muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/1299, Karar No: 2014/438, Tarih: 02.04.2014

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı banka vekilinin temyizi üzerine, Özel Daire'ce yukarıda belirtilen gerekçelerle bozulmuştur. Yerel mahkemece, önceki kararda direnilmiştir. Direnme kararını, davalı banka vekili temyize getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulu’ndaki görüşme sırasında, esasa girilmeden önce, direnme kararının yeterli gerekçe içerip içermediği önsorun olarak tartışılıp incelenmiş ve yapılan görüşmede özellikle dosyanın geçirdiği aşamalar da gözetilerek direnme kararının yeterli gerekçeyi içerdiği oybirliği ile kabul edilerek önsorun aşılıp, işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

İşin esasına gelince:

Uyuşmazlık; davalı bankanın hukuki sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, kişilerin sözleşme dışı sorumluluğunda kural olarak kusur sorumluluğu esastır (mülga 818 sayılı BK m.41); ne var ki, yasa koyucu değişik sebeplerle kusursuz sorumluluk (objektif sorumluluk) hallerini de kabul etmiştir. Bu nedenle sözleşme dışı sorumluluktan söz edebilmek için, kişinin kusura dayanan bir sorumluluğunun veya kusuru olmasa dahi yasadan doğma bir sorumluluğunun bulunması zorunludur.

818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)’nun “İstihdam edenlerin mes’uliyeti” başlığı altında düzenlenen 55.maddesinde, “Başkalarını istihdam eden kimse, maiyetinde istihdam ettiği kimselerin ve amelesinin hizmetlerini ifa ettikleri esnada yaptıkları zarardan mes’uldür” hükmü öngörülmüştür.

Anılan maddede deyimini bulan, istihdam edenlerin, müstahdemlerinin eylemlerinden sorumlu tutulmaları ilkesi, kendi yararı için başkasını çalıştıran kimsenin, bu işin ifasından meydana gelecek zarar tehlikesini bazı şartlar altında üzerine alması esasına dayanır. İstihdam edenlerin sorumluluğu hakkında gerek doktrindeki, gerekse içtihatlardaki (27.03.1957 gün ve 1/3; 22.06.1966 gün ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararları) baskın görüş bunların kusursuz bir sorumluluğa tabi tutulmaları doğrultusundadır.İstihdam eden, müstahdem veya işçilerini seçerken, onları çalıştırırken, başkalarına zarar vermemelerini sağlamakla ve buna dikkat ve özen göstermekle yükümlüdür. Esasen istihdam edenin sorumluluğunun dayanağı, onun müstahdeme nezaret ve özen hususundaki objektif vazifesinin ihlali teşkil eder.

İstihdam edenin bu özen ödevi doktrin ve uygulamada genellikle dört esasta mütalaa edilmektedir. Adam kullanan, müstahdem veya işçisini seçmede; talimat vermede; denetim ve gözetimde; işin organizasyonunu esaslı ve doğru bir şekilde kurmakta, özen göstermelidir.

İstihdam edenin bu özen ödevi doktrin ve uygulamada genellikle dört esasta mütalaa edilmektedir. Adam kullanan, müstahdem veya işçisini seçmede; talimat vermede; denetim ve gözetimde; işin organizasyonunu esaslı ve doğru bir şekilde kurmakta, özen göstermelidir.

Ancak hemen belirtmek gerekir ki, istihdam edenin göstermekle mükellef olduğu bütün bu dikkat ve özen önlemleri (tedbirleri) almaması- 27.03.1957 gün ve 1/3; 22.06.1966 gün ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararları göz önüne alınırsa- bunlara uyulmamasının objektif olarak tavsif edilebilecek karşılığının ihmal veya kusur olduğu görülür.

Çünkü burada söz konusu olan, gösterilmesi gereken dikkat ve özenin gösterilmemiş olmasıdır. Bu özen ödevi ve buna riayet edilmemesi olgusu, objektif olarak takdir olunur. Sübjektif bakımdan mazur görülebilecek bir neden iş gördüreni sorumluluktan kurtaramaz (Haluk Tandoğan, Türk Mes’uliyet Hukuku, Ankara, 1961, sf.108 vd.).

Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada benimsenen görüşe göre; Borçlar Kanunu’nun 55.maddesinde düzenlenen, iş gördürenlerin sorumluluğu, bir kusur karinesine dayanmamaktadır. İsviçre Hukuku gibi Türk Hukukunda da kabul edilen hal tarzına göre, burada ne istihdam edenin ve ne de müstahdemin kusuru aranmamaktadır. Sorumluluk her ikisinin kusurundan bağımsız olarak teessüs etmektedir. Bunun için istihdam edenin sorumluluğu, bir “sebep sorumluluğu” olarak kabul edilmektedir

Nitekim 27.03.1957 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının 4.paragrafında da belirtildiği gibi, Kanun’un 55.maddesinin istihdam edene verdiği kurtuluş beyyinesi imkânı, kusursuzluğun ispatı olmadığı kabul edilmiştir.

Sorumluluktan kurtulma nedenlerinin yasaya konuluşu ile güdülen tek amaç, iş sahiplerini sorumluluktan kurtulacakları düşüncesiyle zararları önleyici tedbirleri almaya teşvik etmek, sosyal tehlikeyi azaltma düşüncesidir; yoksa yasa metnine kusur unsurunu sokma düşüncesi değildir. O halde özetlenecek olursa, kusur öğesi hariç haksız eylemin diğer üç unsuru bir zararlandırıcı olayda birleşince adam kullanan sorumlu tutulacaktır.

Nitekim, aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulu’nun 14.03.2012 gün ve E:2011/4-824, K:2012/134 sayılı ilamında da benimsenmiştir.

Somut olayda; 11 Nisan Belediyesi’nde muhasip olarak görev yapmakta olan davacının kimlik bilgileri ve imzası kullanılarak davalı bankadan çek tahsili yapıldığı anlaşılmaktadır. Tahsilata konu olan hamiline çek dava dışı ... Otomotiv San. Ltd. Şti.’ne ait olup, 11 Nisan Belediyesinin alacağına karşılık şirket yetkilisi tarafından 11 Nisan Belediyesi görevlilerine verilmiştir. Davacı anılan çek nedeniyle yargılanmış ve Şanlıurfa 1.Ağır Ceza Mahkemesi’nin 24.10.2002 tarih ve E:2001/354, K:2002/215 sayılı ilamıyla, Adli Tıp Kurumu raporunda çekin arkasında isim ve imzanın (cironun) davacıya ait olmadığının anlaşılması ve başkaca bir delil bulunmaması nedeniyle, zimmet suçundan beraatına karar verilmiştir.

Davacının kimlik bilgileri ve imzası kullanılarak davalı bankadan çek tahsili yapıldığı anlaşıldığına ve bu nedenle davacının Şanlıurfa 1.Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılanmasına neden olunduğuna göre, davalı bankanın meydana gelen olayda hukuki sorumluluğu için aranan yasal şartların gerçekleştiğinin kabulü gerekir.

Buna göre, mahkemenin davalı bankanın hukuki sorumluluğunun bulunduğuna yönelik kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; yerel mahkemenin, yukarıda açıklanan hususları gözeterek, Özel Daire bozma ilamına karşı önceki kararda direnmesi usul ve yasaya uygundur.

Ne var ki, bozma nedenine göre, hükmedilen tazminat miktarına ilişkin temyiz itirazları Daire’ce incelenmediğinden, bu yönde inceleme yapılmak üzere dosyanın Özel Daire'ye gönderilmesi gerekir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle direnme uygun bulunduğundan, davalı banka vekilinin hükmedilen tazminatın miktarına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 4.HUKUK DAİRESİ’NE GÖNDERİLMESİNE, 6217 Sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı HUMK'un 440/III-(1). maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 02.04.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2142, Karar No: 2018/6988, Tarih: 22.11.2018

