muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/882, Karar No: 2022/799, Tarih: 08.02.2022

Olayımızda toplam 5 adet parselde 2012 ve 2013 yılında yapılan hisse satışlarından dolayı, davalı alıcıya karşı önalım talebinin 26/03/2014 tarihinde ileri sürüldüğü, yargılamaların bugüne kadar devam ettiği açıktır.

Davalı tarafından 2012 ve 2013 yılında edinilen hisse satışları sırasında, tapuda gösterilen bedellerin düşük olduğundan bahisle, mahkemece gerçek değerin belirlenmesi yönünde talepde bulunulduğu, bu amaçla keşiflerin yapılarak bilirkişi raporlarının alındığı belirgin olup, bozma sonrası mahkemenin bu savunmalardan etkilenerek, tapuda yazılı olan miktarı değil, kendince hesapladığı yüksek bir rakamı esas alarak depo kararı aldığı, bir anlamda Yargıtayın yerleşik uygulaması dışına çıkarak davalının bedelde muvazaa iddiasına değer verdiği açıktır.

Sayın çoğunluk Yargıtayın yerleşik uygulamasına dayanarak davalının itirazlarının hakkın kötüye kullanılması niteliğine vurgu yaparak, bunun dinlenemeyeceğini belirtmektedir.

Genel uygulamada muvaaza iddiası ileri sürüldüğünde Yargıtayca ve dairemizce ikili bir ayrım yapılarak davalı alıcının iddiası genelde kabul görmemekte, davacının bedelin yüksek gösterildiğine yönelik muvaaza iddiası ise araştırmaya değer görülerek inceleme yapılması ve delillerin toplanarak gerçek bedelin belirlenmesi tasvip görmektedir.

Bu ikili durum esasen kendi içinde çelişki taşımaktadır. Çünkü kanun koyucu TMK 734/2 maddesinde ayrım yapmaksızın “satış bedeli,” tabirini kullanmakta olup buradaki miktarın savunma yapan tarafın durumuna göre değiştirilmesi en azından hakkaniyete uygun değildir.

Gerek Yargıtay uygulamalarında gerekse doktrinde tapuda işlem yapan tarafların daha az vergi vb. ödemek amacıyla satış bedelinin düşük gösterdikleri ve böylece daha az vergi ödedikleri genel bir kabul görmekte ve bu durum nerede ise olağan karşılanmaktadır.

Düşük vergi verme durumunun tespiti halinde kanun koyucu bununla ilgili gerek eksik verginin alınması, gerekse ceza alınması yönünde yaygın bir uygulamasının varlığı da açıktır.

Sözleşmenin esaslı unsurlarından olan bedel ilgili olarak muvazaa durumunun, Yargıtay uygulaması ile esaslı bir unsur olarak görülmediği tespiti de açık bir çelişkidir. Çünkü muvazaa hususu esasen açık bir kanun hükmü ile belirlenmiş değildir. Esasen 818 sayılı Borçlar Kanununun 18. maddesi ve bilahare yürürlüğe giren 6098 sayılı kanunun 19. maddesinden hareketle genel muvazaa, muris muvazası, inançlı işlem gibi birçok konu yazılı içtihatlar ile düzenlemeye çalışılmıştır.

Yargıtayın genel uygulamasında muvazaa halinde sözleşmenin geçersizliği gündeme gelmekte iken şufa davalarına bakan dairelerin bu konu ile ilgili uygulamalarında bedelde düşüklük veya fazla miktar belirlenmesi halinde, genel uygulamalardan ayrılınmak suretiyle sözleşme ayakta tutulmaktadır. Bu durum yukarıda açıklanan çelişkili davranma konularına yeni bir durum daha eklemektedir.

Yargıtayın genel uygulamasında muvazaa halinde sözleşmenin geçersizliği gündeme gelmekte iken şufa davalarına bakan dairelerin bu konu ile ilgili uygulamalarında bedelde düşüklük veya fazla miktar belirlenmesi halinde, genel uygulamalardan ayrılınmak suretiyle sözleşme ayakta tutulmaktadır. Bu durum yukarıda açıklanan çelişkili davranma konularına yeni bir durum daha eklemektedir.

