muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6142, Karar No: 2015/3588, Tarih: 02.07.2015

5271 sayılı CMK’nda “arama ve elkoyma” işlemine dair usul ve esaslar (m. 116-134) düzenlenmiştir. Anılan Kanun'un 119. maddesinin 1. fıkrasında “Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak, konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabileceği” belirtildikten sonra aynı maddenin 4. fıkrasında Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin bulundurulacağı şarta bağlanmıştır.

CMK'nun "İfade alma ve sorguda yasak usuller" başlıklı 148. maddesine göre "şüphelinin ve sanığın beyanı özgür iradesine dayanmalıdır. Bunu engelleyici nitelikte kötü davranma, işkence, ilâç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehditte bulunma, bazı araçları kullanma gibi bedensel veya ruhsal müdahaleler yapılamaz. ...Yasak usullerle elde edilen ifadeler rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez." Maddede yasak sorgu yöntemleri sayılırken, bir kaç yöntem sayıldıktan sonra "gibi" ifadesiyle, sayılan ruhsal ve bedensel müdahalelerin tahdidi (sınırlı) değil, tadadi olarak (örnek olarak) sayıldığı açıktır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2005 yılından beri bir çok Kararında aramanın usulsüzlüğü ve arama sonucunda elde edilen delillerin hukuka aykırılığı tartışmıştır. 29.11.2005 tarih ve 2005/144, 2005/150 sayılı Kararda, “Yasadışılıktan” daha geniş bir içeriğe sahip olan “hukuka aykırılık kavramı”nın çerçevesi ve kapsamı saptanırken, gerek pozitif hukuk metinlerine gerekse kişilerin temel hak ve hürriyetlerine ilişkin evrensel hukuk ilkelerine aykırılık bulunup bulunmadığının gözetilmesi ve aykırılığın varlığı halinde hukuka aykırılığın mevcudiyetinin kabul edilmesi gerektiği vurgulandıktan sonra, usulüne göre alınmış bir arama kararı olmadan yapılan arama hukuka aykırı olduğundan, arama işleminde elde edilen maddi delilin hükme esas alınamayacağı belirtilmiş ancak sanığın özgür iradesine dayalı, ihbarla uyumlu ikrarının varlığı karşısında, suçun sübuta erdiği kabul edilmiştir.

CGK, 26.06.2007 tarih ve 2007/147, 2007/159 sayılı Kararlarda da, arama işleminin CMUK'nun 97/2. (CMK m. 119/4) maddesinde öngörüldüğü gibi Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut ve işyeri gibi kapalı yerlerde arama yapılırken, o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmadan gerçekleştirilmesi nedeniyle, aramanın hukuka aykırı olduğu kabul edilmiş ancak delil yasaklarına ilişkin olarak öğretideki “mutlak delil yasakları” ve “nisbi delil yasakları” ayırımdan hareketle, somut olaylarda, sanıkların arama kararı ve işlemine, arama yapılırken haklarının ihlal edildiğine yönelik bir itiraz ve yakınmlarının bulunmaması karşısında, sırf arama sırasında bulunması gereken kişilerin orada bulundurulmaması, sonuca etkili olmayan "şeklî-nisbî hukuka aykırılık" olarak değerlendirilmiştir.

Yukarıda kısaca yer verilen CGK'nun 2005/150, 2007/159 ve 2012/96 sayılı Kararları oyçokluğu ile alınmış olup, Kararlardaki muhalefet şerhlerinin uygulamada gelinen noktaya katkısı büyüktür. Anılan Kararlardaki muhalefet şerhlerinde (M. T., S. Ç., S. S., H.Y. A.ve atıfta bulunulan kaynaklarda) belirtildiği gibi (özetle);

