muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1918, Karar No: 2018/3375, Tarih: 28.05.2018

**23. Hukuk Dairesi         2017/1918 E.  ,  2018/3375 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

Taraflar arasındaki sıra cetvelindeki sıraya şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, hazırlanan sıra cetvelinde 1. Sırada bulunan ve rehinle temin edilmiş olan alacak bakımından bir itirazlarının bulunmadığını, ancak rehinle takip edilen alacak arkasında yer alan alacaklar bakımından ihtiyati haciz tarih esas alınarak sıra cetveli oluşturulmasının mümkün olmadığını, müvekkiline ait takip dosyasındaki ihtiyati haczin kesinleşme tarihinin şikayet olunun ...'ye ait takip dosyasından daha önce olduğunu, 3. sırada yer alan alacaklı ...ait dosya yönünden ise şikayet olunan alacaklı şirketin henüz kıymet takdiri yapılmadan satış avansı yatırdığı dolayısıyla satış aşamasına geçelmeden yatırılan satış avansının haczin düşmemesi için işleyecek süreleri kesmeyeceği dolayısıyla da şikayet olunan alacaklı şirketin düşen haczine dayanılarak sıra cetveli uluşturulabilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin alacağının şikayet olunanlarınkinden önce kesinleştiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin buna göre düzenlenerek iptalini şikayet etmiştir.

Şikayet olunan ... vekili, tüm işlemlerin yasal süreler içinde yapıldığını savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; ... alacaklı olduğu takibin kesinleşmesine müteakip borçlunun taşınmazına 26.04.2010 tarihinde haciz konulduğu, şikayet olunan şirket tarafından 05.04.2012 tarihinde satış masrafları yatırılarak borçluya ait haczedilen taşınmazın satış işlemlerinin başlatılmasının talep edildiği ve aynı gün icra müdürünce talep gibi işlem yapılmasına karar verilmesi karşısında haczin ayakta olduğu, bu nedenle şirket sırasına yapılan itirazın yerinde olmadığı, İİK'nın 268/1. maddesi uyarınca ihtiyati hacizlerin kesinleşme tarihi yerine ihtiyati haciz tarihlerinin esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, alacaklı ... yönünden ise şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

.../...

S.2.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nın 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/591, Karar No: 2012/72, Tarih: 15.02.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2011/9-591 E.  ,  2012/72 K.**

* İŞÇİ SENDİKASI GENEL KURUL KARARLARININ İPTALİ

* DAVA EHLİYETİ

* SENDİKA ÜYELİĞİNİN SON BULMASI

* SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 63

* SENDİKALAR KANUNU(MÜLGA) (2821) Madde 2

* SENDİKALAR KANUNU(MÜLGA) (2821) Madde 20

* SENDİKALAR KANUNU(MÜLGA) (2821) Madde 22

* SENDİKALAR KANUNU(MÜLGA) (2821) Madde 24

* SENDİKALAR KANUNU(MÜLGA) (2821) Madde 25

* 1982 ANAYASASI (2709) Madde 51

* TÜRK MEDENİ KANUNU (4721) Madde 83

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “sendika genel kurul kararlarının iptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 1. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 12.11.2010 gün ve 2010/238 E. 2010/798 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 15.02.2011 gün ve 2010/51913 E. 2011/3366 K. sayılı ilamı ile;

