muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/479, Karar No: 2022/592, Tarih: 29.09.2022

Sanık savunmalarında özetle; 15 Temmuz darbe girişiminde memleketi ...’de olduğunu, hainlerin düzenlediği darbe girişimiyle dünyalarının karardığını, hakkında gözaltı kararı çıkarıldığında ...’daki ikametine geldiğini, polisin gelmesini beklediğini, gözaltına alınmasıyla ilgili talimatın hukuka uygun olmadığını, soruşturma usulüne itiraz ettiğini, hazırlık aşamasında ifade ve sorguda somut bir suç isnadı yapılmadığını, hiçbir delil olmaksızın tutuklama kararı verildiğini, hakkında düzenlenen iddianamenin iadesinin gerektiğini, delillerin kişiselleştirilmediğini, lehine delillerin toplanmadığını, Yargıtay Kanunu'ndaki düzenlemelere tabi olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının bu konuda görevli ve yetkili olmadığını, arama, gözaltı ve tutuklama kararlarının usulsüz olduğunu, olayda suçüstü hâlinin bulunmadığını, soruşturmanın Yargıtay Birinci Başkanlığı tarafından yürütülmesi gerektiğini, kişisel suçların yargılanmasında Ceza Genel Kurulunun görevli bulunduğunu, suçlamalar görevle ilgili olduğundan yargılama yetkisinin Anayasa Mahkemesinde olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, KHK ile yargılama yetkisinde değişiklik yapılmasının mümkün olmadığını, mahkemenin Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurması gerektiğini, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliğini kabul etmediğini, böyle insanların uşağı olmadığını, Anayasa'ya, kanunlara, hukuka ve vicdana göre karar verdiğini, iddianamedeki iddiaların asılsız olduğunu, örgüt talimatıyla Yargıtay üyeliğine ilişkin listeye alındığını kabul etmediğini, zira örgütle irtibatı olmadığını, Yargıtay üyeliği için kimseden talepte bulunmadığını, listeyi ne şekilde oluşturduklarını bilmediğini, tanıklar ..., ... ve diğer kişilerle tanışıklığı olmadığını, etkin pişmanlık beyanlarının baskıyla ve mesleğe dönüş vaatleriyle alındığını, CMK’nın 148. maddesine göre yasak delil niteliğinde olduklarını, tanıklar ... ve ...’i tanımadığını, hakkında nasıl beyanda bulunduklarını anlamadığını, tanık ...’la aralarında tatsızlık olduktan sonra hiç görüşmediklerini, bu kişinin yurt odasında namaz kılmasına tepki gösterdiği için aralarında tatsızlık çıktığını, ifadelerinin tamamen iftira olduğunu, kanlı kansız tartışmalarının yurtta kaldığı 1987-1988 yıllarında değil, 28 Şubat 1997 sürecinde yaşandığını, ‘"devletin kadrolarını ele geçireceğiz’’ şeklindeki beyanı kabul etmediğini, tanık Mecid Gürsoy’un neye istinaden kendisine cemaatçi dediğini bilmediğini, tanık ...'ın teşhisini kabul etmediğini, bu şahsın ilk teşhis ettiği 26 kişi içinde kendisinin olmadığını, ikinci teşhis listesinde bulunduğunu, teşhislerin PVSK’nın 6. maddesine aykırı yapıldığını, CMK’nın 148/5

