muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/11331, Karar No: 2013/14313, Tarih: 10.10.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/11331 E.  ,  2013/14313 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili; müvekkilinin meskenine su aboneliği kurulması için davalıya başvurduğunu, davalı tarafından kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli talep edildiğini, bu talebin haksız olduğunu öne sürerek, anılan bedellerden sorumlu olmadığının tespiti ile kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli ödenmeksizin abonelik tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yapılan işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile 562,63 TL kanal katılım ve şebeke hisse bedelinin tahsiline karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporu, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Zira, .... Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesinde; "Su ve kanalizasyon harcamalarına katılma payları: KP=(LXT)/2XN Formülüne göre hesaplanan değerdir. Bu değer gayrimenkulün vergi değerinin %2'sini geçemez." denilmektedir. Yine formülde "Adil bir katılımın sağlanmasına yönelik katsayının": N ile ifade edildiği, "Gayrimenkulün toplam inşaat alanının": S ile ifade edildiği, N'nin ise S/1000 olduğu (N=S/1000) olduğu" belirtilmiş bulunmaktadır. Bilirkişi raporunu hazırlarken, formülde ifade edilen birim değerleri tek tek ele alıp, uygulamak zorundadır. Hükme esas alınan raporda, bilirkişi; kanal katılım payı ve şebeke hisse bedelini denetime elverir şekilde ayrı ayrı hesaplamamıştır. Bu haliyle, rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

Mahkemece, ... Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesinde öngürülen, formülde belirtilen birim değerler gözetilerek; yeniden başka bir bilirkişiden alınacak rapordan sonra; oluşacak sonuç dairesinde bir hüküm verilmesi gerekmektedir. Eksik inceleme sonucu hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 10.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6663, Karar No: 2015/7212, Tarih: 08.04.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/6663 E.  ,  2015/7212 K.**

**"İçtihat Metni"**

Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan sanık .....k’ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 165/1, 62/1, 50/1-a ve 52/2. maddeleri uyarınca 3.000,00 Türk lirası adlî para ve 80,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına, para cezasının ödenmemesi hâlinde hapse çevrilmesine dair..... Asliye Ceza Mahkemesinin 22/05/2014 tarihli ve 2013/402 esas, 2014/291 sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 12/02/2015 gün ve 2015-3662/10985 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24/02/2015 gün ve 2015/60478 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre,

1- Kayden 03/05/1993 doğumlu olup, suçun işlendiği 08/09/2008 tarihinde 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış olan sanık hakkında tayin olunan cezadan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 31/3. maddesi gereğince indirim yapılmamış bulunulmasında,

2- 5275 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'un 106/4. maddesinde yer alan, “Çocuklar hakkında hükmedilen adlî para cezasının ödenmemesi hâlinde, bu ceza hapse çevrilemez. Bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır.” şeklindeki ve aynı maddenin 11. fıkrasında yer alan, “İnfaz edilen hapsin süresi, adlî para cezasını tamamıyla karşılamamış olursa, geri kalan adlî para cezasının tahsili için ilâm, Cumhuriyet Başsavcılığınca mahallin en büyük mal memuruna verilir. Bu makamlarca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre kalan adlî para cezası tahsil edilir.” biçimindeki düzenleme karşısında, fiili işlediği tarihte 18 yaşından küçük olan sanık hakkında hükmolunan adli para cezasının ödenmemesi halinde hapse çevrilmesinin mümkün olmadığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Fiili işlediği tarihte 15 yaşını doldurup, 18 yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen ....... hakkında suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan, TCK'nın 165/1. maddesi uyarınca hükmolunan cezada, aynı Kanun'un 31/3. maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106/4. maddesinde "Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza hapse çevrilemez, bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır." şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak ödenmeyen adli para cezasının hapis cezasına çevrileceğine dair ihtarda bulunulması nedenleriyle kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden (.....) .. Asliye Ceza Mahkemesinden verilip kesinleşen, 22.05.2014 gün ve 2013/402, 2014/291 sayılı kararın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesinin 3. fıkrası uyarınca BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkra (d) bendinin verdiği yetkiyle;

