muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/5826, Karar No: 2023/1206, Tarih: 11.04.2023

IV. GEREKÇE

5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin üçüncü fıkrasında "Birinci fıkrada yazan hâller dışında, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir.

" şeklinde, 6100 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birinci fıkrasında "Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir..." 47 nci maddesinde "Devlet aleyhine açılan tazminat davası, ilk derece ve bölge adliye mahkemesi hâkimlerinin fiil ve kararlarından dolayı, Yargıtay ilgili hukuk dairesinde; Yargıtay Başkan ve üyeleri ile kanunen onlarla aynı konumda olanların fiil ve kararlarından dolayı Yargıtay Dördüncü Hukuk Dairesinde ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülür. Dava, bu dairenin Başkan ve üyelerinin fiil ve kararlarından dolayı ise yargılama Yargıtay Üçüncü Hukuk Dairesinde yapılır. Verilen kararların temyiz incelemesi Hukuk Genel Kurulunca yapılır. Temyiz incelemesine, kararı veren başkan ile üyeler katılamaz" şeklinde düzenlemelerin bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu düzenlemeler ışığında hukuk mahkemesi hakimleri ve Yargıtay hukuk dairesi başkan ve üyelerinin yargısal faaliyetleri sebebi ile tazminat taleplerinin 6100 sayılı Kanunun 47 nci maddesi gereğince görev yönünden reddi gerekirken işin esasına girilerek tazminat koşullarının oluşmadığından bahisle reddine karar verilmesi sonucu itibariyle doğru olduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.

Davacının suç soruşturması ve kovuşturması sırasında görev alan hakim ve savcıların haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler hakkındaki tazminat taleplerine yönelik davaların 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde açılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Davacının talebine konu ... 33. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/37-2015/141 sayılı hakaret suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararının tarihinin 24.12.2015 olduğu, karara konu eyleme ilişkin iddianame tarihinin 10.06.2013 olduğu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının bilirkişi heyetinde yapılan şikayet üzerine 2010/9735 sayılı soruşturmasında verilen kovuşturmaya yer olmadığında dair kararın tarihinin 04.03.2010 olduğu, söz konusu kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapılan itirazı inceleyen ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/1399 değişik ... sayılı itirazın reddine yönelik kararın 04.06.2010 tarihli olduğu, 07.03.2013 tarihli iddianame ile hakaret suçundan açılan davada, ... (Kapatılan) 15. Sulh Ceza Mahkemesinin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 2013/271-2013/680 sayılı kararının tarihinin 11.09.2013, karara yönelik itirazın reddine yönelik ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/392 değişik ... sayılı kararın tarihinin ise; 25.11.2013 olduğu anlaşılmakla söz konusu kararları veren hakimler ile iddianameleri düzenleyen ve kovuşturmaya yer olmadığına dair kararları veren Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlardan dolayı açılan tazminat davasında bir yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmakla davanın süre yönünden reddine karar verilmesi gerekirken tazminat koşulları oluşmadığından bahisle reddine karar verilmesi sonucu itibariyle doğru bulunduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 15.01.2019 tarihli ve 2018/3403 Esas, 2019/91 Karar sayılı kararında davacı ve vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... Anadolu 10. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.04.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7736, Karar No: 2019/9428, Tarih: 16.12.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/7736 E.  ,  2019/9428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği

HÜKÜM : Sanık ... hakkında mahkumiyet,

Diğer sanıklar hakkında beraat

Sanıklardan ... hakkında "Özel Belgede Sahtecilik" suçundan hüküm kurulmadığı anlaşılmakla, zamanaşımı süresi de dikkate alınarak, mahallinde her zaman hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

Şikayetçi kurum vekilinin 19.08.2015 havale tarihli temyiz dilekçesinin içeriği itibarıyla temyiz isteminin, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (...), ..., ... (...), ..., ..., ..., ..., ..., ... haklarında verilen beraat kararlarına yönelik olduğu anlaşılmakla, şikayetçi vekili yönünden bu hükümlere hasren yapılan temyiz incelemesinde;

1-Şikayetçi ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Bozma kararından sonra, davadan ve duruşma tarihinden usulüne uygun biçimde haberdar edilmesine rağmen, duruşmaya katılmayan ve CMK'nin 238. maddesine uygun biçimde talepte bulunup katılan sıfatını almayan şikayetçi kurum vekilinin vaki temyiz isteminin, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 317. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE,

2-Sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında verilen beraat kararlarına yönelik sanıklar müdafilerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Sanıklar müdafilerinin, beraat hükümleri nedeniyle vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkin temyiz istemleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede;

