muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/12334, Karar No: 2012/5100, Tarih: 24.04.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/12334 E.  ,  2012/5100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki taasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu Mehmet aleyhine icra takibi yaptıklarını, borcu karşılayacak malı bulunamadığını ileri sürerek borçlunun, dava konusu taşınmazını davalı ...’e onun da davalı ...’a satışına ilişkin tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... davayı kabul etmiş, davalı ... de borç verdiği paraya karşılık taşınmazı tapuda devir aldığını, sonradan da eniştesi Mehmet’in isteği üzerine davalı ...’a para almadan devir ettiğini belirtmiştir.

Diğer davalı ... davanın reddine savunmuştur.

Mahkemece, taşınmazın satış bedeli ile gerçek değeri arasında fahiş fark bulunduğu ve devirlerin alacaklıdan mal kaçırmak amacı ile yapıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davalı 3. kişinin taşınmazı eniştesi olan borçludan tapusunu alarak devraldığını ve bedel almadan davalı 4. kişi durumundaki Adnan’a devrettiğini beyan etmiş olmasına, dinlenen davacı tanıklarının beyanlarına göre de davalı borçlunun taşınmazı yakınlarına devrettiği ve borçlunun yaygın şekilde çevreye borçlandığının belirtilmiş olmasına, davanın borçlu tarafından kabulü 4. kişi için bağlayıcı olmasa da açıklanan tüm olaylar nedeniyle davalı 4. kişinin borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak ya da alacaklılarını ızrar kastı ile hareket ettiğini bilebilecek kişilerden olması nedeniyle tasarrufun iptali gerekeceğine (İİK. 280/I) ve kararda yazılı diğer gerekçelere göre davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1.697,97 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ...'den alınmasına 24.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/31348, Karar No: 2016/12824, Tarih: 30.05.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/31348 E.  ,  2016/12824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık hakkında belirlenen sonuç cezanın 1 yıl 4 ay 25 gün hapis olmasına karşın kısa kararda yazım hatası ile 1 yıl 6 ay 25 gün hapis olarak gösterilmesi, yazım hatasının mahallinde düzeltilmesi karşısında, sanık hakkında belirlenen cezanın uzun süreli olması karşısında TCK'nin 53. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi, hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olması ve infaz aşamasında dikkate alınabileceğinden bozma nedeni yapılmamıştır

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 30/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1708, Karar No: 2023/7631, Tarih: 22.11.2023

**9. Ceza Dairesi         2023/1708 E.  ,  2023/7631 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/227 E., 2022/434 K.

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz ret

Suça sürüklenen çocuk hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.11.2014 tarihli ve 2012/118 Esas, 2014/264 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuğun, çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 103 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 31 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 4 yıl 5 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.11.2014 tarihli ve 2012/118 Esas, 2014/264 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyizi üzerine Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 06.04.2022 tarihli ve 2021/3123 Esas, 2022/3256 Karar sayılı kararı ile olayın tek tanığı konumundaki mağdurenin dinlenmesi ve önceki beyanları arasındaki çelişkilerin giderilmesi, ayrıca mağdurenin resmî kurumda doğup doğmadığının araştırılması, doğmamışsa kemik yaşı raporu aldırılması sonrasında suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

3. Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.12.2022 tarihli ve 2022/227 Esas, 2022/434 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuğun, çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 31 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 4 yıl 5 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

4. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 02.02.2023 tarihli ve 9-2023/6042 sayılı, temyiz dilekçesinin gerekçesiz olması nedeniyle suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin 5271 sayılı Kanun'un 298 inci maddesi gereğince reddedilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz İstemi

4. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 02.02.2023 tarihli ve 9-2023/6042 sayılı, temyiz dilekçesinin gerekçesiz olması nedeniyle suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin 5271 sayılı Kanun'un 298 inci maddesi gereğince reddedilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz İstemi

