muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3757, Karar No: 2024/2651, Tarih: 30.09.2024

5. 6100 sayılı Kanun'un 307 nci maddesinde talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçme olarak tanımlandığına göre feragat, doğası gereği iradi bir işlemdir. Somut olayda ise, tarafların her ikisi de kamu kurumu olup, kanun hükmü gereği davadan feragat edilmiştir. Bahse konu 5510 sayılı Kanun'un geçici 90 ıncı maddesi emredici nitelikte olduğundan, davacı davadan feragat etmek zorundadır.

6. 5510 sayılı Kanunda, ayrıca yargılama giderleri ile ilgili özel bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Buna göre, genel hüküm niteliğinde olan 6100 sayılı Kanun'un feragat halinde yargılama giderlerinin kime yükletileceğine ilişkin yukarıda belirtilen 312 nci maddesinin birinci fıkrasının, somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilmelidir.

7. Bu noktada, örtülü kanun boşluğunun açıklanması gerekir: Örtülü (gizli veya istisnai) boşluk, kanunun çok geniş kapsamlı, gerekli istisnalara yer vermemiş olan kelime anlamının, kanunun amacı ve negatif eşitlik ilkesi (eşit olmayana eşit şekilde davranmama) esas alındığında bir sınırlandırmayı gerektirmesi durumunda ortaya çıkan boşluktur. Örtülü boşluk durumunda, kanunda somut olaya uygulanması mümkün bir kuralın açıkça düzenlenmiş olduğu görülmektedir, ancak kanunun amacı ve ruhu esas alındığında, düzenleme somut olaya uygun değildir. Çünkü kanun, söz konusu olayların değerlendirmesinde önem taşıyan bazı özellikleri dikkate almamıştır. Kanunun lafzı çok geniş olup, tüm daraltıcı yorum çabalarına rağmen, somut olayın istisnai özelliklerine uymamakta, adalete aykırı sonuçlar doğurmaktadır. Bu durumda boşluk görünürde bir kanun hükmü olmasına rağmen, kanunun amacı ve negatif eşitlik ilkesi esas alındığında düzenlenmesi gereken bir nokta olarak ortaya çıkan, bir sınırlama eksikliğinden doğan boşluktur. İlk bakışta bir düzenleme varmış gibi görünmesinden dolayı bu boşluk örtülüdür (gizlidir) (Prof. Dr. Çiğdem Kırca, "Örtülü (gizli) Boşluk ve Bu Boşluğun Doldurulması Yöntemi Olarak Amaca Uygun Sınırlama (Teleologische Reduktion)", Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 50, 2001, Sayı 1, s. 96, dip not 36'da yer alan yazarlar).

8. 6100 sayılı Kanun'un feragat halinde yargılama giderlerinin davacıya yükletileceğine ilişkin 312 nci maddesinin birinci fıkrasının lafzıyla hareket edilerek, Kanun hükmü gereğince yapılan feragatler hakkında da uygulanması; negatif eşitlik ilkesine yani eşit olmayana eşit davranmama kuralına aykırı olup hükmün amacıyla uyuşmayacağından; bu konuda kanunda örtülü boşluk olduğunun kabulü gerekir.

9. Şu halde; davacı, kanunun emredici hükmü gereği davasından feragat etmiş olduğundan, 6100 sayılı Kanun'un 312 nci maddesinin birinci fıkrasının amaca uygun sınırlandırma yöntemi ile olaya uygulanmaması gerektiği sonucuna varılması ve bu sebeple davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesince yargılama ve istinaf incelemesi yönünden ayrı ayrı davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde olmayıp bozma sebebidir.

