muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/7662, Karar No: 2014/15628, Tarih: 17.09.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/7662 E.  ,  2014/15628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanık hakkında hırsızlık suçundan kamu davası açıldığı, suçtan zarar gören ve hazırlık soruşturmasında şikayetçi olan yakınanların, kovuşturma aşamasında 5271 sayılı CMK'nın 234/b maddesinde belirtilen davaya katılma ve diğer haklarını kullanabilmesi için duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği, mahkemece kovuşturma aşamasında işin tutuklu olması nedeni ile yakınanların zorla getirilmesine karar verildiği, bir kısım yakınanların duruşma sırasında dinlendiği, bir kısım yakınanlar için çıkartılan zorla getirme müzekkerelerinin ise adreste bulunmamaları ya da evrakın duruşma gününden sonra gelmesi gibi nedenlerle iade edildiği, 11.06.2009 tarihli oturumda bir kısım yakınanların dinlenmesinden vazgeçildiği ve yokluğunda verilen hükmün yakınanlar ..., ve ...'a tebliğine ilişkin belgeye dosyada rastlanılmadığının anlaşılması karşısında, yapılmışsa belgesinin dosyaya konulması, aksi halde yasa yol ve yöntemini gösterir biçimde gerekçeli kararın adı geçenlere tebliğ edilerek, buna ilişkin belge ile sunarlarsa temyiz dilekçeleri de eklendikten ve bu konuda ek tebliğname düzenlendikten sonra incelenmek üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na İADESİNE, 17.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11076, Karar No: 2014/17726, Tarih: 17.11.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/11076 E.  ,  2014/17726 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SİLİFKE 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/03/2014

NUMARASI : 2012/138-2014/338

Taraflar arasında görülen davada Silifke 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/03/2014 tarih ve 2012/138-2014/338 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafından sigortalanan müvekkilinin yetiştirdiği sofralık çeltiğin 30/10/2011 tarihinde oluşan fırtına nedeniyle hasara uğradığını, ürünün o yıl ki verimin % 40 oranın da düştüğünü, zararın ödenmediğini ileri sürerek, 11.700,00 TL'nin 30/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesiyle, talep sonucunu 16.848,00TL'ye çıkarmıştır.

Davalı vekili, hasarın poliçe teminatı kapsamında olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, hasar tarihi olan 30/10/2011 günü sigorta poliçesi güvence teminatı kapsamında fırtına düzeyinde kuvvetli rüzgarın estiği, fırtına nedeniyle davacının sigorta poliçesi kapsamında zararının 16.848,00 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Ancak, taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesinin “tazminatın hesabı” başlıklı bölümünde tazminatın poliçede belirtilen muafiyet tutarı indirildikten sonra kalan zarar miktarının, yine poliçede belirtilen sigortacının üzerinde kalan müşterek sigorta oranı ile çarpılarak hesaplanacağı belirtilmiş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda poliçede belirtilen hesaplamaya riayet edilmeden tazminat tutarı belirlenmiştir. Bu durumda, mahkemece tazminat miktarının yukarıda bahsedilen poliçe hükmü nazara alınarak hesaplattırılması ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken poliçe hükümleri nazara alınmadan yapılan hesaplamaya dayalı bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3- Davalı vekili, poliçelerin zeyil edildiğini ve sigortalıya prim iadesi gerçekleştiğini bu durumun da tazminatın hesabında dikkate alınması gerektiğini savunmuştur. Ancak, mahkemece bu savunma üzerinde hiç durulmamıştır. O halde poliçe zeyillerinin içeriği, somut olayla bağlantısı, iade edildiği iddia edilen primin tazminat hesabından mahsubunun gerekip gerekmeyeceği hususları üzerinde durulması, gerektiğinde, bu yönüyle ek rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği halde yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 17/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5521, Karar No: 2017/16628, Tarih: 27.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/5521 E.  ,  2017/16628 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1913, Karar No: 2015/1922, Tarih: 11.06.2015

