muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/91, Karar No: 2020/3668, Tarih: 09.07.2020

Mahkeme burada tarafsızlık konusunda subjektif ve objektif testlerin yapılması gerektiğini, subjektif test ile bir yargıç hakkında kişisel kanaatini belirleme çabası şeklindeki davranışların test edildiği, objektif test ise bu konuda haklı kuşku duyulmasına engel olan yeterli güvencelerin bulunup bulunmadığının test edilmesi esas itibariyle görünümde tarafsızlığın sağlanması gerektiği sonucuna varmıştır. Yani tarafların yargıcın tarafsızlığında kaygılanmak için haklı bir sebeplerinin bulunmaması gerektiği, kaygılanmak için haklı bir sebebin bulunduğu takdirde yargıç davadan çekilmelidir diyerek burada sözleşmenin 6/1 fıkrasının ihlal edildiğine karar vermiştir (... Doğru, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi İçtihatları-I, sh.501)

AİHM bir kararında (AİHM, Farhi/Fransa, 17070/05, l6 Ocak 2007), Mahkeme, Farhi-Fransa davasında, bazı jüri üyelerinin, duruşmaya ara verildiği sırada savcı ile temasa geçmeleri, onların tarafsızlığına gölge düşürdüğü için 6. maddenin ihlal edildiği sonucuna varmıştır. Mahkeme’ye göre, sanığın bir mahkemenin bağımsızlığı ve tarafsızlığı hakkında algısı belirleyici olmamakla beraber önemlidir; önemli olan, sanığın algısının nesnel olarak haklı görülüp görülmemesidir'. (Findlay, par.73; Incal, par.71) (Doğru, ...-Nalbant, Attila: İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi, Açıklama ve Önemli Kararlar, C.I,) şeklindeki tespiti ile 'Mahkeme, ceza yargılamasında mahkemenin dışarıya tarafsız olduğu görünümü vermesi konusunun önemine vurgu yapmıştır.

Kanımca da;

CMK’nun 22 ve 23. maddelerinde hâkimin görev yasakları sayılmıştır.

CMK’nın 24. maddesinde, görev yasakları dışında, hâkimin tarafsızlığını şüpheye düşüren ve kanunda sayılmayan diğer sebeplerden dolayı da hâkimin reddi isteminde bulunabileceği, hakimin tarafsız olmasının yetmeyeceği, tarafsız görünümün de gerekli ve zorunlu olduğu, zira tarafsızlığın, sübjektif ve objektif olmak üzere iki yönü vardır. Bunlardan sübjektif tarafsızlık, hâkimin birey olarak tarafsız olmasıdır. Objektif tarafsızlık ise, mahkemenin kurum olarak kişide bıraktığı ... verici izlenim ve tarafsız görünümdür. Bu durumda toplumda adalet arayan kişinin “beni tutuklayan hakim; ağır cezada beni mahkum etti” bu söylem, bu algı, bu görüntü objektif tarafsızlık kriterine aykırı mıdır değil midir? Yani mahkemenin kurum olarak kişide bıraktığı ... verici izlenim ve tarafsızlık görünümü zedelenmiş midir zedelenmemiş midir?

CMK 23/2 maddesinde “Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkim, kovuşturma evresinde görev yapamaz.”

Bu maddedeki düzenleme esas itibariyle aynı mahkemede yürütülen yargılama sürecinin tümünü kapsar ve dolayısıyla o mahkemedeki görülen davadaki kaynak belgeler olan sorgu, tutuklama müzekkeresi ve tutukluluğun devamına ilişkin karar yapılan yargılama faaliyetinin bir parçasıdır. Yasa koyucu bu düzenlemeyle aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hakimin kovuşturma evresinde görev yapamayacağını açıkça belirtmiştir.

