muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4079, Karar No: 2023/4298, Tarih: 24.04.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, dava dışı ...'in hizmet döküm cetveline göre 22.06.2019 - 17.07.2018 tarihleri arasında Köfteci Yusuf Hazır Yemek Temizlik Canlı Hayvan Et Mamulleri adlı işveren emrinde kasap olarak sigortalılık kaydının olduğunu, davalı kurumun denetim elemanları tarafından tutanak tanzim edilen tarihte başka bir işveren emrinde sigortalılık kaydının bulunduğunu, buna rağmen mahkemece davanın reddine ilişkin verilen kararın hatalı olduğunu, mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; Davalı kurum yetkilileri tarafından davacı şirketin işyerinde 09.07.2018 tarihinde yapılan denetim sırasında dahili davalı ... ile ilgili tutanak düzenlendiği, tanık ..., ...'ün beyanları, kurum denetmeninin anlatımı, dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı, dahili davalı ...'in iş yerinde çalıştığına ve ilgili belgelerin verilmesine ilişkin kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 59,86 ıncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4814, Karar No: 2010/5711, Tarih: 13.05.2010

**14. Hukuk Dairesi         2010/4814 E.  ,  2010/5711 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 08.10.2009 gününde verilen dilekçe ile tapuda isim tashihi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davacının baba adı düzeltilmesi talebinin kabulüne, beyanlar hanesindeki ölüdür şerhinin sağ olarak düzeltilmesi talebi yönünden mahkemenin görevsizliğine dair verilen 21.01.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı idare vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, tapu kaydında yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Davacının maliki olduğu 179 ada 120 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında baba adının "..." olmasına rağmen yanlışlıkla "..." yazıldığını ve ayrıca beyanlar hanesinde "Tespit maliki ölüdür" şerhinin bulunduğunu belirterek baba adının nüfus kaydına göre düzeltilmesini ve tapu kaydının beyanlar hanesindeki "Tapu maliki ölüdür" şerhinin "sağ" olarak düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının baba adının düzeltilmesi yönündeki talebinin kabulüne, kadastro tutanaklarındaki ve tapudaki "ölüdür" şerhinin "sağ" olarak düzeltilmesi talebi yönünden mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı idare vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı ... kaydında yanlış yazılan baba adının düzeltilmesinin yanında ikinci bir talep olarak tapu kaydının beyanlar hanesinde yazılı olan "tapu maliki ölüdür" şerhinin "sağ" olarak düzeltilmesini istemiştir.Mahkeme de bu konuda asliye hukuk mahkemesinin görevi asıl, sulh hukuk mahkemesinin görevinin ise istisna niteliğinde olduğu, konusu para olmayan veya para ile değerlendirilmeyen davalar ile yasanın açık bir biçimde sulh hukuk mahkemesini görevlendirmediği, bütün davalarda asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermiştir. İsim düzeltme davaları taşınmazın aynına ilişkin olup görevli mahkeme dava konusu taşınmazın değerine göre belirlenir. Mahkemece taşınmazın değeri saptanmadan görevsizlik kararı verilmesi doğru değildir. Davacı dava dilekçesinde dava değerini 1000 TL olarak belirtmiştir. Davacının belirttiği dava değerine göre görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.

"Mülkiyet Hakkının Tescili" başlıklı Tapu Sicil Tüzüğünün 25. maddesi hükmünce kütük sayfası malik sütununda yer alacak bilgiler malikin adı, soyadı ve baba adı, edinme nedeni, tarih ve yevmiye numarasından ibarettir. Dairemizin yerleşik uygulamasına göre de, bu bilgiler dışında yer almayan bilgilerin düzeltilmesi dava konusu yapılamaz. Ancak;

"Mülkiyet Hakkının Tescili" başlıklı Tapu Sicil Tüzüğünün 25. maddesi hükmünce kütük sayfası malik sütununda yer alacak bilgiler malikin adı, soyadı ve baba adı, edinme nedeni, tarih ve yevmiye numarasından ibarettir. Dairemizin yerleşik uygulamasına göre de, bu bilgiler dışında yer almayan bilgilerin düzeltilmesi dava konusu yapılamaz. Ancak;

