muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/4245, Karar No: 2013/120, Tarih: 10.01.2013

**5. Ceza Dairesi         2010/4245 E.  ,  2013/120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Basit zimmet

HÜKÜM : Sanık ...'ın eyleminin nitelikli zimmet kabulüyle mahkümiyetine, diğer sanıkların eylemlerinin görevi ihmal kabul edilerek haklarındaki davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelendi;

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Ek 2/son maddesi uyarınca, ilgili bakanlıkların kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına katılma talebinde bulunabilecekleri, bu nedenle de Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına izafeten Hazinenin kamu davasına katılma hakkı bulunduğu gözetilerek Hazine vekilinin 27/07/2007 tarihli celsedeki müdahillik talebinin reddine dair kararın kaldırılarak CMK'nın 237/2. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak katılma talebinin kabulüne karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Suç tarihinde S.S. ... Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi yönetim kurulu üyesi olan sanıkların 2000 yılında yapılan genel kurul sonrası yeni yönetim kuruluna devir teslim yapılması sırasında tespit edilen 7.699 TL kasa açığını kapatmak için gerçek bir mal ve hizmet alımı karşılığı olmadığı anlaşılan sanık ...'ın düzenlettiği fatura ile açığın kapatıldığı ve bu şekilde zimmet suçunu işledikleri iddiasıyla açılan kamu davasında, sanıkların yönetim kurulunda görev yaptıkları süre içerisinde kooperatife ait tüm gelir ve gider belgeleri ile defter ve kayıtların celbedilerek kooperatifin muhasebe görevlilerinin para ödeme ve tahsil yetkilerinin olup olmadığı da araştırıldıktan sonra 7.699 TL açığın tek sefer de mi yoksa değişik tarihlerde gerçekleşen para çıkışlarıyla mı oluştuğunun bir başka ifade ile zimmetin ne şekilde ve ne zaman gerçekleştirildiğinin belirlenmesi amacıyla dosyanın Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşacak üçlü .../...

-2-

bilirkişi heyetine tevdii edilerek rapor alınıp, zincirleme suç hükümlerinin uygulanma olanağının bulunup bulunmadığı da tartışılarak sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2023/716, Karar No: 2023/2698, Tarih: 12.10.2023

**3. Hukuk Dairesi         2023/716 E.  ,  2023/2698 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 09.01.2023

SAYISI : 2022/182 E., 2022/875 K.

DAVA TARİHİ : 19.07.2018

SAYISI : 2018/547 E., 2021/1242 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; davacılar vekilinin başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurularak davacıların maddi ve manevi tazminat davasının reddine HMK'nun 353/1-a, 6 maddesi uyarınca kesin olarak karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 09.01.2023 tarihli ek karar ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366-(1) maddesinin yollaması ile aynı kanunun 346-(1) maddesi gereğince davacılar vekilinin temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Ek karar davacılar tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, ek karara yönelik temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Dosyanın incelenmesinde; ilk derece mahkemesi kararının taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine bölge adliye mahkemesince illiyet bağının kesildiği gerekçesiyle davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesinde; yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzeltilerek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verilebileceğinin düzenlendiği, bu nedenlerle davacılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulması suretiyle davanın reddine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a, 6 maddesi gereğince kesin olarak karar verilmiş, bu kararın davacılar vekilince temyizi üzerine 09.01.2023 tarihli ek karar ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366-(1) maddesinin yollaması ile aynı kanunun 346-(1) maddesi gereğince kesin olarak verildiğinden davacılar vekilinin temyiz başvurusunun reddine karar verilmişse de; HMK’nın 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde altı alt bent hâlinde sayılmış olan usule ilişkin hukuka aykırılık durumlarında, bölge adliye mahkemesi, esas hakkında inceleme ve duruşma yapmadan (dosya üzerinden), ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir.

