muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/7791, Karar No: 2022/1320, Tarih: 27.01.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/7791 E.  ,  2022/1320 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

İlk Derece

Mahkemesi : ... İş Mahkemesi

Dava, 13.05.2014 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler ve yapılan diğer sosyal yardımlar nedeniyle oluşan Kurum zararının davalılardan rücuan tazmini istemlerine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davacı Kurum ile davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ... vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen karara karşı davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 12. maddesine göre, tüzel kişilere tebligat yetkili temsilcilerine yapılır.

Bir şirketin iflasının açılması halinde dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine ait olup, adi tasfiyede İİK'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK. Md.218) usulü benimsenmişse de bu temsil yetkisi İflas Müdürlüğüne (İflas Dairesine) ait olması nedeniyle, iflas müdürlüğüne tebligat yapılması gerektiği açıktır.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 10.06.2009 gün ve 2009/11-173 E. -2009/247 K. sayılı ve 14.3.2012 tarih ve E. 2011/12-850, K. 2012/147 sayılı ilamlarında da; iflas eden şirketin ticaret sicilinden kaydı silinmekle dava ve taraf ehliyetinin sona ereceği kabul edilmiştir.

Eldeki davada ise, davalılardan, ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin karar tarihinden sonra, 23.06.2021 tarihinde iflas ettiğinin anlaşılması karşısında, iflas ve tasfiyenin gerçekleştiği tarih de gözetilerek, tasfiye halinin devam edip etmediği ve devam ediyorsa iflas idare memurlarının veya iflas dairesinin tespit edilerek alınacak cevabi yazıların dava dosyasına eklenmesi, yine ticaret sicilinden terkin edilip edilmediğinin de sorulması ile sonucuna dair cevabi belgelerin dosya arasına aldırılması gereklidir.

2-Davalılardan ... Genel Müdürlüğü’nün 29.01.2021 tarihi itibari ile 7256 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” kapsamından faydalanarak “Derdest, karara çıkmış ve henüz dava açılmamış 298 adet dosyaya ilişkin olarak peşin olarak ödeme kaydı ile yapılandırma” talebi üzerine, davacı Kurum hesaplarına 31.03.2021 tarihli makbuz ile 57.567.389,39 TL tutarlı bir ödemenin yapıldığı anlaşılmakta ise de;

2-Davalılardan ... Genel Müdürlüğü’nün 29.01.2021 tarihi itibari ile 7256 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” kapsamından faydalanarak “Derdest, karara çıkmış ve henüz dava açılmamış 298 adet dosyaya ilişkin olarak peşin olarak ödeme kaydı ile yapılandırma” talebi üzerine, davacı Kurum hesaplarına 31.03.2021 tarihli makbuz ile 57.567.389,39 TL tutarlı bir ödemenin yapıldığı anlaşılmakta ise de;

Davacı Kurumdan; davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yapılandırmanın ayakta olup olmadığı ile yapılan ödeme kapsamına, eldeki dava dosyasına ilişkin tutarların girip girmediği ile yapılan ödeme içerisinde sadece dava konusu edilen alacağın mı yoksa alacak ile beraber davaya ilişkin yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin de dahil edilip edilmediği hususlarının sorulması ile alınacak ayrıntılı ve açıklamalı cevabi yazının dosya arasına celbi gerekir.

3-Dava tarihinden önce, 703 sayılı KHK’nın 118. maddesi ile 09.07.2018 tarihinde yürürlüğe giren 3213 sayılı Maden Kanunu’nun geçici 31. maddesinde:

Mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ve Mülga Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün (mülga Genel Müdürlükler) çalışmalarının yürütülmesinde kullanılan taşınırlar, taşıtlar, araçlar, gereçler ve malzemeler, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtlar ve diğer dokümanlar, mülga Genel Müdürlüklerin kadrosunda bulunan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ile sözleşmeli personel ve 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa tabi personel, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle MAPEG’e devredilmiş sayılır…..

….Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğünden önce mülga Genel Müdürlükler adına yapılmış mevcut sözleşmeler ve protokoller MAPEG’e devredilmiş sayılır. Genel Müdürlükler tarafından yapılmış olan sözleşme ve protokoller ile ilgili dava ve icra takipleri dâhil olmak üzere mülga Genel Müdürlüklerin leh ve aleyhine açılmış davalar ve icra takiplerinde MAPEG kendiliğinden taraf sıfatı kazanır.

Bu maddenin uygulanması sırasında teşkilat, personel, kadro, demirbaş devri ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yetkilidir.

Devir işlemleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile MAPEG tarafından belirlenecek usul ve esaslar dahilinde ve bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde tamamlanır.” Hükmü nedeniyle,;

Bu maddenin uygulanması sırasında teşkilat, personel, kadro, demirbaş devri ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yetkilidir.

Devir işlemleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile MAPEG tarafından belirlenecek usul ve esaslar dahilinde ve bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde tamamlanır.” Hükmü nedeniyle,;

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile MAPEG arasında yapılan devir protokollerinin varlığı ile onaylı birer örneklerinin dava dosyası arasına celbi ile taraf sıfatı konusunda oluşan tereddütlerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinden sorulması ile alınacak cevabi görüş yazısının protokollerle birlikte dosya arasına celbinden sonra gönderilmek üzere, dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, tarafların temyiz itirazlarının bu noksanlıklar giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine, 27.01.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/27456, Karar No: 2020/2876, Tarih: 19.02.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2017/27456 E.  ,  2020/2876 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi(Müstemir Yetkili)

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin geçici işçi olarak işe başladığı ilk tarihten daimi statüye geçtiği tarih olan 2001 yılına kadarki hizmet süresinin hesaplanarak belirlenecek derece ve kademede intibakının yapılmasının tespitine ve belirlenecek kademe/intibaka göre doğacak fark alacakların davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalının Cevap Özeti:

Davalı vekili yargılama aşamasındaki beyanlarında husumet itirazında bulunarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece isteğin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Taraflar arasında davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık mevcuttur.

12.11.2012 tarihli 6360 sayılı Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 1. maddesinin 1. fıkrası ile Hatay İli dahil sayılan illerde Büyükşehir Belediyesinin kurulduğu, 5. fıkrasında bu sayılan illerdeki İl Özel İdarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle Hatay İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasıyla; mevzuatla İl Özel İdarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan İl Özel İdareleri için ilgisine göre Bakanlıklara, Bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, Valiliklere, Büyükşehir Belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe Belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan İl Özel İdarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu İl Özel İdarelerinin mahkemelerde süren davalar ile İl Özel İdaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan İl Özel İdareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır. Somut uyuşmazlıklarda İl Özel İdaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek husumetin kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiliği sona eren İl Özel İdarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere Vali tarafından, bir Vali Yardımcısının Başkanlığında, Valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili Belediye Başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı, bu komisyona yardımcı olmak üzere Valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan İl Özel İdarelerinin; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanun'un yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde Valiliğe bildireceği, bu İdarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmalarının İçişleri Bakanlığı'nın onayına bağlı olduğu, 5. fıkrasında ise tüzel kişilikleri kaldırılan İl Özel İdarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre Bakanlıklara, Bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, Büyükşehir Belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya İlçe Belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işleminin, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı, Maliye Hazinesine devredilen taşınmazların Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı, Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, bu Kanun'un 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan İl Özel İdarelerine, Belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanların; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre Bakanlıklara, Bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon Başkanlıklarına, Büyükşehir Belediyelerine, Büyükşehir Belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve İlçe Belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Ancak bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilmeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Eldeki davada, davacı 14.07.2010 tarihinde emekli olmak suretiyle İl Özel İdaresinden ayrılmış olup, emekli olduğu tarihe kadar tahakkuk eden fark alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Dosyada Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyon Kararı bulunmamaktadır. Bu itibarla, öncelikle Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyon Kararı tüm ekleri getirtilmek suretiyle incelenerek tüzel kişiliği sona eren il özel idaresinin devir öncesi borçlarının hangi kuruma devredildiğinin belirlenmesi ve buna göre davanın doğru hasıma yöneltilip yöneltilmediği noktasında bir karar verilmelidir.(Dairemizin 2017/3186 - 3217 esas sayılı seri dosyalarında da aynı doğrultuda karar verilmiştir.)

2-Davalı tarafça temyiz aşamasında, emeklilere ait arşivlik dosyalarının Büyükşehir Belediye Başkanlığı nezdinde bulunduğunu, haricen edinilen bilgilere göre davacının intibak işlemlerinin yapıldığını ve fark ücretlerinin ödendiğini ileri sürerek, İl Özel İdaresinin Valilik makamına hitaben yazdığı intibak oluru, onay belgesi, intibak çizelgesi, intibak ücret fark bordrosu vb. gibi belgeler sunulmuştur. Ödeme hakkı ortadan kaldıran itiraz niteliğinde olup, yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir. Mahkemece davacı işçiden davalının ödemeye ilişkin savunmasına ve sunulan belgeye diyecekleri sorulup, banka kayıtları getirtilerek ödeme yapılıp yapılmadığı belirlenmeli, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılarak davalının itirazlarına ve ödeme savunmasına yönelik rapor alınmalıdır.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular doğrultusunda temyiz edilen kararın bozulması gerekmiştir.

Öte yandan, dosya kapsamında hükme esas alınan bilirikişi raporunda bahsi geçen hesaplamaya konu dönem için işyerinde yürürlükte bulunan unvan/pozisyon cetveli ekli Toplu İş Sözleşmeleri, davacıya ait ücret bordroları ve şahsi sicil dosyasının dosya içerisinde yer almadığı anlaşıldığından, bahse konu kayıtların da eklenerek dosyanın kül halinde gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 19.02.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25237, Karar No: 2013/22394, Tarih: 01.10.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/25237 E.  ,  2013/22394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Salihli 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :5.6.2012

Taraflar arasındaki karşılıklı boşanma ve nafaka davalarının birlişterilirek yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-davalı koca tarafından; her iki boşanma davası yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Taraflar karşılıklı olarak evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki sebebine dayalı olarak (TMK md. 166/1) boşanma talep etmiş, mahkeme ilk kararında her iki boşanma davasının da reddine karar vermiş, bu karar her iki tarafın temyizi üzerine Dairemizin 11.10.2011 gün ve 2010/10882 esas ve 2011/15435 karar sayılı ilamı ile " davacı-davalı kocanın Türk Medeni Kanununun 405 ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 56/1. maddeleri uyarınca vesayet altına alınmasının gerekip gerekmediğinin araştırılması ve bu hususun bir ön sorun sayılması, gerekirse Türk Medeni Kanununun 462/8. maddesi uyarınca işlem yapılması ve sonucuna kadar yargılamanın bekletilmesi gerekirken, bu yön gözetilmeden işin esası hakkında karar verilmiş olması sebebiyle" bozulmuştur.

Mahkemece, bozma kararına uyulmuş, davacı-davalı koca Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesine sevkedilmiş, 20.2.2012 tarihli heyet raporunda davacı-davalı koca için "bipolar affektif bozukluk teşhisi" konularak kişinin vesayet altına alınmasının uygun olduğu mütalaa edilmiştir. Ancak bu sırada Ö.U.29.4.2011 tarihinde açmış olduğu dava neticesinde Salihli Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.6.2011 tarih ve 2011/743 esas ve 2011/1032 karar sayılı ilamı ile davacı-davalı koca kötü yönetim nedeniyle Türk Medeni Kanununun 406. maddesi uyarınca kısıtlanmış ve babası Ö.U.velayeti altında bırakılmasına karar verilmiş, bu karar 27.6.2011 tarihinde kesinleşmiştir.

Ergin bir kimsenin kısıtlanması sınırlı ehliyetsiz konuma getirme şeklinde olabileceği gibi( TMK md.406) tam ehliyetsizliğin tespiti şeklinde de (TMK md. 405) gerçekleşebilir. Kişinin, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebine dayalı olarak kısıtlanması (TMK md.405) ile savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim sebebine dayalı olarak (TMK md.406) kısıtlanması farklı hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Türk Medeni Kanunun 405. maddesinden kısıtlanan kişinin ayırt etme gücü dolayısıyla fiil ehliyeti bulunmamaktadır.

Her ne kadar, davacı-davalı koca Türk Medeni Kanunun 406. maddesi uyarınca kötü yönetim sebebiyle kısıtlanmış ve yargılamaya velisi tarafından devam edilmiş ise de, akıl hastalığı sebebiyle kısıtlanması halinde kocanın fiil ehliyetinin ortadan kalkacağı gözetilerek Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesince düzenlenen rapor dikkate alınıp davacı-davalı kocanın akıl hastalığı nedeniyle Türk Medeni Kanununun 405. maddesinden kısıtlanması hususunda sulh hukuk mahkemesine ihbarda bulunulması ve sonucunun beklenmesi gerekirken, bu yön nazara alınmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 01.10.2013
Yargıtay — Esas No: 2019/7312, Karar No: 2019/20487, Tarih: 07.11.2019

**22. Hukuk Dairesi         2019/7312 E.  ,  2019/20487 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: 6. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 01/11/1997 tarihinden itibaren ve halen servis elemanı (garson) olarak çalıştığını, işyerinde geçerli ve yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin ilgili maddesine göre ödenmesi gereken kıdem zammı alacağının müvekkilinin işyerindeki yirmi yılın üzerindeki kıdemi dikkate alınmaksızın hesaplandığını ve bu nedenle her ay eksik kıdem zammı alacağı ödendiğini belirterek fark kıdem zammı alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, işyerinde geçerli bulunan toplu iş sözleşmesinin ilgili maddesinin açık hükmü gereği kıdem zammı alacağının 01/05/2013 tarihinden sonraki çalışılacak her yıl için ödenmesinin kararlaştırıldığını, işçinin bu tarihten önceki çalışmalarının ilgili düzenleme kapsamında olmadığını, kıdem zammı alacağının geleceğe etkili olarak düzenlendiğini, davacının 01/05/2013 öncesi çalışmalarının 30/04/2015 tarihli ödeme ile tasfiye edildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının davalıya ait işyerinde 01/11/1997 tarihinde servis elemanı olarak çalışmaya başladığı, Toplu İş Sözleşmesinin 30. maddesi dikkate alınarak kıdem zammı uygulandıktan sonra nispi zam uygulanması gerektiği, 30.04.2013 tarihinde işyerinden çıkış yapıp, 01.05.2013 tarihinde çalışmaya başladığı ve halen çalıştığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının davalı işyerindeki çalışmasının aralıksız devam ettiği, davacının ücretine önce kıdem zammı sonra nispi zammın uygulanması ve dava konusu alacağın davacının tüm çalışma süresine göre belirlenmesi gerektiği gerekçesi ile davalı tarafın yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK.353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı tarafça temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

1-Toplu iş sözleşmesi, işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında, iş sözleşmesinin yapılması, muhtevası ve sona ermesi ile ilgili hükümleri düzenlemek için yapılan, tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, toplu iş sözleşmesinin uygulanması ve denetimi ile uyuşmazlıkların çözüm yollarına ilişkin hükümleri de içerebilen yazılı bir sözleşmedir (Çelik, Nuri: İş Hukuku Dersleri, Eylül 2009, s. 504).Bilindiği üzere, bireysel iş sözleşmeleri gibi toplu iş sözleşmeleri de, çalışma koşullarının belirlenmesi açısından başvurulması gereken en önemli kaynaklardandır. Kural olarak, bir iş sözleşmesinde yer alabilecek tüm konular toplu iş sözleşmesi ile de düzenlenebilir. Toplu iş sözleşmesi kollektif bir hukuki düzenleme niteliğinde bulunduğundan, iş sözleşmelerinin üzerinde ve maddi anlamda kanun gibi onları etkileyecek tarzda hükümler içerir (Tuncay, A. Can – Savaş Kutsal, Burcu: Toplu İş Hukuku, İstanbul, Ocak 2015, s.242). Toplu iş sözleşmelerinde; iş sözleşmelerinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hususları düzenleyen hükümler, toplu iş sözleşmelerinin zorunlu unsurlarındandır(Sur, Melda: İş Hukuku Toplu İlişkiler, Ankara 2011, s.240).Toplu iş sözleşmesi özerkliği, işçi ile işveren taraflarının karşılıklı anlaşarak aralarındaki ilişkiyi düzenleyen kuralları serbestçe koyabilmelerini ifade eder (Şahlanan, Fevzi: Toplu İş Sözleşmesi, İstanbul, 1992, s.3). Buna göre, yeni toplu iş sözleşmesinde, sona eren toplu iş sözleşmesinde yer alan hak ve menfaatlerin işçi aleyhine değiştirilmesi mümkündür (Yayvak, İrem: Toplu İş Sözleşmesinin Art Etkisi, İstanbul 2014, s.166).Davacının üyesi olduğu sendika ile davalının tarafı olduğu ve davalı işyerinde uygulanan 01.05.2013-31.12.2015 tarihli Toplu İş Sözleşmesi'nin 30. maddesinde “İşveren üyelere işbu toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe gireceği 01.05.2013 tarihten itibaren çalışacakları her yıl için net 12.00 TL kıdem zammı verir." .01.01.2016-31.12.2017 tarihli Toplu İş Sözleşmesi'nin 30. maddesinde “İşveren üyelere işbu toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe gireceği 01.05.2013 tarihinden itibaren çalışacakları her yıl için net 16.00 TL kıdem zammı verir.”, 01.01.2018-31.12.2019 tarihli Toplu İş Sözleşmesi'nin 30. maddesinde ise, “İşveren üyelere işbu toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe gireceği 01.05.2013 tarihinden itibaren çalışacakları her yıl için net 20.00 TL kıdem zammı verir.'' düzenlemeleri yer almaktadır.Somut uyuşmazlıkta, davacı dava konusu kıdem zammı alacağının davalı işyerinde geçen yirmi yılın üzerindeki kıdemi dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür. Davalı ise toplu iş sözleşmesinin ilgili maddesinin açık hükmü gereği kıdem zammı alacağının 01/05/2013 tarihinden sonraki çalışılacak her yıl için ödenmesinin kararlaştırıldığını, işçinin bu tarihten önceki çalışmalarının ilgili düzenleme kapsamında olmadığını savunmuştur