muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2501, Karar No: 2024/9998, Tarih: 24.06.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/2501 E.  ,  2024/9998 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ: Hırsızlık

HÜKÜM: Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 22.03.2010 tarihi itibarıyla duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 15.04.2011 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığın, gündüz vakti şikâyetçinin iş yerinin önündeki sokak üzerinde açıkta bulunan bıçkı bileme makinesini alması şeklinde gerçekleşen olayda, sanığın eyleminin TCK’nın 141/1. maddesinde düzenlenen hırsızlık suçunu oluşturduğu, bu suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre aynı Kanun'un 66/1-e ve 67/4. maddeleri uyarınca hesaplanan 12 yıllık zamanaşımının, 29.03.2009 olan suç tarihinden inceleme tarihine kadar gerçekleşmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme değişik gerekçeyle uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 24.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/5554, Karar No: 2006/11186, Tarih: 06.07.2006

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2006/5554 E.  ,  2006/11186 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... ile davalı ... vs vekili avukat ... gelmiş, diğer davalılardan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı doktor ...’e muayene olduğunu, doktorun rahimde kist bulunması nedeniyle yaptığı ameliyattan sonra şiddetli ağrıları ve idrar kaçırma şikayeti başladığını, davalının kendisi ile ilgilenmediğini, gittiği diğer doktorların kist ameliyatı sırasında mesanede fistül (yırtık) olduğunu söylediklerini, 3 kez ameliyat olmasına rağmen halen iyileşemediğini, davalıların dikkatsizliği ve ihmalkarlığı nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek 7.000.000.000 TL maddi, 20.000.000.000 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen raporda, hastane ve doktorun kusurunun bulunmadığının açıklanmış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davacı ...’ün davalı doktora kist operasyonu için başvurduğu, doktorun kusuru nedeniyle, ameliyat sırasında mesanesinin yırtılması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Uyuşmazlık ameliyatı yapan davalı doktorun, davacının oluşan rahatsızlığında

2006/5554-11186

hukuka aykırı bir eyleminin, giderek kusurunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava, davacı ...’ün davalı doktora kist operasyonu için başvurduğu, doktorun kusuru nedeniyle, ameliyat sırasında mesanesinin yırtılması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Uyuşmazlık ameliyatı yapan davalı doktorun, davacının oluşan rahatsızlığında

2006/5554-11186

hukuka aykırı bir eyleminin, giderek kusurunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davadaki ileri sürülüşe ve kabule göre dava temelini vekillik sözleşmesi oluşturmaktadır. Eş deyişle dava, davalı doktorun vekillik sözleşmesinden kaynaklanan özen borcuna aykırılık olgusuna dayanmaktadır. (BK:386, 390 md) Vekil, ... görürken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden değil de bu sonuca ulaşmak için yaptığı uğraşların özenle görülmemesinden sorumludur. Vekilin sorumluluğu, genel olarak işçinin sorumluluğuna ilişkin kurallara bağlıdır. (BK:390/11) vekil, işçi gibi özenle davranmak zorunda olup, hafif kusurundan bile sorumludur. (BK.321/1) O nedenle doktorun meslek alanı içinde olan bütün kusurları (hafif de olsa) sorumluluğun unsuru olarak kabul edilmelidir. Doktor, hastanın zarar görmemesi için yalnız mesleki değil, genel hayat tecrübelerine göre herkese yüklenebilecek dikkat ve özeni göstermek zorundadır. Doktor tıbbi çalışmalarda bulunurken bazı mesleki şartları yerine getirmek, hastanın durumuna değer vermek, tıp biliminin kurallarını gözetip uygulamak, tedaviyi her türlü koruyucu tedbirlerini alarak yapmak zorundadır. Doktor ufak bir tereddüt gösteren durumlarda bu tereddüdü ortadan kaldıracak araştırmalar yapmak ve orada koruyucu tedbirler almakla yükümlüdür. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında seçim yaparken hastanın özelliklerini göz önünde tutmalı, onu gereksiz risk altına sokmamalı, en emin yolu tercih etmelidir. Gerçekte de mesleki bir ... gören; doktor olan vekilden, ona güvenen müvekkil titiz bir ihtimam ve dikkat göstermesini beklemekte haklıdır. Titizlik ve özen göstermeyen bir vekil, BK. 394/1 uyarınca vekaleti gereği gibi ifa etmemiş sayılmalıdır.

