muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/6490, Karar No: 2013/8422, Tarih: 16.05.2013

Birleşmiş Milletler Siyasi ve Medeni Haklar Sözleşmesi hükümleri ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarında da çok geçerli nedenlerin varlığı dışında yalnızca cinsiyete dayalı bir farklı muamelenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 14. maddesinde düzenlenen ayrımcılık yasağını ihlal ettiği kabul edilmektedir. Eşitlik ilkesi, Anayasa Mahkemesinin kararında da değinildiği gibi aynı konumda bulunan kadın ve erkeğin yasalar önünde eşit haklara sahip olmasını gerektirir. Durumdan vazife çıkartarak ya da geçici elde edilmiş bazı hak ve imkanlardan yararlanarak kadın veya erkeğin kendi lehine bir üstünlük yarışına girmesine yasalar milli ve evrensel hukuk düzeni izin vermez. İptal kararına konu olan yasa maddesini Kanunun kabul edildiği 21.06.1934 tarihinin koşullarına göre misyonunu tamamlamış bulunmaktadır. Aradan geçen zaman içinde yukarıda kısmen değinilen hukuki gelişmeler karşısında iptalinden başka bir çare de kalmamıştır. Bununla birlikte 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 321. maddesi Anayasa Mahkemesinin incelemesinden geçmiş olup “çocuk, ana ve baba evli ise ailenin” soyadını taşıyacağı hükmünün anayasaya aykırı olmadığına karar vermiştir. Buradaki “aile” deyiminden babanın anlaşılacağı Anayasa Mahkemesince de kabul edilmiştir (Anayasa Mahkemesinin 02.07.2009 gün ve 2005/114-2009/105 sayılı kararı). Buna karşılık Türk Medeni Kanununun sözü edilen bu maddesindeki “evli değilse ananın” ibaresi Anayasanın 10 ve 41. maddelerine aykırı bulunarak baba lehine iptal edilmiştir. Bu madde iptal edilmezden önce anne ve babanın sonradan evlenmesi (Türk Medeni Kanununun 292. maddesi) ile yine, aynı Kanunun 27. maddesine bağlı haklı nedenlerden dolayı soyadının değiştirilmesi halleri dışında çocuk babanın soyadını tanıma vs. sebeplerle alamamakta idi.

O halde bir çocuğa soyadı verilmesi için o çocuğun doğum tarihinde annesi ile babasının evli olup olmadığına bakmak gerekir. Doğum gününde anne ve baba evli ise çocuk babanın, diğer bir anlatımla ailenin soyadını alacaktır. Çocuğun soyadı bu surette belirlendikten sonra onun soyadını velayet hakkına vesair nedenlere dayanarak değiştirmek Türk Medeni Kanununun 321. maddesindeki düzenleme karşısında mümkün değildir. Ancak çocuk, ergin olduktan sonra Türk Medeni Kanununun 27. maddesindeki koşulların varlığı halinde soyadını her zaman değiştirmek hakkına sahiptir. Velayet hakkı anne ve baba için normal şartlarda çocuğun ergin olmasına yani onsekiz yaşını tamamlamasına kadar devam eden geçici bir haktır. Evliliğin sonradan boşanma gibi nedenlerle ortadan kalkması hallerinde velayet hakkının sırf anneye verilmiş olması onun soyadının değiştirilmesi için haklı bir neden sayılmadığı gibi hukuki mevzuat da buna cevaz

vermemektedir. Bir an için mevzuatın böyle bir duruma izin verdiği kabul edilse dahi sonradan gelişen sebeplerden dolayı çocuğun yararı açısından velayetin babaya yeniden verilmesi hallerinde bu kez baba, velayet hakkına dayanarak tekrar çocuğun soyadını değiştirmek isteyecektir. Madem ki velayet kimde ise çocuk onun soyadını taşıyacaktır o halde baba bu haktan mahrum edilemez. Böyle bir uygulamanın nüfus kütüklerindeki kaydın güvenilirliği ve istikrarı zedeleyeceği gibi asıl bu gibi uygulamalar çocuğun ruh hali üzerinde çok derin ve etkili travma yaratacaktır. Yargı mercileri bu durumu gözeterek anne ile babanın ya da ailelerin çocuk üzerinden inatlaşarak onun yararlarını hiçe sayıp, hukuken oluşmuş statüleri gerçek dışı ve yapay sebeplerle değiştirmeye çalışmalarına izin vermemeleri, söz konusu istemlerine alet olmamaları gerekir.

