muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/5539, Karar No: 2016/9322, Tarih: 25.10.2016

Somut olayda davacı, dava dilekçesinde davalı ... şirketi ile işyeri (eczane paket sigortası) sigortası poliçesi düzenlediklerini, iş yerinde hırsızlık olayı olduğunu ve mallarının çalındığını, davalı şirketin zararın 44.090,00 TL olduğu gerekçesiyle bu miktarı ödediğini, gerçek zararının 565.910,00 TL olduğunu, 10.000 TL harca esas değer üzerinden belirsiz alacak davası açtığını bildirerek talepte bulunmuştur.

Davalı ... şirketi ise zararının miktarını bildirdiğini bu nedenle kısmi dava açılamayacağını savunmuştur. İleri sürülüş ve savunmaya göre dava konusu miktarın taraflar arasında tartışmalı olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Bu nedenle talep edilen miktarın tartışmasız olduğundan söz edilemez. Belirsiz alacak davası olarak açılan davaya kısmi dava olarak devam edilmesi mümkün değil ise de somut olayda davacının kısmi dava açtığı ve dava konusu miktar taraflar arasında tartışmalı olduğundan davacının kısmi dava açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekir. (... Karar sayılı kararı da bu yöndedir).

O halde mahkemece kısmi dava açıldığı kabul edilerek işin esasına girilip toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere davanın usulden ret edilmesi isabetli olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 25.10.2016 tarihinde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı oy)

...

-KARŞI OY-

Somut olayda davacı dava dilekçesinde haraca esas değer olarak 10.000 TL göstermek ve davasının HMK'nun 107.maddesindeki belirsiz alacak davası olduğunu belirtmek suretiyle dava açmış, gerçek zararının 365.910 TL olduğunu fakat bunun mahkemece belirleneceğini de dilekçesinde belirtmiştir.

Sayın çoğunluk HGK'nun 02.03.2016 tarih ... K atıfta bulunarak davanın belirsiz alacak davası olmayıp kısmi dava olduğu gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuş, ise de somut olayda dava dilekçesi incelendiğinde davacının açıkca belirsiz alacak davası açtığını belirttiği, alacağının toplam miktarını gösterdiği ve "fazlaya dair hakkını saklı tutarak şimdilik ...TL'nin tahsiline" şeklinde bir talebi bulunmadığı, harca esas olarak 10.000 TL değer göstermiş ise de bu 10.000 TL'nin tahsiline karar verilmesine yönelik bir talebinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır. Oysa emsal alınan HGK kararında davacının "fazlaya dair hakkını saklı tutmak suretiyle şimdilik 15.000 TL'nin faiziyle birlikte tahsilini" talep etmiş olması nedeniyle ...bu davayı kısmi dava olarak kabul etmiştir.

Somut olayda davacı, HMK 107.madde de gösterilen belirsiz alacak davası açmış olup mahkemenin değerin belirlenebilir olması ve bu nedenle belirsiz alacak davası açılamayacağına yönelik gerekçesi yerinde olmakla aksi yöndeki bozma kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/4999, Karar No: 2016/8283, Tarih: 23.06.2016

**4. Hukuk Dairesi         2016/4999 E.  ,  2016/8283 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 04/03/2013 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 17/06/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, ... Milletvekili olduğunu, ... ..'nin 08/02/2013 tarihli nüshasında yayınlanan ve dava dışı ... tarafından kaleme alınan "..." başlıklı yazı içeriğinde, davalının şahsi facebook sayfasında yazdığı yazıların aktarıldığını, metinde geçen ifadelerin ağır ithamlar içerdiğini ve kişilik haklarına saldırı niteliği taşıdığını belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalı, tarafına ait şahsi facebook sayfası olmadığını, yayınlanan yazının kendisi tarafından yazılmadığını, dava dışı gazete ve yazar ile de bir ilişkisinin bulunmadığını belirterek davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalının kendisine ait olan facebook sayfasında davacı hakkında hakaret içerikli yazı yazdığı, dava dışı ....tarafından da bu ifadelerin "..." isimli köşeye taşındığı, ifadelerin kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği gerekçesi ile istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece, davacıdan davaya konu edilen facebook sayfası çıktısı ile buna dair delillerini sunması istenilmiş, davacı tarafça dosyaya yalnızca köşe yazısının olduğu gazete nüshası sunulmuştur. Davaya konu edilen ifadeler nedeniyle davacı, davalı hakkında hakaret suçundan şikayetçi olmuş, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/8024 sayılı dosyası üzerinden soruşturma yürütülmüştür. ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından; "müşteki vekilince facebook sitesinde şüpheli tarafından yazıldığı iddia edilen yazıya ait herhangi bir delil ve belge ibraz edilemediği" belirterek yeterli delil bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.

