muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13702, Karar No: 2015/15184, Tarih: 07.10.2015

İkinci fıkra hükmü gereğince de, değişiklik öncesindeki gibi ayrıca bir beyanname düzenleyerek kendisinin katılımcılarına yaptığı satış bedeli ile alış bedeli arasında oluşan fark tutarı üzerinden 2. defa mükerrer olarak TRT payı hesaplayıp TRT kurumuna yatırmayacaktır. Böylelikle katılımcılarına yapılan satış bedeli içinde bulunan TRT payı dışında OSB lerin ayrıca 2. defa (kanundaki ifadesi ile "ayrıca ") TRT payı ödemesi yapmaları önlenmiş olmaktadır. Dolayısıyla, yasa koyucunun ikinci fıkrayı düzenlemekteki amacı; davacı OSB'leri TRT payı ödemekten muaf tutmak değil, katılımcılarına satış işlemini

TRT payından istisna tutarak TRT paylı olan enerji bedeli ve bu bedele ilave edilen tutarlar üzerinden mükerrer olarak TRT payı ödemesinde bulunulmasının ve beyanname verilmesi gerekliliğinin önüne geçilmesine, yukarıda bahsedilen uygulamadaki karışıklığın giderilmesine yöneliktir. Nitekim, bu 4. Maddenin C fıkrasının 2. cümlesinin, Lafzi yorumla, hiç amaçlanmadığı halde uygulamada OSB lerin tamamen TRT payından muaf olduğu izlenimi uyandırır şekildeki yoruma müsait olduğu görülerek, 11.09.2014 tarihli R.G. de yayımlanan 6552 sayılı kanunun 144. maddesi ile (Kanun değişikliği gerekçesinde de bu fıkranın uygulanmasına ilişkin hukuki ihtilafların ortadan kaldırılmasının amaçlandığı da belirtilerek) kaldırılmıştır.

Somut olayda; dağıtım lisansı sahibi olan davacı (OSB), Serbest Tüketici olarak dava konusu dönemde, tedarikçisi davalı şirketten katılımcıları için satın aldığı elektrik bedeli için, bu satış karşılığı düzenlenen faturalarda gösterilen TRT payını; 3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu'nun 4/C maddesi gereğince, davalı tedarikçiye ödemekle yükümlüdür. Yasa değişikliği ile, davacı OSB için, satın aldığı elektrikten dolayı bir muafiyet veya tedarikçiden elektrik satın alınması işleminde TRT payından istisna getirilmediğinden; dolayısıyla, davacının, davalı tedarikçi şirkete elektrik satın alınması sırasında faturada gösterilen TRT payı ödemesinde hukuka aykırılık bulunmadığından; ödenen paranın geri istenilmesi de söz konusu olamaz.

Dava dilekçesinde, elektrik satın alınması sırasında düzenlenen faturada gösterilen TRT payının satıcı /davalı tedarikçi şirkete ödenen (tedarikçi tarafından ise TRT ye intikal ettirilen ve davacı OSB tarafından ise yönetmelik hükümlerine göre katılımcısına elektrik satışı sırasında enerji maliyet bedeli içinde yansıtılan) dışında elektriğin katılımcılara satışı sonrasında satış bedeli üzerinden "ayrıca" TRT kurumuna aynı enerji için 2. defa- mükerrer- olarak TRT payı ödemesi yapıldığı, beyanname düzenlendiği veya fazladan ödeme de bulunulduğu iddia edilmediğine göre, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre de iade talebinde bulunulamaz.

O halde, mahkemece; davacının, 3093 sayılı Türkiye Radyo- Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu'nun 4/C maddesinde, 26.07.2008 tarihinde yapılan değişiklikle, kendilerine (OSB lere ) TRT payı ödemesinden muafiyet getirildiği iddiası yanılgılı yoruma dayalı olup, bu değişiklikle getirilen düzenlemenin lafzi , tarihsel ve gai yorumuna göre ise , davacının bu iddiasında haklı olmadığı kabul edilerek; davanın reddine karar verilmesi gerekirken, 2008 yılındaki yasa değişikliği ile davacıya TRT payından muafiyet getirildiğinden bahisle, yazılı şekilde davanın kabulüne ilişkin hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalı taraf için duruşma tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre takdir edilen 1.100 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı tarafa verilmesine ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 07.10.2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Sayın çoğunluğun; bozma gerekçesine karşı; “karşı oyumun” gerekçeleri aşağıda sunulmuştur.

