muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/30053, Karar No: 2019/7380, Tarih: 16.04.2019

**5. Hukuk Dairesi         2017/30053 E.  ,  2019/7380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 16/04/2019 günü temyiz eden davalı vekilinin yüzüne karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden aleyhine temyiz olunan davacı idare vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Sulu tarım arazisi niteliğindeki ... Köyü 479 ada 1 parsel sayılı taşınmaza gelir metodu esas alınarak; üzerindeki ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumuna göre maktuen değer biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur. Ancak;

1-4650 sayılı Yasayla değişik 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesi uyarınca açılan bedel tespit ve tescil davasında aynı Kanunun 15/son maddesine göre değerlendirmenin dava tarihi esas alınarak yapılması gerekir.

Belirtilen nedenle; dava konusu taşınmaza dava tarihi olan 2016 yılı esas alınmak suretiyle ilçe tarım müdürlüğü verilerine göre değer biçilmesi gerekirken,bu husus gözetilmeden, 2015 yılı resmi verileri esas alınarak değer biçen bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,

2-Dava konusu taşınmaz sulu arazi niteliğinde olduğundan kapitalizasyon faizinin % 4 oranında uygulanması gerekirken bu oranın % 5 kabulü suretiyle bedel tespiti,

3-Bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan münavebe ürünlerinin 2016 yılı itibarıyla ayrıntılı üretim giderini gösteren veri cetveli İlçe Tarım ve ... Müdürlüğünden getirtilip sermaye faizi, genel idarecilik giderleri, tarla kirası ve bilinmeyen masraflar kalemlerinin üretim masraflarına dahil edilmeyeceği gözönünde tutularak hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, temyiz eden davalı yararına yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 2.037,00-TL. vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, 16/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19420, Karar No: 2014/19920, Tarih: 27.11.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/19420 E.  ,  2014/19920 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 15 - 2013/135294

MAHKEMESİ : Aydın 2. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 14/02/2013

NUMARASI : 2012/420 (E) ve 2013/113 (K)

SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir. Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

Sanığın, bir şekilde temin ettiği ele geçirilemeyen usulsüz ve gerçeğe aykırı olarak tanzim edilen yeşil kartı tedavide ve sonrasında doktor tarafından yazılan ilaçların alınmasında kullanması sonucu 74,15 TL eczane ve 31.00 TL hastahane giderinin oluştuğu, bu şekilde sanığın üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda,

Gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkarılması açısından, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderildiği belirtilen listede sanığın ismi ile yapılan harcamanın esas alınarak soruşturma başlatıldığı, dosya kapsamına göre, kullanılan yeşil kartın sahte olduğu veya usulsüz olduğuna dair bir iddiaya rastlanmadığı gibi bu husustaki bir belgenin de dosya içine konulmadığı ve sanığın, yeşil kart bürosuna gidip başvuruda bulunduğunu, kimseye para vermediğini usulüne uygun olarak yeşil kartları çıkartıp kullandığını, suçsuz olduğunu belirttiği dikkate alınarak, yeşil kartı veren ilgili kuruma yazı yazılarak, kullanıldığı belirtilen kartın ne şekilde sahte olduğu veya usulsüz alındığı hususlarının sorulması, bunlara dair belgelerin ve varsa yeşil kart dosyası ile sigorta dosyasının onaylı suretinin istenerek dosyamız içine konulması, yine ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu'na yazı yazılarak, sanığın, suça konu yeşil kartlarla hangi tarihte ve ne şekilde tedavi gördüğü, hastaneye hangi şikayetle geldiği, poliklinik veya acilden giriş yapıp yapmadığı, tedavi sırasında hangi yeşil kartı kullandığı ve bu sırada sigortalı olup olmadığı, söz konusu kartın, tamamen sahte mi yoksa ilgili kuruma sahte belgelerle başvuru yapılarak mı alındığı, hastaneye tedavi için başvuru yapıldığında, yeşil kartın sistemde sorgulanıp sorgulanmadığı ile tamamen sahte olan ve sistemde bir karşılığı bulunmayan yeşil kartın ne şekilde tedaviye esas alındığı hususlarının sorulması ve ilgili belgelerle birlikte hastane tedavi evraklarının onaylı suretlerinin istenerek dosya içine konulması, suç tarihinde sanığın, ekonomik ve mali durumuna göre yeşil karta ihtiyacı bulunup bulunmadığı ve hukuken yeşil kart alabilecek durumda olup olmadığının ilgili kurumlardan sorulması, Sağlık Bakanlığı vekili tarafından verilen temyiz dilekçesinde; M. G. isimli kişinin sahte kartları düzenlediğini, bu hususta aynı mahiyette bir çok dosyanın bulunduğunu belirtmekle, M. G. isimli kişi hakkında bir soruşturma veya kovuşturma bulunup bulunmadığının araştırılması, varsa söz konusu dosyaların bu dosyayla birleştirilmesinin sağlanması, böyle bir soruşturma bulunmuyor ise, adı geçen kişinin açık kimlik bilgileri ve adresinin araştırılarak bulunması halinde ifadesinin alınması, yapılan sahtecilik eylemleri hakkındaki bilgisi ve sanıkla olan irtibatının sorulması, her ne kadar yeşil kartın ele geçirilemediği belirtilmiş ise de, bu hususta hiçbir araştırma yapılmadığı dikkate alınarak, yeşil kartların nerede olduğunun araştırılması, suç tarihinden sonra aynı kartla başka yerlerde tedavi olup olunmadığının belirlenmesi, sahteciliğin, yeşil karta esas belgelerde yapıldığının iddia edilmesi halinde de, bu belge asıllarının getirtilmesi ile sanık, M. G

. G. ile ilgili diğer kişilerin yazı ve imza örneklerinin alınarak, sahteciliğin kim tarafından yapıldığı ve ne şekilde yapıldığı hususunda bilirkişi raporu alınması, sanığın, varsa başkaları tarafından yapılan sahteciliği bilip bilmediklerinin tespit edilmesi, bütün delillerin toplanmasından sonra sonucuna göre, gerçekte bir sahtecilik olup olmadığı, sahteciliğin kim tarafından yapıldığı, sanığın suç işleme kastıyla hareket edip etmediği ve kurum zararı bulunup bulunmadığı hususlarının karar yerinde tartışılarak, sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.11.2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1365, Karar No: 2013/381, Tarih: 24.09.2013

**Ceza Genel Kurulu         2012/15-1365 E.  ,  2013/381 K.**

* BASİT DOLANDIRICILIK

* NİTELİKLİ DOLANDIRICILIK (DİNÎ İNANÇ VE DUYGULARIN İSTİSMAR EDİLMESİ SURETİYLE DOLANDIRICILIK)

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 158

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 157

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanığın 5237 sayılı TCK’nun 158/1-a ve 52. maddeleri uyarınca 2 yıl hapis ve 100 YTL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, Kahramanmaraş 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 24.11.2008 gün ve 315-467 sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 15. Ceza Dairesince 04.05.2012 gün ve 12939-36286  sayı ile;

"Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu  yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Dolandırıcılık suçunun dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle işlenmesi, bu suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir durum olarak TCK’nun 158/1-a maddesinde düzenlenmiştir. Madde gerekçesine göre, burada dikkat edilmesi gereken husus, dinin bir aldatma aracı olarak kullanılmasıdır.

Din, bir topluluğun sahip olduğu kutsal kitap, peygamber ve Allah kavramını da genellikle içinde bulunduran inanç sistemi ve bu sisteme bağlı olarak yerine getirmeye çalıştığı ahlaki kurallar bütünüdür. Dini inanç, dine inanan, belirli bir dine mensup kişinin duygularıdır. Bir insanın dini inanç ve duyguları ile, doğup büyüdüğü, terbiyesini aldığı ailesi, çevresi ve içinde bulunduğu toplum arasında çok sıkı bir ilişki bulunmaktadır.

