muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/22370, Karar No: 2014/21666, Tarih: 30.06.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/22370 E.  ,  2014/21666 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Küçükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/12/2013

NUMARASI : 2013/413-2013/764

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı Toki, Mülga Arsa Ofisi tarafından kamulaştırılarak davalı kooperatife arsa tahsis edildiğini, arsanın malikleri tarafından açılan tezyidi bedel davası sonunda kendilerinin arsanın eski maliklerine ödedikleri bedelden davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek ödedikleri bedelin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, eldeki davada kamulaştırılarak davalı kooperatife tahsis edilen arsanın eski maliklerine tezyid-i bedel davası sonunda ödedikleri bedeli davalıdan istemektedir. Hemen belirtmek gerekir ki davanın davacısı Toki ve Mülga Arsa Ofisi tacir değildirler. Öte yandan dava, Ticaret Kanununda belirtilen mutlak ticari dava niteliğinde de değildir. Bu itibarla davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Mahkemece işin esasına gidilerek hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; temyiz olunan kararın BOZULMASINA, peşin alınan 25.20 TL harcın istek halinde iadesine, 30.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/9109, Karar No: 2008/12666, Tarih: 01.12.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/9109 E.  ,  2008/12666 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı, dava dilekçesinde, kızının nüfus kütüğünde 1993 olan doğum yılının 1989 olarak düzeltilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dosya içerisinde bulunan nüfus kayıt örneğinde doğum yılının düzeltilmesi istenilen ...'ın nüfus kaydında "Sıra No:60" olmasına karşın gerekçeli kararın hüküm fıkrasında "Sıra No:61" yazılmış olması doğru değil ise de, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, gerekçeli kararın hüküm fıkrasının ikinci paragrafının birinci satırında bulunan "Sıra No:61" çıkartılarak yerine "Sıra No:60" yazılmasına hükmün bu şekilde düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 01.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11626, Karar No: 2017/1670, Tarih: 20.02.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/11626 E.  ,  2017/1670 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki yardım nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalının kızı olduğunu,davacının ... Üniversitesi, Sosyal Hizmetler bölüm öğrencisi olduğunu ,davacının geliri olmadığını, davalının maddi destekte bulunmadığını ileri sürerek 400 TL yardım nafakasının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde, talep edilen nafakanın fahiş olduğunu,bu nafakayı ödeyecek gücünün olmadığını, davacının Kredi Yurtlar kurumundan 400 TL, ... Vakfından ise 325 TL burs aldığını, bu nedenle davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacı için dava tarihinden itibaren aylık 125 TL yardım nafakasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; yardım nafakası istemine ilişkindir.

Temyize konu uyuşmazlık; mahkemece takdir edilen aylık 125,00 TL nafakanın, davacının ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek miktarda olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.

Kural olarak; anne babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür. (TMK m. 328/2) Diğer taraftan; herkes yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve alt soyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. (TMK m.364)

Eğitimine devam eden reşit birey, kendi emek ve geliriyle yaşamını sürdürmekten yoksun ise anne babasından öğrenimini tamamlayıncaya kadar yardım nafakası isteyebilir.

Bu bağlamda belirlenecek nafakanın; davacının geçinmesi için yeterli, nafaka yükümlüsünün geliriyle orantılı olması gerekir. Mahkemece nafaka miktarı tayin edilirken; davacının ihtiyaçları ve anne babanın geliri gözönünde bulundurulmalı, TMK'nın 4.maddesindeki hakkaniyet ilkesi gözetilmelidir.

Somut olayda; 1997 doğumlu davacının, ... Üniversitesi, Sosyal Hizmetler bölümü öğrencisi olduğunu, davalı babasının Hakkari Devlat Hastanesinde sağlık memuru olup, aylık 2.200 TL maaşının olduğu, davacının dava dışı annesinin ise ev hanımı olduğu anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca mahkemece; nafakanın niteliği, davalı babanın gelir durumu ile davacının ihtiyaçları birlikte nazara alındığında, hükmedilen nafaka miktarının az olduğu kanaatine varılmış, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülerek, daha yüksek oranda nafaka takdiri için hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Hal böyle olunca mahkemece; nafakanın niteliği, davalı babanın gelir durumu ile davacının ihtiyaçları birlikte nazara alındığında, hükmedilen nafaka miktarının az olduğu kanaatine varılmış, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülerek, daha yüksek oranda nafaka takdiri için hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile HUMK.nun 428.maddesi gereğince hükmün davacı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 20.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6418, Karar No: 2018/733, Tarih: 29.01.2018