Bu maddedeki düzenleme esas itibariyle aynı mahkemede yürütülen yargılama sürecinin tümünü kapsar ve dolayısıyla o mahkemedeki görülen davadaki kaynak belgeler olan sorgu, tutuklama müzekkeresi ve tutukluluğun devamına ilişkin karar yapılan yargılama faaliyetinin bir parçasıdır. Yasa koyucu bu düzenlemeyle aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hakimin kovuşturma evresinde görev yapamayacağını açıkça belirtmiştir.

Soruşturmanın Sulh Ceza Hâkimi Tarafından Yapılması başlıklı CMK 163/1 maddesinde “Suçüstü hâli ile gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, Cumhuriyet savcısına erişilemiyorsa veya olay genişliği itibarıyla Cumhuriyet savcısının iş gücünü aşıyorsa, sulh ceza hâkimi de bütün soruşturma işlemlerini yapabilir.” çoğunluğun gerekçesinde tebliğnamedeki bozma istemine katılmamanın sebebi olarak bu madde gösterildiği, hükme katılan hakimin 5271 sayılı CMK’nın 163 maddesi kapsamında soruşturmayı yürüten hakim olmaması karşısında 5320 sayılı Kanunun 11. maddesi gereğince heyetin teşekkülünde hukuka aykırılık bulunmadığından bu yönde tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak olunmamıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda Anayasanın 90/5. maddesinde yer alan “usulüne uygun yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir.... Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır.” hükmünün varlığı yine CMK 23/2 maddesinde “Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkim, kovuşturma evresinde görev yapamaz.” hükmü gözönüne alındığında tarafsızlık ve adil yargılama hakkının zedelenmemesi için sulh ceza hakimi olarak tutuklama işlemini yapan hakimin aynı sanık hakkında ağır ceza mahkemesinde verilen davada mahkumiyet hükmüne ilişkin karara katılması usul ve yasaya aykırıdır. Kısaca sanığın sorgusuna katılan hakim kovuşturma evresinde görev yapamaz, karar veremez.

Ayrıntıları yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı kararın; usul, kanun, Anayasanın 90/5. maddesi gereğince iç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümleri ve yine aynı Mahkemenin kararlarına aykırı olduğu düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2014/9809, Karar No: 2014/11189, Tarih: 16.10.2014

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2014/9809 E.  ,  2014/11189 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali-tahliye

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali-tahliye davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, itirazın iptali ve tahliye istemine ilişkindir. Mahkemece, itirazın iptali, tahliye ve tazminat talepleri ile ilgili olarak mahkemenin bozma kararı öncesi verdiği 28.10.2013 tarih ve 2010/440 Esas, 2013/584 Karar sayılı ilk hükmü kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekilleri tarafından vekalet ücretine yönelik temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 20.03.2014 tarihli 2014/2403 Esas, 2014/3459 Karar sayılı ilamı ile bozma kapsamı dışında kalan ve davacı lehine ilk hüküm ile takdir edilen 440-TL maktu vekalet ücreti kesinleşmiş bulunduğundan bu miktarı aşacak şekilde 701,30-TL vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi doğru değil ise de bu yanlışlığın düzeltilmesi için hükmün bozularak yeniden yargılama yapılmasında fayda görülmediğinden hüküm fıkrasının 4.bendindeki “701,30-TL’’ ibaresi çıkarılarak yerine '' 440-TL '' ibaresinin eklenmek sureti ile hükmün 6100 sayılı HMK.na 6217 sayılı Kanunla eklenen geçici 3. madde hükmü gözetilerek HUMK.nun 438.maddesi uyarınca düzeltilmesine ve bu DÜZELTİLMİŞ ŞEKLİ İLE ONANMASINA, davacıdan temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına 16.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.Başkan
Yargıtay — Esas No: 2023/403, Karar No: 2024/2572, Tarih: 10.09.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/403 E.  ,  2024/2572 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/104 E., 2022/577 K.