...'ın teşhisini kabul etmediğini, bu şahsın ilk teşhis ettiği 26 kişi içinde kendisinin olmadığını, ikinci teşhis listesinde bulunduğunu, teşhislerin PVSK’nın 6. maddesine aykırı yapıldığını, CMK’nın 148/5. maddesine göre emniyetin bir tanığı ikinci kez dinlememesi gerektiğini, tanığın bahsettiği sohbete katılmadığını, meslekten çıkarma kararının delil olarak değerlendirilemeyeceğini, iddianamede ne şekilde mahrem yapının içinde yer aldığının anlatılmadığını, Tahşiye dosyasının Başsavcılığın tevzi ettiği bir dosya olduğunu ve taşra ayağının da bulunduğunu, ifadelerin değişik savcılar tarafından alındığını, usulsüz dinlemelerle ilgili suç duyurusunda bulunduğunu, kişilere husumet besleyerek ... yapmadığını, tamamen adli bir soruşturma ve yargısal takdir hakkı olduğunu, 50-60 klasör olan dosyada kimsenin mağdur olmaması için gece gündüz çalıştığını, tanık Nejdet Coskun’un ifadelerinde geçen ant metninin ne olduğunu bilmediğini, tanık Mecid Gürsoy’u iki kez gördüğünü, örgütsel irtibatları olmadığını, birlikte pikniğe ve seminere gittiklerini, daha sonra adliyede teftiş yaparken karşılaştıklarını, ...’in kızının kendi kızının arkadaşı olduğunu, görüşmelerin onların aralarındaki görüşme olduğunu, çocuklar hatlı telefon kullanmadıklarından birbirlerini aramış olabileceklerini, FETÖ terör örgütünü kınadığını ve lanetlediğini, 680 ve 690 sayılı KHK’ların Anayasa'ya aykırı olduğunu, Tahşiye ile ilgili MİT ve Emniyetin El Kaide yapılanması içinde olduklarına dair yazısının bulunduğunu, kimseye haksızlık yapmadığını, maddi delillere göre iddianame düzenlediğini, Devrimci Karargah dosyasının da Başsavcılık tarafından tevzi edildiğini, Necdet Kılıç isimli kişinin bu örgütü yeniden toparlamaya çalıştığını ve takibi sırasında Hanefi Avcı’yla irtibatı görüldüğünü, Hanefi Avcı’nın onu uyardığını, Hanefi Avcı'nın şikayeti nedeniyle Yargıtay 1. Başkanlık Kurulunca kendisi hakkında inceleme ve soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiğini, Hanefi Avcı’yla ilgili Yargıtay 16. Ceza Dairesinde sonradan yapılan incelemede kendi işlemleriyle ilgili herhangi bir hukuka aykırılık tespitinin olmadığını, savcılık aşamasında yaptığı işlemlerin hepsinin hukuka uygun olduğunu, cemaat listesinin oluşumuna ilişkin anlatımların muğlak ve çelişkili olduğunu, iddianamede yer almayan hususlarla ilgili delillerin sonradan dosyaya alınmasının ve HTS incelemeleriyle ilgili mahkeme kararlarının hukuka aykırı olduğunu, adına kayıtlı telefonların fiili kullanıcılarıyla ilgili taleplerin reddedildiğini, taleplere konu sabit telefonlardan birinin kendi ev telefonu olduğunu, ardışık aramaya ilişkin herhangi bir irtibatı olmadığını, kızının kontörü bittiği için kendisini veya annesini aramış olabileceğini ve çocukların kendi aralarında birbirlerini aramış olabileceklerini, telefonların fiili kullanıcılarının tespit edilmesi gerektiğini, itirafçı beyanları CMK’nın 148. maddesine göre özgür iradeye dayanmadığından bunların yasak delil niteliğinde ifadeler olduklarını, tanık

. maddesine göre özgür iradeye dayanmadığından bunların yasak delil niteliğinde ifadeler olduklarını, tanık .’un, örgüt toplantılarını organize ettiğine dair beyanının doğru olmadığını, tanık ...’in beyanının soyut olduğunu, tanık ...’un "zannediyorum" dediğini, cezaevi dışında tanışıklıklarının olmadığını,

İfade etmektedir.

IV) MAHKEME KABULÜ:

''...sanığın örgütün dayatması sonucu Yargıtay üyeliğine seçildiği, örgütün direktiflerinin iletildiği sohbet toplantılarına katıldığı ve organize ettiği, sanığın örgüt mensubiyetinin 1989 yılına kadar gititği anlaşılmaktadır.

Örgütün mahrem yapılanmalarından biri olan yargı yapılanmasına dahil olan sanığın, örgüte aidiyeti çerçevesinde yargı yapılanmasının üst kolu olan Yargıtay’a üye seçilmesi aşamasında örgüt tarafından sahiplenildiği, özellikle tanıklar ... ve ...’in açık anlatımlarına göre, mevzuat ve teamül dışı olarak HSYK Genel Sekreterinin evinde yapılan toplantıda, Yargıtay’a seçilecek üyelerin belirlenmesi sırasında FETÖ/PDY mensupları tarafından hazırlanan listede ön plana çıkarılan kişilerden biri olduğu; dolayısıyla sanığın icra ettiği görevinin, daha üst makam olan Yargıtay'daki mahrem yapı içerisinde de devam ettirilmek istendiği anlaşılmaktadır.

