle birlikte ibraz ederek karşılık mahsuplaşma yoluna gittiklerini, dava dışı ...'a bağlı .. İşletmesi özelleştirilerek 04/07/2005 tarihli devir sözleşmesi ile davalıya devredildiğini, özelleştirme sonrası yapılan devir işlemleri sırasında incelenen belgelerden davalının dava konusu meblağı ödemediğinin anlaşıldığını, .. Gübre Sanayi A.Ş'nin tüm hisselerinin davalı şirkete satılarak devredildiğini, 04/07/2005 tarihli devir sözleşmesine göre .. Gübre A.Ş. aleyhine açılacak davaların sonuçlarından, zararların tazminine ilişkin sözleşme ve devir sözleşmesi nedeniyle davalı şirketin sorumlu olduğunu ileri sürerek, devir sözleşmesi ile intikal eden zararların ödenmesine ilişkin protokol gereği ödenmesi gereken 121.953,35 TL'nin ilk yazılı ihtar tarihinin 30 gün sonrası olan 15/11/2008 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın usul ve esas yönünden reddini savunmuştur.

Davalı vekili, davanın usul ve esas yönünden reddini savunmuştur.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; davalının savunmasında geçen 28/04/2005 tarihli 220.308,00 TL'lik ödemenin davaya konu 85 dosya için olmadığı, 03/03/2005 tarihinden önce davacı kurumca hak sahiplerine ödenen 90 dosya için olduğu, davaya konu dosyalardaki ödeme tarihlerinin iki dosya dışında 03/03/2005 tarihinden sonra olduğu, mükerrer talebin olmadığı, davacı şirketin davalı şirketten alacağının 149.545,67 TL olduğu gerekçesiyle, talep nazara alınarak 121.953,35 TL alacağın 15/11/2008 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten alınıp davacı şirkete verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin, davalıdan alınıp davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 6.328,63 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 10/01/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3154, Karar No: 2025/2192, Tarih: 16.04.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/3154 E.  ,  2025/2192 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/273 E., 2021/183 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı kulüp ile imzalanan profesyonel futbolcu sözleşmesi ve buna bağlı olarak düzenlenen "Protokol" başlıklı özel sözleşme kapsamında toplam 60.000,00 TL alacağının ödenmediğini ileri sürerek, 60.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı ile sadece tek tip profesyonel futbolcu sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre davacıya ödenecek aylık ücretin asgari ücret olarak kararlaştırıldığını, dayanılan "Protokol" başlıklı sözleşmenin yok hükmünde olup, kendilerini bağlamayacağını, müvekkilinin çift imza ile temsil edildiğini, dayanak yapılan sözleşmedeki imzaların ise kime ait olduğunun belirsiz olduğunu, yok hükmündeki sözleşmeye dayanılarak alacak talebinde bulunulamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.11.2015