DAVA TARİHİ : 08/11/2013

BİRLEŞEN ANTALYA 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2016/253 ESAS -2016/395 KARAR SAYILI DOSYASI

DAVA TARİHİ : 18.05.2016

HÜKÜM/KARAR : Birleşen Davanın Kabulüne Asıl Davanın Hüküm Kurulmasına Yer olmadığına

Asıl ve birleyen dava sıra cetveline itiraz davasında davacılar dava dilekçesinde özetle; dava dışı borçlunun aracı üzerinde icra haczinin fiilen ve kayden gerçekleştirildiğini ancak davalı bankanın araç üzerinde rehin bulunduğu gerekçesiyle borçlunun bankaya olan başka borçlarına mahsup edildiğini, bankanın sıra cetvelinde bulunmaması gerektiğini belirterek sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı borçlunun bankadan tüketici kredisi çekerken aracı için rehin sözleşmesi imzaladığı ve bu sözleşmede bankaya olan doğmuş ve doğacak tüm borçları için aracına rehin konmasını kabul ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece 25/10/2019 tarih 2016/434 Esas, 2019/366 karar sayılı ve asıl davadaki davacının asıl dava dosyasındaki haklarını birleşen dava dosyasında davacı olan ...'ya yazılı temlik sözleşmesi ile devretmiş olması nedeniyle asıl dosya davacısı açısından karar verilmesine yer olmadığına, dava dışı borçluya ait 07 CMG 47 plakalı aracın trafik kayıtları incelendiğinde üzerinde Türkiye Vakıflar Bankası... Şubesi tarafından konulan 09/08/2007 tarihli rehin şerhinin bulunduğu, bu rehin ile borçlu ...'nın kullanacağı tüm kredi sözleşmeleri (Kredi Genel Sözleşmesi, Bireysel Paket Sözleşmesi, Tüketici Kredisi, Borçlanma ve Rehin Sözleşmesi vb.) kapsamında rehin sözleşmesinin düzenlendiği, ...'nın bankada mevcut ödenmeyen kredi borçları sebebiyle rehin sözleşmesinin halen devam ettiği, dolayısıyla Türkiye Vakıflar Bankasının icra dosyasında rehinli alacağı bulunduğundan öncelikle bu rehinli alacağın ödenmesi yönündeki icra müdürlüğü kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacılar vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz'in 01.12.2021 tarih 2021/1536 E. ve 2021/1928 K. sayılı ilamı ile bozularak dosya mahkemesine gönderilmekle, ilk derece mahkemesinin bozma ilamına uyarak verdiği asıl davada yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, birleşen davanın kabulüne ilişkin karar, asıl ve birleşen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Bozmaya uyulduktan sonra, ilk derece mahkemesince verilen karar, 6100 sayılı HMK 326/1'de yargılama giderlerinden sorumluluk hususu düzenlenmiş olup buna göre "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." denilmiştir.

Bozmaya uyulduktan sonra, ilk derece mahkemesince verilen karar, 6100 sayılı HMK 326/1'de yargılama giderlerinden sorumluluk hususu düzenlenmiş olup buna göre "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." denilmiştir.

Somut olayda, birleşen dava kabul edilmesine rağmen harç ve vekalet ücretinden davalı taraf sorumlu tutulması gerekirken davacı tarafın sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olsa da, yapılan bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıdaki bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin temyiz isteminin kabulü ile Antalya 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/253 E. - 2016/395 K.ın hüküm fıkrasının 3-1 bendindeki " Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 29,20 TL ile mahsubu ile bakiye 51,50 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydedilmesine, " ibaresinin çıkartılarak yerine "Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 29,20 TL ile mahsubu ile bakiye 51,50 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydedilmesine," yine hüküm fıkrasının 3.2 bedindeki "Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine," ibaresinin çıkartılarak yerine "Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kesin olmak üzere,10.09.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/29161, Karar No: 2013/34426, Tarih: 04.11.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/29161 E.  ,  2013/34426 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/01/2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasını mutazammın 14.05.2013 tarih, 2013/8556-20304 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı ... 02.11.2012 tarihli davaya karşı vermiş olduğu cevap dilekçesi içeriğine göre, düzeltilmesi istenen Yargıtay ilamıyla bunda atıf yapılan mahkeme kararında yazılı gerekçeler ve dosyada mevcut belgeler karşısında karar düzeltme isteği yerinde görülmediği gibi HUMK. nun 440. maddesinde yazılı dört halden hiç birine de uymadığından İİK.nun 366. ve HUMK.nun 442. maddeleri uyarınca (REDDİNE), takdiren 220,00 TL para cezası karar düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir yazılmasına, 50,45 TL ilam harcı tam yatırıldığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 04/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1706, Karar No: 2022/9450, Tarih: 05.12.2022

