muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/4354, Karar No: 2011/8590, Tarih: 28.12.2011

**1. Ceza Dairesi         2009/4354 E.  ,  2011/8590 K.**

**"İçtihat Metni"**

TEBLİĞNAME : 1-B/09/69444

...'ı kasten öldürmekten sanık ...'nın yapılan yargılanması sonunda: Hükümlülüğüne ilişkin (FETHİYE) Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 26.09.2008 gün ve 76/149 sayılı hüküm resen temyize tabi olmakla beraber Yargıtay’ca incelenmesi sanık müdafii ile müdahiller vekili taraflarından da istenilmiş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1- Katılan ... (...)'in ismi gerekçeli karar başlığında gösterilmemiş ise de noksanlığın mahallinde giderilmesi olanaklı görülmüştür.

2- Sanık ve müdafii ile katılanlar ve bir kısım katılanlar vekilinin 26.9.2008 tarihinde yüzlerine karşı verilen hüküm, CMUK'nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra sanık müdafii ve bir kısım katılanlar vekili tarafından 6.10.2008 tarihli dilekçelerle temyiz edildiği anlaşıldığından, sanık müdafii ve bir kısım katılanlar vekilinin yasal süreden sonraki temyiz istemlerinin CMUK'nun 317. maddesi uyarınca reddiyle, resen yapılan incelemede;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, oluşa ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştiri nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, resen temyize tabi bulunan hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 28.12.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6488, Karar No: 2023/6907, Tarih: 11.05.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/6488 E.  ,  2023/6907 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Isparta Atabey Belediyesinde çalışmakta iken 05.12.2011 tarihinde Isparta İl Emniyet Müdürlüğüne devredildiğini, davacının devir tarihinden önce yararlandığı toplu ... sözleşmesi hükümlerinin davacıya hatalı uygulanması sebebiyle ücretinin eksik ödendiğini, bu nedenle müvekkilinin ücretinin de devir tarihinde eksik bildirilmesi sebebiyle devirden sonra da ücretinin eksik ödenmeye devam edildiğini ileri sürerek fark ücret, ikramiye, ilave tediye, sosyal yardım farkı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplu ... sözleşmesinde yevmiyenin ve yapılacak zamların açıkça belirlendiği, davalı tarafından ücretin toplu ... sözleşmelerine uygun olarak ödendiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece hüküm altına alınan alacaklara işletilen faiz türünün ve temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının ücretinin toplu ... sözleşmelerine uygun olarak belirlendiğini, ... toplu ... sözleşmesi imzalandıktan sonra davacının devir tarihinden önce belediyede almış olduğu sosyal hakların ödenmesinin mümkün olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının ücretinin toplu ... sözleşmelerine uygun olarak belirlendiğini, ... toplu ... sözleşmesi imzalandıktan sonra davacının devir tarihinden önce belediyede almış olduğu sosyal hakların ödenmesinin mümkün olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının ücretinin devir tarihinde düşük bildirildiği, davalının devir tarihinden önceki alacaklardan sorumluluğu bulunmasa da ücretinin eksik bildirilmesi sebebiyle devir sonrasında yapılan eksik ödemeler nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, bu nedenle alacakların hüküm altına alınmasında hata bulunmadığı ancak Mahkemece toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan fark ücret ve ikramiye alacaklarına en yüksek işletme kredisi faizi uygulanması gerekirken en yüksek mevduat faizi uygulanmasının hatalı olduğunu, ilave tediye alacağı yönünden davacı dava ve ıslah dilekçesinde yasal faiz talep etmesine rağmen Mahkemece en yüksek mevduat faizine hükmedilmesinin hatalı olduğu belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde, istinaf başvurusunda ileri sürdüğü sebeplerle birlikte sosyal yardım alacağı talebinin reddedilmesinin hatalı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasına rağmen karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, arabuluculuk ücretinin aleyhlerine değiştirilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz başvuru dilekçesinde, istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, somut davada davalının taraf sıfatının bulunup bulunmadığına, davacının nakil tarihinde bildirilen ücretinin tespiti ile vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 ... maddesi.

