muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/532, Karar No: 2019/8485, Tarih: 09.09.2019

**12. Ceza Dairesi         2018/532 E.  ,  2019/8485 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/4, 62, 50/1-a, 52/2-4, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkemenin TCK’nın 53/6. maddesi uyarınca, sanığa ait sürücü belgesinin 1 yıl süre ile geri alınmasına ilişkin uygulamasında isabetsizlik görülmediğinden, tebliğnamede bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

5237 sayılı TCK'nın 53/6. maddesinde, belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkumiyet hâlinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebileceği düzenlendiği; sanığın sürücü belgesi bilgilerinin incelendiğinde, aynı belge numarası adı altında hem B hem de A2 sınıfı sürücü belgesinin bulunduğu, sanık hakkında bu madde hükümlerinin uygulanmasına karar verilirken, yargılamaya konu kazayı idaresindeki römork takılı traktör ile yaptığı ve bu nedenle sanığın somut olaya konu taksirle yaralama suçu sebebiyle A2 sınıfı sürücü belgesinin geri alınamayacağı gözetilmeden ilgili madde hükmünün amacına aykırı şekilde geri alınmasına karar verilmesi;

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden, sanık hakkında sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin hükmün (2.) maddesindeki "A2 sınıfı" ibaresinin hükümden çıkarılması suretiyle, sair yönleri usul ve yasaya uygun görülen hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3154, Karar No: 2018/4653, Tarih: 26.06.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/3154 E.  ,  2018/4653 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit

HÜKÜM : Tehdit suçundan beraat, diğer atılı suçlardan mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan yargılamaya ilişkin düzenlenen 21.02.2014 günlü celseye ait duruşma tutanağında üye hakim ...’nun (...) ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu imza eksikliği usulüne göre tamamlandıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/745, Karar No: 2020/2741, Tarih: 05.03.2020

**17. Hukuk Dairesi         2020/745 E.  ,  2020/2741 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili; müvekkil şirket nezdindeki zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalanmış olup mülkiyeti davalıya ait olan aracın ... sevk ve idaresinde iken 06/09/2011 tarihinde trafik kazasına neden olduğunu ve olay sırasında sürücü belgesinin olmadığını, bu kaza nedeni ile müvekkil şirketin, kazada hayatını kaybeden ... mirasçıları tarafından açılan İstanbul Anadolu 18.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2012/255 Esas ve 2013/42 Karar sayısı ile karara bağlanmış olan mahkeme ilamının, İstanbul 11.İcra Müdürlüğü'nün 2013/5351 sayılı dosyası ile icraya konulmasının ardından müteveffanın mirasçılarına 47.162,50 TL'nin 10/04/2013 tarihinde ödendiğini, trafik kazası nedeniyle vefat eden ... mirasçıları tarafından açılan ... 1.İcra Müdürlüğü 2012/6662 sayılı dosyasına 22/05/2012 tarihinde ödenen 33.975,00 TL'nin davalıya rücuna ilişkin açılmış olan ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/122 Esas sayılı dosyasının halen derdest olduğunu, tarafları aynı olan davaların birleştirilmesine karar verilmesini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği sigortacının işletene rücu hakkını düzenleyen 4-c ve 4-d maddelerine göre davalı aracının alkollü olarak ve geçersiz sürücü belgesi ile kullanılmasından mütevellit vuku bulan kaza nedeniyle karşı

tarafa ödenen tazminat bedelinin sigorta ettirene rücu edildiğini, davalıya kendisine rücu edilen miktarın ihtar olmasına rağmen ödenmediğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delliler ve tüm dosya kapsamına göre; ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/122 Esas sayılı dosyasının 27/02/2015 tarihinde karara çıktığı kararın kesinleşmediği, HMK 114/I maddesine göre derdestlik dava şartı olmasından dolayı, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında hakim tarafından resen nazara alınması gerektiği, dolayısıyla açılan davanın aynısının Samandağı 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görüldüğü ve dosyanın karara çıktığı tespit edildiğinden eldeki davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazasından kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava trafik kazasından kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava şartlarını düzenleyen 6100 sayılı HMK'nun 114/1. maddesinin ı bendinde "aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" şeklinde ifade edilen derdestlik dava şartlarındandır. Açılmış olan bir davanın görülebilmesi ve bulunması ya da bulunmaması gereken dava şartlarından biri olan derdestlikten söz edilebilmesi için, daha önce açılmış olan davanın tarafları ile konusunun ve dava sebebinin aynı olması gerekmektedir.

