muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/6094, Karar No: 2012/4084, Tarih: 19.03.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/6094 E.  ,  2012/4084 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi ve davalılardan .... vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nispî harca tabi olduğunu da göz ardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ilgiliye iadesine, 19/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10693, Karar No: 2013/13230, Tarih: 30.09.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/10693 E.  ,  2013/13230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın kaldırılması ve tahliye

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu aleyhine kira alacağının tahsili için tahliye istemli olarak başlatılan icra takibine davalı borçlunun itiraz etmesi üzerine davacı icra mahkemesinden itirazın kaldırılması kiralananın tahliyesi isteminde bulunmuştur. Mahkemece tahliye konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, itirazın kaldırılmasına, takibin devamına karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından alacağa ilişkin temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının 01.01.2010 başlangıç tarihli kira sözleşmesince kiracı olduğunu, kira bedellerinin her ayın 4 günü peşin ödenmesinin kararlaştırıldığı halde 2012 Ocak ay kirasının ödenmediğini, sözleşmenin 7. maddesine göre dönem sonuna kadar kiraların muaccel olduğundan bahisle ... 1.İcra Müdürlüğünün 2012/129 E.sayılı dosyası ile takip yaptıklarını davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, itirazın kaldırılması ve kiralananın tahliyesi ve %40 icra inkar tazminatı istemiştir. Davalı vekili ise davacı taraftan alacaklı olduklarını, bu alacağın mahsup edileceğinin konuşulduğunu, buna ilişkin tesbit davası açtıklarını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Takibe dayanak yapılan ve hükme esas alınan 01.01.2010 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede aylık kira 5.416 TL ve her ayın 4. günü peşin olarak ödeneceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 7. maddesinde "Herhangi bir ödemenin vadesinde yapılmaması halinde mukavele sonuna değin tüm kiralar muaccel olacağı taraflarca peşinen kabul edilmiştir"şartı bulunmaktadır. Bu şart kiracı, tüzel kişi tacir olduğundan geçerli olup, tarafları bağlar. Davacı alacaklı 05.01.2012 tarihinde ... 1.İcra Müdürlüğünün 2012/129 sayılı takip dosyasında başlattığı icra takibi ile ödenmeyen 2012 Ocak ayı kirası ile sözleşmenin 7. maddesine göre muaccel hale gelen dönem sonuna kadar kira bedeli toplam 89.462.88 TL'nin tahsilini istemiştir. Ödeme emri davalıya 24.01.2012 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı süresinde itiraz etmiştir. Taşınmazın yargılama sırasında tahliye edildiği tarafların kabulündedir. Taşınmaz tahliye edilmesine rağmen anahtarın ne zaman teslim edildiğine ilişkin dosyada bir belge

ve bilgi bulunmamaktadır. Mahkemece yapılacak iş taşınmazın tahliye edildiği ve anahtarın teslim tarihinin belirlenmesi, anahtar teslim tarihine kadar kira bedeline hükmedilmesi ve kalan kısım yargılamayı gerektirdiğinden, bu kısımla ilğili istemin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

ve bilgi bulunmamaktadır. Mahkemece yapılacak iş taşınmazın tahliye edildiği ve anahtarın teslim tarihinin belirlenmesi, anahtar teslim tarihine kadar kira bedeline hükmedilmesi ve kalan kısım yargılamayı gerektirdiğinden, bu kısımla ilğili istemin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428 ve İİK.nın 366.maddesi uyarınca kararın BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 30.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6485, Karar No: 2012/7784, Tarih: 09.10.2012

**16. Hukuk Dairesi         2012/6485 E.  ,  2012/7784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 3. İCRA MAHKEMESİ

