muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/708, Karar No: 2022/9539, Tarih: 27.12.2022

Ancak bu hususun bozma nedeni olabilmesi için, hakkındaki dava esastan red edilen ve zamanaşımı def'ini cevap dilekçesinde yasal sürede ileri süren davalının bu yönde temyize gelmesi gerekmektedir.

HMK 361/2 maddesinde de ifade edildiği üzere, davada haklı çıkmış olan tarafında (aleyhindeki dava esastan red edilen) hukuki yarar bulunmak şartıyla (zamanaşımı def'i) şartıyla temyiz yoluna başvurması mümkündür.

Davalının, davanın esastan reddine ilişkin kararı, hukuki yararına rağmen zamanaşımı yönünden temyiz etmemiş olması durumunda, artık bu yönden davacı yararına usulü müktesep hak doğmuş olur ki, davacının temyizi üzerine, Yargıtayca bu aşamadan sonra kararın zamanaşımı yönünden bozulması mümkün değildir. Oluşan usuli müktesep hakka rağmen, kararın Yargıtayca zamanaşımı yönünden bozulmasının hiçbir bağlayıcılığı yoktur. Zira usuli müktesep hakkın, yeni çıkan bir kanun veya Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı dışında başkaca bir istisnası bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, zamanaşımı def'ine rağmen davanın esastan reddi kararının davalı tarafından temyiz edilmemesi, sadece davacı tarafından temyize getirilmesi ve kararı davacı temyizine göre bozulması durumunda 09.05.1960 gün 21/9 sayılı İ.B.K vurgulandığı üzere, mahkemece bozma kararına uyulmasıyla davacı yararına usulü müktesep hak doğmuştur. Usule ait müktesep hak müessesesi Usul Kanunu'nun dayandığı ana esaslardan olup kamu düzeni ile ilgilidir. Bu durumda davacının temyizine göre kararın bozulması ve mahkemece bozmaya uyulmasından sonra artık mahkemenin geri dönerek zamanaşımı nedeniyle davayı red etmesi mümkün değildir. Bu hal usuli kazanılmış hakkın açık bir ihlalidir.

Somut uyuşmazlıkta, davalının esasa cevap süresi içerisine zamanaşımı def'ini ileri sürmesine rağmen mahkemece dava esastan red edilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiş, Dairece kararın davacı lehine bozulması üzerine yerel mahkemece bozma ilamına uyularak yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı esastan red kararını, zamanaşımı def'i nedeniyle temyiz etmediğinden davacı lehine usuli kazanılmış hak doğmuştur. Bu aşamadan sonra artık bozma üzerine zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan davacı temyizi üzerine yerel mahkeme kararı bozulduğundan, bozmaya uyan mahkemece bozma gerekleri yerine getirileceğinden, bu halde de davacı yararına usuli müktesep hak oluşacağından zamanaşımı nedeniyle davanın reddi bu nedenle de mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle, davalının zamanaşımına yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile diğer temyiz itirazlarının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde davacının usuli müktesep haklarını ihlal eden gerekçe ile kararın bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.
Yargıtay — Esas No: 2013/11298, Karar No: 2013/13235, Tarih: 30.09.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/11298 E.  ,  2013/13235 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tahliye

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, davacı alacaklı kira alacağının tahsili için tahliye talepli başlattığı icra takibine davalı borçlunun itiraz etmeksizin kesinleşmesi üzerine, icra mahkemesine baş vurarak kiralananın tahliyesini istemiştir: Mahkemece kiralananın tahliyesine karar verilmesi üzerine karar davalı tarafından temyiz edilmiştir..

6100 Sayılı HMK.nın 27. maddesi uyarınca davanın tarafları kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını da içermektedir. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalıdır.

Tebligat Kanunun'da 6099 Sayılı Yasa ile değişikliğe gidilmiştir. 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle Tebligat Kanununun 10. maddesi "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartıyla her yerde tebligat yapılması caizdir. (Ek fıkra:11.01.2011 - 6099 S.K./3.mad.) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." T.K.'nun 21/2. maddesi (Ek fıkra:11.01.2011 - 6099 S.K./5.mad) gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır". hükmünü içermektedir.

Somut olayda; Davalıya dava dilekçesi Tebligat Kanunu 21.maddesine göre tebliğ edilmiş ise de, muhatabın adreste bulunmama sebebi tevsik edilmediği gibi, kendisine haber bırakılan komşunun imzası veya imzadan imtina ettiğine dair beyanı da alınmamıştır. Bu durumda, dava dilekçesi ve duruşma gününe ilişkin davalıya yapılan tebligat geçersizdir. Davalıya dava dilekçesi ve duruşma günü bildirir davetiyenin yöntemine uygun tebliğ edilerek ve taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmadan işin esasına girilip karar verilmesi doğru değildir.

