muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/8717, Karar No: 2023/6307, Tarih: 19.12.2023

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, ortak çocuğun üstün yararı gözetilerek yurt dışında bulunan, velâyet verilmeyen taraf ile kurulacak kişisel ilişkinin yılda en az bir defa düzenleneceğini ve bu sürenin bir ... az olmaması gerektiğini, kurulan kişisel ilişki süresinin yeterli olmadığını ileri sürerek kişisel ilişkinin süresi yönünden istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı babanın ABD'de yaşadığı, 2018 yılında boşanmadan sonra çocuğu 2021 yılına kadar hiç görmediği, 2021 yılında davacının annesinin davalı ile çocuğu görüştürdüğü, davalı çocuğu ertesi gün almak istediğinde annenin bu duruma izin vermediği, 2022 yılında davalı görüşmek için çocuk teslim merkezine gittiğinde çocuğun ağlayarak gelmek istemediğinden çocuğu alamadığı, sosyal inceleme raporunda ve duruşmada çocuk babası ile görüşmek istemediğini bildirmiş ise de, kişisel ilişkinin kaldırılması için geçerli bir sebep olmadığı, raporda çocuğun baba figürüne ihtiyaç duyduğu, çocukla görüşmesinin çocuğun menfaatine olacağı, İlk Derece Mahkemesince kişisel ilişkinin kaldırılması talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı, ancak davalının yurt dışında yaşadığı, çok sık Türkiye'ye gelmediği, baba ile çocuk arasındaki bağın kurulması ve devamı açısından kişisel ilişkinin yatılı olması gerekirken Mahkemece yatılı kişisel ilişkinin kaldırılmasına karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusu talebinin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının ilgili hükümlerinin kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davacının kişisel ilişkinin değiştirilmesi talebinin reddine, davacının kişisel ilişkinin kaldırılmasına yönelik istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla; babasıyla görüşmek istemeyen idrak çağındaki çocuğun görüşüne ve üstün yararına aykırı verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek davasını reddi yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tarafların ortak çocuğu ile baba arasındaki kişisel ilişkinin kaldırılmasını gerektirecek bir durumun varlığının ispatlanıp ispatlanmadığı, kurulan kişisel ilişkinin çocuğun üstün yararına uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tarafların ortak çocuğu ile baba arasındaki kişisel ilişkinin kaldırılmasını gerektirecek bir durumun varlığının ispatlanıp ispatlanmadığı, kurulan kişisel ilişkinin çocuğun üstün yararına uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı, 194 üncü, 369 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6 ncı, 323 üncü ve 324 üncü maddeleri. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 3 üncü maddesi, 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası ve 12 nci maddesi; Çocuk Haklarının Kullanılmasına Dair Avrupa Sözleşmesi'nin 3 üncü, 4 üncü ve 6 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Adli yardımdan yararlanması sebebiyle başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...

...
Yargıtay — Esas No: 2011/850, Karar No: 2011/3191, Tarih: 21.10.2011

**22. Hukuk Dairesi         2011/850 E.  ,  2011/3191 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya İş Mahkemesi

TARİHİ : 23/12/2009

Davacı, iş sözleşmesinin geçerli bir nedene dayanmadan sözlü bildirimle feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine, işe iadesine ve geçersiz feshe bağlı haklarını tespitine karar verilmesi istemiştir.

Davalı Ç.... Lti. Şirketi dava dışı S..... Belediyesinden ihale ile iş alındığını, davacı ile ihale dönemleri ile sınırlı olarak belirli süreli iş sözleşmesi yapıldığını, ihale süresinin bitmesi ve yeni ihalenin başka şirketin üzerinde kalması üzerine davacı ile son olarak yapılmış olan dört aylık iş sözleşmesinin kendiliğinden sona erdiğini, davacı işe iade edilse bile çalıştırılacak iş yeri bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı A..... Lti. Şirketi davacı ile aralarında iş sözleşmesi bulunmadığını bu nedenle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini bildirerek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davalı Ç.... temizlik şirketinin ortaklarından birinin diğer davalı A.....  Lti.