Somut olayda, davacı ...’ün rahimdeki kist nedeniyle davalı doktora başvurduğu, doktor tarafından rahimde bulunan kist ile rahmin tamamen alındığı, ameliyat sonrasında davacının idrar tutamama, idrar kaçırma ve normal yoldan idrar yapamama şikayetinin başladığı, bu şikayetin tedavisi için 3 kez ameliyat olduğu anlaşılmaktadır. Davamızda açıklanan arızanın meydana gelmesinde davalı doktorun kusurlu olup olmadığının saptanması gerekir. Mahkemece, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınan 30.5.2005 günlü raporda, “total abdominal histerektomi sonrası vezikovaginal fistül gelişimi görülebilen komplikasyonlardan olduğu, operasyonu yapan doktor ...’in yaptığı ameliyatın indikasyonu ve ameliyat tekniğinin tıp kurallarına uygun olduğu, bu tip ameliyatlarda görülebilen komplikasyonlardan olan vagen-mesane arasında oluşan fistül nedeniyle hekime yüklenecek kusur bulunmadığı” bildirilmiş ise de raporu hazırlayan kurul içersinde bir kadın doğum uzmanı bulunmadığı gibi, kadın doğum uzmanından görüş de alınmamıştır.

2006/5554-11186

Esasen, Cumhuriyet Savcılığında yapılan kovuşturma sırasında Adli Tıp uzmanı Dr.... ...tarafından düzenlenen 11.8.2003 tarihli raporda, davalı doktor tarafından yapılan ameliyatta tanı kusuru bulunmadığı, tedavi yönteminde kusur bulunmadığı, ancak hastada bulunan şikayetlerin myoma uteri ameliyatlarından sonra görülen doğal ve beklenen komplikasyonlardan olmadığı, fistülün cerrahi maniplasyona bağlı bir sonuç olduğu, hastanın 3 kez ameliyat geçirmesine neden olan veziko-vaginal fistülün davalı doktorun yaptığı ameliyattaki haksız eylemi ile meydana geldiğinin tıbben kabulü gerektiği, fistülün anotomik yeri dikkate alındığında davalının iddia ettiği gibi hastanın sondayı çıkarmak istemesi sırasında oluşmasının mümkün olmadığı, bu itibarla doktorun 8/8 oranında kusurlu bulunduğu açıklanmıştır.

Bu halde, adli tıp raporunu hazırlayan heyet içersinde kadın doğum uzmanı bulunmayışı, kadın doğum uzmanından görüş alınmayışı ve savcılık aşamasında düzenlenen raporda davalı doktorun 8/8 oranında kusurlu bulunuşu sebebiyle mahkemece hükme dayanak yapılan Adli Tıp raporu hüküm kurmaya elverişli, inandırıcı ve tatminkar olmaktan uzaktır. Öyle olunca Adli Tıp Kurulu raporuna itibar edilip, hüküm kurulmaz. O halde mahkemece yapılacak ...; üniversitelerin ilgili anabilim dallarından ve özellikle kadın doğum uzmanlarından seçilecek konusunda uzman bilirkişilerden oluşmuş bir kurul aracılığı ile dosyadaki hastanede tutulmuş dosya ve kayıtlar taraf savunmaları tüm deliller birlikte değerlendirilerek, yapılması gerekenle yapılan müdahale ve tedavinin ne olduğu, tıbbın gerek ve kurallarına göre olayda doktor hatası olup olmadığını gösteren nedenlerini açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak ve böylece hasıl olacak sonuca uygun karar vermektir.