Karar bu nedenle bozulmalıdır.

Karar bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428 ve İİK.nın 366.maddesi uyarınca kararın BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 30.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6920, Karar No: 2013/533, Tarih: 05.02.2013

**23. Hukuk Dairesi         2012/6920 E.  ,  2013/533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen sıra cetveline şikayetin sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin ....06.2012 gün ve 2838 Esas, 4414 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi şikayet olunan tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Şikayetçi vekili, borçlunun alacağı üzerine müvekkili tarafından haciz konulduğunu, ancak müvekkilinin haczinden önce aynı alacak üzerine davalı tarafından muvazaalı olarak haciz konulduğunu, düzenlenen sıra cetvelinde davalının alacağının birinci sırada yer aldığını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan, kendi haczinin daha önce olduğunu savunarak, şikayetin reddini talep etmiştir.

Mahkemece, ... .... ... Müdürlüğü'nce düzenlenen ........2009 tarihli derece kararında yer alan takip dosyalarında takibin başlama, kesinleşme ve haciz tarihleri göz önüne alındığında şikayet olunanın haczinin daha önce olduğu, sıra cetvelinin düzenlenmesinde bir usulsüzlük görülmediği gerekçesiyle şikayetin reddine dair verilen karar şikayetçi vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin ....06.2012 tarih 2012/2838 Esas, 2012/4414 Karar sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Bu kez, şikayet olunan karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, ... Mahkemesi kararında belirtilip ... ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre İİK’nun 366. maddesi ve HUMK’nun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunanın karar düzeltme isteminin REDDİNE, ...,55 TL harç ve takdiren 219,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 05.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2531, Karar No: 2014/5024, Tarih: 24.04.2014

**9. Ceza Dairesi         2014/2531 E.  ,  2014/5024 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 9 - 2013/342915

Mahkemesi : Muratlı Sulh Ceza Mahkemesi

Tarihi : 19.07.2013

Numarası : 2013/40 - 2013/257

Suç : Hükümlünün kaçması

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Hükümde tekerrüre esas alınan ilamdaki mahkeme adının "Çorlu 2. Asliye Ceza Mahkemesi" yerine "Çorlu 3. Asliye Ceza Mahkemesi" olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilmesi mümkün maddi hata kabul edilmiş, Tekirdağ 1. Sulh Ceza Mahkemesi tarafından 15.07.2013 tarihinde ifadesi alınan sanığın duruşmadan bağışık tutulmayı talep ettiğinin anlaşılması karşısında tebliğnamedeki sanığın ifadesini esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediğinin sorulmaması nedeniyle hükmün bozulması gerektiği yönündeki görüşe iştirak edilmemiştir.

Başka bir suçtan mahkemenin yargı çevresi dışındaki bir cezaevinde hükümlü bulunan ve istinabe yoluyla ifadesi alınan sanığın iddianame okunup hakları hatırlatıldıktan sonra yüklenen suça karşı diyecekleri sorularak usulüne uygun sorgusu yapılmadan hüküm kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Kanuna aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün öncelikle bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 24.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/19748, Karar No: 2010/183, Tarih: 19.01.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2009/19748 E.  ,  2010/183 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Yargıtayca temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Çekişmeli ... Köyü 216 ada 24 sayılı parselin bir bölümünün içerisinde kaldığı bilirkişiler tarafından bildirilen 190 numaralı zeytincilik parselinin yörede yapılan zeytincilik çalışmaları sırasında ne olarak işlem gördüğü, herhangi bir kişiye tahsisinin yapılıp yapılmadığını açıklar resmi yazının dosyada yer alması gereklidir.

Ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 19/01/2010 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2316, Karar No: 2014/8595, Tarih: 28.04.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/2316 E.  ,  2014/8595 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden maliki olduğu 2008 parsel (yenileme ile 176 ada 3 parsel) sayılı taşınmazın tapu kaydında baba adının sehven yalnızca ... olarak yazıldığını ileri sürerek, baba adının “... ...” olarak düzeltilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın ispatlandığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hâkimi ...'ın raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince davalı ... Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, 28.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8817, Karar No: 2014/1642, Tarih: 17.02.2014

