muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1920, Karar No: 2018/1432, Tarih: 16.10.2018

Tanıma; da ise, biyolojik baba olduğunu iddia eden kişi tarafından başka bir erkekle soybağı ilişkisi bulunmayan çocuk arasında; nüfus idaresine yapılacak beyanla,mahkemede dava yoluyla,noterde resmi senet düzenleme ya da vasiyetname düzenlemek suretiyle soybağı ilişkisi kurulmak istenmektedir.

Diğer yandan; kişisel durumlardaki değişikliklerin nüfus kaydında belirtilmesi ve doğru olmayan kayıtların düzeltilmesi ile “nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” anlaşılır. Kayıt düzeltilmesi, aile kütüğüne düşürülmüş nüfus kaydının bir kısmının “düzeltilmesi” veya “değiştirilmesi”dir .Önemle vurgulanmalıdır ki; zamanaşımı ve hak düşürücü süreye bağlı olmayan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davalarda, her türlü kanıtla ispatlanabilir. (YHGK, 11.2.1998, 2-87/77).

Görüldüğü üzere; nesebin reddi davası ile kayıt düzeltme davası, sonuçları (hane dışına çıkarmak) bakımından benzerlik göstermekte ise de, içerik ve yargılama kuralları açısından kendi özel hükümlerine bağlıdır. Nesebin reddinde, kişisel duruma ilişkin nüfus kaydında yer alan bilgi “doğru” olarak doğmuş ve kütüğe tescil edilmiştir. Ancak bu doğru daha sonra “nesebin reddi davası” ile teknik anlamda bir yanlışlığa dönüştürülmüştür. Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında ise, nüfus kaydının “gerçek durumu” yansıtmadığı, baştan yanlış olarak kütüğe geçirildiğinden söz edilmesi gereklidir(YHGK 30.01.2008 gün ve 2008/2-36-47 ).

Nüfus kaydının düzeltilmesi davalarında daha çok nüfus idaresinin hatalı işlemi (mevzuata aykırı işlemi) ya da ilgililerin bilerek idareyi yanıltmaları ön plana çıkarken,soybağı davalarında ise ilgililerin birbirlerini yanıltmaları(Örneğin:Kadının bir başka erkekle ilişkisinden olduğunu bildiği çocuğu, kocasından gizlemesi) ve sonuçta doğru olduğu sanılanın, yanlış olması/çıkması ya da yasa hükmü gereğince(Örneğin:Babalık karinesi gereğince) soybağı ilişkisinin kurulması ön plana çıkmaktadır. Soybağı davaları ile nüfus davaları ayrımında tüm uyuşmazlıklara uygulanacak genel bir ilke ya da kural belirleme olanağı da bulunmamaktadır. Çünkü doğum tarihleri, evlenme tarihleri ve nüfusa tescil tarih ve şekli hukuki nitelemeyi etkilemektedir.(Ramazan Karakaya,Yargıtay Dergisi,Cilt:39,Sayı:4,Ekim 2013)

Nufus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar açısından başvurulacak kanun 5490 sayılı yasa olup, 5490 sayılı yasanın 36.maddesinde ''Mahkeme kararı ile yapılan kayıt düzeltmelerinde aşağıdaki usûllere uyulur:

a) Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.

b) Ad değişikliği halinde, nüfus müdürlüğü bu kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı, soyadı değişikliğinde ise eş ve ergin olmayan çocukların soyadını da düzeltir.

b) Ad değişikliği halinde, nüfus müdürlüğü bu kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı, soyadı değişikliğinde ise eş ve ergin olmayan çocukların soyadını da düzeltir.

c)Tespit davaları, kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak davalara karine teşkil eder.

Kişilerin başkasına ait kaydı kullandıklarına ilişkin başvurular Bakanlıkça incelenip sonuçlandırılır. '' hükmü yer almaktadır.

Bu davaların asliye hukuk mahkemesinde görüleceği yasada ve HMK 2/1. maddesinde açıkça belirlenmiş, davalar herhangi bir süreye tabi tutulmamış,davacı olacaklar yönünden Cumhuriyet savcıları dışında ''düzeltmeyi isteyen şahıslar'' olarak sınırlayıcı olmayan bir kavrama yer verilmiştir.

Soybağının kurulması yolları düzenlenme ise ;

TMK'da düzenlenmiş olup;

TMK 282. Maddesi: ''Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur. Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.'' hükmü yer almaktadır. Maddede yer almamakla beraber soy- bağının kurulması yollarından biri de af yasalarıdır.

Bu davalarda ise görevli mahkeme,4787 sayılı yasanın 4/1. maddesi uyarınca aile mahkemeleridir.