Davalının bedelin düşük gösterildiği savunması esasen tapuda yapılan ve tamamlanan satış akdi ile ilgili bir husustur. Hisse satan kişi ile alıcı davalı arasındaki satışta hiçbir ihtilaf olmasa bile kamu, düşük bedeli tespit ettiğinde vergi cezası uygulamakta ve alacağını her iki taraftan alabilmektedir.

Satıcı 3. kişi ile alıcı arasında düşük bedel ile alım-satım sonrası taraflar arasında ihtilaf çıkmasıda mümkündür. Örneğin alım-satım sebebiyle bedelin eksik ödendiği iddiasında, bu husus dava konusu olabilmekte ve yine Yargıtay uygulaması sonucu uygun delillerle gerçek bedelin ne olduğu belirlenerek, bunun sonucunda tapuda yazılı miktarın dışında gerçek bedel üzerinden, eksik kalan kısım için alacak davaları kabul edilebilmektedir.

Konumuza dönecek olursak, satış akdinin taraflarının bedelde muvazaa iddiaları-savunmalarının dinlenmesinin önünün kesilmesi hakkaniyetli değildir.

Yargıtayın yerleşik içtihatları davalının, bedelin düşük gösterilmesi sebebiyle gerçek değerin belirlenmesi talebini ayrıca “hakkın kötüye kullanılması” olarak gördükleride açıktır. Oysa bu bir ön kabuldür. Bu konuda hiçbir delil toplanmamakta, ayrıca bu konunun araştırılması yönünde bir bozma gerekçeside oluşturulmamaktadır.

Hakkın kötüye kullanılması ön kabulünde “HAK nedir, bu hak nasıl kötüye kullanılmıştır, bu gibi sorular öğretide de sorulmaktadır.

Davalı alıcının düşük vergi vb. ödemek amacıyla tapudaki satış sırasında bedelin düşük gösterildiği savunmasını, davacıya karşı ileri sürmesinde ve bunu ispatlamak istemesinde, kötüye kullanılan bir hak var mıdır? Bu hususun tartışılması gerekir. Çünkü, satım akdi taraflarının gerçek amacının önalım hakkını kullanmak isteyen kişiyi aldatmak olmadığı, olsa olsa kamuya yönelik bir davranışlarının bulunduğu söylenebilir.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 07/09/2020 tarihli kararında esasen satış bedeli kavramına bir anlamda yorum getirerek, tapudaki satış akdi sırasında belirlenen bedeli değil daha sonra tapuda yapılan düzeltme beyanı ve buna bağlı olarak ödenen cezai işlem sonucu belirlenen yeni bedelin esas alınmasını açıklayarak farklı bir karar verdiği görülmüştür.

Bu durumda davalının, şufa hakkı kullanılmadan önce tapuda bedel ile ilgili hususu düzeltmesi ve eksik harcı yatırması sonrası, düzeltilmiş bedelin davada esas alınması uygulaması ile; davalı-alıcı tarafından ileri sürülen muvazaa savunmasının desteklendiği, değer verildiği açıktır.

Bu durumda davalının, şufa hakkı kullanılmadan önce tapuda bedel ile ilgili hususu düzeltmesi ve eksik harcı yatırması sonrası, düzeltilmiş bedelin davada esas alınması uygulaması ile; davalı-alıcı tarafından ileri sürülen muvazaa savunmasının desteklendiği, değer verildiği açıktır.

Böylece ön kabul şeklinde “hakkın kötüye kullanılması," şeklinde davalı talebinin reddinin yerinde olmadığı, bu hususun tartışılması, gerektiğinde davalı delillerinin de toplanması gerekeceği aşikardır.

