muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/12357, Karar No: 2015/15386, Tarih: 14.05.2015

Mahkemece, ..raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir. Oysa ki, bebeğin travay esnasında boynuna dolanan göbek kordonu nedeniyle asfiksiye maruz kaldığı sabit olduğuna göre davalı doktorun bu durumun tespiti için gereken takipleri tıp kurallarına uygun olarak yapıp yapmadığı, yapılan takip ve kayıtlarda bebeğin ne zaman sıkıntıya girdiği, davacının eşinde sezeryan endikasyonu bulunup bulunmadığı, normal doğum yaptırılmasının tıp kurallarına uygun olup olmadığı, davalı doktor tarafından uygulanan tedavinin yeterli ve tıp kurallarına uygun olup olmadığı hususlarında verilere dayalı bir irdeleme yapılmadığı gibi, bu rapor ayrıntılı bilgi vermekten uzaktır ve soyut ifadeler içermektedir. Hâl böyle olunca sal.. raporuna itibar edilerek hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece yapılacak iş, üniversitelerin ana bilim dallarından seçilecek kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarından oluşacak bir bilirkişi kuruluna dosya tevdi edilerek, davalıların açıklanan hukuki konum ve sorumlulukları, dosyada mevcut delillerle ve raporlarla birlikte bir bütün olarak değerlendirilip, tıbbın gerek ve kurallarına göre olayda davalıların sorumluluğunu gerektirecek ihmal ve hata bulunup bulunmadığını gösteren, nedenlerini açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun bir karar vermekten ibarettir. Mahkemece, değinilen bu yön gözardı edilerek eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre, davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 2. bent gereğince davacının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/05/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.

..
Yargıtay — Esas No: 2013/3304, Karar No: 2014/10255, Tarih: 22.09.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/3304 E.  ,  2014/10255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Fuhuş

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 22.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/28951, Karar No: 2014/18205, Tarih: 03.11.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/28951 E.  ,  2014/18205 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2010/339354

MAHKEMESİ : Hatay 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 27/04/2010

NUMARASI : 2008/86 (E) ve 2010/214 (K)

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

1 - Sanığın suça konu çeki M.S.' ndan aldığını savunması ve bu isimde bir muhasebecinin varlığının tespiti karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından, M. S.'nun suç tarihinden önceki resmi kurumlardan temin edilecek imza ve yazı örnekleri getirtilip ve huzurda alınan yazı ve imza örnekleri ile çek üzerindeki yazı, rakam ve imzaların sanığın eli ürünü olup olmadığının tespiti yönünden Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınması, ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde mahkumiyetine hükmolunması,

2 - 10.12.2007 tarihli ekspertiz raporunda sahteciliğe konu çekin keşideci kısmındaki fiziksel tahribatın ilk bakışta ve kolaylıkla dikkat çekmesi nedeniyle iğfal kabiliyetini haiz olmadığının tespit edilmesine rağmen aldatma yeteneğinin ne suretle gerçekleştiği karar yerinde açıklanıp tartışılmadan ayrıca denetime olanak verecek şekilde belge aslı dosya içerisinde bulundurulması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabule göre de;

3 – 5252 Sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9/3. maddesinde yer alan “lehe olan hüküm, önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların birbiriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenir hükmü karşısında, suç tarihinde yürürlükte olan 765 Sayılı TCK ile 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 Sayılı TCK'nun ilgili bütün hükümlerinin olaya uygulanıp, leh ve aleyhteki hükümleri ayrı ayrı ele alınarak, ortaya çıkan sonuçların birbiriyle karşılaştırılması suretiyle lehe yasanın tespiti gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde mahkûmiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.11.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18074, Karar No: 2023/7762, Tarih: 19.10.2023

**8. Ceza Dairesi         2021/18074 E.  ,  2023/7762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/250 E., 2016/581 K.