Davanın esası hakkında istinaf incelemesi yapan bölge adliye mahkemesi ise, aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci fıkrası uyarınca; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, ikinci fıkrası uyarınca davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurularak "davanın reddine" karar verilmekle bölge adliye mahkemesince verilen 16.09.2022 tarihli kararın anılan madde kapsamında kesin olduğu söylenemeyeceğinden, bölge adliye mahkemesinin 09.01.2023 tarihli ek kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bölge adliye mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Temyiz dilekçesinin süresinden sonra verilmesi hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen karar, davacılar vekiline 03.12.2022 tarihinde e-tebliğ edilmiş, temyiz dilekçesi ise yasal süre geçirildikten sonra 04.01.2023 tarihinde verilmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Bölge Adliye Mahkemesi'nin 09.01.2023 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA,

2. Davacıların temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14392, Karar No: 2014/17560, Tarih: 03.07.2014

**8. Ceza Dairesi         2013/14392 E.  ,  2014/17560 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2013/37499

MAHKEMESİ : Çine Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 14/11/2012

NUMARASI : 2012/367 (E) ve 2012/813 (K)

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Köy boşluğuna tecavüz suçunun mağduru köy tüzelkişiliği olup niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen köy halkından şikayetçi S.. T..'un da- vaya müdahale hakkı bulunmadığı ve mahkeme tarafından müdahale kararı verilmiş olmasının hükmü temyiz hakkı vermeyeceği cihetle, şikayetçinin temyiz isteğinin CMUK.- nun 317. maddesi gereğince oybirliğiyle (REDDİNE),

2- C.savcısının temyizine yönelik yapılan incelemede;

Oluşa, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre sanığın köy boşluğuna dam yapmak sureti ile üzerine atılı suçun sübut bulmasına karşın sanığın mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, C.savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 03.07.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1677, Karar No: 2019/7230, Tarih: 16.12.2019

**20. Ceza Dairesi         2017/1677 E.  ,  2019/7230 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : İNEGÖL Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan CMK'nın 139. maddesine göre gizli soruşturmacı görevlendirilebilmesi için işlenen suçun kanunda sayılan ve gizli soruşturmacı kullanılabilecek suçlardan olması, suçun işlendiği konusunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması, başka yolla delil elde etme imkanının bulunmaması, suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş bir suç olması halinde yetkili ve görevli mahkemece gizli soruşturmacı görevlendirilecektir.

Dava konusu suç, uyuşturucu madde ticareti yapma suçu olduğu ancak örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suç olmadığından; CMK'nın 139. maddesinin 4. fıkrasına göre gizli soruşturmacı görevlendirilmesi mümkün değildir.

Mahkemece suçun sübutu gizli soruşturmacı faaliyetleri ile teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen kayıtlara ve sanığın ikrarına dayandırılmıştır. CMK'nın 217. maddesine göre sanığa atılı suç hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir. Hukuka uygun olmayan teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen delile dayanılarak sübuta gidilmesi mümkün değildir.

Yapılan soruşturma işlemleri kovuşturma kapsamı ve tüm dosya içeriğine göre sonuç olarak;

1-Suçun sübutunun tespiti için sanıktan uyuşturucu madde alma - temin etme eylemini gerçekleştiren gizli soruşturmacılar kolluk görevlisi ise "suçu ve faili belirleme, suçla ilgili delilleri toplama" konusunda faaliyette bulunabileceklerinden, öncelikle gizli soruşturmacıların adli kolluk görevlisi olup olmadığının sorulması, adli kolluk görevlisi ise CMK'nın 139/3. maddesi hükmü de gözetilerek tanık olarak dinlenilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2-Gizli soruşturmacıların adli kolluk görevlisi olmadığının tespiti halinde “suçu ve faili belirleme, suçla ilgili delilleri toplama” konusunda faaliyette bulunamayacaklarından bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceği hususu gözetilerek sanığın beyanı da dikkate alınarak hakkında TCK'nın 192/3. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan ile hüküm kurulması,

