muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/452, Karar No: 2022/540, Tarih: 14.04.2022

28. Bu durumda hak sahibi olan ve tasarruf ehliyeti bulunan kişi, o hakkı üçüncü bir kişiye devredemeyecek yahut hakkından feragat edemeyecektir. Örneğin, İcra İflas Kanunu’nun (İİK) 191. maddesine göre, iflasın açılması ile müflisin, iflas masasına dâhil mal ve haklar üzerinde tasarruf yetkisi ortadan kalkar. Müflis, masaya giren bir hakkı yok edemez, üçüncü kişiye devredemez. Hak sahibi olan bir kişinin tasarruf yetkisinin hukuk düzenince sınırlandırılmasının usul hukukundaki sonucu, tasarruf yetkisi kısıtlanan bu kişinin iflasın açılmasından önce açılmış derdest davalarda davayı takip yetkisinin sona ermesidir. Hatta, İİK’nun 194. maddesinde, bazı davalara iflasın açılmasına rağmen devam edileceği öngörülmüştür. İflas masasına dâhil olan haklara ilişkin bu davaları müflis, davayı takip yetkisinin sona ermesi karşısında acele hâllerde bile taraf olarak sürdüremez. Bu davaları iflas idaresi yürütecektir. İflas idaresi oluşturulmamışsa, davalara iflas dairesince devam edilmesi gerekir. Ayrıca müflis, iflas masasına giren hakların gerçekleşmesi için yeni bir dava da açamaz. Çünkü hakkın gerçekleşmesini talep etmek de hak üzerinde bir tasarruftur (Üstündağ, s. 301/ Belgesay, Mustafa Reşit: Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu Şerhi, C. I, İstanbul 1939, s. 102).

29. Davayı takip yetkisi ile taraf ehliyeti arasındaki ilişkiye kısaca değinmek gerekirse, davayı takip yetkisi; yargılamanın yürütülmesine, taraf ehliyeti ise; kimlerin usul ilişkisinde yer alabileceğine ilişkindir. Tarafların davayı yürütebilmek hususundaki yetkileri, onların taraf ehliyetlerinin bulunması koşuluna bağlıdır. Bir başka deyişle, taraf ehliyeti, bir davanın taraflarının kimler olabileceğini, davayı takip yetkisi ise, taraf ehliyetine sahip tarafın davayı yürütüp yürütemeyeceğine yanıt aramaktadır (Erişir, Evrim: Medeni Usul Hukukunda Taraf Ehliyeti, İzmir 2007, s. 90).

30. Kavramların bu şekilde açıklanmasından sonra somut olay değerlendirildiğinde; dava, HMK’nın 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Bu maddede sorumluluk nedenleri sınırlı olarak sayılmıştır. HMK’nın 46. maddesinde “(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:

a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.

ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.

d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.

e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.” düzenlemesi bulunmaktadır.

ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.

d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.

e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.” düzenlemesi bulunmaktadır.

31. Anılan maddeden de anlaşılacağı üzere hâkimlerin sorumluluğuna dayanılarak tazminat davası ancak devlet aleyhine açılabilecektir. Eldeki davada ise davacı, açmış olduğu tazminat davasını hukukî sorumlulukları bulunduğu iddiasıyla ilgili hâkimlere yöneltmiştir. O hâlde davalı olarak gösterilen hâkimlerin davalı sıfatı (pasif husumeti) bulunmamaktadır. Yukarıda da açıklandığı üzere, taraf sıfatı (husumet) dava şartlarından olmadığından, Mahkemece, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde değildir. Her ne kadar Mahkemece davalıların dava ehliyetinin bulunmadığı belirtilmişse de, yukarıdaki açıklamalar gözetildiğinde, davalıların dava ehliyetlerinin bulunduğu ancak davada taraf sıfatlarının (husumet) bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

32. Hâl böyle olunca, davalıların taraf sıfatlarının bulunmaması nedeniyle davanın usulden değil esastan reddine karar verilmelidir.

33. Bu nedenle, işin esasına yönelik temyiz itirazları incelenmeksizin kararın bozulması gerekmiştir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 14.04.2022 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1477, Karar No: 2014/9464, Tarih: 15.05.2014

**11. Ceza Dairesi         2013/1477 E.  ,  2014/9464 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : IC - 2012/153087

MAHKEMESİ : Denizli 1. İcra Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 24/01/2012

NUMARASI : 2011/2175 (E) ve 2012/9 (K)