SUÇLAR : Hakkı olmayan yere tecavüz etme, kamuya ait derenin su yolunu değiştirme

HÜKÜMLER : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Akçakoca Cumhuriyet Başsavcılığının 20.04.2015 tarihli iddianamesi ile sanıklar hakkında, hakkı olmayan yere tecavüz suçundan cezalandırılmaları istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. Akçakoca Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.07.2016 tarihli kararı ile sanıklar hakkında atılı suçlardan beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Hazine vekilinin temyiz isteği; sanıkların eylemi nedeniyle suçun oluştuğuna ve cezalandırılmaları gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu olay; ... İnşaat Sanayi ve Ltd. Şti. nin müdür ve yetkilisi olan sanıkların, şirketin faaliyetleri kapsamında dere yatağı ve çevresindeki alandan kum çekmek suretiyle atılı suçu işlediklerine ilişkindir.

IV. GEREKÇE

1. Tüm dosya kapsamına göre yapılan incelemede; İddianameye göre sanıkların 5237 sayılı Kanunun 154 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarından ayrı ayrı cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece, gerekçeli kararın kabul kısmında, sanıkların sorumlusu bulunduğu şirketin dere yatağından taş çıkardığına değinilmekle anılan Kanun'un yalnızca 154 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen suça ilişkin değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Hüküm kısmının (1) nolu bendinde ise, "Sanıklar ..., ... ve ... hakkında Hakkı Olmayan Yere Tecavüz suçunu işlediklerinden bahisle cezalandırılmaları için açılan kamu davasında; müsnet fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olduğu kanaatine varıldığından 5271 sayılı CMK.nun 223/2-a maddesi gereğince AYRI AYRI BERAATLERİNE" şeklinde karar verildiği belirlenmiştir.

26.05.2014 tarihli bilirkişi raporunda kum alınan yerlerin bir kısmının ... Köyü tüzel kişiliğine, bir kısmının ise Hazineye ait olduğuna ilişkin tespit yapılmasına rağmen Mahkemece 5237 sayılı Kanunun 154. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen suç açısından herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı görülmüştür.

26.05.2014 tarihli bilirkişi raporunda kum alınan yerlerin bir kısmının ... Köyü tüzel kişiliğine, bir kısmının ise Hazineye ait olduğuna ilişkin tespit yapılmasına rağmen Mahkemece 5237 sayılı Kanunun 154. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen suç açısından herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı görülmüştür.

2. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 5271 sayılı Kanun'un 34 üncü ve 230 uncu maddeleri uyarınca, Yargıtay denetimine olanak sağlayacak biçimde açık olması ve Yargıtay'ın bu işlevini yerine getirebilmesi için, kararın dayandığı tüm kayıtların, bu kanıtlara göre mahkemenin ulaştığı sonuçların, iddia, savunma ve dosyadaki diğer belgelere ilişkin değerlendirmeler ile sanıklara yüklenen suçun unsurlarının ve sûbuta esas kabul edilen eylemlerin ve buna dair delillerin nelerden ibaret olduğunun açık olarak gerekçeye yansıtılması, hangi eylemlerin sûbuta erdiğinin kabul edildiği ve 5271 sayılı Kanun'un 230 uncu maddesinde yazılı hususları kapsaması gerekirken, bu kurallara uyulmaksızın, sanıklar hakkında iki ayrı suçtan kamu dava açılmış olmasına rağmen; Mahkemece tek suçtan mı yoksa iki suçtan mı beraat hükmü verildiğinin belirtilmeyerek yeterli olmayan ve denetime imkan sağlamayan yetersiz gerekçe ile hüküm kurulması hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Akçakoca Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.07.2016 tarihli kararına yönelik katılan Hazine vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11893, Karar No: 2012/20218, Tarih: 07.12.2012