2-Gizli soruşturmacıların adli kolluk görevlisi olmadığının tespiti halinde “suçu ve faili belirleme, suçla ilgili delilleri toplama” konusunda faaliyette bulunamayacaklarından bu yöntemle elde edilen bilgilerin delil olarak değerlendirilemeyeceği hususu gözetilerek sanığın beyanı da dikkate alınarak hakkında TCK'nın 192/3. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan ile hüküm kurulması,

3-Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 28.04.2015 tarih, 2014/462 Esas, 2015/135 Karar ve 2014/848 Esas, 2015/136 Karar sayılı Kararlarında da açıklandığı üzere; gizli soruşturmacının 26.11.2013 tarihinde sanıklardan suç konusu uyuşturucu maddeleri satın alması üzerine sanıkların ''satmak için uyuşturucu madde bulundurma'' suçu belirlenmiş ve bu suçun delili elde edilmiştir. Buna rağmen, gizli soruşturmacının sanıklardan farklı tarihlerde tekrar uyuşturucu madde satın alması gereksiz olduğu gibi görevi kapsamında da değildir. Öte yandan, gizli soruşturmacıların asıl görevi ''uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak'' değil, ''suçu ve failini belirlemek, suçla ilgili delilleri elde etmekten ibarettir.'' Bu nedenlerle gizli soruşturmacı tarafından sanıktan birden çok kez uyuşturucu madde satın alınması, ayrıca suç oluşturmayacağı ve gerçek anlamda bir ''alım-satım'' söz konusu olmadığı gözetilmeden atılı suçun zincirleme olarak işlendiği kabul edilerek, sanığın cezasının, TCK'nın 43. maddesi ile artırılması suretiyle sanıklara fazla ceza tayin edilmesi,

4)Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan Bursa Kriminal Polis Laboratuvarınca alınan şahit numunelerin de müsaderesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazı bu nedenle yerinde olduğundan CMUK'nın 321. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA, 16.12.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/34963, Karar No: 2018/743, Tarih: 22.01.2018

**9. Hukuk Dairesi         2016/34963 E.  ,  2018/743 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyanın incelenmesinde, davalı vekilinin cevap dilekçesinin ekinde sunduğu belgelerin dosya arasında bulunmadığı, .... sistemi üzerinden sunulan cevap dilekçesinin ekinde bazı belgelerin bulunduğu ancak bu belgelerin de okunaklı olmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin cevap dilekçesinin ekindeki tüm belgelerin özellikle iç denetim raporunun okunaklı suretlerinin tüm ekleriyle birlikte eklenerek gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

....
Yargıtay — Esas No: 2009/16080, Karar No: 2010/17409, Tarih: 21.10.2010

**2. Hukuk Dairesi         2009/16080 E.  ,  2010/17409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Amasya 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :10.7.2009

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, davalının küçük düşürücü suç işlemesi sebebiyle boşanmaya ilişkindir. Yürürlükten kaldırılan Türk Kanunu Medenisindeki düzenlemeden (md.131) farklı olarak, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, küçük düşürücü suç işlemeyi mutlak boşanma sebebi olmaktan çıkarmış, bu sebepten ötürü suç işleyenle birlikte yaşaması davacı eşten beklenmeyecek derecede evliliğin çekilmez hale gelmiş olmasını da aramıştır (md.163). O halde, küçük düşürücü suç işlenmesi tek başına boşanma kararı verilmesi için yeterli olmayıp, bu sebeple onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemez derecede çekilmez hale gelmiş olması koşulu da gerçekleşmiş olmalıdır. Davalı, bu yönde tanık bildirdiğine göre, davalının 10.7.2009 tarihli dilekçesinde bildirdiği tanıklar, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 253. ve devamı maddelerinde gösterilen usul çerçevesinde dinlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.21.10.2010(Prş)
Yargıtay — Esas No: 2016/9062, Karar No: 2017/940, Tarih: 06.02.2017