Nasıl bir Ceza Muhakemesi istiyoruz? Ne pahasına olursa olsun suçluları cezalandırmayı amaçlayan, eski mutlakiyetçi rejimlere özgü olan ve günümüzde de daha az mutlakiyetçi olmayan baskıcı rejimlerde benimsenen ve sanığı peşinen suçlu kabul eden, ceza muhakemesinin amacını sadece mahkumiyeti haklı gösterecek delilleri elde etmek olarak anlayan, bunun için de her yolu meşru gören baskıcı bir ceza muhakemesi mi, yoksa hukuk içinde kalarak, kişi hak ve özgürlüklerini ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun, hakların özüne dokunmadan, ölçülü biçimde ve mutlaka yasayla sınırlayarak (Any. m.13) elde edilebilecek delillerin kullanılması şartına bağlı bir ceza yargılaması sistemi mi istiyoruz? Bu ikinci anlayış, birey haklarınıa öncelik verir gibi görünse de, toplum bireylerden oluştuğuna göre birey haklarının zedelenmesini önlemekle, toplumun çıkarlarını da korumaktadır. Ceza usul kanunumuz karşısında "mutlak aykırılık”, “nisbi aykırılık” ayırımının gözetilmesi mümkün değildir. Sistemimiz, delile değil hukuka üstünlük tanımaktadır.

Hukuk kurallarına aykırılık kavramı bir bütündür. Hukukun bir dalına veya bir kanuna aykırı sayılan bir husus diğer bir kanuna veya hukuka uygun sayılamaz. Hukukun uygulanmasında hukuka uygun olmayan bir şeyin üzerine meşru bir şey bina edilemez. Örneğin, yasak yöntemlerle alınan savunmada belirtilen adreste hukuka uygun bir arama yapılsa bile elde edilen deliller hukuka aykırı olacaktır. Buna “hukuka aykırı delillerin dolaylı etkisi, uzak etkisi” ya da “zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir” denilmektedir. Bu itibarla ikrar olarak kabul edilen bu itiraflar mahkûmiyet için geçerli ve yeterli değildir. Sanığın ifade, sorgu ve savunmasının alındığı aşamalarda hukuk kurallarına uyulmadan yapılan arama sonucu (suç eşyasının) bulunduğuna dair arama zabıtları önüne konulan ve böylece köşeye sıkıştırıldığını hisseden sanık bu baskı altında itirafta bulunmak zorunda kalabilir. Sanığın hissettiği bu baskı ve köşeye sıkışmışlık, CMUK'nun 135/a (CMK m. 148) maddesinde sayılan yasak yöntemler arasında bulunmamakla birlikte, hukuka aykırı arama ile elde edilen deliller bulunduğuna dair tutanağın kendisine her ifade alınışında gösterilmesinden kaynaklanmaktadır. Böylece sanıktan, hukuka aykırı elde edilmiş delil sayesinde itiraf-ikrar delili elde edilmiş, sanığın kendisini suçlaması sağlanmıştır. CMUK'nun 254/2. (CMK m. 148/3, 217/2) maddesi hükmüne göre bu itiraf hükme esas alınamaz.

CGK'nun 25.11.2014 tarih ve 2014/166-514 sayılı Kararı yukarıda belirtilen Kararlardan farklı olup, düşüncemizi desteklemektedir. Anılan kararda hukuka aykırı olarak yapıldığı kabul edilen aramada elde edilen maddi delil dışındaki diğer delillerin (somut olayda ikrarın) mahkûmiyet için yeterli olup olmadığı konusu tartışılırken; (sanığın sorgu ve savunmasının CMK'nun 148. maddesinde sayılan yasak usullerle alındığına ilişkin bir iddia ve delil bulunmamasına rağmen) şu sonuca varılmıştır: "Hukuka uygun olmayan arama işlemi sonucunda ele geçen delillerin hükme esas alınamayacağının belirlendiği olayda; ... arama işleminin hukuka aykırı yapılması nedeniyle ele geçirilen ruhsatsız tabancanın hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş olmasından dolayı hükme esas alınmayacağı... başkaca maddi delillerle desteklenmeyen ikrara dayanılarak mahkûmiyet hükmü kurulması usul ve kanuna aykırıdır."

