muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/10748, Karar No: 2018/8695, Tarih: 31.10.2018

İşverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümünün genel çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, “çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü” olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı birtakım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5. madde de, işverenin anılan yükümlülükle gerçekleştireceği .korunma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise, işyerinde sağlık vegüvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (Prof. Dr. Tankut Centel, İşverenin İşyerinde Sağlık ve Güvenliği Sağlama Yükümü, Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası, cilt: 27 sayı: 3 Mayıs 2013)

Diğer taraftan, işçilerin beden ve ruh sağlığının korunmasında önemli olan yön, iş güvenliği tedbirlerinin alınmasının hakkaniyet ölçüleri içinde işverenlerden istenip istenemeyeceği değil, aklın, ilmin, fen ve tekniğin, tedbirlerin alınmasını gerekli görüp görmediği hususlarıdır. Bu itibarla işverenler, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçilerin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı taktirde gerekmeyeceği gibi düşünceler ile almaktan çekinemeyeceklerdir. Çalışma hayatında süre gelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı da, işverenlerin önlem alma ödevini etkilemez. İşverenler, çalıştırdığı sigortalıların bedeni ve ruh bütünlüğünü korumak için yararlı her önlemi, amaca uygun biçimde almak, uygulamak ve uygulatmakla yükümlüdürler

Somut olayda, hükme esas alınan kusur raporuna göre, davalı işverenin %80 oranında, kazalının %20 oranında kusurlu oldukları kabul edilmek suretiyle hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Söz konusu raporun oluşa uygun olmadığı anlaşılmakla; Mahkemece, soyut ifadelere dayanmayan, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığı ve dayanağı mevzuat hükümleri ayrıntılarıyla irdelenerek, iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak kusur raporu ile sonuca gidilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanlış değerlendirme ile hüküm kurulması isabetsizdir.

2) Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin ilk fıkrasında, iş kazası, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği belirtilmiş olmakla, anlaşılacağı üzere işverenin rücu alacağından sorumluluğu belirlenirken, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır. Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur ve destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır. Gerçek zarar, sigortalının kaza tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak Sosyal Güvenlik Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara dayalı gerçek zarar hesabında gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınmalıdır.

Sigortalının 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra kalan ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir. Günlük net gelir saptanarak rapor tarihi itibarıyla bilinen dönemdeki kazanç, var olan verilere göre iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmaktadır. Bilinmeyen dönemdeki kazanç bakımından ise tazminatların peşin olarak hesaplanmasına karşın gelirlerin taksit taksit elde edilmesi sonucunda tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar, reel faiz kadar olduğundan şu durumda enflasyon dışlanmak suretiyle değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları da gözetilerek %10 yerine Kurum ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranı uygulanmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanması yönteminde, hak sahibi eşin kalan ömür süresi daha uzun olsa bile, destek süresi, sigortalının kalan ömrü ile sınırlıdır. Orta öğretimin zorunlu hale geldiği gözetilmek suretiyle, çocuklardan erkeğin 20, yüksek öğretim durumunda 25 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla gelirden çıkacağı kabul edilmeli, evlenme tarihine kadar gelire hak kazanacağı belirgin bulunan kızın, aile bağlarına, sosyal ve ekonomik duruma, ülke şartlarına ve yörenin töresel koşullarına göre evlenme yaşı değişkenlik arz ettiğinden bu konuda Türkiye İstatistik Kurumunca bölgelere göre hazırlanan istatistiklerden yararlanılmalıdır. Ancak çocukların içinde bulundukları koşullara göre, yüksek öğrenim görebileceklerinin kabulünün gerektiği hallerde 25 yaşına kadar destekten yararlandırılmalarının gerekeceği kabul olunmalıdır.

Eş yönünden ise, evlenme ihtimalinin A.Y.İ.M kararı gözetilmek suretiyle hesaplanması gerekmektedir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda denetime elverişli gerçek zarar hesabı yapmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 31.10.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4220, Karar No: 2014/11476, Tarih: 26.05.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/4220 E.  ,  2014/11476 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Yenişehir Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :24.10.2013

NUMARASI :Esas no:2012/541 Karar no:2013/415

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-davalı (baba) tarafından; velayetin kaldırılması davasının reddi, davalı-davacı (anne) tarafından ise; vekalet ücreti yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı-davalı (baba)'nın temyiz itirazları yersizdir.

