muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/20784, Karar No: 2017/7361, Tarih: 16.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/20784 E.  ,  2017/7361 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14612, Karar No: 2009/22933, Tarih: 19.11.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/14612 E.  ,  2009/22933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Devrek İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/12/2008

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı vekili tarafından borçlu hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine geçilmiş ve borçluya gönderilen örnek 10 numaralı ödeme emrinin tebliğ edilmesinden sonra, adı geçenin yasal süresinde icra mahkemesine başvurarak alacaklının yetkili hamil olmadığı,kendisine usulüne uygun olarak yapılmış bir ciro bulunmadığı belirtilmiş ve takibin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.

TTK.nun 702.maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimse son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde selahiyetli hamil sayılır. Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro takip ederse bu son ciroyu imzalayan kimse çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." düzenlenmesi getirilmiştir.

Somut olayda, takip dayanağı 20.7.2007 keşide tarihli 14435 YTL bedelli çek arkasının incelenmesinde, takip alacaklısı bankanın ciro silsilesi içerisinde yer almadığı tespit edilmiştir. Adı geçene, ibrazdan sonra yapılmış ve alacağın temliki hükümlerini doğuracak bir ciro da yoktur.

O halde, mahkemece, İİK.nun 170/a-2.maddesi gereğince itiraz edilen bu çek yönünden de takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine  şimdilik yer olmadığına, 19.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12533, Karar No: 2012/280, Tarih: 16.01.2012

**4. Hukuk Dairesi         2010/12533 E.  ,  2012/280 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 25/08/2009 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19/07/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, ... Anonim Şirketi'ne ait fabrikada 2003- 2008 yıllan arasında fabrika müdürü olarak çalıştığını, 2008 yılında davalının fabrika teknik müdürlüğü görevine getirildiğini ve kendisinin yürüttüğü üretim işlerinin davalıya verildiğini, davalının daha sonra fabrika genel müdür yardımcısı olarak çalışmaya devam ettiğini, davalının, kendisi hakkında ve üretim işi yaptığı döneme ilişkin olarak 25.06.2009 günlü bir rapor düzenleyerek bu raporu, fabrikanın genel müdürüne verdiğini, davalının düzenlediği bu rapora göre kendisinin savunmasının alınarak işine son verildiğini, davalı tarafından hazırlanan ve genel müdüre hitaben yazılan 25.06.2009 günlü "dosyalar ve sorular' başlıklı bu raporda kendisi hakkında 'fabrikayı zarara uğrattığı, işleri kötü yönettiği' biçiminde asılsız isnatlar ileri sürüldüğünü ve kişilik haklarına saldırı niteliğinde ifadeler kullanıldığını belirterek davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını istemiştir.

Davalı ise, fabrika genel müdürünün talimatı ile bu raporun düzenlendiğini, fabrikanın işleyişi, üretim işinin yönetiminde gördüğü eksiklikler ve hatalar hakkında bilgi ve açıklamalarda bulunduğunu, kendisinin genel müdür yardımcısı olarak denetim görevini yerine getirdiğini, bu raporun sadece fabrika genel müdürüne verildiğini, davacının kişilik haklarına saldırıda bulunmadığını belirterek istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece yapılan yargılama sırasında dinlenilen davacı tanıkları yeminli anlatımlarında; davalının, fabrika çalışanlarının bulunduğu ortamda davacıya hitaben "beceriksiz", "yeteneksiz" şeklinde hakaret içeren sözler söylediği ve davacının üzerine yürüdüğü yönünde açıklama yapmışlardır.

Yerel mahkemece yapılan yargılama sırasında dinlenilen davacı tanıkları yeminli anlatımlarında; davalının, fabrika çalışanlarının bulunduğu ortamda davacıya hitaben "beceriksiz", "yeteneksiz" şeklinde hakaret içeren sözler söylediği ve davacının üzerine yürüdüğü yönünde açıklama yapmışlardır.

Yerel mahkemece de bu tanık beyanlanna göre davalının davacıya hakaret içeren sözler sarf ettiği de kabul edilerek istemin bir bölümü kabul edilmiştir. Oysa ki dava dilekçesinde davalının manevi tazminatla sorumlu tutulması istenirken davalının "hakaret" eylemine dayanılmamıştır. Davacı, fabrikanın genel müdürüne hitaben düzenlendiği raporla kendisi hakkında gerçeğe aykırı asılsız isnatlarda bulunan davalının, kişilik haklarına saldırıp ileri sürdüğü haksız suçlamalar nedeniyle işine son verildiğini iddia ederek, davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını istemiştir.