SUÇ : Ticareti usulüne aykırı terk etmek

Ayrıntıları, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 tarih ve 2011/505, 509, 513, Esas sayılı kararlarında da açıklandığı üzere, İİK.nun 337/a maddesinde düzenlenen "ticareti usulüne aykırı terk etmek" suçunun ticaret şirketleri müdür ve yetkililerince de işlenmesinin mümkün olduğu cihetle; sanıklara isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi bu durumu onbeş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret siciline bildirmemesi, bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyannamesi vermemesinin gerekmesi nedeniyle, sanıkların borçlu şirketin yetkili temsilcisi olup olmadıklarının Ticaret Sicil Memurluğundan sorulması, şirketin yetkili temsilcisi olmalarının anlaşılmasından sonra borçlu ticaret şirketinin ticareti terk edip etmediği yönünde zabıta araştırması yaptırılması ve kayıtlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüğünden mükellefiyetinin devam edip etmediğinin sorulmasından sonra hukuki durumunun takdir edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 15.05.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5116, Karar No: 2014/7209, Tarih: 31.03.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/5116 E.  ,  2014/7209 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ödeme emrinin iptali ve menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduktan sonra yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle temyiz nedenlerine göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Mahkemenin uyma kararı verdiği Dairemizin bozma kararında ayrıntıları açıklandığı üzere; limited şirketi temsil ve ilzam yetkisi bulunan 08.09.2004 – 25.12.2006 tarihleri arası döneme ait olan 8012,81 TL. prim vs borcundan davacının teselsülen sorumlu tutulması gerektiğinin, bu yönde toplam miktarı 39.498,72 TL. olan ödeme emrinin 31.485,91 TL. sinden sorumlu kabul edilmesinin mümkün olmadığı gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması;

3-)1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 168. maddesinde, “Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca, baro yönetim kurullarının teklifleri de göz önüne alınmak suretiyle uygulanacak tarife o yılın Ekim ayı sonuna kadar hazırlanarak Adalet Bakanlığına gönderilir. (Ek cümle:16.06.2009 - 5904 S.K./35.mad) Şu kadar ki hazırlanan tarifede; genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalar ve 6183

sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir.

Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.” düzenlemesi yer almakta olup; açık yasal düzenleme karşısında, 6183 sayılı Yasanın uygulanmasından kaynaklanan davada, mahkeme için, öngörülen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gereğinin gözetilmemiş olması;

Usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenleridir.

Ne var ki bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince temyiz edenin sıfatına göre düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Hükümdeki "34.130,00" rakamları silinerek yerine "31.485,91" rakamları yazılmasına, "4004,30" rakamları silinerek yerine "1320,00" rakamları yazılmasına; gerekçenin buna uygun hale getirilmesine ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 31.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8445, Karar No: 2014/16221, Tarih: 22.10.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/8445 E.  ,  2014/16221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 18. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/11/2013