Somut olaya gelince; soyadının değiştirilmesi istenen İlayda ve ...'nın doğum tarihlerinde anne ve babası resmen evlidir. Çocuklar evlilik içinde doğmuştur ve Türk Medeni Kanununun 321.maddesine göre ailenin diğer bir deyimle babanın soyadını almıştır. Böylece bu çocuklar reşit oluncaya kadar veya baba Türk Medeni Kanununun 27.maddesindeki koşulları kanıtlayarak soyadını değiştirmedikçe soyadı değiştirme konusu yasal olarak kapanmıştır. Bu çocukların anne ve babasının sonradan 13.09.2011 tarihinde boşanmış olması sadece boşanma ve velayet hakkı nedeniyle anneye böyle bir dava açma hakkı bahşetmez. Boşanma ilamı uyarınca babanın çocuklarla kişisel ilişki tesis etme hakkı bulunması ve bu nedenle anne ve babanın ister istemez karşılaşması dikkate alındığında davacının dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların hukuki bir dayanağı bulunmadığı gibi soyadı değişikliğinin çocukların evlilik içinde doğmakla kazandığı meşru statüye ve onların menfaatlerine zarar vereceği gerçeği karşısında mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 16.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17946, Karar No: 2012/5497, Tarih: 15.05.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/17946 E.  ,  2012/5497 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun kaçırılması ve alıkoyma suçundan sanık ...’ın yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine ilişkin kurulan hükme karşı sanığın vâki temyiz talebinin reddine dair Göle Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 04.02.2009 gün ve 2007/95 Esas, 2008/130 sayılı Ek Kararın süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelendi;

04.02.2009 tarihli Ek Kararın yanlızca sanık ... hakkında olup sanık ...'ın bu kararı temyize ... bulunmadığından, temyiz isteminin CMUK.nın 317. maddesi uyarınca reddine, temyiz incelemesinin sanık ... hakkında verilen Ek Karara yönelik olarak yapılmasına karar verilerek gereği düşünüldü:

Gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen temyiz isteminin reddine dair Ek Karar usul ve kanuna uygun olduğundan, yerinde görülmeyen sanığın temyiz itirazlarının reddiyle Ek Kararın ONANMASINA, 15.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/12192, Karar No: 2020/3106, Tarih: 03.03.2020

**13. Ceza Dairesi         2019/12192 E.  ,  2020/3106 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suça konu okulun uzun süredir kullanılmadığı, kimsenin bakım yapmadığı, çatısındaki eşyanın rüzgarın etkisiyle kopup düştüğü ve insanların bu eşyayı alıp götürdüğü, sanığın da benzer şekilde suç olabileceğini düşünmeden rüzgarın etkisiyle dere yatağına düşmüş üç adet çatı sacını alıp götürmesinde hırsızlık kastıyla hareket etmediği yönündeki savunmasının aksini gösterir delil bulunmadığı gözetilmeden beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi,

Kabule göre de;

1-Suça konu okulun yaklaşık 10 yıldır kullanılmadığı anlaşılmakla kamu yararına veya hizmetine tahsisli olmadığı sanığın eyleminin TCK'nın 141/1. maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğunun gözetilmemesi,

2-Sanığın karar tarihinden önce etkin pişmanlık göstererek suça konu sacları iade ettiği anlaşılmakla, hakkında TCK'nın 168/2. maddesi gereğince indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

3-Çalınan sacların değeri gözönüne alındığında, suçun işleniş şekli ve özellikleri itibariyle ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık konusunu oluşturan malın değerinin az olması nedeniyle, TCK'nın 145. maddesi gereğince sanıklara verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin düşünülmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 03.03.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1070, Karar No: 2012/2324, Tarih: 29.03.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/1070 E.  ,  2012/2324 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacılar tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, dernek genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş ise de gösterilen gerekçe yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Türk Medeni Kanunun 83.maddesinin 1.fıkrasında, toplantıda hazır bulunan ve kanun veya tüzüğe aykırı olarak alınan genel kurul kararlarına katılmayan her üyenin, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır bulunmayan her üyenin ise kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her halde karar tarihinden başlayarak üç aylık hak düşürücü süre içerisinde mahkemeden genel kurul kararının iptalini isteyebileceği, aynı kanunun son fıkrasında ise genel kurul kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz olduğu durumların saklı kalacağı belirtilmiştir.