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasasının 74. maddesi (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 25/1. ve 26/1 maddeleri) gereğince; hakim, tarafların iddia ve savunmaları ile bağlı olup ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği gibi iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz. Şu durumda yerel mahkemece sadece dava dilekçesindeki açıklamalar dikkate alınarak davalı tarafından hazırlanan rapor içeriği yönünden değerlendirme yapılması gerekmektedir. Davanın dayanağını teşkil eden, dava dilekçesinde, manevi tazminat isteminin sebebi olarak açıkça gösterilen ve dava konusu edilen rapor ve içeriği yönünde değerlendirme yapıldığında ise; söz konusu raporun, fabrika genel müdürünün talimatı ile davalı tarafından hazırlandığı ve Genel müdürün imzasını taşıdığı, raporda yer alan ifadelerin somut bir takım olgulara dayandırmaya yönelik iddialar niteliğinde olduğu ve davacının kişilik haklarına saldırı oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Şu durumda yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, davacının manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken dava dilekçesinde açıkça ileri sürülmeyen vakıalar da değerlendirilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden karann bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan karann, yukanda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 16/01/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5777, Karar No: 2015/16217, Tarih: 08.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/5777 E.  ,  2015/16217 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sinop 1. Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi

Tarihi :25.12.2014

No :2014/514-2014/691

Dava, Alman Rant Sigortasına giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hukuk Genel Kurulu'nun 14.11.2007 tarih ve 2007/13-848 Esas 2007/840 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi (davanın mesmu, yani dinlenebilir olabilmesi) bazı şartların tahakkukuna bağlı olup, bunlara dava şartları denir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu (varlığı mutlaka gerekli); diğer bir kısmı da, olumsuz (yokluğu mutlaka gerekli) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetmelidir. Olumlu dava şartlarından biri de, davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğundan dolayı reddedilmelidir.

10.04.1965 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak 01.11.1965 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin uzun vadeli sigorta kollarından olan “Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları(aylıkları)” başlıklı beşinci bölümde yer alan ve Ek Sözleşmeyle düzenlenen konuya ilişkin 29’uncu maddenin 4’üncü fıkrasında “Bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce bir Alman Rant Sigortasına girmiş bulunması halinde, Alman Rant Sigortasına girişi, Türk Sigortasına giriş olarak kabul edilir.” hükmü yer almaktadır. Anılan sözleşme hükmü ve sözleşme hükmünün düzenlendiği bölüm birlikte değerlendirildiğinde; bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce, malüllük, yaşlılık ve ölüm Sigortalarından Alman Rant sigortasına girmiş bulunması halinde, Rant Sigortasına giriş tarihinin, sözleşme hükmü kapsamında Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edilmesi gerekeceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Alman Sigorta Merci tarafından Alman mevzuatına göre, zorunlu prim süreleri (Türkçe deyişle uzun vade sigorta kollarından olan malüllük,yaşlılık ve ölüm sigortası) olarak adlandırılan sürelerin; zorunlu ödenen prim süreleri ya da hususi hükümlere göre primi ödenmiş veya ödenmiş varsayılan sürelerden oluştuğu belirtilmiştir. Nitekim Almanya Federal Cumhuriyeti Sosyal Yasa (SGB) VI.Kitab’ın (Alman Sosyal Kanunu) konuya ilişkin Yasal Aylık Süreleri’ni düzenleyen beşinci başlık 55'inci maddesi “Prim ödeme süreleri, mecburi veya isteğe bağlı sigorta primlerinin ödendiği sürelerdir. Özel yasalara göre ödenmiş kabul edilen mecburi sigorta primlerine ilişkin süreler de, mecburi sigorta primlerinin ödendiği süreler olarak kabul edilir.” hükmünü içermektedir. Bu kapsamda özel yasa niteliğindeki Analığın Korunmasına Dair Yasa ve ilgili özel yönetmeliklerde hamilelik / analık koruması sürelerinin, ödenmiş varsayılan prim süresi olarak kabul edildiği belirtilmektedir.

