muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/6705, Karar No: 2009/12795, Tarih: 28.12.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/6705 E.  ,  2009/12795 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı adına kayıtlı olan taşınmazın tapu kaydının iptaline ve maliye hazinesi adına tesciline karar verilmesi istenilmiştir. Mahkemenin davanın kabulü ile taşınmaz malın bedelinin tespitine ve tapu kaydının iptali ile maliye hazinesi adına tapuya tesciline dair verilen kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, mahkemece davalı vekilinin temyiz isteminin miktar yönünden reddine karar verilmiş, bu kez davalı vekili bu ret kararına karşı temyiz yoluna başvurmuştur.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dava, 2942 Sayılı Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasa ile değişik 10. maddesi hükmü uyarınca taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve davalının adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile maliye hazinesi adına tescili istemine ilişkin olup; HUMK’un 427. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen taşınır mal veya alacak davası niteliğinde bulunmadığı gözetilmeden, mahkemece davalı vekilinin temyiz itirazlarının tespit edilen kamulaştırma bedelinin miktarına bakılarak reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle mahkemenin, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine ilişkin 02.03.2009 gün ve 2008/55-2008/73 ek kararın kaldırılmasına karar verildikten sonra davalı vekilinin dava ile ilgili temyiz itirazları yönünden yapılan inceleme sonunda:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla gerektirici yasal nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Yargıtay uygulamalarına göre dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistikî bilgilere dayandığı bilinen İlçe Tarım Müdürlüğü ortalama verilerinin (dekar başına verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı) değerlendirmeye esas alınması gerekir. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı, genel idari giderleri, bilinmeyen masraflar, idarecilik payı ve sermaye faizi gibi masraflar dahil edilmemelidir.

Somut olayda ise, bilirkişi raporunda, resmi veri listesine ekli ayrıntılı masraf çizelgesi içerisinde yer alan bağ (üzüm) ürününün üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan bilinmeyen masraflar, idarecilik payı ve sermaye faizi gibi harcamalar düşülmeden hesaplama yapılmıştır. Böylece, üretim giderlerini yüksek almak suretiyle taşınmazın net gelirini düşük bulan bilirkişi kurulu raporunun hükme esas alınması doğru görülmemiştir.

Somut olayda ise, bilirkişi raporunda, resmi veri listesine ekli ayrıntılı masraf çizelgesi içerisinde yer alan bağ (üzüm) ürününün üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan bilinmeyen masraflar, idarecilik payı ve sermaye faizi gibi harcamalar düşülmeden hesaplama yapılmıştır. Böylece, üretim giderlerini yüksek almak suretiyle taşınmazın net gelirini düşük bulan bilirkişi kurulu raporunun hükme esas alınması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3700, Karar No: 2012/17130, Tarih: 21.05.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/3700 E.  ,  2012/17130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

Suç tarihi itibariyle 5252 sayılı Yasanın 5/2. maddesi uyarınca temel adli para cezasının 450 TL'den fazla olamayacağı gözetilmeden, sanığın aleyhine olacak şekilde suç tarihinde yürürlükte olmayan ve 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasa ile değişik 6136 sayılı Kanunun 13/1. maddesi uyarınca gün adli para cezası belirlenerek fazla adli para cezası tayini,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 1. fıkrasındaki "25 gün adli para cezası" ibaresinin yerine "450 TL adli para cezası" TCK.nun 62. maddesinin uygulandığı bölümdeki "20 adli gün para cezası" yerine "375 TL adli para cezası" ibaresinin ilave edilmesi ve gün para cezasının adli para cezasına çevrildiği, 6. fıkranın hükümden çıkarılması suretiyle hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 21.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/17599, Karar No: 2009/21307, Tarih: 09.12.2009

**2. Hukuk Dairesi         2008/17599 E.  ,  2009/21307 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Konya 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ                  :19.06.2008