**21. Ceza Dairesi         2015/1913 E.  ,  2015/1922 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

11.03.2010 tarihli bilirkişi raporunda suça konu sahte çekin kağıt kalitesi, baskı tekniği ve kalitesi, renk tonları, üzerinde bulunan güvenlik unsurları yönünden orijinal örneklerine kıyasla farklılıklar bulunması nedeniyle külliyen sahte düzenlendiği, sahteliğin ilk bakışta ve kolaylıkla dikkati çekmeyecek nitelikte olması nedeniyle aldatma yeteneğinin mevcut olduğu tespit edilerek, gerekçeli kararda belgenin aldatma yeteneğinin mevcut olduğunun kabul edilmiş, dosya içerisinde bulunan fotokopisinden de yasal unsurlarının tam olduğunun anlaşılmış olması karşısında, tebliğnamede bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma neticelerine uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle;

Mahkûm olduğu uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nun 53/3. maddesi uyarınca kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından aynı maddenin 1. fıkrasının c bendindeki hak yoksunluğunun uygulanamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı ise de; yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususların 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanık hakkında kurulan hüküm fıkrasından "5237 sayılı TCK’nun 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölüm çıkarılarak yerine "sanığın 5237 sayılı TCK'nun 53/1. maddesi uyarınca, aynı maddenin 1. fıkrasının (a-b-c-d-e) bentlerinde yer alan haklardan hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına, ancak TCK'nun 53/3. maddesi gereğince hapis cezası ertelenen sanığın kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık haklarından yoksun bırakılmasına yer olmadığına" ibaresi eklenmek suretiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün istem gibi DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11.06.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11260, Karar No: 2013/19077, Tarih: 07.11.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/11260 E.  ,  2013/19077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 07.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8491, Karar No: 2014/791, Tarih: 15.01.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/8491 E.  ,  2014/791 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/11/2011