2. 6100 sayılı Kanun'un 114 ve 115 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, somut davada davalının taraf sıfatının bulunup bulunmadığına, davacının nakil tarihinde bildirilen ücretinin tespiti ile vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 ... maddesi.

2. 6100 sayılı Kanun'un 114 ve 115 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Kanun’un 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca; “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları” dava şartıdır. Aynı Kanun'un devam eden 115 ... maddesinin ikinci fıkrasına göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.”

2. Emniyet Genel Müdürlüğünün tüzel kişiliği bulunmadığından taraf ehliyeti ve temsilci sıfatı yoktur. Somut uyuşmazlıkta davacı tarafından temsilcide hata yapılmış olup dava Emniyet Genel Müdürlüğüne yöneltilmiştir. Dava açılmadan önce yapılan arabuluculuk görüşmeleri, Emniyet Genel Müdürlüğüne izafeten İçişleri Bakanlığının arabuluculuk komisyon üyeleri ile yapılmış olmakla; arabuluculuk dava şartı yerine getirilmiştir. Bu durumda davacı vekiline davasını İçişleri Bakanlığına yöneltmek üzere süre verilip taraf teşkili sağlandıktan sonra, davalının göstereceği deliller toplanmalı ve dosya yeniden bir değerlendirmeye tâbi tutularak sonucuna göre karar verilmelidir. Taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi usule aykırı olup hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı tarafa iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12228, Karar No: 2022/296, Tarih: 12.01.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/12228 E.  ,  2022/296 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, yargılamanın yenilenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 374 ve devamı maddelerinde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi talebi, hukuki niteliği itibariyle ayrı ve bağımsız bir davadır. İBK 23.05.1956 gün ve 8/9 sayılı kararında da yargılamanın yenilenmesi talebinin müstakil bir dava olduğu, bu sebeple harca tabi olduğu ve mutlaka usulüne uygun duruşma daveti yapılmak suretiyle karara bağlanması gerektiği, evrak üzerinden değerlendirme yapılamayacağı hususu vurgulanmıştır.

İlk derece mahkemesinin, yargılamanın iadesi talebinin reddine ilişkin kararının, bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçtikten sonra verildiği açıktır. Dava dosyasında 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3. maddesinin ve bu meyanda anılan maddenin 2. fıkrasının uygulanmasını gerektirir nitelikte bir kararın temyiz incelemesinin yapıldığını gösterir bilgi-belgeye rastlanılmadığı, diğer bir ifadeyle, söz konusu hükmün 1086 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde temyiz incelemesine tabi tutulmasını gerektirici mahiyet taşımadığı anlaşılmakla, iş bu karara karşı yapılacak kanun yolu başvurusu, istinaf yoludur.

Bu nedenle karar tarihi itibarı ile temyize tabi olmayıp, istinaf denetimine tabi olan karara karşı yapılan kanun yolu başvurusunun değerlendirilmesi için dosyanın ilgili Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmek üzere, ilk derece mahkemesine İADESİNE, 12.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2585, Karar No: 2021/10451, Tarih: 30.12.2021

**9. Ceza Dairesi         2021/2585 E.  ,  2021/10451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Cinsel taciz

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın hükümden sonra 13.09.2021 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.12.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/555, Karar No: 2008/12249, Tarih: 02.06.2008

6. Ceza Dairesi 2008/555 E., 2008/12249 K.

**6. Ceza Dairesi 2008/555 E., 2008/12249 K.**

**- BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI SURETİYLE HIRSIZLIK

- TEŞEBBÜS

- ZORUNLU MÜDAFİ**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 142 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 147 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 150 ]

- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 191 ]