Şirketinin de ortağı olup aralarında organik bağ bulunduğundan ve aynı adreste faaliyet gösterdiklerinden bahisle husumet itirazlarının yerinde olmadığı belirtilmiş; 2045 yılından itibaren çalışan davacının iş sözleşmesinin belirsiz süreli olduğu, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne, davacının işe iadesine karar verilmiş, hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine göre davacının dava dışı S..... Belediyesinin temizlik işlerini ihale ile üstlenen davalı Ç..... Lti. Şirketinde ihale edilen işler için yapılan hizmet alım sözleşmesine koşut ( Paralel), belirli süreli yapılan iş sözleşmeleri ile 30/05/2005 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı, adı geçen şirketin yeniden açılan ihaleyi kaybetmesi üzerine iş sözleşmesinin süre bitimi nedeniyle yazılı bildirim yapılmaksızın sonlandırıldığı, S..... Belediyesinin temizlik işlerinin ihaleyi kazanan diğer davalı şirket tarafından yapılmaya başlandığı anlaşılmaktadır.

Dava dışı S..... Belediyesinin temizlik işlerini ihale yoluyla yapılan belirli süreli hizmet alım sözleşmeleriyle yaptırması başka bir anlatımla temizlik işlerinin belirli süreli olarak ihale edilmesi, ihaleyi kazanan yüklenicilerin bu işte çalıştırılacak işçilerle belirli süreli iş sözleşmesi yapılması için esaslı ve objektif neden oluşturmayacağından mahkemece davacıyla yapılan iş sözleşmesinin başlangıçtan itibaren belirsiz süreli olarak kabulü ve belirsiz süreli olan iş sözleşmesinin feshinde yasada görülen şekle uyulmaması nedeniyle feshin geçersiz olduğuna ilişkin değerlendirme yerindedir. Ancak davalı şirketler arasında organik bağ bulunduğundan söz edilerek yazılı şekilde sonuca gidilmişse de davalılar arasında organik bağ bulunduğunu kabüle elverişli delil bulunmamaktadır. Aynı binada faaliyet göstermeleriaralarında organik bağ bulunduğunu gerektirmez. Davalı şirketler arasında organik bağ bulunmadığına ve olayda uygulama yeri olmayan tüzel kişilik perdesinin aralanmasından da söz edilemeyeceğine göre davacının infazı olanaksız olacak biçimde davalılardan hangisine iade edildiği hükümde belirtilmemesi doğru görülmemiştir.

Somut uyuşmazlıkta doğru sonuca varılabilmesi için davalı Ç..... çalıştırdığı işçilerin çoğunun ihaleyi kaybettikten sonra adı geçen Belediyenin temizlik işlerini üstlenmiş olan diğer davalı A.... Lti. Şirketinde çalışıp çalışmadıklarının tespit edilmesi, davalı Ç..... işçilerinin çoğunun diğer davalı ...Şirketinde çalışmaya devam ettiklerinin belirlenmesihalinde bunun bir iş yeri devri olgusunu oluşturduğu kabul edilmeli, davacının işsözleşmesinin feshine ilişkin itirazının sözleşmenin feshinin askıda olduğu ve feshin geçersizliğinin tespiti ile iş sözleşmesinin devam ettiği sonucunu doğurduğu düşünülerek Atlas Şirketine iadesine karar verilmeli, iş yeri devrinin gerçekleşmediği anlaşıldığı takdirde Ç.... Şirketine iadesine karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen yönler gözetilmeden ve hükmün infazını da olanaksız kılacak biçimde verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, pesin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 21/l0/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5009, Karar No: 2022/11421, Tarih: 04.07.2022