Somut olayda; çekişme konusu taşınmazın kadastro işlemleri sırasında ekipçe tespit malikli ... oğlu ...'in ölü olduğu saptanarak kütüğün beyanlar hanesine işlenmiş, tapuda sicil oluşturulurken de malik ...'in ölü olduğu tapu kaydının beyanlar hanesine aynen yazılmıştır. Kayıt malikinin ölü olduğuna dair saptama tapu kaydına işlenmiş bulunmaktadır. Dolayısıyla, bu durum kütük sayfasında yer alan malik bilgileri arasında yer almıştır. Türk Medeni Kanununun 1027. maddesine göre bu tür düzeltme ancak mahkeme hükmü ile yapılabileceğinden burada düzeltme Tapu Sicil Tüzüğünün 87. maddesinden yararlanılarak kadastro müdürlüğü tarafından gerçekleştirilemez. Bu durumda mahkemece çekişmenin esası incelenerek bir hüküm kurulması gerekirken kayıt malikinin ölü olduğu bilgisinin malik sütununa aktarıldığı göz ardı edilerek istemin yazılı şekilde reddi doğru olmamıştır.

Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda (1). bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine, (2). bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 13.05.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6283, Karar No: 2009/6538, Tarih: 15.06.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/6283 E.  ,  2009/6538 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-5040 m2 yüzölçümlü dava konusu taşınmazın 1421 m2'si kamulaştırılmış, geriye 3519 m2'lik tek parça kalmıştır. Kamulaştırılan bölümün gerek yüzölçümü, gerekse konumu ve geometrik durumu itibariyle tarımsal işletme bütünlüğünün etkilenmeyeceği, herhangi bir değer kaybına uğramayacağı düşünülmeden artan kesimde %5 oranında değer kaybına hükmedilmesi,

2-... 5018 sayılı Yasaya ekli I sayılı cetvelde genel bütçeye dahil kamu idareleri kapsamına alınmış olup, anılan Yasanın 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazların Hazine adına tapu sicilinde tescil olunacağı gözetilmeden dava konusu taşınmazın doğrudan idare adına tesciline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 15.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3799, Karar No: 2022/1961, Tarih: 08.03.2022

**3. Hukuk Dairesi         2021/3799 E.  ,  2022/1961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 24. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen menfi tespit davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen karar, davalı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 08/03/2022 tarihinde taraflardan kimsenin gelmediği anlaşılmakla işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; 27/07/2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Genel Aydınlatnma Yönetmeliği uyarınca, genel aydınlatma tesislerinin mülkiyeti TEDAŞ'a ait olmak üzere, işletme hakkının ilgili dağıtım şirketlerine iz bedelle devredileceğinin hüküm altına alındığını, gerekli aydınlatma giderlerinden sorumluluğun ise, Mülga Genel Aydınlatma Yönetmeliği Geçici 1 inci madde hükmü gereği, şehir içinde ilgili belediyelere, şehir dışında ise ilgili il özel idaresi veya büyükşehir belediyesine ait olduğunu, bu nedenle davaya konu genel aydınlatma giderlerinin kendilerinden talep edilemeyeceğini ileri sürerek; aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı; davaya konu tesislerin aydınlatma giderlerinden davacının sorumlu olduğunu, tüketime esas fatura bedellerinin ödenmediğini, ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacı aleyhine icra takibi başlatmakta haklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; Genel Aydınlatma Yönetmeliği hükümlerine göre, sadece yerleşim yerleri içinde bulunan karayolları aydınlatma tesislerinin genel aydınlatma kapsamında değerlendirilebileceği, dava konusu tesislerin de meskun mahalde kaldığı, tesislerin 2013 yılı sonuna kadar davalı şirket tarafından devralınması gerekirken, devir işleminin davalının kusurundan kaynaklı olarak 2015 yılında gerçekleştirildiği, bu nedenle devir öncesi dönem için tüketim bedellerinden davacı idarenin sorumluluğuna gidilemeyeceği gerekçesiyle; davanın kabulü ile davacının davaya konu icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine dair verilen karar, davalı tarafın istinafı üzerine, bölge adliye mahkemesince; taraflar arasında düzenlenen protokole konu tesislerin genel aydınlatma kapsamında kalıp kalmadığı hususunda yerel mahkeme tarafından herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, bu hususun açıklığa