Eksik inceleme ve mevcut delileri değerlendirmede yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 450 YTL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 6.7.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18489, Karar No: 2015/3563, Tarih: 13.07.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/18489 E.  ,  2015/3563 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Hükümlülük

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Her ne kadar Yargıtay 15. Ceza dairesinin 2015/9088 Esasında kayıtlı dava dosyası Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun iş bölümüne ilişkin 19.01.2015 gün ve 2015/8 sayılı kararı uyarınca tebliğname numarası esas alınarak Dairemize aktarılmış olmakla;

Dava dosyası incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

2797 sayılı Yargıtay Kanununa 6572 sayılı kanunun 27. maddesi ile eklenen geçici 14. madde hükmü uyarınca 22.Ocak 2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 02.02.2015 tarihinde yürürlüğe giren Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararı ile Ceza Dairelerinin görevleri belirlenerek iş bölümü yapılmış olup anılan karar uyarınca 15. ve 23. Ceza dairelerinin bakmakla görevli olduğu suçlarla ilgili kanun maddeleri belirtildikten sonra;

“15. Ceza Dairesinin arşivinde bulunan ve yukarıda belirtilen işlerin(1/2)'si, yeni kurulan dairelerin başkanları, üyeleri ve tetkik hakimlerinin belirlenmesi tarihinden itibaren 10 gün içinde 23. Ceza Dairesine devredilir.” denilmektedir.

Aynı iş bölümünün ortak hükümler başlıklı 2. paragrafında:

“İş bölümü yürürlüğe girdiği tarih itibariyle düzenlenen tebliğnameler, iş bölümündeki düzenlemeler esas alınarak görevli ceza dairesine gönderilir” denilmiştir.

Diğer taraftan, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 03.02.2015 tarih ve 19 sayılı kararı ile yeni kurulan dairelerin başkanları, üyeleri ve tetkik hakimleri belirlenmiş olmakla, daireler arasındaki dosya devrine dair 10 günlük süre bu tarihte başlayıp 13.02.2015 tarihinde sona ermektedir.

Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde;

İş bölümüne dair 19.01.2015 tarihli ve 8 sayılı karar uyarınca 15. Ceza Dairesinin esasında kayıtlı olup da arşivinde bulunan dosyaların ½' si Birinci Başkanlık Kurulunun 03.02.2015 gün ve 19 sayılı kararını takip eden 10 gün içinde 23. Ceza Dairesine devredileceği bu sürenin bitiminden sonra 15 Ceza Dairesinine herhangi bir şekilde gelen ve esas numarası alan dava dosyalarının ise 23. Ceza Dairesine devredilemeyeceği açıkça anlaşılmaktadır. Esasen Birinci Başkanlık Kurulunun kararlarında devir işleminin tek-çift veya tebliğname numaraları esas alınarak yapılacağına ilişkin bir hüküm bulunmamakla birlikte anılan Kurulun kararlarında belirtilen süre içinde 15. Ceza Dairesinin arşivinde bulunan çift numaralı dosyalar 23. Ceza dairesine aktarılmak suretiyle devir işlemi gerçekleşmiş ve devir süresi sona ermiş iken;

Devir işleminden ve Birinci Başkanlık Kurulunun kararlarındaki süreler sona erdikten sonra 15. Ceza Dairesine gerek tebliğname tanzim edilerek, gerekse başka dairelerden görevsizlikle gönderilen dosyaların 23. Ceza Dairesine aktarılacağına dair iş bölümü kararında hiç bir düzenleyici hüküm bulunmadığı gibi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yeni kurulan dairelerin arşivlerinin olmaması nedeniyle 23. Ceza Dairesine tebliğname düzenlemeyerek, düzenlediği tebliğnamelerde 15. Ceza Dairesini muhatap alması ve bu durumun anılan daire tarafından da kabullenilmesi karşısında;

Yüksek 15. Ceza Dairesince birinci Başkanlık Kurulunun kararlarındaki devir işlemi için belirlenen süre (13.02.2015) den sonra başka dairelerden görevsizlikle gönderilip 04/05/2015 tarihinde bu dairenin esasına kaydedilip arşivine alındığı UYAP kayıtlarından anlaşılan işbu dava dosyasının dairemize devredilmesi iş bölümüne dair düzenlemelere aykırı bulunmuştur.

