muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/18847, Karar No: 2023/2241, Tarih: 15.03.2023

IV. GEREKÇE

Kabul edilebilir bir temyiz başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde;

Sanık hakkında, 6545 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi ile değişik 5237 sayılı Kanun'un 191 inci

maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının içeriğinde, sanığın bu karara itiraz hakkı bulunduğuna ilişkin, itiraz süresi ve mercinin de gösterilmemesi suretiyle usulüne uygun bir yasa yolu bildirimi yapılmadığı, 23.09.2014 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kesinleşmediği ve kovuşturma şartlarının oluşmadığı dikkate alınarak, sanığa kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte kararın yeniden tebliğ edilmesi gerektiğinden, bu kapsamda inceleme konusu olayda sanığın yükümlülüklerine uymaması eylemini, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı kesinleşmeden gerçekleştirdiği anlaşılmakla, sanık hakkında kovuşturma şartlarının oluşmaması nedeniyle, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve gerekli tebligat işlemlerinin tamamlanarak, kararın infazına devam edilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine yargılamaya devamla sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulması, nedeniyle hukuka aykırılık görülmüştür.

V. KARAR

Başkaca yönleri incelenmeyen Beykoz 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.02.2016 tarihli ve 2015/766 Esas, 2016/146 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

15.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8216, Karar No: 2017/3179, Tarih: 13.11.2017

**23. Hukuk Dairesi         2015/8216 E.  ,  2017/3179 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen kayıt kabul davası sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 24.02.2015 gün ve 2014/10833 Esas, 2015/1156 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkiline devrolunan... ile müflis şirket arasında imzalanan genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan ve davalı şirketin iflas tarihi 28.12.2010 itibariyle, bankaya iade edilmeyen mer'i teminat mektuplarından doğan toplam 112.514,03 TL, mer'i gümrük teminat mektuplarının güncellenmiş toplam değeri 1.188.867,91 TL değerli gayrinakit alacak, müflis şirket lehine verilen teminat mektuplarından doğan komisyon, gecikme faizi, diğer alacaklardan doğan toplam 118.068.05 TL nakit alacak, bankaya iade edilmeyen toplam 123 adet çekten dolayı 67.035,00 TL olmak üzere toplam 1.373.970,96 TL alacağın ödenmemesi nedeniyle iflas masasına kaydı için yaptıkları başvuru sonucunda, davalı ... idaresinin bu alacaktan 118.068,05 TL komisyon vs. alacağının kesin olarak, 112.514,03 TL'lik kısmının İİK'nın 197.maddesine göre şarta bağlı olarak toplam 230.582.08 TL'sinin kabulü ile 4. sıraya kaydına karar verdiğini, güncelleştirmenin yasal dayanağının olmaması, çeklerle ilgili olarak da iflastan önce yazılması muhtemel çekler için zamanaşımı sürelerinin dolmuş olması ve keza iflastan sonra ise çeklerin yazdırılmasının mümkün olmaması nedeniyle bankanın sorumlu olmayacağından yargılamayı gerektirir nitelikteki 1.143.388,88 TL tutarındaki alacak yönünden talebin reddine karar verildiğini, ancak verilen red kararının yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, reddolunan toplam 1.143.388,88 TL alacaklarının müflis şirketin iflas masasına kaydını talep ve dava etmiştir.

Müflis davalı şirket iflas idare memurları, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacı taraf 1.143.388,88 TL alacağın iflas masasına kaydını talep etmiş ise de; alacaklı konumunda olan davacı bankanın teminat mektupları için henüz gerçekleşmiş bir risk söz konusu olmadığı halde ve sadece hesap katı ve ihtarnameler üzerine iade edilmediği için, risk gerçekleşmiş gibi talepte bulunduğu, halbuki iade edilmeyen her mektup için mutlak riskin söz konusu olmayabileceği, şirket iflas ettiği için mektubu iade edememesinin başka sebeplerden de kaynaklanabileceği, bunun, bedeli nakde tahvil edilmemiş bir mektubu mutlaka alacak olarak masaya kaydettirmeyi gerektirebileceği, verilen her mektubun nakde tahvil edildiğinin de alacaklı bankaca ispat edilmediği gerekçesiyle, 230.582,08 TL alacak yönünden davanın kabulüne, kalan kısım yönünden davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyiz istemi üzerine, Dairemizin 24.02.2015 tarih ve 2014/10833 E., 2015/1156

