muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/457, Karar No: 2025/966, Tarih: 11.03.2025

**6. Hukuk Dairesi         2025/457 E.  ,  2025/966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1440 E., 2024/1934 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/151 E., 2023/222 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; borçluya ait taşınmazın satışından elde edilen bedelin sıra cetveli düzenlenerek paylaştırıldığını, müvekkiline para kalmadığından ödeme yapılamadığını, söz konusu sıra cetvelinde 1. sırada yer alan alacak miktarının hatalı olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptal edilerek yeniden sıra cetveli hazırlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının şikayetinde hukuki yarar olmadığını, sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı kurum alacağını tahsil etmiş olması nedeniyle şikayet konusu sıra cetveline ilişkin olarak davacının talebinin konusuz kaldığı, şikayetin tarihi itibariyle davalının hatalı hesaplama yöntemiyle alacağını yüksek göstermiş olduğundan davacının şikayetinde hukuki yararı bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda müvekkil kurum tarafından yapılan icra dosyalarının birleştirilmesi/tevhid işleminin yasal dayanağı bulunmadığı belirtilmiş ise de, prim alacaklarının 6183 sayılı Kanuna göre düzenlendiğini, müvekkil kurum alacağını tahsil ettiğinden şikayet konusuz kaldığı, şikayete müvekkil kurum sebebiyet vermediğinden aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya ve usule aykırı bulunduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sıra cetveline şikayet istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sıra cetveline şikayet istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/10068, Karar No: 2018/1092, Tarih: 15.02.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/10068 E.  ,  2018/1092 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosyanın incelenmesinde, Dairemizin 08/11/2017 gün ve 2014/10377 Esas, 2017/5426 sayılı tevdi kararında belirtilen eksikliklerden "gerekçeli kararda zabıt katibinin ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı" yönündeki eksiklik ikmal edilmeden dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla, söz konusu imza eksikliği tamamlandıktan sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12269, Karar No: 2014/12139, Tarih: 02.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/12269 E.  ,  2014/12139 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ödemiş 1. Asliye İş Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 30/04/2013

NUMARASI : 2011/18-2013/255

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Gerekçeli karar, tebliğ edilmeyen davalı euro G. A.Ş'ne yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 02/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5150, Karar No: 2023/6360, Tarih: 18.12.2023

**7. Hukuk Dairesi         2023/5150 E.  ,  2023/6360 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/102 E., 2023/121 K.

KARAR : Bir kısım davalılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bir kısım davalılar yönünden davanın kabulüne

Taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; bir kısım davalılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bir kısım davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı bir kısım davalılar vekili ile davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile ölü ... mirasçıları arasında 124, 209 ve 210 sayılı parseller hakkında 30.05.2007 tarih ve 15603 yevmiye sayılı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, 18.02.2011 tarih ve 5305 yevmiye sayılı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile 18.02.2011 tarih ve 5312 yevmiye sayılı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi düzenlediğini ve bu sözleşmeler uyarınca hisse satın aldığını, satış bedelinin davalı tarafa ödendiğini, taşınmazları davacının kullandığını, tapu kaydının muris adına kayıtlı iken mahkeme kararı ile elbirliği mülkiyetinin müşterek mülkiyete çevrildiğini ve kararın kesinleştiğini, bir kısım davalılar tarafından müşterek mülkiyete çevirmeden hemen sonra danışıklı olarak hisselerinin devredildiğini ve satışın muvazaalı olduğunu belirterek 124, 209 ve 210 No.lu parsellerde davalılar adına kayıtlı hisselerin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... taşınmazların satış bedellerinin kendilerine ödenmediğini ve bu yüzden satış vaadi sözleşmelerini feshettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