Bu nitelikli unsurun gerçekleşebilmesi ve suçun oluşabilmesi için, dini kurallara bağlı olanların, önem verdiği değerler, dini inanç ve duygular aldatma aracı olarak kötüye kullanılmalı, bu suretle  gerçekleştirilen hile ile haksız bir yarar da sağlanmış olmalıdır.

Bu nitelikli unsurun gerçekleşebilmesi ve suçun oluşabilmesi için, dini kurallara bağlı olanların, önem verdiği değerler, dini inanç ve duygular aldatma aracı olarak kötüye kullanılmalı, bu suretle  gerçekleştirilen hile ile haksız bir yarar da sağlanmış olmalıdır.

Somut olayda;  katılanın olay günü bankadan emekli maaşı olan 600 TL'yi çektikten sonra yolda yürüdüğü sırada önceden tanımadığı sanık ile yanındaki kimliği tespit edilemeyen şahsın yanına yaklaştıkları, sanığın 'sen Ferhat ustanın babası mısın' diye katılana sorduğu, olumlu cevap vermesi üzerine sanığın 'kayınvalidemin vasiyeti var, erzak ve para dağıtacağız sen iyi birine benziyorsun, verdiklerimi dağıtır mısın' dediği, katılanın bunu  kabul etmesi üzerine sanığın katılana hitaben tekrar 'sende para var mı, varsa paranı ver, bu binada bulunan hocaya okutup getireyim, mevlüt okutuyoruz, bereketlensin' dediği, bu sırada sanığın yanındaki diğer şahsın sürekli tesbih çekerek kelime-i tevhid getirdiği, katılanın bunun üzerine sanığa 500 TL verdiği, sanığın kimliği belirlenemeyen diğer şahsı katılanın yanında bırakıp binaya girdiği, bir müddet sonra  katılanın yanındaki şahsın telefonunun çaldığı, telefonu açıp bir şeyler konuşan  bu kişinin   katılana 'seni karşı binada bekliyorlar hemen git' dediği, bunun üzerine  katılanın söylenen yere gittiği ancak kimseyi göremediği, tekrar aşağıya indiğinde  diğer şahsın da ortadan kaybolduğu şeklindeki eylemde dolandırıcılık suçunun nitelikli halinin oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir" açıklamasıyla, "YTL" olan adli para cezası birimi "TL"'ye çevrilmek suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay C.Başsavcılığı ise  24.09.2012 gün ve 233553 sayı ile;

"Dolandırıcılık suçu, hileli davranışlarla gerçek bir kimseyi aldatıp hataya düşürerek, onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlaması, hilenin etkisine maruz kalan gerçek kişinin iradesi fesada uğratılarak şeyin kendisine teslimini sağlamak suretiyle haksız çıkar elde edilmesi şeklinde tarif edilebilir. Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için, failin hileli hareketlerle mağdurun iradesini fesada uğratarak paranın veya malın kendisine teslimini sağlamak suretiyle haksız çıkar elde etmesi gerekir. Sanık tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun irdeleme ve inceleme olanağını ortadan kaldıracak vasıfta olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı bakımından her olay kendi bünyesinde değerlendirilmeli, olayın gerçekleştiği yer, zaman dilimi ve özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun konumu, gizlenen veya değiştirilen gerçeğin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Dolandırıcılık suçunun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir durum olan ve 5237 sayılı TCK’nun 158/1-a maddesinde düzenlenen suçun oluşabilmesi için, dolandırıcılık suçunun dini inanç ve duyguların istismar edilerek haksız yarar sağlanması gerektiği, hangi inanca sahip olursa olsun 'dini inanç ve duygular'' bir aldatma vasıtası olarak kullanılarak çıkar sağlanması gerekir. Dinsel inanç ve duygu, kişinin veya bir topluluğun sahip olduğu yapıya göre çevresel faktörlere göre değişkenlik göstermektedir. Bu nitelikli unsurun gerçekleşebilmesi için, dinsel kurallara bağlı olanların, önemsediği değerler, inanç ve duygular karşı tarafı aldatmak için araç olarak kullanılmalı, bu şekilde gerçekleştirilen hile ile haksız bir yarar da sağlanmış olmalıdır.