Anayasa Mahkemesi de, 19.11.2014 tarih ve 2013/6183 Başvuru Numaralı Kararında, ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmadan yapılan arama sonucunda elde edilen hukuka aykırı delillerin hükme esas alınarak adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdiği gibi Yargıtay CGK bir kez daha (28.04.2015 tarih ve 2013/464, 2015/132 sayılı Kararda), arama işleminin, arama tanıkları (komşu veya ihtiyar heyetinden) kimseler hazır edilmeden yapılması sonucu elde edilen delillerin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

Açıklanan pozitif hukuk normları, Anayasa Mahkemesi ve CGK Kararları karşısında; “hukuka aykırı biçimde” elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Bu husus, Avrupa İnsan Haklari Sözleşmesi’nin 6. maddesinde yer alan ve Anayasamıza da eklenen (m. 36) adil yargılanma hakkının gereğidir.

Arama işlemi Kanun'un öngördüğü usullere uygun olarak gerçekleştirilmemişse, bu yolla elde edilen delil hukuka aykırı olduğu gibi suçun maddi unsuru olan ancak hukuka aykırı olarak elde edilen bu deliller sanığın önüne konulup, buna karşı diyecekleri sorularak alınan savunmanın dış müdahaleler olmaksızın, özgür iradeye dayanılarak yapıldığı söylenemez. Nasıl ki sanığın talep etmesine veya yasal zorunluluk bulunmasına rağmen müdafii atanmadan ya da yasal hakları hatırlatılmadan alınan savunması hukuka aykırı olup, bu şekilde alınan savunmada suçun ikrar edilip edilmediğine bakılamaz. Aynı şekilde hukuka aykırı biçimde elde edilip, "delil" olma özelliği bulunmamasına rağmen, suçun sübutuna en büyük delil olarak sanığa gösterilerek alınan savunmadaki "ikrar" özgür iradeye dayalı olmayacağından, değer atfedilmemelidir.

Usulsüz olarak gerçekleştirilen arama işlemi sonucunda elde edilen suçun konusu ve maddi unsuru olan eşya ele geçmeden yapılacak savunma ile suçun konusu eşyanın ele geçirilmesinden sonra yapılacak savunma aynı olacak mıydı? Cumhuriyet savcısı veya Hâkim, hukuka aykırı olarak elde edildiğini belirterek, suça konu eşya ele geçmemiş gibi sanıktan savunma yapmasını isteselerdi sanık aynı şekilde suçunu ikrar edecek miydi? Suçun maddi unsuru ortada yokken ikrarda bulunulsa bile bu ikrar soyut kalacağından, mahkumiyete yeterli delil olarak kabul edilemez. CGK'nun 25.11.2014 tarih ve 2014/166-514 sayılı, 28.4.2015 tarih, 2013/464, 2015/132 sayılı Kararlarında da hukuka aykırı olarak yapıldığı kabul edilen aramada elde edilen maddi delil dışındaki başkaca maddi delillerle desteklenmeyen ikrara dayanılarak mahkûmiyet hükmü kurulamayacağı belirtilmiş, Anayasa Mahkemesi de bu şekilde verilen mahkumiyet kararı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Yukarıda belirtildiği gibi meşru ve hukuka uygun olmayan bir şeyin üzerine meşru bir şey bina edilemez. Yasak yöntemlerle alınan savunmada belirtilen adreste hukuka uygun bir arama yapılsa bile elde

Edilen deliller nasıl hukuka aykırı ise aynı şekilde usulsüz arama sonucunda elde edilen ve suçun maddi konusu olan hukuka aykırı "delil" gösterilip sorularak alınan savunma da hukuka aykırıdır. İşte “hukuka aykırı delillerin dolaylı, uzak etkisi” ya da “zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir” ifadesiyle bu husus kastedilmektedir.

Edilen deliller nasıl hukuka aykırı ise aynı şekilde usulsüz arama sonucunda elde edilen ve suçun maddi konusu olan hukuka aykırı "delil" gösterilip sorularak alınan savunma da hukuka aykırıdır. İşte “hukuka aykırı delillerin dolaylı, uzak etkisi” ya da “zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir” ifadesiyle bu husus kastedilmektedir.