Dava; Dağıtım Lisansı Sahibi ....... Organize Sanayî Bölgesinin (KOSAB) Serbest Tüketici sıfatıyla tedarikçisinden (U.. U..’dan) katılımcıları (Organize Sanayî Bölgesinde bulunan elektrik aboneleri için) tedarik ettiği elektrik için, tedarikçisine (U.. U..) ödediği %2 TRT payının (somut olayda; 388.680,79 TL) istirdadı istemine ilişkindir.

Konunun açıklığa kavuşturulması açısından; elektrik faturalarından alınan %2 TRT payına ilişkin yasal mevzuatın incelenmesinde fayda vardır.

TRT payı 3093 sayılı TRT Kanunun ve 09/07/2008 tarihli 5784 sayılı yasanın 11. maddesi ile elektrik bedeli üzerinden hesaplanıp TRT'nin hesabına aktarılan bir bedeldir. Elektrik faturalarında ise %2 TRT payı olarak ifade edilmektedir.

İlk olarak; 1984 yılında çıkarılmış olan 3093 sayılı TRT Kanununun 4/c maddesinde yer almıştır. Bu maddeye göre; “Türkiye Elektrik Kurumu ve Bu Kurum dışında kanunla elektrik üretimi ve iletimi tesisleri kurmaya ve işletmeye dağıtım ve ticaretini yapmaya yetkili kılınan diğer kurum ve kuruluşlar, tüketilen enerjinin miktarının birim bedeli ile çarpımından elde edilecek meblağın %3,5 oranı tutarındaki payı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna intikal ettirirler” hükmüne yer verilmiştir. Bu maddede, tüketici kavramına değinilmemiş, sadece tüketilen ibaresi kullanılmıştır. Elektriğin kim tarafından tüketildiğine bakılmaksızın, elektrik tüketilen her durumda TRT payı ödeme yükümlülüğü getirilmiştir. Kanunun bu maddesi 06/07/1999 tarihinde 4397 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve tüketici ibaresi ilk defa kullanılmaya başlanmıştır.

Maddenin 1999 yılındaki değişik hâline göre ise; “Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş ve Türkiye Elektrik Üretim-İletim A.Ş ile bu kuruluşların dışındaki kanunla elektrik üretimi ve iletimi tesisleri kurmaya ve işletmeye, dağıtım ve ticaretini yapmaya yetkili kılınan diğer kurum, kuruluş ve işletmeler nihaî tüketiciye satılan enerjiden elde edilen gayri safi satış hasılatının (katma değer vergisi hariç, tüm fon, vergi ve paylar dâhil) %2 oranı tutarındaki payı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna intikal ettirirler.

09/07/2008 tarihli “Elektrik Piyasası Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair” Kanunun 11. maddesiyle, 04/12/1984 tarihli ve 3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Gelirleri Kanununun 4. maddesinin (c) bendi şu şekilde değiştirilmiştir; “Nihaî tüketiciye elektrik enerjisi satışı yapan lisans sahibi tüzel kişiler, iletim, dağıtım ve perakende satış hizmetlerine ilişkin bedeller hariç olmak üzere, elektrik enerjisi satış bedelinin yüzde ikisi tutarındaki payı (Katma Değer Vergisi, diğer vergiler, fon ve paylar ile benzeri kesintiler hariç) faturalarında ayrıca gösterir ve bu kapsamdaki bedelleri Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna intikal ettirirler. Organize Sanayî Bölgeleri Tüzel Kişilikleri, serbest tüketici olarak tedarikçilerden katılımcıları için temin ettikleri enerjiye ilişkin olarak Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna ayrıca pay yatırmaz” hükmü getirilmiştir.