Sanık ..... hakkında TCK'nun 165/1. maddesi uyarınca hükmolunan 6 ay hapis ve 5 gün adli para cezalarında, aynı Kanun'un 31/3. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim yapılarak, 4 ay hapis ve 3 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, TCK'nın 62. maddesi uyarınca takdire göre 1/6 oranında indirim ile sanığın 3 ay 10 gün hapis ve 2 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının TCK'nın 50/1-a, 52/2. maddeleri uyarınca günlüğü takdire göre 20,00TL.'den hesaplanarak 2,000,00TL. adli para cezasına çevrilmesine, adli para cezasının da TCK'nın 52/2. maddesi gereğince günlüğü 20,00TL'den hesaplanarak 40,00TL. olarak belirlenmesine, infazın bu miktarlar üzerinden yapılmasına, ödenmeyen adli para cezasının hapis cezasına çevrileceği yönünde ihtarda bulunulmasına ilişkin kısmın hüküm fıkrasından ÇIKARTILMASINA, hükmün diğer bölümlerinin aynen korunmasına, 08.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/35756, Karar No: 2013/14609, Tarih: 13.05.2013

**8. Ceza Dairesi         2012/35756 E.  ,  2013/14609 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

I- Köy yolu ve yol kenarında bulunan boşluklara tecavüz suçundan açılan davada suçun mağduru köy tüzel kişiliği olup suçtan doğrudan zarar görmeyen Maliye Hazinesinin davaya müdahale hakkı bulunmadığından, Maliye Hazinesi temsilcisinin temyiz isteğinin CMUK.nun 317. maddesi gereğince oybirliğiyle (REDDİNE),

II- Katılan ve C. Savcısının temyizlerine yönelik yapılan incelemede;

Kadastro çalışmaları sonucunda köy içi mevkiinde evler arasında köy yolu olarak bırakılan ve fiilen kullanılan yolun kenarındaki boşlukların yola dahil olduğu, bu nedenle köylünün ortak kullanımında olduğunun kabulünde zorunluluk bulunduğu, hukuki veya fiili kesinti bulunmadığı takdirde, bu yere bina, banyo ve tuvalet yapmak suretiyle vaki tecavüzün TCK.nun 154/2. maddesinde yazılı tek bir suçu oluşturacağı gözetilmeden, yazılı şekilde sanığın beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, C. Savcısı ve katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 13.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9760, Karar No: 2015/13245, Tarih: 01.07.2015

**5. Ceza Dairesi         2013/9760 E.  ,  2015/13245 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2012/274546

MAHKEMESİ : Çanakkale Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 19/06/2012

NUMARASI : 2010/413 Esas, 2012/228 Karar

SUÇ : İhaleye fesat karıştırma

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/5. maddesinde yer alan "Beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanıklar yararına Hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir." biçimindeki düzenleme ile Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 16/10/1978-2/324-350 sayılı Kararında belirtilen "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, vekalet ücretinin tayininde esas ilke olarak sanıkların adedi ya da sanığın birden çok suç işlemiş olmasını değil, usulünce açılan ve avukat tarafından takip edilen davaların adedini esas almış ve taraflara yükletilecek avukatlık parasının her dava için ayrı ayrı tayinini öngörmüş olması karşısında; ayrı ayrı dava açılmadıkça ücreti vekaletin de ayrı ayrı tayin ve takdiri mümkün bulunmadığı" hususu nazara alınarak kendilerini aynı vekille temsil ettiren ve beraatlerine karar verilen sanıklar İ.. T.. ve S.. S.. yararına tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmolunması,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden duruşma yapılmaksızın aynı Kanunun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün vekalet ücretine ilişkin 4 nolu bendinin çıkarılıp yerine “hüküm tarihinde yürürlülükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.400 TL maktu vekalet ücretinin Hazineden alınarak beraat eden ve kendilerini tek bir vekille temsil ettiren sanıklar İ.. T.. ve S.. S..'a verilmesine, ayrıca 2.400 TL vekalet ücretinin kendisini başka bir vekille temsil ettiren sanık H.. B..'ye Hazineden alınmak suretiyle verilmesine" ibarelerinin eklenmesi suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun olan sanıklar İrfan, Saffet ve Hasan hakkındaki hükümlerin DÜZELTİLEREK, diğer sanıklar hakkındaki hükümlerin DOĞRUDAN ONANMASINA, 01/07/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4537, Karar No: 2015/22058, Tarih: 09.03.2015

