muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4652, Karar No: 2022/5274, Tarih: 26.04.2022

Açıklanan sebeplerle, davacı işçilerin 4 gün devam eden toplu eyleminin süre ve amaç bakımından ölçüsüz olduğu ve işveren açısından haklı bir fesih nedeni oluşturduğu, somut olay bakımından feshin sendikal nedene dayanmadığı sonucuna varılmış olup uyuşmazlığın bu gerekçe ile giderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

V. KARAR

1. Başvuru konusu uyuşmazlık yönünden davacı işçilerin 4 gün devam eden toplu eyleminin süre ve amaç bakımından ölçüsüz olduğu ve işveren açısından haklı bir fesih nedeni oluşturduğuna, somut olay bakımından feshin sendikal nedene dayanmadığına,

2. Dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine,

3. Karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine,

26.04.2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13484, Karar No: 2013/1422, Tarih: 25.01.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/13484 E.  ,  2013/1422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mühür bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanığın, 10.03.2011 günü yüzüne karşı tefhim edilen hükmü, yasal süresinden sonra 18.03.2011 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 25.01.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/13284, Karar No: 2020/2932, Tarih: 19.02.2020

**2. Ceza Dairesi         2019/13284 E.  ,  2020/2932 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Üst Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin sadece hırsızlık suçundan verilen beraat kararına yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Mopak Kağıt Fabrikası görevlilerinin 20.12.2014 tarihinde iş yerinden kesilen elektrik kablolarının etrafı duvar ile çevrili iş yeri bahçesi içerisinde otların arasına saklanmış vaziyette bulmaları üzerine kolluğa haber verdikleri, aynı gün saat 23.00 ile 21.12.2014 günü saat 06.30 arasında gözetleme yapan kolluğun kabloları almaya gelen olmadığını görünce olay yerinden ayrıldığı, kabloları takibe alan iş yeri özel güvenlik görevlisinin saat 09.30 sıralarında sanığın kabloların bulunduğu yere geldiğini gördüğü, görevliyi fark eden sanığın 1 metrelik dış duvarı atlayarak kaçmaya başladığı, haber verilen güvenlik görevlilerin sanığın olay yerine 3 km. uzaklıkta yakaladıkları, sanığın üzerinde pense, yan keski, falçata ve 8 adet falçata ucu ele geçirildiği, yol kenarında görülen şüpheli araç sanığa sorulduğunda kendisine ait olmadığını söylediği, yapılan araştırmada 1 hafta önce sanığa satıldığının tespit edildiği, sanığın ilk görüldüğü kabloların bulunduğu yerde 1 adet testere, tel örgünün yanında bir adet çuval içerisinde 1 ekmek bıçağı, 2,5 lt'lik su, 2 adet boş çuval, 1 adet inşaat eldiveni bulunduğu, sanığın bu malzemelerin kendisine ait olduğunu söylediği, sanığın savunmasında, hurdacılık yaptığını, burada hurda olabileceğini tahmin ederek duvarı aşarak içeriye girdiğini, güvenlik görevlisinin kendisini görmesi üzerine hırsızlıktan ve yaralamadan dolayı sabıkası bulunduğundan kaçmaya başladığını söylediğinin anlaşılması karşısında, oluşa ve dosya içeriğine göre sanığın atılı hırsızlık suçunu işlediğinin sabit olması karşısında sübut bulan suçtan mahkumiyeti gerekirken yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, üst Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 19/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6934, Karar No: 2022/745, Tarih: 24.01.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/6934 E.  ,  2022/745 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı, taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, HMK'nın 355. maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin nedenler re'sen gözetilerek HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilmek suretiyle esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nce HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, HMK’nın 355. maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin nedenler re'sen gözetilerek HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arazi niteliğindeki ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 58 ada 2-A parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa ödenmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddi ile HMK'nın 355. maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin nedenler re'sen gözetilerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 24/01/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8068, Karar No: 2015/4220, Tarih: 05.03.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/8068 E.  ,  2015/4220 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç :Taksirle yaralama

Hüküm :Beraat

Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın .....şirketinde teknik ve ulaşım işleri genel müdür yardımcısı olduğu, şirket sevkiyat sorumlusu ...’ın idaresindeki forklift üzerindeki paletlerin, katılanın üzerine düşmesi sonucu yaralandığı olayda; şirket görev tanımında, şirketin yönetim kurulu başkanı ve yetkilisi olarak gözüken ve hakkında suç duyurusunda bulunulan ... ile sevkiyat görevlisi olan ... hakkında dava açılması sağlanarak incelemeye konu davayla birleştirilip, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, eksik incelemeye dayalı olarak, yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi,