Somut olayda hak sahipleri tarafından Üsküdar 1. İcra Müdürlüğü'nün 2012/6622 sayılı dosyası ile takip yapılmış, sigorta şirketi tarafından 22.05.2012 tarihinde asıl alacak ve ferileri ile birlikte toplam 33.975,00 TL ödeme yapılmıştır. 10.07.2012 tarihinde İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/55 Esas sayılı dosyası ile hak sahipleri bakiye tazminat davası açmışlar, Mahkemece davacı anne için 17.070,79 TL, davacı baba için 13.695,33 TL destek tazminatı, 1.750,00 TL cenaze giderine karar verilmiştir. Sigorta şirketi tarafından ilk yapılan 33.975,00 TL ödeme için Samandağı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde rücu davası açılmıştır. Hak sahiplerinin bakiye tazminat davasında verilen karara ilişkin İstanbul 11. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5351 sayılı takip dosyası ile takip yapılmış, sigorta şirketi tarafından toplam 47.162,50 TL ödeme yapılmıştır.

Eldeki dava bu miktarın rücuen tahsili talebine ilişkindir. Dolayısı ile ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan dava, sigorta şirketi tarafından ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2012/6622 sayılı dosyasına yapılan 33.975,00 TL ödeme için, sigorta şirketinin rücuen tahsili talebine ilişkindir. Buna göre eldeki davanın açıldığı tarihte derdest bir davanın varlığından söz edilemeyeceğinden, işin esasına girilerek taraf delillerine göre karar verilmesi gerekirken, derdestlik nedeni ile davanın reddine karar verilmesi, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 05.03.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7645, Karar No: 2016/8168, Tarih: 31.10.2016

**15. Ceza Dairesi         2014/7645 E.  ,  2016/8168 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dolandırıcılık suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mağdur ...'ın, babası katılan ... tarafından iki adet kredi kartı borcunun ödenmesi için 1.300 TL para ile ... Şubesine gönderildiği, mağdurun banka içerisinde sıra numarası aldığı sırada sanığın mağdurun yanına gelerek "seni baban mı gönderdi, baban ne iş yapıyor, adı neydi" gibi sorular sorduğu, mağdurun da cevap verdiği, daha sonra şüphelinin cep telefonu ile bir görüşme yaptığı ve akabinde mağdura "baban seni eski ziraat bankasının yanında bekliyor. Bana bir evrak gönderecek, onu al getir" dediği, mağdurun sanığın dediğini yapmak için bankadan ayrıldığı sırada sanığın mağduru çağırarak isminin ...olduğunu,...'ta müdür olarak çalıştığını söyleyip "sen evraklarını bana ver, sen diğer evrakı getirene kadar ben bankada işini halledeyim" dediği, bunun üzerine mağdurun 1.300 TL para ve iki adet birisi ...'a, birisi Vakıfbank'a ait kredi kartlarını sanığa verdiği ve sanığın yanından ayrıldığı, birkaç dakika sonra geri döndüğünde sanığı bulamadığını ve bu şekilde mağdurun dolandırıldığının iddia edildiği olayda; isnat edilen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığına dair mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 31/10/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6823, Karar No: 2010/6743, Tarih: 22.11.2010