9. Şu halde; davacı, kanunun emredici hükmü gereği davasından feragat etmiş olduğundan, 6100 sayılı Kanun'un 312 nci maddesinin birinci fıkrasının amaca uygun sınırlandırma yöntemi ile olaya uygulanmaması gerektiği sonucuna varılması ve bu sebeple davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesince yargılama ve istinaf incelemesi yönünden ayrı ayrı davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde olmayıp bozma sebebidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan "3- Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir edilen 31.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine," ibaresi ile "İstinaf yargılaması yönünden" başlığı altındaki (4) numaralı bente yer alan "4-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir edilen 11.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,"ibarelerinin çıkartılarak yerlerine ayrı ayrı"Davacı davasından kanun gereği feragat ettiğinden davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına" ibaresinin yazılması suretiyle; hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4659, Karar No: 2014/12024, Tarih: 03.11.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/4659 E.  ,  2014/12024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Fuhuş

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 03.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/15087, Karar No: 2010/22401, Tarih: 23.12.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/15087 E.  ,  2010/22401 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden kapama zeytin bahçesi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 23.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/12630, Karar No: 2008/6138, Tarih: 17.04.2008

**21. Hukuk Dairesi         2007/12630 E.  ,  2008/6138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Manisa 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 04/05/2007

Davacı,  24.6.2003 tarihi itibariyle malülen emekliliğe hak kazandığının tesbitine    karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava davacının, Bağ-Kur’dan 24.6.2003 tarihi itibariyle  maluliyet aylığı almaya hak kazandığının tesbiti ile aksi yönündeki   Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacıya  rapor tarihi olan 20.10.2004 tarihini takip eden aybaşı olan 1.11.2004 tarihinden itibaren malullük aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine , davacının 24.6.2003 tarihinde geçerli olmak üzere malullük aylığı bağlanması  isteminin reddine karar verilmiştir

Davacının, maluliyet aylığı talep ettiği tarihte malul sayıldığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık, davacının sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalığı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Bu yönüyle davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 Sayılı Yasa’nın 28/2. maddesinde, sigortalılığın başladığı tarihte malul sayılacak derecede hastalık ve arızası bulunduğu önceden veya sonradan yeterli belgelerle tespit edilen sigortalının, bu hastalık veya arızası nedeniyle malullük sigortası yardımlarından yararlanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Anılan madde hükmü gereğince, sigortalının malullük sigortası yardımlarından yararlanamaması, ilk sigortalılığının başladığı tarihte, 2/3 oranında malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya arızası bulunması durumunda söz konusudur.

Somut olayda, davacının 1479 Sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının başladığı 21.7.1988 tarihinden önceki 23.7.1986 tarihli K.K.K İzmir 800 Yataklı Askeri Hastanesinin raporuna göre davacının her iki gözünde -19,00 dioptri miyopi mevcut olduğu ve görmenin tashihle 2/10  seviyesinde bulunduğundan  askerliğe elverişli olmadığının bildirildiği,  sigortalılık başlangıcından sonra alınan 13.4.2000 tarihili T. Devlet Hastanesi’nin raporunda da davacının ileri derecede dejanaratif miyopi olduğu ve görmenin gözlükle 1/10 ve 2/10  oranında olduğu  ve Askeri Hastanenin  verdiği raporla aynı bulguların belirlendiğinin bildirildiği, yine dosyada bulunan 26.6.2003 tarihili Manisa Devlet Hastanesi raporunda davacının ileri derecede dejenaratif miyopi olduğu  görmeleri 0,3 olduğu hastalığın 1980 de başladığının bildirildiği, yargılama sürecinde Celal Bayar Üniversitesi Hastanesinden alınan 20.10.2004 tarihli sağlık kurul raporunda da davacıya bileteral dejeneratif miyopi olduğu teşhisinin konulduğu ve  mahkemece Yüksek Sağlık Kurulu’ndan alınan 29.6.2005  tarihli  raporunda davacının çalışma gücünün 2/3’nü yitirdiği  ve maluliyet başlangıcının da Celal Bayar Üniversitesi Hastanesinden alınan  20.10.2004 rapor  tarihi olması gerekeceğinin bildirildiği görülmüştür. Tüm bu raporlara göre davacının sigortalılık başlangıcından önce dejanaratif miyopi hastalığının bulunduğu kuvvetle muhtemeldir. Ancak, 1479 Sayılı Yasa’nın 28/2. maddesinin uygulanabilmesi için, malul sayılan sigortalıdaki hastalık yada arızanın kişinin sigortalılık niteliğini kazanmasından önceye ait bulunması yeterli değildir. Anılan hastalık veya arızanın 2/3 oranında malul sayılmayı gerektirecek nitelikte bulunması da gereklidir. Bu bakımdan, hükme dayanak yapılan Yüksek Sağlık Kurulu’nun 29.6.2005  tarihli  raporu  gerekçeli  ve  açıklayıcı   nitelikte değildir.

