muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13131, Karar No: 2016/7561, Tarih: 27.09.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/13131 E.  ,  2016/7561 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 04/06/2015 tarih ve 2014/1078-2015/533 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 27/09/2016 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafından yurt dışından ithal edilip müvekkilinin antreposuna konulan 2 palet-21.740 kg makine ve aksamından 1 palet-19.340 kg’nın antrepodan çekildiğini, kalan 1 palet 2.400 kg malzemenin ise antrepodan alınmadığını, müvekkilinin 20.05.2010 tarihli 43.378,59 TL bedelli faturayı düzenleyerek davalıdan ardiye ücreti talep etmesine rağmen davalının faturayı iade ettiğini ileri sürerek, 43.378,59 TL’nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiş, ancak duruşmalara katılan davalı vekili davanın reddini istemiştir. .

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, davalının kendi iradesiyle antrepoda işlevsiz bıraktığı malla ilgili ardiye ücretinin çoğalmasında davacının müterafik bir kusurunun bulunmadığı, davacı antrepocunun kendi uyguladığı tarife esas alınarak 13.03.2001 - 10.12.2010 tarihleri arasındaki dönem için talepte bulunabileceği, 2010 yılı öncesine ait rayiç birim fiyatlar üzerinden davacı alacağının 33.386,84 TL olarak hesaplandığı, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda anılan dönemdeki davacının ücret tarifesi esas alınırsa 34.772,96 TL yani daha yüksek bir ardiye alacağına ulaşıldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 33.386,84 TL alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek ve 3095 sayılı Yasa'nın 2/2.maddesi uyarınca avans esasına göre hesaplanacak temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.350 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1.709,66 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 27/09/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.350 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1.709,66 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 27/09/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresinin sınırsız olduğu, ancak gümrük idarelerince gerek görülen hallerde eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin edilmesi için süre belirlenebileceği 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 101/1 maddesinde düzenlenmiştir.

Gümrük Yönetmeliğinin 346/1 maddesinde, eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresinin sınırsız olduğu, Yönetmeliğin 346/3 maddesinde müsteşarlığın özellikle beklemek suretiyle bozulabilecek eşya da dahil olmak üzere eşyanın antrepoda kalabileceği süre konusunda belirleme yapabileceği, Yönetmeliğin 346/4 maddesinde, eşyanın antrepoda kalabileceği süre konusunda bir tahdit konulmuş ise eşyanın antrepoya alındığı tarihten veya antrepolar arası nakil yoluyla başka bir antrepodan gelen eşyanın ilk antrepoya giriş tarihinden itibaren hesaplanacağı, Yönetmeliğin 346/5 maddesinde de antrepoda bulunan eşya için gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanım tayin edilmesine ilişkin beyannamenin tescilinden itibaren 30 gün içinde işlemleri bitirilmeyen eşya ile bir süre tayin edilmiş ise bu sürede kaldırılmayan eşyanın, Kanun'un 177/1 maddesinin f ve g bentlerine göre tasfiye edileceği öngörülmüştür.

Keza Gümrük Kanunu'nun tasfiye edilecek eşyaya ilişkin işlemler başlıklı 177/1-f maddesinde Yasa'nın 70/2 maddesine göre antrepoda bulunan eşya için gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilmesine ilişkin beyannamenin tescilinden sonra 30 gün içinde işlemleri bitirilmeyen eşya, Yasa'nın 177/1-g maddesinde de, 101. maddeye göre belirlenen süreleri dolan eşyanın, 178. madde hükümlerine göre tasfiye edileceği düzenlenmiştir.

Açıklanan yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü 2010/41 sayı 13.8.2010 tarihli genelgesi ile 6 ayı aşan süreyle gümrük gözetimi ve denetimi altında genel antrepolarda bulunan ancak sahipleri veya kanuni temsilcileri veya kanuni mirasçıları tarafından işlemleri takip edilmeyen, herhangi bir adli veya idari yargılamaya konu olmayan eşyaya yeni bir gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulması amacıyla 30 günlük süre verildiği yönünde antreponun işleticisi tarafından sahibine veya kanuni temsilcisine veya kanuni mirasçısına tebligatta bulunacağı, Yasa'nın 101/1 maddesi gereğince 30 günlük süre içerisinde eşyanın antrepoda kalmaya devam etmesi yönünde talepte bulunulmaması halinde eşyanın, Yasa'nın 177/g maddesi uyarınca tasfiye edilmesi Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine bildirilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalıya ait eşya 09.03.2001 tarihinde davacının işletmecisi olduğu antrepoya tevdi edilmiş, davacı 20.05.2010 günlü fatura ile eşyanın antrepoda kaldığı 3343 gün için 43.378,59 TL antrepo ücreti talep etmiştir.