**11. Hukuk Dairesi         2012/11893 E.  ,  2012/20218 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03.05.2012 tarih ve 2011/752-2012/350 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 07.12.2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av.....ile davalılar vekili Av. .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Yimpaş Grubu yöneticileri tarafından yatırılan paranın istendiği an geri ödeneceği ve yüksek oranlarda faiz verileceği vaadinde bulunulması üzerine müvekkilinden “... Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesi” ibareli bir belge karşılığında 15.480 DM tahsil edildiğini, müvekkilinin ödediği parayı geri almak istediğinde ise ödeneceği sözü verilmesine rağmen paranın ödenmediğini, davalıların yasalara aykırı şekilde müvekkilinden para tahsil ettiklerini ve bu faaliyetlerini geçerli bir hisse senedi satımı yapılmış gibi göstermeye çalıştıklarını, müvekkilinin şirket ortağı yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, müvekkiline hisse senedi teslim edilmediğini, şirket defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını ve gerçeği yansıtmadığını, şirket yöneticisi davalı ...’ın da diğer davalılar ile birlikte müvekkilinin uğradığı zarardan sorumlu olduğunu, müvekkilinin yatırdığı para karşılığı kendisine verilen vaatlerin yerine getirilmemesi nedeniyle davalıların sebepsiz olarak zenginleştiklerini ileri sürerek, müvekkilinin davalı şirketlerle kurulmuş geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespiti ile kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne ve müvekkilinden tahsil edilen toplam 15.480 DM karşılığı (7.914,80 Euro) 15.395,08 YTL’nın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ve faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine ilişkin verilen karar Dairemizce “mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişi kurulu oluşturulup, davalı şirketlerin yasal defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle, davalı şirketlerin ortaklık durumunun gerçekten de ikincil kayıtlar tutulmak suretiyle takip edilip edilmediği, şirket ortaklığının gerçekten kazanılıp kazanılmadığı, davacının davalı şirketlere pay senedi satın almak suretiyle mi

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine ilişkin verilen karar Dairemizce “mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişi kurulu oluşturulup, davalı şirketlerin yasal defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle, davalı şirketlerin ortaklık durumunun gerçekten de ikincil kayıtlar tutulmak suretiyle takip edilip edilmediği, şirket ortaklığının gerçekten kazanılıp kazanılmadığı, davacının davalı şirketlere pay senedi satın almak suretiyle mi

yoksa devir suretiyle mi ortak olduğu, yeni pay almak suretiyle ortaklık söz konusu ise davacıya verilen pay senetlerinin o tarih itibariyle nominal değerinin ne olduğu, şayet davacıdan nominal değer üzerinden bir bedel alınmış ise primli hisse senedi çıkarılması yolunda bir kararın bulunup bulunmadığı hususlarının tek tek tespit edilmesi, aksi sonuca varıldığında "çoğun içinde az da vardır kuralı" gereği varsa davacıdan fazla alınan bedelin iadesine (tahsiline) karar verilmesi ve açıklanan tüm bu hususların tereddütsüz şekilde ortaya konulmasından sonra davalıların hukuki durumlarının buna göre belirlenmesi gerektiği” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak bilirkişi raporu alınmak suretiyle davalı şirket yöneticisinin yüksek kar payı verme ve her istenildiğinde geri alınması vaadi ile davacıdan para aldıkları, bu para karşılığı verilen hisse senedi devir ve kabul sözleşmesinin hükümsüz olduğu, davalıların eylemlerinin nitelikli dolandırıcılık vasfında olduğu, bu itibarla geçerli bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığı, davalı ... Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. A.Ş. ile davacının hukuki bir ilişkisinin mevcut olmadığı gerekçesiyle, bu davalı hakkındaki davanın husumetten reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın kısmen kabulü ile taraflar arasında ortaklık ilişlisinin bulunmadığının tesbiti ile yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne, 15.395,08 TL’nın temerrüt faizi ile birlikte diğer davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tesbiti, hukuka aykırı şekilde kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğü ve davalılar tarafından tahsil edilen paranın istirdadına ilişkin olup davalılar, davacının davalı ... Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. A.Ş’nin ortağı olduğunu ve TTK'nun 329-405. maddeleri gereğince ödediği parayı geri isteyemeyeceğini savunmuşlar ve mahkemece de yukarıda yazılan gerekçeyle bilirkişi raporu alındıktan sonra davalıların eylemi nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilmek suretiyle davalıların zamanaşımı def''inin reddiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, davalılar davacının ortak olmak amacıyla Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesi imzalamak suretiyle para verdiğini, kendisine hisse senedi verildiğini ve geçerli bir şekilde ortaklık ilişkisinin kurulduğunu savunduklarına göre evvelemirde davacının davalı şirkete gerçekten ortak olup olmadığının tesbiti ve davalıların zamanaşımı def'inin de buna göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Mahkemece, bu hususun tesbiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilerek bilirkişilere davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarını inceleme yetkisi verilmiş ise de bilirkişi kurulu raporlarında, davalı şirkete ait pay defterleri, mali tabloları ve genel kurul tutanaklarının incelemeye sunulduğunu beyanla bu belgeleri incelemek suretiyle davacının ortaklar pay defterinde kaydı bulunduğundan bahisle pay senedi almak suretiyle ortak olduğunu bildirmişler, davalıların haksız fiil sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususunun ise yabancı mahkeme kararlarındaki iddiaların varit görülüp görülmemesine göre değişeceğini ve mahkemenin taktirinde olduğunu belirtmişlerdir. Oysa, mahkemenin kararının gerekçesinde de özetlenen SPK raporunda davalı şirketin resmi kayıtlardan ayrı olarak ikincil kayıtlar tuttuğu belirtilmekte olup, bilirkişi incelemesine sunulan pay defterindeki kayıtların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı belli değildir. Davacının dayandığı Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesine göre davacı bu hisseleri Yimpaş A.Ş.'den devralmış olup bilirkişi kurulu bu yönden bir inceleme yapmamış, davacının devir aldığı bu payların davalı şirketin sermayesi içinde temsil edilip edilmediğini, hisse devreden bu şirketin devir tarihi itibariyle hisselerini devrettiği şirketin ortağı olup olmadığı üzerinde durulmamıştır.