Mahkemece yapılacak iş, davacının daha önce tedavi gördüğü sağlık kuruluşlarındaki tüm  tedavi dosyaları ve eki olan rapor, grafiler ile birlikte getirtilerek dosyanın gerektiğinde sigortalının da Adli Tıp Kurumu’na gönderilmek suretiyle davacının ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığı 21.7.1988 tarihindeki hastalığının 2/3 oranında malul sayılmayı gerektirecek derecede ve yoğunlukta bulunup bulunmadığı konusunda rapor almak, bu rapora tarafların itirazı halinde 28.06.1976 gün ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nda da belirtildiği üzere, 1479 Sayılı Yasa’nın 56. maddesi delaletiyle 506 Sayılı Yasa’nın 109. maddesindeki prosedür doğrultusunda, Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu’ndan görüş alınarak  sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,  17.4.2008 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/19906, Karar No: 2008/6462, Tarih: 24.04.2008

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2007/19906 E.  ,  2008/6462 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, 01.04.2005-01.06.2006 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı ...’un diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davacının tarımsal faaliyeti nedeniyle, 16.05.2003-31.12.2004 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalılığından sonra, ilk ... prim kesintisinin yapıldığı ayı takip eden ay başı itibariyle 2926 sayılı yasaya tabi tarım ...’lu olduğunun tespitine ilişkindir. Davacının ilk ... prim kesintisi 29.04.2005 tarihinde yapıldığına göre, bu tarihi takip eden ay başı olan 01.05.2005 tarihinden itibaren tespite karar verilmesi gerekirken 01.04.2005 tarihinden itibaren tesbite karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, hüküm fıkrasının 1. bendinde yer alan “Davanın kabulü ile; 01.04.2005 tarihi ile yeniden sigortalığının başladığı 01.06.2006 tarihleri arasında” tarih ve sözcükleri silinerek yerine “Davanın kısmen kabulü ile; 01.05.2005 tarihi ile yeniden sigortalığının başladığı 01.06.2006 tarihleri arasında” tarih ve sözcüklerinin yazılmasına, hüküm fıkrasının 3. bendine “ dava kısmen reddedildiğinden 450,00YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine” rakam ve sözcüklerinin eklenmesine ve kararın bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 24.04.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/236, Karar No: 2020/3732, Tarih: 01.10.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/236 E.  ,  2020/3732 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 09.07.2018 tarih ve 2018/139-2018/855 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 29.09.2020 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin dava dışı İpek Tekstil Ltd. Şti.'nin IKEA firmasına sattığı emtianın Belçika'ya taşınması için müvekkiliyle anlaştığını, emtianın müvekkiline ait araca yüklendiğini, aracın Türkiye-İtalya kısmını deniz yoluyla gerçekleştirmek üzere UND Adriatik isimli Ro-Ro gemisine yüklendiğini, geminin 06.02.2008 tarihindeki yangın neticesinde tam ziyaa uğradığını, yangın nitecesinde müşterisi IKEA'nın uğradığı toplam 86.945,97 Euro zararının 62.169,11 Euroluk kısmının davalının sigortacısı tarafından tazmin edildiğini, davalı asıl taşıyanın geri kalan 24.776,49 Euroluk kısmı kendisinin tazmin ettiğini iddia ettiğini, davalının (24.776,49 Euro+KDV) 29.236,26 Euroyu müvekkilinin cari hesabından düştüğünü ileri sürerek haksız yere kesilen bu miktarın 31.03.2009 tarihinden itibaren en yüksek Euro mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin müşterisi IKEA'ya ait emtianın Belçika'ya taşınması işinin alt taşıyıcısı sıfatı ile davacı tarafından üstlenildiğini, emtianın gemide çıkan yangın sonucu tamamen hasara uğradığını, hasar tutarı 86.945,97 Euronun IKEA tarafından müvekkiline fatura edildiğini, bu tutarın 62.162,11 Euroluk kısmının müvekkilinin sigorta şirketi tarafından karşılandığını, bakiye 24.776,49 Euro+KDV'nin alt taşıyıcı olması sebebiyle davacının cari hesabından mahsup edildiğini, davacının hasardan sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının fiilen uluslararası kara yoluyla eşya taşımasını gerçekleştirmekte olan taşıyıcı olduğu, davalının malın asıl göndereni olan dava dışı IKEA firmasından aldığı taşıma işini akdi taşıyıcı-taşıma işleri organizatörü sıfatı ile davacıya devrettiği, yük sahibi karşısında davalının