(…Davacı vekili davacının, sendikanın 2004 yılında yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında ve daha sonra yapılan 2005 ve 2006 yılları olağan genel kurul toplantılarında genel başkan olarak seçildiğini, 06-07.02.2010 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısı sonucunda genel başkanlığa aday olmadığını, bu olağan genel kurul toplantısının Türk Medeni Kanunu’nun derneklere ait hükümlerine ve 2821 sayılı Sendikalar Kanunu hükümlerine ve Sendika Tüzüğüne aykırı olarak yapıldığını beyan ederek, 06-07.02.2010 tarihinde yapılan Türkiye Çimento Seramik Toprak Ve Cam Sanayi İşçileri Sendikasının olağan genel kurulunda alınan kararların tüm sonuçları ile birlikte iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davacı 07.05.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile, 06-07.02.2010 tarihinde davalı sendikanın yapmış olduğu olağan genel kurulda alının kararların tüm sonuçlarıyla iptalini ve yeniden yapılacak olan genel kurulun aynı delegelerle yapılmasına ve bu genel kurul yapımı için sendikaya kayyım atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde davacı Ramazan’ın sendika üyesi olmadığı için aktif husumet ehliyetine sahip olmadığını, 2004 yılında Çimse-İş sendikası genel başkanlığına seçildiğini ve 6-7 Şubat 2010 tarihli olağan genel kurul toplantısına kadar anılan görevi sürdürdüğünü, iptalini istediği olağan genel kurul toplantısında başkanlığa aday olmayarak yöneticilik görevinden ayrıldığını, ayrıca davacının 01.06.2001 tarihide emekli olduğunu sendikalar kanununun 25. Maddesinin 4. fıkrasına göre sendika üyeliğinin sona erdiğini ve olağan genel kurul toplantısının usul ve yasalara uygun olarak yapıldığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davacının iptalini istediği olağan genel kurul toplantısında başkanlığa aday olmayarak yöneticilik görevinden ayrıldığı, ayrıca 01.06.2001 tarihinde emekli olduğu, Sendikalar Kanununun 25. maddesinin son fıkrasında, bağlı bulundukları, kanunla kurulu kurum ve sandıklardan yaşlılık emeklilik veya malullük aylığı veya toptan ödeme alarak işten ayrılan işçilerle, iş kolunu değiştiren işçilerin sendika üyeliğinin sona ereceği, ancak yöneticilerin sendika üyeliği görevleri süresince ve yeniden seçildikleri sürece devam edeceğinin düzenlendiği, buna göre davayı açtığı sırada emekli olan ve yeniden yapılan genel kurulda aday olmayan davacının sendika üyeliğinin sona erdiği, üyeliği sona erdiğinden dava açma ehliyetinin ve hukuki yararının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içerisinde davacı vekili tarafından, davacının iptal davasına konu olan 06-07.02. 2010 tarihli genel kurula genel başkan sıfatı ile ve sendika üyesi olarak katıldığı, genel kurulda tüzüğe aykırı olarak alınan kararların iptali için, Türk Medeni Kanunun 83. Maddesi’nin aradığı bir aylık süre içinde bu davayı açtığı, sendika yöneticiliği yaptığı dönemde Sendikalar Kanununun kendisine tanıdığı haktan yararlanarak emekli olduğu, sendika ile olan ilişkisini profesyonel yönetici olarak vekâlet akdi ile sürdürdüğü, bu ilişkinin iptal davasına konu olan genel kurul ile son bulması sonucu, davacının kısa bir süre sonra davalı sendikaya ait işkoluna dâhil işyerinde hizmet akdi ile çalışmaya başladığı, çalışma olgusunun dava dosyasına sunulan ücret bordroları ile Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları ile de sabit olduğu, Sendika tüzüğünün 9. Maddesinin “ç” bendindeki düzenlemeye göre; sendika üyesinin geçici işsiz kalması veya sendikanın faaliyet alanı içinde kalmak şartıyla başka bir işe geçmesinin sendika üyeliğini etkilemeyeceği, davacının kısa bir süre işsiz kaldığı dönemde de üyelik aidatını ödediği ve davalı sendikanın faaliyet alanında işe başladıktan sonrada üyelik aidatını ödemeye devam ettiği, çalışma yaşamından çekilmediği için sendika üyeliğinin devam ettiği,  üyeliği devam ettiğinden bu davayı açma ehliyetinin var olduğu gerekçesi ile temyiz edilmiştir.

Temyize göre uyuşmazlık davacının sendika üyeliğinin devam edip etmediği ve buna bağlı olarak aktif husumet ehliyetine sahip olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Temyize göre uyuşmazlık davacının sendika üyeliğinin devam edip etmediği ve buna bağlı olarak aktif husumet ehliyetine sahip olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2821 sayılı yasanın üyeliğin sona ermesini düzenleyen 25/son fıkrasında  “Bağlı bulundukları, kanunla kurulu kurum ve sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı veya toptan ödeme alarak, işten ayrılan işçilerle, işkolunu değiştiren işçilerin sendika üyeliği sona erer. .........Ancak, sendika şubesi, sendika veya konfederasyonların yönetim ve denetim kurullarındaki görevleri sırasında yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alan yöneticilerin sendika üyeliği, görevleri süresince ve yeniden seçildikleri sürece devam eder.” Şeklinde düzenleme yapılmış ise de bu madde de üyeliği sona erdiren haller sınırlı (tahdidi) olarak sayılmıştır. Sınırlı şekilde sayılan hallerde de sendika yöneticilerinin durumu ayrıca düzenlenmiştir. Sendika yöneticileri, bu görevde kaldığı ve yeniden seçildiği sürece sendika üyeliği de sürecektir. (Y. 9.HD. 30.10.2008 gün ve 2008/26723-2008/29466 sayılı kararı )