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm kocanın boşanma davası, kusur, yoksulluk nafakası, tazminatlar yönünden temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle  boşanmaya neden olan olaylarda eşini istemediğini söyleyen ve hakaret eden davacı-karşı davalı kadına karşı, hasta olduğunu söyleyerek eşini istemeyen, dinen boşadığını söyleyerek ailesinin yanına bırakan ve evin kilidini değiştiren davalı-karşı davacı kocanın daha ziyade kusurlu olduğunun anlaşılmış olmasına ve kocanın davası yönünden de Türk Medeni Kanununun 166/2. maddesi koşullarının gerçekleşmiş bulunmasına göre davacı-karşı davalı kadının aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Türk Medeni Kanununun 174/1. maddesi mevcut veya beklenen  bir menfaati boşanma yüzünden haleldar olan kusursuz ya da daha az kusurlu  tarafın, kusurlu   taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebileceğini, 186. maddesi, eşlerin evi birlikte seçeceklerini, birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve mal varlıkları ile katılacaklarını öngörmüştür. Toplanan delillerden boşanmaya sebep olan olaylarda maddi tazminat isteyen eşin diğerinden daha ziyade ve eşit kusurlu olmadığı anlaşılmaktadır. Boşanma sonucu bu eş, en azından diğerinin maddi desteğini yitirmiştir. O halde mahkemece, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile kusurları ve hakkaniyet ilkesi (TMK.md,4 BK.md.42 ve 44 ) dikkate alınarak davacı-karşı davalı kadın yararına uygun miktarda maddi tazminat verilmelidir. Bu yönün dikkate alınmaması doğru görülmemiştir.

3-Türk Medeni Kanununun 174/2  maddesi, boşanmaya sebebiyet vermiş  olan olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın, kusurlu olandan manevi tazminat  isteyebileceğini  öngörmüştür. Toplanan delillerden evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına sebep olan olaylarda tazminat isteyen davacı-karşı davalı kadının ağır ya da eşit kusurlu   olmadığı, bu olayların   kişilik haklarına  saldırı teşkil ettiği anlaşılmaktadır.  O halde mahkemece, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, tazminata esas olan fiilin ağırlığı ile hakkaniyet kuralları (TMK. md.4  BK. md. 42,43,44,49)  dikkate alınarak davacı-karşı davalı kadın yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekir. Bu yönün dikkate alınmaması doğru görülmemiştir.

4-Toplanan delillerden herhangi bir işi ve geliri bulunmayan davacı-karşı davalı kadının boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği sabit olmuştur.Türk Medeni Kanununun 175. maddesi koşulları kadın yararına oluşmuştur. Davacı-karşı davalı kadın yararına uygun miktar yoksulluk nafakası takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

4-Toplanan delillerden herhangi bir işi ve geliri bulunmayan davacı-karşı davalı kadının boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği sabit olmuştur.Türk Medeni Kanununun 175. maddesi koşulları kadın yararına oluşmuştur. Davacı-karşı davalı kadın yararına uygun miktar yoksulluk nafakası takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2, 3 ve 4. bentlerde gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda l. bentte gösterilen nedenlerle ONANMASINA, temyiz peşin harcın yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere  oybirliğiyle karar verildi.09.12.2009
Yargıtay — Esas No: 2014/18714, Karar No: 2014/19879, Tarih: 23.06.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/18714 E.  ,  2014/19879 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

