muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/532, Karar No: 2019/271, Tarih: 02.04.2019

**Ceza Genel Kurulu         2017/532 E.  ,  2019/271 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 12. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Sayısı : 251-311

Davacı ...'un, kasten öldürme suçundan ve kasten öldürme suçuna teşebbüsten beraatine karar verilmesinden sonra, bu suçlardan dolayı tutuklulukta kaldığı süre nedeniyle 76.350 TL maddi ve 25.000 TL manevi tazminatın davalı ... Hazinesinden tahsili talebiyle açtığı davada, talebin kısmen kabulü ile 52.000 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminatın haksız tutuklama tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.12.2012 tarihli ve 265-389 sayılı hükmünün, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 12. Ceza Dairesince 01.04.2014 tarih ve 29305-8012 sayı ile;

"1- Davacının, 28.11.2008-22.07.2009 ve 06.08.2009-21.01.2010 tarihleri arasında 404 gün süreyle tutuklu kaldığı, tutuklanmadan önce çay ocağı işletmeciliği yapan davacının, bu dönem içerisindeki maddi zararını vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi resmi bir belgeyle ispatlayamadığı nazara alınıp davacının vasıfsız bir işçi gibi değerlendirilerek tutuklu kaldığı dönemde geçerli olan net asgari ücret üzerinden kesinti yapmadan hesaplanacak miktarın maddi tazminat olarak ödenmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2- Tazminat davasına dayanak olan ceza dava dosyasında, davacı hakkındaki tutuklama kararının infazına 22.07.2009 ile 06.08.2009 tarihleri arasında ara verilmesi nedeniyle, davacının gerçekte 28.11.2008-22.07.2009 ve 06.08.2009-21.01.2010 tarihleri arasında 404 gün süreyle tutuklu kaldığı, buna karşılık mahkemece tutukluluk süresinin 420 gün olarak belirlenmesi suretiyle fazla maddi tazminata hükmedilmesi,

3- Davacı ...’un beraat ettiği ceza davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinin anlaşılması ve beraat hükmünün verildiği tarihte geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden hesaplanacak 2.000 TL vekâlet ücretinin maddi zararına ilave edilmesi gerekirken, beraat hükmünden önceki bir tarihte tanzim edilen serbest meslek makbuzu bulunmamasına rağmen vekâlet ücreti olarak 10.000 TL’nin maddi zarara ilave edilmesi suretiyle fazla miktarda maddi tazminata hükmedilmesi,

4- Dairemizce yapılan temyiz incelemeleri sırasında aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı olarak birden fazla dava açıldığının tespit edilmesi karşısında; hazine zararına yol açan mükerrer davalara ilişkin ödemelerin önlenmesinin temini ve kamu kaynaklarının etkili, verimli ve hukuka uygun kullanılması bakımından, aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı açılmış dava olup olmadığının ilgili birimlerden sorulup Ulusal Yargı Ağı Sistemi (UYAP) üzerinden de araştırılarak tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesi ise 11.09.2014 tarih ve 251-311 sayı ile;

Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesi ise 11.09.2014 tarih ve 251-311 sayı ile;

"Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 01.04.2014 tarihli bozma ilamının (2) ve (3) numaralı bentlerinde belirtilen bozma nedenlerine uyulmasına, (1) ve (4) numaralı bentlerde belirtilen konularda ise önceki hükümde direnilmesine karar verilmiştir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesince (1) numaralı bozma nedeninde; tutuklanmadan önce çay ocağı işletmeciliği yapan ve bu dönem içerisindeki maddi zararını vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi resmi bir belgeyle ispatlayamayan davacının, vasıfsız bir işçi gibi değerlendirilip tutuklu kaldığı dönemde geçerli olan net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak maddi zararının belirlenmesi gerektiği belirtilmiş ise de dosyada mevcut Pendik İlçe Emniyet Müdürlüğünün 23.11.2012 tarihli cevabi yazısı ve ekleriyle Kartal Vergi Dairesi Müdürlüğünün 19.03.2007 tarihli cevabi yazısı ve ekli belgelere göre, davacının 19.06.2006 tarihinden itibaren kahvehane işletmeciliğinden vergi mükellefi olduğu, mükellefiyetini 07.04.2010 tarihinde sona erdirdiği, Pendik İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabi yazılarına göre de, davacının çay ocağı işletmesinin bulunduğu bölgedeki diğer çay ocaklarının aylık gelirinin 5.000-6.000 TL aralığında olduğu, bu durumda aylık gelirin günlük gelire bölünmesi durumunda 100 TL'nin çok üzerinde bir gelir elde ettiği anlaşılmaktadır.

