muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/9470, Karar No: 2021/15181, Tarih: 27.09.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/9470 E.  ,  2021/15181 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 20.05.2014 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 12.07.2014 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihi itibariyle 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun eylemine uyan 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b, 35/2, 31/2, 116/1, 119/1-c, 31/2 maddelerinde düzenlenen hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçları için öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre, aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerine göre belirlenen 6 yıllık dava zamanaşımının, suç tarihi olan 02.08.2013 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davalarının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 27.09.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/7145, Karar No: 2009/6905, Tarih: 18.12.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/7145 E.  ,  2009/6905 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 13.03.1997 tarihli Kat Karşılığı İnşaat Yapım Sözleşmesi uyarınca 14 ada 51 parsel üzerinde davalı tarafından inşa olunan binadaki iki dairenin geç teslimi sebebiyle kira alacağı, eksik işlerin giderilme bedeli ve bir dairenin değer kaybı için toplam 35.280,00 TL’nin davalıdan tahsili istemiyle açılmış mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Sözleşmesine göre davalı binayı iskâna hazır hale getirerek teslim etmek ve iskan masraflarını da karşılamak zorundadır. Bu nedenle inşaatta iskan alınmasına engel teşkil edecek eksikler ve yapılacak tadilatlar varsa bunların giderilmesi bedelinden sorumlu olduğu gibi inşaatın ortak alanlarındaki eksik imâlattan payı oranında ve davacıya ait bölümlerdeki eksik imalât bedelinin tamamından sorumludur. Öte yandan sözleşme tarihinden 24 ay sonra 13.03.1999 tarihinde teslimi gereken binanın, mahkemece delillere uygun biçimde saptandığı üzere 2000 yılı başında teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davalı 13.03.1999 ila 2000 yılı ocak ayı başına kadar oluşan gecikme için davacıya ait talep edilen iki dairenin sözleşmede kararlaştırılan kira bedelini ödemekle yükümlüdür.

Bu nedenlerle mahkemece açıklanan şekilde dosyanın değerlendirilmesi gerektiğinden, bilirkişilerden ek rapor alınarak davanın sonuçlandırılması yerine davalının iskân ruhsatı alma yükümlülüğü bulunmadığı ve eserin ihtirazi kayıt ileri sürülmeden teslim alındığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bendde açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, (2.) bent gereğince kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 38,30 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 18.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19136, Karar No: 2012/3090, Tarih: 16.02.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/19136 E.  ,  2012/3090 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıya ait ana verici istasyonu için kiralanacak aracın su hizmetlerinde ve malzeme taşıma işlerinde kullanılması amacıyla 17.2.2008 tarihinde sözleşme imzalandığını, bunun için bir traktör ve üç işçi kiraladığını ancak bölgedeki askeri birliğin güvenliği gerekçesiyle yükümlülüğünü yerine getiremediğini, bu durumu davalıya bildirdiğini,davalının sözleşmenin 18.2 maddesi gereğince yükümlülüğü olmasına rağmen herhangi bir girişimde bulunmadığını" yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davalıya ihtarname çektiğinibelirterek 7.800 TL kar mahrumiyeti, 1.000 TL taşıt kiralama,500 TL yol ve 100 TL noter masrafı olmak üzere toplam 9.300 TL tazminat talep etmiştir.

Davalı, zamanaşımı itirazında bulunarak bölgedeki komutanlığın davacının askeri bölgelere girişinin güvenlik nedeniyle uygun olmadığını bildirmesi üzerine sözleşmenin feshedilmek istendiğini, davacının olumlu yanıt vermediğini, kusurlu olmadıklarını, menfii ve müspet zarar talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece askeri mercilerce davacının askeri bölgeye girmesinin sakıncalı olduğunun bildirilmesi nedeniyle sözleşmenin uygulanamadığı, davalı kurumca durumun davacı ya bildirilmediği, sözlşemenin yerine getirilmemesinde davacının kusuru bulunmadığı gerekçesiyle mahrum kalınan kar ve sözleşme uyarınca kiralanan araç bedeli olmak üzere toplam 4.796,65 TL tazminata hükmedilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin 2011/19136-2012/3090

takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Taraflar arasında düzenlenen 17.2.2008 tarihli sözleşme ile davalı TRT Kurumuna ait Cizre TV-FM ana verici istasyonunun su isale hattındaki motorları çalıştırmak ve istasyonuna su basma işi için araç kiralamanmasına dair hizmet alım sözleşmesi imzalandığı ancak askeri mercilerce davacının güvenlik nedeniyle askeri bölgeye girmesinin sakıncalı olduğunun bildirildiği bu nedenle davacının yükümlülüğünü yerine getiremediği tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davacı sözleşme gereği davalı idarenin,işin süresinde yerine getirilmesini sağlama yükümlülüğü olduğunu belirterek davalının yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle uğradığı kazanç mahrumiyetini kiralama bedelini talep etmiştir.