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, 1136 sayılı Kanun'un 168. ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 14/5. maddesi gereğince, beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanıklar lehine maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanıklar müdafilerinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasına "sanıklar ..., ..., ... ve ...'ın kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri anlaşıldığından hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 3.000 TL vekalet ücretinin hazineden alınıp sanıklara ayrı ayrı verilmesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükümlerin istem gibi DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3-Sanık ... hakkındaki mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafinin temyiz itirazlarının incelenmesinde:

3-Sanık ... hakkındaki mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafinin temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Sanık hakkında, TCK'nin 43/1 maddesi uyarınca ½ oranında artırım yapılırken adli para cezasına esas gün miktarı "4987 gün" yerine, "4156 gün" olarak eksik tayin edilmiş ise de; TCK'nin 62. maddesi uyarınca indirim yapıldığında sonuç cezanın "4155 gün" olarak doğru tespit edilmesi nedeniyle bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, suç tarihinde ... Özel Dünya Hastanesinde hasta kabul biriminde görev yapan sanığın, hastanede çalışan doktorların şifrelerini temin ederek kendi kullanımındaki bilgisayar ve temyiz dışı sanık ... (...)'ün bilgisayarını kullanarak 130 adet gerçeğe aykırı ilaç kullanım muafiyet raporu düzenlediği, bu raporlara istinaden temyiz dışı doktor sanıklar tarafından tanzim edilen reçetelerdeki ilaçların da yine temyiz dışı eczacı ve eczane çalışanı sanıklar tarafından kuruma fatura edildiğinin iddia ve kabul olunduğu olayda; sanığın savunmasında, suçlamaları kabul etmeyerek işyerindeki bilgisayar şifresinin diğer çalışanların ulaşabileceği şekilde bilgisayarının üzerinde yazılı bulunduğunu, kendisi ve ... (...) ile birlikte hasta kabul bölümünde ... ve ...'in de çalıştıklarını, muhasebe işlemleri için başka bir birime gittiğinde bilgisayarını hasta kabul sorumlusu...'ın başkasına tahsis ettiğini, ikametinde ele geçirilen ilaç kullanım muafiyet raporlarının da akrabalarına ait olduğunu beyan ederek suçlamaları kabul etmemesi, SGK müfettişi tarafından bilgisine başvurulan hastane çalışanı ...'‘in kovuşturma aşamasında mahkemece dinlenilmemesi ile yargılama kapsamında sanıkla iştirak halinde hareket ettikleri yönünde herhangi bir delil bulunmadığından bahisle sanık doktor ve eczacılar hakkında beraat kararları verildiğinin anlaşılması karşısında maddi gerçeğin ve suçun unsurlarının tespiti bakımından;

a)Suça konu ilaç kullanım muafiyet raporlarının üzerinde yer alan .... Dünya Hastanesi doktorları adına atılı imzaların, raporda ismi yer alan doktorlara veya sanığa ait olup olmadığı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması,

b)Sanığın savunmasında isimleri geçen hastane çalışanları ..., ...,... ve ...'in olayla ilgili olarak tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulması,

c)Dolandırıcılık suçunun maddi unsurlarından biri olan hileli davranış sonucunda, sanığın kendisi veya bir başkasının yararına haksız menfaat sağlamasının gerektiği; somut olayda, doktor ve eczacı sanıklar ile sanık ... arasında iştirak iradesi bulunduğuna yönelik herhangi bir delil elde edilemediğinden bahisle bu sanıklar hakkında atılı suçlardan beraat kararı verilmesine karşın, hasta kabul görevlisi olarak çalışan ve sahte belgelere istinaden düzenlenen reçetelerin kuruma fatura edilmesi sürecinde yer almayan sanığın, ne şekilde kendisi veya başkası yararına haksız menfaat sağladığı karar yerinde tartışılmadan, eksik araştırma ve inceleme neticesinde yazılı şekilde mahkûmiyet hükmü kurulması,

d)Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/24636, Karar No: 2014/10404, Tarih: 09.05.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/24636 E.  ,  2014/10404 K.**