tarihli kararıyla; dava konusu alacağın taraflar arasındaki "Protokol" başlıklı sözleşmeye dayandığı, sözleşme özgürlüğü çerçevesinde bu protokole itibar etmek gerektiği, dava konusu edilen taksitlerin ödendiği konusunda iddia ve delil sunulmadığı gerekçesiyle, 60.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 24.06.2019 tarihli ilamla; hükme esas alınan özel sözleşmenin davalı kulüpten sadır olup olmadığı hususundaki belirsizlik giderilmemiş olmakla, davacının dayandığı ve davalı ... temsilen imzalandığı iddia edilen özel futbolcu sözleşmesindeki davalı yetkililerine atfen atılan imzanın aidiyetine ilişkin olarak, 6100 sayılı HMK’nın 169 vd. maddeleri gereğince davalıya meşruhatlı isticvap davetiyesi çıkartılarak, imzanın inkar edilmesi halinde, davalı tarafın temsile yetkili görevlilerinin (sözleşmedeki imza sahipleri) tatbike medar imzaları ile mahkemece alınacak imzalarıyla birlikte sözleşme aslı üzerinde HMK'nın 208 ve sonraki maddelerine göre bilirkişi incelemesi yaptırılıp hasıl olacak sonucuna uygun karar verilmesi gerektiğinden bahisle, davalının sair temyiz itirazları incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dayanılan sözleşmedeki davalı yetkililerine atfen atılan imzanın aidiyetine ilişkin olarak davalıya meşruhatlı isticvap davetiyesi çıkarılmış ve tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalının duruşmaya gelmediği gibi mazeret de bildirmediği, HMK'nın 171/2. gereğince sorulan vakıaların davalı tarafından ikrar edilmiş sayıldığı ve ikrar edilen vakıaların çekişmeli olmaktan çıktığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile 30.000,00 TL'nin 30.09.2014 ve 30.000,00 TL'nin de 30.10.2014 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte toplam 60.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; tarafımızca inkar edilen protokolün geçerliliği tartışılmadan hükme esas alındığını, imzalandığı iddia edilen özel sözleşmenin müvekkili tarafından kabul edilmediğini, davacı ile aralarında yalnızca tek tip profesyonel futbolcu sözleşmesi imzalandığını, sözleşme üzerindeki imzaların ise müvekkil spor kulübünü temsile yetkili yönetim kurulu üyeleri tarafından imzalanmadığını, profesyonel futbolcu sözleşmeleri ile ilgili olarak (özel ya da tip sözleşme) Haziran 2019 tarihli "Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı"nda federasyona tescilin ve ihtarname düzenlenmesinin zorunlu unsurlar olarak düzenlendiğini, işbu zorunluluklara aykırı hareket edildiğini, dayanak protokolün her zaman düzenlenebilecek olan adi kağıt niteliğinde olduğunu ve kabul manasına gelmemek kaydı ile protokolün başında, konu edilen dönem 2013-2014 ve 2014-2015 sezonları olup, 2010-2011 dönemi için borçlandırılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının 2010-2011 sezonundan sonra, önce Altay Kulübüne transfer olup, sonra tekrar Eyüpspor Kulübüne dönüş yaptığını, 24.01.2014 tarihinde ise Giresunspor'a transfer olup, sonra tekrar Eyüpspor'a dönüş sağladığını, 2010-2011 sezonuna ait sözleşmesini kendi rızası ile fesheden davacının sonradan işbu döneme ait alacağını talep etmesinin dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, profesyonel futbol sözleşmesine dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, profesyonel futbol sözleşmesine dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı futbolcunun davalı ... kulübünde çalışması için taraflar arasında 2013-2014 ve 2014-2015 sezonu için sözleşme tanzim edildiği, işbu sözleşmede dava konusu 2010-2011 sezonundan kalan ödenmeyen bakiye ücretlerin de hüküm altına alındığı, sözleşmede imzaları bulunan şahıslara ve davalı derneğe, mevcut imzaların şirket yetkililerine ait olup olmadığı konusunda beyanda bulunmak üzerine düzenlenen meşruhatlı isticvap davetiyesinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen beyanda bulunulmadığı, yine dosya içerisinde mevcut davalı derneğe ait 19.07.2012 tarihli imza sirkülerinde ise; dava konusu sözleşmede imzaları bulunan kişilerin, yetkili temsilci sıfatında oldukları ve işbu yetkinin 31.05.2014 tarihine kadar geçerli olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 439. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenden mahallinde alınmasına,

1086 sayılı Kanun'un 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

16.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/5227, Karar No: 2008/7743, Tarih: 30.06.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/5227 E.  ,  2008/7743 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, irtifak ve pilon yeri kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın irtifak hakkı ile pilon yerinin idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalılar vekili mahkeme kararını 22.4.2008 havale tarihli dilekçe ile temyiz etmiş ise de, dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydının yapıldığını gösteren ve ayrıca ödenmesi gereken harcın alındığına dair belge ya da bilgi dosya içerisinde bulunmamaktadır.

Sözkonusu dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydedilmediğinin ve harcının yatırılmadığının inceleme sonucu anlaşılması halinde keyfiyetin tutanakla tespit edilip başkaca işlem yapılmadan; süresinde kayıt yapılmış ve davalı vekilinden harcı da alınmışsa kayıt tarihi bildirilmekle birlikte harcın alındığına dair belgenin dosyasına konulması ve dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi, deftere kaydı yapılmış ve ancak temyiz harcı alınmamışsa HUMK.nun 2494 Sayılı Kanun ile değiştirilen 434.maddesinin 3.fıkrası uyarınca gerekli tebligat yapılarak harcın süresinde tamamlanmasından,