Somut olayda; bankadan emekli maaşını çeken katılana yaklaşan sanık ve açık kimliği belirlenemeyen diğer sanık, dinsel söylemler kullanarak, kayınvalidesinin vasiyeti olduğu, fakir kimselere erzak ve para dağıtacaklarını, katılanın iyi birisine benzediği verilen erzak ve paraların katılan tarfından dağıtmasını istedikleri, katılanın üzerinde bulunan paranın da hocaya okutulduğunda bereketli olacağını söyledikleri, bu sözlere inanan katılanın üzerinde bulunan 500 YTL parayı sanığa teslim ettiği, karşı binadan çağırıyorlar diyerek katılanı karşı binaya gönderip oradan uzaklaşan sanığın eylemlerinin, dini inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle dolandırıcılık suçunu oluşturmayacağı, basit dolandırıcılık suçundan dolayı hüküm kurulması gerektiği sanık tarafından söylendiği gibi, paranın okunmasıyla bereketleneceği yönde hangi bir dini kuralın bulunmaması nedeniyle, sanığın katılana yönelik söylediği sözlerin basit yalan niteliğinde olduğu, dini duyguların istismarının yapılmadığı kabul edilmelidir.

Bu açıklamalar ışığında tüm dosya içeriği birlikte ele alındığında; katılanın, parayı sanığa teslimde kullanılan hilenin nitelikli boyuta ulaşmadığı, sanığın eyleminin 'basit dolandırıcılık' oluşturacağı" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 15. Ceza Dairesince 17.10.2012 gün ve 13352-43692 sayı ile, itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nun 158/1-a maddesi kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçunu mu, yoksa 157/1. maddesi kapsamında basit dolandırıcılık suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya içeriğinden;

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nun 158/1-a maddesi kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçunu mu, yoksa 157/1. maddesi kapsamında basit dolandırıcılık suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya içeriğinden;

Katılanın aşamalarda özetle; olay günü bankadan 600 TL emekli maaşını çektiğini, yolda yürürken daha önceden tanımadığı birisi 32-33 yaşlarında, diğeri ise 60-65 yaşlarında iki kişinin yanına geldiğini, genç olanın "amca sen Ferhat ustanın babası değil misin" diye sorduğunu, evet diye cevap verince kayınvalidesinin bir vasiyeti olduğunu, biraz erzak ve para vereceklerini, kendisini iyi biri olarak gördüklerini, vereceklerini dağıtıp dağıtamayacağını sorduklarını, dağıtmayı kabul ettiğini, daha sonra "sende para varsa ver, yukarıda hocamız var, mevlit okuyor, ona okutayım bereketlensin" dediğini, oğlunun adı Ferhat olduğundan, herhalde oğlunu tanıdıklarını düşünerek, bir de yaşlı olan şahıs sürekli elinde tesbih dua okuduğundan, dini duygulardan bahsettikleri için inandığını ve hocaya okutması için cebinde bulunan 500 TL'yi genç olan şahsa verdiğini, diğer şahsın da cebinden çıkarttığı parayı genç olana verdiğini, paraları alan genç şahsın "siz burada bekleyin ben şu binanın 3. katına çıkıp sizin paralarınızı okutup getireyim" diyerek yanlarından ayrıldığını, 1-2 dakika sonra yaşlı olanın telefonunun çaldığını, konuşması bitince "seni binadan çağırıyorlar ben burada bekliyorum hemen git gel" dediğini, bunun üzerine elindeki yağ tenekesini de yaşlı şahsa bırakarak binaya girdiğini, bina içerisinde paraları alan şahsı göremediğini, orada bulunan işyerlerinde çalışanlara binada cenaze olup olmadığını sorduğunu, cenaze olmadığı bilgisini alınca dışarı çıktığını, dışarıda bekleyen yaşlı şahsın da orada olmadığını görünce dolandırıldığını anlayıp şikayetçi olduğunu, oğlu Ferhat'ın da sanıkları tanımadığını beyan ettiği,