Kabule göre de;

Oluşa ve dosya içeriğine göre, sanığın kusursuz olduğu mahkemece de kabul edildiği halde, yüklenen suç açısından sanığın taksirinin bulunmaması nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/2-c maddesi gereğince beraatine karar verilmesi gerekirken, yüklenen suçun yasal unsurları ile oluşmadığı anlaşıldığından bahisle sanık hakkında beraat hükmü kurulması,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 05.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4486, Karar No: 2013/5812, Tarih: 26.09.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/4486 E.  ,  2013/5812 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, şikayet dışı borçlu ... hakkında yaptıkları taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile ... takibi kapsamında borçlunun rehinli aracının 31.600,00 TL bedelle satıldığını, borçludan tahsil edilmesi gereken alacak miktarının 35.625,97 TL olduğunun ... Müdürlüğü'ne bildirilmesine rağmen, düzenlenen sıra cetvelinde satış bedelinden kalan ....127,92 TL'nin, müvekkili bankanın rehin hakkına müteakip, ikinci sırada yer alan şikayet olunanın takip dosyasına ödenmesine karar verildiğini, ancak borçlu ile müvekkili banka arasında akdedilen 04.06.2008 tarihli Genel Kredi Taahhütnamesi'nin .... maddesinin (f) fıkrasında rehnin borçlunun doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatı olacağının hükme bağlandığını, sözleşme tutarının 40.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını ileri sürerek, müvekkili bankanın rehinli aracın satış bedeli üzerinde olan 40.000,00 TL azami sınır üzerinde rüçhan hakkının kabulü ile sıra cetvelinin düzeltilerek satış bedelinden davalı adına ayrılan ....127,92 TL payın tamamının müvekkili bankaya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, aynı konuda fakat farklı bir dava ile mahkemenin ...'dan onanarak geçmiş olan 2010/300 E. ve 2011/... K. sayılı dosyasında memur işleminin şikayet edildiği, bu dosyada ... takip dosyasında alacak miktarının ....400,00 TL olduğu, davacı alacaklı tarafın sonradan alacak miktarını arttırıp bakiye alacak için de sıra cetveli yapılmadan paranın kendisine ödenmesini talep ettiği, alacaklı tarafın takip tarihinden sonra alacak miktarının arttırılamayacağı gerekçesi ile memur işleminin yerinde olduğu sonucuna varılarak şikayetin reddine karar verildiği gerekçesiyle, işbu şikayetin de reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Şikayetçi tarafça, banka lehine tesis edilen rehin kapsamına göre, satış bedelinin tamamının şikayetçiye ödenmesi gerektiği iddiasıyla sıra cetveline şikayette bulunulmuştur. Dosyada 04.06.2008 tarihli genel kredi taahhütnamesi mevcut ise de diğer kredi sözleşmeleri bulunmamaktadır.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Şikayetçi tarafça, banka lehine tesis edilen rehin kapsamına göre, satış bedelinin tamamının şikayetçiye ödenmesi gerektiği iddiasıyla sıra cetveline şikayette bulunulmuştur. Dosyada 04.06.2008 tarihli genel kredi taahhütnamesi mevcut ise de diğer kredi sözleşmeleri bulunmamaktadır.

Haciz yoluyla takiplerde sıra cetveli İİK'nın 138. maddesi uyarınca satış tarihindeki durum dikkate alınarak düzenlenir. Alacaklılara pay ayrılırken bedeli paylaşıma konu malın satıldığı tarihteki anapara, fer'iler ve takip masrafından oluşan toplam alacak miktarı, satış tarihi itibariyle bilirkişiye hesaplatılmalı, şikayetçinin satış tarihi itibariyle kesin alacak miktarı belirlenerek, sonucuna göre bu alacak miktarını paylaştırmada gözeten bir sıra cetveli düzenlenmesini teminen şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekir. Satış tarihinden sonra alacakta meydana gelen artışlar, rehnin ya da haciz konulan malın bedelinden karşılanamaz.