**15. Ceza Dairesi         2014/4537 E.  ,  2015/22058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç,seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Sanığın olay tarihinde Kayseri Stadyumunda, Beşiktas ve Kayserispor takımları arasında oynanan maçı izlemek için seyirci olarak stadyum tribününde bulunduğu sırada, seyirci koltuklarını kırmak suretiyle zarar verdiğinin iddia edildiği olayda, dosya içeriğine, olay tutanağı ve CD çözüm tutanağına, sanığın koltukları ayağımla ittirdim şeklindeki savunmasına göre eksik soruşturmaya ilişkin tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiş olup, mahkumiyete dair mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 09/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/248, Karar No: 2022/296, Tarih: 26.04.2022

**Ceza Genel Kurulu         2021/248 E.  ,  2022/296 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 10. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Sayısı : 2564-1836

Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda sanık ...'ın TCK'nın 188/3, 43/1, 52/2-4, 53, 58 ve 63. maddeleri uyarınca 15 yıl hapis ve 50.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye, hak yoksunluğuna, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba ilişkin Silifke Ağır Ceza Mahkemesince verilen 12.02.2019 tarihli ve 205-85 sayılı hükmün sanık ve müdafisi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesince 16.05.2019 tarih ve 1060-928 sayı ile "Mahkûmiyet hükmünün tüm sonuçları ile ortadan kaldırılmasına ve sanığın uyuşturucu maddi ticareti yapma suçunu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle beraatine" karar verilmiş, bu hükmün de Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Ceza Dairesince 14.10.2020 tarih ve 837-5492 sayı ile;

"...16.12.2017 tarihli Olay, Arama, Yakalama, Elkoyma ve Muhafaza Altına Alma tutanağı içeriğine, suç konusu uyuşturucu maddenin ele geçiriliş biçimi ve hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı soruşturma yürütülen ... ve ...’ın soruşturma sırasındaki müdafili beyanlarına, sanık savunmasına ve dosya kapsamına göre; atılı suç sübut bulduğu halde dosya kapsamıyla uygun düşmeyen gerekçeyle mahkûmiyet yerine beraat kararı verilmesi" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi ise 17.12.2020 tarih ve 2564-1836 sayı ile bozma kararına direnerek önceki hüküm gibi sanığın beraatine karar vermiştir.

Direnme kararına konu bu hükmün Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 08.03.2021 tarihli ve 2021/10351 sayılı "bozma" istekli tebliğnamesiyle dosya 6763 sayılı Kanun'un 36. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 307. maddesi uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 10. Ceza Dairesince 07.06.2021 tarih ve 4024-7066 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçunun sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; aleyhe olan bozma kararına karşı sanığın beyanı alınmadan direnme kararı verilip verilemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçunun sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; aleyhe olan bozma kararına karşı sanığın beyanı alınmadan direnme kararı verilip verilemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince bozma sonrası yapılan yargılamada, Yargıtay bozma ilamı ve duruşma günü davetiyesinin sanığa tebliğ edildiği, sanığın tebliğe rağmen duruşmaya gelmemesi üzerine, aleyhine olan bozma kararına karşı diyecekleri sorulmadan müdafisinin beyanlarıyla yetinilerek önceki hükümde direnilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken 326/2. maddesine göre, hükmün aleyhe bozulması hâlinde davaya yeniden bakacak mahkemece, sanıktan bozmaya karşı diyeceğinin sorulması zorunlu olup müdafinin dinlenilmesi ile de yetinilemez. Aynı kurala 5271 sayılı CMK'nın 307/2. maddesinde de yer verilmiş olup anılan bu kanun hükümleri uyarınca sanığa, bozmada belirtilen ve aleyhinde sonuç doğurabilecek olan hususlarda beyanda bulunma, kendisini savunma ve bu konudaki delillerini sunma imkânı tanınmalıdır. Bu düzenleme, savunma hakkının sınırlanamayacağı ilkesine dayandığından, uyulmasında zorunluluk bulunan emredici kurallardandır.