**8. Ceza Dairesi         2017/6418 E.  ,  2018/733 K.**

**"İçtihat Metni"**

Muhafaza görevini kötüye kullanma suçundan sanık ... hakkında 13.07.2010 tarihli hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar kaldırılarak hükmün açıklanmasına ve TCK.nun 289/1. madde ve fıkrası uyarınca hükümlülüğüne dair; ANKARA (Kapatılan) 9. Sulh Ceza Mahkemesinin 31.01.2013 gün ve 2009/1393 esas, 2010/860 karar sayılı hükmünün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık müdafii ve katılan vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelendi:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

I- Sanık hakkında muhafaza görevini kötüye kullanma suçundan Ankara 30. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/419 esasında kayıtlı başka bir davanın açıldığı ve karar verildiği anlaşılmakla; bu davanın mükerrer açılıp açılmadığının tespiti bakımından anılan dosyanın aslı ya da onaylı süreti getirtilip incelenerek gerekirse davaların birleştirilmesi yoluna da gidilip, suçun aynı eyleme ilişkin olup olmadığının belirlenmesinden sonra sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

II- Kabul ve uygulamaya göre de;

1- Hacizli malları satış günü satış mahallinde hazır etmeyen sanığın, mallar üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunup bulunmadığı, amacı dışında kullanıp kullanmadığı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle kaybolmasına veya bozulmasına neden olup olmadığı belirlendikten sonra sonucuna göre sanığın, hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Sanığın haczedilen malın sahibi olmadığı halde, sanık hakkında tayin olunan cezadan TCK.nun 289/1...ikinci cümle gereğince indirim yapılmak suretiyle eksik ceza tayini,

3- Temel ceza tayin olunurken hapis cezası alt sınırdan tayin olunduğu halde, aynı gerekçeyle adli para cezasına esas alınan birim gün sayısının alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi suretiyle çelişkiye neden olunması,

4- Sanık müdafinin lehe hükümlerin uygulanmasına dair talebinin TCK.nun 62. maddesini de kapsadığı anlaşılmakla, anılan hükmün uygulanmasına dair olarak gerekçesi açıklanarak olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş olması,

Yasaya aykırı, katılan vekili ve sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29.01.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4663, Karar No: 2016/217, Tarih: 14.01.2016

**14. Ceza Dairesi         2015/4663 E.  ,  2016/217 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Basit cinsel saldırı, kasten yaralama

HÜKÜM : Cinsel taciz ve kasten yaralama suçlarından mahkûmiyet, temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAMEDEKİ

DÜŞÜNCE : Ek karar onama

İlk derece mahkemesince temyiz isteminin reddine dair verilen Ek karar temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçesi gösterilmek suretiyle temyiz isteminin reddine dair verilen Ek karar usul ve kanuna uygun olduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle Ek kararın ONANMASINA, 14.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15978, Karar No: 2014/2765, Tarih: 13.03.2014

**5. Ceza Dairesi         2012/15978 E.  ,  2014/2765 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2012/153723

MAHKEMESİ : Osmaniye 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 03/05/2012

NUMARASI : 2011/307 Esas, 2012/337 Karar

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Suç tarihinde Osmaniye C Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunan arkadaşına annesi tarafından gönderilen kıyafetin 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanunun 64/2. maddesine uygun olmaması nedeniyle içeri alınmayacağı kendisine bildirilen sanığın, şikayetçi görevlilere hitaben sarf ettiği “Bunu almak zorundasınız, kafanıza göre uygulama yapmayın, benim tepemi attırmayın, ben kanun tanımam, eski mahkumum, ya alacaksınız ya da sonuçlarına katlanacaksınız, ayağınızı denk alın, sizinle dışarıda görüşürüz” biçimindeki sözlerin, hangi görevin yaptırılmamasına yönelik direnme niteliğinde olduğu denetime imkan verecek şekilde gerekçeleriyle karar yerinde gösterilmeden ve TCK'nın 106. maddesinde yer alan tehdit suçu tartışılmadan dosya kapsamı ve oluşa uygun düşmeyen yetersiz gerekçelerle direnme suçundan mahkumiyet hükmü kurulması,

Kanuna aykırı ve sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13/03/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/14, Karar No: 2023/384, Tarih: 05.07.2023