Çoğu vergi mükelleflerinin zaman zaman bilerek veya ihmal sonucu vergi beyannamelerini vermedikleri ve gelirlerini eksik gösterdikleri bir gerçek olup vergi beyannamesi ve vergi kaydının temini ile buna göre maddi zararın hesaplanması, temin edilememesi durumunda asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması sonuca etkili olmadığı gibi yukarıda belirtildiği üzere Kartal Vergi Dairesinin cevabi yazısına göre, davacının kahvehane ve çay ocağı işletmeciliği yaptığı sabit olup aynı zamanda Pendik İlçe Emniyet Müdürlüğünün diğer cevabi yazısına göre de, bir çay ocağı işletmesinin aylık gelirinin mahkememizce hükmedilen gelirden çok daha fazla olduğunun anlaşılması karşısında, mahkememizce günlük olarak esas alınan 100 TL maddi kaybın normalin dahi altında bulunması, vergi mükellefi olduğu kesin olarak anlaşılan bir kişinin asgari ücret üzerinden gelirinin saptanmasının olanaksız olması ve hukuka uygun olmaması sebebiyle bu konudaki bozma ilamına karşı direnilmiştir.

Diğer yandan, Yargıtay bozma ilamının (4) numaralı bendinde belirtilen hususla ilgili olarak; davalı konumda bulunan Maliye Hazinesinin mükerrer dava açıldığı yönünde herhangi bir cevabı bulunmamaktadır. CMK'nın 142. maddesinin altıncı fıkrasına göre; istemin ve ispat belgelerinin değerlendirilmesinde ve tazminat miktarının saptanmasında tazminat hukukunun genel prensiplerine göre mahkemelerce araştırma yapılabileceği, ancak taraflarca ileri sürülmeyen bir konuda mahkemelere araştırma ve soruşturma yükümlülüğünün getirilemeyeceği, varsa mükerrer dava ve ödemenin davalı ... Hazinesince bildirilmesi gerektiği, mahkemelerce hukukun genel ilkelerine göre karar verilebileceği, mükerrer davalara ilişkin ödemelerin önlenmesinin temini ve kamu kaynaklarının etkili, verimli ve hukuka uygun kullanılması şeklindeki bir gerekçenin tazminat davalarına gerekçe olarak esas alınamayacağı, bu sebeple bu yönde bir araştırma yapma yükümlülüğü ve zorunluluğunun bulunmadığı," gerekçesiyle, talebin kısmen kabulü ile 42.400 TL maddi tazminatın haksız tutuklama tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.

Bu hükmün de davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının "temyize konu hükmün Yerel Mahkemece eylemli uyma sonucu verilmiş yeni bir hüküm olduğu" görüşünü ve "bozma" isteğini içeren 25.06.2015 tarihli ve 353914 sayılı tebliğnamesiyle gelen dosyayı inceleyen Yargıtay 12. Ceza Dairesince 10.11.2015 tarih ve 12161-17451 sayı ile;

"...Yerel Mahkemece, 11.09.2014 tarihli oturumda, bozma kararının (1) ve (4) numaralı bentlerine direnme kararı verildiği"nden bahisle Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca 07.12.2016 tarih ve 1203-884 sayı ile 6763 sayılı Kanun'un 38. maddesi ile 5320 sayılı Kanun'a eklenen geçici 10. madde uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 12. Ceza Dairesince 27.03.2017 tarih ve 170-2421 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına iade edilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; 5271 sayılı Kanun uyarınca koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemine ilişkin davada;

1- Eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığının,

2- Eksik araştırma ile hüküm kurulmadığının kabulü hâlinde, hükmolunan maddi tazminat miktarının dosya içeriğine uygun olup olmadığının,

Belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, Yerel Mahkeme kararının “yeni hüküm” niteliğinde bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış uygulamalarına göre şeklen direnme kararı verilmiş olsa dahi;

1- Eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığının,

2- Eksik araştırma ile hüküm kurulmadığının kabulü hâlinde, hükmolunan maddi tazminat miktarının dosya içeriğine uygun olup olmadığının,

Belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, Yerel Mahkeme kararının “yeni hüküm” niteliğinde bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış uygulamalarına göre şeklen direnme kararı verilmiş olsa dahi;

a) Bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak,

b) Bozma kararında tartışılması gerektiği belirtilen hususları tartışmak,

c) Bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme ya da toplanan yeni delillere dayanmak,