Somut olayda Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından, davacının emekli olduktan sonra 2008-2009-2010 yıllarında sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığı bildirilmiş ve Hizmet Döküm Cetvelinde de, 2008 Yılı 10. ayından, 2010 yılı 2. ayına kadar çalıştığı, 07.02.2010 tarihinde işten çıktığı, 30.04.2010 tarihinde yeniden işe girdiği, en son 2010 yılı 8. ayında 30 gün prim ödendiği görülmektedir.  2821 sayılı kanun 24/son maddesi uyarınca; "....İşçi sendikası üyesi işçinin geçici olarak işsiz kalması veya sendikanın faaliyet alanı içinde kalmak şartı ile başka bir işe geçmesi sendika üyeliğini etkilemez..." ise de, dairemizin içtihatlarla oluşturulan uygulaması ile üye işçinin bir yıl ve daha fazla süre geçici işsiz kalması halinde üyeliği sona erecektir. (Y. 9. HD. 8.6.2010 gün ve 2010/19140-2010/17062 sayılı kararı) Davacının işsiz kaldığı süre (07.02.2010-30.04.2010 tarihleri arası) bir yıldan az olup bu kapsamda değildir.

Davalı savunmasında davacının Hitit Seramik Aş. de destek primi ödenerek çalışmasının muvazaalı olduğu iddia edilip, sendika üyelik aidatının kendisi adına bankaya yatırılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, 2010 yılı Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz aylarında davacı tarafından sendikanın banka hesabına havale edilen paranın, davacının banka hesabına iade edildiği ve işyeri tarafından 2861 sayılı yasanın 61. Maddesine göre gönderilen 2010 Nisan-Mayıs ayı sendika aidat listesinde davacının adının bulunmadığı belirtilmiştir. Bu durumda Ramazan Şafak’ın Hitit Seramik Aş. de destek primi ödeyerek çalıştığı belirtilen iş uyarınca üyeliğinin devam edip etmediği açıklığa kavuşturulmalıdır. Öncelikle işyerinin aynı işkolunda olup olmadığı belirlenmeli, tarafların iddia ve savunmaları üzerinde durulup bu konuda gösterecekleri başka deliller var ise toplanarak muvazaa konusu açıklığa kavuşturulup, dosya kapsamındaki deliller bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre karar verilmelidir…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, işçi sendikası olağan genel kurulunda alınan kararların iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 06-07.02.2010 tarihli genel kurulda alınan kararlarda sendika tüzüğünde öngörülen oy nisabının aranmaması nedeniyle alınan kararların ve tüzük değişikliğinin iptali gerektiğini belirterek olağan genel kurulda alınan tüm kararların iptalini istemiştir.

Davalı vekili, davacının iptalini istediği genel kurulda başkanlığa aday olmayarak yöneticilik görevinden ayrıldığını, 506 sayılı Kanun uyarınca yaşlılık aylığı almakta olan ve sendikanın kurulu bulunduğu işkolunda faaliyet gösteren bir işyerinde de çalışmayan davacının sendika üyeliğinin başkanlığa aday olmaması ile sona erdiğini, dava tarihi itibariyle sendika üyeliği bulunmayan davacının genel kurul kararlarının iptali için dava açamayacağını belirterek davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece, genel kurulda başkan olmayan ve emeklilik haline geçen davacının sendika üyeliğinin sona erdiği, üyeliği sona erdiğinden dava açma ehliyeti ve hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin temyizi üzerine Özel Daire’ce; metni yukarıda başlık bölümünde yer alan nedenlerle araştırmaya yönelik olarak bozulmuştur.