NUMARASI : 2013/93-2013/950

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 18. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14.11.2013 tarih ve 2013/93-2013/950 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin sigortalısı dava dışı B.E. Tem. Gıda Maden Halı San. Tic. İth. İhr. Ltd. Şirketi’nin sigortalattırdığı poliçe konusu malın, 08/04/2008 tarihinde Derince Limanı’ndan teslim alınarak gemi ve tren ile 2763 koli şeklinde Kazakistan’a taşınması işinin davalı tarafından yapıldığını, poliçe konusu malın 25/04/2008 tarihinde Kazakistan’a ulaşması sonucu tahliyesi sırasında 65 koli ürünün eksik olduğunun tespit edildiğini, sigortalı şirket tarafından hasar ihbarı sonucu sigortalıya 27/06/2008 tarihinde 4.170 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu malların, davacının sigortalısının birlikte çalıştığı U. G. Ltd. Şirketi’nin gözetiminde Derince Limanı’ndan vagonlara yüklendiğini, buna ilişkin düzenlenen deniz konişmentosundan anlaşılacağı üzere malın yüklenmesinden, yüklenen malın sayısından ve niteliğinden gönderici mal sahibinin sorumlu olduğunu, bununla birlikte malların gemiden indirilince Ukrayna Demiryolları'na teslim edildiğini ve demiryolu konişmentosu düzenlenerek gideceği yere kadar gittiğini, malın teslim yerinde, malın alıcısının malda bir eksiklik ya da hasar tespit etmesi halinde bunu malın ulaştığı ülkenin demiryolu yetkililerine bildirmesi gerektiğini, yetkililerce hasar tespit edilirse bunun bedelinin yalnızca malın alıcına ödeneceğini, müvekkilinin sorumluluğunun malların gemiye yüklenmesi ile sona erdiğini, söz konusu hasardan müvekkilinin değil malın ulaştığı ülkenin demiryolları idaresinin sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma sonrası yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca çekişmeye konu taşımada CM ve SMGS kurallarının uygulanmasının mümkün olmadığı, uyuşmazlığın TTK hukuk rejimine tabi bulunduğu, eksiklik rizikosu ile davalı taşıyıcı arasında uygun bir illiyet bağının bulunmadığı, davalı taşıyıcıya bir sorumluluk atfedilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece, bozma sonrası yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca çekişmeye konu taşımada CM ve SMGS kurallarının uygulanmasının mümkün olmadığı, uyuşmazlığın TTK hukuk rejimine tabi bulunduğu, eksiklik rizikosu ile davalı taşıyıcı arasında uygun bir illiyet bağının bulunmadığı, davalı taşıyıcıya bir sorumluluk atfedilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesinden kaynaklı rücuen tazminat talebi için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de davalı vekilinin 09.11.2010 günlü rapora itiraz dilekçesinde, davalı firmanın nakliye organizasyonunu yapan taşıma komisyoncusu olduğu belirtilmiş olup bu dilekçe içeriğine göre davalının asıl taşıyan olduğunun kabulü ile buna göre sorumluluğun tayini gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı veklinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 22.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/20671, Karar No: 2017/24910, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/20671 E.  ,  2017/24910 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4303, Karar No: 2025/3385, Tarih: 18.06.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/4303 E.  ,  2025/3385 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/465 E., 2024/2778 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/1025 E., 2023/1744 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; evli ve ikisi de eczacı olan tarafların müşterek olarak eczane işletmekte iken tasfiyeye ve birbirlerinden olan alacakların düzenlenmesine ilişkin 03.09.2010 tarihli protokolü imzaladıklarını, davalının protokolün (6.) maddesindeki şartları tam olarak yerine getirmediğini, 300.000,00 TL eksik ödeme yaparak protokole aykırı davrandığını, protokolün (6.) ve (10.) maddelerine aykırı davranan davalı aleyhine (6.) madde uyarınca eksik ödenen 300.000,00 TL ile (10.) madde uyarınca protokole aykırı davranması sebebiyle ödemesi gereken cezai şart bedeli 100.000 USD'nin tahsili için ayrı ayrı icra takipleri başlatıldığını, cezai şartın tahsili istemine ilişkin takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; alacağının zamanaşımına uğradığını, davalının davacıya kira borcu bulunmadığını, eczanenin kurulduğu günden itibaren davalıya ait olduğunu, aralarındaki sıkıntılı süreç ve boşanma davası sonrasında tarafların sulh olarak 03.09.2010 tarihli protokolü imzaladığını, bir çok kişi huzurunda protokolün sona erdiğini ve alacak vereceğin kapandığını söyleyen davacının davalının ikinci evliliğini yapması üzerine 11 yıldan uzun bir süre önce imzalanan protokolü tekrar gündeme getirdiğini, protokolün (1.) maddesinin göz ardı edildiğini, alacağın likit olmadığını, tazminat talebinin yerinde olmadığını savunarak, davanın reddine ve davacı kötüniyetli olduğundan kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında imzalanan 03.09.2010 tarihli protokolün (6.) maddesinde "... Eczanesini işletmeye devam ettiği sürece bir yıl boyunca her ay ...'ün ... Bankası ... Şubesi ... nolu hesabına 5.000,00 TL ödeme yapacaktır. Sonraki yıl aylık ödemeleri ise 6.000,00 TL olacaktır. İlk altı ay ücret (Eylül, Ekim, Kasım, Aralık 2010, Ocak Şubat 2011 ayları) olan 30.000,00 TL peşin olarak ödenecektir. Sonraki yıllarda TEFE, ÜFE ortalaması oranı baz alınacaktır." hükmüne, (10.) maddesinde ise "Taraflardan biri iş bu protokole aykırı davranır ise karşı tarafa 100.000,00 USD tazminat ödeyecektir" düzenlemesine yer verildiği, icra takibinin 100.000 USD cezai şarta ilişkin olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) kiracı aleyhine düzenleme yasağına ilişkin 346. maddesinde yer alan "Kiracıya, kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Özellikle, kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir." hükmü uyarınca cezai şartın kiracı aleyhine düzenleme yasağına tabi olacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; protokol içeriğine göre eczanenin kullanımının aylık bir bedel karşılığında davalıya bırakılması nedeniyle protokolün (2.) ve (6.) maddeleri kapsamında taraflar arasındaki ilişkinin kira ilişkisi niteliğinde olduğu, protokolün ihlal edildiği iddiası, protokolün kiraya ilişkin kısımlarına yönelik olduğundan, cezai şartın kira sözleşmesi bakımından geçerli olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; protokolün mal rejimi tasfiyesine ilişkin olduğunu, kira sözleşmesi olmadığını, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklı bir alacağa değil adi bir cezai şart alacağına ilişkin olduğunu, cezai şart hükmünün geçerli olduğunu ve tahsili gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, cezai şart alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; protokolün mal rejimi tasfiyesine ilişkin olduğunu, kira sözleşmesi olmadığını, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklı bir alacağa değil adi bir cezai şart alacağına ilişkin olduğunu, cezai şart hükmünün geçerli olduğunu ve tahsili gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, cezai şart alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, TBK m.299'da yapılan tanım uyarınca taraflar arasındaki protokolün 6. maddesinde "... Eczanesini işletmeye devam ettiği sürece bir yıl boyunca her ay ...'ün ... Bankası ... Şubesi ... nolu hesabına 5.000,00 TL ödeme yapacaktır. Sonraki yıl aylık ödemeleri ise 6.000,00 TL olacaktır. İlk altı ay ücret (Eylül, Ekim, Kasım, Aralık 2010, Ocak Şubat 2011 ayları) olan 30.000,00 TL peşin olarak ödenecektir. Sonraki yıllarda TEFE, ÜFE ortalaması oranı baz alınacaktır" şeklindeki hükmün kira sözleşmesi niteliğinde olmasına, buna göre protokole aykırı davranılması halinde karşı tarafa 100.000 USD tazminat ödeneceğine dair cezai şart hükmünün kiracı aleyhine düzenleme yasağı kapsamında geçersiz olduğunun anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.