muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/9192, Karar No: 2012/17874, Tarih: 12.11.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/9192 E.  ,  2012/17874 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28/01/2011 tarih ve 2009/364-2011/26 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette % 4 oranında pay sahibi iken hisselerini noterlikte düzenlenen 24/10/2002 tarihli limited şirket hisse devri sözleşmesiyle davalı ...’e sattığını, devrin pay defterine işlenip ilan edildiğini, davalı ...’le 15/04/2003 tarihinde noterde düzenledikleri fesihname ile devir sözleşmesinden geri döndüklerini, ancak İrem’in dava tarihine kadar hisse devri sözleşmesi yapmaktan kaçındığını ileri sürerek, İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu'nda İrem’in 4.000 paya isabet eden kısmının iptal edilip müvekkili adına tescilini, pay defterine işlenmesini, ilanını, 15/04/2003 tarihinden itibaren alamadığı kar paylarından şimdilik 7.000 TL’nın ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, fesihnamenin hisse devir sözleşmesi niteliğinde olmadığını, davacının tabanca ruhsatı alabilmesi için yapıldığını, başkaca hukuki ve ticari ilişkide kullanılmadığını, davacının 24/10/2002 tarihinde istifa ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, TTK’nun 525. maddesi atfıyla 520. maddesi uyarınca payı devredenle devralan arasında yapılmış geçerli bir devir sözleşmesi bulunması gerektiği, sözleşmenin yazılı şekilde yapılması ve imzaların noterde tasdik edilmesi geçerlilik bakımından zorunlu olduğu, taraflar arasındaki fesihnamenin devir sözleşmesi niteliğinde olmadığı, söz konusu şirket hisselerinin devri sonucunu doğuran bir tasarruf işlemini içermediği, davalı ...’in devraldığı hisselerin sahibi olmaya devam ettiği, davacının şirkette genel koordinatör olarak görev yapmasına, şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili olmasına rağmen davalıya önceden devrettiği paylarını geri aldığını iddia ettiği tarihten ortaklıktan ayrıldığı tarihe kadar geçen süre içersinde alınan ortaklar kurulu kararlarında imzasının yer almamasının ve şirket tarafından resmi kurumlara gönderilen yazı ve beyanlarda ortak olarak gösterilmemesinin de bu hususları desteklediği, fesihnameye dayalı olarak payların davacı adına pay defterine kaydedilmesinin ve ortaklar kurulunun muvafakatinin payın devredilmiş kabul edilmesine yol açmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,75 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 12/11/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4329, Karar No: 2009/4082, Tarih: 06.05.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/4329 E.  ,  2009/4082 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı temsilcisi arasında yapılan yazılım satışı sözleşmesindeki taahhütlerini yerine getirmeyen davalıya vermiş olduğu 2.970.TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini, uğradığı 3.000 TL maddi zararla 500.00 TL manevi zararın tazminini talep etmiştir.

Mahkemece 2008 yılı içinde öngörülen görev sınırının 6.330.TL olduğu, açılan davanın müddeabihinin ise 6.470 TL değerinde bulunması nedeniyle mahkemenin görevsizliğine, kararın kesinleşmesinden sonra istem halinde dosyanın Tekirdağ Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine tensiben karar verilmiştir.

Davalı vekili kararı temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 06.05.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3212, Karar No: 2011/7863, Tarih: 10.10.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/3212 E.  ,  2011/7863 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

1)SGK Genel Müdürlüğü ile davalı ...Ş. arasındaki meslek hastalığı nedeniyle rücu davasına ilişkin Kartal 1. İş Mahkemesi’ nin 2004/316 E. sayılı dosyası ile davacıların murisi ... Sanayi A.Ş. arasındaki meslek hastalığı nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkin Kartal 3.İş Mahkemesi’ nin 2006/654 E. sayılı dosyasının temini,

2)SGK Genel Müdürlüğü’ ne yazı yazılarak davacı hak sahiplerine murisin meslek hastalığına bağlı olarak ölümü nedeniyle gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması, varsa buna ilişkin evrakların temini,

3)SGK Genel Müdürlüğü’ ne yazı yazılarak davacıların murisi Metin Çiftçi’ nin hizmet cetvelinin temininden sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11838, Karar No: 2017/3509, Tarih: 08.05.2017