K. sayılı ilamıyla, teminat mektuplarının güncel değerlerinin kaydı isteminin reddine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları yerinde görülmediğinden bu yöndeki temyiz isteminin reddine, mahkemece, davacı tarafın iade edilmeyen 123 adet çek yaprağı riziko bedeli alacağına ilişkin talebinin reddine karar verilmekle birlikte kararda talebin reddine dair herhangi bir gerekçeye yer verilmemiş olması Anayasa'nın 141/3 ve HMK'nın 297/1-c maddesine aykırı olduğundan bozulmasına karar verilmiştir.

Bu kez, davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 275,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 13.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20970, Karar No: 2015/6440, Tarih: 26.03.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/20970 E.  ,  2015/6440 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının "hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal" olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veya gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Temyiz eden davacı vekili tarafından sunulan gerekçeli temyiz dilekçesinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince davalı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9078, Karar No: 2022/10202, Tarih: 02.09.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/9078 E.  ,  2022/10202 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Tekirdağ 1. İş Mahkemesi

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin temel görevi Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 26.01.2022 tarih ve 2022/1 sayılı Kararında belirtildiği üzere “Sosyal Güvenlik Hukuku”ndan kaynaklanan davalarla sınırlıdır.

Dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu:

Dava, işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, 28 Ocak 2022 tarih ve 31733 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6723 sayılı Kanunun 21. maddesi ile değişik 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 60. maddesi uyarınca temyiz incelenmesi işi; Yargıtay Kanununun 14. maddesi ve en son iş bölümü kararı gereğince niteliği bakımından Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin işbölümü alanı içine girmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dava dosyasının Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 02/09/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6591, Karar No: 2023/6181, Tarih: 25.10.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/6591 E.  ,  2023/6181 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

HÜKÜM : Davanın reddine

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ...'un davalı bankadan kullandığı kredilerin teminatı olmak için üzerine ipotek tesis ettirdiği taşınmazını, müvekkilinin ipotekli olarak satın aldığını, müvekkilinin kredilerin tamamını ödediğini, keşide ettiği ihtarname ile ipoteğin fekkini talep ettiği halde davalının gayrimenkul üzerindeki ipoteği kaldırmadığını ve ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlattığını, bunun üzerine müvekkilinin takip borcunun tamamını ödediğini, ancak kötüniyetli davalının ipoteği halen kaldırmayıp, takibe devam ettiğini iddia ederek dava konusu taşınmaz üstündeki davalı lehine konulan ipoteklerin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının yaptığı ödeme ile teminat altına alınmış borçların tamamının ödenmediğini bankanın ödenmemiş toplam 634.888,02 TL alacağı olup, dava konusu taşınmazın ipotek limiti ile sınırlı olarak teminat oluşturduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.Mersin 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 03.05.2016 tarih, 2012/326 E., 2015/24 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 01.10.2019 tarih, 2015/16959 E., 2016/8182 K. sayılı kararıyla; davanın genel kredi sözleşmesine teminat olarak tesis edilen ipoteğin kaldırılması istemine ilişkin olduğu, genel kredi sözleşmelerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde düzenlenen işlemlerden olduğundan bu sözleşmeleri teminen tesis edilen ipotek işlemlerinin de anılan hüküm kapsamında ticari dava olduğunun kabulü gerektiği, aynı Kanun'un 6335 sayılı Kanun ile değişik 5 inci maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin, görev ilişkisi olarak düzenlendiğinden ve görevin dava şartlarından olup, Mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiğinden somut olayda dava tarihi de dikkate alındığında davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevi dahilinde olduğu ve dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerektiği gözetilmeden işin esası yönünden karar verilmesinin bozmayı gerektirdiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş, Mersin 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nce bozmaya uyularak görevsizlik kararı verilmiştir.