Toplayacak olursak, Yargıtay uygulamasının eşit ve hakkaniyetli olması açısından, davalı-alıcının tapuda düşük bedel gösterildiği savunmasının dikkate alınması, aynen davacı tarafın bedelde muvazaa itirazı gibi değerlendirilerek gösterilecek delillerin toplanması ve neticeden gerçek bedelin belirlenmesinin daha hakkaniyetli olacağı açıktır.

Esasen 4921 sayılı Harçlar Kanununun 16. maddesi hükmüne göre de, şufa gibi tapu iptali ve tescile ilişkin davalarda gayrimenkulün değerinin esas alınmasına ilişkin genel düzenleme de yukarıdaki görüşlerimizi desteklemektedir. Çünkü dava dilekçesinde değer gösterilse bile ihtilaf halinde, mahkemece resen taşınmazın değerinin belirlenmesi hususu Yargıtayın muhtelif kararlarında sıkça belirtildiğine göre, bu kanun hükmünün bu olayımızda da uygulanması gerekmektedir.

Aksi halde hem devletin eksik harç almasına yol açılmakta, hem de taraflar için farklı uygulama esasları benimsenmek suretiyle, özellikle davalı-alıcının zarar görmesine mahkemeler eliyle yol açılmaktadır.

Mevcut davalarda uygulamanın bir şekilde davalı aleyhine devamı halinde, özellikle mahkeme eliyle davacının haksız-sebepsiz zenginleşmesine yol açılacağı, bununda genel olarak hakkaniyete-hukuka aykırı olacağı da açıktır.

Konuyu özetlediğimizde davalı-alıcının bedelin düşük gösterilmesi sebebiyle, mahkemece gerçek bedelin belirlenmesi ve bunun üzerinden depo kararı tesisi talebi-itirazı genel olarak yerindedir. Bu konunun esasen davacının herhangi bir hakkına tecavüz etmediği, hakkın kötüye kullanılmadığı, sonradan tapuda yapılan düzeltmelerin bile Yargıtayca dikkate alınması karşısında davalının itirazının dinlenmesi ve delillerinin toplanması gerektiği açık olmakla; genelde bunu gözeten yerel mahkeme gerekçesi yerindedir. Bundan dolayı çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.

Davamıza özgü inceleme yapıldığında esasen davacının iyi niyetli olmadığı, hakkını kötüye kullandığı da ayrı bir husustur. Çünkü imzasını inkar etmediği 22/01/2015 tarihli belgede hem kendi hissesi hem de şufa talebi sonucu alacağı hisse toplamı üzerinden “4 daire ve 2 dükkan” karşılığı davalı ile anlaşma yapmış, böylece elde etmek istediği hisselerin ne kadar değerli olduğunu itiraf etmiştir. Çünkü tapuda yazan hisse devir bedellerinin toplamı ile karşılığında almak istediği 6 adet bağımsız bölümün değerleri arasında herhangi bir inceleme yapılmamış ise de, olağan hayat deneyimleri itibariyle büyük bir farkın bulunduğu, şufa hakkı kullanımı ile davacının büyük bir kar elde edeceği görülmektedir.

Bu anlaşma henüz hayata geçmemiş ise de, bu olayda davacının ne derece de kazançlı olduğu açık olup, davalının itirazı dinlenmediği takdirde, davalının da bu dava sebebiyle büyük zarar göreceği açık olduğu için, bu tespitimiz gereğince davalı şirket itirazının dinlenmesi gerektiği kanaatindeyiz.

Yukarıda açıkladığımız gerekçeler ışığında davalının, tapuda bedelin düşük gösterilmesi sonucu gerçek bedelin yeniden belirlenmesi isteği yerinde olup, mahkemece de doğru yolda bir usul belirlendiği halde varılan sonuç yanlış olmuştur.

