muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7636, Karar No: 2015/12926, Tarih: 02.04.2015

Belirsiz alacak davası ise mevcut yasal düzenleme çerçevesinde üç değişik şekilde açılabilir. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davasının açılabileceği HMK’nun 107. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında öngörülmüştür. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası ise aynı maddenin 3. fıkrasına dayanmaktadır. Maddenin gerekçesine göre ise alacaklı kısmi eda külli tespit davası da açabilir. Her bir dava türünün farklı özellikleri bulunmaktadır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, alacaklı belirleyebildiği miktarı davaya konu etmelidir. Bu konuda rastgele bir miktarı talep etmesi doğru olmaz. Örneğin, işveren ve ... kayıtlarında 10 yıl ve asgari ücretten hizmeti görünen bir işçi, çalışma süresini 12 yıl ve ücretini net 2.000,00TL olarak açıklamak suretiyle kıdem tazminatıyla ilgili belirsiz alacak tahsil davası açabilir. Bu davada, kayıtlarda geçen süre ve asgari ücrete göre belirlenebilen miktar talep edilmelidir. Başka bir anlatımla tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında alacaklı belirleyebildiği kadarıyla bir hesaplama yapmalı ve bu miktarı talep etmelidir. Dava dilekçesinde şimdilik kaydıyla farazi bir miktar (100,00TL) gösterilmesi halinde, davanın, tahsil amaçlı belirsiz alacak davası olarak kabulü doğru olmaz.

Tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında, işverenin vereceği cevap, ön inceleme aşamasında bu yönde uzlaşı veya tahkikat aşamasında belirsizlik ortadan kalktığında, 107/2. maddeye göre davacı miktarı arttırabilir ve alcağın tümünün tahsilini talep edebilir. Bu aşamada iddianın genişletilmesi yasağı devreye girmez.

HMK’nun 107. maddesinin gerekçesine göre, alacak belirli hale geldiğinde artırım, sadece bir kez yapılabilir. İkinci kez artırım yapılmak istenirse, iddianın genişletilmesi yasağı ile karşı karşıya kalınır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, dava tarihinde alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Faiz başlangıcı, davadan önce temerrüt söz konusu değilse dava tarihi olmalıdır. Alacak belirlendikten sonra arttırılan kısım için faiz başlangıcı temerrüt ya da dava tarihidir. Belirtmek gerekir ki, belirsiz alacak davasının alacaklıya sağladığı bütün imkanlar bir tek tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında ortaya çıkar.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabileceği HMK’nun 107/3. maddesinde kabul edilmiş olmakla, davanın miktar belirtmeden açılması da imkan dahilindedir. Bu halde hukuki yarar yokluğu ile ilgili tartışmalara mahal vermemek için, 107. maddenin son cümlesinde, belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasında hukuki yararın bulunduğu ifade edilmiştir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabilmesinin en önemli sonucu, belirsiz alacak tespit davasının da alacak için zamanaşımını kesmesidir. Bu husus, 107. maddenin gerekçesinde açıklanmıştır.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabilmesinin en önemli sonucu, belirsiz alacak tespit davasının da alacak için zamanaşımını kesmesidir. Bu husus, 107. maddenin gerekçesinde açıklanmıştır.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasının ardından, alacağın yargılama sırasında belirlenmesi üzerine HMK’nun 107/2. maddesine göre miktarın arttırılması mümkün değildir. Zira sözü edilen hüküm, belirsiz alacak davasının miktar belirtilmesi yoluyla eda davası biçiminde açılması halinde uygulama alanı bulabilir. Ancak belirsiz alacak tespit davasında yapılan yargılama ile alacak belirlendikten sonra, davanın tamamen ıslahı suretiyle alacağın tahsili talep edilebilir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılması ve ardından ıslahla eda davasına dönüştürülmesinin, davanın belirli bir miktar üzerinden açılmasından farkı, faiz başlangıcı noktasında kendisini gösterir. Belirsiz alacak davası tespit davası olarak açıldığında faiz başlangıcı, alacakların rakam olarak talep edildiği ıslah tarihi olmalıdır.