Borçlar Yasasının 96. maddesine göre alacaklının, borçludan borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tazminat isteyebilmesi için alacaklının bu yüzden bir zarara uğramış olması gerekir. Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olacağı gibi, menfi zarar da olabilir.

Müspet zarar; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki fark müspet zarardır. Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır. Borçlu borcunu zamanında ifa etmiş olsaydı alacaklının uğramayacağı yoksun kaldığı kazançlar müspet zararın en önemli kısmını oluşturur.

Borcun yerine getirilmesinin kusurla olanaksız hale gelmesinde, temerrüde düşen borçludan, gecikmiş ifa ile birlikte gecikme dolayısıyla tazminat istenmesinde, yahut borçlunun temerrüdü halinde ifadan vazgeçilip, ifa yerine tazminat istenmesinde ve sözleşmenin olumlu biçimde ihlalinde, müspet zararın giderimi söz konusu olur. (Prof. Dr. H. Tandoğan Türk Mesuliyet Hukuku 1961 s. 426 vd.).

Borçlar Kanununun 106. maddesi, sözleşmelerde borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: Her zaman için ifa gecikme tazminatı isteğinde bulunabilir. Derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteyebilir veya ifadan vazgeçip akdi fesheder ve menfi zararını isteyebilir.

Müspet zarar, gecikmiş ifanın reddi halinde talep edilebilen bir zarardır. Burada taraflar arasındaki sözleşme

ayakta ve geçerlidir. Alacaklı sözleşmeden dönmemiştir. Bunun sonucu olarak taraflar edimlerini yerine getirecektir ancak borçlunun ifaya ilişkin ediminin yerini, alacaklı lehine müspet zararın tazmini almaktadır. Burada sözleşmenin 2011/19136-2012/3090

feshedilmemesinden değil borcun ifa edilmemesinden doğan zararın söz konusu olduğu gözardı edilmemelidir

Müspet zarar, gecikmiş ifanın reddi halinde talep edilebilen bir zarardır. Burada taraflar arasındaki sözleşme

ayakta ve geçerlidir. Alacaklı sözleşmeden dönmemiştir. Bunun sonucu olarak taraflar edimlerini yerine getirecektir ancak borçlunun ifaya ilişkin ediminin yerini, alacaklı lehine müspet zararın tazmini almaktadır. Burada sözleşmenin 2011/19136-2012/3090

feshedilmemesinden değil borcun ifa edilmemesinden doğan zararın söz konusu olduğu gözardı edilmemelidir

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı, davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle uğradığı kar mahrumiyetini talep ettiğine göre sözleşmeye aykırılık nedeniyle müspet zararını istediği açık ve nettir. Davacı, sözleşmeyi halen ayakta tutmaktadır. Bu durumda, sözleşme ilişkisi ayakta ve geçerlidir. Taraflar edimlerini yerine getirecektir. Alacaklı müspet zararın tazmin edilmesini talep ettiğinde, borçluya karşı kendi edimini yerine getirmek zorundadır. Alacaklı bu edimini yerine getirmişse müspet zararın tazminini talep ettiğinde bunun kendisine iadesini talep edemeyecektir. (Yargıtay 13. HD. 31.12.1992, E.8672, K.10221, Yargıtay 15. HD. 19.6.1991, E.968, K.3291,UYGUR, C.3, sh. 3568, sh. 3563-3564) Bu durumda alacaklı, tazminat alacağından kendi ödediği miktarı düşürür ve geri kalan kısmı ister. Somut olayda davacı kar mahrumiyeti talep ettiğine göre bu karı elde etmek için yapacağı masrafların düşülmesi gerekirken bu yapılmayıp bu işi için kiraladığı araç bedeli de dahilolmak üzere hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Ayrıca davacı bu sözleşmeyi bir yıllık süre için imzalamış olup işe başlamadığı anlaşılmaktadır. BK.nun 325. maddesi; davacının tasarruf ettiği yahut diğer bir işle kazandığı veya kazanmaktan kasten feragat eylediği şeyi mahsup ettirmeğe mecburdur, hükmünü koymuştur. Bu madde gereğince davacının,işi yapmadığından dolayı tasarruf ettiği miktarın tespit edilip mahsubu gerekirken yapılmamıştır. Böyle olunca mahkemece, davacının sözleşmeye aykırılık nedeniyle olumlu (müspet) zararını talep edebileceği kabul edilerek, kar mahrumiyetinin ve bundan mahsup edilecek karı elde etmek için yaptığı masraf ile işi yapmadığından dolayı tasarruf edeceği miktarın uzman bilirkişi vası tası ile tespiti ile bakiye zarardan davalının sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 71,25 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 16.2.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6391, Karar No: 2013/11353, Tarih: 30.05.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/6391 E.  ,  2013/11353 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan rapor uyarınca dere koruma alanında kalıp kullanımı yasaklanan taşınmazların dava tarihindeki değerinin biçilmesi ve bedelinin davalı idareden tahsili ile el atılan taşınmazların davacı üzerindeki tapusunun iptali ve davalı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8164, Karar No: 2013/4054, Tarih: 19.02.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/8164 E.  ,  2013/4054 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Pendik 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ :16.12.2011

Taraflar arasındaki boşanma davalarının birleştirilerek yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-davalı (kadın) tarafından; lehine hükmedilen tazminatların ve yoksulluk nafakasının miktarları yönünden, davalı-davacı (koca) tarafından da; her iki boşanma davası ve kadın lehine hükmedilen tazminatlar ile nafakalar yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 19.2.2013 günü duruşmalı temyiz eden davacı-davalı K. S.Y.ile vekili Av. K.E.ve karşı taraf duruşmalı temyiz eden davalı-davacı R.Y.ile vekili Av. İ. B.geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davacı-davalı (kadın)'ın tüm, davalı-davacı (koca)'nın ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Davacı-davalı (kadın)'ın manevi tazminat talebi bulunmamaktadır. İstek olmadığı halde davacı-davalı (kadın) yararına manevi tazminata hükmedilmesi doğru bulunmamıştır (HMK.m.26/1).

3-Tarafların gerçekleşen ekonomik ve sosyal durumlarına ve Türk Medeni Kanununun 169'ncu maddesinde yer alan nafakanın niteliğine göre davacı-davalı (kadın) yararına takdir edilen tedbir nafakası fazla bulunmuştur. Daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

4-Tarafların gerçekleşen ekonomik ve sosyal durumlarına paranın satın alma gücüne ve yoksulluk nafakasının amacına ve niteliğine göre, davacı-davalı (kadın)'ın mevcut geliri de gözetildiğinde lehine takdir edilen aylık irat şeklindeki yoksulluk nafakası fazla bulunmuştur. Evliliği süresince alıştığı yaşam seviyesini kaybedecek olması "mevcut menfaatin" ihlali olup, bu kayıp maddi tazminatla karşılandığına göre bu husus tek başına yoksulluk nafakası miktarının yüksek tutulmasını gerektirmez. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2, 3 ve 4. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan bölümlerinin yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, duruşma için takdir olunan 900.00 TL. vekalet ücretinin K. S.alınıp R. verilmesine, aşağıda yazılı harcın K.yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 103.50 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatıran Rüstem'e geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 19.02.2013 (salı)
Yargıtay — Esas No: 2014/9113, Karar No: 2015/6193, Tarih: 01.10.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/9113 E.  ,  2015/6193 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kırıkkale 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/12/2012

NUMARASI : 2012/154-2012/394

Taraflar arasında görülen tespit davası sonucunda verilen hükmün düzeltilerek onanmasına ilişkin Dairemizin 18.06.2014 gün ve 2014/4766 Esas, 2014/4687 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı A.. K.. vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı arsa sahipleri vekili, davalı şirket tarafından taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yapılan binanın deprem yönetmeliğine uygun olarak imal edilmediğini, binanın çürük, eksik malzeme kullanılarak inşa edildiğini, demirlerin binayı ve kolonları taşımasının mümkün olmadığını, inşaatın imal edilen kısmının plan ve projeye uygun olmadığını ileri sürerek, imalatın bu durumunun tespiti ile inşaatın yıkılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki daha önce mevcut sözleşmenin mahkeme kararı ile feshedildiği, yine taraflar arasında dava konusu parsel üzerinde bulunan inşaattan dolayı yapılan masrafların tahsili talebi ile açılan davanın karara bağlandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin bu şekilde tasfiye edilmiş olduğu, davacıların adlarına kayıtlı olan dava konusu parsel üzerinde bulunan binada yıkım da dahil mülkiyet hakkının kapsamında her türlü tasarrufta bulunma hakkına sahip oldukları, davalıya husumet yönelterek bu şekilde bir tespit davası açmakta hukuki yararları olmadığı, HMK'nın 114. maddesi gereğince dava şartlarında bu konuda eksiklik bulunduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir. Dairemizin 18.06.2014 gün ve 2014/4766 esas 2014/4687 karar sayılı ilamı ile; Mahkemece, hükmün gerekçe kısmında dava şartlarında eksiklik bulunduğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği açıklandığı halde, bu kabulün hüküm fıkrasına yansıtılmamasının doğru olmadığı belirtilerek, kararın hüküm bölümünün 1. bendindeki "davaların" ibaresinden sonra, "HMK'nın 114/1-h ve 115/2. madde hükümleri uyarınca usulden" yazılması suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Bu kez, davacı A.. K.. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı A.. K.. vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 5,20 TL harç ve takdiren 248,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 01.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5499, Karar No: 2016/5029, Tarih: 06.12.2016

**15. Hukuk Dairesi         2016/5499 E.  ,  2016/5029 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeline yönelik icra takibine itirazın iptâli ve icra inkâr tazminatına karar verilmesi talebinden ibarettir. Mahkemece dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğ edilmeden, dosya üzerinde yapılan inceleme ile tensiben görevsizlik kararı verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, 6100 sayılı HMK'nın 114/c maddesi gereğince dava şartı olan “mahkemenin görevli olması” şartı hakkında taraf teşkili sağlanmadan karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Mahkemenin görevli olması dava şartıdır (HMK. m.114/1-c). Dava şartları ve ilk itirazlar ön incelemede sonuca bağlanır. Ön inceleme ise, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılır (HMK. m.137/1, 139/1 ilk cümle.). Buna göre, görevsizlik kararı verilebilmesi için; dava dilekçesinin davalıya tebliği, cevap süresinin (HMK. m. 127/1) beklenmesi, süresi içinde cevap verilmesi halinde davacıya tebliği, onun cevaba cevap verme süresinin (HMK. m.136/1) beklenmesi, verdiğinde bunun diğer tarafa tebliği ve davalının ikinci cevap süresinin beklenmesi zorunludur. Mahkemenin, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceğini öngören aynı Kanun'un 138. maddesi hükmü, dilekçelerin karşılıklı verilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu hüküm, hakime, belirtilen hususlar hakkında gerekmiyorsa ön inceleme duruşması yapmaksızın karar verebilme yetkisi tanır. Ön inceleme duruşması yapmaksızın dosya üzerinden karar verilebilmesi için de, davanın ön inceleme aşamasına getirilmiş olması gereklidir. Yasanın 137'nci maddesinin (1.) fıkrasında, ön incelemenin dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılacağının açıkça öngörülmüş olması karşısında, dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında hakim tarafından kendiliğinden gözetileceğine ilişkin 115/1. madde hükmü de, bu hususlarda, davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden karar verilebileceğine izin verir tarzda bir yoruma elverişli değildir.

Diğer yandan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 1086 sayılı Kanun'dan farklı olarak iddia ve savunmanın genişletilmesi yahut değiştirilmesi yasağını dava ve cevap dilekçesinin verilmesiyle başlatmamış; bu yasağı, dilekçelerin karşılıklı verilmesinin tamamlanmasına, bazı hallerde ön inceleme duruşmasına kadar ileriye ötelemiştir. Tarafların bu haklarını kullanabilmeleri, dilekçelerin karşılıklı olarak verilmesini veya bunun için kanunda belirlenen sürelerin geçmesini gerekli kılar. Bazı hallerde dava dilekçesindeki talebe göre görevli olmayan mahkemenin, cevap dilekçesi, cevaba cevap dilekçesi veya ikinci cevap dilekçesinin verilmesinden sonra görevli hale gelmesi mümkün bulunmaktadır. Ayrıca 6100 sayılı Kanun, eskisinden farklı olarak, görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etme hakkını davalıya da tanımıştır (m. 20/1). Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde davalıya kararı veren mahkemeden yargılama giderlerini talep etme hakkı da vermiştir (m. 331/2 son cümle). Davalının bu haklarını kullanabilmesi, dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmiş olmasını gerektirir.

6100 sayılı HMK'nın 114. maddesi uyarınca dava şartlarından olan görev konusunda aynı Kanun'un 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilebilir ise de, ancak bunun için dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilerek savunma hakkı tanınması gerekir. Dava dilekçesi tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmesi HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına da aykırılık oluşturmaktadır.

Bütün bu hükümlerden, dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden görevsizlik kararı verilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından kararın usul yönünden bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 06.12.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

-KARŞI OY-

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).