2.Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile; dava konusu Mersin İli, Mezitli İlçesi, 3096 no'lu parsel, A blok, zemin kat 37 nolu bağımsız bölümün davacı adına tapuda kayıtlı bulunduğu, davacının taşınmazı ipotekli olarak 02.03.2012 tarihinde satın aldığı, taşınmaz üzerinde davalı banka lehine 600.000,00 TL tutarlı, borçlusu Ergin Kurt olan, 23.12.2008 tarihinde tesis edilmiş ipotek bulunduğu, birbirini teyit eden her iki bilirkişi raporu dikkate alınarak takibe konu olan borçların tümünün ipotekli taşınmazın davacı ... tarafından iktisap edildiği tarih olan 02.03.2012 tarihinden önce muaccel hale geldiği, davacı ...'ın 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un (4721 sayılı Kanun) 888 inci maddesinin ikinci fıkrası da dikkate alınarak ipotekli taşınmazı aynı şartlar dahilinde devraldığı, bu nedenlerle taşınmazı ipotekli satın alan ve bunun karşılığında mevcut kredi borcuna karşılık kısmi ödemede bulunan davacının taşınmazı devir aldığı tarih itibari ile muaccel hale gelmiş ve 4721 sayılı Kanun'un 881 inci maddesine göre henüz doğmamış olan alacakların dahi ipotekle temin edilebilmesi mümkün olduğundan sözleşme gereğince doğmamış olan alacaklardan da sorumlu bulunduğu, ayrıca dava dışı şirketin yedinde bulunan 20 adet çekten dolayı 5941 sayılı Çek Kanunu gereğince bankanın toplam 20.000,00 TL ödemekle yükümlü olduğu miktarın, yasa gereğince faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesinin de gerektiği, ipotekli taşınmazın tapu müdürlüğü tarafından düzenlenen resmi senedin koşullar başlığı taşıyan hükümlerinin de hukuka aykırılık taşımadığı, zira dava konusu taşınmazı ipotekli olarak satın alan davacı malikin sözleşmenin yapılması sırasında bu koşulların varlığını ve içeriğini görerek, sonuçlarının da farkında olarak resmi senedi imzaladığı kanaatine varılmış olup, ipotekli taşınmazın davacı tarafından iktisap edildiği tarihten önce muaccel hale gelmiş olan borçların ödenmemesi nedeni ile ipoteğin kaldırılması şartlarının dava konusu olayda gerçekleşmemiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; görevsiz Mahkemece alınan bilirkişi raporlarına itiraz ettiklerini ancak yeni bilirkişi incelemesi yaptırılmadığını, Kanun hükmü gereği kullandırılacak kredinin hüküm doğurabilmesi için rehnedilecek gayrimenkulün maliki ile alacaklı arasında bir sözleşme bulunmasının şart olduğunu, her ne kadar ipotek limit ipoteği olsa dahi ipotekli gayrimenkulün 3. kişiye devri halinde devir tarihi itibari ile yeniden tahsis edilen kredilerde gayrimenkul sahibi 3. kişinin onayı alınması gerektiğini, aksi halde devralan 3.kişinin sorumluluğunun devir tarihi itibari ile muaccel olmuş borç kadar olduğunu, gayrimenkulün ilk devir tarihi olan 08.10.2009 tarihinin tapu sicil müdürlüğünce davalı bankaya bildirildiğini, bu tarih itibari ile var olan tüm borçtan devralan 3.kişinin ipotek yükü ile sorumlu olduğunu, bu itibarla dosyaya sunulan her iki bilirkişi raporunda da bilirkişinin takip konusu borcu, işbu devir tarihi itibari ile hesaplaması gerekirken ilk devir tarihinden sonra kullandırılan ve Ergin Kurt’un kefil sıfatı ile imzaladığı kredi borçlarını da hesap konusu yapmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 08.10.2009 tarihinden sonra da müteaddit kereler kredi kullandırıldığını, ancak işbu kullandırılan kredilerin hiçbirinde yeni maliklerin onayı alınmadığını ve kendilerine bu hususta bildirim yapılmadığını, müvekkilinin işbu gayrimenkulü 02.03.2012 tarihinde devraldığını, devir sonrasında davalı bankaya müracaat ederek ilk devir tarihi olan 08.10.2009 tarihine kadar muaccel olmuş 115.286,29 TL borcu ödediğini ve gayrimenkul üzerindeki ipotek yükünün bittiğini, davalı bankanın ilk devir tarihi olan 08.10.2009 tarihinden sonra kullandırdığı kredilerde devralan 3. kişilerin onayını almadığından işbu kredilerin teminatı olmak üzere ipotek yükünden faydalanamayacağını, takip konusu ipoteğin limit ipoteği olmasına karşın takip ile kredi kullanan şirketin ve gayrimenkulün ilk maliki Ergin Kurt’un kullandığı bireysel kredilerin de tahsili yoluna gidildiğini, limit ipoteğinin bireysel kredilerin teminatı olamayacağını, bu itibarla da kararın yasaya aykırı olduğunu, gerekçede davalı bankaya halen borcun mevcut olduğunun belirtildiğini ancak taşınmazın ilk devir tarihi olan 08.10.2009 tarihi itibariyle borcun olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, resmi senet akit tablosunun 5 inci maddesinde ipotekli taşınmazın devrine ilişkin esasların düzenlendiğini, ‘‘yeni malik borcun tamamını veya kendi parçasına düşen payı’’ ifadesine yer verildiğini, işbu ifade de dahi muaccel bir borç ilişkisi esas alındığını, doğacak borçlar için devre ilişkin esasların düzenlenmediğini, bu hususun dahi devirden sonra doğan borçların yeni maliki bağlamayacağının göstergesi olduğunu, dosyada mevcut son bilirkişi raporunun sonuç kısmında açıkça Adana 3. İcra Müdürlüğü 2012/7425 E. sayılı takip dosyasına konu borcun müvekkilinin iktisap tarihi olan 02.03