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/6823 E.  ,  2010/6743 K.**

**"İçtihat Metni"**

MHKEMESİ : BUCAK İCRA MAHKEMESİ

Alacaklısını zarara uğratmak kastiyle mevcudunu eksiltmek suçundan sanık ...'un beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Sanığa isnat edilen suç, İİK’nun 331.maddesinde; "Haciz yolu ile takip talebinden sonra veya bu talepten önceki iki yıl içinde borçlu; alacaklısını zarara sokmak maksadıyla, mallarını veya bunlardan bir kısmını mülkünden çıkararak, telef ederek veya kıymetten düşürerek hakiki surette yahut gizleyerek muvazaa yoluyla başkasının uhdesine geçirerek veya asıl olmayan borçlar ikrar ederek mevcudunu suni surette eksiltirse, aleyhine aciz belgesi aldığını veya alacaklı alacağını alamadığını ispat ettiği takdirde, altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.” şeklinde düzenlendiği dikkate alındığında; borçlu sanık 28.11.2007 tarihinde şirketteki 90.000 TL bedelli 30 adet hissesini tüm aktif ve pasifleriyle kardeşi ... Yurdakul'a devretmiş, Bucak Noterliğinin 28.11.2007 tarih 12974 yevmiye numaralı senedine göre devir bedelini nakden ve peşinen almıştır.Sanık hakkında 12.11.2007 tarihinde 13.406.15TL'nin tahsili için takibe başlanmış, takip kesinleşmiştir. Borçlu takibin iptali veya borcunun bulunmadığı yönünde hiçbir yasal yola başvurmamıştır. Alacaklı alacağını tahsil için tüm icra işlemlerini yapmasına rağmen alacağını tahsil edememesi ve devir sözleşmesine göre sanığın devir bedelini nakden aldığını beyan etmesine rağmen banka kayıtlarına göre hesabında para bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde isnat edilen eylemin oluştuğu gözetilmeksizin farklı gerekçelerle sanığın beraatine karar verilmesi isabetsiz olduğundan temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle hükmün kısmen istem gibi BOZULMASINA, 22.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18271, Karar No: 2017/16562, Tarih: 27.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/18271 E.  ,  2017/16562 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4885, Karar No: 2019/1748, Tarih: 07.03.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/4885 E.  ,  2019/1748 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

A)Davacı İstemi;

Davacı vekili, Sosyal güvenlik kurumu görevlileri tarafından 30.05.2016 tarih ve 30 sayılı rapor kapsamında yapılan incelemede ... adlı şahsın 08.05.2015-08.06.2015 tarihleri arasında ... Partisi... İl Başkanlığında çalıştığının tespit edildiğini öğrendiklerini, bu nedenle bir takım parasal cezalarında tatbik edildiğini, şahsın çalışmadığını bildiklerini, dolayısı ile kurumca yapılan tespitin hukuka aykırı olduğunu, gerçeği yansıtmadığını, bu nedenlerle ... 'in ... Partisi ...il Başkanlığında çalışmadığının tespit edilerek 30.05.2015 tarih ve 30 sayılı tespit kararının kaldırılmasını istemiştir.

B)Davalı Cevabı:

Davalı vekili, davada hak düşürücü süre geçtiğini, davacının belirtilen 08.05.2014 - 08.06.2015 tarihleri arasında davacı parti bünyesinde çalıştığının tespit edildiğini, davacıya kesilen idari para cezasının ve buna bağlı yapılan işlemlerin iptaline ilişkin davada 5510 sayılı yasanın 102. Maddesi gereğince görevli mahkmenin idare mahkemesi olduğunu, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur,

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Davaya konu kurum işlem evrakları, tutulan tutanak ve sgk denetim raporu, idari para cezasına ilişkin komisyon kararları, sigortalı dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Davanın konusu kurumca düzenlenen tutanak ve idari para cezasının iptaline ilişkindir. İdari para cezasının iptaline ilişkin davada 5510 sayılı yasanın 102. Maddesine göre; "İdari para cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya da kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir." ifadesinin yer aldığı, 01.07.2016 tarihli itiraz gereğince 53 sayılı idari para cezası itiraz komisyonu tarafından itirazın reddine dair karar verildiği, davanın niteliği itibariyle idari para cezasına itiraza ilişkin olduğu, davada görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğu, bu nedenle davanın konusu bakımından idari yargıda görülmesi uyuşmazlığın çözüm yeri idari yargı olmakla davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur denilerek, Dava konusu uyuşmazlığın çözüm yeri İdari Yargı olmakla, yargı yolu nedeniyle dava dilekçesinin usulden REDDİNE, karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu ;