Ancak; Organize Sanayî Bölgesi Tüzel Kişiliklerinin Serbest Tüketici olarak katılımcıları için tedarikçilerinden temin ettiği enerjiye ilişkin %2 TRT payından muaf tutulmasına dair 3093 sayılı TRT Kanunun 4/c maddesinin ikinci fıkrası 11/09/2014 tarih, 29116 sayılı Resmî (mükerrer) 6552 sayılı gazetede yayınlanan; iş kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması ile bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına dair 6652 sayılı Kanunun 144. maddesinin (ğ) bendi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Eldeki dava; davacı Organize Sanayî Bölgesi Tüzel Kişiliğinin (KOSAB) Serbest Tüketici olarak katılımcıları (Organize Sanayî Bölgesinde bulunan elektrik aboneleri) için tedarikçisinden temin ettiği enerjiye ilişkin olarak davalı tedarikçiye (U.. U..) ödediği (31/08/2008-31/03/2010 tarihleri arası için ödediği 388.680,79 TL TRT payı) %2 TRT payına ilişkindir.

Eldeki dava; davacı Organize Sanayî Bölgesi Tüzel Kişiliğinin (KOSAB) Serbest Tüketici olarak katılımcıları (Organize Sanayî Bölgesinde bulunan elektrik aboneleri) için tedarikçisinden temin ettiği enerjiye ilişkin olarak davalı tedarikçiye (U.. U..) ödediği (31/08/2008-31/03/2010 tarihleri arası için ödediği 388.680,79 TL TRT payı) %2 TRT payına ilişkindir.

Organize Sanayî Bölgesi elektrik abonelerinden %2 TRT payı alınmasına ilişkin sistem uygulamada şu şekildedir; 26/07/2008 tarihli 5784 sayılı Yasanın 11. maddesi ile 3093 sayılı TRT gelirleri Kanunun 4/c maddesine eklenen 2. cümle gereğince; Organize Sanayî Bölgeleri, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi sıfatıyla tedarikçisinden temin ettiği elektriği bölge içinde fâaliyet gösteren işyerlerine (elektrik abonelerine) vermektedir. Verdiği bu elektrik için her aboneye düzenlediği fatura içinde diğer bedeller yanında %2 TRT payını tahsil ederek her ay beyanname ile kendisi TRT’nin hesabına yatırmaktadır. Organize Sanayî Bölgesi (Dağıtım Lisansı Tüzelkişi ve Serbest Tüketici sıfatıyla) tedarikçisinden temin edip abonesine verdiği elektrik için zaten %2 TRT payı tahsil edip her ay TRT’nin hesabına yatırmaktadır. Organize Sanayî Bölgesi dağıtım lisansı tüzel kişi sıfatıyla tedarikçisinden temin edip abonesine verdiği elektrik için ayrıca tedarikçisine (veya TRT’ye) %2 TRT payı öderse işte bu ödeme mükerrer bir ödemedir. 26/07/2008 tarihli 5784 sayılı Yasanın 11. maddesi ile 3093 sayılı TRT gelirleri Kanunun 4/c maddesine eklenen 2. cümledeki; “ayrıca pay yatırmaz” hükmü de bu hususu tarif etmekte ve hüküm altına almaktadır. Organize Sanayî Bölgesi kendi kurumu içinde yer alan elektrik abonesi için düzenlediği her bir faturadan %2 TRT payı tahsil edip TRT’nin hesabına yatırdığından, tedarikçisinden temin ettiği elektrik için ayrıca bir TRT payı yatırmasına gerek yoktur. Dava konusu dönem için Kanunun bu husustaki hükmü amirdir.

Somut olayda; TRT’ye değil de TRT’nin hesabına yatırması için tedarikçisi (somut olayda, U.. U..) verdiği enerji için her faturadan %2 TRT payı almıştır. Dava konusu da bu bedeldir. Ancak; ödenen bu bedelin davacı Organize Sanayî Bölgesinin tedarikçisinden temin ettiği bedel için mi yoksa katılımcısı (abonesi) için mi ödenmesi gereken bedel olup olmadığı dahi açıklığa kavuşturulmamıştır. Organize Sanayî Bölgesi aynı dönem için abonesine verdiği elektrik için ayrıca %2 TRT payı tahsil edip TRT’ye yatırmışsa, tedarikçisine (veya TRT’ye) ödediği-ödeyeceği bedel kanunun açık hükmü karşısında mükerrer ve Kanunun “ayrıca pay yatırmaz” hükmüne de aykırı olacaktır.