TARİHİ : 26/03/2014

NUMARASI : 2013/833-2014/252

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, Avukatlık Kanunu ve Bilgi edinme hakkı kapsamında müvekkilinin davalı bankadan kullanmış olduğu kredi nedeniyle bankaya ödemiş olduğu dosya masrafı, kredi ekspertiz ücreti, erken ödeme cezası, ödeme planı değişikliği cezası ve ipotek fek ücreti ile sair masrafların nelerden ibaret olduğu, mahiyeti ve miktarının dava bankadan sorulmasına rağmen davalı bankanın her hangi bir cevap vermeyerek haklı ve yasal taleplerini zımnen reddetmiş olduğunu,bankanın bu hususta bilgi vermek yükümlülüğünün bulunduğunu ileri sürerek yaratılan muarazanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki konut kredisi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ana para ve faiz ödemeleri dışındaki bedellerin nelerden ibaret olduğunun davacı tarafından bilgi edinme kanunu çerçevesinde davalıdan talep edilmesinden kaynaklanan muarazanın menine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların gerçekleşmesine bağlı olup bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu ( varlığı mutlaka gerekli ), bir kısmı da olumsuz ( yokluğu mutlaka gerekli ) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetecektir. Olumlu dava şartlarından biri de 6100 sayılı HMK m.114 1/h bendinde ifade edildiği üzere davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır.Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Hukuki yararın varlığı koşulunun mevcut olup olmadığı, her bir davada o davaya konu olayın somut özellikleri çerçevesinde hakim tarafından değerlendirilmelidir.

Davaya konu olayda,taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Davacının sureti kendisinde bulunan belgeleri yeniden bankadan talep ederek muaraza yaratması hukuken korunamaz. Kaldı ki davacı tarafından haksız olarak yapıldığı iddia edilen kesintinin iadesi için miktar belirtmeksizin Tüketici Sorunları Hakem Heyetine harçsız olarak başvurulması mümkündür. Yapılan kesinti tutarına göre hakem heyetince verilen karar üzerine mahkemece verilen karar kesin olacak veya hakem heyetince verilen karar Tüketici Mahkemesinde açılacak dava için delil niteliği taşıyacaktır. Bir başka anlatımla davacı yanın amacı, kredi kullanımı esnasında haksız olarak yapıldığı ileri sürülen kesintinin iadesinin sağlanmasıdır. Bu amaçla başvurulacak hukuki mercilerce öncelikle bankaca yapılan kesinti tutarının belirleneceği göz önüne alındığında davacının isteminin ayrı bir dava şeklinde ileri sürülmesinde hukuki yararı da bulunmamaktadır. O halde mahkemece, davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup Bozma nedenidir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 25,20 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8033, Karar No: 2012/2363, Tarih: 27.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/8033 E.  ,  2012/2363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 6. İş Mahkemesi

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacılar ve davalılardan ... Vinç İşlet. San. Ltd. Şti. ile ... Proje Müşavirlik Taah. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların tüm, davacıların ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, 5.10.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında ölen işçi ...'ın eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacı S.. B.. yararına 73.200,41 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, davacı M.. B.. yararına 250,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi, davacılar S.. B.. ve M.. B.. açısından ise her birisi için 30.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla istemlerin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, davacılardan ... ve ...'nın maddi tazminat istemi, maddi zararının Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan gelirlerle karşılanması nedeniyle reddedilmiş olup, bu red kararının katsayı değişiklikleri sonucu sigorta tahsisleri peşin sermaye değerindeki artışlardan kaynaklanmasına ve dava açılırken davacıların bu hususu bilebilmesinin mümkün bulunmamasına göre ,davacıların maddi tazminat talebinin reddi nedeniyle davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3-Davacılardan M.. B.., 5.10.2006 tarihinde iş kazasında ölen işçi ...'ın oğlu olup maddi tazminat istemi olan 250,00 TL'yi ıslah etmemiştir. Davacının 20.7.2007 tarihinde okulundan mezun olması nedeniyle fiilen ödenen gelir toplamı 420,72 TL olup davacının gerçek maddi zararı ise 531,67 TL'dir. Mahkemece davacının talebi ile bağlı kalınarak davacı M.. B.. yararına 250,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesi nedeniyle davacı M.. B..'ın reddine karar verilen maddi tazminat istemi bulunmadığı halde maddi tazminat isteminin bir kısmının reddine karar verildiği gerekçesiyle 1.000,00 TL avukatlık ücretinin davacı M.. B..dan alınarak davalılara ödenmesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