2-Bilirkişi raporunda değerlendirmeye alınan şekerpancarı, buğday ve samanı ile ayçiçeği ürünleri için 2006 yılına ait olmak üzere kuru ve sulu arazide ayrı ayrı dekar başına elde edilecek ortalama verim, kg. başına ortalama satış fiyatları ve masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı açıklanmak suretiyle detaylı üretim giderleri cetvelinin Afşin İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30.06.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3319, Karar No: 2013/5221, Tarih: 10.05.2013

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2013/3319 E.  ,  2013/5221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Çekişmeli taşınmazın neden tescil harici bırakıldığının Kadastro Müdürlüğünden sorularak, cevabi yazının,

2- Çekişmeli taşınmazın haritası da eklenmek suretiyle imar planı kapsamında kalıp kalmadığı, hangi tarihte imar planı kapsamına alındığının Sincan Belediye Başkanlığından sorularak, cevabi yazının,

3- Çekişmeli taşınmazın imar planı kapsamında kalması halinde imar planını gösterir pafta ile imar ve parselasyon plan örneklerinin getirtilerek dosya içine konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.05.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10462, Karar No: 2017/1140, Tarih: 06.03.2017

**(Kapatılan)21. Ceza Dairesi         2016/10462 E.  ,  2017/1140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi Belgede Sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

Katılanın, 19.11.2013 günü yüzüne karşı tefhim edilen hükmü, yasal süresinden sonra 26.05.2014 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 06.03.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2014/4636, Karar No: 2014/9893, Tarih: 05.06.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/4636 E.  ,  2014/9893 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/02/2013

NUMARASI : 2012/386-2013/54

Dava dilekçesinde, velayeti annede olan küçüğün soyadının değiştirilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı N.. M.. tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı A.. M..'den olma N. M.'in soyadının annenin soyadı olan "Aslan" olarak değiştirilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; davacı ile davalı A.. M..'in evliliklerinden soyadının değiştirilmesi istenen 01.10.2002 doğumlu N. M.in dünyaya geldiği, anne ve babanın Ankara 9. Aile Mahkemesi'nin 24.09.2007 gün 2007/962-940 sayılı kararı ile boşandıkları, mahkemece davalı baba ile çocuk Nazlı Mengel arasında şahsi ilişki tesisine karar verildiği, Nazlı'nın velayetinin davacı anne N.. A..'a bırakıldığı anlaşılmaktadır.

2525 sayılı Soyadı Kanununun 4. maddesinin ikinci fıkrasının “evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği soyadı alır” şeklindeki birinci cümlesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinden sonra bilhassa boşanmalar sebebiyle somut olayda olduğu gibi zaruri nedenlerle velayetin anneye bırakılması hallerinde velayet hakkına sahip annelerin çocuklarına kendi soyadlarını vermek amacıyla bu tür soyadı değişikliği davalarını açtıkları görülmektedir.

2525 sayılı Kanunun 4.maddesindeki düzenlemenin, Yasanın genel gerekçesinden de anlaşılacağı gibi ilk defa soyadı alınması ile ilgili olduğu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki hüküm karşısında, bu kuralın günümüzde sadece bazı istinai durumlarda uygulanabilmesinin söz konusu olduğu Anayasa Mahkemesince de kabul edilmektedir. Yüksek Mahkeme sözü edilen maddeyi Türk Medeni Kanununun 335 ve 336. maddeleriyle Anayasanın 10. ve 41. maddelerine aykırılığı nedeniyle iptal etmiştir. Tüm bu maddeler, velayet hakkının kullanılmasında kadın ve erkeğin birbirlerine eşit oldukları ilkesini ön plana çıkarmaktadır. 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin eşitliğe aykırı hükümleri, bu yasanın yürürlükten kaldırılmasıyla son bulmuştur.