kavuşturulması için konunun uzmanlarından oluşturulacak bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiği, tesisler genel aydınlatma kapsamında ise devir işleminin gecikmesinde davalının kusurunun bulunup bulunmadığının da tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda; davaya konu tesislerin Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında bulunduğu, tesislerin devir işleminin gecikmesinde davalının kusurlu olduğu, bu nedenle davacının sorumluluğuna gidilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının davaya konu icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; ilk derece mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle, davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; taraflar arasında düzenlenen 03/06/2015 tarihli protol uyarınca, davaya konu genel aydınlatma tesislerinin mülkiyeti TEDAŞ'a ait olmak üzere, iz bedelle davalı şirkete devredildiği anlaşılmış olup, işbu protokolün 7 nci maddesinin "Karşılıklı Yükümlülükler" başlığı altında düzenlenen birinci, ikinci ve üçüncü bentleri şöyledir:

"(1) Devre konu genel aydınlatma tesislerinin tüketimlerine dair ödemeler; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan Genel Aydınlatma Yönetmeliği'nin ve Genel Aydınlatma Tebliği'nin ilgili hükümlerine göre yapılır.

(2)İşbu protokol kapsamında devralınan genel aydınlatma tesislerinin, işletme, bakım ve yenilemeye ilişkin giderleri ( Osmangazi Elektrik Dağıtım A.Ş. ) tarafından karşılanır.

(3) İşbu protokol kapsamında devralınan genel aydınlatma tesislerinin ölçüm sitemlerinin tesisi ve işletmesinden OEDAŞ sorumludur." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

27/07/2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Aydınlatma Yönetmeliği'nin "Genel aydınlatma yükümlülüğü" başlığı altında düzenlenen 5. maddesinde; işbu yönetmelik kapsamında değerlendirilecek aydınlatma tesisleri açıklanmış olup,

“Yapılacak ödemeler” başlığı altında düzenlenen 18. maddesinde ise;

“(1) Genel aydınlatma kapsamında tanımlanan yerlere ilişkin tüketim giderlerinin ödemesi, 6446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre yapılır. Bakanlık tarafından ödenmesi gereken tutar her yıl Bütçe Kanununa bu amaç için konulan ödenekten karşılanır.

“Yapılacak ödemeler” başlığı altında düzenlenen 18. maddesinde ise;

“(1) Genel aydınlatma kapsamında tanımlanan yerlere ilişkin tüketim giderlerinin ödemesi, 6446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre yapılır. Bakanlık tarafından ödenmesi gereken tutar her yıl Bütçe Kanununa bu amaç için konulan ödenekten karşılanır.

(2) TEDAŞ, dağıtım şirketleri tarafından genel aydınlatma kapsamında kendisine gönderilen fatura icmallerinin aylık bazda kontrollerini yaparak Bakanlığa bildirir. Bakanlık; genel aydınlatma giderleri için büyükşehir belediyeleri, diğer belediyeler ile il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları paylardan yapılacak kesintileri, Bakanlığa hizmet veren Merkez Saymanlığına yatırılmak üzere ilgisine göre  Hazine veya Maliye Bakanlığı’na veya İller Bankası Genel Müdürlüğüne bildirir.

(3) Genel aydınlatma kapsamında yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından tebliğ ile düzenlenir. Bakanlık; gerekli durumlarda genelgeler yayımlayarak, tebliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri giderir ya da uygulamanın gerektirdiği ilave usul ve esaslar belirleyebilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Öte taraftan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğünce yayımlanan ilgili Genelgede; 27/07/2013 tarih ve 28720 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Aydınlatma Yönetmeliği'nin uygulanması açısından yaşanan aksaklıkların giderilmesinin amaçlandığı belirtilmiş olup,

"...Belediyeler ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca tesis edilen ve yönetmelik kapsamında devir alınan tesislerin, işletme bakımlarından dağıtım şirketleri sorumlu olacak ve devir tarihi itibariyle devir öncesi elektrik tüketimleri ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanacak devir sonrasındaki enerji bedelleri 6446 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığımız tarafından ödenecektir..." şeklinde açıklama yapılmıştır.