Çünkü davalı delillerinin toplanması sonucu gerçek bedel belirlenerek bu değer ve masraflar üzerinde depo kararı verilmesi gerekirken, ne şekilde bulunduğu belli olmayan bir miktar üzerinden depo kararı yanlış olmuştur. Gerekçede bile miktarın nasıl bulunduğu anlaşılmamakta olup, buna dair düzenlenen depo kararı da hatalıdır. Bundan dolayı usulünce satış bedelleri belirlenmeli ve bulunacak miktarın depo tarihine kadar hesaplanacak faizi ile birlikte bir banka hesabına yatırılması ve verilecek süre sonrası, gerekli karar verilmesi gerekirken, bütün bu açıklamalara riayet etmeden düzenlenen ara kararı sonrası mevcut şekilde davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

Neticeten davalının itirazları doğrultusunda usule aykırı ara kararı ile tesis edilen red kararının bozulması, bozma gereğince mahkemece gerekli incelemenin yukarıdaki gerekçeler ışığında yapılarak yeniden ara kararı verilip, bunun sonucuna göre karar tesis edilmesi açıklaması doğrultusunda muhalefet görüşü açıklanmıştır.
Yargıtay — Esas No: 2023/13284, Karar No: 2024/17828, Tarih: 24.04.2024

**10. Ceza Dairesi         2023/13284 E.  ,  2024/17828 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/191 E., 2022/161 K.

HÜKÜMLÜ : ...

SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

İNCELEME KONUSU KARAR : Mahkûmiyet

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Malazgirt Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile, hükümlü hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 191 inci maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 2 yıl 2 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün, istinaf edilmeksizin 12.04.2022 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2023/1468 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60081 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60081 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

" Dosya kapsamına göre, sanığın 04.07.2018 tarihli eylemi nedeniyle Malazgirt Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 28.11.2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararın sanığa tebliğ edilmeden infaz edilmesi için 28.11.2019 tarihinde Patnos Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği, sanığın erteleme süresi içerisinde tekrar uyuşturucu madde kullanması nedeniyle hakkında açılan kamu davasına ilişkin yapılan yargılama sonucunda yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verildiği anlaşılmış ise de,

Benzer bir olaya ilişkin olarak Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 09.12.2019 tarihli ve 2019/2360 Esas, 2019/7718 Karar sayılı ve aynı Dairenin 24.02.2020 tarihli ve 2020/250 Esas, 2020/1242 Karar sayılı ilâmları ile benzer diğer ilamlarında da değinildiği üzere, şüpheli hakkında verilen "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" kararı ve bu karar ile birlikte verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararlara yönelik şüphelinin 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz hakkının bulunduğu ve erteleme kararında itiraz hakkı ile itiraz süresi ve merciinin gösterilmesi gerektiği, itiraz hakkı bulunduğu hususunu içerir bahse konu karar kendisine hiç tebliğ edilmeyen yahut usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeyen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı, anılan kararın infazına başlanmış olmasının hatta tedbirin infazının tamamlanmasının da bir önem arz etmediği,

5237 sayılı Kanun’un 191 inci maddesinin, ikinci fıkrasında yer alan, "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." şeklindeki, üçüncü fıkrasında "Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır." ve dördüncü fıkrasında "Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması hâlinde, hakkında kamu davası açılır."

şeklindeki, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklindeki düzenlemeler karşısında, mahkemece kovuşturma şartının henüz gerçekleşmediği kanaatine varılması durumunda 5271sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca durma kararı verilmesi gerektiği nazara alındığında,

Somut olayda, adı geçen şüphelinin 04.07.2018 tarihli eylemi sebebiyle Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 28.11.2019 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararın sanığa usulüne uygun tebliğ edilerek kesinleştirilmeden, karara konu denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanılmış olması dolayısıyla sanığın kendisine yüklenen yükümlülüklere aykırı davrandığından bahsedilemeyeceğinden kovuşturma şartının gerçekleşmediği cihetle, Mahkemesince açılan kamu davası hakkında kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden "durma kararı" verilerek, sanık hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ilgili sulh ceza hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin sağlanması ve usulüne uygun şekilde kesinleştirilmesini takiben geçerli tebligat işlemleri yapılarak denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A. Şüpheli hakkında, 04.07.2018 tarihinde işlediği kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Malazgirt Cumhuriyet Başsavcılığının 28.11.2019 tarihli ve 2019/1829 soruşturma, 2019/910 sayılı kararı ile, 5237 sayılı Kanun’un 191 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, kararda itiraz kanun yoluna başvuru süresinin "7 gün" olarak gösterildiği, kararın şüpheliye

tebliğ edildiğine dair dosya arasında bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, tedbirin infazı için 28.11.2019 tarihinde Patnos Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,