**6. Hukuk Dairesi         2013/8817 E.  ,  2014/1642 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/12/2012

NUMARASI : 2009/671-2012/502

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı menfi tespit davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira alacağından dolayı yapılan takibe ilişkin menfi tespit (ödemeyle istirdat) istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine, hüküm, davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dilekçesinde, davaya konu taşınmazın rutubet ve su alması nedeniyle 02.11.2007 tarihinde ihtarname çekilerek 31.12.2007 tarihinde tahliye edileceği ve anahtarın teslim alınmasının, davalı alacaklıya bildirildiğini ancak anahtarın teslim alınmadığını, taşınmazın 13.10.2007 tarihinde tahliye edildiğini, davacının davalıya kiralama döneminin sonu dahil hiç bir kira borcu bulunmadığını belirterek davacının borçlu olmadığının tespitine ödemeden sonra 72.269 TL nin istirdatına karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili taşınmazın kendileri tarafından 2009 yılı Nisan ayında teslim alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davada dayanılan ve karara esas alınan 01.02.2007 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı alacaklı vekili, bu sözleşmeye dayanarak, 04.03.2008 tarihinde davacı borçlu hakkında başlattığı icra takibi ile Ocak 2008 kirası ile muaccel hale gelen yeni dönem kira bedelinin tahsilini istemiştir. Davacı borçlu vekili, taşınmazın 13.10.2007 tarihinde tahliye edildiğini ve kira borcu bulunmadığını belirterek eldeki davayı açmıştır.

Uyuşmazlık, taraflar arasında kiralananın hangi tarihte teslim edildiği hususunda toplanmaktadır. Kiralananın anahtarının usulüne uygun şekilde kiralayan davalıya teslim edildiğini yazılı delillerle kanıtlama yükümlülüğü davacı kiracıya aittir. Anahtar teslim edilmediği sürece kiralananın kiracının kullanımında olduğunun kabulü gerekir. Davalı kiralananı tahliye ettiğini bildirmekle birlikte anahtarları teslim etmemiştir. Kiralayanın anahtarı teslim almaktan imtina etmesi halinde kiracı anahtarı notere teslim etmeli yada mahkemeden tevdii mahalli tayin ettirmelidir. Bu durumda davacı kiracı anahtar teslimini yazılı delille kanıtlayamamıştır ancak dava dilekçesinde her türlü delil tabiriyle yemin deliline de dayandığına göre tahliye tarihi konusunda davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırmayla karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı ve davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 17.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7304, Karar No: 2022/9534, Tarih: 27.12.2022

**11. Hukuk Dairesi         2021/7304 E.  ,  2022/9534 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 26.03.2021 tarih ve 2021/25 E. - 2021/222 K. sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 27.12.2022 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalı şirketin içinde bulunduğu Yimpaş Grubu tarafından 1990 yılından itibaren Almanya başta olmak üzere birçok ülkede garanti verilerek binlerce insandan mevduat toplandığını, müvekkilinin 131.000.DM (66.979,24 Euro) karşılığı 142.350,98TL karşılığında hisse senedi ile ortak olduğunu, parasını her istediği anda alabileceği garantisinin verildiğini, müvekkiline herhangi bir kâr payı, faiz ve para ödemesi yapılmadığını, davalı şirketten ödenen paranın iadesi talep edildiğinde ise kendilerinin davalı tarafça devamlı suretle oyalandığını ileri sürerek, 131.000.DM (66.979,24 Euro) karşılığı 142.350,98 TL’nin en yüksek avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, husumet, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve esasa ilişkin savunmalarda bulunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile taraflar arasında bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespitine, yapılan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne, 131.000,00 DM (66.979,24 Euro) karşılığı 142.350,98 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

(1) Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti, hukuka aykırı şekilde kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğü ve davalılar tarafından tahsil edilen paranın istirdatı istemine ilişkindir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

(1) Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti, hukuka aykırı şekilde kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğü ve davalılar tarafından tahsil edilen paranın istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 22/04/2022 tarihli ve 2021/7 Esas, 2022/2 Karar sayılı kararı ile, neticeten mudilerin off shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde off shore hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiğine karar verilmiştir. İçtihadı Birleştirme Kararları konularıyla sınırlı, gerekçeleri ile açıklayıcı, aydınlatıcı, yol gösterici, sonuçlarıyla bağlayıcı soyut kararlardır. Bu itibarla, off shore alacakların tahsiline ilişkin davalar bakımından verilen işbu içtihadı birleştirme kararının gerekçesi, somut uyuşmazlık bakımından da açıklayıcı ve yol gösterici mahiyette olup, zamanaşımı hususunun bu bakış açısı ile değerlendirilmesi elzemdir.