**16. Hukuk Dairesi         2018/2142 E.  ,  2018/6988 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., dava dilekçesinde hudutlarını tarif ettiği ve ... Köyü 437 ve 440 parseller içerisinde kalan taşınmazın 1960'lı yıllardan beri zilyet ve tasarrufunda olduğu, ancak bu yerin dere yatağı olması nedeniyle tapu tahsis bedelleri ödenmiş olmasına rağmen tapu tahsislerinin yapılmadığı iddiasıyla lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı mülk edinme şartlarının oluştuğu iddiasıyla adına tescil istemiyle Hazineye husumet yönelterek dava açmış, yargılama sırasında ... Belediyesi’ni davaya dahil etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın öncesi itibari ile dere yatağı olduğu devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olduğu, yapılan imar uygulamaları sonucunda yeşil alanda kaldığı, taşınmazın bulunduğu mevkide yapılan ifrazlar sonucu muhtelif parsellerin meydana geldiği, davacının kullanımındaki parselin ifrazlar sonucu hangi parseller içinde kaldığının tespit edilemediği, ifrazlar neticesi taşınmazın niteliğindeki değişimlerin ne şekilde gelişme gösterdiğinin celp edilen mevcut belgelerden anlaşılamadığı, davacı tarafından ibraz edilen gece kondu müracaat formu ve vergilerin ödendiğine dair makbuzlar ile dinlenen davacı tanıklarının beyanlarının, dava konusu taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği suretiyle edinilerek tapuya tescilini ispatlamaya yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, teknik bilirkişiler tarafından düzenlenen raporlar çekişmeli taşınmazın hukuki durumunu belirlemek bakımından denetime elverişsiz olduğu gibi, araştırma ve uygulama da hüküm vermeye yeterli değildir. Ayrıca davacının talebinin, ... çalışmaları sırasında ilk olarak 437 ve 440 parsel numarası ile tespit edilen taşınmaz sınırları içerisinde kalıp daha sonra imar uygulaması görüp niteliği değişen tapulu bir taşınmaza mı, yoksa ... çalışmaları sırasında dere yatağı olarak tespit harici bırakılan yere mi ilişkin olduğu, dolayısıyla davanın tapu iptal tescil davası mı, yoksa tapusuz taşınmazın tescili istemine mi ilişkin olduğu da anlaşılamamaktadır.

Hal böyle olunca; mahkemece öncelikle davacı tarafa dava dilekçesi açıklattırılmalı ve bu suretle dava konusu edilen yerin ... çalışmaları sırasında tescil harici bırakılan bir yer mi, yoksa ... sırasında hakkında tutanak düzenlenip tapuya bağlanan ve sonrasında imar uygulaması gören 437 ve 440 parsel sayılı taşınmazlardan ayrılan tapulu taşınmazlara mı ilişkin olduğu belirlenmeli; davanın tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkin olduğunun anlaşılması halinde 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca ... İli'nin mülki sınırlarının Büyükşehir Belediye sınırı olarak belirlendiği ve Büyükşehir Belediye sınırları içindeki köy ve beldelerin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı dikkate alınarak taşınmazın bulunduğu ... Belediye Başkanlığı yanında ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın davaya dahil edilmesi için davacı tarafa süre ve imkan tanınmalı; dava konusu edilen taşınmazın imar uygulaması sonucu oluşan tapulu taşınmaz olduğunun anlaşılması halinde tapu maliklerinin davaya dahil edilmesi için davacı tarafa süre ve imkan tanınarak yöntemince taraf teşkili sağlanmalı; bundan sonra, tesis kadastrosunun ve imar uygulamasının hangi tarihlerde yapıldığı ilgili yerlerden sorularak tesis kadastrosuna ait pafta ile imar uygulamasına ait karar, harita ve ekleri, dava konusu taşınmaz ile komşu taşınmazlara ait ifraz, tevhit, vs. işlemlere ait tüm bilgi ve belgeler dosya arasına getirtilmeli, dava konusu edilen taşınmaz tescil harici bırakılan bir yer ise tescil harici bırakılma tarihi ve nedeni ... Müdürlüğünden sorularak buna ilişkin yazı cevabı dosya arasına konulmalı; bu şekilde dosya ikmal edildikten sonra, mahallinde tarafsız yerel bilirkişiler, tarafların göstereceği tanıklar ve fen bilirkişi huzuruyla keşif yapılmalı ve bu keşifte davacıdan dava konusu ettiği yeri göstermesi istenmeli ve fen bilirkişisine harita ve krokisinde işaretlettirilmeli, ayrıca fen bilirkişisinden tesis paftası ile imar çalışmasına ilişkin haritanın varsa tevhit ve ifraz krokilerinin çakıştırılması istenmeli, bu şekilde çakıştırılmış paftalar ile dava konusu edilen yerin tescil harici bir yer mi yoksa tesis kadastrosu sonucu tapuya bağlanıp imar uygulaması sonucu oluşan bir yer mi olduğu tereddütsüz olarak saptanmalı ve bilirkişiye keşfi takibe imkan veren rapor düzenlettirilmeli, dava konusu taşınmazın tescil harici bırakılan yerlerden olduğunun anlaşılması halinde dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının getirtilerek dosyanın jeodezi ve fotogrametri mühendisine tevdi ile stereoskopik inceleme yaptırılarak zilyetlik durumu denetlenmeli; çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın ..

... paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla ölçekleri eşitlenmek suretiyle uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, dava konusu taşınmaz zilyetlikle edinilebilecek yerlerden ise hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı ve tamamlandığı, ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, tapulu taşınmazların ... tespitinden sonraki zilyetliğe dayanılarak (kanunda gösterilen ayrık durumlar (TMK 713/2. vs. haricinde)) kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanılamayacağı da dikkate alınmalı; bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine,
Yargıtay — Esas No: 2013/3427, Karar No: 2014/14089, Tarih: 10.12.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/3427 E.  ,  2014/14089 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kötü muamele

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 10.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/15078, Karar No: 2010/22460, Tarih: 23.12.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/15078 E.  ,  2010/22460 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 23.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4641, Karar No: 2011/9309, Tarih: 14.07.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/4641 E.  ,  2011/9309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... ve katılan ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, sulh hukuk mahkemesine verdiği 16.05.2002 günlü dilekçesiyle; ... köyü, Mezarlıkaltı olarak bilinen yerde bulunan 7352 m² yüzölçümündeki taşınmaza ait tapu kaydı bulunduğu ve zilyetliğinde olduğu halde köy tarafından kullanımına engel olunduğunu belirterek köy tüzelkişiliğinin el atmasının önlenmesi ile muarazanın giderilmesini istemiş, kardeşi ... aynı iddiayla davaya katılmış, ... ve arkadaşları ise; dava konusu yerin davacıyla ilgisi bulunmadığı, 100 yıldır kullanılmayan köy boşluğu olduğu iddiasıyla davalı köy tüzel kişiliği yanında davaya katılarak davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir. Dava konusu yer hakkında malik hanesi açık bırakılarak 110 ada 2 parsel numarasıyla kadastro tutanağı düzenlenince dosya görevsizlik kararıyla kadastro mahkemesine gönderilmiştir. Mahkemece davanın reddine ve dava konusu taşınmazın Kadastro Yasasının 16/A maddesi gereği boşluk olarak Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... ve katılan ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve davacı tarafından dayanılan Haziran 1969 tarihli 4 nolu, hudutları “mezarlık, ... oğlu...bini ... tarlaları” olan tapu kaydının üç tarafı yol ile çevrili olan taşınmaza uymadığı gibi dava konusu taşınmazın % 5-15 eğimli, bir kısım yerde çöp atıkları , bir kısmında kuru eğrelti otları olan, uzun yıllardır tarımsal faaliyet yapılmayan, kimsenin kullanımında bulunmayan köy boşluğu olduğu anlaşıldığına göre, davacı ... ve katılan ...’ün yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine 14/07/2011 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/330, Karar No: 2006/312, Tarih: 26.12.2006

Ceza Genel Kurulu 2006/17.HD-330 E., 2006/312 K.

**Ceza Genel Kurulu 2006/17.HD-330 E., 2006/312 K.**

**- DİSİPLİN HAPSİ

- KANUN YARARINA BOZMA

- MAHAKEME USULÜ

- TEKRİRİ MUHAKEME**- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 349 ]

- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 350 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 309 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 310 ]

**"İçtihat Metni"**

Borçlu M... A...'ın mal beyanında bulunmama eyleminden dolayı İİY'nın 5358 sayılı Yasa ile değişik 337. maddesi uyarınca 10 gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasına ilişkin S... İcra Ceza Mahkemesince evrak üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen 08.03.2006 gün ve 62-61 sayılı kararına yönelik itirazın S... İcra Ceza Mahkemesince reddi ile kesinleşmesi üzerine, Adalet Bakanı tarafından yasa yararına bozma isteminde bulunulması nedeniyle, dosyayı inceleyen Yargıtay 17. Hukuk Dairesince 12.10.2006 gün ve 4762-7769 sayı ile;

"…

….Yazılı emre dayanan ihbarnamede; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 'muhakeme usulü' başlıklı 349. maddesi ile 'duruşma' başlıklı 350. maddesine nazaran icra mahkemesince duruşma açılarak yargılama yapılması gerektiği gözetilmeden, sanığın savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle evrak üzerinden karar verilmesinde isabet görülmediği belirtilerek anılan hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumuna işaret edilmiştir.

Yazılı emre dayanan ihbarnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca S... İcra Ceza Mahkemesinin 2006/62 Esas, 2006/61 Karar sayılı hükmünün bozulmasına, hükmolunan cezanın çektirilmemesine" karar verilmiştir.