Davacı Organize Sanayî Bölgesi Dağıtım Lisansı Tüzelkişi sıfatıyla katılımcıları için elektrik temin eden Serbest Tüketici’dir. Nihaî tüketici değildir. Serbest tüketici sıfatıyla katılımcıları için tedarikçisinden (U.. U..’dan) enerji temin eden tüzelkişi konumundadır. Nihaî tüketici ise temin ettiği enerjiyi harcayan abonedir.

Davacı Organize Sanayî Bölgesi Dağıtım Lisansı Tüzelkişi sıfatıyla katılımcıları için elektrik temin eden Serbest Tüketici’dir. Nihaî tüketici değildir. Serbest tüketici sıfatıyla katılımcıları için tedarikçisinden (U.. U..’dan) enerji temin eden tüzelkişi konumundadır. Nihaî tüketici ise temin ettiği enerjiyi harcayan abonedir.

Nitekim Dairede; 24/02/2014 tarih, 2014/16672 Esas, 2015/2913 Karar ve 17/12/2013 tarih, 2013/14473 Esas, 2013/18102 Karar sayılı ilâmlarında; Organize Sanayî Bölgelerinin serbest tüketici olarak tedarikçilerinden katılımcıları (aboneleri) için temin ettikleri için ayrıca TRT’ye pay yatırmaz şeklinde yorumlamıştır. Dairenin bu kararlardaki yorumu yanılgılı değerlendirmeye dayanmamaktadır.

O hâlde; Dairenin bozma gerekçesinin “Organize Sanayî Bölgelerinin %2 TRT payından muaf olmadığı, muafiyet getirilmediğinden davanın reddi gerektiği” şeklinde değil de araştırmaya yönelik bozma yapılması şeklinde olmalıdır. Şöyleki; davada ödediği bedeli nihaî tüketici sıfatıyla mı yoksa serbest tüketici sıfatıyla mı ödediği, serbest tüketici sıfatıyla ödemişse, alt katılımcısından %2 TRT payı tahsil edip TRT’nin hesabına yatırıp yatırmadığı, alt katılımcısından (abonesinden) tahsil edip yatırmışsa, davalıya ödediği dava konusu bedelin mükerrer ödeme kapsamında ve ikinci cümleye aykırılık olup olmadığı yönünde araştırma ve gerekirse, bilirkişiden rapor alıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği şeklinde bozma ilâmı oluşturulması gerekirdi.

Arz ve izah ettiğim gerekçeler muvacehesinde; araştırmaya yönelik bir bozma ilâmı oluşturulması gerektiği kanâatinde olduğumdan, Dairenin “davanın reddi gerektiği” şeklindeki bozma görüşüne katılamıyorum. 07.10.2015

KARŞI OY YAZISI

Davacı vekili dava dilekçesi ile; lisans sahibi tüzel kişiliği olan davacı Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğünün 3093 sayılı Kanunun, 5784 sayılı Kanun ile değişik 11.maddesi gereğince TRT payını ödemekten muaf olduğunu belirterek, davalı şirkete haksız yere ödenen TRT payının ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Dava dilekçesinden anlaşıldığı gibi, davacı Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü katılımcıları (abonesi olan ve OSB'de iş yeri bulunan nihai tüketiciler) için temin ettiği enerji bedeli nedeniyle davalı U.. U.. ile yaptığı enerji sözleşmesi sonucu tedarikçi şirket tarafından düzenlenen faturalarda T.R.T. payı olarak Organize Sanayi Bölgesinden tahsil edilen bedellerin sözleşme, yasa ve yönetmeliklere aykırı tahsil edildiğini ileri sürerek iadesini talep etmektedir.