. İcra Müdürlüğü 2012/7425 E. sayılı takip dosyasına konu borcun müvekkilinin iktisap tarihi olan 02.03.2012 tarihinden evvel doğduğunun belirtildiğini, daha önce gerçekleştirilen satışların göz ardı edildiğini, bu ibarenin dahi daha önce gerçekleştirilen 08.10.2009 tarihli satış değerlendirme konusu edilseydi ipoteğin bu tarih ve öncesini kapsayacağının kanıtı olduğunu, ayrıca her iki bilirkişi raporunda da ipotek yükünün ne kadar bedel ödendiği takdirde kalkacağının hesap edilmediğini, gerekçeli kararda da bu hususun belirtilmediğini, tek başına dosya da mevcut bir hesabın olmayışı ve gerekçeli kararda belirtilmeyişinin dahi bozma sebebi olduğunu, gerek ipotek yükünün halen devam ediyor olması gerekse de dosya içinde 60.000,00 TL teminat bulunması hususları da değerlendirilerek teminatsız olarak dava konusu gayrimenkule ilişkin tüm satışların durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ederek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ipoteğin fekki talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 881 inci maddesi, 888 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9113, Karar No: 2010/10608, Tarih: 15.10.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/9113 E.  ,  2010/10608 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 04.08.2008 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.11.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 58 ve 41 parsel sayılı taşınmazlarının genel yola bağlantısı bulunmadığını ileri sürerek, davalılara taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalılardan ... davanın reddini savunmuş, diğer davalılar yanıt vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, 41 parsel sayılı taşınmaz yararına 64 parsel sayılı taşınmazdan geçit kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” yada “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Somut olayda, davacıya ait 58 ve 41 parsel sayılı taşınmazların mutlak geçit ihtiyacı içinde bulunduğu açıktır. Mahkemece, davacıya ait 41 parsel sayılı taşınmaz yararına, 06.05.2009 tarihli fen bilirkişi raporunda 64 parsel sayılı taşınmazın (B) ile gösterilen bölümünün en kısa ve ekonomik yol olduğu gerekçesi ile geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir. Hükme esas alınan fen bilirkişisi raporunda, 158,42m² alanlı (A) ile işaretli dava dışı 40 parsel sayılı taşınmazdan geçit seçeneği belirtildiği anlaşılmaktadır. Anılan raporda 40 parselden geçit kurulması halinde geriye 8.482,58m² kaldığı belirtilmektedir. Geçit ile yükümlendirilen taşınmaz 1.300m²; kurulan geçit ise, 153,52m² yüzölçümündedir. Görülüyor ki, geçit hakkı kurulurken komşuluk hukuku ilkeleri ve taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkate alınmamış, davacının sübjektif arzularına göre geçit kurulmuştur.

Bu nedenle, davanın niteliği dikkate alınarak tarafların istemleri ile bağlı kalmaksızın geçit ihtiyacı içerisindeki taşınmaza komşu 40 parsel malikleri hakkında dava açılarak eldeki dava ile birleştirilerek, geçit seçenekleri belirlenmelidir.

Bu hususlar dikkate alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 15.10.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.