**Ceza Genel Kurulu         2021/14 E.  ,  2023/384 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 4. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 4990 Değişik İş

I. HUKUKİ SÜREÇ

Hakaret suçundan şüpheli ... hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonucunda 5271 sayılı Ceza muhakemesi Kanunu'nun 172. maddesi uyarınca verilen 29.04.2019 tarihli ve 66192-45973 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı şikâyetçi vekili tarafından yapılan itiraz üzerine inceleme yapan Ankara 4. Sulh Ceza Hakimliğince 25.06.2019 tarih ve 4990 Değişik iş sayı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

Bu karara yönelik olarak Adalet Bakanlığının 20.12.2019 tarihli ve 94660652-105-06-14561-2019-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine istinaden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 27.12.2019 tarihli ve 132851 sayılı ihbarname ile dosyanın gönderildiği Yargıtay (Kapatılan) 18. Ceza Dairesince 14.09.2020 tarih ve 441-9306 sayı ile kanun yararına bozma isteğinin reddine karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 08.10.2020 tarih ve 132851 sayı ile; "Dosya kapsamına göre; Diyarbakır Barosu Başkanı Av....nin cenaze merasimi esnasında Türkiye Barolar Birliği Başkanı olan müşteki ...'nun vefat eden baro başkanının tabutunu taşırken çekilen bir fotoğrafın bulunduğu linke bir kısım mesajlar yazıldığı, bu mesajlardan birinin şüpheli ... tarafından atılarak 'Adi şerefsiz töroris köpek vatan hayini onun bunun oooooooo orsbu çocugu' yorumunun yazıldığı, fotoğraf altındaki diğer mesajlar ve fotoğrafın linkteki konumu dikkate alındığında TCK'nın 126. maddesine göre 'mağdurun şahsına yönelik duraksanmayacak bir durum' bulunup bulunmadığının değerlendirilebilmesi ve maddi gerçeğin tereddütsüz ortaya çıkarılabilmesi için şüphelinin sosyal medyasına ilişkin kaynak araştırması yapılması ve kolluk araştırması neticesinde şüpheli olduğu düşünülen şahsın kimlik bilgilerinin tespit edilmesi, bu yöne ilişkin tespit yapıldıktan sonra suça konu sosyal medya hesabının kendisi tarafından kullanıp kullanmadığı da sorularak şüphelinin savunmasının alınmasından sonra, oluşacak sonuca göre hukukî durumun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeksizin eksik soruşturma sonucu kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği," görüşüyle, itiraz kanun yoluna başvurulmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 4. Ceza Dairesince 07.12.2020 tarih ve 25973-18538 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 4. Ceza Dairesince 07.12.2020 tarih ve 25973-18538 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; şüpheli hakkında hakaret suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın eksik soruşturma sonucu verilip verilmediğinin ve bu kapsamda şikâyetçi vekilinin itirazının reddine yönelik merci kararının yerinde olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Şikâyetçi ... vekili Av. ...'ın 12.04.2019 tarihli şikâyet dilekçesi ile; şüpheli ...'nın Facebook hesabından şikâyetçinin fotoğrafının altına şikâyetçiyi kastederek ve herkesin görebileceği şekilde "Adi şerefsiz Töroris köpek vatan hayini onun bunun oooooooo orsbu çocugu" yorumunu yazarak şikâyetçiye sosyal medya üzerinden alenen hakaret ettiği gerekçesiyle suç duyurusunda bulunduğu,

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca 29.04.2019 tarih ve 66192-45973 sayı ile; dosya içeriğindeki fotoğraf incelendiğinde beyaz örtüye sarılmış bir tabutun etrafında çok sayıda insan bulunduğu, tabutun üzerinde terör örgütünü simgeleyen renklere sahip bir başka bezin de örtüldüğü, fotoğrafın bir terör örgütü üyesinin cenazesine fotoğraftaki kişilerin katıldıklarına yönelik bir algı oluşturmak amacını taşıdığı ancak fotoğrafta yüzünün üçte biri kadarı görünen bir şahsın şikâyetçiye benzemekle beraber fotoğraftaki kişilerin hiçbirinin isminin zikredilmediği, şüphelinin de isim yazmaksızın paylaşımda bulunduğu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 126. maddesindeki unsurların bulunmadığı belirtilerek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği,