d) Önceki kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak,

Suretiyle verilen hüküm, direnme kararı olmayıp yeni bir hükümdür. Bu nitelikteki bir hükmün temyiz edilmesi hâlinde ise incelemenin Yargıtayın ilgili dairesi tarafından yapılması gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Yerel Mahkemece ilk hükümde; davacının tutuklu kaldığı sürenin 420 gün, maddi tazminata eklenecek vekâlet ücretinin ise 10.000 TL olarak esas alınmak suretiyle maddi tazminat miktarının 52.000 TL olarak belirlendiği, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin bozma kararından sonra ise (4) numaralı bozma nedeni yönünden tensiple, davacı tarafından aynı konu ve haksız tutuklama nedeniyle açılmış başka bir tazminat davası bulunup bulunmadığının bildirilmesi için Maliye Bakanlığı Başhukuk Müşavirliği Muhakemat Genel Müdürlüğüne yazı yazılmasının ve ayrıca bu hususun UYAP kayıtlarından da araştırılmasının karara bağlandığı, bu hususta yazılan yazı üzerine Muhakemat Hukuk Müşavirliğince, aynı konuda açılmış başka bir dava olmadığının bildirildiği, ayrıca (2) ve (3) numaralı bozma nedenleri doğrultusunda davacının tutuklu kaldığı sürenin 404 gün, vekâlet ücretinin ise 2.000 TL olarak esas alınmak suretiyle davacı lehine 42.400 TL maddi tazminata hükmedilerek ilk hükümden farklı bir hüküm verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin son uygulaması direnme kararı niteliğinde olmayıp Özel Dairenin (4) numaralı bozma nedeni doğrultusunda işlem yapılması ve maddi tazminat miktarının yeniden belirlenerek ilk hükümden farklı bir hüküm verilmesi nedeniyle "yeni hüküm” niteliğindedir. Bu yeni hükmün doğrudan Ceza Genel Kurulunca incelenmesi mümkün olmadığından, tüm uyuşmazlık konuları birlikte değerlendirilmek üzere dosyanın temyiz incelemesi için Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 11.09.2014 tarihli ve 251-311 sayılı karar yeni hüküm niteliğinde olduğundan, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay 12. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 02.04.2019 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14036, Karar No: 2011/13248, Tarih: 21.12.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/14036 E.  ,  2011/13248 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı ... vekili, Hazine adına kayıtlı çekişmeli taşınmazın gecekondu önleme projesi kapsamında kişilere fiilen teslim edildiğini, tapusunun devri yönünden 4706 Sayılı Yasa uyarınca tüm işlemlerin tamamlandığını, ancak taşınmazın Belediyeye devredilmediğini, bu konuda yapılan başvurunun da sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, tapunun iptaline ve Belediye adına bedelsiz tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine, devir koşullarının gerçekleşmediğini belirtip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yasadaki devir amacının mülkiyet devri anlamına gelmeyip bir takım usuli işlemlerin gerçekleştirilmesine yönelik olduğu, Belediyece de parselizasyon işlemlerinin yerine getirildiği, böylece devir sebebinin ortadan kalktığı, yasanın uygulamasının da Bakanlar Kuruluna ve Maliye Bakanlığına ait bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı ... tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle, 4706 ve 4916 Sayılı Yasalar gereğince Hazineye ait çekişme konusu taşınmazın bazı koşullar dairesinde ilgililerine temlik edilmek üzere Belediyeye devredilmesi öngörülmüş ise de, sonradan 6009 Sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle mülkiyetinin naklinin sebebi Bakanlığın vereceği izine tabi kılındığından, oysa somut olayda Bakanlığın böylesine bir izni bulunmadığı gözetilerek davanın reddedilmiş olması doğru olduğuna göre; davacı Belediyenin temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün (6100 sayılı HMK.'nın geçici 3.maddesi yollamasıyla) HMK.'nın 436.maddesi uyarınca ONANMASINA, 21.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8254, Karar No: 2014/2419, Tarih: 31.03.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/8254 E.  ,  2014/2419 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 3. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/06/2013