Yerel Mahkeme, davacının işsiz kalmasının söz konusu olmadığını, aday olmayarak emekliliği seçtiği ve aday olmadığı için üyeliğinin düştüğünü belirterek, önceki kararında direnmiştir.

Hükmü davacı vekili temyize getirmiştir.

Davacı vekilinin temyizi üzerine Özel Daire’ce; metni yukarıda başlık bölümünde yer alan nedenlerle araştırmaya yönelik olarak bozulmuştur.

Yerel Mahkeme, davacının işsiz kalmasının söz konusu olmadığını, aday olmayarak emekliliği seçtiği ve aday olmadığı için üyeliğinin düştüğünü belirterek, önceki kararında direnmiştir.

Hükmü davacı vekili temyize getirmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, davacının işçi sendikası üyeliğinin devam edip etmediği ile buna bağlı olarak sendika genel kurul kararlarının iptali talebiyle açtığı davada taraf sıfatı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukuki kurum ve kavramların açıklanmasında yarar vardır:

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 51. maddesi uyarınca, “Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.”

Anayasal sendika özgürlüğü, işçinin, Devlet, diğer sosyal güçler ve kişilerin her türlü önleme ve yasaklamasından uzak olarak mesleki, ekonomik ve sosyal durumlarını koruyabilmek ve geliştirmek amacıyla kurulmuş bulunan sendikalara girme ve bu sendikalardan dilediğini seçebilme yetkisini ifade eder.

Bireysel sendika özgürlüğü ise bireylerin serbestçe sendika kurma, kurulmuş bir sendikaya üye olma ve sendika üyeliğinden ayrılma hakkıdır.

Sendika ile üyesi arasındaki karşılıklı hak ve yükümlülükler doğuran hukuki ilişkiye “üyelik” adı verilir. Üyelik sıfatı başlangıçta sendikanın kuruluşuna katılmak yoluyla kazanılabileceği gibi, sonrasında sendikaya üye olmakla da kazanılır.

Sendika üyeliğinin kazanılmasına ilişkin kural ve şartlar 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 20 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu maddelerde üye olabilmenin maddi ve şekli şartları yer almaktadır.

Sendika özgürlüğünün doğal bir sonucu olarak sendikaların da üyeliğe kabul edeceği kişilerde bazı nitelik ve şartlar arayabilmesi ve tüzüklerinde buna yer verebilmeleri mümkündür. Ne var ki, bu özgürlüğün kullanımına ilişkin olarak getirilen şartların, sendika özgürlüğü ve sendikalaşma hakkının korunması ilkeleri karşısında üyeliğe girişi aşırı derecede zorlaştırıcı ya da olanaksızlaştırıcı, objektiflikten uzak, ayrım gözetici, demokratik sendika ilkesine aykırı olmaması gerekir.

Sendika özgürlüğünün doğal bir sonucu olarak sendikaların da üyeliğe kabul edeceği kişilerde bazı nitelik ve şartlar arayabilmesi ve tüzüklerinde buna yer verebilmeleri mümkündür. Ne var ki, bu özgürlüğün kullanımına ilişkin olarak getirilen şartların, sendika özgürlüğü ve sendikalaşma hakkının korunması ilkeleri karşısında üyeliğe girişi aşırı derecede zorlaştırıcı ya da olanaksızlaştırıcı, objektiflikten uzak, ayrım gözetici, demokratik sendika ilkesine aykırı olmaması gerekir.

Sendikalar, özel hukuka tabi meslek kuruluşlarıdır. Bu nedenle, bu kuruluşlara üye olacakların da belirli bir mesleğe sahip olmaları gerekmektedir. Doğaldır ki, işçi sendikası üyeliği için işçi sayılan kişilerden olunması zorunlu olup, bu gereklilik 2821 sayılı Kanunun 20. maddesinde “bu Kanuna göre işçi sayılanlar işçi sendikalarına üye olabilir” şeklinde açıkça ifade edilmiştir. Bu maddede ifade edilen “işçi sayılanlar” ise aynı Kanunun 2. maddesinde “hizmet akdine dayanarak çalışanlar” olarak tanımlanmıştır.