Dosya kapsamında dinlenen tanıkların suça sürüklenen çocuk ile mağdurenin yarım saat aynı odada kaldıklarını söylediklerine, buna karşılık cinsel eyleme yönelik herhangi bir beyanda bulunmadıklarına, raporla tespit edilen eski yırtığın bile cinsel ilişki iddiasının doğru olmadığını ispatladığına, zira ilişki olmuş olsaydı yırtığın yeni olması gerektiğine, bozma sonrası mağdurenin beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediğine, sanığın beraatine karar verilmesinin gerekli olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

III. OLAY VE OLGULAR

Mahkemece; "Tüm dosya kapsamına göre; 2009 yılında, ailesi ile birlikte ...'de bulunan yazlıklarında tatil yapan mağdure ... ...'un, yazlıklarına komşu olan iş yeri sahibinin oğlu olan suça sürüklenen çocuk ... ile tanıştığı, yaklaşık iki ay süren tatilden sonra İstanbul'a dönen mağdurenin ... ile telefonla görüşmeye devam ettiği, annesi ile aralarındaki anlaşmazlık nedeniyle evden kaçmaya karar veren mağdurenin bu düşüncesini arkadaşları olan ... ve ... ile paylaştığı ve üçünün birlikte ... ilçesine gitmeye karar verdikleri, mağdurenin ...'u arayarak kalmak üzere kendilerine bir ev kiralamasını istediği, bunun üzerine ...'un ... ilçesi ... Mahallesi ... Sokak No:2 Kat:1 sayılı yerde bulunan eşyalı daireyi kiraladığı, 13/01/2010 günü saat 16.30 sıralarında, mağdur ile arkadaşları ... ve ...'in ailelerinden habersizce ... ilçesine geldikleri, arkadaşı ... ile birlikte mağdure ve arkadaşlarını karşılayan ...'un mağdure ve arkadaşlarını kiraladıkları eve götürdükleri, daha sonra dışarı çıkıp biraz dolaştıkları ve saat 18.00 sıralarında bira alarak eve döndükleri, mağdur ve arkadaşları ile ... ve ...'un bira içerek sohbet ettikleri, suç tarihinde almış olduğu alkolün etkisiyle sarhoş olan mağduru evde bulunan bir odaya götüren ...'un, mağdureye organ sokmak suretiyle cinsel istismarda bulunduğu, bu hususta her ne kadar S.S.Çocuk savunmasında mağdur ile herhangi bir cinsel birlikteliği olmadığını belirterek suçlamayı kabul etmemiş ise de tanıklar ... ve ...'un ifadesinde '... ile ... birlikte bir odaya geçtiler ve yaklaşık yarım saat kadar birlikte kaldılar' şeklindeki beyanı ile tanık İlayda'nın 'içki falan aldık gece içtik. ... ile ... isteyerek ilişkiye girdiler zorla yapılan bir şey yoktur o gece içtik ama çok fazla içmedik. Zaten daha öncede ilişkiye girdiklerini ... bana söylemişti' şeklinde beyanı, Bakırköy Adli Tıp Şube Müdürlüğünden alınan 16/02/2010 tarihli raporu ile, 'Hymen kızlık zarında saat kadranına göre 5 hizasında kaideye varan etrafında ekimoz bulunmayan eski yırtık mevcut olduğu'na dair tespit ve yine mağdurun babasının kayıp ihbarı üzerine ... İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince mağdur ve arkadaşlarının ... ilçesi ... Mahallesi ... Sokak No:2 Kat:1 sayılı yerde ... ve ... ile birlikte bulundukları nazara alındığında, SSÇ'nin suçtan kurtulmaya yönelik savunmasına itibar edilmeyerek SSÇ ...'un, suç tarihinde 15 yaşından küçük olduğu Sürmene İlçe Nüfus Müdürlüğünce verilen cevabi yazı ve gönderilen doğum rapor ve tutanağı ile sabit olan mağdure ... ...'a karşı rızasıyla vücuda organ sokmak suretiyle cinsel istismarı suçunu işlediği sübut bulmuştur..." şeklindeki gerekçeyle suça sürüklenen çocuğun mahkumiyetine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