Bu zorunluluk beraat hükmünde direnilmesi hâlinde de geçerlidir. Zira Ceza Genel Kurulunca yapılacak inceleme sonucunda Özel Dairenin aleyhe bozması isabetli bulunup hükmün bozulması mümkündür. 5271 sayılı CMK'nın 307. maddesinin üçüncü fıkrasına göre ısrar üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara uymak mecburidir. Bu durumda sanıktan aleyhe bozmaya karşı diyeceği sorulmadan beraat hükmünde direnilebileceğinin kabulü savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurabilecektir. Savunma hakkı, sanığın en önemli hakkı olup bu hakkın sınırlanması 5271 sayılı CMK'nın 289. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca mutlak bozma nedenidir. Nitekim Ceza Genel Kurulunun duraksamasız uygulamaları da ısrar edilen önceki hüküm beraat dahi olsa sanıktan aleyhe bozmaya karşı diyecekleri sorulmadan direnme kararı verilemeyeceği yönündedir.

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince, bozmadan sonra yapılan yargılamada sanığın yokluğunda yargılamaya devam edilerek aleyhe olan bozmaya karşı diyecekleri sorulmadan duruşma sonlandırılarak hükmün tesis ve tefhim edilmesi kanuna açıkça aykırılık oluşturmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin direnme kararına konu hükmünün, aleyhe olan bozmaya karşı sanığın beyanı alınmadan yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması isabetsizliğinden sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmelidir.

Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin direnme kararına konu hükmünün, aleyhe olan bozmaya karşı sanığın beyanı alınmadan yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması isabetsizliğinden sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmelidir.

Ulaşılan sonuç karşısında sanığa atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçunun sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkin uyuşmazlık konusu bu aşamada değerlendirilmemiştir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...: "Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun, beraat kararının bozulmasından sonra bozma kararına karşı sanığın diyecekleri sorulmadan direnme kararı verilemeyeceği yönündeki kararına aşağıda arz ve izah edilecek sebeplerle iştirak edilmemiştir.

Sanık hakkında Yerel Mahkemece verilen mahkûmiyet kararının istinaf mahkemesi tarafından kaldırılması suretiyle verilen beraat kararının aleyhe bozulmasından sonra, bozmaya karşı diyecekleri sorulmadan, direnme kararı verilip verilemeyeceği hususunda Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğu ile aramızda uyuşmazlık doğmuştur.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle çağdaş hukuk sistemlerinin olmazsa olmazı olan ceza muhakemesi hukukunun amacı ve önemi açıklanarak; 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi delaletiyle hüküm tarihi itibariyle hâlen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nın 223/son, 309, 326, maddeleri ile sonradan yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK’nın 193/2, 290 ve 307 maddelerinin, Anayasanın 141/4 ve A.İ.H.S. 6 maddesindeki adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından birisi olan davaların makul süre içerisinde bitirilmesi ilkesi ile irtibatlandırılması suretiyle sanığın en lehine olan kararın (Beraat) verilmesi hâlinde dahi sırf bozmaya karşı diyecekleri sorulmadığından bahisle hükmün bozulmasının yasal bir dayanığının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza usulü ya da günümüzün deyimi ile ceza muhakemesi hukuku, kişi için öylesine önemlidir ki dünyada ceza usulü kadar hiçbir şey insanları ilgilendirmez. Hatta ceza usulü kusurlu bulunan bir toplumda huzurdan söz edilemez. Ceza kanunlarına karşı gelmemek insanların elinde olan bir şey olmasına karşın, kimsenin haksız yere takibata uğramayacağından söz etmek olası değildir. Bu hukuk dalının özgürlükler için ne denli önem arz ettiğini Ferri’nin şu sözleri en güzel şekilde açıklamaktadır; 'ceza kanunu suçluların, usul kanunu, suçluluğu sabit oluncaya kadar masumların teminatıdır'.