NUMARASI : 2009/165-2011/527

Taraflar arasında görülen davada İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28/11/2011 tarih ve 2009/165-2011/527 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı nezdinde işyeri sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan, müvekkiline ait eczanede bilinmeyen bir nedenle 29.05.2008 tarihinde yangın çıktığını, poliçe kapsamında toplam 204,000 TL kısmi ödeme yaptığını, Karşıyaka 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/28 D. İş sayılı dosyası ile yapılan tespitte yanan ilaçların bedelinin 283.106,45 TL, yanan demirbaş bedelinin ise 22.477,00 TL olduğunun belirtildiğini, ilaçların imhası içini 2.378,08 TL masraf yapıldığını, yangından 2 ay sonra işe başlanabildiğini ve bu sürede kazanç kaybının 16.291,26 TL olduğunu, bu nedenle kısmi ödemelerin zararı karşılamadığını ileri sürerek şimdilik 50.000,00 TL'nin hasar ihbarının yapıldığı 29.05.2008 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında talebini, 132.285,77 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili, Karşıyaka 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/28 D. İş sayılı dosyası ile yapılan tespitte göre yangının çıkma nedeninin şüpheli olduğunu, yapılan delil tespitine göre eczanedeki itriyat ve ecza malzemelerinin defter kaydına göre 185.991,24 TL, fiili sayıma göre 283.106,45 TL olduğunu, yangının kasıtlı olarak çıkarıldığı görüşünün kuvvet kazanmasına rağmen davacının mağdur olmaması için kendisine toplam 204.75l,36 TL ödendiğini, taraflar arasındaki poliçeye göre hasarların defter kayıtlarına göre ödeneceğinin hükme bağlandığını, bu nedenle 185.991,24 TL'lik malzemenin esas alınması gerektiğini, bu miktara diğer masraf kalemlerinin de eklenerek ödeme yapıldığını, davacının parayı alması ile birlikte davalıyı ibra ettiğini savunarak, davanın reddini talep etmiş, ıslah bakımında da zamanaşımı itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, yangının kasıtlı çıkarıldığı hususunun davalı tarafça ispatlanamadığı gibi bir kısım ödemelerinde yapılmış olduğu, davacının dava konusu yangın sebebiyle hakkında açılan ceza davasından da beraat ettiği bu nedenle hasarın sigorta teminatı kapsamında kaldığı, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme, borç ikrarı anlamında olduğundan zamanaşımı müddetinin 818 sayılı BK'nın 135/2. madde kapsamına göre 10 yıl olduğu ve ıslah tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı, davacının talebi ile davalı tarafından ödenenler arasında aşırı nispetsizlik bulunduğu, davacının müzayaka halinde davalı sigorta şirketini ibra ettiği bu nedenle ibranamelerin geçersiz olduğunu, davacının, davalı sigorta tarafından yapılan ödemeler düşüldükten sonra talep edebileceği zararının 112.535,10 TL kar kaybının poliçe ile teminat altına alınmadığı, davacının demirbaş ve dekorasyon hasarının davalı sigorta şirketi tarafından tamamen ödendiği gerekçesiyle davanın kabulü ile emtia bedeli 97.114,77 TL enkaz kaldırma bedeli 360,00 TL tadilat bedeli 15.060,33 TL olmak üzere toplam 112.535,10 TL’nin 04.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili ve katılma yolu ile de davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Ancak, sigorta poliçesinde, hasarın tespitinde sigortalı iş yerinin giriş-çıkış ve envanter kayıtlarının esas alınacağı belirtildiğine göre, davacı defterlerindeki, belirtilen kayıtlar davacı aleyhine delil teşkil eder. Dava öncesinde de davalı sigorta şirketi tarafından, sigortalı iş yerinin defter ve kayıtlarına göre belirlenen emtia hasarı ödendiğine göre mahkemece, davacının bu kalem alacak yönünden talep hakkı olmadığı nazara alınmadan eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3- Ayrıca, 6762 sayılı Yasa'nın 1299. maddesi ve Yangın Sigortası Genel Şartları'nın B.8/1. maddesi uyarınca sigortacı, kesinleşmiş olan tazminat miktarını en geç bir ay içinde sigortalıya ödemek zorunda olup, tazminat miktarının kesinleştiği tarih ise ekspertiz rapor tarihidir. Somut olayda ekspertiz rapor tarihi 12.08.2008 olup, davalı 12.09.2008 tarihi itibariyle mütemerrit sayılır. Bu itibarla mahkemece, anılan hususlar nazara alınmadan, davalı sigorta şirketi tarafından talep edilen delil tespiti nedeniyle hazırlanan bilirkişi raporu tarihi esas alınarak hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

4- Öte yandan, davacı 06.05.2011 tarihinde ıslah yoluyla müddeabihi artırmış, davalı taraf da ıslah bakımından zamanaşımı def'inde bulunmuştur. Mahkemece her ne kadar, davalı sigorta şirketi tarafından, daha önce yapılan ödemenin borç ikrarı olduğu ve 818 sayılı Yasa'nın 135/2 gereğince zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu ve bu sürenin ıslah tarihi itibariyle dolmadığı gerekçesiyle zamanaşımı def'i reddedilmişse de, davalı tarafından yapılan ödeme sonucu alınan ibraname anılan Yasa'nın 135/2 maddesi anlamında borç ikrarı niteliğinde bir senet mahiyetinde değildir. Bu durumda, mahkemece, ıslah edilen miktar bakımından, alacağın muaccel olduğu 12.08.2008 tarihinden itibaren ıslah tarihine kadar, 6762 sayılı TTK'nın 1268. maddesinde düzenlenen, 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu nazara alınmadan yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle de davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2), (3) ve (4) nolu bentlerde yazılı nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 15.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/12076, Karar No: 2022/14453, Tarih: 17.11.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/12076 E.  ,  2022/14453 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :

Dava, davacının yaşlılık aylığının 30.09.2015 tarihinden itibaren yeniden bağlanması, yersiz ödeme olarak 47.940,04 TL tahsiline yönelik Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilâmına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 17/11/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10205, Karar No: 2012/1579, Tarih: 14.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/10205 E.  ,  2012/1579 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan iş verene ait iş yerinde 16/06/2006-08/11/2008 tarihleri arasında çalıştığının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK'nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava

dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.