IV. GEREKÇE

1. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle Mahkemece kurulan hükümde, hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesine göre Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1412 sayılı Kanun'un 322 nci maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ila 326 ncı maddelerinin uygulanacağı, dolayısıyla 20.07.2016 tarihinden önce verilen Mahkeme kararının Dairemiz denetiminden geçerek bozulması sonrası yeniden kurulan hüküm için 1412 sayılı Kanun'un 317 inci maddesinde sayılan temyiz isteğinin reddi sebeplerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, anılan maddede temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermemesi halinin bir ret sebebi olarak sayılmadığı anlaşıldığından, Tebliğname'de yer alan düşünceye iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.12.2022 tarihli ve 2022/227 Esas, 2022/434 Karar sayılı kararında suça sürüklenen çocuk müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4716, Karar No: 2016/3898, Tarih: 19.04.2016

**14. Ceza Dairesi         2016/4716 E.  ,  2016/3898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı, mala zarar verme, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın hükümlerden sonra 08.03.2016 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. Maddesi gereğince BOZULMASINA, 19.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/721, Karar No: 2022/9535, Tarih: 27.12.2022

**11. Hukuk Dairesi         2022/721 E.  ,  2022/9535 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 01.10.2021 tarih ve 2020/61 E. - 2021/444 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi katılma yoluyla davacılar vekili tarafından duruşmasız, davalılar vekili tarafından ise duruşmalı olarak istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 27.12.2022 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili ; davalı şirketin içinde bulunduğu Yimpaş Grubu tarafından 1990 yılından itibaren Almanya başta olmak üzere birçok ülkede garanti verilerek binlerce insandan mevduat toplandığını, müvekkilinin 50.000.DM (25.564,59.Euro) karşılığı 57.182,87TL karşılığında hisse senedi ile ortak olduğunu, parasını her istediği anda alabileceği garantisinin verildiğini, müvekkiline herhangi bir kâr payı, faiz ve para ödemesi yapılmadığını, davalı şirketten ödenen paranın iadesi talep edildiğinde ise kendilerinin davalı tarafça devamlı suretle oyalandığını ileri sürerek, 50.000.DM (25.564,59.Euro) karşılığı 57.182,87 TL’nin avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, husumet, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve esasa ilişkin savunmalarda bulunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile, taraflar arasında bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığının ve yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğünün tespitine, 50.000,00 DM (25.564,62 Euro) karşılığı 56.464,58 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili temyiz etmiştir.

(1) Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti, hukuka aykırı şekilde kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğü ve davalılar tarafından tahsil edilen paranın istirdatı istemine ilişkindir.

Kararı, davalılar vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili temyiz etmiştir.

(1) Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti, hukuka aykırı şekilde kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğü ve davalılar tarafından tahsil edilen paranın istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 22/04/2022 tarihli ve 2021/7 Esas, 2022/2 Karar sayılı kararı ile, neticeten mudilerin off shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde off shore hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiğine karar verilmiştir. İçtihadı Birleştirme Kararları konularıyla sınırlı, gerekçeleri ile açıklayıcı, aydınlatıcı, yol gösterici, sonuçlarıyla bağlayıcı soyut kararlardır. Bu itibarla, off shore alacakların tahsiline ilişkin davalar bakımından verilen işbu içtihadı birleştirme kararının gerekçesi, somut uyuşmazlık bakımından da açıklayıcı ve yol gösterici mahiyette olup, zamanaşımı hususunun bu bakış açısı ile değerlendirilmesi elzemdir.

Bir hakkın belli bir süre içinde ileri sürülememesi sebebiyle dava yoluyla elde edilebilme imkanının kalmaması veya kanunda öngörülen sürenin geçmesi sonucu bir hakkın kullanılmasının mümkün olmaması zamanaşımı kurumunu ifade etmektedir (Türk Hukuk Kurumu: Türk Hukuk Lügatı C. I, Ankara 2021, s. 1244). Zamanaşımı, borçluya borcunu ödememe imkanını veren, ayrıca alacaklıyı alacağını zamanında istemeye teşvik eden bir kurumdur. Başka bir deyişle zamanaşımı kurumu, hukuki güvenlik ilkesinin bir sonucu olarak alacaklıyı, alacağını zamanında ileri sürmeye zorlamaktadır. Zira alacaklının alacağını kanunda öngörülen süre içerisinde ileri sürmeyip hareketsiz kalması, alacağın tahsili için ciddi bir iradeye sahip olunmadığı hususunda borçluda bir güven uyandırır.