Gerek tazminat dosyası, gerekse soruşturma dosyası kapsamından; davaya konu edilen ifadelerin davalı tarafından yazıldığı kanıtlanamamıştır. İspatlanamayan davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile davalının tazminatla sorumlu tutulması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 23/06/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/21216, Karar No: 2009/1300, Tarih: 03.02.2009

**2. Hukuk Dairesi         2007/21216 E.  ,  2009/1300 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Aksaray 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ : 11 09.2007

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle \*toplanan delillerle; tarafların ikisinin de birbirlerine karşılıklı olarak hakaret ettikleri, evlilik birliğine ilişkin görevlerini yerine getirmedikleri ve özel hayatlarını başkalarına anlattıkları gerçekleşmiş olup, boşanmaya sebep olan olaylarda tarafların ikisinin de aynı oranda kusurlu olduklarının anlaşılmasına göre davacı-davalının aşağıdaki bentlerin dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Toplanan delillerle,davacı-davalının ayrı yaşamakta ve nafaka talep etmekte haklı olduğu gerçekleşmiştir. Davacı-davalının Türk Medeni Kanununun 197. maddesine dayanan nafaka davasının kabulü ile kadın lehine uygun miktarda tedbir nafakası takdiri gerekirken isteğin reddi doğru bulunmamıştır.

3-Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. (TMK.m.175) Toplanan delillerle, boşanmaya sebep olan olaylarda davacı-davalının daha ağır kusurlu olmadığı, her hangi bir geliri ve malvarlığının bulunmadığı, boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği gerçekleşmiştir. O halde, davacı-davalı yararına geçimi için uygun miktarda yoksulluk nafakası takdiri gerekirken isteğin reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Hükmün yukarıda 2. ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA,temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi.03.02.2009 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2015/1337, Karar No: 2015/5461, Tarih: 16.11.2015

**1. Ceza Dairesi         2015/1337 E.  ,  2015/5461 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 1 - 2014/62872

MAHKEMESİ : İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO : 10/12/2013, 2013/268 (E) ve 2013/383 (K)

SUÇ : Kasten öldürme, kasten yaralama, 6136 sayılı Kanuna muhalefet.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Sanık Ziyaettin hakkında maktul Hatice'yi kasten öldürme, mağdur Ufuk'u kasten yaralama ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından kurulan hükümler yönünden yapılan incelemede;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın, suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde düzeltme nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin duruşmalı incelemede ve temyiz dilekçesinde eksik incelemeye, sübuta, meşru savunmaya, suç niteliğine, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerektiğine, kararın usule ve yasaya aykırı

olduğuna yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 90. maddesi son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/3-c maddesi uyarınca, 5271 sayılı CMK’nun 150, 234 ve 239. maddeleri ile 5320 sayılı Kanunun 13. maddesine dayanılarak hazırlanan Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince Müdafii ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, sanık için baro tarafından görevlendirilen zorunlu müdafii ücretlerinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeksizin, yazılı şekilde zorunlu müdafii ücretinin sanıktan tahsiline karar verilmesi yasaya aykırı ise de, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, sanıktan tahsiline karar verilen "757,00.TL" müdafii ücretinin hükümden çıkartılmasına ve toplam "2.240,39.TL" olarak tesbit olunan yargılama giderinin "1.483,39.TL" olarak değiştirilmesine karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN, kısmen re’sen de temyize tabi bulunan hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 16/11/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.