Davacı vekili; Mahkemece davanın idari para cezasına itiraz olarak yanlış nitelendirildiğini, oysa davanın 30.05.2016 tarih ve 30 sayılı tespit kararının kaldırılması istemine ilişkin olduğunu bildirerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

İstinaf Başvurusu ;

Davacı vekili; Mahkemece davanın idari para cezasına itiraz olarak yanlış nitelendirildiğini, oysa davanın 30.05.2016 tarih ve 30 sayılı tespit kararının kaldırılması istemine ilişkin olduğunu bildirerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Dava; davacı hakkında Sosyal Güvenlik denetmeni tarafından düzenlenen 30.05.2016 tarih ve TK.030 Sayılı Araştırma İnceleme raporunun aleyhe olan kısımlarının iptali istemine ilişkindir

Somut olayda, sosyal güvenlik denetim memurunca düzenlenen 30.05.2016 tarih ve TK.030 Sayılı rapor ile işyerinde fiilen çalışan Yılmaz Yükselen isimli kişinin tespit edildiği ismi Kuruma bildirilmeyen Yılmaz Yükselen'in çalışma günlerinin bildirilmesinin işverenden istendiği, işverenin ek aylık prim ve hizmet belgesi düzenleyerek Kuruma vermemesi üzerine Kurumun Ek APHB'yi re'sen düzenleyerek idari para cezaları tahakkuk ettirdiği, işverenin Komisyona yaptığı itirazın reddedildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-h maddesine göre "hukuki yarar" dava şartı olup mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunmasıdır.

Davacının dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalı ve davacı mahkemeyi gereksiz yere uğraştırmamalıdır (Arslan, Ramazan; aktaran: Hanağası, Emel: Davada Menfaat, Ankara 2009, önsöz VII). Hukuk Genel Kurulu’nun 24.06.1992 gün ve 1992/1-347 E., 1992/396 K. ve 30.05.2001 gün ve 2001/14-443 E., 2001/458 K. sayılı kararlarında da belirtildiği üzere buna hukuki korunma (himaye) ihtiyacı da denir (Rechts-schutzbedürfnis). Mahkemelerden hukuki himaye istenmesinde, himayeye değer bir yarar olmalıdır.Somut olayda uyuşmazlık, sosyal güvenlik denetim memurunca düzenlenen 30.05.2016 tarih ve TK.030 Sayılı raporun iptaline yönelik eldeki davanın açılmasında davacının korunmaya değer hukuki yararı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5510 sayılı Yasa'nın "Kurumun Denetleme ve Kontrol Yetkisi" başlıklı 59.maddesine göre bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetimi, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütülür. Askerî işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolü, askerî iş müfettişleri tarafından da yapılabilir.

5510 sayılı Yasa'nın "Kurumun Denetleme ve Kontrol Yetkisi" başlıklı 59.maddesine göre bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetimi, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütülür. Askerî işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolü, askerî iş müfettişleri tarafından da yapılabilir.

Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. İşverenler ve sigortalılar ile işyeri sahipleri, tasfiye ve iflâs idaresinin memurları, işle ilgili gerçek ve tüzel kişiler, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarına bilgi verilmek üzere çağrıldıkları zaman gelmek, gerekli olan defter, belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek, görevlerini yapmak için her türlü kolaylığı sağlamak ve bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler. Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları görevlerini yaparken, tüm kamu görevlileri gerekli kolaylığı gösterir ve yardımcı olurlar.

Bu Kanunun uygulanması bakımından, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları, 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen denetim, teftiş ve kontrol yetkisini de haizdir.

5502 sayılı Kanun'un 17.maddesi ve Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik Ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 7.maddesinde Kurumun Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görevleri sayılmış olup bu görevler Kurumun denetim ve ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yapılır.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 114.maddesine göre Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununda belirtilen Kurum müfettişleri ile sosyal güvenlik kontrol memurlarıdır.