**8. Ceza Dairesi         2016/9062 E.  ,  2017/940 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın yüzüne karşı usulüne uygun tefhim edilen hükmü, CMUK.nun 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 13.05.2016 tarihinde temyiz eden sanık müdafinin temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 317. maddesi gereğince REDDİNE, 06.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12569, Karar No: 2013/12822, Tarih: 03.10.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/12569 E.  ,  2013/12822 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesi ile "..." olan soyadın "...." olarak değiştirilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının eski eşinden boşandığını ve müşterek çocuk.....'un velayetinin müvekkiline verildiğini, anne ...'in boşanmadan sonra mahkeme kararı ile "...." soyadını aldığını, kızı ....'in de kendi soyadını almak istediğini, bu sebeple ... "...." olan soyadının "...." olarak değiştirilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; davacı ile dahili davalı ...'un evliliklerinden 13.02.1996 tarihinde soyadının değiştirilmesi istenen ......'un dünyaya geldiği, davacı ... ile ...'un, Osmaniye Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/856-922 sayılı kararı ile boşandıkları ve......'un velayetinin dahili davalı babaya verildiği, Osmaniye Aile Mahkemesinin 15.12.2006 gün ve 2006/68-90 sayılı kararı ile çocuğun velayet hakkı babadan alınıp davacı anneye verilerek dahili davalı baba ile çocuk Yasemin Ulusoy arasında şahsi ilişki tesisine karar verildiği anlaşılmaktadır.

2525 sayılı Soyadı Kanununun 4.maddesinin ikinci fıkrasının “evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği soyadı alır” şeklindeki birinci cümlesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinden sonra bilhassa boşanmalar sebebiyle somut olayda olduğu gibi zaruri nedenlerle velayetin anneye bırakılması hallerinde velayet hakkına sahip annelerin çocuklarına kendi soyadlarını vermek amacıyla bu tür soyadı değişikliği davalarını açtıkları görülmektedir.

2525 sayılı Kanunun 4. maddesindeki düzenlemenin, Yasanın genel gerekçesinden de anlaşılacağı gibi ilk defa soyadı alınması ile ilgili olduğu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki hüküm karşısında, bu kuralın günümüzde sadece bazı istinai durumlarda uygulanabilmesinin söz konusu olduğu Anayasa Mahkemesince de kabul edilmektedir. Yüksek Mahkeme sözü edilen maddeyi Türk Medeni Kanununun 335 ve 366. maddeleriyle Anayasanın 10. ve 41. maddelerine aykırılığı nedeniyle iptal etmiştir. Tüm bu maddeler, velayet hakkının kullanılmasında kadın ve erkeğin birbirlerine eşit oldukları ilkesini ön plana çıkarmaktadır. Eski 743 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun eşitliğe aykırı hükümleri, bu yasanın yürürlükten kaldırılmasıyla son bulmuştur.