Zamanaşımı bir maddi hukuk kurumu olmadığından borcu sona erdiren değil; var olan bir hakkın talep edilmesini engelleyen bir savunma aracıdır. Bu niteliği itibari ile de zamanaşımı alacağın varlığını değil, talep edilebilirliğini ortadan kaldırır. Başka bir deyişle kanunun öngördüğü zamanaşımı süresinin dolması, hakkın varlığını sona erdirmemekte fakat dava yoluyla hakkın ileri sürülmesi durumunda borçlunun bir karşı hakka (defi hakkına) dayanarak ileri sürülen hakkı sürekli olarak engellemesi söz konusu olmaktadır. Borçlu, zamanaşımı defini ileri sürerek alacak hakkının zamanaşımına uğradığı için edimi ifa etme zorunda olmadığım ifade etmektedir. Bununla birlikte eğer davalı zamanaşımı defini ileri sürmezse; hakim bu durumu re’sen nazara alamayacak ve şartlar mevcutsa alacağa hükmedebilecektir. Ancak zamanaşımı defini ileri süren tarafın bu hakkını dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde kullanmaması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye kullanılması sözkonusu olur. Başka bir deyişle borçlunun zamanaşımı defini ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırı olmadığı sürece hakkın kötüye kullanılması yasağı gündeme gelmez (Akyol, Şener: Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı, İstanbul 2006, s. 65).

Zamanaşımı süreleri genel olarak yalnızca alacak hakları için öngörülmüş olup bu haklarının zamanaşımı sürelerine tabi tutulmasının çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Özellikle uzun yıllar boyunca talep edilmemiş olan alacak hakkının ya elde edilmiş ya da ifa dışındaki bir nedenle sona ermiş olması; uzun yıllar boyu ifanın kanıtı olan belgeleri saklamasının borçludan beklenemeyecek olması; ifa talebiyle karşılaşan borçlunun borcunu ifa etmiş olsa bile ifayı ispat etmesinin neredeyse olanaksız olması ve bu durumda borçlunun hukuken korunmasının gerekmesi; hukuk düzeninin istikrar kazanmış durum ve ilişkilere dokunmak istememesi; hukuki güvenlik ilkesi ve geçmişte kalan olaylardan dolayı uyuşmazlığın sürdürülmesinde kamu yararı bulunmaması bu nedenler arasında yer almaktadır (Erdem, Mehmet: Özel Hukukta Zamanaşımı, İstanbul 2010. s. 16.)

818 sayılı BK, l l.01.2011 tarihinde kabul edilen 6098 sayılı TBK’nın 647. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış; 6098 sayılı TBK ise 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 5/1.maddesi; “Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan hak düşürücü süreler ile zamanaşımı süreleri, eski kanım hükümlerine tabi olmaya devam eder. Ancak, bu sürelerin henüz dolmamış kısmı, Türk Borçlar Kanununda öngörülen süreden uzun ise, yürürlüğünden haşlayarak Türk Borçlar Kanununda öngörülen sürenin geçmesiyle, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi dolmuş olur” hükmünü haizdir. Buna göre, 818 sayılı BK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Haksız fiilden doğan tazminat davasının tabi olduğu zamanaşımı süreleri ve başlangıçları 818 sayılı BK’nın 60. maddesinde genel zamanaşımı hükümlerinden ayrı olarak düzenlenmiştir. Zamanaşımı sürelerinin ve başlangıçlarının düzenlendiği 818 sayılı BK’nın 60. maddesinin ilk iki fıkrası;

“Zarar ve ziyan yahut manevi zarar namiyle nakdi bir meblağ tediyesine müteallik dava, mutazam olan tarafın zarara ve failine ıttıla tarihinden itibaren bir sene ve her halde zararı müstelzim fiilin vukuundan itibaren on sene mürurundan sonra istima olunmaz. Şu kadar ki zarar ve ziyan davası, ceza kanunları mucibince müddeti daha uzun müruru zamana tabi cezayı müstelzim bir fiilden neşet etmiş olursa şahsi davaya da o müruru zaman tatbik olunur.” şeklinde düzenleme içermektedir.