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının fiilen uluslararası kara yoluyla eşya taşımasını gerçekleştirmekte olan taşıyıcı olduğu, davalının malın asıl göndereni olan dava dışı IKEA firmasından aldığı taşıma işini akdi taşıyıcı-taşıma işleri organizatörü sıfatı ile davacıya devrettiği, yük sahibi karşısında davalının

1. derecede akdi sorumluluğu olduğu, CMR’nin 37/1-a m. gereğince taşımacının tazminatı tek başına yüklenmek zorunda olduğu, davalının taşımayı CMR sınırlı sorumluluk sigortası ile yaptırdığı ve sigortacı Anadolu Sigorta tarafından 62.169,11 Euro ödendiği gözetildiğinde sigortacının CMR hükümlerine tabi taşıyıcı sorumluluk riskini karşıladığı kabul edilmekle, CMR m. 23 gereği sınırlı sorumlu olduğu miktarı aşan bir şekilde 24.776,49 Euro kısmı CMR hükümlerine dayanmayan tazminat ödemesi olduğundan davacıya rücu hakkı bulunmadığı, CMR hükümlerine göre yükümlülük altında olmamasına rağmen ödediği miktarı davacıya rücu edebilmesi için ayrıca davacı ile arasında ayrı bir anlaşma olup olmadığının belirlenemediği, bu nedenle de davalının fazladan ödediği miktar olan ve kendi muhasebe kaydındaki faturayı davacı cari hesabından düşmüş olması nedeniyle davacının bu fatura nedeniyle alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 29.236,26 Euro'nun 3095 sayılı Yasa’nın 4/a maddesi gereğince faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş ve davalı tarafça süresinde, usulüne uygun zamanaşımı def’inde bulunulmadığının anlaşılmış olmasına göre, davalı vekilinin zamanaşına yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, davalı tarafından taşıması üstlenilen emtianın alt taşıyıcı olan davacıya ait araç üzerinde deniz taşıması sırasında zayi olması nedeni ile davalı tarafından mal sahibine ödenen bedelden davalının sigorta şirketince karşılanmayan kısmın davalı nezdindeki davacı cari hesabından düşülmesi üzerine, bu tutarın davalıdan tahsili talebine ilişkin alacak davası olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, uyulmasına karar verilen Dairemiz 27.03.2013 tarih, 2013/4954 E.- 2013/6102 K. sayılı bozma ilamında da belirtildiği üzere, yükün İstanbul’dan Belçika’ya taşınmasının taahhüt edildiği, taşımanın bir bölümü İstanbul-Trieste arasında deniz yolu ile yapılmış ise de, yükün kamyon üzerinde ve boşaltılmadan taşındığı anlaşılmakla, uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)" hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Ancak, uyulmasına karar verilen Dairemiz 27.03.2013 tarih, 2013/4954 E.- 2013/6102 K. sayılı bozma ilamında da belirtildiği üzere, yükün İstanbul’dan Belçika’ya taşınmasının taahhüt edildiği, taşımanın bir bölümü İstanbul-Trieste arasında deniz yolu ile yapılmış ise de, yükün kamyon üzerinde ve boşaltılmadan taşındığı anlaşılmakla, uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)" hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Taşıyıcının mesuliyeti, CMR'nin 17 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. CMR Konvasiyonu’nun 17. maddesi uyarınca, taşıyıcı yükü teslim aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veyahut da gecikmesinden dolayı sorumlu olup, taşıyıcı, taşımasını üstlendiği malları alıcısına tam ve sağlam olarak teslim etmek