2. Davalılardan ... ve ..., tapuda sorun yaşamaksızın dava konusu taşınmazlardaki bazı hisseleri bedelleri karşılığında satın aldıklarını belirterek davanın reddini istemişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09/03/2016 tarih ve 2014/1008 Esas, -2016/107 sayılı Kararı ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 09/03/2016 tarih ve 2014/1008 Esas, 2016/107 sayılı Kararına karşı süresi içinde davacı vekili, bir kısım davalılar vekili ve bir kısım davalılar temyiz isteminde bulunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09/03/2016 tarih ve 2014/1008 Esas, -2016/107 sayılı Kararı ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 09/03/2016 tarih ve 2014/1008 Esas, 2016/107 sayılı Kararına karşı süresi içinde davacı vekili, bir kısım davalılar vekili ve bir kısım davalılar temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 16.09.2020 tarih ve 2016/15480 Esas, 2020/5051 Karar sayılı ilâmında; "..Davaya konu 124, 209 ve 210 parsel sayılı taşınmazlardaki bir kısım hisselerin satış vaadi sözleşmelerinden sonra vaad borçlularınca temlikinin muvazaalı olduğu iddia edildiğinden TMK’nın 1023 üncü maddesi uyarınca bu konudaki taraf delillerinin toplanması, gerek görüldüğünde mahkemece resen araştırılması, taraf tanıklarının taşınmaz başında dinlenmek suretiyle davalıların satış vaadine konu bu taşınmazları temlik aldıklarında sözleşmeden haberdar olup olmadıkları ve sözleşmelerin yerine getirilmesine engel olmak amacıyla vaad borçlusuyla el ve iş birliği içerisinde olup olmadığının şüpheye yer vermeyecek şekilde saptanması, taşınmazların değerleri tespit edilerek satış bedeli ile arasında önemli nispetsizlik bulunup bulunmadığı değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile; davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., , ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'nun hisselerinin iptali ve davacı adına kayıt ve tesciline karar verildiği ve buna dair hüküm bozma kapsamı dışında kaldığından ve kesinleştiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davalılar ..., ..., ... ve ... adlarına kayıtlı Diyarbakır ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 124, 209 ve 210 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili ile davalı ... temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalılar ..., ..., ..., , ... vekili; satış vaadi sözleşmesinin asıl unsuru olan taşınmazın bedelinin ödenmediğini, davalının satış vaadi sözleşmesinin tarafı olmadığı halde bu dosyaya taraf olarak eklendiğini, dava konusu satış vaadi sözleşmelerinin şekli unsurlar itibari ile geçerli olmadığını, sözleşmelerin zamanaşımına uğradığını ve müvekkillerinin tapu kaydına güvenerek hisseleri devralan iyi niyetli üçüncü kişiler olduğunu beyanla hükmü temyiz etmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalılar ..., ..., ..., , ... vekili; satış vaadi sözleşmesinin asıl unsuru olan taşınmazın bedelinin ödenmediğini, davalının satış vaadi sözleşmesinin tarafı olmadığı halde bu dosyaya taraf olarak eklendiğini, dava konusu satış vaadi sözleşmelerinin şekli unsurlar itibari ile geçerli olmadığını, sözleşmelerin zamanaşımına uğradığını ve müvekkillerinin tapu kaydına güvenerek hisseleri devralan iyi niyetli üçüncü kişiler olduğunu beyanla hükmü temyiz etmiştir.

2. Davalı ...; mahkemece Belediye rayiç bedeline uygun şekilde yapılan satışın, taşınmazların piyasa değerinin oldukça altında kalmasının tek başına muvazaayı kanıtlamadığını, tapuda düşük bedelli satışların hayatın olağan akışına uygun olduğunu, mahkemece sırf bilirkişi raporuna atıf yapılarak kurulan hükmün gerekçeden yoksun olduğunu, beyan ederek Mahkeme kararının bozulması talebiyle temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/2 inci maddesi gereğince, hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

2. Bu biçim, yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır, hükmün hedefine ulaşmasını engeller, kamu düzeni ve barışı oluşturulamaz. Bozma kararı ile ilk hüküm hayatiyetini ve ifa kabiliyetini yitirir.

3. Bozma kararından sonra bozmaya uyularak verilen hüküm, yeni bir hükümdür ve hüküm bir bütündür.

3. Değerlendirme

Somut olaya gelince; bozma ilamına uyulmasından sonra Mahkemece her bir davalı hakkında davacının tüm taleplerini karşılar şekilde hüküm kurulması gerektiğinden ve önceki bozma ilamında açıkça onama kararı verilmediğinden, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., , ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararı verilerek hüküm tekrarı yapılmaması ve davalı ... yönünden olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiş, yanılgılı değerlendirmeye dayalı hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,18.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10149, Karar No: 2012/3786, Tarih: 09.03.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2011/10149 E.  ,  2012/3786 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, iş sözleşmesinin haklı sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine ve buna bağlı tazminat ile boşta geçen süre ücretinin hüküm altına alınması isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının davalı şirkete raporunu geç ulaştırdığından işverence yapılan feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, davacının davalı iş yerinde şarkütör olarak çalışmaktayken aldığı sağlık raporunu şirkete ulaştırmadığından bahisle iş sözleşmesi feshedilmiştir. Davacının rahatsızlığı sebebiyle 16.12.2009 tarihli Pendik Devlet Hastanesi iş görmezlik belgesi ile 16.12.2009-20.12.2009 tarihleri arasında raporlu olduğu ve doktor raporunu işverene faksla bildirdiği sabit olduğundan davalı işverence yapılan fesih geçerli nedene dayanmamaktadır. Mahkemece davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda belirtilen nedenlerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE,

3-Davacının yasal sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının fesih nedeni ve kıdemi dikkate alınarak beş aylık ücreti olarak belirlenmesine,

4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine, davacının işe başlatılması halinde varsa ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna,

5-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1.200,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan 124,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

8-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kesin olarak, oybirliğiyle 09.03.2012 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13957, Karar No: 2012/23148, Tarih: 13.12.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/13957 E.  ,  2012/23148 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerinin temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, ... nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan ... yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak ...; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'ne iadesine, 13/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.