HMK 107. maddesinin gerekçesine göre belirsiz alacak davasının, kısmen eda davasıyla birlikte külli tespit davası olarak da açılabilmesi imkan dahilindedir. O halde belirsiz alacak davasında bir miktarın tahsili yanında, kalan tutarın tespiti istenebilecek ve yargılama sırasında belirlendiğinde kalan miktar da talep edilebilecektir.

Bunun tam eda davasından farkı, belirlenebilen miktarın talebi yerine, kısmi bir miktarın istenebilmesidir. Örneğin belirsiz bir alacak için alacaklı tarafından belirsiz alacak davası açıldığında ve 100,00 TL için tahsil, kalan miktarı için ise alacağın tespiti istendiğinde kısmi eda külli tespit davasından söz edilir. Zira alacaklı işveren veya resmi kurum kayıtlarında geçen belirleyebildiği miktarı davaya konu etmek yerine, farazi bir miktar için talepte bulunmuştur. Sözü edilen davanın kısmi davadan farkı ise, alacaklının kısmi dava açtığını belirtmeksizin belirsiz alacak davasından söz ederek taleplerde bulunmasına dayanır. Yukarıda açıklandığı üzere belirsiz bir alacak için alacaklının açıkça kısmi dava açtığını belirterek talepte bulunması veya belirsiz alacaktan söz edilmeksizin kısmi taleplerde bulunulması halinde davanın kısmi dava olarak açıldığı kabul edilir.

Kısmi eda külli tespit davasının açıldığı anda alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Ancak faiz başlangıcı açısından tahsil amaçlı belirsiz alacak davasından farklı bir durum vardır. Davaya konu edilen miktar bakımından faiz başlangıcı olarak dava tarihi kabul edilmelidir. Alacağın kalan kısmın sadece tespiti istenmiş olmakla, belirlenen bakiye alacak miktarının ilerde talep edildiği tarihten itibaren faize karar verilmelidir.

Kısmi eda külli tespit davasının açıldığı anda alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Ancak faiz başlangıcı açısından tahsil amaçlı belirsiz alacak davasından farklı bir durum vardır. Davaya konu edilen miktar bakımından faiz başlangıcı olarak dava tarihi kabul edilmelidir. Alacağın kalan kısmın sadece tespiti istenmiş olmakla, belirlenen bakiye alacak miktarının ilerde talep edildiği tarihten itibaren faize karar verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili muvazaa iddiasına dayalı olarak bir kısım alacaklar ile fazla çalışma ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalının gerçek işveren olduğu iddiasına dayalı davada, olası gerçek işverendeki emsali işçinin ücreti ve diğer haklarının işçi tarafından bilinmesi mümkün değildir. Bu itibarla davacının iddiaya konu ücret, ikramiye, ilave tediye ve yemek yardımı alacaklarının belirli olduğundan söz edilemez.

Davacı işçinin saat fazla çalışma yaptığı iddiaları ise, işverenden sadır olan yazılı bir delil veya puantaj kaydına dayanmadığı için yargılama ile gerçek durum belirlenecek ve fazla çalışmanın varlığı halinde mahkemece taktiri indirim uygulanacaktır. Bu itibarla fazla çalışma ücreti alacaklarının bu yönüyle de belirli olarak nitelendirilmesi doğru değildir.

Öte yandan, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı dava dilekçesinde açıklanmıştır. Dava dilekçesinde sözü edilen her bir alacak kalemi için ne kadar talep edildiği açıklanmaksızın toplam 5.000,00TL olarak talepte bulunulmuştur.

Davacı vekili temyiz dilekçesinde ise “kısmi dava açılmasında yasanın aradığı unsurlar ve hukuki yarar” şartının gerçekleştiğini açıklamıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalara göre davaya konu işçilik alacaklarının tamamının belirsiz olduğu anlaşılmakla, dava dilekçesindeki alacaklardan her biri için ne miktarda talepte bulunulduğu açıklatılmalı, davacı vekilinin dava ve temyiz dilekçesindeki beyanları mahkemece değerlendirilmeli ve belirtilen esaslar dahilinde davanın belirsiz alacak davası mı yoksa kısmi dava mı olduğu hususu öncelikle tespit olunmalıdır.