**12. Ceza Dairesi         2022/1706 E.  ,  2022/9450 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre; sanığın idaresindeki kamyonetle yerleşim yeri içinde, bölünmüş, üç şeritli, tek yönlü, Tem oto yolunda sol şeritte seyir halindeyken, olay mahalline geldiğinde, sinyal vermeden ve kontrolsüzce sol şeritten sağ şeride doğru yöneldiği esnada önünde seyreden ve plakası tespit edilemeyen araca arkadan çarptığı ve orta şeritte, kendi etrafında spin atmaya başladığı, bu durumu fark eden ve aynı yönde orta şeritte seyreden bir otomobil ve bir çekici ile sağ şeritte seyreden yabancı plakalı bir çekici spin atan araca çarpmamak için durakladığı, bu araçların arkasından aynı yönde orta şeritte seyreden ölenin idaresindeki çekici ile önünde duraklayan çekicilere arkadan çarptığı, çarpmanın etkisi ile orta şeritte duraklamış olan çekicinin de kontrolden çıkarak önündeki otomobile arkadan çarptığı kazada, sanığın tali kusurlu olarak bir kişinin ölmesine sebebiyet verdiği anlaşılmakla;

5237 sayılı TCK'nın 53/6. maddesinde, belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebileceği düzenlenmiş olup, mahkemece aynı Kanunun 3/1. maddesi uyarınca tayin olunan güvenlik tedbirinin süresinin, fiilin ağırlığı ile orantılı, ... ve hakkaniyet kurallarına uygun olacak şekilde belirlendiği anlaşılmakla, tebliğnamede bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin kararın esas ve usul açısından haksız ve hukuka aykırı olduğuna, kusur tayinine, sanığın cezalandırılabilmesi için gerekli şartların gerçekleşmediğine, beraat kararı verilmesi gerektiğine, ceza miktarına, TCK'nın 51 ve CMK'nın 231 maddelerinin uygulanmamasına ve sair nedenlere ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA; 05/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12278, Karar No: 2013/13613, Tarih: 06.06.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/12278 E.  ,  2013/13613 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosya kapsamından davacı ile davalılar ve davalıların kendi aralarında yaptıkları hizmet alım sözleşmelerinin bulunmadığı anlaşılmakla taraflar arasında yapılmış hizmet alım sözleşmelerinin tümünün dosya içine alındıktan sonra incelenmek üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.06.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1662, Karar No: 2020/5425, Tarih: 06.10.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/1662 E.  ,  2020/5425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

I-Sanık ... hakkında 2007-2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kurulan düşme hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamada, sanığın UYAP üzerinden temin edilen nüfus kayıt örneğine göre, hükümden önce 03.08.2012 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından kamu davalarının düşürülmesi gerektiği gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz nedenlerinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

II-Sanıklar ... ve ... hakkında 2007-2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

1-Davaya konu faturaların temin edildikten sonra sanıklara ayrı ayrı gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması, kendilerine ait olmadığını ... isimli şahsa ait olduğunu söylemeleri halinde;

2-Sanıklar ve ...’ın yazı ve imza örneklerinin temini ile faturalardaki yazı ve imzaların kime ait olduğu hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