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanığın internet bankacılığı hizmetinden yararlanan yakınanın şifresini elde ederek hesap bilgilerine ulaştıktan sonra, G... Bankası G... Şubesi'nde bulunan hesabındaki 5.800 YTL'yi oluşturduğu sahte kimliğe havale çıkarttığı, bu eyleminde sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirmenin söz konusu olmadığı anlaşıldığından; ayrıca 5271 sayılı CMK'nın 06.12.2006 tarih ve 5560 sayılı Yasa ile değişik 150/3 ve 26.12.2006 tarihli Ceza Genel Kurulu'nun 2006/8-317 E. ve 2006/319 sayılı kararına göre, daha önce üst sınırı en az 5 yıl hapis cezasını gerektiren suçlarda zorunlu savunman atanması öngörülmüş iken, değişiklikten sonra bu zorunluluk alt sınırı 5 yıl ve daha fazla ceza gerektiren suçlardan yargılanan sanıklarla sınırlandırıldığı ve sanığa 5271 sayılı Yasa'nın 147, 191. maddelerindeki tüm hakları hatırlatılarak son sözü de sorulduktan sonra hüküm kurulduğu ve böylece savunma hakkı kısıtlanmadığından, tebliğnamedeki bozma isteyen düşünce benimsenmemiş; 24.07.2007 tarihli oturumda sanığın okunan nüfus kaydının kendisine ait olduğunu söylemesi karşısında, 97068 sicil numaralı yazman tarafından Mernis üzerinden çıkartılan sanığın nüfus kayıt örneğinin yerinde imzalanması ve hak yoksunlukların seçimlik olmaması nedeniyle 5237 sayılı Yasa'nın 53. maddesinin 1. fıkrasındaki c-d ve e bentlerinin de mahkumiyetin kanuni sonucu olarak infaz aşamasında uygulanması olanaklı görülmüş; bilişim sisteminin kullanılması suretiyle işlenen hırsızlık suçunun, sanık tarafından yakınanın hesabından paranın başkası adına havale edilmesi anında tamamlandığı göze-tilmeyerek, eylemin kalkışma aşamasında kaldığının kabul edilmesi, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık Orhan savunmanının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve yasaya uygun bulunan hükmün tebliğnameye aykırı olarak (ONANMASINA), 02.06.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25801, Karar No: 2015/32461, Tarih: 16.11.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/25801 E.  ,  2015/32461 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatil ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Yerel Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekili yasal süresi içerisinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davaya konu işçilik alacaklarının belirsiz alacak davasına konu olup olamayacağı noktasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Belirsiz alacak davası 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile öngörülen ve alacaklıya bazı avantajlar sağlayan yeni bir dava türüdür. Sözü edilen hükme göre “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir”. Şu hale göre davanın açıldığı tarihte alacak miktarının belirlenmesi imkânsız ise belirsiz alacak davası açılabilir. Öte yandan alacaklı tarafından alacağın miktar veya değerinin tam olarak belirlenmesi beklenemez ise yine belirsiz alacak davası açılabilir.

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK’nun 107. maddesinin gerekçesinde, birçok kez hak arama özgürlüğüne vurgu yapılmıştır. Yine alacaklının hukuki ilişkiyi, muhatabını ve talep edebileceği asgari tutarı bilmesine rağmen “alacağın tamamını tam olarak” tespit edemeyecek durumda olması da davanın nedenleri arasında sayılmıştır. Bu itibarla belirsiz alacak davasıyla ilgili yoruma gidildiğinde, alacaklının hak arama özgürlüğünün değerlendirilmesi gerekir. Bunun aksine ilgili hükmün, alacaklının hakkına ulaşmasını kısıtlayan şekilde ele alınması doğru olmaz.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir.