4-Davacılardan S.. B..'ın ıslah dilekçesi ile arttırarak talep ettiği maddi tazminat istemi 138.199,06 TL olup hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı ise 73.200,41 TL dir. Mahkemece reddine karar verilen maddi tazminat isteminin 20.054,87 TL'lik bölümü davacıya bağlanan gelirlerin tüm peşin sermaye değeridir. Maddi tazminat isteminin kısmen reddi nedeniyle davalılar yararına hükmedilecek avukatlık ücretinin, maddi tazminat isteminin gelirlerin peşin sermaye değerince karşılanması nedeniyle reddine karar verilen kısmının çıkartılmasından sonra kalan bölümü olan 44.943,78 TL üzerinden hesaplanması gerekirken davacının Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan gelirlerle karşılanması nedeniyle reddine karar verilen maddi tazminat isteminin avukatlık ücretinin hesabına esas alınan miktara dahil edilmesi suretiyle fazla avukatlık ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'un 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı avukatlık ücreti yönünden düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının avukatlık ücretini dair (6.) bendinin tümüyle silinerek yerine,

"6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ret edilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 5.143,81 TL avukatlık ücretinin davacı S.. B..'dan alınarak davalılara ödenmesine, ret edilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 3.500,00 TL avukatlık ücretinin S.. B..'dan, 2.400,00'er TL avukatlık ücretinin ayrı ayrı M.. B.., S.. B.. ve M.. B..'dan alınarak davalılara ödenmesine, " rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, fazla alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacılara yükletilmesine, 27/02/2012 gününde oybirliğiyle ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1240, Karar No: 2011/1723, Tarih: 28.02.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/1240 E.  ,  2011/1723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

Dava, kesinleşen mahkeme kararı uyarınca yeniden bağlanan ve toplu olarak ödenen birikmiş yaşlılık aylıklarının ödenmesi sırasında verilmeyen faiz alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 1371,10 TL faiz alacağının davalıdan tahsiline karar verilmiştir

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacıya borçlandığı yurt dışı çalışmaları da dikkate alınarak 1.11.1993 tarihinden bağlanan yaşlılık aylığının 17.101995 tarihine kadar Almanya’da işsizlik yarıdımı aldığının saptanması üzerine bağlandığı tarihten itibaren iptal edildiği, aylığın 1.10.1995 tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiği yönünde verilen yerel mahkeme kararının Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 5.2.2009 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiği, Kurumca aylığın kesildiği 22.3.2007 tarihinden itibaren yeniden ödenmeye başladığı 22.03.2007-22.04.2009 tarihleri arasındaki döneme ilişkin birikmiş aylıklar için alması gereken faiz alacağının hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre 1.371,60 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda değişiklik yapan 5219 sayılı Yasanın 2.maddesi uyarınca 01.01.2009 tarihinden sonra, anılan yasanın 427.maddesindeki kesinlik sınırı, 1.400,00 -TL.’ye çıkarılmış olup, inceleme konusu karar bu tarihten sonra verilmiş ve kesinlik sınırının altında bulunmuş olmakla, söz konusu maddelere göre hüküm kesin nitelik taşıdığından 01.06.1990 tarih ve E: 1989/3, K: 1990/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı da gözönünde tutularak, davalının temyiz dilekçesinin, kararın kesinlik sınırları içinde kalması nedeniyle Dairemizce reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle davalının temyiz dilekçesinin hükmün kesinliği nedeniyle REDDİNE, 28.2.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13621, Karar No: 2013/16658, Tarih: 19.09.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/13621 E.  ,  2013/16658 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ve ... Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Mühessese Müdürlüğü vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise,4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. HGK'nın 06/02/2013 gün ve 2012/21-746 E. - 2013/215 K.sayılı kararı da aynı yöndedir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalı Kurum vekilinin ve davalı işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalardan ... Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Mühessese Müdürlüğü'ne iadesine, 19/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.