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın, 02.05.2019 tarihinde şikâyetçi vekiline tebliğ edilmesi üzerine şikâyetçi vekili tarafından 06.05.2019 tarihinde söz konusu karara itiraz edildiği,

Ankara 4. Sulh Ceza Hakimliğince 25.06.2019 tarih ve 4990 Değişik iş sayı ile; itiraza konu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın dayandığı gerekçelerin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği,

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın, 02.05.2019 tarihinde şikâyetçi vekiline tebliğ edilmesi üzerine şikâyetçi vekili tarafından 06.05.2019 tarihinde söz konusu karara itiraz edildiği,

Ankara 4. Sulh Ceza Hakimliğince 25.06.2019 tarih ve 4990 Değişik iş sayı ile; itiraza konu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın dayandığı gerekçelerin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği,

Bu karara yönelik Adalet Bakanlığının 20.12.2019 tarihli ve 14561-2019 Kyb sayılı kanun yararına bozma talebi ve bu talep üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 27.12.2019 tarihli ve 132851 sayılı ihbarnamede; "...Olay hakkında hiçbir araştırma yapılmadan atılı suçun unsurlarının oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; şüphelinin sosyal medyasına ilişkin kaynak araştırması yapılması ve kolluk araştırması neticesinde şüpheli olduğu düşünülen şahsın kimlik bilgilerinin tespit edilmesi, bu yöne ilişkin tespit yapıldıktan sonra suça konu sosyal medya hesabının kendisi tarafından kullanıp kullanmadığı da sorularak şüphelinin savunmasının alınmasından sonra, oluşacak sonuca göre hukukî durumun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." düşüncesiyle kanun yararına bozma talebinde bulunulduğu,

Yargıtay (Kapatılan) 18. Ceza Dairesince 14.09.2020 tarih ve 441-9306 sayı ile; "...Dosya kapsamına göre bahse konu ifadelerin TCK'nın 126. maddesinde de belirtildiği üzere duraksamaya yol açmayacak bir şekilde müştekinin şahsına yönelik olduğunun anlaşılamaması ve dolayısıyla matufiyet şartının olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından, mercii tarafından itirazın reddine dair verilen kararın yerinde olduğu" gerekçesiyle kanun yararına bozma talebinin reddine karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

TCK'nın "Hakaret" başlıklı 125. maddesi incelendiğinde:

"(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.

(3) Hakaret suçunun;

a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,

b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,

c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,

İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.

(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

(3) Hakaret suçunun;

a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,

b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,

c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,

İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.

(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır." şeklindeki düzenlenmelere yer verildiği görülmektedir.

Bu düzenlemeyle, 765 sayılı TCK'dan farklı olarak hakaret ve sövme ayrımı kaldırılmış, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek hakaret suçunu oluşturan seçimlik hareketler olarak belirlenmiştir (Mahmut Koca, İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s. 430.).

Hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir.

Eleştiri ise herhangi bir kişiyi, eseri, olayı veya konuyu enine, boyuna, derinlemesine her yönüyle incelemek, belli kriterlere göre ölçmek, değerlendirmek, doğru ve yanlış yanlarını sergilemek amacıyla ortaya konulan görüş ve düşüncelerdir. Genelde beğenmemek, kusur bulmak olarak kabul görmekte ise de eleştirinin bir amacının da konuyu anlaşılır kılmak, sonuç çıkarmak ve toplumu yönlendirmek olduğunda kuşku yoktur.

Kamu görevlilerinin, görevlerini yerine getirirken fonksiyonlarını etkilemeyi ve saygınlıklarına zarar vermeyi amaçlayan aşağılayıcı saldırılara karşı korunmaları zorunludur. Bununla birlikle demokratik bir hukuk devletinde, kamu görevini üstlenenleri denetlemek, faaliyetlerini değerlendirmek ve eleştirmek de kaynağını Anayasa'dan alan düşünceyi açıklama özgürlüğünün sonucudur. Eleştirinin sert bir üslupla yapılması, kaba olması ve nezaket sınırlarını aşması, eleştirenin eğitim ve kültür düzeyine bağlı bir olgu ise de eleştiri yapılırken görüş açıklama niteliğinde bulunmayan, küçültücü, aşağılayıcı ifadeler kullanılmamalı, düşünceyi açıklama sınırları içinde kalınmalıdır.

Öte yandan, her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir.

TCK'nın "Mağdurun belirlenmesi" başlığını taşıyan 126. maddesi;