Oysa, dava tarihinde yürürlükte bulunan Gümrük Yasası ve Yönetmeliğine göre düzenlenen 13.8.2010 tarih ve 2010/41 sayılı genelgeye göre, davacının eşyanın antrepoya tevdi edildiği 9.3.2001 tarihinden itibaren 6 ayın sonunda, davalıya tebligat yapması, eşyaların tebliğden itibaren 30 günün sonunda alınmaması halinde tasfiyesini talep etmesi gerekirdi.

Davacı, açıklanan genelge hükümlerine aykırı davranarak zararın artmasına neden olmuştur.

Bu halde, bozma ile kazanılan usuli kazanılmış haklar ihlal edilmemek kaydıyla mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 44. maddesi gereğince hükmolunan zarardan, dosya içeriğine ve hakkaniyete uygun bir indirim yapılması gerekirken, yerel mahkemece Yasa-Yönetmelik ve Genelge hükümlerinin gözardı edilerek bu konuda olumsuz karar verilmesi doğru değildir.

Açıklanan gerekçe ile yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyız.
Yargıtay — Esas No: 2021/11924, Karar No: 2021/7236, Tarih: 27.09.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/11924 E.  ,  2021/7236 K.**

**"İçtihat Metni"**

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 01.04.2021 tarih ve 2021/2798 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 21.04.2021 tarih ve KYB-2021/47479 sayılı ihbarname ile;

Özel belgede sahtecilik suçlarından şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 05.06.2020 tarihli ve 2020/3 soruşturma, 2020/143 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 17.07.2020 tarihli ve 2020/1022 değişik iş sayılı kararını "5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, şikayetçi 02/01/2020 tarihli şikayet dilekçesi ve alınan ifadesinde özetle, 2004 yılında şüpheli olan kardeşi ... ile babalarından miras kalan arazilerin paylaşımı konusunda tapuda devrini yapamadıkları kısımlar üzerinde sözlü olarak anlaştıklarını, bu anlaşmaya binaen senet düzenlediklerini, daha sonra aralarında bu konuda anlaşmazlık çıktığını, şüpheli aleyhine açtığı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/201 esas sayılı dosyasına konu müdahalenin meni davasında, şüphelinin davada haklı çıkmak için müşteki ile aralarında düzenledikleri senedi tahrif ederek mahkemeye sunduğu ve böylece davayı kazandığını, mahkemeye sundukları senet ile anlaşarak imzaladıkları senedin içeriğinin aynı olmadığını, senedin değiştirilerek özel belgede sahtecilik suçunun işlendiğinin iddia edildiği somut olayda, bahse konu senette imzası olan şahısların bilgi sahibi sıfatıyla alınan ortak ve uyumlu beyan içerir ifadelerinde bu içerikte senete bir kere imza atmış olduklarını, senette değişiklik yapıldığına dair bir bilgileri olmadığını, tanık ...'nın bahse konu senedin imzaladığı senetle aynı içerikte olduğunu beyan ettiği ve imza karşılaştırması için gönderilen imza örnekleri ve belge aslının incelenmesi sonunda kriminalden gelen cevabi yazıda bahse konu imzanın ...'nın olup olmadığı hususunda herhangi bir kanaat getirilemediği anlaşıldığından, şüpheli ...'nın üzerine atılı özel belgede sahtecilik suçunu işlediğine dair kamu davası açmaya yeterli delil ve şüphe olmadığına kanaat getirildiğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; somut olayda, 14.04.2020 tarihli uzmanlık raporunda sadece şüpheliye ait mukayese imza örnekleri alınarak imza incelemesi yapıldığı ve bahse konu imzanın şüphelinin eli ürünü olup olmadığı hususunda herhangi bir kanaat beyanında bulunabilmenin mümkün olmadığının belirtildiği, müşteki vekili tarafından kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara karşı itiraz edilirken dosyaya sunulan 20.06.2020 tarihli bilirkişi raporunda, senedin üst tarafında gereğinden fazla boşluk bulunduğu, belge aslı üzerinde detaylı inceleme ile ancak belgenin muntazam düzenlenip düzenlenmediği hususunda görüş bildirilebileceği, müştekinin imza incelemesi sonucunda senet üzerindeki imza ile müştekinin mukayese imzaları arasında aynı el denecek kadar benzerlikler saptanamadığı şeklinde görüş bildirildiği, müşteki tarafından şüphelinin okuma yazma bilmediği, parmak basarak belgelere geçerlilik kazandırdığı iddiasına ilişkin dosya arasına sunulan 18.04.2016 tarihli vekaletnamede ve 08.03