Somut olayda; taraflar arasında düzenlenen 03/06/2015 tarihli protokol uyarınca, davaya konu aydınlatma tesislerinin işletme hakkı davacı tarafından davalı şirkete devredilmiş olup, yine tesislerin bakım ve onarımından davalının sorumlu olacağının, bu kapsamda yapılacak bakım, onarım ve yenilemeye dair giderlerin de davalı tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığı, işbu aydınlatma tesislerinin Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında bulunduğu, bu hususun derece mahkemelerinin de kabulünde olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu takibe esas 282.070,19 TL asıl alacağın, aydınlatma tesislerinin elektrik tüketim bedeli olarak, davalı şirket tarafından davacı adına tahakkuk ettirilen ancak ödenmeyen fatura bedellerinden kaynaklandığı, dönemsel olarak tahakkuk ettirilen faturaların 03/06/2015 devir tarihi öncesine ait olduğu, eldeki davanın fatura bedellerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibinden ötürü menfi tespit istemiyle açıldığı görülmüştür.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, taraflar arasında düzenlenen protokol hükümleri, Aydınlatma Tesisleri Yönetmeliği'nin 18. madde hükmü dikkate alınarak, işletme hakkı davalı şirkete devredilen davaya konu aydınlatma tesislerinin elektrik tüketim giderlerinden hiçbir şekilde davalının sorumluluğuna gidilemeyeceği, davalının sadece aydınlatma tesislerinin bakım, onarım ve yenileme giderlerine katlanmakla yükümlü olduğu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan ilgili Genelge ile tesislerin devir tarihi itibariyle devir öncesine ait elektrik tüketim giderlerinin davacı idare tarafından karşılanacağı hususu düzenlendiği gözetilerek, davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 08/03/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3336, Karar No: 2015/5196, Tarih: 23.02.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/3336 E.  ,  2015/5196 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki muarazının giderilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, Avukatlık Kanunu ve Bilgi edinme hakkı kapsamında müvekkilinin davalı bankadan kullanmış olduğu kredi nedeniyle bankaya ödemiş olduğu dosya masrafı, kredi ekspertiz ücreti, erken ödeme cezası, ödeme planı değişikliği cezası ve ipotek fek ücreti ile sair masrafların nelerden ibaret olduğu, mahiyeti ve miktarının dava bankadan sorulmasına rağmen davalı bankanın her hangi bir cevap vermeyerek haklı ve yasal taleplerini zımnen reddetmiş olduğunu,bankanın bu hususta bilgi vermek yükümlülüğünün bulunduğunu ileri sürerek yaratılan muarazanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, açılan davanın kabulü ile taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki konut kredisi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ana para ve faiz ödemeleri dışındaki bedellerin nelerden ibaret olduğunun davacı tarafından bilgi edinme kanunu çerçevesinde davalıdan talep edilmesinden kaynaklanan muarazanın menine ilişkin olup mahkemece açılan davanın kabulü ile taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların gerçekleşmesine bağlı olup bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu ( varlığı mutlaka gerekli ), bir kısmı da olumsuz ( yokluğu mutlaka gerekli ) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetecektir. Olumlu dava şartlarından biri de 6100 sayılı HMK m.114 1/h bendinde ifade edildiği üzere davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Hukuki yararın varlığı koşulunun mevcut olup olmadığı, her bir davada o davaya konu olayın somut özellikleri çerçevesinde hakim tarafından değerlendirilmelidir.

Davaya konu olayda,taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Davacının sureti kendisinde bulunan belgeleri yeniden bankadan talep ederek muaraza yaratması hukuken korunamaz. Kaldı ki davacı tarafından haksız olarak yapıldığı iddia edilen kesintinin iadesi için miktar belirtmeksizin Tüketici Sorunları Hakem Heyetine harçsız olarak başvurulması mümkündür. Yapılan kesinti tutarına göre hakem heyetince verilen karar kesin veya Tüketici Mahkemesinde açılacak dava için delil niteliği taşıyacaktır. Bir başka anlatımla davacı yanın amacı, kredi kullanımı esnasında haksız olarak yapıldığı ileri sürülen kesintinin iadesinin sağlanmasıdır. Bu amaçla başvurulacak hukuki mercilerce öncelikle bankaca yapılan kesinti tutarının belirleneceği göz önüne alındığında davacının isteminin ayrı bir dava şeklinde ileri sürülmesinde hukuki yararı da bulunmamaktadır. O halde mahkemece, davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup Bozma nedenidir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.