Dosya içeriğine göre; davalı derneğin 31.05.2010 günü genel kurul toplantısını yaptığı, davacıların bu davayı genel kurul toplantısı yapılmadan önce 28.05.2010 tarihinde açtıkları, dava tarihi itibariyle henüz dava hakkının doğmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece henüz dava hakkı doğmadan açılan davanın bu nedenle reddi gerekirken yazılı gerekçeyle red kararı verilmesi isabetsiz ise de, bu yanılgı sonuca etkili olmadığından, gerekçesi bakımından yanılgılı, sonucu bakımından doğru olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan harcın mahsubu ile geriye kalan 33.60 TL harcın davacılardan alınmasına, 29.03.2012 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/338, Karar No: 2014/183, Tarih: 15.04.2014

**Ceza Genel Kurulu         2013/338 E.  ,  2014/183 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : KARTAL 2. Ağır Ceza

Günü : 04.11.2010

Sayısı : 293 – 346

Sanık H.. Y..'ın bilinçli taksirle ölüme neden olma suçundan 765 sayılı TCK'nun 455/1 ve 45/son maddeleri uyarınca 6 yıl 8 ay hapis ve 594.154.000 TL ağır para, 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan aynı kanunun 13/1. maddesi gereğince 1 yıl hapis ve 445.616.000 TL ağır para cezası ile cezalandırılmasına ve müsadereye ilişkin, Pendik 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 21.10.2004 gün ve 600-872 sayılı hükmün sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Ceza Dairesince 28.04.2005 gün ve 1836 – 1834 sayı ile;

“1) Raporu ve krokisi hükme esas alman bilirkişi E.. ...’a yemini yaptırılmamak suretiyle CMUK'nun 72. maddesine muhalefet edilmesi,

2) 26.06.2004 tarihli ölü muayene tutanağında doktor bilirkişinin 'kesin ölüm nedeninin açıkça tespiti için sistematik otopsiye gerek vardır' şeklinde görüş bildirmesi, cesedin İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığına gönderilmesine karar verilmesi karşısında, klasik otopsi yapılıp yapılmadığının araştırılıp tutanaklar celbedilmeden, eksik soruşturma ile hüküm tesisi" isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Pendik 4. Asliye Ceza Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda 25.05.2006 gün ve 1095-492 sayı ile; taksirle ölüme neden olma suçundan 765 sayılı TCK'nun 455/1 ve 45. maddeleri uyarınca 4 yıl hapis ve 586 Lira adli para, 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan aynı kanunun 13/1. maddesi gereğince 1 yıl hapis ve 450 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ve müsadereye karar verilmiştir.

Hükmün sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Ceza Dairesince 12.11.2009 gün ve 4218-11338 sayı ile;

“Oluşa ve dosya kapsamına göre olay günü sanığın davetli olarak bulunduğu meskun mahaldeki dört katlı apartmanda yapılan sünnet düğününde, apartmanın 3. kat balkonuna her an bir kişinin çıkabileceğini öngörmesine rağmen 2. kat balkonundan 3 el ateş ederek 3. kat balkonun da bulunan maktülün ölümüne neden olduğu olayda, sanığın eyleminin olası kast ile öldürme suçunu oluşturup oluşturmayacağının ve delilleri değerlendirme yetkisinin 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 12. maddesi hükmüne göre Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu da gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Pendik 4. Asliye Ceza Mahkemesince 04.06.2010 gün ve 28 – 584 sayı ile verilen görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesince 04.11.2010 gün ve 293 – 346 sayı ile; sanığın taksirle bir kişinin ölümüne neden olmak suçundan 765 sayılı TCK'nın 455/1, 45-son ve 59/2. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis ve 488 Lira adli para, 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan aynı kanunun 13/1 ve 765 sayılı TCK'nun 59. maddeleri gereğince 10 ay hapis ve 366 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ve müsadereye karar verilmiştir.

Hükmün sanık müdafii ve Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesince 04.07.2012 gün ve 18108 – 16926 sayı ile;