Bu durumda, Dairemizden geçen emsal dosyalarda da belirtildiği üzere tarafların iddia ve savunmaları gözetildiğinde evvelemirde davacının sahih bir şekilde davalı şirkete ortak olup olmadığının belirlenmesi gerektiğinden mahkemece bilirkişi kuruluna davalıların tüm ticari defter ve kayıtları ve ayrıca hisse devir tarihinden dava tarihine kadar davalı şirketlerin yapmış oldukları genel kurullara ait tutanaklar ve hazirun cetvelleri incelettirilmek suretiyle davacıya verilen hisse senedinin bir değerinin bulunup bulunmadığı, bu hisselerin davalı şirketin sermayesinde temsil edilip edilmediği, davacının hisse devir aldığı Yimpaş A.Ş.'nin devir tarihi itibariyle davalı şirkette ortak olup olmadığı, genel kurullarda sermayenin ne şekilde temsil edildiği, hususları açıklığa kavuşturulmalı ve bu inceleme sonucunda davacının ortaklığının sahih olmadığı, pay defterindeki kaydın diğer kayıtlarla örtüşmediği anlaşıldığı taktirde bu aşamadan sonra davacının zararından davalıların sorumlu olup olmadığı, haksız fiil sorumlulukları bulunup bulunmadığı, üzerinde durularak her bir davalının hukuki durumunun buna göre tayin ve takdir edilmesi ve davalıların zamanaşımı def''i de buna göre değerlendirilmek suretiyle, oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken davacının ortak olup olmadığı açıklığa kavuşturulmadan davalıların eylemi dolandırıcılık olarak nitelendirilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Davalı ... Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. A.Ş'nin temyizine gelince, bu davalı hakkındaki dava husumetten ret edilmiş olup davalının kararı temyiz etmekte hukuki yararı yoktur. HUMK'nun 427/1. maddesi gereğince davada haklı çıkmış taraf ancak hukuki yararı bulunmak şartıyla hükmü temyiz edebilir. Mümeyyiz davalının temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle mümeyyiz davalılar vekilinin (2) nolu bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte gösterilen nedenle Yimpaş Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. A.Ş. dışındaki mümeyyiz davalıların temyiz itirazlarının kabulüyle kararın adı geçen davalılar yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte gösterilen nedenle Yimpaş Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. A.Ş'nin temyiz isteminin reddine, alınmadığı anlaşılan 21,15 TL temyiz ilam harcının davalı ... Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalılar Yimpaş Holding A.Ş. ve ...'a iadesine, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. dışındaki davalılara verilmesine, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, 07.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16531, Karar No: 2012/17143, Tarih: 11.10.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/16531 E.  ,  2012/17143 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVALILAR :

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalıya ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece hizmet tespiti ve alacak davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, sosyal güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan Yasa'nın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Yasa'dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, ... bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan ... yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,temyiz harcının istek halinde ...'e iadesine, 11/10/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.