2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun konuya ilişkin “Üyeliğin Kazanılması” başlıklı 22. maddesi hükmüne göre:

“Sendikaya üye olmak serbesttir. Hiç kimse sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamaz. İşçi veya işverenler aynı zamanda ve aynı işkolunda birden çok sendikaya üye olamazlar. Birden çok sendikaya üye olunması halinde, sonraki üyelikler geçersizdir…”

İşçi sendikası üyeliğinin diğer bir şartı, işçilerin ancak çalıştıkları işyerinin işkolları tüzüğüne göre dahil olduğu işkolunda kurulu bir sendikaya üye olabilmeleridir. Belirli bir işkolunda kurulu sendika, başka bir işkoluna dahil bir işyerinde çalışan bir işçiyi üyeliğe kabul edemez.

Öte yandan, 2821 sayılı Kanun’un 24 ve 25. maddelerinde de hangi hallerin işçi sendikası üyeliğinin sona ermesine sebep teşkil edeceği ile bu hallerin istisnasını teşkil eden, diğer bir ifade ile üyeliğin devam ettiğinin kabul edildiği haller sayılmıştır.

İşçi sendikaları, işçilerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için oluşturulan tüzel kişiler olduğundan fiilen çalışmayanların hangi şartlarda sendika üyeliklerinin devam edeceği veya askıya alınacağı haller 24. maddede gösterilmiştir.

2821 sayılı Kanun’un “Üyeliğin devamı ve askıya alınması halleri” başlıklı 24. maddesi:

“İşçi sendika veya konfederasyonlarının yönetim, denetleme ve disiplin kurullarında görev almalarından dolayı işyerinden ayrılan işçilerin bu göreve getirildikleri anda üyesi bulundukları sendikalardaki üyelik sıfatları devam eder.

Sendikalara üye olmak hakkına sahip olanlardan mevzuat gereğince bir işletme veya kurumun yönetim kurullarında veya benzeri kurullarında işveren, işveren vekili ve işçi temsilcisi sıfatıyla bulunanların da sendika üyeliği devam eder.

Askerliği meslek edinmemiş bulunan askeri şahısların bu Kanuna göre sahip bulundukları hak ve yükümlülükler silah altında bulundukları süre için askıda kalır.

Sendikalara üye olmak hakkına sahip olanlardan mevzuat gereğince bir işletme veya kurumun yönetim kurullarında veya benzeri kurullarında işveren, işveren vekili ve işçi temsilcisi sıfatıyla bulunanların da sendika üyeliği devam eder.

Askerliği meslek edinmemiş bulunan askeri şahısların bu Kanuna göre sahip bulundukları hak ve yükümlülükler silah altında bulundukları süre için askıda kalır.

İşçi sendikası üyesi işçinin geçici olarak işsiz kalması veya sendikanın faaliyet alanı içinde kalmak şartı ile başka bir işe geçmesi sendika üyeliğini etkilemez.”

Hükmünü içermektedir.

Buna göre işçi sendikası üyesi işçinin, geçici olarak işsiz kalması veya sendikanın faaliyet alanı içinde olmak şartıyla başka bir işe geçmesi sendika üyeliğini etkilememektedir.

İşçi sendikasına üyelik kural olarak, işkoluna göre bir hizmet akdine bağlı çalışmanın bir sonucu olduğu kadar, işsiz kalmanın geçici bir nitelik taşıması halinde sendika üyeliğinin sona erdirilmeyeceğine ilişkin bu düzenleme, emeğinden başka sermayesi olmayan işçinin özellikle mesleğine uygun işkolunda yeni iş bulmaya çaba harcayacağına ilişkin hayatın olağan akışı ile de uyumludur.

Aynı işkolunda kalmak şartıyla başka bir işe geçme hali de sendika üyeliğini sona erdirmeyecektir.

Doğaldır ki, sendikaya üye olan işçilerin sendikadan istifa etmesi ve başka bir sendikaya üye olmak istemesi mümkündür.

Öte yandan kanun koyucu işçi sendikalarının yönetim, denetim ve diğer işlerinde görev alan kimselerin genellikle sendikacılığı kendisine meslek edinmiş kişiler arasından seçildiği hususunu göz önünde tutarak, o göreve getirildikleri anda üye oldukları sendikalardaki üyelik sıfatlarının devam edeceğini düzenleme altına almıştır.