**19. Hukuk Dairesi         2016/11838 E.  ,  2017/3509 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, fona devredilen ... T.A.Ş ile davalılardan ... Madencilik ....Ltd Şti. arasında Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, diğer davalıların da bu sözleşmenin müşterek borçlusu – müteselsil kefilleri olduğunu, sözleşmeye istinaden ... Deri Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü' ne verilen 02/06/1997 tarihli 3.160,00.-TL bedelli teminat mektubunun bankaya iade edilmediğini ve komisyon bedellerinin ödenmediğini, davalılara ... Noterliğinden ihtarname keşide edilerek 37.538,95.-TL teminat mektubunun güncel değerinin deposu ile 144,44-TL nakit alacağın veznelere yatırılmasının istenildiğini, ödemede bulunulmayınca davalılar aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2013/6952 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların takibe itiraz ederek takibi durdurduklarını, davalıların haksız itirazlarının iptali ile % 20 icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmelerini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ... davaya cevap vermemiş, diğer davalılar ise vekili aracılığı ile, itirazın iptali davasının 1 yıllık süresi içerisinde açılmadığını, zamanaşımı definde bulunduklarını belirterek davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, dosya kapsamı, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu gereğince, dava konusu edilen alacağın niteliği göz önüne alındığında 5411 sayılı yasanın 141. maddesi gereğince 20 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu ve takip/dava tarihi itibarı ile bu sürenin henüz dolmadığı, davalının zamanaşımı itirazının reddinin gerektiği, davalılardan ... Madencilik...Ltd.Şti. ile ... A.Ş. arasında imzalanan sözleşmenin 300.000.-USD limitli olduğu, diğer davalıların da sözleşmeyi 300.000.-USD 'lik kefalet limiti kapsamında müşterek borçlu - müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, ... Deri Serbest Gümrük Müdürlüğü'ne hitaben 3.160,00.-TL bedelli teminat mektubu verildiği, ihtara rağmen teminat mektubuna ait komisyon tutarlarının ödenmediği, ihtarnamenin tebliğ şerhinin mevcut olmadığından davalıların takip tarihi itibarı ile temerrüde düştükleri, davacı bankanın takip tarihi itibarı ile davalılardan nakit alacak yönünden 43,46.-TL asıl alacak , 20,79.-TL işlemiş faiz, 1,04.-TL BSMV olmak üzere toplam 65,29.-TL alacaklı olduğu, gayri nakit alacak yönünden de karar tarihi itibarı ile halen meri

olduğu anlaşılan 3.160,00.-TL bedelli gümrük teminat mektubunun 4458 sayılı Gümrük Kanununun 107. maddesine göre 6183 sayılı yasaya uygun olarak işletilecek gecikme zammı ile birlikte güncel bedelinin talep edilebileceği, dolayısıyla davacının takip tarihi itibarı ile 35.860,22.-TL' lik depo talebine hak kazandığı, bu miktarlar üzerinden davalı taraflarca yapılan itirazların haksız ve yersiz olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm süresi içinde davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Davalılardan ... vekili, 11.05.2016 tarihli dilekçe ekinde 22.04.2016 tarihli belge başlıklı yazı ibraz etmiş olup, söz konusu yazıda dava konusu teminat mektubunun davacı vekiline teslim edildiği belirtilmiş olup, borcu söndüren sebepler yargılamanın her aşamasında dikkate alınacağından, mahkemece dava konusu teminat mektubunun davacı bankaya iade edilip edilmediği hususu araştırılarak, bu durum değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi için mahkeme hükmünün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine,08/05/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7996, Karar No: 2016/8555, Tarih: 06.10.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/7996 E.  ,  2016/8555 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada, ... İcra ve ... 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, sıra cetvelindeki alacağa itiraza ilişkindir.

... İcra Mahkemesince, davacının itirazının sıra cetveline şikayet kapsamında değerlendirilemeyeceği ve alacağa da itiraz edildiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise davacının sıra cetvelinde sırasına itiraz ettiği, alacağın esas ve miktarına itiraz etmediği gerekçesi ile görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

İcra ve İflas Kanununun 142. maddesine göre sıra cetveline itiraz davaları, kural olarak genel mahkemede görülür; itiraz, sadece sıraya ve icra müdürünün icra hukuku kurallarına uygun davranmadığına ilişkin ise görev icra mahkemesindedir (İİK m 142/son).

Somut olayda davacı, ... 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2481 E. sayılı dosyasında satışı yapılan araç için fazla hesaplanan ve ödenen yedi emin ücretinden dolayı MTV alacağının eksik ödenmesi nedeniyle icra müdürlüğü kararının iptali ile yedi emin ücretinin ... Bakanlığının ilgili tebliğine göre yeniden hesaplanarak aracın aynından kaynaklı vergi borcunun öncelikle ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacının, alacağın esasına ilişkin de itirazda bulunduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 06/10/2016 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2030, Karar No: 2023/1826, Tarih: 27.03.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/2030 E.  ,  2023/1826 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1536 Esas, 2021/1314 Karar

HÜKÜM : Yeniden esas hakkında hüküm kurulması

İLK DERECE MAHKEMESİ : Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2015/142 E., 2019/196 K.