Somut olayda, katılana ait tescilli markanın taklidi ürünlerin sanığın işyerinde satıldığı gerekçesiyle Cumhuriyet Başsavcılığının talebi ile Mahkemece, CMK'nun119. maddesi uyarınca gündüzleyin bir defa arama yapılmasına karar verilmesi üzerine, 07.05.2010 günü belirtilen yerde kolluk tarafından yapılan arama sonucunda suça konu eşya bulunup el konulmuş ise de arama işlemi CMK'nun 119/4. maddesi hükmüne aykırı olarak ihtiyar heyetinden veya komşulardan kimse bulundurulmadan gerçekleştirildiği için, el konulan ve mahkumiyete esas alınan eşya hukuka aykırı yöntemle elde edilen delil niteliğindedir.

Dosyadaki hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirme dışı tutulması halinde, sanığın cezalandırılmasına imkân bulunmamaktadır. Gerekçeli kararda gösterilen deliller arasında, sanık beyanı, arama ve el koyma tutanağı, bilirkişi raporu gösterilip mahkumiyete esas alınmış ise de, sanığın işyerinde hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen arama işleminde elde edilen suça konu maddi deliller ile buna dayanılarak düzenlenen bilirkişi raporlarının mahkemece hükme esas alınmasında isabet bulunmamaktadır. Çünkü bilirkişi raporu aramada ele geçen ürünün değerlendirilmesine yönelik bir araçtır. Bu durumda sanık suçun ikrarı niteliğinde sayılabilecek savunmada bulunsa da maddi delillerle desteklenmiş sayılmayacağından soyut kalacak ve mahkumiyete esas alınamayacaktır.

Açıklanan gerekçelerle, hukuka uygun biçimde elde edilmiş, sanığın mahkumiyetine yeterli başkaca delil bulunmadığından, yerel mahkemenin sanığın mahkumiyetine ilişkin kararının bozulması gerektiğini düşündüğümden, sayın çoğunluğun onama kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2015/876, Karar No: 2015/4381, Tarih: 08.06.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/876 E.  ,  2015/4381 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

-KARAR-

Dosyanın incelenmesinden, ...10. İcra Müdürlüğü'nün 2009/1734 sayılı dosyasında yapılan sıra cetveline itiraz edildiği, ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2013/411 E., 2014/478 K. sayılı kararı ile sıra cetveline itirazın reddine karar verildiği ve sıra cetvelinin kesinleştiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık İcra Müdürlüğü'nce verilen 30.04.2014 tarihli "yapılan hesaba itirazın reddine" ilişkin karara itiraza ilişkin olup, hükmün temyiz incelemesi 12. Hukuk Dairesi'ne ait olduğu ancak ilgili yüksek dairece dosya dairemize gönderildiğinden, oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'na gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan sebeplerle, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'na GÖNDERİLMESİNE, 08.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2991, Karar No: 2016/1110, Tarih: 09.03.2016

**1. Ceza Dairesi         2015/2991 E.  ,  2016/1110 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürme ve bu suça yardım, kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : Sanık ... hakkında;

a- 765 sayılı TCK.nun 448, 51, 59, 31, 33. maddeleri uyarınca 18 yıl 9 ay hapis cezası,

b- 765 sayılı TCK.nun 448, 61, 51, 59, 31, 33. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası (2 ayrı kez).

Sanık ... hakkında;

a- 765 sayılı TCK.nun 448, 65/3, 51, 59, 31, 33. maddeleri uyarınca 9 yıl 4 ay 5 gün hapis cezası,

b- 765 sayılı TCK.nun 448, 61, 51, 59, 31, 33. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası (2 ayrı kez).