3-Faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara ve ...’a ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

a)Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

b)Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

c)Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanıkları ve ...’ı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanıkların ve ...’ın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması, sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu, ...’nın 06.12.2012 tarih ve 284 sayılı mütaalasına uygun olarak düzenlenen Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 13.12.2012 tarih ve 2012/19808 esas sayılı iddianamesi ile sanıklar hakkında 2007-2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kamu davalarının açıldığı ve her takvim yılında işlenen sahte fatura düzenleme suçlarının birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu da gözetilmeden, hangi takvim yılından hüküm kurulduğu belirtilmeksizin sanıklar hakkında tek suçtan beraatlerine dair hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 06.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1026, Karar No: 2015/1397, Tarih: 06.03.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/1026 E.  ,  2015/1397 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili,... İcra Müdürlüğü'nün 2012/12459 E. sayılı takip dosyasında hazırlanan 11.04.2013 tarihli sıra cetvelinde 2. sırada pay ayrılan davalının, icra takibine dayanak çeklerin yakın tarihlerde ve yüksek meblağlarda düzenlendiğini, senet ve çekler arasında büyük orantısızlıklar olduğunu, kaldı ki, senetlerin her zaman düzenlenebileceğini, borçlu şirketin mal kaçırmak için davacıyla muvazaalı hareket ettiğini ileri sürerek, muvazaa nedeniyle sıra cetvelinin iptaliyle davalının alacağının sıra cetvelinden çıkartılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin alacaklı olduğu icra takip dosyalarına dayanak çek ve bonoların tanzim ve vade tarihlerinin, davacının alacaklı olduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2013/659 E. sayılı takibin dayandığı faturadan önceki tarihli olduğunu, müvekkilinin alacağının nakliye işiyle uğraşan borçlu şirkete akaryakıt satışından kaynaklandığı, muvazaanın sözkonusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiş; yargılama sırasında davacının takip dosyasının 28.11.2013 tarihinde infaz edildiğinden davanın konusuz kaldığını bildirmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davacının alacaklı olduğu, ... İcra Müdürlüğü'nün 2013/659 E. sayılı takip dosyasının 28.11.2013 tarihinde infaz edildiğinden davanın konusuz kaldığı, son celsede taraf vekillerinin karşılıklı olarak vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediklerini beyan ettikleri gerekçesiyle, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1)Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı ...'nın 4. maddesi uyarınca bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra, "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile de nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1)Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı ...'nın 4. maddesi uyarınca bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra, "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile de nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

İİK'nın 142/1 maddesinde "Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebilir." hükmü düzenlenmiştir. Bu hükümde yer alan "alakadarlar" ifadesi, sıra cetvelinde kendisine pay ayrılan ve dava sonucunda etkilenecek olan alacaklıları ifade eder. Bu hükümde belirtilen mahal mahkemesinin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Dairemizin 04.06.2013 tarih ve 3440 E., 3763 K. sayılı ve 15.09.2014 tarih ve 2019 E., 5643 K; 15.10.2014 tarih ve 1764 E., 6313 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.

Somut olayda, davalı tacir ise de, davacı ile davalı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi, uyuşmazlık davalı ile borçlu arasında düzenlenen senet ve çeklerin muvazaalı olup olmadığından kaynaklanmaktadır. 01.10.2011 tarihinden sonra açılan sıra cetveline itiraz davaları için görevli mahkeme (alacağın sıra cetveline göre düşen hissenin miktarına bakılmaksızın ) HMK'nın 2/1. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, ... 2013, sh:738)

6100 sayılı HMK'nın 1. maddesindeki göreve ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü ile HUMK'nın 428/2. maddesinin mahkemenin görevli olmamasının mutlak bozma nedeni olduğuna ilişkin hükmü karşısında, görev hususu somut olayda olduğu gibi, açıkça temyize gelmese dahi temyiz mahkemesince re'sen gözetilmelidir.