Sendikalarda yöneticilik görevine getirilen kişiler lehine kabul edilmiş olan bu hüküm, sadece “göreve getirildikleri anda üye oldukları sendikalardaki” üyelik sıfatının devamına olanak verdiğinden, yöneticilik görevi sona erdikten sonra o kişinin yeniden işçi sıfatını kazanmadan başka bir sendikaya girmesine olanak yoktur (Tuncay, C., İşçi Sendikası Üyeliğinin Kazanılması Ve Sona Ermesi, İstanbul, 1975, s:313 vd).

Açıklananlar dışında, üyeliğin sona ereceği haller 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun “Üyeliğin sona ermesi” başlıklı 25. maddesinde düzenlenmiş, bu maddede:

“İşçi veya işveren, sendikada üye kalmaya veya üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.

(Değişik: 4/4/1995 - 4101/6 md.) Her üye önceden bildirimde bulunmak suretiyle üyelikten çekilebilir. Çekilme bildirimi noter huzurunda münferiden kimliğin tespiti ve istifa edecek kişinin imzasının tasdiki ile olur. Çekilme bildiriminin birer örneği noterlikçe en geç üç işgünü içinde ilgili işverene, sendikaya, işyerinin bağlı bulunduğu Bölge Müdürlüğüne ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilir. Çekilme notere başvurma tarihinden itibaren bir ay sonra geçerlidir. Çekilenin bu bir aylık süre içerisinde başka bir sendikaya üye olması halinde yeni sendika üyeliği bu sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılır.

Üyenin sendika veya konfederasyondan çıkarılma kararı genel kurulca verilir. Çıkarma kararı çıkarılanlara ve ikinci fıkrada gösterilen yerlere yazı ile tebliğ edilir. Çıkarma kararına karşı üye veya işyerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge müdürlüğü kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemeye itiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde kesin olarak karar verir. Üyelik çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

İşveren veya işveren vekili sıfatını kaybedenlerin işveren sendika veya konfederasyonlarındaki üyelikleri ve görevleri, bu sıfatı kayıp ettikleri tarihte kendiliğinden sona erer.

Ancak, tüzel kişiliği temsilen işveren vekili sıfatı ile işveren sendikalarına üye olanların bu sıfatı kaybetmeleri halinde tüzel kişiliğin üyeliği düşmez, işveren vekilinin sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri sona erer.

(Değişik: 4/4/1995 - 4101/6md.) Bağlı bulundukları, kanunla kurulu kurum ve sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı veya toptan ödeme alarak, işten ayrılan işçilerle, işkolunu değiştiren işçilerin sendika üyeliği sona erer. Çalışmaya devam edenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Ancak, sendika şubesi, sendika veya konfederasyonların yönetim ve denetim kurullarındaki görevleri sırasında yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alan yöneticilerin sendika üyeliği, görevleri süresince ve yeniden seçildikleri sürece devam eder.”

düzenlemesine yer verilmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde: işçi sendikası üyeliği, üyelikten çıkma, çıkarma ya da sendika üyeliği ile bağdaşmayan durumların kazanılması ile kendiliğinden sona erer. Üyelik sıfatı da kanun veya tüzükte öngörülen koşulların yitirilmesi ile kendiliğinden ortadan kalkar. Bu gibi hallerde üyelikten çıkarma kararında olduğu gibi, sendika yetkili organının, üyeliğin son bulduğuna dair, herhangi bir kararına gerek olmaksızın, üyelik sıfatının kalktığının kabulü gerekir.

Sendika üyeliği sıkı sıkıya kişiye bağlı bir hak olduğundan üyenin ölümü veya gaipliğine karar verilmesi, temyiz kudretinin devamlı kaybı veya işçi sendikalarına üye olma yasağı teşkil eden bir niteliğin kazanılması ile üyelik kendiliğinden sona erer.

İşçi sendikasına üye olma yasağı teşkil eden bir durumun kazanılması dışında herhangi bir nedenle işçilik sıfatı devamlı bir şekilde ortadan kalkan kimselerin de sendika üyeliğini kendiliğinden yitirdiği kabul edilmelidir. Zira 2821 sayılı Kanun’un 20. maddesindeki açık düzenleme karşısında işçi sıfatını haiz olmayan kimselerin sendikada üye olarak kalmaları her şeyden önce işçi sendikası üyeliğinin mantığına aykırıdır.