B. Şüphelinin, 19.12.2019 ve 11.02.2021 tarihlerinde yeniden kullanmak için uyuşturucu madde bulundurması ve uyuşturucu madde kullandığının teknik yöntemlerle belirlenmesi üzerine, erteleme kararının kaldırılarak Malazgirt Cumhuriyet Başsavcılığının 31.03.2021 tarihli ve 2019/1829 Soruşturma, 2021/134 Esas, 2021/133 sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı,

C. Malazgirt Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 22.02.2022 tarihli ve 2021/191 Esas, 2022/161 Karar sayılı kararı ile, sanığın, 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 2 yıl 2 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün istinaf edilmeksizin kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

C. Malazgirt Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 22.02.2022 tarihli ve 2021/191 Esas, 2022/161 Karar sayılı kararı ile, sanığın, 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 2 yıl 2 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün istinaf edilmeksizin kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

D. 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'la değişik 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinde, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ve bu kararla birlikte verilebilecek olan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararlara yönelik herhangi bir kanun yolu öngörülmemiş ise de; kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile bu karara bağlı olarak verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararlara yönelik 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan "Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır." şeklindeki düzenleme gereği, "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" kararı ve bu karar ile birlikte verilen "tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına" ilişkin kararların itiraz yolu açık olmak üzere verilmesi ve şüpheliye tebliğ edilmesi gerektiği, şüpheliye, hakkında verilen karara karşı itiraz hakkı tanınmadan ve kendisine tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı, şüpheli hakkında Malazgirt Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararda, karara karşı itiraz kanun yoluna başvuru süresinin "15 gün" yerine "7 gün" olarak belirtilmek suretiyle şüphelinin yanıltıldığı, Anayasanın Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması başlıklı 40 ıncı maddesindeki düzenleme ile 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 5271 sayılı Kanun'un 171, 172 ve 173 üncü maddeleri uyarınca, başvurulacak kanun yolunun, merciinin, başvuru şekli, süresi ve bu sürenin başlangıcının açıkça ve ilgiliyi yanıltmayacak biçimde gösterilmesi gerekmekte olup; "kamu davasının açılmasının ertelenmesi"

kararı ve bu karar ile birlikte verilen "denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına" ilişkin kararda kanun yolu başvuru süresinin şüpheliyi yanıltacak biçimde "7 gün" olarak gösterildiği, usulsüz olarak verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi, beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı, usulsüz olarak verilen kararın şüpheliye tebliğ edildiğine dair bir bilgi ve belgenin de dosya arasında bulunmadığı, bu durumda erteleme kararı kesinleşmediğinden ihlal kabul edilen 19.12.2019 ve 11.02.2021 tarihli eylemlerin erteleme süresi içerisinde işlendiğinden sözedilemeyeceği,

5237 sayılı Kanun'un dördüncü fıkrasında yer alan "Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklindeki, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklindeki düzenlemeler karşısında, Mahkemesince, kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca "durma" kararı verilerek, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ilgili sulh ceza hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin sağlanması ve usulüne uygun şekilde kesinleştirilmesini takiben geçerli tebligat işlemleri yapılarak erteleme ve denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi gerektiği gözetilmeden mahkûmiyet kararı verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

B. Malazgirt Asliye Ceza Mahkemesinin 22.02.2022 tarihli ve 2021/191 Esas, 2022/161 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.04.2024 tarihinde karar verildi.