TÜRK MİLLETİ ADINA

1) Sanık ... müdafiinin, cezalar miktarı itibariyle yasal şartları taşımayan duruşmalı inceleme isteminin, CMUK'nun 318. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

2) Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'in maktul ...'e karşı kasten öldürme, katılanlar ... ve ...'e karşı kasten öldürmeye teşebbüs; sanık ...'in ise maktul ...'e karşı kasten öldürmeye yardım, katılanlar ... ve ...'e karşı kasten öldürmeye teşebbüse yardım suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, takdire ve tahrike ilişen cezaları azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları değerlendirilip inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre bozmaya uyularak verilen hükümlerde düzeltme nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmediğinden, sanık ... müdafilerinin duruşmalı incelemede ve temyiz dilekçelerinde eksik soruşturmaya, sübuta, tahrikin derecesine; katılan ... ve ... vekilinin cezaların az olduğuna, hafifletici indirim sebeplerinin uygulanmaması gerektiğine; katılan ... vekilinin haksız tahrik bulunmadığına, sanık ...'ın da kasten öldürme suçundan asli fail olarak sorumlu tutulması gerektiğine yönelen, sanık ... müdafiinin ise bir nedene dayanmayan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle,

A) Sanık ... hakkında maktul ...'e karşı kasten öldürmeye yardım suçundan hüküm kurulurken, 765 sayılı TCK'nun 448, 65/3 ve 51/1. maddelerinin tatbiki sonucu verilen 11 yıl 3 ay hapis cezasının, aynı Kanunun 59. maddesi ile 1/6 oranında indirilmesi sırasında 9 yıl 4 ay 15 gün yerine yazılı şekilde 9 yıl 4 ay 5 gün şeklinde eksik ceza belirlenmesi,

B) 20.06.2012 tarihli hükümle, sanık ... hakkında maktul ...'e karşı kasten öldürme, sanık ... hakkında bu fiile yardım suçlarından verilen mahkumiyet kararlarına yönelik aleyhe temyiz bulunmadığı gözetilmeden, bu kez daha fazla cezalar içeren mahkumiyet kararları verilmesi suretiyle CMUK'nun 326/son maddesindeki kazanılmış hak kuralına riayet edilmemesi,

C) Katılanlar ... ve ...'e karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından 5'er yıl hapis cezası verilen sanık ... hakkında 765 sayılı TCK'nun 31. maddesi uyarınca ancak 3 yıl süreyle kamu hizmetlerinden yasaklılığa hükmedilebileceğinin gözetilmemesi,

C) Katılanlar ... ve ...'e karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından 5'er yıl hapis cezası verilen sanık ... hakkında 765 sayılı TCK'nun 31. maddesi uyarınca ancak 3 yıl süreyle kamu hizmetlerinden yasaklılığa hükmedilebileceğinin gözetilmemesi,

D) Yardım eden konumunda bulunduğu kabul edilen sanık ... hakkında katılanlar ... ve ...'e yönelik eylemlerde takdir hakkı kullanımına imkan tanımayan 765 sayılı TCK'nun 65/3. maddesinin tatbik edilmemesi ve buna bağlı olarak da aynı Yasanın 31. maddesinin uygulanması,

Yasaya aykırı ise de, CMUK'nun 322. maddesi gereğince bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden,

a) Sanık ... hakkında maktul ...'e karşı kasten öldürmeye yardım suçundan verilen 9 yıl 4 ay 5 gün hapis cezasının 9 yıl 4 ay 15 güne yükseltilmesine,

b) CMUK'nun 326/son maddesi nazara alınarak;

ba) Sanık ... hakkında maktul ...'e karşı kasten öldürme suçundan infazı gereken sonuç cezanın 15 yıl hapis,

bb) Sanık ... hakkında ise maktul ...'e karşı kasten öldürmeye yardım suçundan infazı gereken sonuç cezanın 6 yıl 3 ay hapis cezası olarak belirlenmesine ibarelerinin eklenmesine,

c) Sanık ... hakkında katılanlar ... ve ...'e karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçlarıyla ilgili olarak TCK'nun 31. maddesinin uygulanması ile ilgili hükmün 2-e bendinde yer alan "hükmolunan cezaya eşit müddetle" ibaresinin "3 yıl süreyle" şeklinde değiştirilmesine,