2-Davalı-davacı (anne)'nin temyiz itirazının incelenmesine gelince;

Davacı-davalı (baba)'nın velayetinin kaldırılmasına yönelik davası reddedildiği halde, davalı-davacı (anne) yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca bu dava yönünden de vekalet ücreti takdir edilmemiş olması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın Ali'ye yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 123.60 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcının Meltem'e geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.26.05.2014(Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2017/5706, Karar No: 2019/11430, Tarih: 03.12.2019

**17. Hukuk Dairesi         2017/5706 E.  ,  2019/11430 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, müvekkiline çarpması sonucu ağır şekilde yaralanmasına neden olduğunu, müvekkilinin malul kaldığını belirterek 2.225,00 TL tedavi gideri, 1.500,00 TL eczane ilaç gideri, 750,00 TL yol masrafı, 2.000,00 TL işgöremezlik tazminatı olmak üzere toplam 6.475,00 TL maddi tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili ve Yargıtay bozma ilamından sonra davaya dahil edilen ... vekili davanın reddini savunmuş, diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Yapılan yargılama sonucu, yerel mahekemece verilen maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne dair verilen hüküm, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin temyizi üzerine, Dairemizin 8.09.2014 gün ve 2014/9734-2014/11306 sayılı ilamı ile bozulmuştur. Mahkemece, uyulmasına karar verilen bozma ilamı, toplanan delillere göre; 2918 Sayılı Yasa kapsamındaki tedavi giderleri yönünden davacının davalı SGK'ya açtığı davanın kabulü ile 493,00 TL tedavi giderleri tazminatının 27.02.2002 tarihinden başlayacak yasal faizi ile birlikte davalı SGK'dan alınarak davacıya verilmesine, 2918 Sayılı Yasa kapsamı dışında kalan tedavi giderleri yönünden davacının Sigorta şirketine açtığı davanın kısmen kabulü ile 324,75 TL tedavi giderleri tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve sigorta poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, maddi tazminata ilişkin davada, davalı ... yönünden ıslah öncesi kısım ve SGK dışındaki diğer davalılar yönünden davanın kabulüne, 8.739,06 TL işgöremezlik tazminatının 27.02.2002 tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte (ıslah öncesi talep nazara alınarak davalı ... yönünden 2.000,00 TL sınırlı sorumlu olmak üzere ve sigorta şirketi yönünden ise dava tarihinden itibaren yasal faiz ve sigorta poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) SGK dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, maddi tazminata ilişkin davada davalı ...'in ıslah dilekçesine yönelik zamanaşımı def'inin kabulü ile davalı ... yönünden ıslahla arttırılan kısım yönünden davanın reddine, manevi tazminat davasının ise kısmen kabulü ile 2.000,00 TL manevi tazminatın 27.02.2002 tarihinden başlayacak yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla taleplerin reddine karar verilmiş; hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Mahkeme hükmü muris ... mirasçısı davalı ...'e 30.10.2017 tarihinde tebliğ edilmiş, temyiz dilekçesi HUMK.'nun 432. maddesinde öngörülen 15 günlük yasal süre geçirildikten sonra, 15.11.2017 tarihinde temyiz defterine kaydedilmiştir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 3/4 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, Yargıtay'ca da bu yolda karar verilebileceğinden, süresinden sonra verilen adı geçen davalının temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.

2-Davalı ... vekilinin maddi tazminata ilişkin temyiz talebinin incelenmesinde; 6100 Sayılı HMK'nun geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı 01.01.2017 tarihinden itibaren 2.270,00 TL'ye çıkarılmıştır. Temyize konu kararda, davalı SGK başkanlığı aleyhine hükmolunan maddi tazminatın 493,00 TL olduğu görülmektedir. Karar, anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden, hüküm altına alınan maddi tazminat kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay'ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden; davalı SGK Başkanlığı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen hususlarda yeniden inceleme yapılmasının mümkün olmamasına göre, davacı vekili ile davalılar ... ve ... mirasçıları; davalılar ..., ..., ... ve ...'ın yerinde görülemeyen tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, ... mirasçısı davalı ...'in temyiz dilekçesinin süre yönünden, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin mahkeme hükmünün kesin olması nedeniyle REDDİNE, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalılar ... ve ... mirasçıları, davalılar ..., ..., ... ve ...'ın tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 13,00 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, aşağıda dökümü yazılı 472,96 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılar ..., ..., ... ve ...'dan alınmasına 03/12/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4351, Karar No: 2011/8631, Tarih: 12.09.2011