Somut olayda; dava dosyası içerisinde yer alan Alman Sigorta Kurumuna ait sigorta hesabında, davacının 24.12.1992 tarihinden itibaren “Mutterschutz / Schwangerschaft (hamilelik / analık koruması)” sürelerinin bulunduğu belirtilmiş olup, bu sürenin yukarıda bahsedilen Uluslararası Ek Sözleşme hükmü kapsamında, uzun vadeli sigorta kollarından olan malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından Alman Rant Sigortasına giriş niteliğinde bir sigortalılık girişi olması karşısında, anılan tarih esas alınarak hüküm kurulması gerekirken, söz konusu sürelerin çalışma süreleri olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 08.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6562, Karar No: 2015/3891, Tarih: 25.05.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/6562 E.  ,  2015/3891 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı arasında yapılan özel güvenlik hizmet sözleşmesi ile müvekkilinin 01.01.2011 tarihinde hizmete başladığını, müvekkili şirketlerin hak edişlerinden yapılan % 5 tutarındaki prim kesintisinin iadesi gerekirken yapılan başvuruya rağmen davalı tarafın alacağı iade etmeye yanaşmadığını ileri sürerek, 2011 yılı ocak ayına ait kesinti bedeli olan 3.000,00 TL.nın kesinti tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğramış olduğunu, 01.10.2008 tarihinden sonra yürürlüğe giren düzenlemeye göre malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden iş veren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutarın hazinece karşılanmaya başlandığını, dolayısıyla fiyat farkı kararnamesinin 8. madde esasları ve kamu ihale genel tebliğinin açık hükmü uyarınca fiyat farkı verilmesi öngörülen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde hazinece karşılanan prim tutarlarının yüklenicinin hak ediş ödemelerinden düşülmesi gerektiğini aksi halde aynı prim tutarının hem bütçeden hemde hazineden ödenmesinin yolu açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 81. maddesinin 1. fıkrasına, 5763 sayılı kanunun 24. maddesi ile eklenen ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunan (ı) bendi gereği, sigorta primini düzenli olarak ödeyip, diğer yükümlülüklerini de süresinde eksiksiz olarak yerine getiren özel sektör işverenlerine bu yükümlülükleri yerine getirmeyen diğer özel sektör işverenlerine göre bir destek unsuru sağlanmış olup, prim ödemeyi teşvik amacıyla, işveren payına düşen sigorta primlerinin %5'lik kısmının hazinece karşılanmasının amaçlandığı, sigorta primlerini ödemeyi üstlenmiş olan yüklenici, kendi sorumluluğunu yerine getirirken ve bu arada devletin sağladığı bu katkıdan yararlanırken, bunun idareye geçirilmesinin amaçlanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 25.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1505, Karar No: 2015/23957, Tarih: 09.12.2015

**7. Ceza Dairesi         2014/1505 E.  ,  2015/23957 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2013/181551

MAHKEMESİ : Sincan 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 26/02/2013

NUMARASI : 2012/255 (E) ve 2013/145 (K)

SUÇ : 4733 sayılı kanuna muhalefet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I- Katılan TAPDK vekilinin sanık Mehmet yönünden temyizinin incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA,

II- Katılan TAPDK vekilinin sanık A..yönünden temyiz talebinin incelenmesinde ise;

Olay tarihinde devriye görevi yapan güvenlik güçlerince sanığın poşetinde 5 farklı markada kaçak ve bandrolsüz halde 360 paket sigara ele geçirildiği cihetle, yakalanan sigaraların miktar ve niteliğine nazaran ticari mahiyette olduğu anlaşılmakla, sanığın atılı suçtan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Kabul ve uygulamaya göre;

Dava konusu kaçak eşyanın 5607 sayılı Yasa'nın 13. maddesi yollamasıyla 5237 sayılı TCK'nın 54. maddesi uyarınca müsaderesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde "4733 sayılı kanunun 8/4. Maddesi uyarınca imha suretiyle TASFİYESİNE" hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, katılan TAPDK vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09/12/2015 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

Özetle olay şu şekildedir. Sanık, yanındaki arkadaşı ile gündüzleyin, saat 15.30 sularında elinde ki poşetle cadde üzerinde yürürken durdurularak elindeki poşette yapılan aramada 36 karton, beş değişik marka sigara ele geçirilmiştir. Sanık kolluktaki ve mahkemedeki savunmalarında sigaraları satmak amacının olmadığını, ucuz olduğu için içmek için aldığını, evine giderken yakalandığını ifade etmiştir. Yapılan yargılama sonrası mahkeme, sanığın mahkumiyetine yeter delil bulunmadığı gerekçesi ile beraatine karar vermiştir.