**8. Ceza Dairesi         2021/5009 E.  ,  2022/11421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Bursa Kriminal ... Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından düzenlenen 15.04.2015 tarihli raporda, suça konu tabancanın namlusu içerisinde gaz dağılımını temin eden gaz ayırıcı parçasının bulunduğu, ancak katı bir cisim atmasını engelleyen tahdit parçasının bulunmadığı, mevcut haliyle ateşli silah fişeklerini istismale elverişli olmadığı, gaz ayırıcı parçasının daire şeklinde delikli bir yapıda olduğu, bu haliyle özel şekil ve nitelikteki mermi çekirdeği niteliğini taşıyan metal küre ve saçma tanelerinin geçebileceği kadar bir boşluk sağladığı, bu sebeple de 8 mm. çapındaki ses ve gaz fişeklerinin yanı sıra, bu fişeklerin uç kısımlarındaki plastik aksamına mermi çekirdeği niteliğini taşıyan metal küre veya parça yerleştirilerek ucunda kurşun küre bulunan ateşli bir silah fişeği niteliği kazanmış çapına uygun özel şekil ve nitelikteki fişekleri istimale elverişli olduğu, ancak teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapıldığını gösterir nitelikte herhangi bir bulgu ve emarenin tespit edilmediği, sanıkta özel yapım mermi de ele geçirilememiş olması ve diğer sanık tarafından suça konu tabanca kısa süre önce kendisine emaneten bırakılan sanığın da kuru sıkı silah olduğunu savunması karşısında, ele geçen tabancanın vasıflarını bilerek taşıdığına dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı halde, sanığın beraati ve bizatihi suç teşkil eden tabancanın müsaderesi yerine yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 04.07.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15688, Karar No: 2014/17364, Tarih: 16.06.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/15688 E.  ,  2014/17364 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Fethiye İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/03/2014

NUMARASI : 2013/568-2014/117

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibe karşı şikayetçi belediye başkanlığının, banka hesaplarına konulan haczin kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece şikayetin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile, belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim, harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir.

Ayrıca, 5779 Sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun'un 7. maddesinde; bu Kanunda, belediyelere, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından ayrılacak paylar ile diğer kanunlarda verilmesi öngörülen payların vergi hükmünde olduğu düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu ve takip hukuku ilkelerine göre, asıl olan alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir.

Ayrıca, bir üst norm olan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90/4. maddesi ile de; usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklerin düzenlendiği milletlerarası antlaşmaların kanun hükmünde olduğu ve uyuşmazlıklarda gözetilmesi gerektiği kuralına yer verilmiştir.

Buna göre, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 1 Nolu Protokol'ün 1. maddesinde; " ... Her gerçek ve tüzel kişi, maliki olduğu şeyleri barışçıl bir biçimde kullanma hakkına sahiptir. Kamu yararı gerektirmedikçe ve Uluslararası Hukukun genel ilkeleri ile hukukun aradığı koşullara uyulmadıkça, bir kimse mülkiyetinden yoksun bırakılamaz ... " hükmü yer almaktadır.

Ek protokol'ün mülkiyet hakkı ile ilgili 1. maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce onaylanmış ve onaylayan yasada; " ... Her hakiki veya hükmü şahıs malların masuniyetine (dokunulmazlığına) riayet edilmesi hakkına maliktir. Herhangi bir kimse ancak amme menfaati icabı olarak ve kanunun derpiş eylediği şartlar ve devletler hukukunun umumi prensipleri dahilinde mülkiyetinden mahrum edilebilir ... " ilkelerine yer verilmiştir.

Ek protokol'ün mülkiyet hakkı ile ilgili 1. maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce onaylanmış ve onaylayan yasada; " ... Her hakiki veya hükmü şahıs malların masuniyetine (dokunulmazlığına) riayet edilmesi hakkına maliktir. Herhangi bir kimse ancak amme menfaati icabı olarak ve kanunun derpiş eylediği şartlar ve devletler hukukunun umumi prensipleri dahilinde mülkiyetinden mahrum edilebilir ... " ilkelerine yer verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 16 Ocak 2007 tarih ve 31277/03 sayılı, Kuzu-Türkiye davası hakkındaki kararında, davacının lehine alınan yargı kararının altı yıldır uygulanmaması, bir diğer anlatımla ilama konu borcun borçlu belediyece ödenmemesi nedeniyle, AİHM'nin AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlal edildiği sonucuna vararak tazminata hükmetmiş, yine 17 Ocak 2006 tarih ve 13062/03 sayılı, Kranta - Türkiye davası ve 18 EKİM 2005 tarih ve 74405/01 sayılı Tütüncü Ve Diğerleri - Türkiye davası hakkındaki kararında da aynı sonuca varmıştır.