Mahkemece alacağın belirsiz olduğu kabul edilerek, dava şartı noksanlığı sebebiyle reddi hatalıdır.

Mahkemece, gerekçeli kararda dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın reddedildiği açıklandıktan sonra “davacının davasını ispatlayamadığı” şeklinde başka bir gerekçeye yer verilmiş olup, bu şekilde çelişkili karar verilmesi de hatalıdır. Taraflara ait iddia ve savunma delilleri toplanmaksızın, davanın dava şartı noksanlığı sebebiyle reddedilmesinin ardından “davacının davasını ispatlayamadığı” ve “davanın haksız olduğu”na dair esasa dair gerekçeye yer verilmesi de hatlıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 02/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22471, Karar No: 2015/4258, Tarih: 05.03.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/22471 E.  ,  2015/4258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının "hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal" olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veya gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

1- Gerekçeli kararın davalı ...'e/vekiline yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten ve

2- Temyiz eden davalı ... Büro Mob. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan gerekçeli temyiz dilekçesinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 05/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7830, Karar No: 2015/8016, Tarih: 01.06.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/7830 E.  ,  2015/8016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/11/2014

NUMARASI : 2014/194-2014/399

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı D.. H.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Esas ve birleştirilen davanın davacısı vekili,davalı borçlu H.. C..'in alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla adına kayıtlı taşınmazlardan birini 7.8.2012 tarihinde eski eşi davalı D.. H..'e, diğerini de 19.10.2011 tarihinde davalı M.. B..'e, Murat'ın da 7.3.2014 tarihinde birleşen davanın davalısı P.. K..'ya sattığını belirterek davalılar arasındaki tasarrufların İİK 277 ve devamı ile TBK'nun 19.maddesi gereğince iptalini talep etmiştir.

Davalı borçlu H.. C.. savunma yapmamıştır.

Davalı D.. H.. vekili, müvekkilinin ikametgahının Pendik sınırları içinde olması nedeniyle İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu, dava konusu taşınmazın 26.7.2011 tarihinde kesinleşen boşanma protokölü gereğince müvekkiline devredildiğini, tasarrufun borçtan önce yapıldığını, iptal koşullarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı M.. B.. vekili, müvekkilinin ikametgahının Ataşehir sınırları içinde olması nedeniyle İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu, tasarrufun borçtan önce yapıldığını,aciz belgesi sunulmadığını, takip konusu çeklerde ciro silsilesi kopuk olduğundan davacının yetkili hamil olmadığını,dava konusu taşınmaz bedeli için davalı borçluya Darıca'da bulunan taşınmazı devrettiklerini bakiye satış bedeli için de kısmi ödeme yaptıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Birleşen davanın davalısı P.. K..'ya tebligat yapılmamıştır.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere göre dava dilekçesinde yetki itirazında bulunan davalıların adresinin Kadıköy olarak gösterildiği, yetki itirazının süresinde olduğu, davalı borçlu tarafından tebligata rağmen savunma yapılmadığı, davalı Pınar'a tebligat yapılmamış ise de tüm davalılar arasında ihtiyari de olsa dava arkadaşlığı olduğu ve davanın tüm davalılar hakkında birlikte görülmesi gerektiğinden HMK'nin 20 maddesi gereğince Mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde yasal süre içinde müracaat halinde dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm davacı ve davalı D.. H.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Dava, İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davalılar (3.kişiler) D.. H.. ve M. B. vekili tarafından yetki itirazının süresinde yapılmış olmasına, bu tür davalarda HMK'nin 6 maddesi gereğince davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olmasına, davalı borçlu Halil ile 3.kişiler D. N. ve M.. B.. arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunması nedeniyle adı gecen davalı 3.kişiler vekillerinin yetki itirazının HMK'nun 60 maddesi gereğince borçlu açısından da hüküm ifade etmesine, harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden HMK'nin 331/2 maddesine uygun olarak hüküm verilmiş olmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair; davalı D.. H.. vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Birleştirilen davanın davalısı P.. K.. 4.kişi olup borçlu ile arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı gibi, adı geçen davalıya esas ve birleşen davalardan tebligat yapılmadığından davalı Pınar'ın savunması ve dolayısıyla yetki itirazı da bulunmamaktadır. O halde adı geçen davalı yönünden yetkisiz kararı verilmesi doğru görülmediğinden esas dava ile birleştirilen İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/375 Esas 2014/379 karar sayılı dava dosyasının esas davadan tefriki ile yeni esasa kaydı ve yeni esas üzerinden davaya devam edilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davalı Pınar yönünden de yetkisizlik kararı verilmesi isabetli görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı D.. H.. vekilinin yerinde görülmeyen bütün, davacı vekilinin sair temyiz itirazların reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazların kabulü ile hükmün BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 27,70 TL temyiz peşin harcın mahsubuna, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 01/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10421, Karar No: 2011/10277, Tarih: 28.06.2011