Ticareti terk hükümlerine muhalefet etmek suçundan sanık ...'un beraatine karar verilmiş, hüküm şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya gönderilmekle Dairemizce yapılan inceleme sonunda 10.10.2011 tarihli karar ile mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmiş, bu karara karşı Yargıtay C.Başsavcılığının 28.12.2011 tarihli itirazı üzerine, Ceza Genel Kurulunun 10.07.2012 tarih ve 2011/864 Esas, 2012/656 Karar sayılı kararı ile 6352 sayılı Yasanın 99 ve 101. maddeleri uyarınca itirazın Dairemizce değerlendirilmesi için dosya yeniden gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Somut olayda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısında; İİK'nun 44. maddesinde “ticareti terk eden tacir” ifadesi kullanılmış olup bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün bulunmadığı, bu sebeple limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin de, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İİK'nun 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı; diğer yandan, İİK'nun 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, Yüksek Özel Dairenin kararında tüzel kişi tacirler hakkında 44. maddesinin 2. fıkrasının uygulama kabiliyetinin olmadığı belirtilmiş ise de, aynı maddenin 1. fıkrasının gözönüne alınmadığına değinilmiş ve bozma kararı verilmesi gerekirken onama kararı verilmesinin isabetsizliği ileri sürülerek hükmün bozulması talep edilmiştir.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının aynı konudaki itirazına ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14/02/2012 tarih ve 2012/16.HD - 505, 509 ve 513 Esas sayılı dosyalarında özetle; ticareti terk eden borçlunun 6762 sayılı Türk Ticaret Yasası anlamında tacir olmasının gerektiği, 6762 sayılı Kanunun 18. maddesinde ticaret şirketlerinin de tacir olduğunun belirtilmesi nedeniyle ticaret şirketlerinin ve bu anlamda limited şirketin anılan Kanunun 18. maddesi uyarınca tacir olduğunda kuşku bulunmadığı, İİY'nın 44. maddesinde 'ticareti terk eden tacir' ifadesi kullanılmış olup, bu ifadenin yalnızca gerçek kişi tacirleri kapsadığına ilişkin herhangi bir kısıtlayıcı hükmün konulmadığı, o halde tacir sayılan limited şirketlerin temsil ve idareye yetkili müdürlerinin, şirketin ticareti terk etmeleri halinde İcra İflas Yasasının 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisna getirilmediğine göre, tıpkı gerçek kişi tacirler gibi aynı Yasanın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmalarına da bir engel bulunmadığı, diğer yandan İİY'nın 44. maddesinde yapılan değişikliğin “ticareti terk eden kötü niyetli borçluların” bu davranışlarının önlenmesi amacıyla yapıldığının da gerekçede açıkça ifade edildiği, ticari şirketi temsil ve idareden sorumlu müdür ve yetkililerinin bu suçu işleyemeyeceklerinin kabulü halinde, ticareti terk suçunu işleyen gerçek kişi tacirlerin İİY'nın 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmaları gerekecek, ancak aynı fiili işleyen ve İİY'nın 345. maddesi uyarınca bu fiilden sorumlu tutulması gereken ticaret şirketi müdür ve yetkililerinin ise cezai sorumluluktan muaf tutulmaları anlamına gelecektir ki bunun yasal bir dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle oyçokluğuyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce, Yargıtay C. Başsavcılığının itirazı yerinde görüldüğünden kabulü ile Dairemizin 10.10.2011 tarih ve 2010/9417 Esas, 2011/5453 Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek yapılan inceleme sonunda;

Sanığa isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi ve bu durumu on beş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirmemesi gerekmekte olup, somut olayda, şikayet tarihi itibariyle sanığın yetkilisi olduğu borçlu şirketin kayıtlı olduğu vergi dairesi müdürlüğünden mükellefiyetinin devam edip etmediği, ediyorsa hangi adreste faaliyette bulunduğunun sorulmasına yönelik Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan yazı cevabı alınarak, ticareti terk ettiğinin anlaşılması halinde hangi tarihte terk ettiği, buna göre de şikayetin süresinde olup olmadığı tespit edilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 09.10.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/13242, Karar No: 2021/1431, Tarih: 16.02.2021