NUMARASI : 2012/161-2013/325

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen dosyada sıra cetveline şikayetin bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi T.. B.. ve şikayet olunan Ş.. D.. vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl davada, şikayetçi T. Kalkınma Bankası AŞ. vekili, dava dışı borçluya ait 666 parsel sayılı taşınmazın satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinin, ilk haczin konulduğu takip dosyasında düzenlenmesi gerektiğini, davalı Ş.. D..'nin alacağının zamanaşımına uğradığını, öte yandan bu alacağın miktarının da denetlenmediğini, 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun ek 5. maddesi ile alacaklarının kamu alacağı vasfı kazanmasına rağmen bu hususun dikkate alınmadığını ve 3.992,79 TL olarak belirlenen ipotek alacaklarının limiti aşan kısmı bakımından 150/c şerhi tarihi olarak tapuda görünen 14.10.1994 tarihinin haciz tarihi olarak kabulü gerektiğini ileri sürerek, bu parselin satış bedeli için düzenlenen sıra cetvelinin iptaline; borçluya ait 711 ve 712 parsel sayılı taşınmazlar için düzenlenen sıra cetveline yönelik itirazında da, aynı iddialara ek olarak, sonraki tarihli işçi alacaklarının müvekkili banka alacaklarının önüne geçirilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, heriki sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada, şikayetçi şirket vekili ise, işçi alacaklarına öncelik verilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Şikâyet olunanlar vekilleri, sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, şikâyetin reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, sıra cetvelinde Ş.. D..ne ayrılması gereken payın 112.476,34 TL olduğu, diğer taleplerle ilgili verilen hükümlerin bozma kapsamı dışında kalarak kesinleştiği gerekçesiyle, şikayetçi T. Kalkınma Bankası'nın şikayetinin kısmen kabulüne, şikayet olunanlardan H.. G..'e ayrılan pay ile vergi dairesi alacağının 112.476,34 TL olarak kabul edilerek fazla ayrılan bu payın da şikayetçiye ödenmesine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi T.. B.. ve şikayet olunan Ş.. D.. vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, İcra Mahkemesince uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, şikayet olunan Ş.. D.. vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Şikayetçi T.. B.. A.Ş. Vekilinin Temyiz İtirazları Yönünden:

Kararı, şikayetçi T.. B.. ve şikayet olunan Ş.. D.. vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, İcra Mahkemesince uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, şikayet olunan Ş.. D.. vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Şikayetçi T.. B.. A.Ş. Vekilinin Temyiz İtirazları Yönünden:

Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş, fakat gerekleri tam olarak yerine getirilmeden hüküm tesis edilmiştir. Daire'mizin 15.09.2011 tarih, 2011/394-350 esas ve karar sayılı bozma ilamında, sıra cetveli düzenlenirken haciz tarihinden sonra tahakkuk eden alacakların dikkate alınamayacağı, haciz tarihindeki vergi alacağı aslı belirlenerek satış tarihine kadar işlemiş faizinin hesaplamaya dahil edilebileceği ve ayrıca 6183 sayılı Kanunun 102 ve devamı maddelerine göre zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğinin hususu üzerinde durulması gerektiği belirtilmiştir.

Uyulan bozma ilamının gereklerine uygun şekilde, vergi alacağının hangi tarihte doğduğu tereddüte yer vermeyecek şekilde saptanıp, yukarıda anılan yasa hükümlerine göre zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerekirken, bu husus üzerinde hiç durulmadan hüküm tesis edilmiştir.

Öte yandan, alınan her iki bilirkişi raporunda hesaplanan vergi alacağı arasında fahiş fark olup, raporlara yapılan itirazlar karşılanmamış ve çelişki giderilmemiştir.

Bu durumda mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişi heyeti seçilerek bozma ilamında değinilen ve yukarıda izah edilen hususlar doğrultusunda açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alındıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) no'lu bentte açıklanan nedenlerle şikayet olunan Ş.. D.. vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) no'lu bentte açıklanan nedenlerle şikayetçi T.. B.. A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, bu şikayetçi yararına BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22402, Karar No: 2014/16121, Tarih: 03.07.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/22402 E.  ,  2014/16121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

K A R A R

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

1-Gerekçeli karar tebliğ edilmeyen taraf vekillerine yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek,

2-Temyiz eden davalı vekilince sunulan temyiz dilekçesinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03/07/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2354, Karar No: 2016/5041, Tarih: 07.04.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/2354 E.  ,  2016/5041 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ... giriş tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespiti istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemece, sigorta başlangıcı yönünden verilen karar isabetli ise de, kesin dönüş koşulları usulüne uygun araştırılmadan yaşlılık aylığı talebinin kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

Yurtdışında çalışan Türk vatandaşlarının yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Kanun hükümleri uyarınca borçlandırılan sürelere dayalı olarak hangi şartlarda aylık bağlanacağı anılan Kanunun 6'ncı maddesinde belirlenmiştir. Tahsis yapılabilmesi için aranan koşullardan birisi, yurda kesin dönülmüş olmasıdır.

Kesin dönüşün, aylık tahsis talebinde bulunanların yurtdışındaki çalışmalarının sona ermesini, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almamaları durumunu ifade ettiği; “sosyal sigorta ödeneği” deyiminden, çalışma yaşamı süresince karşılaşılan hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya işsizlik gibi riskler nedeniyle iş göremezlik veya işsizlik gibi adlar altında yapılan ödeneklerin amaçlandığı; “sosyal yardım ödeneği” ibaresinin ise bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımlar anlamını taşıdığı kabul olunmaktadır. Ne var ki, “kesin dönüş” ifadesi, mutlak anlamda, yurtdışında bulunduğu ülkeden Türkiye’ye döndükten sonra tekrar yurtdışına çıkış yapmama şeklinde değerlendirilemez. İkamet şartına bağlı olmayan