d) Sanık ... hakkında katılanlar ... ve ...'e karşı kasten öldürmeye teşebbüse yardım suçlarından kurulan ortak hükümde, 765 sayılı TCK'nun 448 ve 61. maddelerinin tatbiki sonucu verilen iki kez 8 yıl hapis cezasının, aynı Kanunun 65/3. maddesi ile yarı oranında indirilerek iki kez 4 yıl, TCK'nun 51/1. maddesi uyarınca 1/4 oranında indirilerek iki kez 3 yıl, TCK'nun 59. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirilerek sonuç olarak iki kez 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına şeklinde değiştirilmesine ve cezaların müddeti 3 yılın altına düştüğünden TCK'nun 31. maddesinin tatbikine ilişkin 4-d bendinin hükümden tümüyle çıkartılmasına,

Karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 09/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

09/03/2016 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ...'in huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii Avukat ...'ın yokluğunda 17/03/2016 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2015/4295, Karar No: 2017/8536, Tarih: 16.11.2017

**14. Hukuk Dairesi         2015/4295 E.  ,  2017/8536 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dosya içerisinde rastlanamadığından;

1- Davacı ... vekili Av. ... ile davalılar ... ve ... vekili Av. ...'nun vekaletnamelerinin ilgililerinden temin edilmesi,

2- Bir kısım davalıların murisi mirasçılık belgesinin ilgilisinden temin edilerek Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 16.11.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8114, Karar No: 2013/10320, Tarih: 20.05.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/8114 E.  ,  2013/10320 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden ... maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı DSİ Genel Müdürlüğünün aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacıların murisi ... ...' ın 25.10.2004 tarihinde işyerinde kalp krizi sonucu ölümüyle gerçekleşen iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

Mahkeceme, davacıların davalıya karşı maddi tazminat istemleri kanıtlanmadığından reddine, davacı ...' a 3.000,00 TL, davacı ...' a 1.000,00 TL, davacı ... ...' a 1.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 25/10/2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j bendinde Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri harçtan müstesnadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrolü Kanununa bağlı 1 sayılı cetvelde genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri sayılmış olup davalı ... de bu kapsamdaki kamu idarelerinden birisidir.

Kanun'un 13/j kapsamındaki kamu idareleri harçtan muaf olduğu için aleylerine hüküm kurulması halinde bakiye karar ve ilam harcından sorumlu tutulamayacakları gibi peşin harcın dahil edilmesiyle hesaplanan yargılama giderinden sorumlu tutulmaları da doğru değildir.

Somut olayda, davalı ...'nün 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrolü Kanununa bağlı 1 sayılı cetvelde genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılması nedeniyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesine göre bakiye karar ve ilam harcından sorumlu tutulması ve tahsiline karar verilen toplam 433,50 TL yargılama giderine, kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 297,00 TL harçtan peşin alınan 135,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 162,00 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, harç yönünden düzeltilerek onanmalıdır.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, harç yönünden düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 2. bendinin c fıkrasından sonra gelen d ve f fıkralarında belirtilen "Kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 297,00 TL harçtan peşin alınan 135,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 162,00 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, Davacılar tarafından yapılan ilk masraf 148,20 TL ve tebligat/posta gideri 60,00 olmak üzere toplam 208,2 TL yargılama giderinin davanın kabul (% 50) ve red (% 50) oranları gözetilip 104,1 TL nın davalıdan alınarak eşit payları oranında davacılara verilmesine, kalan tutarın davacılar üzerinde bırakılmasına," rakam ve sözcüklerinin tümüyle silinerek yerine, "d-Davalı idare harçtan bağışık olduğundan davacı tarafından peşin yatırılan 146,20 TL harcın karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya iadesine, f-Davacılar tarafından yapılan tebligat/posta gideri 60,00 TL nin davanın kabul (% 50) ve red (% 50) oranları gözetilerek 30 TL nin davalıdan alınarak eşit payları oranında davacılara verilmesine," rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 20/05/2013 gününde oybirliğiyle ile karar verildi.