**17. Hukuk Dairesi         2020/13242 E.  ,  2021/1431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili,davacılardan ...'nin kızı diğer yaşı küçük davacıların kardeşi yaya...'nın davalılardan ....'in sürücüsü, diğerlerinin maliki, işvereni ve trafik sigorta şirketi olduğu aracın kazası sonucu vefat ettiğini davacıların destekten yoksun kaldığını, manevi açıdan zarar gördüğünü belirterek davacılardan anne baba için 1.000,00'er TL kardeşler için ayrı ayrı 100,00'er TL olmak üzere toplam 2.200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile sigorta şirketi dışındaki davalılardan anne için 30.000,00 TL, baba için 25.000,00 TL, kardeş... için 3.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatla, sağlık, cenaze ve defin harcamaları için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı baba için 50,00 TL, anne için 50,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş, davacı anne için destekten yoksun kalma tazminatı talebini 11.904,04 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan ... Petrol Ltd. Şti. vekili, husumet itirazında bulunmuş, davanın esası ile ilgili olarak da bebek yaştaki çocuğun başı boş bırakılmasının kazanın oluşumuna birinci derecede neden olduğunu, aracı kullanan diğer davalı ...'a ise müvekkil şirket yetkilileri tarafından hiçbir şekilde siparişleri araçla götürülmesi hususunda talimat verilmediğini, talep edilen tazminat miktarlarının son derece fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan ..., oto satış sözleşmesine istinaden haksız fiile karışan ... plakalı araçla hiçbir ilişkisinin kalmadığını, aracını takas ederek satış vekaletnamesini ... ve ... isimli şahıslara verdiğini, 19/06/2010 tarihi itibariyle araçla ilişiğini kestiğini bu nedenle dava ile bir ilgisinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, sigorta şirketinin sorumluluğunun kusura dayalı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, sigorta şirketinin sorumluluğunun kusura dayalı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama,iddia, savunma,toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre;davanın maddi tazminat yönünden kabulü ile davacı anne ... yönünden 11.904,00 TL maddi tazminatın davalılar sigorta şirketleri yönünden dava tarihi 22/02/2011 tarihinden diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 12/07/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı baba ... yönünden 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılar sigorta şirketleri yönünden dava tarihi 22/02/2011 tarihinden diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 12/07/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,(fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına) ,manevi tazminat yönünden bir önceki hüküm Yargıtayca onandığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, (Manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile anne için 15.000,00 TL baba için 12.500,00 TL , kardeş Satı için 1.500,00 TL, Kardeş Abdülkadir için 1.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 12/07/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sigorta dışındaki davalılardan alınarak davacılara verilmesine) karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, bozmaya uygun karar verilmiş olmasına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 2.894,87 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ...'dan alınmasına 16/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1649, Karar No: 2018/4360, Tarih: 07.06.2018

**14. Ceza Dairesi         2016/1649 E.  ,  2018/4360 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın hükümden sonra 23.11.2017 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafii ile katılan mağdure vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15862, Karar No: 2015/20855, Tarih: 08.06.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/15862 E.  ,  2015/20855 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 24. İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; fazla çalışma alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar yasal süresi içerisinde temyiz etmişlerdir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Somut olayda; taraflar arasında geçerli 2012-2014 yıllarını kapsayan işyeri toplu iş sözleşmesinin 23. maddesinin "d" bendi fazla çalışma halinde normal ücretin saat başına düşen miktarının %100 yükseltilmesi suretiyle hesaplanacağı hükmünü amirdir. Mahkemece 2012 yılı öncesine ilişkin işyeri toplu iş sözleşmeleri de getirtilerek davacının talebi hakkında karar verilmesi gerekirken; fazla çalışmayı %50 zamlı hesaplayan bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulması hatalıdır.

3- Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca benimsenen son yıllarda takdiri indirim yapılması gerektiği hususu istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(Yargıtay 9.HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K).

Mahkemece, fazla çalışma alacağından yapılan %45 oranındaki indirim hakkın özünü etkileyecek nitelikte fazla olup, yukarıdaki esaslar da dikkate alınarak daha makul bir indirim yapılması için hükmün bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, fazla çalışma alacağından yapılan %45 oranındaki indirim hakkın özünü etkileyecek nitelikte fazla olup, yukarıdaki esaslar da dikkate alınarak daha makul bir indirim yapılması için hükmün bozulması gerekmiştir.

4- Dairemizin önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.). Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilenemeyeceğinden, Dairemizce 2011 yılı itibarıyla maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır. Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi. Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.

Somut olayda davacının fazla mesai alacağı takdiri indirim nedeni ile kısmen reddedilmiş olup davalı lehine ret vekâlet ücretine hükmedilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 08.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.