T.R.T.payı, 3093 sayılı T.R.T. Gelirleri Yasası ve bu yasayı 26.07.2008 tarih, 5784 sayılı Yasa ile değiştiren 11.maddesi gereğince elektrik bedeli üzerinden alınan ve T.R.T. hesabına aktarılan bedeldir. Bu bedel nihai tüketicinin elektrik faturalarında, %2 T.R.T. payı olarak gösterilmektedir.

T.R.T.payı, 3093 sayılı T.R.T. Gelirleri Yasası ve bu yasayı 26.07.2008 tarih, 5784 sayılı Yasa ile değiştiren 11.maddesi gereğince elektrik bedeli üzerinden alınan ve T.R.T. hesabına aktarılan bedeldir. Bu bedel nihai tüketicinin elektrik faturalarında, %2 T.R.T. payı olarak gösterilmektedir.

Dosya kapsamı, tarafların iddiası ve kabullerine göre taraflar arasında enerji alımı nedeniyle sözleşme ilişkisi olduğu, davalının (U.. U..) düzenlediği faturada T.R.T. payının gösterildiği ve bu bedelin davacı tarafından davalıya ödendiği konusunda uyuşmazlık yoktur.

T.R.T. payı ile ilgili, 1984 tarih ve 3093 sayılı T.R.T. Gelirleri Kanunu'nun 4/C maddesinde, 2008 yılında 5784 sayılı Yasanın 11.maddesi ile değişiklik yapılmıştır. Değişiklikten önceki uygulamada davacı Organize Sanayi Bölgelerinin tedarikçi şirketlere T.R.T payı ödediği konusunda da uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 5784 sayılı Yasanın 11.maddesi ile 3093 sayılı T.R.T. Gelirleri Kanunu'nun 4/C maddesinde yapılan değişiklik ile, Organize Sanayi Bölgelerine, tedarikçi şirketlerden satın aldıkları (abonelerine sattığı değil) elektrik bedelleri için T.R.T. payı ile ilgili olarak muafiyet tanınıp tanınmadığı noktasındadır.

Davada açıkça 5784 sayılı Kanun ile değişik 11.madde gereği davacı Organize Sanayi Bölgesi tarafından davalı şirketten satın aldığı enerji bedeli nedeniyle T.R.T. payı ödenmeyeceği iddia edilmektedir. İddia, karar ve temyiz incelemesi 2008 değişikliği ile getirilen 2. cümle ile ilgilidir. Daire kararında sözü edilen 4/C maddesi 5784 sayılı Yasanın 11.maddesi ile değişik 4/C maddesidir.

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 13.maddesi ile Organize Sanayi Bölgelerinin tüzel kişiliği olduğu açıklanarak faaliyet ve yetkileri düzenlenmiş, Organize Sanayi Bölgelerinin serbest tüketici sayılacağı belirtilmiştir. Davacı OSB serbest tüketici olması nedeniyle tedarikçisi U.. U..'dan satın aldığı enerji için ayrıca T.R.T. payı ödemeyecek ve fakat bu kanuna ilişkin yönetmelik hükümlerine göre, Organize Sanayi Bölgeleri aracı oldukları katılımcılarına (abonelerine) sattıkları enerji bedeline ilişkin düzenleyecekleri faturalarda, vergi ve T.R.T. payı gibi yasal diğer kesintileri göstereceklerdir.

26.07.2008 tarihinde 5784 sayılı yasanın 11.maddesi ile değiştirilen T.R.T. Gelirleri Kanunu'nun 4/C maddesi hükmüne göre; “Nihai tüketiciye, (vergi yüküne katlanmak zorunda olan kişi) elektrik enerjisi satışı yapan lisans sahibi tüzel kişiler, (davada davacı taraf) iletim, dağıtım ve perakende satış hizmetlerine ilişkin bedeller hariç olmak üzere elektrik enerjisi satış bedelinin yüzde 2'si tutarındaki payı (Katma Değer Vergisi, diğer vergiler, fon ve paylar ile benzeri kesintiler hariç) faturalarında göstererek bunun %2'sini T.R.T. Kurumuna intikal ettirecektir. Ancak, Organize Sanayi Bölgeleri tüzel kişilikleri serbest tüketici olarak tedarikçilerden (Davada davalı taraf) katılımcıları için temin ettikleri enerjiye ilişkin olarak T.R.T. kurumuna ayrıca pay yatırmayacaktır.”