**6. Hukuk Dairesi         2011/4351 E.  ,  2011/8631 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

KARAR TARİHİ :24.11.2010

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar, davalılardan ... ve bir kısım davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, bir adet taşınmazın ortaklığının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiş, hüküm bir kısım davalılar ve davalı hazine vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamına, toplanan delillere, pay ve paydaş durumuna nazaran taşınmazın aynen taksiminin mümkün bulunmamasına, satış aşamasında yeniden değer tesbiti yapılacağına göre hükmün esasına yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, Harçlar Yasasının 13/j maddesi gereğince hazine harçtan muaf olduğu halde, harçla yükümlü tutulması doğru değilse de, bu yanlışlığın düzeltilmesi için hükmün bozularak yeniden duruşma yapılmasında fayda görülmediğinden, hüküm fıkrasından harçla ilgili kısmının kaldırılarak yerine “satış bedeli üzerinden alınacak harcın davalı Hazine hissesine düşen kısım çıkarıldıktan sonra geri kalan harcın payları oranında paydaşlardan alınmasına” ibaresinin eklenmek sureti ile hükmün HUMK.nun 438.maddesi uyarınca düzeltilmesine ve bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA 12.9.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20482, Karar No: 2015/11754, Tarih: 24.06.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/20482 E.  ,  2015/11754 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/4, 62, 51/1-3, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

17.12.2013 tarihli duruşmaya ait tutanağın birinci sayfasının dosya içinde bulunmadığı ancak elektronik ortamda bulunduğu anlaşılmakla, bir sureti çıkarılıp dosya içine ilave edildiğinden, bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, sanığın kusuru bulunmadığına, cezanın adli para cezasına veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak,

5320 sayılı Kanunun 5560 sayılı Kanunla değişik 13. maddesinin "Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının istemi üzerine baro tarafından görevlendirilen müdafii ve vekile, avukatlık ücret tarifesinden ayrı olarak, ... Birliğinin görüşü de alınarak... ve... Bakanlıkları tarafından birlikte tespit edilecek ücret, ... Bakanlığı bütçesinde bu amaçla yer alan ödenekten ödenir. Bu ücret, yargılama giderlerinden sayılır" yönündeki açık hükmü karşısında, mağdurlar ... ile... vekillerinin CMK'nın 239. maddesi uyarınca baro tarafından atanmış olması nedeniyle, bu miktarın sanıktan yargılama gideri olarak tahsili gerektiği gözetilmeyerek, mağdurlar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konularda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hüküm fıkrasının vekalet ücretine ilişkin bendlerinin hükümden çıkarılması, hükmün yargılama giderleri konulu paragrafına, “429 TL" ibaresinden sonra gelmek üzere “ ve her iki mağdura tayin edilen zorunlu müdafilere ödenen 640 TL olmak üzere toplam 1.069 TL” ibarelerinin eklenmesi suretiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 24/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6109, Karar No: 2012/13719, Tarih: 06.09.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/6109 E.  ,  2012/13719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ve ...vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalı Kurumun ve davalı ...'in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden Fatma Mehpare Tezele iadesine

06.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18005, Karar No: 2013/16809, Tarih: 28.11.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/18005 E.  ,  2013/16809 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar ..., ..., ... ve ... ile davalılar Egs Sigorta A.Ş,..., Coşkun Deri ve Ticaret A.Ş arasındaki dava hakkında, Silivri 1.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 24.03.2011 gün ve 2006/118-2011/162 sayılı hüküm Dairemizin 30.04.2013 gün ve 2012/1213-2013/6067 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü;

-K A R A R-

6100 sayılı HMK.nun Geçici 3/2.maddesi delaletiyle, 1086 Sayılı HUMK.nun 427/5,440/III-1.maddesinde öngörülen karar düzeltme parasal sınırı 01.01.2013 tarihinden itibaren 11.103,00 TL’sına çıkarılmıştır. Mahkemenin, 5.799,00 TL tazminatın davalı ... Cumali ve dahili davalı ...'ndan tahsiline ilişkin hükmü, davacılar vekili tarafından temyiz edilmemiş olmasına göre, anılan tarihten sonra incelenmekle davacılar vekilinin karar düzeltme dilekçesinin REDDİNE, tashihi karar peşin harcın karar düzeltme isteyen davacılara geri verilmesine 28.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.