Görüldüğü üzere 818 sayılı BK’nın 60. maddesinde haksız fiillerle ilgili olarak üç farklı zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Bunlardan ilki zarar görenin zararı ve faili (sorumlu kişiyi) öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlayan bir yıllık zamanaşımı süresidir. Bir yıllık sürenin işlemeye başlaması açısından “öğrenme” ölçütü esas alınmış; bu ölçüt hem  zarar hem de fail açısından aranmıştır. Bu nedenle bir yıllık zamanaşımı süresi, bu iki  husustan hangisi daha sonra öğrenilmişse o hususun öğrenilme tarihinden itibaren işlemeye başlar. Başka bir deyişle bu iki hususun birlikte gerçekleşmesi gerekmekte olup sadece birinin öğrenilmesi zamanaşımı süresinin işlemeye başlaması için yeterli olmamaktadır. Bir yıllık zamanaşımı sürenin başlangıcı öğrenme gibi sübjektif bir ölçüte bağlı olduğundan, bu süre öğreti ve uygulamada “nispi zamanaşımı süresi” olarak adlandırılmaktadır.

Öte yandan bir yıllık sürenin başlaması bakımından zararın öğrenilmiş sayılması için zararın varlığını, niteliğini ve temel unsurlarını belirleyecek bilgilerin dava açacak derecede öğrenilmiş olması yeterlidir.

Öte yandan bir yıllık sürenin başlaması bakımından zararın öğrenilmiş sayılması için zararın varlığını, niteliğini ve temel unsurlarını belirleyecek bilgilerin dava açacak derecede öğrenilmiş olması yeterlidir.

818 sayılı BK’nın 60. maddesi ile öngörülen zamanaşımı sürelerinden ikincisi ise bir yıllık nispi zamanaşımı süresini, herhalde zarar verici fiilin gerçekleştiği (vuku bulduğu) tarihten itibaren on yıl ile sınırlandıran on yıllık zamanaşımı süresidir. On yıllık zamanaşımı süresinin başlangıcı objektif nitelikte olan zarar verici fiilin gerçekleştiği tarihtir. Bununla birlikte eğer zarar verici fiil süregelen bir nitelik taşıyorsa on yıllık zamanaşımı süresinin de fiilin tamamlandığı tarihten itibaren işlemeye başlaması gerekir. On yıllık zamanaşımı sürenin başlangıcı haksız fiilin gerçekleştiği (veya tamamlandığı) tarih gibi objektif bir ölçüte bağlı olduğundan, bu süre öğreti ve uygulamada “mutlak zamanaşımı süresi” olarak adlandırılmaktadır. On yıl içinde zarar ve sorumlu kişi öğrenilemediği için bir yıllık zamanaşımı süresi işlemeye başlamamış olsa dahi, haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl geçmişse tazminat davası açma hakkı zamanaşımına uğrar. Buna karşılık on yıllık süre içinde zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren bir yıllık süre dolmuşsa artık azami nitelikteki on yıllık mutlak zamanaşımı süresinin bir önemi kalmaz, bir yıllık süre dolduğunda zamanaşımı gerçekleşmiş olur. (Havutçu, Ayşe: Haksız Fiil Sorumluluğunda Zamanaşımı Sürelerinin Başlangıcı, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2012, C.12, s.58.)

Görüldüğü üzere bir yıllık zamanaşımı süresi ile on yıllık zamanaşımı süresi arasındaki en önemli fark; sürelerin başlama anlarıdır. Bir yıllık zamanaşımı süresi zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlarken, on yıllık zamanaşımı süresi zararın ve  failin öğrenilip öğrenilmediğine bakılmaksızın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işlemeye başlamaktadır. Zararın sonradan meydana gelmesi de sürenin işlemeye başladığı anı değiştirmemektedir.