Ceza muhakemesinin amacı yukarıda açıklandığı üzere maddi gerçeğin araştırılıp bulunmasıdır. Ancak bu yapılırken insanlık onuru, hukukun ve ceza muhakemesi hukukunun temel ilkeleri daima göz önünde bulundurulacaktır. Maddi gerçek, her ne pahasına olursa olsun, insan hakları ihlallerine yol açmadan araştırılıp bulunmalı, adalet gerçekleştirilmeli ve hukuki barış sağlanmalıdır.

Ceza muhakemesi hukukunun amacı bu şekilde açıklandıktan sonra; şimdi konumuzu ilgilendiren ilgili hukuki düzenlemeleri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür.

Ceza muhakemesi hukukunun amacı bu şekilde açıklandıktan sonra; şimdi konumuzu ilgilendiren ilgili hukuki düzenlemeleri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür.

Temyiz üzerine verilen bozma kararı sonrasında mahkemece yapılacak işlemleri düzenleyen 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi delaletiyle hüküm tarihi itibariyle hâlen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 326. maddesinin 2. fıkrasında; sanık ya da müdahil ve vekillerine davetiye tebliğ olunamaması veya davetiye tebliğ olunmasına rağmen duruşmaya gelmemeleri nedeniyle bozmaya karşı beyanları tespit edilmemiş olsa dahi yargılamaya devam edilerek davanın gıyapta bitirilebileceği, ancak 'sanık hakkında verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha ağır ise herhalde dinlenilmesi gerektiği' belirtilmiştir. Yani kural, davetiyeye rağmen duruşmaya katılma olmasa da yargılamaya devamla karar verilebileceği, istisnası ise, verilecek ceza bozma konusu olan cezadan daha ağır ise sanığın mutlaka dinlenilmesi zorunluluğudur. Sonradan yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nun 307. maddesinin ikinci fıkrasın da; aynı hükme yer verilmiş, sanığın dinlenmesi zorunluluğu tıpkı 1412 sayılı CMUK’nın 326/2 maddesinde olduğu gibi verilecek cezanın bozmaya konu cezadan fazla olması hâline hasredilmiştir.

1412 sayılı CMUK'nun, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 309. maddesi; 'Maznunun lehine olan hukuki kaidelere muhalefet, maznunun aleyhine hükmün bozdurulması için Cumhuriyet Müddeiumumîliğine bir hak vermez', 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 290. maddesi de; 'Sanığın yararına olan hukuk kurallarına aykırılık sanık aleyhine hükmün bozdurulması için Cumhuriyet savcısına bir hak vermez' şeklinde hüküm altına alınmıştır. CMK'nun 290. maddesinin gerekçesinde ise; 'Cumhuriyet savcısı gerçeğin araştırılması amacına yönelik veya kamu yararına ilişkin olmayan, yalnızca sanık yararına kabul edilmiş hukuk kuralının uygulanmaması, eksik veya yanlış uygulanmış olması nedeniyle hükmün sanık aleyhine bozulması için temyiz yoluna başvuramaz' denilmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca Cumhuriyet savcısı, amacı yalnızca sanığın hak ve menfaatlerini korumak olan bir hukuk kuralının ihlal edilmiş bulunması durumunda sanığın lehine olan bu ihlali ileri sürerek, temyiz kanun yoluna müracaat edip hükmün sanık aleyhine bozulmasını isteyemeyecektir.