16/11/2015 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı A. İ.'nın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık Z.. K.. müdafii Avukat R. D.'nin yokluğunda 26/11/2015 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2009/18356, Karar No: 2010/2108, Tarih: 15.02.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/18356 E.  ,  2010/2108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvruma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 15.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4205, Karar No: 2018/22665, Tarih: 10.12.2018

**9. Hukuk Dairesi         2018/4205 E.  ,  2018/22665 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve sendikal tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, işe iade konusunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalılar avukatları istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi;

A)Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve feshin geçersiz olduğunun tespitine,

B)Davalı ... Grup Sosyal Hizmetler ve Bilişim Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun gerekçeler yönünden reddine,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davacı avukatı ve davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı ... Belediyesinin yapmış olduğu yol bakım park ve bahçeler ve temizlik işlerine ilişkin ihaleler kapsamında yol yapım işçisi olarak belirsiz süreli iş akdi ile çalıştığını, Belediye İş Sendikası üyesi olan davacının davalı ... Belediyesinde çalışan kadrolu ve sendikalı işçilerle aynı işi yaptığını, davalı ... Belediyesi ile davalı taşeron firma alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, davacının işe girdiği tarihten iş akdinin feshedildiği tarihe kadar gerçekte Avcılar Belediyesinin işçisi olduğunu, davacının iş akdinin sendikaya üye olması sebebiyle feshedildiğini, davacı ile aynı gün aynı gerekçelerle hepsi Belediye İş Sendikasına üye olan temizlik işçilerinden 204 işçi, fen işlerinden de 68 işçinin işten atıldığını ileri sürerek, davalı işveren tarafından yapılan feshin geçersizliğine, davacının iş akdinin sendikal nedenle feshedilmiş olması sebebiyle işe iadeden kaynaklanan 4 aylık ücret ve işe başlatılmaması durumunda ödenmesi gereken 12 aylık ücret ve hakları tutarında tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen tazmini gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabının Özeti:

B)Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Grup Sosyal Hizmetler ve Bilişim Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili, 31/08/2016 günü davacının da arasında bulunduğu bir grup işçi saat 08:15 yoklamasında hazır bulunup iş dağılımını dinledikten sonra, saat 08:30 da işbaşı yapmayıp şantiyeden ayrıldığını, davalı şirket hakkında Bakırköy 28. Noterinin 23582 yevmiyeli numaralı düzenleme şeklindeki tutanakta belirtildiği üzere 14:40 da listede adı yazılı olan kişileri isimlerinin yüksek sesle okunduğu ancak şantiyede olmadıklarının tespit edildiği, davacının ismi şantiyede olmayan kişilerin tespit edildiği noter tutanağında yer aldığını, davacının 31/08/2016 tarihinde iş yerini izinsiz ve bildirimsiz terk etmesi ile iş akdinin 4857 Sayılı İş Kanunun 25/2 maddesi gereğince haklı nedenle feshedildiği belirtilerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...; davalı ...'den ihale yolu ile iş alan diğer davalı şirket tarafından 4857 Sayılı İş Kanunu çerçevesinde iş akdinin feshedildiği, Belediyenin müdahalesinin söz konusu olmadığını, davacının belediyenin işçi ve memur kadrosu mevcudunda işçi kadrosu içerisinde yer almadığı gibi belediyenin işçisi olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince, iş yerinde çalışan işçiler tarafından ücretlerin ödenmemesi sebebiyle 4857 sayılı yasanın 34. maddesi gereğince iş görme borcunun yerine getirmekten kaçınma hakları bulunduğu, bu durumun sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemeyeceği, bahse konu eylem sırasında ücretlerin ödenmemiş olduğu konusunun taraflar arasında ihtilaflı bulunmadığı, dolayısıyla bu eylem nedeniyle hizmet akdinin feshinin geçerlilik koşullarını taşımadığı, davacıya ait sendika üye kayıt fişi tanıkların verdikleri yeminli beyanlar ve dosyaya sunulmuş olan Bakırköy 28. Noterliğinin iş yeri çalışanlarınca düzenlenmiş taahhütnameler birlikte değerlendirildiğinde; davacının hizmet akdinin fesih sebebinin sendikal faaliyet nedeniyle olduğu anlaşıldığı, işverenin 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesinin 5. fıkrası uyarınca iş sözleşmesinin sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçinin 4857 sayılı Yasanın 18, 20 ve 21. madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahip olduğu, iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi halinde 4857 sayılı Yasanın 21. maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verileceğinden davalı belediyenin asıl işveren olarak yapılacak ödemelerden davalı ... ile birlikte sorumlu bulunduğu, ayrıca dava devam ederken davacının davalı şirkette işe başlatıldığı, davacının iş akdinin feshedildiği tarihten işe başladığı tarih arasında ki boşta geçen süre (4 ayı geçmemek kaydıyla) ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesi gerektiği gerekçesiyle sendikal tazminat ile boşta geçen süre ücreti hüküm altına alınmıştır.

D) İstinaf başvurusu :

D) İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E) İstinaf Sebepleri:

Davalı ... vekili istinaf başvurusunda; davalı ...’nin ihale makamı olduğu, işveren sıfatını kaybettiği, iş akdinin ihale yolu ile iş alan diğer davalı tarafından feshedildiğinden işe iade davasının muhatabının diğer davalı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... Grup Sosyal Hizmetler ve Bilişim Tem. İnş. Tic. Ltd.Şti. vekili istinaf başvurusunda; davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini belirtmiştir.

F) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge adliye mahkemesince, uzun süredir maaşların geç ödenmekte olması, kötü çalışma koşullarının iyileştirilmesi talepleriyle işçilerce başlatılan eylemin Yargıtay kararlarında da belirtilen uluslararası normlar kapsamında demokratik bir şekilde toplu eylem hakkının kullanılması niteliğinde olduğu, davacının sendikaya üye olduğu ve eyleme katıldığı anlaşıldığından, emsal mahiyetteki Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin onaması ile kesinleşen istinaf dairesi kararları ile, Yargıtay kararları da gözetilerek feshin sendikal nedenle yapıldığı, davacı vekilinin dava dilekçesinin 4. sayfasında ve dilekçenin sonuç ve istem kısmında açıkça “işe iade kararından sonra müvekkilinin işverence işe başlatılmadığı takdirde 12 aylık ücret ve hakları tutarında tazminat ödemekle yükümlü tutulmasına, davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olmalarına, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için 4 aylık ücret ile yasa ve sözleşmeden kaynaklanan diğer haklarının verilmesine, davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olmalarına” yönelik talepte bulunduğu, sendikal tazminat yönünden talebini işe başlatmama koşuluna bağladığı, davacı vekilinin talebini sınırladığı için ve yargılama aşamasında davacı işe başlatıldığı için davacının iş akdi sendikal nedenle feshedilmiş olmasına rağmen, kamu düzeni çerçevesinde nazara alınması gereken taleple bağlılık kuralı çerçevesinde sendikal tazminata yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, sendikal tazminata hükmedilmesine yer olmadığına denilerek sadece boşta geçen süre ücretinin kabulüne karar verilmiştir.

G) Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davacı vekili ile davalı ... vekili süresinde temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

H) Gerekçe:

G) Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davacı vekili ile davalı ... vekili süresinde temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

H) Gerekçe:

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25 inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, sendika üyeliklerini sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri gibi şartlara bağlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Yine, işçiler arasında çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından ayrım yapılamayacağı da yasada öngörülmüştür. Sendikal faaliyetlere katılma da güvence altına alınmıştır. Sözü edilen hükümlerden “fesih dışında” olanlara aykırılık halinde işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere tazminata tabi olduğu Yasada açıklanmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin 22.10.2014 tarihli oturumunda verilen 2013/1 E sayılı kararında, maddede yer alan “…fesih dışında…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, yürürlüğün durdurulması isteminin koşulları oluşmadığından talebinin reddine karar verilmiştir.

Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine dair dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21'inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. İşçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21'inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez.

İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.

Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlüdür.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.