“Olay tarihinde sanığın, arkadaşı olan Y.. Ç..'ın çocuklarının sünnet düğününe gittiği, ikinci katta erkeklerin, üçüncü katta ise bayanların toplanmış olduğu, sanığın alkol alarak sokakta eğlenceyi izlerken, eğlencenin coşkusuyla balkondan ruhsatsız tabancayla üç el havaya ateş etmesi ve üst katta sokağı izleyen 1946 doğumlu S.. Ö..'e isabet eden kurşun yaralanması sonucu ölenin hayatını kaybettiği olayda sanığın eyleminin olası kastla öldürme suçunu oluşturduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan 765 sayılı TCK'nda olası kast nedeniyle cezadan indirim imkanının bulunmaması, sanığın eyleminin kasten öldürme şeklinde nitelendirilmesine engel oluşturmayacağı, 5237 sayılı TCK'nın 7, 765 sayılı TCK'nın 2 ve 5252 sayılı Kanunun 9/3. maddeleri uyarınca lehe kanun karşılaştırmasının 765 sayılı TCK'nın 448 ve 5237 sayılı TCK'nın 81 ve 21/2. maddeleri uyarınca yapılması gerektiği halde, eylemin 765 sayılı TCK'da 455 ve 45/son maddeleri kapsamında bulunan bilinçli taksirle öldürme, 5237 sayılı TCK'da ise 81 ve 21/2. maddeleri kapsamında olası kastla öldürme suçunu oluşturduğundan bahisle lehe kanun karşılaştırılması yapılarak 765 sayılı TCK ile uygulama yapılması, yukarıda izah edildiği şekilde doğru bir biçimde lehe kanun karşılaştırması yapıldığı takdirde, lehe kanunun 5237 sayılı TCK olacağı nazara alınmaksızın, 5237 sayılı TCK'nın 81 ve 21/2. maddeleri yerine 765 sayılı TCK'nın 455/1 ve 45/son maddeleri ile uygulama yapılması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 03.10.2012 gün ve 91380 sayı ile;

“...Yüksek Daire kararında, temyiz konusu edilen ve Daire kararının başlığında da gösterilen '6136 sayılı Kanuna aykırılık' suçundan verilen hüküm hakkında herhangi bir karar vermediği anlaşıldığından bu maddi hata dilekçesinin verilmesi zorunluluğu doğmuştur.

Bu nedenle; ilamda, temyiz konusu edilen 6136 sayılı Kanuna göre verilen hükmünde temyiz incelenmesinin yapılarak bu suça ilişkin daire kararının ilgili ilama dercedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir” görüşüyle maddi hatanın düzeltilmesi talebinde bulunul- muştur.

Yargıtay 12. Ceza Dairesince 22.10.2012 gün ve 28088-22581 sayı ile;

Bu nedenle; ilamda, temyiz konusu edilen 6136 sayılı Kanuna göre verilen hükmünde temyiz incelenmesinin yapılarak bu suça ilişkin daire kararının ilgili ilama dercedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir” görüşüyle maddi hatanın düzeltilmesi talebinde bulunul- muştur.

Yargıtay 12. Ceza Dairesince 22.10.2012 gün ve 28088-22581 sayı ile;

“Dosyanın incelenmesinde, her iki suçla ilgili olarak inceleme yapılarak 6136 sayılı Kanun kapsamında bulunan silahla işlendiği iddia olunan taksirle öldürme suçunun suç niteliğindeki yanılgı nedeniyle bozulmasına karar verildiği, açıkça onanmayan bir hükmün bozulmuş sayılacağı, mahkemece kabul edilecek niteliğe göre zamanaşımı ve müsadere konusu da dahil olmak üzere yeniden uygulama yapılması gerektiği, bu nedenle 6136 sayılı Kanun yönündeki hükmün de onanmadığı, dolayısıyla incelemesiz bırakılan veya maddi hata kapsamında değerlendirilebilecek bir husus bulunmadığı anlaşıldığından, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı talebinin reddine” karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 25.12.2012 gün ve 91380 sayı ile;