**"İçtihat Metni"**

1-... 2-... adlarına Av. ... ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına Av. ... arasındaki dava hakkında Tekirdağ İş Mahkemesinden verilen 23.10.2013 günlü ve 2011/268-2013/441 sayılı hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Somut olayın incelenmesinde, davacının 1986'dan itibaren malul sayılması nedeniyle babasının sağlık yardımından faydalandırılmasına karar verildiği ve kontrol kaydı bulunmadığı, davacının 2011 yılındaki başvurusunun reddi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmakta olup, davacının 1986'dan itibaren sağlık yardımından faydalandığı ve kontrol kaydı bulunmadığı gözetilerek, davacının 2011 yılında yeniden neden başvurduğunun ve buna ilişkin Kurum işleminin yada iptalinin bulunup bulunmadığının davacı vasisinden ve davalı Kurumdan sorularak alınan cevabi yazı eklendikten sonra gönderilmek üzere, dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, bu eksiklik giderilip dosya geldikten sonra temyiz itirazlarının incelenmesine, 09.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8477, Karar No: 2012/13929, Tarih: 25.06.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/8477 E.  ,  2012/13929 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan rapor uyarınca dere koruma alanında kalıp, kullanımı engellenen taşınmazların dava tarihindeki değerinin biçilmesi ve bedelin davalı idareden tahsili ile el atılan taşınmazların davacı üzerindeki tapusunun iptali ve davalı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 26.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10226, Karar No: 2012/8338, Tarih: 17.05.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/10226 E.  ,  2012/8338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, ...’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan ... yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nispî harca tabi olduğunu da göz ardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12859, Karar No: 2015/17869, Tarih: 27.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/12859 E.  ,  2015/17869 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremez durumuna giren sigortalıya yapılan yardımların davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davanın yasal dayanağı mülga 5510 sayılı Yasanın 21. maddesi olup, Mahkemece, 32 yıl formülüne göre kusur oranları benimsenmişse de, 32 yıl formülüne ilişkin rapor hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Meslek hastalığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işyerinde işin yürütüm şartları yüzünden ortaya çıkan ve sigortalıyı geçici veya sürekli şekilde hasta, sakat veya ruhen arızalı bırakan bir olgu olup, işveren bu konuda her türlü tedbiri almış olsa bile işin ve işyerinin niteliği sebebiyle bu hastalığın ortaya çıkması muhtemel olduğundan, belli orandaki bir kaçınılmazlıktan söz edilmesi gerekeceği tartışmasızdır. Bu sebeple meslek hastalığındaki kaçınılmazlık kavramı ile, iş kazasında söz konusu olabilen kaçınılmazlık birbirinden farklı olup, buna ilişkin bilirkişi incelemesi de farklıdır.

Hükme esas alınan rapor, Dairemizin ve Yargıtay’ın kabul ettiği, uygulamada 32 yıl formülü olarak adlandırılan esaslara aykırı düşmektedir. Zira,1970 doğumlu olan sigortalının 1986 ile 1996 tarihleri arasında yerüstünde tozsuz ortamda çalıştığı bildirildiği halde; 16 yaşından itibaren yeraltında çalışmış gibi hesap yapıldığı ve bu nedenle kaçınılmaz maluliyet oranının hatalı hesaplandığı, ayrıca, pnömokonyoz hastalığının zaman içinde ilerleme gösteren bir hastalık olması ve sigortalının hastalığının işyerinden ayrıldıktan sonra Kurum tarafından belirlenmesi karşısında, çelikiz formülü uygulanarak sigortalının işten ayrıldığı tarihteki iş göremezlik oranının belirlenmesi yerinde ise de, hesap yapılırken sigortalının yalnızca yeraltında çalıştığı süre dikkate alınmalıdır

Mahkemece, öncelikle, sigortalının kaçınılmaz maluliyeti hesaplanırken; yeraltında çalışmaya başladığı yaş esas alınarak, 18 yaşından sonra çalışmaya başlaması halinde; her yıl için 32 yıldan 3 yıl indirilerek kaçınılmaz maluliyet belirlenmeli, artık yaşlar için orantılama yoluyla indirime gidilmeli,sigortalının iş göremezlik oranı olan % 10,20 'den kaçınılmaz maluliyeti düşürülerek, işverenin sorumlu olacağı maluliyet oranına ulaşılmalıdır.

Mahkemece, öncelikle, sigortalının kaçınılmaz maluliyeti hesaplanırken; yeraltında çalışmaya başladığı yaş esas alınarak, 18 yaşından sonra çalışmaya başlaması halinde; her yıl için 32 yıldan 3 yıl indirilerek kaçınılmaz maluliyet belirlenmeli, artık yaşlar için orantılama yoluyla indirime gidilmeli,sigortalının iş göremezlik oranı olan % 10,20 'den kaçınılmaz maluliyeti düşürülerek, işverenin sorumlu olacağı maluliyet oranına ulaşılmalıdır.

2-Meslek hastalığı nedeniyle % 10,20 oranında sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan zararın davalı işverenden rücuan alınmasına ilişkin davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, işverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluk belirlenirken gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması, ayrıca, işverenin fıkrada öngörülen sınırlı sayıdaki durumlarda sorumluluğu söz konusu olduğundan ilgililerin kusur durumlarında kaçınılmazlık da göz önünde bulundurularak saptanan kaçınılmazlık payından işverenin sorumlu tutulmaması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır. Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur ve destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır. Gerçek zarar, sigortalının kaza tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, ...’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak Sosyal Güvenlik Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara dayalı gerçek zarar hesabında gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınması gerekmektedir.