Bütün bu açıklamalar ışığında, 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinin dar yorumlanması gerektiği sonucuna varılmalıdır. Maddede açıkça haczedilmezlik için vergi, resim, harç geliri olma ya da "fiilen kamu hizmetinde kullanılma" koşullarının kabul edilmesi karşısında, belediyeye ait bir paranın haczedilmezliği ancak fiili durumunun tespiti ile belirlenmelidir. Bu konuda ispat yükü ise borçluya düşmektedir. Bir diğer anlatımla, haczedilen paraların vergi, resim, harç geliri olduğunu ya da fiilen kamu hizmetinde kullanıldığını borçlu belediye ispatlamalıdır. Aksi halde şikayetin reddi gerekecektir.

Haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraları karıştırmak suretiyle havuz hesabı oluşturan borçlu belediyenin, iddiasını ispat imkanını kendisinin kaldırdığının kabulü zorunludur. Borçlu belediyenin haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paralarını ayrı hesaplarda tutması yerine, havuz hesabı oluşturmasının da iyi niyetle bağdaşmayacağı tartışmasızdır. Böyle bir davranış AİHM'nin AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlali sonucunu doğuracağı gibi, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde de bulunmakla, hukukça korunamayacağı muhakkaktır. Buna göre borçlu belediyenin, hesaplardaki paraların haczedilmezliğini ispatlayamadığının kabulü gerekir.

Öte yandan borçlu belediyece haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraların aynı hesapta toplanması ve birbirine karıştırılması, haczedilmezlik hakkından feragat olarak kabul edilmelidir.

Somut olayda,

- TR 40..................78 numaralı hesabın incelenmesinde, TÜPRAŞ Genel Müdürlüğünce gönderilen EFT olduğu gibi, şikayetçi Belediye tarafından gönderilen 17/02/2014 havale tarihli yazı ve eklerinde hesaba para yatıran Eşref Kotu’nun belediye tahsildarı olduğunun bildirildiği, tahsilat belgelerinde “diğer gayrimenkul kir….”, “ekonomik hiz. ilişkin…”, “kişilerden alacaklar” gibi haczi kabil tahsilatların yapıldığı,

Somut olayda,

- TR 40..................78 numaralı hesabın incelenmesinde, TÜPRAŞ Genel Müdürlüğünce gönderilen EFT olduğu gibi, şikayetçi Belediye tarafından gönderilen 17/02/2014 havale tarihli yazı ve eklerinde hesaba para yatıran Eşref Kotu’nun belediye tahsildarı olduğunun bildirildiği, tahsilat belgelerinde “diğer gayrimenkul kir….”, “ekonomik hiz. ilişkin…”, “kişilerden alacaklar” gibi haczi kabil tahsilatların yapıldığı,

- TR 31,................98 numaralı hesabın ise bizzat şikayetçi Belediye tarafından belediye otobüs gelirlerinin toplandığı hesap olduğu bildirildiği görülmüştür.

Bu durumda, TR 40............78 numaralı hesapta haczi kabil olmayan para girişleri olduğu gibi haczi kabil olan para girişlerinin de bulunduğu bu kapsamda şikayet konusu hesabın havuz hesabı olduğu, diğer taraftan yukarıdaki açıklamalar ışığında TR 310006400000136211053398 numaralı hesapta bulunan belediye otobüs gelirleri, vergi, resim, harç niteliğinde olmayıp, bu gelirlerin haczini engelleyen bir düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından şikayetçi Belediye’nin şikayetinin reddine karar vermek gerekirken aksi kanaatle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10125, Karar No: 2013/12190, Tarih: 10.06.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/10125 E.  ,  2013/12190 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı ile davalı İ.. M.. vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ile davalı İ.. M.. vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan rapor uyarınca dere koruma alanında kalıp, kullanımı engellenen arazi niteliğindeki taşınmazlara gelir metodu esas alınarak dava tarihindeki değerinin biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı ile davalı İ.. M.. vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından hükmün açıklanan nedenlerle ONANMASINA, davacıdan artan harcın istenildiğinde iadesine, davalıdan aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına, taraflardan peşin alınan temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13727, Karar No: 2012/2597, Tarih: 28.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/13727 E.  ,  2012/2597 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi ve davalılardan ... Tur Sey.Tic.Ltd.Şti vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.