“Sanık hakkında 30.06.2004 tarihli iddianame ile tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme neden olma ve 6136 sayılı Kanuna muhalefetten dolayı kamu davası açılmıştır. Yapılan yargılama neticesinde yerel mahkemece hem tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme neden olma hem de 6136 sayılı Kanuna muhalefetten dolayı sanık hakkında ayrı ayrı hüküm kurulmuş olup bu hükümlerden ikisi yani hem tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme neden olma hem de 6136 sayılı Kanuna muhalefet etme suçlarından kurulan hükümler sanık müdafii tarafından ayrıca taksirle ölüme neden olma suçundan kurulan hüküm Cumhuriyet savcısı tarafından da temyiz edilmiştir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi tarafından, 04.07.2012 tarihinde yapılan incelemede temyiz konusu edilen ve Daire kararının başlığında da gösterilen ancak yapılan bozmanın içeriğinden '6136 sayılı Kanuna aykırılık' suçundan verilen hüküm hakkında herhangi bir karar verilmediği, temyiz incelemesi dışında bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durum bundan sonra yapılacak olan yargılama içinde tereddüt oluşturmaktadır zira temyiz konusu edilen ve Daire'nin kabulü de bu yönde olduğu halde hakkında herhangi bir karar verilmeyen 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan dolayı yerel mahkemenin ne yapacağı da belli değildir. Hakkında açıkça onama kararı verilmeyen bağımsız olarak açılıp ayrıca hükme bağlanan bir kararın bozulmuş olduğunun kabulü halinde mahkemenin direnmesi durumunda hangi hükme karşı direndiği nasıl ayırt edilecektir? Yerel mahkeme hakkında bozma içeriğinden karar verilmediği anlaşılan hükmü nasıl bölüp direnecektir? Ayrıca zamanaşımına uğramış olan bir suçtan dolayı yargılamanın uzatılmasının Anayasanın 141/4. maddesinde yazılı ‘Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir’ hükmüne de uygun bir sonuç doğurmadığı açıktır” görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurarak, Özel Daire bozma kararının kaldırılmasına ve 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan dolayı açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 12. Ceza Dairesince 27.02.2013 gün ve 2458 – 4675 sayı ile, itirazın yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

Sanığın taksirle ölüme neden olma ve 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçlarından cezalandırılmasına karar verilen olayda, Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; Özel Dairece, 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile ilgili olarak inceleme tarihi itibarıyla gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesi gerekip gerekmediğinin belirlenmesine ilişkin ise de; Özel Dairece hükümler ayırtedilmeksizin “eylemin olası kasıtla öldürme suçunu oluşturmasına göre lehe kanun karşılaştırmasının hatalı yapıldığından bahisle” bozma kararı verildiği durumda, 6136 sayılı Kanun aykırılık suçundan kurulan hükümle ilgili olarak belirtilen hususta Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca itiraz kanun yoluna başvurulmasının mümkün olup olmadığı hususunun Yargıtay İç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca ön sorun olarak ele alınması gerekmektedir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın itirazı kurumuna, 1412 sayılı CMUK’nun temyize ilişkin hükümler içindeki 322/4. maddesinde; “Ceza Daireleri'nden birinin kararına karşı Cumhuriyet Başsavcısı, ilamın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ceza Genel Kurulu’na itiraz edebilir” biçiminde yer verilmiş, 5271 sayılı CMK’nun olağanüstü kanun yolları arasındaki 308/1. maddesinde ise; “Yargıtay Ceza Daireleri’nden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re’sen veya istem üzerine, ilamın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ceza Genel Kurulu’na itiraz edebilir, sanığın lehine itirazda süre aranmaz” şeklinde düzenleme yapılmış maddeye 6352 sayılı Kanunun 99. maddesi ile itiraz üzerine dosyanın öncelikle kararına itiraz edilen daireye gönderileceğine ve bu incelemenin usulüne ilişkin 2 ve 3. fıkralar eklenmiştir. Görüldüğü gibi, 5271 sayılı CMK’nun 308. maddesinde yer alan “lehe itirazda süre aranmayacağına” ilişkin cümle dışında madde metinleri tamamen benzerlik arz etmektedir.

Bölge Adliye Mahkemeleri ile kanunda açık hüküm bulunması durumunda ilk derece mahkemeleri kararlarının temyizi sonucu Yargıtay ilgili Ceza Dairesi’nce incelenmesi ile olağan kanun yolları sona ermektedir. Bu aşamadan sonra 5271 sayılı CMK’nun 308. maddesi uyarınca olağanüstü kanun yolu olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın itirazı gündeme gelebilecektir.

Olağanüstü olmak, kesinleşmiş kararlara karşı istisnai bir denetim yolu sağlamak demektir. Başsavcının itirazı yolunun “istisnai” nitelikte olması, eğer başka denetim yolu varsa, onun kullanılmasını gerektirir. Bununla birlikte 5271 sayılı CMK’nun olağanüstü kanun yolları bölümünde yer alan 308. maddesinde düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın itirazının, Özel Daire kararlarındaki hukuka aykırılıkların, Ceza Genel Kurulu tarafından giderilmesini isteme ve bu yolla içtihat birliğini sağlama işlevini görmesi ve ayrıca kamuoyunun tatminine yönelik bir yönü de bulunmaktadır. Buna karşın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazına hangi hallerde başvurulacağına ilişkin gerek 1412 sayılı CMUK’nun 322/4. maddesinde, gerekse 5271 sayılı CMK’nun 308. maddesinde açıklık bulunmamak- tadır.