Konuyu iş mevzuatı açısından ele aldığımızda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3, 8, 22, 28, 32, 37, 67. maddelerinde işverene çalışan her bir işçi yönünden kayıt tutma ve işçiye belge verme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Bütün yasal yükümlülüklere uyan işveren bakımından kural olarak işçi alacaklarının belirsiz olduğundan söz edilemeyecektir. Zira işçinin çalışma süresinin tam olarak kayda geçirildiği, iş sözleşmesi ile ücreti, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlendiği, işçiye her ay ücret hesap pusulası verildiği, günlük ve haftalık iş sürelerinin işçiye önceden bildirildiği, işçinin yaptığı olağanüstü çalışmalar için kendisine belge verildiği durumlarda, işçinin birçok alacağı belirli ya da belirlenebilir durumdadır. Sadece hâkimin takdirine kalan bazı alacaklar bakımından yine de başlangıçta bir belirsizlikten söz edilebilecektir.

İşçilik alacaklarının hesabı genelde iki kritere tabidir. İşçinin işyerinde geçen çalışma süresi ve ücreti ile ekleri bilindiğinde işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Bu yüzden özellikle kamu kurumlarında işçinin çalışmalarının tam olarak Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmesi ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçinin ücreti ile eklerinin toplu iş sözleşmesinde yer alması sebebiyle işçilik alacakları belirlenebilir durumdadır. Yine de hâkimin takdir alanına giren manevi tazminat, takdiri indirime tabi fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, cezai şart, sözleşmenin kalan süresine ait ücret gibi alacakların başlangıçta tam olarak ve tamamen belirlenmesi mümkün değildir. Nitekim 107. maddenin Adalet Komisyonu gerekçesinde de, alacaklının “talep edebileceği miktarı asgari olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağın tamamını tam olarak tespit” edememesi halinde belirsiz alacak davası açılabileceği ifade edilmiştir.

Gerekçede örnek olarak “keşif ve bilirkişi raporu” ile alacağın miktarının tespit olunmasından söz edilmiştir ki, iş yargısında bilirkişi hesap raporu alınması çok yaygın bir uygulamadır. Yine 107. maddenin 2. fıkrasında “karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu” alacak miktarının belirlenmesinden söz edilmiştir ki, yukarıda sözü edilen yasal yükümlülükler sebebiyle işçiye çalışırken belge vermekle yükümlü olan işveren bunu yerine getirmediğinde, işçinin alacağın miktarını tam olarak belirlemesini beklemek doğru olmaz.

Belirsiz alacak davasını öngören hükümde biri sübjektif, diğer objektif iki unsur karşımıza çıkmaktadır. Alacağın veya dava değerinin belirlenmesini objektif olarak imkânsız olması halinde belirsiz alacak davası açılabilecektir. Örneğin iş kazası geçiren işçinin açacağı davada işveren ve işçinin karşılıklı kusur oranları, kusursuz sorumluluk olup olmadığı ve varsa kaçınılmazlık durumu ve maluliyet oranlarının dava açma aşamasında belirlenmesi imkânsızdır.

Sübjektif unsur ise alacaklının talep konusu miktarı belirlemesinin alacaklıdan beklenememesidir. İşçinin yasal hakları ödenmeksizin işten çıkarıldığı bir durumda yukarıda belirtilen masraflara ek olarak uzman hesap raporu aldırarak olası işçilik alacaklarını belirlemesi de hak arama özgürlüğü önünde engel olarak değerlendirilebilir.

Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkânsızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğini davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda söz konusudur.

İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçinin, alacakları doğru şekilde adlandırması dahi mümkün olmazken doğru hesap yöntemiyle birlikte ve tam olarak belirlemesi mümkün görülmemelidir. Ancak işyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından aynı sonuca varmak mümkün olmayacaktır.

Belirsiz alacak davası hukuk sistemimize girmeden önce icra inkar tazminatına hak kazanma yönünden likit (belirli) olma kriteri içtihat olarak kabul edilmiştir. Bu kriterin, alacağın belirli olup olmamasında da dikkate alınabileceği Yargıtay tarafından kabul edilmiştir. Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez”(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK, Y.HGK. 17.10.2012 gün ve 2012/9-838 E, 2012/715 K).

Genel mahiyette bu açıklamalardan sonra işçilik alacaklarının belirsiz alacak davasına konu olup olmayacağı noktasında Dairemizce belirlenen kriterler aşağıdaki gibidir;