Birleşmiş Milletler Siyasi ve Medeni Haklar Sözleşmesi hükümleri ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarında da çok geçerli nedenlerin varlığı dışında yalnızca cinsiyete dayalı bir farklı muamelenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 14. maddesinde düzenlenen ayrımcılık yasağını ihlal ettiği kabul edilmektedir. Eşitlik ilkesi, Anayasa Mahkemesinin kararında da değinildiği gibi aynı konumda bulunan kadın ve erkeğin yasalar önünde eşit haklara sahip olmasını gerektirmekte, diğer bir ifadeyle kadın veya erkeğin kendi lehine bir üstünlük yarışına girmesine hukuk düzeni izin vermemektedir. Anayasa Mahkemesince iptal edilen yasa maddesi Kanunun kabul edildiği 21.06.1934 tarihinin koşullarına göre misyonunu tamamlamış bulunmaktadır. Esasen aradan geçen zaman içinde yukarıda kısmen değinilen hukuki gelişmeler karşısında iptalinden başka bir çare de kalmamıştır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki “Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin soyadını taşır." hükmünün anayasaya aykırı olmadığına karar vermiştir. Buradaki “aile” deyiminden babanın anlaşılacağı Anayasa Mahkemesince de kabul edilmiştir (Anayasa Mahkemesinin 02.07.2009 gün ve 2005/114-2009/105 sayılı kararı). Buna karşılık Türk Medeni Kanununun sözü edilen bu maddesindeki “evli değilse ananın” ibaresi Anayasanın 10 ve 41. maddelerine aykırı bulunarak baba lehine iptal edilmiştir. Bu maddenin iptalinden önce anne ve babanın sonradan evlenmesi (Türk Medeni Kanununun 292. maddesi) ya da aynı Kanunun 27. maddesine bağlı haklı nedenlerden dolayı soyadının değiştirilmesi halleri dışında çocuğun babanın soyadını alma imkanı bulunmamaktaydı.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında bir çocuğa soyadı verilmesi için o çocuğun doğum tarihinde annesi ile babasının evli olup olmadığına bakmak gerekir. Doğum gününde anne ve baba evli ise çocuk babanın, diğer bir anlatımla ailenin soyadını alacaktır. Çocuğun soyadı bu surette belirlendikten sonra, onun soyadını velayet hakkına vs. nedenlere dayanarak değiştirmek Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki düzenleme karşısında mümkün değildir. Ancak çocuk, ergin olduktan sonra Türk Medeni Kanununun 27. maddesindeki koşulların varlığı halinde soyadını her zaman değiştirmek hakkına sahiptir. Velayet hakkı anne ve baba için normal şartlarda çocuğun ergin olmasına yani onsekiz yaşını tamamlamasına kadar devam eden geçici bir haktır. Boşanma nedeniyle velayet hakkının sırf anneye verilmiş olması çocuğun soyadının değiştirilmesi için haklı bir neden sayılmadığı gibi hukuki mevzuat da buna cevaz vermemektedir. Bir an için mevzuatın böyle bir duruma izin verdiği kabul edilse dahi sonradan gelişen sebeplerden dolayı çocuğun yararı açısından velayetin babaya yeniden verilmesi hallerinde bu kez baba, velayet hakkına dayanarak tekrar çocuğun soyadını değiştirmek isteyecektir. Madem ki velayet kimde ise çocuk onun soyadını taşıyacaktır, o halde baba bu haktan mahrum edilemez. Böyle bir uygulamanın nüfus kayıtlarının güvenilirliğini ve istikrarını zedeleyeceği ve asıl bu gibi uygulamaların çocuğun ruh hali üzerinde çok derin ve etkili travma yaratacağı açıktır. Yargı mercilerinin bu durumu ve çocuğun yüksek yararını gözeterek anne ile babanın ya da ailelerin hukuken oluşmuş statüleri değiştirmeye çalışmalarına izin vermemesi gerekir.

Somut olaya gelince; soyadının değiştirilmesi istenen 13.02.1996 doğumlu Yasemin Ulusoy'un doğum tarihinde anne ve babası resmen evlidir. Çocuk evlilik içinde doğmuştur ve Türk Medeni Kanununun 321. maddesine göre ailenin, diğer bir deyimle babanın soyadını almıştır. Böylece bu çocuk reşit oluncaya veya baba Türk Medeni Kanununun 27. maddesindeki koşulları kanıtlayarak soyadını değiştirene kadar aile soyadını taşımalıdır. Çocuğun anne ve babasının 1999 yılında boşanmış olması sadece boşanma ve velayet hakkı nedeniyle anneye böyle bir dava açma hakkı bahşetmez.

Velayet hakkının değiştirilmesi ilamı uyarınca babasının çocukla kişisel ilişki tesis etme hakkı bulunması ve bu nedenle anne ve babanın ister istemez karşılaşması dikkate alındığında davacının dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların hukuki bir dayanağı bulunmadığı gibi soyadı değişikliğinin çocuğun evlilik içinde doğmakla kazandığı meşru statüye ve onun yüksek menfaatlerine zarar vereceği gerçeği karşısında mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 03.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.