Davacı iddiası bu değişikliğin tedarikçilere “ayrıca” T.R.T. payı ödenmemesi konusunda olduğu yolundadır.

Organize Sanayi Bölgelerinin serbest tüketici olarak tedarikçilerinden temin ettiği enerjiye ilişkin T.R.T. Kurumuna ayrıca pay yatırmayacağına dair 3093 sayılı Yasanın 2008 yılında değiştirilen 4/C maddesinin 2.cümlesi 11.09.2014 tarihinde yayınlanan, 6552 sayılı Yasanın 144.maddesinin (ğ) fıkrası ile yapılan değişiklik ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Benim de katıldığım Dairenin Sayın çoğunluğunun görüşünde kabul edildiği gibi, davacı Organize Sanayi Bölgesinin serbest tüketici olarak hem tedarikçisinden aldığı enerji bedeli için ve hem de katılımcılarına sattığı enerjiden T.R.T. payı hesaplanarak T.R.T. kurumuna ödeme yapması halinde, mükerrer ödeme yapmış olacağı kesindir. Yasa koyucu 11.09.2014'de yaptığı değişiklik ile 2.cümleyi kaldırmış, ancak 4/C maddesinin 1.cümlesi ise aynen yürürlüktedir. Sayın çoğunluk ile bu konuda aramızda uyuşmazlık yoktur. Yasa metni açıktır. Yorum yolu ile bir sonuca gitmeye gerek yoktur. Belirtildiği gibi, Dairenin Sayın çoğunluğu ve gerekçeye karşı oy kullanan Sayın Üye ile Organize Sanayi Bölgelerinin 1 defa T.R.T. payı ödemesi gerektiği, 2008 yılında yapılan değişikliğin 2.defa mükerrer (ayrıca ibaresi ile) ödenmenin önlenmesi amacıyla yürürlüğe konulduğu hususunda aramızda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Organize Sanayi Bölgesi tüzel kişilikleri T.R.T. Gelirleri Kanununun 4/C maddesinin 1.cümlesi uyarınca katılımcılarına sattıkları enerji bedelinden T.R.T. payını T.R.T. Kurumuna intikal ettireceklerdir. Katılımcıları için temin ettikleri enerji alımı sırasında yasa gereği serbest tüketici konumunda olması nedeniyle T.R.T. payı ödemeyecektir. Davaya konu faturaların düzenleniş ve yapılan ödeme tarihi itibariyle 2.cümle yürürlüktedir. Mahkeme de davacı OSB'nin serbest tüketici sıfatıyla davalı tedarikçi U.. U..'a mükerrer ödediği bedelin tahsiline karar verdiğine göre mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu ve onanması gerektiği görüşündeyim. 07.10.2015
Yargıtay — Esas No: 2012/10088, Karar No: 2012/14108, Tarih: 29.11.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/10088 E.  ,  2012/14108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 20. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/12/2011

Yanlar arasında görülen elatmanın önlenmesi,yıkım,ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten, son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin, 1086 sayılı HUMY'nın 388, 6100 sayılı HMK'nın 298. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 1086 sayılı HUMY'nın 389., yine 6100 sayılı HMK.'nın 297/2. maddesinde öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne varki, uygulamada 1086 sayılı HUMY'nın 381.maddesinin son fıkrasının 6100 sayılı HMK.'nın 294.maddesinin getirdiği imkândan faydalanarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağı geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde, tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek, mahkemece kısa kararda yer almadığı halde, gerekçeli kararda müdahalenin men’i ve kal taleplerinin kabulüne denilmek suretiyle kısa karar ile çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir.

Davacının temyiz itirazının kabulü ile, hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 29.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/176, Karar No: 2013/8971, Tarih: 12.03.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/176 E.  ,  2013/8971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için  Tetkik Hakimi  tarafından  düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 21.15 TL onama harcının mahsubuna bakiye, 3,15 TL harcın temyiz edenden alınmasına, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.