Sanığın, örgüt mensupları tarafından dayatılan listeden yüksek yargı üyeliğine seçilmesi, örgüt liderinin Devlet içerisine sızma talimatı uyarınca hiyerarşik yapı içerisinde sergilediği mahrem tavır, örgütün direktif ve taleplerinin iletildiği sohbet toplantılarına katılması, organize etmesi, suç tarihine kadar örgütün amacını bilerek ve bu amaca götürecek süreci hazırlayan ... ve eylemlerde görev alması ve bu bağlamda özellikle ... Özel Yetkili Cumhuriyet Savcısı olarak görev yaptığı dönemde örgütün talimatları ile yapılan soruşturmalarda etkin rol alarak örgütün kendisine tevdi ettiği faaliyetlerde bulunması şeklinde örgüt içerisinde oynadığı aktif rol, haberleşmede gizliliği üst düzeyde sağlamak amacıyla ankesör / ücretli telefonlardan, ardışık / periyodik aramalarla iletişim kurması, bir hukukçu olarak sonuçlarını öngörmesine rağmen örgütsel tavır ve aidiyet duygusu ile hareket tarzını sürdürmesi ve yukarıda açıklanan diğer nedenlerle TCK 314/2 madde kapsamında terör örgütü üyeliği suçunun sübut bulduğunun kabulü ile cezalandırılmasına karar verilmesi yolunda tam bir vicdani kanaat oluşmuştur.

Cezanın bireyselleştirme aşamasında, sanığın örgütün mahrem yapı içerisindeki konumu, yüksek yargıya yerleştirilenlerden biri olarak hiyerarşik yapıya aidiyeti, tedbir kurallarına riayeti, eylem tarzı, hukukçu kimliğine nazaran örgütsel yapılanmayı bilinçli şekilde tercihi gözetilerek, sübuta eren FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği suçu nedeniyle cezanın tertibi sırasında alt sınırdan uzaklaşılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Sanığın eğitim düzeyi, kültürel birikimi, yargısal görevi dolayısıyla edindiği mesleki bilgi ve tecrübeleri ile suça konu unsurları bilmesi ve öngörmesine rağmen örgütsel aidiyet duygusu ile hareket tarzını değiştirmeyip sergilediği kast yoğunluğu karşısında sanık hakkında TCK'nın 30. maddesinde düzenlenen hata hükümleri uygulanmamıştır.

Örgüt hakkında herhangi bir bilgi vermemesi ve pişmanlık göstermemiş olması dolayısıyla sanık hakkında TCK’nın 221. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümleri uygulanmamıştır.

Örgüt hakkında herhangi bir bilgi vermemesi ve pişmanlık göstermemiş olması dolayısıyla sanık hakkında TCK’nın 221. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümleri uygulanmamıştır.

Sanığın duruşmalarda sergilediği hal ve davranışları lehine takdiri indirim nedeni kabul edilerek cezasından TCK'nın 62. maddesi uyarınca takdiren 1/6 oranında indirim yapılmak suretiyle Türk Milleti adına aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur'' şeklindeki ifadelerle mahkumiyet kararının gerekçesi açıklanmış ve sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

V) TEMYİZ:

Sanık temyizinde özetle; soruşturmanın başından beri hukuksal zeminden uzaklaşıldığı, somut bir delil bulunmadığı, gözaltı, arama, el koyma ve tutuklama kararlarının usulsüz olduğu, 680 ve 690 sayılı KHK’lar yürürlüğe girene kadar ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan işlemlerin usul ve hukuka aykırı olduğu, Yargıtay Kanunu'nun 46. maddesinin uygulanması gerektiği, soruşturmada Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun yetkili olduğu, Cumhuriyet Savcılığınca lehine olan delillerin toplanmadığı, örgüt yapılanması içindeki hiyerarşik konumunun iddianamede açıklanmadığı, Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamelerinin Anayasa'ya aykırı olduğu, suçüstü hâli koşullarının bulunmadığı, suçüstü hâlinin ani hareketli suçlar bakımından söz konusu olabileceği, kanuna aykırı yöntemle elde edilen delillerin hükme esas alınamayacağı, kumpas ve maksatlı dava olarak gösterilen davaların yargısal takdir konusu olduğu, suçun sübutunu etkileyeceği mutlak olan delillerin toplanmadığı, darbe girişiminde yer almadığı ve herhangi bir suç işlerken yakalanmadığı, CMK’nın 225. maddesinde yer alan ‘’hüküm iddianamede unsurları gösterilen suçla ilgili fiil ve fail hakkında verilir’’ kuralına aykırı hareket edildiği, iddianamede anlatılmayan Devrimci Karargah ve Tahşiye soruşturma dosyalarının delil olarak kullanıldığı, iddianameyi iade etmeyen mahkemenin delilleri kendisinin toplamasının CMK’ya aykırı olduğu, tabii hâkim ilkesine aykırı şekilde yargılama mercii oluşturulduğu, kişisel suçlarda Ceza Genel Kurulunun, görev suçlarında ise Anayasa Mahkemesinin yetkili olduğu, Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamelerinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği, cemaatçi üyelerin tespitinde görev alan mahkeme başkanının bağımsız ve tarafsız davranmasının mümkün olmadığı, bir kısım mahkeme üyesinin Yargıda Birlik Derneğinin üyesi olması nedeniyle yargılamada bağımsız ve tarafsız davranmaları konusunda şüphe oluştuğu, ret ve çekilmeye davet taleplerini kullanabilmesi ve tevsii tahkikat taleplerinin yerine getirilebilmesi ve hükmün bozulmasını talep ettiği, Yargıtay üyelerine ilişkin davaların birleştirilmesinin zorunlu olduğu, tanıkların beyanları arasında farklılıklar bulunduğu, tanık ...’un kendi dosyasında.’nın evinde yapılan toplantıda savcıların seçilmemesini istediklerini ve 80 kişilik listede kendisinin de isminin bulunduğunu beyan ettiği hâlde ... . ile ilgili dosyada savcılarla ilgili görüşmenin ... Hâkimevinde cemaatçi olmayan üyelerin de katıldığı toplantıda yapıldığını söylediği, HTS raporlarında adı geçen kişilerin kendi dosyasında dinlenmediği, görevine ilişkin suçlamalar yapıldığından yargılama yetkisinin Anayasa Mahkemesinde olduğu, yargılamaya konu örgütün terörist amaç ve yöntemleri benimsediğinin 15.07

... . ile ilgili dosyada savcılarla ilgili görüşmenin ... Hâkimevinde cemaatçi olmayan üyelerin de katıldığı toplantıda yapıldığını söylediği, HTS raporlarında adı geçen kişilerin kendi dosyasında dinlenmediği, görevine ilişkin suçlamalar yapıldığından yargılama yetkisinin Anayasa Mahkemesinde olduğu, yargılamaya konu örgütün terörist amaç ve yöntemleri benimsediğinin 15.07.2016’daki darbe girişiminde ortaya çıktığı, hukuki durumun bu tarihe göre belirlenmesi gerektiği, telefon verilerinin incelenmesi için alınmış hukuka uygun bir mahkeme kararının bulunmadığı, HTS verilerinin BTK’dan alınıp alınmadığının anlaşılamadığı, kayıtların Avea ve Türk Telekom’dan veriler alınarak denetlenmesi gerektiği, kayıtların saklanabileceği yasal sürenin öncesine ait verilerin istenemeyeceği, bunların incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı, tespite konu hatlardan birini kızının kullandığı, kendisinin de sabit hatlardan kontörü bittiğinde arama yaptığı, aramalarda kimin niçin arandığı ve sonrasının belirsiz olduğu, Yargıtay 9. Ceza Dairesinde alınan değişik ... kararına istinaden temin edilen kayıtların dosyada bulunmadığı, bunların alınıp tartışılmasının ve itirafçı beyanlarının güvenilirliğinin araştırılmasının gerektiği, tanıklar ... ve ...’in kendi adının .’nın evinde yapılan toplantıda geçtiğini söyledikleri halde ... ... ve ...’nun beyanlarında kendi adının geçmediği, bu iki tanığın dinlenmesine ilişkin talebinin reddedildiği, Yargıtaya üye seçilmek için talebinin olmadığı, cemaat listesinden seçildiği iddiasının asılsız olduğu, bu seçim nedeniyle kendisine sorumluluk yüklenemeyeceği, tanık .’a soru sorma imkanı tanınmadığı, tanık beyanlarının soyut ve algıya yönelik olduğu, yemin verilmemesi gereken tanıkların yemin verdirilerek dinlendiği, tanıklar . ve .’un duruşmaya Segbis’le bağlanarak ifadelerinin alınması imkanı varken talimatla dinlenmesi nedeniyle soru sorma imkanı ortadan kaldırılarak, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, itirafçıların iradeleri sakatlanarak alınan beyanlarının hukuka uygun delil olmadığı, beyanların kişisel düşünce, zan ve kanaatlerden ibaret olduğu, Tahşiye soruşturmasının iddianameye dahil edilmediği, iddianamede bulunmayıp sonradan dosyaya giren delillerin mahkemece hükme esas alınmasının CMK’nın 225. maddesine aykırı olduğu, Tahşiye ve Devrimci Karargah soruşturmalarında ne gibi usulsüzlük ve hukuka aykırı işlemler yaptığı incelenmeden ve herhangi bir tutanak hazırlanmadan soyut şekilde FETÖ ile fikir ve eylem birliği içinde bunları yürüttüğünün iddia olunduğu, Devrimci Karargah için Yargıtay 1. Başkanlık Kurulunun kararının olduğu, istemesine rağmen bu kararın dosyaya getirtilmediği, bunların yargısal takdir hakkı kapsamında yaptığı işlemler olduğu, TCK’nın 314/2. maddesine göre verilen cezada ayrıca TMK'nın 5

