muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4198, Karar No: 2024/157, Tarih: 15.01.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/4198 E.  ,  2024/157 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sıra cetveline şikayet davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince direnme kararı verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararı şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi vekili dava dilekçesinde; borçludan olan alacaklarının tahsili amacıyla takip yaparak borçlunun taşınmazlarına haciz koyduklarını, taşınmazların satılarak paraya çevrildiğini, şikayet olunan ... Bankasının ipotek alacaklısı olduğunu ancak ipoteğinin üst sınır ipoteği olduğundan bahisle ipotek bedelinden fazlasının şikayet olunan bankaya ödenmeyeceğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet olunan ... Bankası vekili sıra cetvelinin hukuka uygun olduğundan bahisle şikayetin reddini dilemiş diğer şikayet olunan davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda 03.11.2021 tarih 2021/1173Esas 2021/1594 Karar sayılı kararı ile, ipotek akit tablosundaki açıklamalardan ipotek işleminin doğmuş ve doğacak tüm borçlar için limit belirtilmek suretiyle üst sınır ipoteği olarak tesis edildiğini, üst sınırı aşan alacakların teminattan faydalanamayacağını, şikayet olunan ... Bankası A.Ş.’nin alacağının sıra cetvelinde hatalı değerlendirildiğinden bahisle şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet olunanlar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

1. ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 03.11.2021 tarihli ve 2021/1173 Esas, 2021/1594 Karar sayılı kararıyla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisine ve şikayetin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 03.11.2021 tarihli ve 2021/1173 Esas, 2021/1594 kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 02.05.2023 tarihli ve 2022/1381 Esas, 2023/1583 Karar sayılı kararıyla; şikayetçinin haczinin ayakta olduğunu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 03.11.2021 tarihli ve 2021/1173 Esas, 2021/1594 kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 02.05.2023 tarihli ve 2022/1381 Esas, 2023/1583 Karar sayılı kararıyla; şikayetçinin haczinin ayakta olduğunu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile satış talebi ve yatırılan satış avansının, bedeli paylaşıma konu taşınmaza ilişkin olmayıp satış tarihi itibariyle bedeli paylaşıma konu ... İli ... İlçesi 963 ada 4 parsel sayılı taşınmazda derdest bir haczi bulunmayan şikayetçi alacaklının davasında hukuki yararı bulunmadığından bahisle direnme kararı verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi vekili temyiz dilekçesinde; sıra cetveline konu taşınmaz üzerinde haczi bulunduğunu ve haczin ayakta olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sıra cetveline şikayet istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-h ve 115/2 nci maddeleri ile 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun, 142 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İcra dosyası kapsamından şikayetçinin bedeli paylaşıma konu olmayan başka bir taşınmaza ilişkin satış avansı yatırarak satış talep ettiği anlaşılmış ve sıra cetveline konu edilen taşınmazlar üzerindeki haczinin ayakta olmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararında dayandığı gerekçelerin dairemizce de uygun olduğu ve kararın sehven bozulduğu anlaşılmıştır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden şikayetçiden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/318, Karar No: 2023/134, Tarih: 08.03.2023

**Ceza Genel Kurulu         2022/318 E.  ,  2023/134 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY DAİRESİ : 6. Ceza Dairesi

Sanık ... ile inceleme dışı sanıklar ..., ... ve ... hakkında nitelikli yağma suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda eylemlerin yağma suçunun daha az cezayı gerektiren nitelikli hâlini düzenleyen TCK'nın 150/1. maddesi kapsamında olduğu kabul edilerek sanık ... ve inceleme dışı sanık ...'nın ayrı ayrı TCK'nın 106/2-c ve 62/1. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası; inceleme dışı sanıklar ... ve ...'ın ayrı ayrı aynı Kanun'un 106/2-c maddesi uyarınca 3 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve sanık ile inceleme dışı sanıklar hakkında söz konusu Kanun'un 53/1. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına ilişkin ... 11. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 26.06.2012 tarihli ve 381-226 sayılı hükümlerin, inceleme dışı sanıklar ..., ... ve ... müdafileri ile sanık ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 02.11.2016 tarih ve 30712-6439 sayı ile inceleme dışı sanık ... hakkındaki mahkûmiyet hükmünün düzeltilerek onanmasına, sanık ... ile inceleme dışı sanıklar ... ve ... hakkındaki mahkûmiyet hükümlerinin ise;

"...1- Sanıkların yakınandan bir hukuki ilişkiye dayanan alacaklarının bulunmadığının anlaşılması karşısında; sanıkların eyleminin yağmaya kalkışma suçunu oluşturduğu gözetilmeden suçun vasfında ve delillerin takdirinde yanılarak yerinde ve yeterli olmayan gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- 24.11.2015 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile TCK'nın 53. maddesinde değişiklik yapıldığından yeniden takdiri lüzumu,

Kabule göre de;

3- ...Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesi gereğince, sanık için baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunmanın ücretlerinin sanıktan alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretlerin ... Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretinin (inceleme dışı) sanıklar ... ve ...'dan alınmasına hükmedilmesi," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece 11.04.2017 tarih ve 388-154 sayı ile sanık ... ve inceleme dışı sanık ...'nın ayrı ayrı TCK'nın 37. maddesi yollamasıyla 149/1-c, 62/1 ve CMK'nın 307/son maddeleri uyarınca uyarınca 2 yıl 6 ay hapis; inceleme dışı sanık ...'ın TCK'nın 37. maddesi yollamasıyla 149/1-c, 62/1 ve CMK'nın 307/son maddeleri uyarınca 3 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve sanık ile inceleme dışı sanıklar hakkında aynı Kanun'un 53/1. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

Bu hükümlerin de inceleme dışı sanıklar ... ve ... müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 12.11.2019 tarih ve 3048-5418 sayı ile;

Bu hükümlerin de inceleme dışı sanıklar ... ve ... müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 12.11.2019 tarih ve 3048-5418 sayı ile;

"1- Yağma suçunu sanıkların el ve ... birliği ile haraket ederek birlikte yakınanın ... yerinde işlendiği anlaşılıp kabul edildiğine göre, 5237 sayılı TCK'nın 149/1. madde ve fıkrasının (c) bendinin yanı sıra (d) bendinin de uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi ve aynı Yasa'nın 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken bunların değerlendirilerek alt sınır aşılarak ceza uygulaması yapılması gerektiğinin düşünülmemesi,

2- Sanıkların tehditle yakınandan para istedikleri ancak yakınanın istenen parayı vermediğinin anlaşılması karşısında; eylemin kalkışma aşamasında kaldığı gözetilmeden tamamlandığının kabulüyle yazılı şekilde uygulama yapılması,

3- Uygulamaya göre de;

a) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun'un 108/2. maddesi uyarınca, tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine eklenecek miktarın, tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamayacağından sanığın tekerrüre esas alınan önceki mahkûmiyet hükmünün birden fazla suçtan ibaret olup birden fazla cezayı içermesi nedeniyle, en ağır cezayı hükümlülüğün tekerrüre esas alınması gerektiği ve sanık savunmanının temyizi üzerine Dairemizin 02.11.2016 gün, 2013/30712 Esas ve 2016/6439 Karar sayılı ilamıyla bozma kararı verilen ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.06.2013 sayılı kararında tekerüre esas alınan '... 3. Asliye Ceza Mah. 08.07.2005 gün, 2003/509 Esas ve 2005/595 Karar sayılı ilamında belirtilen 6136 sayılı Yasa'ya aykırılık suçundan hükmolunan 1 yıl hapis cezasının' tekerrüre esas alınması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) Cezayı aleyhe değiştirmeme ilkesi gereğince uygulama yapılırken, 5320 sayılı Yasa'nın 8. maddesi yollamasıyla halen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi yerine, 5271 sayılı CMK'nın 307/4. maddesinin hükme esas alınması,

c) Suçu birlikte işleyen sanıklardan neden oldukları yargılama giderlerinin 'Ayrı ayrı' yerine, 'Eşit' olarak alınmasına hükmedilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 326/2. maddesine aykırı davranılması," isabetsizliklerinden bozulmasına ve bozmanın sanık ...'e sirayetine karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyan Yerel Mahkemece 20.10.2020 tarih ve 442-265 sayı ile lehe bozma sebebinin hükmü temyiz etmeyen sanık ...'e de sirayet ettirilmesi suretiyle devam olunan yargılama sonucunda, sanık ... ve inceleme dışı sanıklar ... ile ...'ın TCK'nın 149/1-c-d, 35/1-2, 62 ve 53. maddeleri uyarınca uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

Bu hükümlerin de sanık ve inceleme dışı sanıkların müdafileri tarafından temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 05.04.2022 tarih ve 22880-4974 sayı ile düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Bu hükümlerin de sanık ve inceleme dışı sanıkların müdafileri tarafından temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 05.04.2022 tarih ve 22880-4974 sayı ile düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 27.04.2022 tarih ve 116721 sayı ile; "...Sirayet kurumunun, koşulları oluştuğu takdirde, hükmü temyiz edenler lehine oluşacak durumdan, temyiz yoluna başvurmayan, süresinden sonra başvuran veya temyize başvurmakla beraber başvurusu kabul edilmeyen sanıkların da yararlanmalarının sağlanması suretiyle, bu kişilerin temyiz edenlerden daha ağır bir ceza ile cezalandırılmaları adaletsizliğini giderme amacını taşıması ve bozmanın sirayetinde, Yerel Mahkemenin 11.04.2017 tarihli, 2016/388 E., 2017/154 K. hükmünü temyiz etmeyen hükümlü ... yönünden bozulmayıp, sadece bozma kararının sonucundan yararlandırılması karşısında; ilk hükmü temyiz etmeyen hükümlü ...'ün yalnızca inceleme dışı sanıklar ... ve ...'ın haklarındaki lehe bozmanın sonucundan yararlanması nedeniyle, Yerel Mahkemece kurulan ikinci hükmü temyiz etme hakkı bulunmadığının kabulü gerekmektedir..." görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 24.05.2022 tarih ve 3027-7705 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

İtirazın kapsamına göre inceleme sanık ... hakkında nitelikli yağma suçuna teşebbüsten kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; ilk hükmü temyiz etmeyen sanık ...'ün, inceleme dışı sanıklar ... ve ...'ın temyizi üzerine hükmün lehe bozulmasının ardından, sirayet nedeniyle hakkında kurulan ikinci hükmü temyiz etmesinin olanaklı olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Yerel Mahkemece 11.04.2017 tarih ve 388-154 sayı ile sanık ... ve inceleme dışı sanıklar ... ile ...'ın nitelikli yağma suçundan mahkûmiyetlerine karar verildiği, yüze karşı verilen hükümlerin süresi içinde yasa yollarına başvurulmaması nedeniyle sanık ... bakımından 08.05.2017 tarihinde kesinleştiği, inceleme dışı sanıklar ... ile ... müdafilerinin temyiz taleplerine yönelik yapılan incelemede, Özel Dairece, atılı suçun teşebbüs aşamasında kaldığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verildiği, Yerel Mahkemece, lehe bozma sebebi, önceki hükmü temyiz etmeyen sanığa da sirayet ettirilerek devam olunan yargılama sonucunda, sanık ve inceleme dışı sanıkların mahkûmiyetlerine karar verildiği, kurulan hükümlerin bu kez, sanık ve inceleme dışı sanıkların müdafileri tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Hukuki Açıklamalar

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Hukuki Açıklamalar

Çok sanıklı dosyalarda, sanıkların her biri birbirlerinden bağımsız olarak kanun yoluna başvurma hakkına sahiptir. Kural olarak sanıklardan birinin, verilen karara karşı yaptığı kanun yolu başvurusu, diğer sanıklar hakkında kurulan hükümleri kapsamaz. Kanun yoluna başvurmayan diğer sanıklar hakkında verilen hüküm, kanun yoluna başvurma için öngörülen sürenin sonunda kesinleşir. Bu durum, davasız yargılama olmaz ilkesinin bir sonucudur.

Ancak temyiz kanun yolu bakımından, gerek 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda gerekse 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda, ilgili hükümlerdeki koşullar oluştuğu takdirde, temyiz edenler lehine oluşacak durumdan, temyiz yoluna başvurmayan, süresinden sonra başvuran veya temyize başvurmakla beraber başvurusu kabul edilmeyen sanıkların da yararlanmaları kabul edilmiştir. Buna; bozma kararının sirayeti, genişleme etkisi ya da teşmili (yayılma) etkisi denilmektedir.

1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca ilk karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken "Hükmün bozulmasının diğer maznunlara sirayeti" başlıklı 325. maddesi; "Hüküm, cezanın tatbikatında kanuna muhalefet edilmesinden dolayı maznun lehine olarak bozulmuşsa ve bozulan cihetlerin temyiz talebinde bulunamamış olan diğer maznunlara da tatbikı kabil olursa bu maznunlar dahi temyiz talebinde bulunmuşcasına hükmün bozulmasından istifade ederler." şeklinde,

Benzer düzenlemeyi içeren 5271 sayılı CMK'nın "Hükmün bozulmasının diğer sanıklara etkisi" başlıklı 306. maddesi ise "Hüküm, sanık lehine bozulmuşsa ve bu hususların temyiz isteminde bulunmamış olan diğer sanıklara da uygulanması olanağı varsa, bu sanıklar da temyiz isteminde bulunmuşçasına hükmün bozulmasından yararlanırlar." biçiminde düzenlenmiş olup hükmü temyiz etmeyenlerin veya temyiz istemi reddedilenlerin, temyiz edenlerden daha ağır bir ceza ile cezalandırılmaları adaletsizliğini gidermek amacı ile yasaya konmuştur. Bu suretle temyiz edenler lehine oluşacak durumdan, temyiz etmeyenlerin de istifadesi sağlanmış olacaktır. Bozmanın sirayetinde yerel mahkeme hükmü, temyiz etmeyen sanık yönünden bozulmamakta, anılan maddeler uyarınca sanık, bozma kararının sonucundan yararlandırılmaktadır.

Hükmü temyiz etmeyen ya da temyiz istemi reddedilen sanık, bozma kararının sonucundan yararlanacağı için, öncelikle bozmaya uyulması ve cezanın uygulanmasında temyiz eden sanık lehine yeni bir karar verilmesi zorunludur. Lehe bozma bu takdirde, hükmü temyiz etmeyen sanığa sirayet ettirilecektir. Bunun sonucu olarak önceki kararda direnilmesi hâlinde, sirayetten söz edilemeyecektir. Aksi takdirde temyiz davası açan sanık için kabul edilmeyen bir bozma nedeninin, kanun yoluna başvurmayan sanık lehine kabulü gibi bir sonuca ulaşılacaktır. Bu sonuç ise temyiz edenin aleyhine, temyiz etmeyenin lehine olup çelişkili bir uygulamaya neden olacağından sirayet müessesesinin amacına aykırıdır. Diğer taraftan temyiz incelemesi sırasında, bozma nedeninin hükmü temyiz etmeyen sanığa sirayet ettirilmesine işaret edilmesi de zorunlu olmayıp lehe bir bozma sebebinin bulunması durumunda mahkemelerce bu hususunun kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Nitekim, Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış 12.07.1948 tarihli ve 163-121 sayılı, 07.12.1987 tarihli ve 322-588 sayılı, 31.01.2017 tarihli ve 982-29 sayılı ve Özel Dairelerin yerleşmiş kararları ile önceki hükmü temyiz etmeyen veya temyiz istemi reddedilen, ancak lehe bozmadan 1412 sayılı CMUK'nın 325. maddesi uyarınca faydalanan sanığın, bozmadan sonra yeniden kurulan hükmü temyize yetkisi bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öğretide de; "Temyiz etmişcesine faydalanma kabul edilmesi, bu kimselerin bozmadan sonra verilecek son kararları da temyiz edebilmelerinin kabul olunması demek değildir." (..., Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, Onsekizinci Bası, s. 1771.) denilmek suretiyle uygulamadaki bu görüş benimsenmiştir.

Gelinen aşamada ifade etmek gerekir ki, kamu davasının her iki tarafı bakımından yasa yollarına başvurmak olmazsa olmaz bir hak ise de, bunun kurallara ve sürelere tabi olması da, gelişmiş toplum düzeni ve hukuk devletinin bir gereğidir. Burada sanık açısından savunma; katılan açısından ise iddia hakkının kısıtlanmasından değil ilgilinin hukukun işleyiş kuralına riayet etmemesinden bahsedilebilir. İlk hükmü temyiz etmeyen sanık bozmanın sirayeti yoluyla sanki hükmü temyiz etmişcesine kanun yoluna başvurma hakkından bir kez yararlandırılmıştır. Bu kapının ister sanık isterse katılan açısından tekrar açılması usul hukukunun denetlenebilirlik ve öngörülebilirlik; maddi ceza hukukunun ise hukuki kesinlik ilkeleri ile bağdaşmaz. Asıl bu durum sanıklara ilanihaye hak sağlayacağı için suçun mağdurlarının daha fazla mağdur olmasının yolu açılmış olur. O hâlde, somut olaydaki uyuşmazlığın isabetli bir çözüme kavuşturulabilmesi için, sanığın, kararı temyiz etmesinde hukuki menfaatinin bulunup bulunmadığı değil, sirayet sonrası kurulan hükmün temyiz edilebilir nitelikte bir hüküm olup olmadığı bağlamında bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.

B. Somut Olayda Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Değerlendirme

B. Somut Olayda Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Değerlendirme

İnceleme dışı sanıklar ... ile ... müdafilerinin temyizi üzerine 11.04.2017 tarihli hükümlerin lehe bozulmasının ardından, Yerel Mahkemece sirayet nedeniyle kurulan 20.10.2020 tarihli hükümlerin bu kez sanık ... ile inceleme dışı sanıklar ... ile ... müdafileri tarafından temyiz edildiği anlaşılan olayda;

Sirayet kurumunun, koşulları oluştuğu takdirde, hükmü temyiz edenler lehine oluşacak durumdan, temyiz yoluna başvurmayan, süresinden sonra başvuran veya temyize başvurmakla beraber başvurusu kabul edilmeyen sanıkların da yararlanmalarının sağlanması suretiyle, bu kişilerin temyiz edenlerden daha ağır bir ceza ile cezalandırılmaları adaletsizliğini giderme amacını taşıması ve bozmanın sirayetinde, yerel mahkeme hükmünün temyiz etmeyen sanık yönünden bozulmayıp sanığın sadece bozma kararının sonucundan yararlandırılması, aksi düşüncenin kabulünün usul hukukundaki belirsizliği önlemeye yönelik temyiz ve itiraz sürelerinin konuluş amacı ile bağdaşmayacak ve kesinleşme sürecinin öngörülebilirliğini ortadan kaldıracak olması karşısında, kanun yoluna başvurmayan, süresinden sonra başvuran veya temyize başvurmakla beraber başvurusu kabul edilmeyen sanık hakkında kurulan hükmün de bozulacağını ve yeniden kurulan hükmün temyiz denetimine tabi olacağını açıkça düzenleme imkânı bulunan kanun koyucunun bilinçli bir tercih göstererek bu yönde bir düzenlemeye yer vermemesi hususu da dikkate alınarak, adil yargılanma ilkesi çerçevesinde etkin bir şekilde temyiz kanun yoluna başvurma hakkı olduğunda bir tereddüt bulunmayan ancak yöntemine uygun tefhime rağmen önceki hükmü temyiz etmeyen sanık ...'ün inceleme dışı diğer sanıkların temyizi üzerine hükmün lehe bozulmasının ardından, sirayet nedeniyle kurulan, temyiz edilemez nitelikteki sonraki hükmü temyiz etme haklarının bulunmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi Dr. ...; "Sayın Çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık, ilk hükmü temyiz etmeyen sanığın inceleme dışı sanık tarafından hükmün temyizi üzerine hükmün lehe bozulmasının ardından, sirayet sebebiyle hakkında kurulan ikinci hükmü temyiz etmesinin mümkün olup olmadığının belirlenmesine dairdir.

A – SİRAYET (DENETİM MUHAKEMESİNDE YAYILMA ETKİSİ-TEŞMİL) İLKESİ