Bir hakkın belli bir süre içinde ileri sürülememesi sebebiyle dava yoluyla elde edilebilme imkanının kalmaması veya kanunda öngörülen sürenin geçmesi sonucu bir hakkın kullanılmasının mümkün olmaması zamanaşımı kurumunu ifade etmektedir (Türk Hukuk Kurumu: Türk Hukuk Lügatı C. I, Ankara 2021, s. 1244). Zamanaşımı, borçluya borcunu ödememe imkanını veren, ayrıca alacaklıyı alacağını zamanında istemeye teşvik eden bir kurumdur. Başka bir deyişle zamanaşımı kurumu, hukuki güvenlik ilkesinin bir sonucu olarak alacaklıyı, alacağını zamanında ileri sürmeye zorlamaktadır. Zira alacaklının alacağını kanunda öngörülen süre içerisinde ileri sürmeyip hareketsiz kalması, alacağın tahsili için ciddi bir iradeye sahip olunmadığı hususunda borçluda bir güven uyandırır.

Zamanaşımı bir maddi hukuk kurumu olmadığından borcu sona erdiren değil; var olan bir hakkın talep edilmesini engelleyen bir savunma aracıdır. Bu niteliği itibari ile de zamanaşımı alacağın varlığını değil, talep edilebilirliğini ortadan kaldırır. Başka bir deyişle kanunun öngördüğü zamanaşımı süresinin dolması, hakkın varlığını sona erdirmemekte fakat dava yoluyla hakkın ileri sürülmesi durumunda borçlunun bir karşı hakka (defi hakkına) dayanarak ileri sürülen hakkı sürekli olarak engellemesi söz konusu olmaktadır. Borçlu, zamanaşımı defini ileri sürerek alacak hakkının zamanaşımına uğradığı için edimi ifa etme zorunda olmadığım ifade etmektedir. Bununla birlikte eğer davalı zamanaşımı defini ileri sürmezse; hakim bu durumu re’sen nazara alamayacak ve şartlar mevcutsa alacağa hükmedebilecektir. Ancak zamanaşımı defini ileri süren tarafın bu hakkını dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde kullanmaması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye kullanılması sözkonusu olur. Başka bir deyişle borçlunun zamanaşımı defini ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırı olmadığı sürece hakkın kötüye kullanılması yasağı gündeme gelmez (Akyol, Şener: Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı, İstanbul 2006, s. 65).

Zamanaşımı süreleri genel olarak yalnızca alacak hakları için öngörülmüş olup bu haklarının zamanaşımı sürelerine tabi tutulmasının çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Özellikle uzun yıllar boyunca talep edilmemiş olan alacak hakkının ya elde edilmiş ya da ifa dışındaki bir nedenle sona ermiş olması; uzun yıllar boyu ifanın kanıtı olan belgeleri saklamasının borçludan beklenemeyecek olması; ifa talebiyle karşılaşan borçlunun borcunu ifa etmiş olsa bile ifayı ispat etmesinin neredeyse olanaksız olması ve bu durumda borçlunun hukuken korunmasının gerekmesi; hukuk düzeninin istikrar kazanmış durum ve ilişkilere dokunmak istememesi; hukuki güvenlik ilkesi ve geçmişte kalan olaylardan dolayı uyuşmazlığın sürdürülmesinde kamu yararı bulunmaması bu nedenler arasında yer almaktadır (Erdem, Mehmet: Özel Hukukta Zamanaşımı, İstanbul 2010. s. 16.)

818 sayılı BK, l l.01.2011 tarihinde kabul edilen 6098 sayılı TBK’nın 647. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış; 6098 sayılı TBK ise 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 5/1.maddesi; “Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan hak düşürücü süreler ile zamanaşımı süreleri, eski kanım hükümlerine tabi olmaya devam eder. Ancak, bu sürelerin henüz dolmamış kısmı, Türk Borçlar Kanununda öngörülen süreden uzun ise, yürürlüğünden haşlayarak Türk Borçlar Kanununda öngörülen sürenin geçmesiyle, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi dolmuş olur” hükmünü haizdir. Buna göre, 818 sayılı BK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Haksız fiilden doğan tazminat davasının tabi olduğu zamanaşımı süreleri ve başlangıçları 818 sayılı BK’nın 60. maddesinde genel zamanaşımı hükümlerinden ayrı olarak düzenlenmiştir. Zamanaşımı sürelerinin ve başlangıçlarının düzenlendiği 818 sayılı BK’nın 60. maddesinin ilk iki fıkrası;

“Zarar ve ziyan yahut manevi zarar namiyle nakdi bir meblağ tediyesine müteallik dava, mutazam olan tarafın zarara ve failine ıttıla tarihinden itibaren bir sene ve her halde zararı müstelzim fiilin vukuundan itibaren on sene mürurundan sonra istima olunmaz. Şu kadar ki zarar ve ziyan davası, ceza kanunları mucibince müddeti daha uzun müruru zamana tabi cezayı müstelzim bir fiilden neşet etmiş olursa şahsi davaya da o müruru zaman tatbik olunur.” şeklinde düzenleme içermektedir.