Katılanı hiç tanımadığını, suç tarihinde Ankara’da bulunduğunu ve hayatında hiç Kahramanmaraş’a gitmediğini söyleyen sanığın ise suçlamayı kabul etmediği,

Anlaşılmaktadır.

Dolandırıcılık suçunun basit şekli 5237 sayılı TCK’nun 157. maddesinde; "Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir" biçiminde düzenlenmiş, 158. maddesinde ise onbir bent halinde bu suçun nitelikli halleri sayılmıştır.

Malvarlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

1) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

2) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,

3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Malvarlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

1) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

2) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,

3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hileli davranışlar yapmalı, bu davranışlarla bir başkasına zarar vermeli, verilen zarar ile eylem arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı ve zarar da nesnel ölçütler göz önünde bulundurularak belirlenecek ekonomik zarar olmalıdır.

Görüldüğü gibi, dolandırıcılık suçunu malvarlığına karşı işlenen diğer suç tiplerinden farklı kılan husus, aldatma temeline dayanan bir suç olmasıdır. Birden çok hukuki konusu olan bu suç işlenirken, sadece malvarlığı zarar görmemekte, mağdurun veya suçtan zarar görenin iradesi de hileli davranışlarla yanıltılmaktadır. Madde gerekçesinde de, aldatıcı nitelik taşıyan hareketlerle, kişiler arasındaki ilişkilerde var olması gereken iyiniyet ve güvenin bozulduğu, bu suretle kişinin irade serbestisinin etkilendiği ve irade özgürlüğünün ihlâl edildiği vurgulanmıştır.

Uyuşmazlık konusunu ilgilendiren dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle dolandırıcılık suçu da TCK’nun 158/1-a maddesinde; "Dolandırıcılık suçunun; a- Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle … işlenmesi halinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur” şeklinde düzenlenmiştir.

Bu düzenleme ile toplumda yaşayan insanlar üzerinde yoğun bir etkisi bulunan dini inanç ve duyguların istismarının önlenmesi amaçlanmış ve maddenin bu bölümüne ilişkin gerekçesinde de; "Birinci fıkranın (a) bendinde, dolandırıcılık suçunun dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle işlenmesi, bu suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir durum olarak kabul edilmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, dinin bir aldatma aracı olarak kullanılmasıdır. Bu nitelikli unsurun gerçekleşebilmesi için, dinî inanç ve duygular, aldatma aracı olarak kötüye kullanılmalıdır. Suçun oluşabilmesi için, dinî inanç ve duyguların kötüye kullanılması suretiyle gerçekleştirilen hile ile haksız bir yarar da sağlanmış olmalıdır" şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Bu aşamada mevlit ve istismar sözcükleri üzerinde durulmasında da yarar  bulunmaktadır.

Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlüğüne göre mevlit;  "Hz. Muhammed'in doğumunu, hayatını anlatan mesnevi, bu mesnevinin okunduğu dinî tören, doğma, doğum, doğum yeri, insanın doğduğu yer" şeklinde tanımlanmış, istismar ise Arapça "semere" kelimesinden türetilmiş bir kelime olup, TCK'nun 158/1-a maddesinde "sömürme" anlamında kullanılmıştır.