Bu nedenlerle:

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 19.01.2015 tarih ve 2015/8 sayılı iş bölümü kararı ile 03.02.2015 tarih ve 19 sayılı kararları uyarınca temyiz davasını inceleme görevi yüksek 15. Ceza dairesine ait olduğundan Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dava dosyanın ilgili daireye gönderilmesine, 13.07.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8361, Karar No: 2022/18605, Tarih: 08.11.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/8361 E.  ,  2022/18605 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, defter, kayıt ve belgeleri gizleme

...

...

A- “Defter, kayıt ve belgeleri gizleme” suçu ile 2012 ve 2013 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin; 2011 takvim yılı sahte fatura düzenleme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanığın temyizlerinin incelenmesinde,

Defter, kayıt ve belgeleri saklama sorumluluğunun mükellef sanığa ait olduğu, sanığın şirketteki hisselerini Kocaeli 1. Noterliğinin 05.01.2012 tarih ve 287 yevmiye numaralı hisse devir sözleşmesi ile ...'a devrettiği, ortaklar kurulu kararı ile de bu kişinin şirket müdürü olarak atandığı, ayrıca defterlerin tamamını da bu kişiye teslim ettiğine yönelik savunması karşısında; suçun unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından, sanığın şirketteki hisselerini devrettiği ...'ın tanık sıfatıyla duruşmaya çağırılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakkı hatırlatıldıktan sonra dinlenmesi, 2008 yılına ait yasal defterlerin kendisine teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise bu hususta teslim tesellüm tutanağı düzenlenip düzenlenmediğinin sorulması, sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile beraat hükmü verilmesi,

B- “2012 ve 2013 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçları yönünden;

Sanığın, şirket hisselerini 05.01.2012 tarihinde ...'a devrettiği, bu tarihten sonra şirketle herhangi bir ilgisinin kalmadığını savunması karşısında, şirket ortakları olan ... ve ... ile suça konu faturaları kullanan mükellefler yönünden gerekli araştırmaların yapılmadı anlaşılmakla, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

a)Suça konu faturaların ilgili vergi dairesinden veya kullanıcı mükelleflerden araştırılarak dosyaya getirtilmesi, sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, kendisine ait olmadığını, adı geçen şirket ortaklarına veya başka kişi veya kişilere ait olduğunu söylemesi halinde, şirket ortakları ... ve ... ya da ismi bildirilen kişi ya da kişilerin açık kimlik ve adres bilgilerinin tespiti ile tanık sıfatıyla duruşmaya çağırılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra faturalar gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması,

b)Şirket ortakları ... ve ... ile bildirilen diğer kişi veya kişilerin de faturalardaki yazı ve imzaların kendilerine ait olmadığını söylemeleri halinde sanık ile bu kişilerin temin edilecek yazı ve imza örnekleri ile faturalardaki yazı ve imzaların kime ait olduğu hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

c)Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa, şirket ortaklarına ya da bildirilen kişilere ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

b)Şirket ortakları ... ve ... ile bildirilen diğer kişi veya kişilerin de faturalardaki yazı ve imzaların kendilerine ait olmadığını söylemeleri halinde sanık ile bu kişilerin temin edilecek yazı ve imza örnekleri ile faturalardaki yazı ve imzaların kime ait olduğu hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

c)Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa, şirket ortaklarına ya da bildirilen kişilere ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

aa-Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairelerinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

bb-Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

cc-Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştiraki bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile beraat hükümleri verilmesi,

C- 2012 ve 2013 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ile defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçlarının sübutu ve 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçu yönünden;

Hükümlerden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359 maddesinin 3,4,5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2 maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekili ile sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1 maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca, 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçu yönünden diğer yönleri incelenmeyen, hükümlerin BOZULMASINA, 08.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8157, Karar No: 2012/6784, Tarih: 30.04.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/8157 E.  ,  2012/6784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalı işverene ait işyerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitiyle, bir kısım işçilik alacakları istemine ilişkindir.

Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yerolmadığına, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 30/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.