.04.2016 tarihli vekaletnamede ve 08.03.2017 tarihli cevap dilekçesinde şüpheli tarafından parmak basılmış olduğu da nazara alındığında; şüpheliye ait önceki resmi kurumlar veya bankalar nezdinde bulunan imza örneklerinin temin edilip imza incelemesi yapılması gerektiği, senet aslı üzerinde herhangi bir tahrifat yapılıp yapılmadığının tespiti, başka bir belgeden üretilip üretilmediği veya orjinal olarak bu şekilde hazırlanıp hazırlanmadığı konusunda daha ileri bir tespit yapacak bilirkişiye verilip, olayı aydınlatmaya yarayacak gerekli araştırma yapılıp, belge üzerinde şayet değişiklik söz konusu ise sonradan olup olmadığı konusunda Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesinden rapor alınması ile sonucuna göre şüphelinin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden” bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, bozulması istenilmiş olmakla,

Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İncelenen dosya içeriğine göre; suça konu belge üzerindeki imzaların şikayetçi ve tanıklara ait olup olmadığının belirlenmesi ve belge üzerinde herhangi bir tahrifat yapılıp yapılmadığının tespit edilmesine ilişkin Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesinden rapor alınması gerektiği anlaşılmakla; kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce bu nedenle yerinde görüldüğünden, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 05.06.2020 tarihli 2020/3 Soruşturma ve 2020/143 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin merci ... Sulh Ceza Hakimliğinin 17.07.2020 tarih ve 2020/1022 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nin 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA; müteakip işlemlerin mahallinde takdir ve ifasına, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 27.09.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/947, Karar No: 2023/615, Tarih: 14.06.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2021/947 E.  ,  2023/615 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/763 E., 2021/737 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacı ... yönünden davanın feragat nedeniyle, diğer davacılar yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve temyiz incelemesi sırasında duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin direnme kararının temyizini kapsamadığı, direnmenin düzenlendiği aynı Kanun’un 373 üncü maddesinde ise duruşmaya yer verilmediği gözetildiğinde direnme kararlarının temyiz incelemesinde duruşma yapılamayacağı kabul edilerek davalı vekilinin duruşma isteğinin reddine karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; tarafların ortak murisi ...'ın maliki olduğu 1088 ve 1143 parsel sayılı taşınmazlardaki 1/4’er paylarını satış göstermek suretiyle davalı oğluna devrettiğini, gerçekte bir satış işlemi yapılmayıp taraflar arasında bir para alış verişi olmadığını, yapılan işlemin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazlarda davalıya devredilen hisselerin iptali ile payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini talep etmiş, davacı ... 23.05.2014 tarihli dilekçesi ile davadan feragat etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili; yapılan satışın gerçek bir satış olduğunu, murisin hissesini müvekkiline satması karşılığında taşınmaz üzerine müvekkilinden ev yapmasını istediğini ve ölene kadar bu evde oturacağını beyan ettiğini, kendisinin ve eşinin emekli olduklarını, tüm ikramiye ve birikimleri ile ev yaptırdıklarını, karşılığında hisselerin devrinin gerçekleştiğini, bu satış nedeniyle diğer çocukların murise baskı yaparak tapunun iptali için dava açmasını istediklerini, miras bırakanın Erzin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/164 Esas, 1996/59 Karar sayılı dava dosyasında hile hukuksal nedenine dayalı olarak dava açtığını, ancak murise vaad edilen ev yapıldığından pişman olduğunu, diğer çocuklarının talebi üzerine ikinci kez davalıdan bir miktar daha para alarak davasından feragat ettiğini, anılan bu davanın da murisin gerçek iradesinin mirasçılarından mal kaçırmak olmadığı gibi yapılan işlemin de bağış işlemi olmadığını net olarak ortaya koyduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.07.2018 tarihli ve 2014/452 Esas, 2018/482 Karar sayılı kararıyla; murisin tüm malvarlığı olan dava konusu taşınmazlardaki hissesini satmasını gerektirecek bir ihtiyacının, davalının da satın alabilecek ekonomik gücünün bulunmadığı, dava konusu hisselerin tapudaki satış bedellerinin gerçek değerlerinin çok altında olduğu, davalının çocukları olan tanıklar ... ve ...’