Mahkeme kararının yerinde ve isabetli olduğu kanaatiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmıyoruz şöyle ki:

Arama kararını kimlerin vermeye yetkili olduğu CMK.nın 119. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, bu kararın ilke olarak hakim tarafından, gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda Cumhuriyet Savcısı tarafından yazılı olarak verilmesi, Cumhuriyet Savcısına ulaşılamayan hallerde ise, kolluk amiri tarafından verilen bir yazılı arama emri bulunması gerekmektedir. Ancak olayımızda kanunun aradığı bu arama kararlarından hiç birinin bulunmadığı görülmektedir.

Arama kararını kimlerin vermeye yetkili olduğu CMK.nın 119. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, bu kararın ilke olarak hakim tarafından, gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda Cumhuriyet Savcısı tarafından yazılı olarak verilmesi, Cumhuriyet Savcısına ulaşılamayan hallerde ise, kolluk amiri tarafından verilen bir yazılı arama emri bulunması gerekmektedir. Ancak olayımızda kanunun aradığı bu arama kararlarından hiç birinin bulunmadığı görülmektedir.

CMK.nın 119. maddesindeki yetkilerinin kararı bulunmadan icra edilen bu aramanın usulüne uygun olup olmadığının tespiti açısından, PSVK 4/A maddesinde ki durdurulan ve kimlik sorulan kişilerin üzerinde ve eşyalarında yapılabilecek tehlikeli madde ve silah araması ile, adli arama ve önleme yönetmeliğinin 8/f maddesine göre suçüstü hallerinde yapılabilecek arama kapsamında bulunup bulunmadığı hususları da incelenmelidir.

PSVK.nın 4/A maddesinin uygulanabilmesi için durdurulan ve kimlik sorulan kişinin üzerindeki eşya ve aracında silah ve patlayıcı şüphesi var ise, öncelikle, tehlikeyi giderecek ölçüde gerekli tedbirleri alınması, daha sonra mülki amirin görevlendireceği yetkilinin yazılı veya sonradan yazı ile teyit edilmek şartıyla sözlü emrine dayanarak bir arama yapılabilecektir. Ancak dosyamızdaki tutanak içeriğinde sanığın elindeki poşette patlayıcı veya tehlikeli madde taşıdığına dair bir bilgi ve şüphe bulunmadığı gibi, böyle bir şüphenin var olduğu ancak tutanağa geçirilmediği gibi bir iddiada da bulunulmamıştır. Bu nedenle yapılan aramanın bu madde kapsamında bir şüpheye dayandığı ve bu madde uyarınca yapılan bir arama olduğu da söylenemiyecektir.

Yapılan aramanın, suçüstü haline uyan bir arama olup olmadığı yönünden incelediğimizde; dosyamızda yolda yürümekte olan şüpheli bir şahıstan söz edilmekte ise de, bir suçüstü halinin bulunduğunu gösterir şekilde işlenmekte olan bir suç olduğu veya herhangi bir suçun henüz işlendiği konusunda dosya da bir delil yoktur. Kaldi ki suçüstü hali olsa dahi bu durumda kolluğun nasıl davranması gerektiğine ilişkin PSVK.nın Ek 6. maddesi mevcut olup, bu maddeye göre suçla karşılaşan polisin yapması gereken can ve mal emniyetini aldıktan sonra, aciliyet ve gereklilik ölçüsünde ve orantısında, delillerin kaybolmasını ve bozulmasını önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, durumu derhal Cumhuriyet Savcısına bildirerek onun talimatlarını beklemektir. Yakalama işlemi açısından suçüstü hallerinin kolluğun ötesinde herkese yakalama yetkisi vermesine karşılık, suçüstü hali, arama işlemi yönünden kolluğa otomatik ve kendiliğinden istisnai ve ek arama yapma yetkisi vermemektedir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde hakimin yetkisi belli şartlar altında Cumhuriyet Savcısı ve kolluk amiri tarafından kullanılabilmektedir. Suçüstü halinde kolluğun yetkisi delillerin kaybolması ve bozulmasını önlemeye yetecek ölçü ve oran ile sınırlıdır. Bu gereklilik ve aciliyetin bulunmadığı durumlarda bağdaşmayan aramaya dönüşecek tedbirler hukuka uygun olmayacaktır.