**13. Hukuk Dairesi         2011/10421 E.  ,  2011/10277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, elektrik abonelik sözleşmesi yapmak için davalı kuruma 23.6.2006 tarihinde müracaat ettiğini, 7.7.2006 tarihinde davalı elemanınca yapılan incelemede kaçak elektrik kullandığından bahisle 8.780,68 TL ceza tahakkuk ettirildiğini, abonesiz kullanımın 8 gün olduğunu belirterek borçlu olmadığının tesbitini istemiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı gerçek kişi tarafından açılan menfi tesbit davasında, Mahkemece, 05.06.2007 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiştir.

Ne var ki karar tarihinden sonra 25.02.2011 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren bazı alacakların yeniden yapılandırılması ile sosyal sigortalar ve genel ... sigortası kanunu ve diğer batı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hakkındaki 6111 Sayılı Kanunun 1. maddesi g) fıkrası ile 2560 S. Kanun kapsamında kalan idarelerin vadesi 31.12.2010 tarihinden (bu tarih dahil) önce olduğu halde, bu kanunun yayınlandığı tarih itibariyle ödenmemiş bulunan su ve atık su bedeli alacakları ile bu alacaklara bağlı faiz gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakları hakkında bu kanun hükümlerinin uygulanacağı açıkça belirtilerek, aynı kanunun 18. maddesi hükmü gereğince borçluların bu kanun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar ilgili idareye başvuruda bulunmaları ve belirtilen şartları yerine getirmeleri yönünde hak tanınmış ve böylece borcun yeniden yapılandırılması yönünde bir düzenleme getirilmiştir.

Somut olayda davacı gerçek kişi aleyhinde kaçak elekrik kullanım tutanağı düzenlendiği, böyle taleplerin 6111 S. Kanun kapsamında kaldığı açık olmakla, davacının 6111 S. Kanun hükümlerinden faydalanması konusunda müracaat edip, borç ödendiği takdirde davadan vazgeçilmesi veya dava konusuz kalacaktır.

Bu durumda davacıdan 6111 S. Kanun gereğince borcun yapılandırılması konusunda talebin olup olmadığının sorulup, talebi olduğu takdirde bu konuda tarafların delilleri toplanıp sonucuna uygun karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına

SONUÇ: Yukarıda 1 .bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın Bozulmasına ,2.bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 28.6.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3600, Karar No: 2012/7687, Tarih: 09.05.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/3600 E.  ,  2012/7687 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş)Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ile ... ... Perlit Yapı Malzeme ve Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ile ... ... Perlit Yapı Malzeme ve Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... ... Perlit Yapı Malzeme ve Madencilik San. Tic. Ltd. Şti.'ne iadesine ,09/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/22731, Karar No: 2020/11580, Tarih: 16.03.2020

**8. Ceza Dairesi         2019/22731 E.  ,  2020/11580 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Parada sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yüzüne karşı usulüne uygun 15.09.2015 tarihinde tefhim olunan hükmü, CMUK'nın 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 30.09.2015 tarihinde temyiz eden sanığın temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE, 16.03.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.