. Başkanlık Kurulunun kararının olduğu, istemesine rağmen bu kararın dosyaya getirtilmediği, bunların yargısal takdir hakkı kapsamında yaptığı işlemler olduğu, TCK’nın 314/2. maddesine göre verilen cezada ayrıca TMK'nın 5. maddesindeki artırımın yapılamayacağı, tevsii tahkikat taleplerinin reddedildiği, tanıklarının dinlenmediği, istediği belgelerin getirilmediği, teşdiden ceza tayininin hukuka aykırı olduğu,Sanık müdafisi temyizinde özetle; kararın usule, yasaya, hak ve nesafete aykırı olduğu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili ve görevli olmadığı, Sulh Ceza Hâkimliklerinin verdikleri tüm kararlarda yetkisiz ve görevsiz olduğu, olayda suçüstü hâlinin bulunmadığı, soruşturmanın başlangıcında sanık hakkında delil olmadığı, evrensel hukuk kurallarının ihlal edildiği, yapılan işlemlere sonradan çıkarılan Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile hukukilik sağlanmaya çalışıldığı, 680 ve 690 sayılı KHK’lar Anayasa'ya uygun şekilde kanunlaşmadığından Anayasa'ya aykırı olduğu, tabii hâkim ilkesinin ihlal edildiği, sanığın savunma hakkının engellendiği, iddianameyle bağlılık prensibinin ihlal edildiği, sanığın terör örgütü üyesi olmadığı, somut bir eyleminin belirtilmediği, soyut olarak örgüt hiyerarşisine tabi olduğunun belirtildiği, yargısal faaliyetlerin silah olarak nitelenmesinin mümkün olmadığı, hatanın cezasızlık sebebi olduğu, sanığın yapıyla hiçbir ilgisinin olmadığı, itirafçı ifadelerine itibar edilemeyeceği, itirafçıların kendilerini kurtarmak için soyut beyanlarda bulundukları, MİT aracılığıyla elde edilen delillerin ve başkalarının Bylock mesajlarının sanık hakkında delil olarak ve tanık beyanları spekülasyon ve dedikodu olduğundan delil değerinin bulunmadığı, baz çakışması tespitlerinin sanık aleyhine delil olmadığı,

Hususlarını beyan etmiştir.

VI) USULE İLİŞKİN İTİRAZLAR, RE'SEN İNCELENMESİ GEREKEN HUSUSLAR VE GENEL AÇIKLAMALAR:

1) SORUŞTURMA USULLERİ VE KOVUŞTURMA MERCİSİ:

a) Genel Olarak:

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Anayasa'nın 142. maddesinde, mahkemelerin kuruluşunun, görev ve yetkilerinin, işleyişinin ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği öngörülmekle birlikte; yargı kollarında yer alan Yüksek Mahkemeler yönünden kanunilik esasının ötesinde bu mahkemelerin niteliklerine, üyelerin ne şekilde atanacağına ya da seçileceğine, görev ve yetkilerinin neler olduğuna dair konular doğrudan doğruya Anayasa'da hüküm altına alınmıştır.Ülkemizdeki yargı kolları arasında yer alan adli yargı; diğer yargı kollarının (anayasa yargısı ve idari yargının) görevine girmeyen davaların çözümlendiği olağan ve genel yargı kolu olup teşkilât yapısı ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay olmak üzere üç derecelidir. Kamu görevinin etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi ve soruşturulmasında kamu yararı bulunmayan kimi iddialarla ilgili gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla kamu görevlilerinin bağlı bulundukları yasalara göre özel soruşturma usulleri öngörülmüştür.Hâkimlerin suç işlemeleri hâlinde cezai sorumluluklarının bulunduğu, çağdaş hukuk sistemlerinin ortak kabulüdür. Bir hâkimin göreviyle ilgili ya da kişisel bir suç işlemesi mümkün olup bu durumda kişinin hâkim olması nedeniyle işlediği suçun yaptırımsız kalması düşünülemez. Bu nedenledir ki, hukuk sistemimiz içinde hâkimlerin görevleriyle ilgili ya da kişisel nitelikte işledikleri ve suç oluşturan eylemlere ilişkin Anayasa, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu gibi kanunlarla kural olarak özel soruşturma ve kovuşturma usulleri ve mercileri öngörülmüştür.Suçun görev sebebiyle işlendiğinin kabulü için, eylemin memuriyet işleriyle ilgili olması, diğer bir anlatımla suçu doğuran fiil ile görev arasında illiyet bağı bulunması, görevle bağlantılı olması ve görevin sağladığı imkânlardan faydalanılarak işlenmesi gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.02.2004 tarihli ve 2004/2-10 Esas 2004/40 Karar sayılı kararında "Görev sebebiyle işlenen suç kavramının, memuriyet görevinden doğan, görev ile bağlantılı ve görevden yararlanılarak işlenebilen suçları ifade eder." şeklinde kabul edilmiştir. Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre kamu görevlilerinin herhangi bir suç örgütüne üye veya yönetici olmaları kişisel suç niteliğindedir.

Özel soruşturma ve kovuşturma usulleri öngören düzenlemelerden; yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa'nın 83. maddesi, hâkim ve Cumhuriyet savcılarına ilişkin 2802 sayılı Kanun'un 94. maddesi, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun seçimle gelen üyelerine ilişkin 6087 sayılı Kanun'un 38. maddesi, 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesi ile diğer kamu görevlilerine ilişkin 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde "ağır cezalık suçüstü hâli" ortak bir kavram olarak kullanılmaktadır. Aynı kavram, suç tarihinden sonra 2797 sayılı Kanun'un 46. maddesine 680 sayılı KHK ile eklenen ve 7072 sayılı Kanun'la aynen kabul edilerek kanunlaşan altıncı fıkrada da yer almaktadır.5271 sayılı CMK'nın "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (j) bendinde de "Suçüstü hâli"nin;

"1. İşlenmekte olan suçu,

2. Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,

3. Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suçu" ifade ettiği öngörülmüştür.

Belli bir suçun bulunması, failin yakalanmış olması ve failin suçu işlediği an ile yakalandığı an arasında uzun sürenin geçmemiş olması, suçüstü hâlidir.Öte yandan, suçüstü hâlinin varlığı açısından hukukî düzenlemelerde açıkça bir zaman sınırı öngörülmediği göz önüne alındığında, bir zaman sınırlaması getirmek mümkün değildir. Bir olayın hangi ana kadar "suçüstü" olarak nitelendirilebileceği, o olayın özelliklerine, işlenen suça, türüne, işlenme biçimine, icra ile yer ve zaman bakımından gerçekleşen illiyet bağına göre takdir edilmelidir.

Suçüstü hâli doktrinde, dar anlamda ve geniş anlamda suçüstü olmak üzere ikili ayrıma tabi tutulmuştur (Faruk Erem, Ceza Usulü Hukuku, 5. Bası, Sevinç Matbaaası, ..., 1978, .... 692, 693). Konumuza ilişkin olarak, asıl suçüstü ya da dar anlamda suçüstü, CMK'nın 2. maddesinin (j) bendinde yer alan (1) numaralı alt bentteki "işlenmekte olan suç"u ifade etmektedir.

b) Mütemadi Suçlarda Suçüstü Hâli:

Doktrinde genel kabul gören görüş; mütemadi suçlar suçüstü hâlinde işlenebilen suçlardır. Mütemadi suçlarda, temadi devam ettikçe suçüstü hâlinin devam ettiği, icra hareketlerinin tamamlanmasının gerekmediği, mütemadi suçu oluşturan icra hareketlerinin bir kısmında sanığın geniş anlamda yakalanmasının yeterli olduğu, kanuni düzenlemelerde bu konuda bir ayrıma gidilmediği ve suçüstü hâlinde temadinin sona ereceğine ilişkindir.