ın tapuda devir yapıldığında babalarının murise herhangi bir ödeme yapmadıklarını beyan ettikleri, davalı tanıklarının evin yapımı karşılığında hisselerin davalıya devredildiği ve murisin ölene kadar evde oturduğu beyan edilmiş ise de evin 1994 yılında yapıldığının tanık beyanları ve bilirkişi raporlarından anlaşıldığı, hastane, eczane, cenaze belgeleri ile taraf tanıklarının beyanlarından murisin ölmeden önce oğlu ...’ın yanında kaldığı anlaşıldığından davalı tanıklarının beyanlarına itibar edilmediği, murisin ihtiyaçları ile oğlu ...’ın ilgilendiği hususu da dikkate alındığında murisin paylarını davalıya bedelsiz devretmesini gerektirir bir minnet borcunun da bulunmadığı, murisin açmış olduğu 1995/164 Esas sayılı davadan feragat etmesinin bu davaya etkisinin bulunmadığı, dosya arasında bulunan ve satış bedeli olarak verildiği iddia edilen bononun alacaklısının ... olduğu dikkate alındığında satış işleminin muvazaalı olduğunun ispatlandığı gerekçesiyle davacılardan ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davacılar yönünden muvazaa iddiasının sübut bulduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.01.2019 tarihli ve 2018/1403 Esas, 2019/14 Karar sayılı kararıyla; tapudaki satış bedeli ile mahkemece belirlenen satış tarihindeki bedel arasında fark olmasının tek başına muvazaanın göstergesi olmadığı, muvazaa iddiasına dayalı davalarda miras bırakanın kastının açık bir şekilde saptanması gerektiği, temlikten sonra miras bırakanın davalı ... aleyhine Erzin Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1995/164 Esas sayılı dosyasında hisselerin temlikinin hileye düşürülerek sağlandığı ileri sürerek açtığı davadan feragat ettiği, somut olgular yukarıda açıklanan ilkeler ile birlikte değerlendirildiğinde miras bırakanın yaptığı temliklerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı olduğunu söyleyebilme imkânının bulunmadığı, davacıların iddialarını ispat edemedikleri dolayısıyla davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına; davanın davacı ... yönünden feragat nedeniyle diğer davacılar yönünden ise esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...Dosya içeriği ve toplanan delillerden,1923 doğumlu mirasbırakan ...’ın 13.12.1997 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davacı çocukları... ..., davacı torunları..... ile davalı oğlu....’nin ve dava dışı torunlarının kaldıkları, davacılardan.... ile .....’in yargılama aşamasında öldükleri, mirasçıları tarafından davaya devam edildiği, yine davalı ...’nin de yargılama sırasında 27.11.2017 tarihinde öldüğü, mirasçılarının davaya dahil edildiği, muris....’nın, adına kayıtlı 1088 ve 1143 parsel sayılı çekişme konusu taşınmazlardaki 1/4’er paylarını 29.04.1994 tarihli satış işlemi ile davalı oğluna devrettiği, davacılardan ...’ın 23.05.2014 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; her ne kadar bölge adliye mahkemesince, hile hukuksal nedenine dayanarak ve çekişme konusu taşınmazlarla ilgili olarak, muris tarafından davalı oğluna karşı Erzin Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/164 E sayılı dosyası ile dava açıldığı, daha sonra murisin bu davadan feragat ettiği, yapılan temliklerin bu nedenlerle mal kaçırma amaçlı olmadığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, muris muvazaası olgusunun işlemin yapıldığı tarihte gerçekleştiği ve sonradan çeşitli nedenlerle muris tarafından dava açılmış olmasının muvazaalı işlemi geçerli hale getirmeyeceği, tüm dosya kapsamı ve dinlenen davacı tanıklarının beyanları göz önüne alındığında murisin tüm malvarlığını teşkil eden dava konusu taşınmazlarını bedelsiz olarak davalıya temlik ettiği, diğer mirasçılardan mal kaçırma kastının bulunduğu sabittir.

Hal böyle olunca, davacılardan ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davacılar açısından ise davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi doğru değildir..." gerekçesiyle karar oy çokluğuyla bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı