muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/26058, Karar No: 2013/18107, Tarih: 24.09.2013

**6. Ceza Dairesi         2010/26058 E.  ,  2013/18107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

5271 sayılı CMK'nın 210.maddesindeki düzenlemeye göre; olayın delili bir tanığın açıklamasından ibaret ise, bu tanığın mutlaka duruşmada dinlenilmesi gerektiğinin düzenlendiği, dosyaya konu olayımızda kamera kayıtları, müşteki ve iki tanığın anlatımı bulunduğundan bu yönde bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre diğer temyiz itirazı yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın tekerrüre esas alınan ilamların hepsinde suç tarihinde 18 yaşından küçük olduğunun anlaşılması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 58/5.maddesine göre suçu işlediği sırada on sekiz yaşından küçük olan sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağının gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş sanık ...'in temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında TCY'nın 58. maddenin uygulanmasına ilişkin bölümün hüküm fıkrasının çıkartılması suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 24.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9748, Karar No: 2017/1130, Tarih: 07.02.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/9748 E.  ,  2017/1130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından katılma yoluyla ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın yaya olan müvekkiline ağır kusurlu olarak çarpması sonucu müvekkilinin sol ayağından ve başından ağır yaralandığını, sol ayağına platin takıldığını, başına dikiş atıldığını, 2-3 ameliyat olmasına rağmen yeniden ameliyat olması gerektiğini, ayağının henüz iyileşemediğini, baston kullandığını, ayağının sürekli alçıya alındığını, mali müşavir olan müvekkili özel bir şirkette çalışırken, kaza tarihinden beri çalışamaz hale geldiğini, mesleki kariyerinin olumsuz etkilendiğini, tedavi masraflarının bir bölümü ... tarafından karşılanırken bir bölümünün özel olarak karşılandığını, kaza nedeniyle müvekkilinde kalıcı hasarlar oluştuğu gibi, ilerleyen yıllarda tedavi için masraflar yapması gerektiğini, elem çektiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin çalışamadığı günler ile kalıcı sakatlık nedeniyle sürekli işgöremezlik tazminatı, yaptığı ve ileride yapacağı olası tedavi giderlerine karşılık 3.500,00 YTL maddi tazminat ile 10.000,00 YTL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 81.773,43 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında ve bedeni hasarlarda kişi başına azami 50.000,00 YTL ile sınırlı sorumlu olduğunu, manevi tazminatın sigorta kapsamı dışında tutulduğunu, davacıya ne kadar ödeme yapıldığı hususunun Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan sorulması ve tenzil edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, kazada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, müvekkilinin babasının üzerindeki 300 YTL'yi davacının eşine verdiğini, davacının müvekkilinin babasının 3.000 YTL teklifini az bulup kabul etmediğinden anlaşamadıklarını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Tic. A.Ş. vekili, aracın 29.12.2004 başlangıç tarihli uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... ... İlaç ve Tic. A.Ş.'ye kiralandığını, davanın bu şirkete ihbarı gerektiğini, kiracının sorumlu ve işleten sıfatına haiz olduğunu, talebin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Tic. A.Ş. vekili, aracın 29.12.2004 başlangıç tarihli uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... ... İlaç ve Tic. A.Ş.'ye kiralandığını, davanın bu şirkete ihbarı gerektiğini, kiracının sorumlu ve işleten sıfatına haiz olduğunu, talebin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının davasının kısmen kabulüne, ıslahla birlikte; 81.773,43.-TL maddi tazminatın davalı ...'dan olay tarihi olan 26.11.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı ...den poliçedeki limiti ile sınırlı olarak ve dava tarihi olan 22.06.2006 tarihinden itibaren yasal faizi ile sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4.000,00.-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 26.11.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Tic. Ltd. Şti hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından katılma yoluyla ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde ve özellikle, oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve maddi tazminata ilişkin hesaplamanın (aşağıda (3) no’lu bentte belirtilen husus dışında) hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına ve manevi tazminatın takdirinde B.K.nun 47. maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2-Dava trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre, trafik kaydı "işleten"i kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devredilmesi halinde( kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Somut olayda, kaza tarihi 26.11.2005 olup 23.12.2004 tarihli adi yazılı kira sözleşmesine göre kazaya neden olan davalı ... Tic. A.Ş.’nin maliki olduğu araç 29.12.2004-29.12.2006 tarihleri arasında 24 ay süreyle ihbar olunan ... ... İlaç ve Ticaret A.Ş. tarafından kiralanmış olup, bu sözleşmenin geçerli olduğunun kabulü halinde işleten sıfatının kiracıya geçtiğinin de kabulü gerekir.

Somut olayda, kaza tarihi 26.11.2005 olup 23.12.2004 tarihli adi yazılı kira sözleşmesine göre kazaya neden olan davalı ... Tic. A.Ş.’nin maliki olduğu araç 29.12.2004-29.12.2006 tarihleri arasında 24 ay süreyle ihbar olunan ... ... İlaç ve Ticaret A.Ş. tarafından kiralanmış olup, bu sözleşmenin geçerli olduğunun kabulü halinde işleten sıfatının kiracıya geçtiğinin de kabulü gerekir.

O halde mahkemece yapılacak iş; yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler de göz önünde bulundurularak, bahsi geçen adi yazılı kira sözleşmesine göre davalı araç maliki Gerçek Otomobilcilik San. ve Tic. A.Ş. aracını ihbar olunan ... ... İlaç ve Ticaret A.Ş.’ye kiraladığına göre, taraflar arasında tanzim edilen adi yazılı kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği, gerektiğinde işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin, fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalı şirketin işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın davalı şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi doğru görülmemiştir.

3-Dava dilekçesinde davacının özel bir şirkette mali müşavir olduğu belirtilmiş,... Madencilik San. ve Tic. A.Ş.’den gelen bordro örneğine göre davacının muhasebe müdürü olarak Nisan ayı 2008 maaşının yan ödemelerle (yol, yemek vb.) birlikte 2.250 TL (brüt asgari ücretin 3,698 katı) olduğu bildirilmiş, mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda 26.11.2005 tarihinde meydana gelen davaya konu trafik kazası için bordroda davacının nisan 2008 tarihi için bildirilen maaşı asgari ücrete oranlanmak suretiyle hesaplama yapılmıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece davacının kaza tarihinde çalıştığı işyeri davacıdan sordurularak kaza tarihi itibariyle ve geriye doğru 4-5 aylık maaş bordrosu ilgili işyerinden getirtilmek, Sosyal Güvenlik Kuruluşundan karşılaştırılmak suretiyle aynı bilirkişiden ek rapor aldırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ... davalı ...'a geri verilmesine 07/02/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/12379, Karar No: 2006/13458, Tarih: 22.06.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/12379 E.  ,  2006/13458 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (İcra Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla)

TARİHİ : 17/02/2006

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının temyizine ilişkin dilekçenin reddini mutazammın 18.04.2006 tarih, 7334/8295 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair karar düzeltme nedenleri yerinde değil ise de;

Anayasanın 4709 sayılı Yasa ile değişik 46/son maddesi hükmüne göre kesin hükme bağlanan (kesinleşmiş) kamulaştırma bedellerinin ödenmemesi halinde 17.10.2001 tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin uygulanması talep edilebilir. Bir başka anlatımla, henüz kesinleşmemiş kamulaştırma bedeli için 17.10.2001 tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranı uygulanmaz, bu oran, kararın kesinleşme tarihinden sonrası için hesaplamada dikkate alınacaktır (HGK'nun 06.07.2005 tarih ve 2005/12-471 sayılı kararı).

Somut olayda, dayanak ilamın kesinleşme tarihi 02.07.2004 olduğuna göre, bu tarihten sonrasına kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanmalıdır. Bu oranlarda alacaklının takipte talep ettiği ve talebini sınırladığı 2004 yılı için %38, 2005 yılı için ise %32 oranlarından fazla olamaz. İlamın kesinleşme tarihinden öncesinde ise, bu durumda 2003 yılı için borçlu tarafından eksik ödendiği kabul edilen kısım yönünden taraflar arasıda ihtilaf bulunmayıp, 01.01.2004 ile 02.07.2004 tarihleri arasındaki döneme ise borçlunun sıfatı nazara alınarak, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin ilama bağlı borçları hakkında uygulanması gereken 5027 sayılı 2004 yılı Bütçe Kanunu'nun 49/o maddesinde öngörülen %15 faiz oranından hesaplama yapılmalıdır (HGK'nun 01.12.2004 tarih ve 2004/12-667 E. sayılı kararı).

O halde, mahkemec şikayetin yukarıdaki kurallara göre değerlendirilip sonuçlandırılması gerekirken eksik inceleme ile, yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsiz olup, kararın bu gerekçe ile bozulması gerekirken farklı şekilde bozulduğu anlaşılmakla borçlu vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ  : Borçlu vekilinin karar düzeltme itirazlarının kısmen kabulü ile Dairemizin 18.04.2006 tarih ve 2006/7334-8295 sayılı bozma kararının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 22.06.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7726, Karar No: 2010/8959, Tarih: 21.09.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/7726 E.  ,  2010/8959 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.02.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde alacak istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 11.03.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademedeki istek tazminat istemine ilişkindir.

Davalı ..., vekil olan diğer davalının hile ile kendisinden vekaletname aldığını ve azile rağmen vekalet görevini sürdürdüğünü, satışın sonuç doğurmayacağını, açılan davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı ..., satışın verilen yetkiye dayanılarak yapıldığını ve geçerli olduğunu, mülkiyet nakline ilişkin istemin kabulünü, bedele ilişkin istemin reddini savunmuştur.

Mahkemece, mülkiyet aktarımı isteminin reddine, tazminata yönelik davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davacı temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık, vekillikten azledildiğini bilmeyen vekil ve üçüncü kişi tarafından tapuda yapılan işlemin müvekkili bağlayıp bağlamayacağı noktasında toplanmaktadır.

BK’nun 396. maddesi hükmü vekâletin sona erme sebeplerini düzenlerken, vekâletten azil ve istifanın her zaman mümkün olduğunu açıklamıştır. Görülüyor ki, burada iş akdi veya istisna akdi gibi diğer sözleşmelerin aksine, vekalet akdinin feshinde önemli sebeplere dayanmak ve

2010/7726 - 8959

feshi ihbar sürelerine uymak gibi bir yasal zorunluluk getirilmemiştir (Prof.Dr.Haluk Tandoğan, Özel Borç ilişkileri, C. II, Ankara 1987 s.618).

Azil ve istifa beyanı yenilik doğuran tek yanlı bir işlemdir ve irade beyanının karşı tarafa ulaşması ile vekâlet ilişkisini “tasfiye edilmesi gerekli” bir ilişki durumuna sokar (Hatemi/Serozan/Arpacı Borçlar Hukuku Özel Bölüm. İstanbul 1992 s.435).

Azil ve istifa beyanı herhangi bir şekle tabi değildir. Bu husus üstü kapalı olarak da yapılabilir. Verilmiş olan vekâletle bağdaşmayacak hukuki eylemler aracılığıyla da azil ve istifa mümkündür. Örneğin müvekkil işi kendisi görürse ya da vekil tarafından kiraya verilmesi gereken ev veya dükkânı satarsa ya da vekâlete bağlı olan temsil yetkisini geri alırsa yahut verilen vekâletle bağdaşması olanaksız koşullar koyarsa, durum böyledir. Bununla birlikte, BK.m 396. 2.fıkrada uygun olmayan zamanda vekâletten azil veya ondan istifa eden kimsenin, diğer tarafın zararını tazminle yükümlü olduğu açıklanmıştır. Yine, BK’nun 398.maddesi; vekilin vekâletinin son bulduğunu öğrendiği andan önce yaptığı işlerden, müvekkilinin veya mirasçılarının, vekâlet mevcut imiş gibi sorumlu olacaklarını hükme bağlamıştır.

BK’nun 37. maddesi ise, hem temsilcinin hem de onunla işlem yapan üçüncü kişinin “temsil yetkisinin son bulduğunu bilmeleri halinde” işlemi geçerli ve temsil olunanı da bununla bağlı saymaktadır. Bu madde ilk planda üçüncü kişiyi değil, doğrudan doğruya temsilciyi korumak amacıyla yasaya konmuştur. Bununla beraber hükmün temsilci yanında iyi niyetli üçüncü kişiyi de koruduğu açıktır. BK’nun 37. maddesi bakımından temsil yetkisi ister BK’nun 34. maddesi gereğince, ister 35. maddede sayılan sebeplerle son bulması arasında herhangi bir ayrım öngörülmemiştir. Gerçekten 37. maddenin iyi niyetli temsilciyi korumaya yönelik amacı, geri alma beyanı kendi iktidar alanına ulaştığı halde, herhangi bir sebeple bunu önermemiş olan temsilcinin de bu maddenin öngördüğü korumadan yararlanması gerekir. Ne var ki “varmanın” ispatı ilke olarak “öğrenmenin” de ispat edildiği anlamını taşıyacak olup varmaya rağmen geri almayı öğrenmediği konusunda ispat yükü temsilciye ait bulunmaktadır.

BK m. 37’nin uygulanabilmesi için hem temsilcinin, hem de onunla işlem yapan üçüncü şahısların temsil yetkisinin son bulduğunu bilmediklerini veya TMK’nun 3.maddesi gereğince beklenen özeni göstermiş olmalarına rağmen öğrenemediklerini ispat etmeleri gerekir.

Temsil yetkisinin geri alınması halinde BK’nun 36/2 maddesi ile 33/2, 34/3 ve 37.maddelerinin karşılıklı uygulama alanları şöylece özetlenebilir.

2010/7726 - 8959

1-Hem temsilci hem de üçüncü kişi iyi niyetli ise, uygulanacak hüküm BK’nun 37. maddesidir.

2-Üçüncü kişi iyi niyetli temsilci kötü niyetli ise,

a)Yetki belgesinin temsilci tarafından temsil belgesi geri alınmadan önce üçüncü kişiye ibraz edilmesi ve temsil olunanın geri almadan, üçüncü kişiyi haberdar etmemesi durumunda;

aa)Temsil olunanca bilinen veya bilinmesi gereken üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK m.34/3’dür.

bb)Temsil olunanca bilinmeyen ve bilinmesi de gerekmeyen üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK.m.36/2’dir.

b)Yetki belgesinin, temsilci tarafından temsil yetkisi geri alındıktan sonra üçüncü kişiye ibraz edilmesi ve temsil olunanın geri almadan üçüncü kişiyi haberdar etmemesi durumunda,

aa)Temsil olunanca bilinen veya bilinmesi gereken üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK.m.33/2’dir.

bb)Temsil olunanca bilinmeyen ve bilinmesi de gerekmeyen üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK.m.36/2’dir. (Turgut Uygur Borçlar Kanunu – Sorumluluk ve Tazminat Hukuku Ankara 2003 Cilt: 1 sayfa: 1226 v.d.).

BK’nun 398.maddesine göre vekilin, vekilliğinin (BK.m.396 ve 397 uyarınca) sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlemler, vekillik vereni ya da mirasçılarını bağlayacağı yukarıda açıklanmıştır. Belirtelim ki yasa hükmü, vekile vekillik veren arasındaki iş ilişkiyi düzenlemiştir. Dış ilişkiler, yani vekilin üçüncü kişilerle yapmış olduğu işlemler yönünden özellikle BK.m.37’deki hüküm uygulanacaktır.

BK’nun 398.maddesine göre vekilin, vekilliğinin (BK.m.396 ve 397 uyarınca) sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlemler, vekillik vereni ya da mirasçılarını bağlayacağı yukarıda açıklanmıştır. Belirtelim ki yasa hükmü, vekile vekillik veren arasındaki iş ilişkiyi düzenlemiştir. Dış ilişkiler, yani vekilin üçüncü kişilerle yapmış olduğu işlemler yönünden özellikle BK.m.37’deki hüküm uygulanacaktır.

Gerçekten vekillik, vekil ile vekillik veren (müvekkil) arasında bir iç ilişkiden ibarettir. Öyle ki, böylece aralarında bir borç ilişkisi meydana gelir. Hak ve borçlar bu ikisini ilgilendirir. Vekillik sözleşmesine dayanan temsil ise, etkisini dış ilişkide gösterir. Örneğin temsil edilenle üçüncü bir kişi arasında bir hukuksal ilişki kurulmasını sağlar. (Prof.Dr.Selahattin Sulhi Tekinay, Borçlar Hukuku 1979 s:160, Prof.Dr.Kenan Tunçomağ, Borçlar Hukuku 1976 c:1 s.409).

Burada önemle belirtilmelidir ki, yukarıda da değinildiği gibi “vekâletten azli” ve böylece de temsil yetkisinin kalkmış bulunduğunu öğrenen vekilin, bu durumu bilmeyen üçüncü kişilerle vekillik veren adına yaptığı hukuksal işlemler vekillik vereni ya da mirasçılarını bağlamaz. Eş deyişle azli bilen vekilin vekâletnameye dayanarak yaptığı işlem vekillik vereni iyi niyetli üçüncü kişilere karşı borç altına sokmaz. Buna benzer biçimde BK’nun

2010/7726 - 8959

37.maddesi de konuyu düzenlemiş olup, bu maddenin 2.fıkrasında; üçüncü şahısların yetkinin son bulduğunu öğrendikleri durumların, bu durumun istisnası olduğu açıklanmıştır.

Öyle ise, yasa koyucu tarafından gerek temsilcinin, gerekse onunla işlem yapan karşı tarafın yetkinin sona erdiğini bilmeden yaptıkları hukuki işlemlerin temsil olunan bakımından, sanki temsil yetkisi devam ediyormuş gibi sonuç doğuracağı hükme bağlanmıştır. Gerek temsilci, gerekse karşı taraf bu yetkinin son bulduğunu biliyorlarsa bu madde uygulanmayacaktır.

Diğer bir söyleyişle vekâletten azledilen ve temsil yetkisinin kalkmış olduğunu öğrenen vekilin, bu durumu bilmeyen iyi niyetli üçüncü kişilerle kendisini vekil tayin eden kişiler adına yaptığı hukuki işlemler, vekil tayin eden ve mirasçıları için bağlayıcı olmaz

Bu durumda BK m. 37. ve 396’da açıkça vurgulandığı üzere temsil yetkisinin son bulması, vekilin yetkisiz temsilci haline gelmesi ve yaptığı işlemlerin bu nedenle geçersiz sayılması için azil keyfiyetinin temsilciye ulaştırılması gerekir. Buradan gidilerek temsilciye ya da üçüncü kişilere temsil yetkisinin geri alındığı, yöntemine uygun biçimde ulaştırılmadıkça bu yetkinin devam ettiği kabul edilir.