zorundadır. Aksi halde, sorumluluğu esastır. Ancak, CMR 17/2. maddesine göre, “Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz”. Taşıyıcının anılan madde uyarınca sorumluluktan kurtulabilmesi için hasarın önlenmesine imkan bulunmayan bir halden meydana geldiğini kanıtlaması gerekir. Zira, taşıyıcının sorumluluğu ispat külfeti ters çevrilmiş bir kusur sorumluluğudur. Hasardan kaynaklı zarar nedeniyle sorumlu olmadığını savunan taşıyan, bu hasar sebebiyle kendisine atfı kabil bir kusurun bulunmadığını ispat etmelidir. Deneyimli ve basiretli bir taşımacının göstermesi gereken özen ve tedbire rağmen bu sonuç ortaya çıkacak ise taşıyıcının sorumlu olmadığı kabul edilebilecektir. Doktrinde bir görüşe göre basiretli bir tacirin göstereceği özenin üzerinde, hatta basiretli bir taşımacıdan beklenen dikkat ve özenin ötesinde en üst düzeyde özenin gösterilmesine ihtiyaç duyulur. (Arıkan Sabih, Karada Yapılan Eşya Taşımalarında Taşıyıcının Sorumluluğu, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayın No:40, Ankara, 1982, Sh 44). Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, TTK’nın 20. maddesi uyarınca basiretli bir taşıyıcının göstermesi gereken dikkat ve özeni yerine getirmediği taktirde taşıyıcı, kusurlu sayılacaktır. Taşıyıcının, genel olarak gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini kanıtlaması yeterli değildir. Ziya ve hasara neden olan olayın doğumunda kusurlu olmadığını da kanıtlaması gerekecektir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise, CMR hükümlerine tabi olan taşımada taşıyıcının sorumluluğunun yükün kendisine teslimiyle başlayıp alıcısına teslim edene kadar olan dönemi kapsayacağı ve kural olarak teslim öncesinde meydana gelecek hasar ve ziyaadan sorumluluğu olduğu ancak, CMR 17/2. maddesinde öngörülen mesuliyetten kurtuluş beyyinelerinin varlığı halinde sorumluluktan kurtulabileceği, Ro-Ro gemisinde çıkan yangın sonucunda oluşan zararın taşıyıcının basiretli bir tacir olarak göstermesi gereken özenle önleyebilmesi mümkün zararlardan olup olmadığı, CMR 17/2. maddesi uyarınca taşıyıcının sorumluluktan ibra edilip edilemeyeceği, alt ve üst taşıyıcı olan tarafların da CMR kapsamındaki sorumlulukları hususlarında değerlendirme yapılmadan ve mal sahibine zararı ödeyen üst taşıyıcının alt taşıyıcıya belirli şartların gerçekleşmesi halinde rücu hakkı bulunduğu gözetilmeden, davalı üst taşımacının yük sahibine karşı tazminatı tek başına üstlenmek zorunda olduğu gerekçesiyle eksik incelemeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3- Kabule göre de, mahkemece davanın kabulü ile hükmedilen alacağın faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de, faiz başlangıcı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bu nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

4- Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin zamanaşımına yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davalı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, takdir olunan 2.540,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan alınarak yekdiğerine verilmesine, ödedikleri peşin temyiz harçlarının istekleri halinde temyiz eden taraflara iadesine, 01.10.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.