Taraflar arasındaki ortak olunmadığının tespiti ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 117.960,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin yurt dışında birçok ülkede yatırılan paraların istenildiği her an geri çekilebileceği ve karşılığında yüksek oranda faiz verileceği garantisi ile müvekkillerinin davalı tarafa para verdiğini, ancak ödenen paranın bir türlü geri alınamadığını ileri sürerek taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve ödenen paranın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini, şirkete sermaye olarak verilen paranın geri istenemeyeceğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; anonim şirket ortaklarının sermaye olarak şirkete verdiklerini şirketten geri isteyemeyeceğini, davaya ilişkin hak düşürücü süre ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davalı ...'ın uyuşmazlık konusu olaydan dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanun'larda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un (7194 sayılı Kanun) 41 inci maddesi kapsamında olduğunu bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmak suretiyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi kapsamında olmadığı, yatırılan paranın yüksek faiz getireceği ve istediği her an paranın geri ödeneceği vaadiyle davacıya güven telkin edildiği, davalı şirketin yöneticileri hakkında ceza mahkemelerinde davalar açıldığı, açılan davaların sonucunun uzun bir süreç aldığı gözetildiğinde davacının açmış olduğu davada davalı tarafça zamanaşımı definin ileri sürülmesinin Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı olduğu gerekçesiyle davalılar vekilinin diğer istinaf itirazlarının reddine, İlk Derece Mahkemesi hükmünde para birimi olarak CHF şeklinde karar verilmesinin infazda tereddüte yol açabileceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle ve davanın zamanaşımına uğradığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 321 inci ve 336 ncı maddeleri

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarihli, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararı

3. Değerlendirme

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 321 inci ve 336 ncı maddeleri

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarihli, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararı

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin davalı şirket hakkında 7194 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik temyiz itirazının reddi gerekir.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun, 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararıyla mudilerin off shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde off shore hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiğine karar verilmiştir. İçtihadı birleştirme kararları konularıyla sınırlı, gerekçeleri ile açıklayıcı, aydınlatıcı, yol gösterici, sonuçlarıyla bağlayıcı soyut kararlardır. Bu itibarla off shore alacakların tahsiline ilişkin davalar bakımından verilen işbu içtihadı birleştirme kararının gerekçesi, somut uyuşmazlık bakımından da açıklayıcı ve yol gösterici mahiyette olup zamanaşımı hususunun bu bakış açısı ile değerlendirilmesi elzemdir.

3. Bir hakkın belli bir süre içinde ileri sürülememesi sebebiyle dava yoluyla elde edilebilme imkanının kalmaması veya kanunda öngörülen sürenin geçmesi sonucu bir hakkın kullanılmasının mümkün olmaması zamanaşımı kurumunu ifade etmektedir (Türk Hukuk Kurumu: Türk Hukuk Lügatı, C. I, Ankara 2021, s. 1244). Zamanaşımı, borçluya borcunu ödememe imkanını veren ayrıca alacaklıyı alacağını zamanında istemeye teşvik eden bir kurumdur. Başka bir deyişle zamanaşımı kurumu hukuki güvenlik ilkesinin bir sonucu olarak alacaklıyı alacağını zamanında ileri sürmeye zorlamaktadır. Zira alacaklının alacağını kanunda öngörülen süre içerisinde ileri sürmeyip hareketsiz kalması, alacağın tahsili için ciddi bir iradeye sahip olunmadığı hususunda borçluda bir güven uyandırır.

4. Zamanaşımı bir maddi hukuk kurumu olmadığından borcu sona erdiren değil, var olan bir hakkın talep edilmesini engelleyen bir savunma aracıdır. Bu niteliği itibarıyla da zamanaşımı alacağın varlığını değil, talep edilebilirliğini ortadan kaldırır. Başka bir deyişle kanunun öngördüğü zamanaşımı süresinin dolması, hakkın varlığını sona erdirmemekte fakat dava yoluyla hakkın ileri sürülmesi durumunda borçlunun bir karşı hakka (defi hakkına) dayanarak ileri sürülen hakkı sürekli olarak engellemesi söz konusu olmaktadır. Borçlu, zamanaşımı defini ileri sürerek alacak hakkı zamanaşımına uğradığı için edimi ifa etme zorunda olmadığını ifade etmektedir. Bununla birlikte eğer davalı zamanaşımı defini ileri sürmezse hakim bu durumu resen nazara alamayacak ve şartlar mevcutsa alacağa hükmedebilecektir. Ancak zamanaşımı defini ileri süren tarafın bu hakkını dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde kullanmaması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye kullanılması sözkonusu olur. Başka bir deyişle borçlunun zamanaşımı defini ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırı olmadığı sürece hakkın kötüye kullanılması yasağı gündeme gelmez (Akyol, Şener: Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı, İstanbul 2006, s. 65).

5. Zamanaşımı süreleri genel olarak yalnızca alacak hakları için öngörülmüş olup bu hakların zamanaşımı sürelerine tabi tutulmasının çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Özellikle uzun yıllar boyunca talep edilmemiş olan alacak hakkının ya elde edilmiş ya da ifa dışındaki bir nedenle sona ermiş olması, uzun yıllar boyu ifanın kanıtı olan belgeleri saklamasının borçludan beklenemeyecek olması, ifa talebiyle karşılaşan borçlunun borcunu ifa etmiş olsa bile ifayı ispat etmesinin neredeyse olanaksız olması ve bu durumda borçlunun hukuken korunmasının gerekmesi, hukuk düzeninin istikrar kazanmış durum ve ilişkilere dokunmak istememesi, hukuki güvenlik ilkesi ve geçmişte kalan olaylardan dolayı uyuşmazlığın sürdürülmesinde kamu yararı bulunmaması bu nedenler arasında yer almaktadır (Erdem, Mehmet: Özel Hukukta Zamanaşımı, İstanbul 2010. s. 16.)