Birleşmiş Milletler Siyasi ve Medeni Haklar Sözleşmesi hükümleri ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarında da çok geçerli nedenlerin varlığı dışında yalnızca cinsiyete dayalı bir farklı muamelenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 14. maddesinde düzenlenen ayrımcılık yasağını ihlal ettiği kabul edilmektedir. Eşitlik ilkesi, Anayasa Mahkemesinin kararında da değinildiği gibi aynı konumda bulunan kadın ve erkeğin yasalar önünde eşit haklara sahip olmasını gerektirmekte, diğer bir ifadeyle kadın veya erkeğin kendi lehine bir üstünlük yarışına girmesine hukuk düzeni izin vermemektedir. Anayasa Mahkemesince iptal edilen yasa maddesi Kanunun kabul edildiği 21.06.1934 tarihinin koşullarına göre misyonunu tamamlamış bulunmaktadır. Esasen aradan geçen zaman içinde yukarıda kısmen değinilen hukuki gelişmeler karşısında iptalinden başka bir çare de kalmamıştır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki “Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin soyadını taşır." hükmünün anayasaya aykırı olmadığına karar vermiştir. Buradaki “aile” deyiminden babanın anlaşılacağı Anayasa Mahkemesince de kabul edilmiştir (Anayasa Mahkemesinin 02.07.2009 gün ve 2005/114-2009/105 sayılı kararı). Buna karşılık Türk Medeni Kanununun sözü edilen bu maddesindeki “evli değilse ananın” ibaresi Anayasanın 10 ve 41. maddelerine aykırı bulunarak baba lehine iptal edilmiştir. Bu maddenin iptalinden önce anne ve babanın sonradan evlenmesi (Türk Medeni Kanununun 292. maddesi) ya da aynı Kanunun 27. maddesine bağlı haklı nedenlerden dolayı soyadının değiştirilmesi halleri dışında çocuğun babanın soyadını alma imkanı bulunmamaktaydı.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında bir çocuğa soyadı verilmesi için o çocuğun doğum tarihinde annesi ile babasının evli olup olmadığına bakmak gerekir. Doğum gününde anne ve baba evli ise çocuk babanın, diğer bir anlatımla ailenin soyadını alacaktır. Çocuğun soyadı bu surette belirlendikten sonra, onun soyadını velayet hakkına vs. nedenlere dayanarak değiştirmek Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki düzenleme karşısında mümkün değildir. Ancak çocuk, ergin olduktan sonra Türk Medeni Kanununun 27. maddesindeki koşulların varlığı halinde soyadını her zaman değiştirmek hakkına sahiptir. Velayet hakkı anne ve baba için normal şartlarda çocuğun ergin olmasına yani onsekiz yaşını tamamlamasına kadar devam eden geçici bir haktır. Boşanma nedeniyle velayet hakkının sırf anneye verilmiş olması çocuğun soyadının değiştirilmesi için haklı bir neden sayılmadığı gibi hukuki mevzuat da buna cevaz vermemektedir. Bir an için mevzuatın böyle bir duruma izin verdiği kabul edilse dahi sonradan gelişen sebeplerden dolayı çocuğun yararı açısından velayetin babaya yeniden verilmesi hallerinde bu kez baba, velayet hakkına dayanarak tekrar çocuğun soyadını değiştirmek isteyecektir. Madem ki velayet kimde ise çocuk onun soyadını taşıyacaktır, o halde baba bu haktan mahrum edilemez. Böyle bir uygulamanın nüfus kayıtlarının güvenilirliğini ve istikrarını zedeleyeceği ve asıl bu gibi uygulamaların çocuğun ruh hali üzerinde çok derin ve etkili travma yaratacağı açıktır. Yargı mercilerinin bu durumu ve çocuğun yüksek yararını gözeterek anne ile babanın ya da ailelerin hukuken oluşmuş statüleri değiştirmeye çalışmalarına izin vermemesi gerekir.

Somut olaya gelince; soyadının değiştirilmesi istenen N. M.'in doğum günü olan 01.10.2002 tarihinde anne ve babası resmen evlidir. Çocuk evlilik içinde doğmuştur ve Türk Medeni Kanununun 321.maddesine göre ailenin, diğer bir deyimle babanın soyadını almıştır. Böylece bu çocuk reşit oluncaya veya baba Türk Medeni Kanununun 27. maddesindeki koşulları kanıtlayarak soyadını değiştirene kadar aile soyadını taşımalıdır. Çocuğun anne ve babasının 24.09.2007 tarihinde boşanmış olması sadece boşanma ve velayet hakkı nedeniyle anneye böyle bir dava açma hakkı bahşetmez. Davacının dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların hukuki bir dayanağı bulunmadığı gibi soyadı değişikliğinin çocuğun evlilik içinde doğmakla kazandığı meşru statüye ve onun yüksek menfaatlerine zarar vereceği gerçeği karşısında mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 05.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.