Bu durumda mahkemece, şikayetçinin rehin kapsamında olduğunu iddia ettiği alacağı ile ilgili sözleşme ve diğer belgeler istenip, rehin sözleşmesinde, rehnin kullandırılan ve kullandırılacak kredilerin teminatı olduğunun kabul edilmiş olduğu da gözönünde bulundurularak, satış tarihi itibariyle şikayetçinin alacağı hesaplattırılıp rehin kapsamında kalan alacağın kendisine verilmesi sonucunu verecek şekilde şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken, şikayet olunanın tarafı olmadığı, ... ... Hukuk Mahkemesi'nin memur işleminin şikayeti ile ilgili 2010/300 E. ve 2011/... K. sayılı ilamının işbu şikayet yönünden kesin hüküm oluşturamayacağı gözden kaçılarak ve limit fazlası alacaklı tarafından ayrıca takip yapılarak menkul mal haczedilmediği sürece rehnin limit fazlası olan kısmının sonra gelen alacaklılara haciz tarihlerine göre paylaştırılması gerektiği ilkesi üzerinde de durulmadan, eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlere, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın şikayetçi yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21405, Karar No: 2014/20031, Tarih: 23.06.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/21405 E.  ,  2014/20031 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/03/2014

NUMARASI : 2013/801-2014/236

Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava konusuz kaldığından reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, Avukatlık Kanunu ve Bilgi edinme hakkı kapsamında müvekkilinin davalı bankadan kullanmış olduğu kredi nedeniyle bankaya ödemiş olduğu dosya masrafı, kredi ekspertiz ücreti, erken ödeme cezası, ödeme planı değişikliği cezası ve ipotek fek ücreti ile sair masrafların nelerden ibaret olduğu, mahiyeti ve miktarının dava bankadan sorulmasına rağmen davalı bankanın her hangi bir cevap vermeyerek haklı ve yasal taleplerini zımnen reddetmiş olduğunu, bankanın bu hususta bilgi vermek yükümlülüğünün bulunduğunu ileri sürerek yaratılan muarazanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusuz kaldığından reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki konut kredisi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ana para ve faiz ödemeleri dışındaki bedellerin nelerden ibaret olduğunun davacı tarafından bilgi edinme kanunu çerçevesinde davalıdan talep edilmesinden kaynaklanan muarazanın menine ilişkin olup mahkemece dava konusuz kaldığından reddine karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların gerçekleşmesine bağlı olup bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu (varlığı mutlaka gerekli), bir kısmı da olumsuz ( yokluğu mutlaka gerekli) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetecektir. Olumlu dava şartlarından biri de 6100 sayılı HMK m.114 1/h bendinde ifade edildiği üzere davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Hukuki yararın varlığı koşulunun mevcut olup olmadığı, her bir davada o davaya konu olayın somut özellikleri çerçevesinde hakim tarafından değerlendirilmelidir.

Davaya konu olayda, taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Davacının sureti kendisinde bulunan belgeleri yeniden bankadan talep ederek muaraza yaratması hukuken korunamaz. Kaldı ki davacı tarafından haksız olarak yapıldığı iddia edilen kesintinin iadesi için miktar belirtmeksizin Tüketici Sorunları Hakem Heyetine harçsız olarak başvurulması mümkündür. Yapılan kesinti tutarına göre hakem heyetince verilen karar kesin veya Tüketici Mahkemesinde açılacak dava için delil niteliği taşıyacaktır. Bir başka anlatımla davacı yanın amacı, kredi kullanımı esnasında haksız olarak yapıldığı ileri sürülen kesintinin iadesinin sağlanmasıdır. Bu amaçla başvurulacak hukuki mercilerce öncelikle bankaca yapılan kesinti tutarının belirleneceği göz önüne alındığında davacının isteminin ayrı bir dava şeklinde ileri sürülmesinde hukuki yararı da bulunmamaktadır. O halde mahkemece, davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup Bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.6.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/16326, Karar No: 2009/18644, Tarih: 14.12.2009

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2009/16326 E.  ,  2009/18644 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında, ...-... Köyü 109 ada 141 parsel sayılı 5417 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, belgesizden Orman Yönetiminin kısmi ilan süresi içinde Kadastro Mahkemesine açtığı dava nedeniyle cinsi belirtilmeden ve maliki açık bırakılarak tespiti yapılmış, Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Mahkemece davanın kabulüne ve dava konusu parselin orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Orman Yönetimi tarafından yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 5304 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve çekişmeli taşınmazın 3402 Sayılı Yasanın 5304 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi gereğince yapılan orman kadastrosuna kısmi ilan süresi içinde açılan dava nedeniyle maliki açık olarak Kadastro Mahkemesine aktarıldığı, davalı Hazinenin yasal hasım konumunda olup, davanın açılmasına sebebiyet vermediği gözönünde bulundurularak yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 14.12.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1551, Karar No: 2012/4463, Tarih: 23.03.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/1551 E.  ,  2012/4463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Fethiye 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nispî harca tabi olduğunu da göz ardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ilgiliye iadesine, 23/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.