Yargıtay C.Başsavcılığı ise 13.12.2006 gün ve 180210 sayı ile; S... İcra Ceza Mahkemesi kararına yapılan itirazın, itiraz mercii yerine, yetkisiz İcra Ceza Mahkemesince red edilmesi nedeniyle henüz kesinleşmediği, bozma nedenine göre de Yerel Mahkemede yeniden duruşmalı yargılama gerçekleştirilmesi gerektiği, bu itibarla Özel Dairece cezanın çektirilmemesine karar verilemeyeceği görüşüyle itiraz yasa yoluna başvurarak yasa yararına bozma isteminin redddine karar verilmesini istemiştir.

Dosya Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle, Yargıtay Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği görüşülüp düşünüldü.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Mal beyanında bulunmama eylemi nedeniyle duruşmalı yargılama yapılması gerekirken, evrak üzerinde gerçekleştirilen inceleme sonunda borçlunun disiplin hapsi ile cezalandırılmasına karar verilen somut olayda, Özel Daire ile Yargıtay C.Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlıklar, S... İcra Ceza Mahkemesince verilen kararın henüz kesinleşip kesinleşmediği, dolayısıyla bu karara karşı yasa yararına bozma yasayoluna başvurulup başvurulamayacağı, kesinleştiğinin kabulü halinde ise mahallinde yeniden yargılama yapılması olanağının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

27.02.2006 tarihinde Yerel C.Başsavcılığına ulaştırılan karara, O Yer C.Savcısınca 07.03.2006 tarihinde itiraz edildiğinde, kararı veren mahkemece itirazın inceleme merciine gönderilerek, bu konuda merciin karar vermesinin sağlanması yerine, karar veren S... İcra Ceza Mahkemesince 08.03.2006 gün ve 62-61 sayılı ek karar ile 7 günlük itiraz süresinin 06.03.2006 tarihinde sona erdiği, bu itibarla 07.03.2006 tarihinde C.Savcısı tarafından yapılan itirazın süresinde olmadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiş ve süresi geçen itirazın reddine karar verme yetkisini icra ceza mahkemesine veren bir yasal düzenleme olmaması nedeniyle bu işlem usule aykırı düşmüş ise de, yapılan incelemede C.Başsavcılığı itirazının yedi günlük süre içinde yapılmamış olduğu saptandığından, her koşulda reddi gereken bu itiraz hakkında, sonuca etkili olmayacak bir kararın verilmesini beklemek, gereksiz ve yararsız addedilmekle Yargıtay C.Başsavcılığının dosyanın Ağır Ceza Mahkemesine tevdii gereğine işaret eden ve bu nedenle kesinleşmediği savını içeren itirazının isabetli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer itiraz nedenine gelince;

Öğretide "olağanüstü temyiz" olarak adlandırılan bu olağanüstü yasa yolunun koşulları ve sonuçları "kanun yararına bozma" adı ile 5271 sayılı CYY'nın 309 ve 310. maddelerinde düzenlenmiştir.

5271 sayılı Yasanın 309. maddesi uyarınca, hâkim veya mahkemece verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde, maddî hukuka veya yargılama hukukuna ilişkin hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanı, o karar veya hükmün Yargıtay'ca bozulması istemini, yasal nedenlerini açıklayarak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir. Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da hükmün veya kararın bozulması istemini içeren yazısına bu nedenleri aynen yazarak, Yargıtay ceza dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtay'ca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse istem reddedilecektir.

Böylece ülke sathında uygulama birliğine ulaşılacak, hakim ve mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkların, toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi sağlanacaktır.

Bozma sonrası yapılacak işlemler ve bu işlemleri gerçekleştirecek merciler ile bozma kararının etkileri ise, bozulan hüküm veya kararın türü ve bozma nedenlerine göre ayrım yapılarak maddenin 4. fıkrasında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Bozma nedenleri;

5271 sayılı Yasanın 223 üncü maddesinde tanımlanan ve davanın esasını çözmeyen bir karara ilişkin ise, 309. maddenin 4.fıkrasının (a) bendi uyarınca; kararı veren hâkim veya mahkemece gerekli inceleme ve araştırma sonucunda yeniden karar verilecektir. Bu halde yargılamanın tekrarlanması yasağına ilişkin kurallar uygulanamayacağı gibi, davanın esasını çözen bir karar bulunmadığı için, verilecek hüküm veya kararda, lehe ve aleyhe sonuçtan da söz edilemeyecektir.