Anne yönünden soybağı, doğumla kendiliğinden kurulduğundan, anne ile çocuk arasında soybağı davalarından söz edilemez. Dolayısıyla soybağının kurulması için hükme gerek bulunmamaktadır. Ancak anne yönünden doğuran kadının kim olduğunun tespitine ilişkin dava gündeme gelebilir. Soybağı davasından söz edilemeyeceğindenve tespit davası ise 5490 sayılı kanunu'nun 36/c maddesi kapsamında olduğundan aile mahkemesinde değil;asliye hukuk mahkemesinde dava açılacaktır.

Yasada yer alan anne ile evlilik; çocuğun doğumundan önce evli olma ya da doğumdan sonra evlenme hallerini kapsamaktadır. Çocuğun doğumundan önce evlilik halinde babalık karinesi, doğumundan sonra evlilik halinde ise 292.madde de düzenlenen sonradan evlenme ile soybağının düzelmesi karinesi uygulama bulacaktır.

Baba ile çocuk arasındaki soybağı ilişkisi, 282. madde de yazılı yollarla kurulacaktır. Belirtilen hallerin dışında kalan ve her nasılsa baba hanesine yazılmış çocuk ile ilgili kaydın düzeltilmesi; kaydın hatalı/yasaya aykırı tescile ya da yanlış/yanıltıcı beyan ve işleme dayanması nedeniyle nüfus kaydının düzeltilmesi davasına konu olur ve asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerekir.

TMK285.maddesi: ''Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür. Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.'' hükmü düzenlenmiştir.

TMK285.maddesi: ''Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür. Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.'' hükmü düzenlenmiştir.

Düzenlenen konu babalık karinesidir. Bu karineye göre evlilik devam ederken (yasal evlilik) veya evliliğin sona ermesinden itibaren üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Babalık karinesi evlilik içinde doğum ya da evlilik içinde ana rahmine düşmüş olma koşuluna bağlanmıştır. Soybağı ilişkisi doğum anında kendiliğinden kurulur.

Babalık karinesi gereği koca baba kabul ediliyor ise;çocuk kocanın nüfusuna yazılacak ve koca nüfusundaki kayıt hakkında açılacak dava soybağının reddi davasıdır ve görevli mahkeme ise aile mahkemesi olacaktır .

Evlenmeden önce doğmuş veya evlenmeden üçyüzgün sonra doğmuş ise koca baba değildir.Buna baba olmama karinesi denir. Baba olmama karinesine rağmen ve 282.maddedeki koşullar gerçekleşmediği halde çocuk kocanın üzerine yazılmış ise yasa gereği kocanın baba olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumda açılacak dava nüfus kaydının düzeltilmesi davasıdır ve görevli mahkeme ise asliye hukuk mahkemesidir. Çünkü yasa gereği koca, baba değildir. Baba ile çocuk arasında Türk Medeni Kanunu'nun 282.maddesinde sayılan yollar dışında soybağı ilişkisi kurulamaz. Yasa gereği koca, baba olmadığından ve TMK 282. maddedeki koşullar gerçekleşmediği halde yanlış/yanıltıcı beyan ve işlemle, yasaya aykırı olarak koca, baba olarak yazılmıştır. Nüfus davası sonucunda kocanın nüfusunda yazılı çocuğun nüfus kaydı düzeltilecek ve çocuk annenin kızlık hanesine yazılacaktır. Esasen doğru olarak yapılması gereken işlem şudur: Çocuğun annenin kızlık hanesine, annenin beyan edeceği baba ismi ile tescilive ardından biyolojik babaya karşı babalık davasının, aile mahkemesinde açılmasıdır. Uygulamada anneler tarafından nüfus idaresine genellikle, biyolojik babanın ismi beyan edilmektedir. Ancak bu zorunlu ve sonuca etkili değildir. Herhangi bir isim de beyan edilebilir. Biyolojik babanın isminin beyan edilmesi ve çocuğun annenin kızlık hanesine biyolojik baba ismi ile tescili, baba ile soybağı ilişkisi kurulduğu anlamına gelmez. Başka bir ismin beyan edilmesi ve yazılması da çocuk ile bir başka erkek arasında soybağı ilişkisinin varlığı sonucunu doğurmaz. Esasen burada gerek biyolojik babanın isminin, gerekse bir başka ismin beyan edilmesi formalite gereği olup,annenin kızlık hanesindeki beyan üzerine yazılı baba ismi, hayali ve hukuken yok hükmündedir. Baba ile ancak 282. madde de yazılı yollarla soybağı ilişkisi kurulabilir. (Ramazan Karakaya,Yargıtay Dergisi,Cilt:39,Sayı:4,Ekim 2013)

3-292 ve 293.maddesi: 292. maddede '' Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.'' hükmü, 293. maddede ise '' Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar. Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez. Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.''hükmü yer almaktadır.

Sonradan evlenme ile soybağı ilişkisinin kanunen düzeltilmesi hükmünü içermektedir. Burada, Ana ve babanın evlilik dışı birlikte olması (cinsel beraberlik), bu birliktelikten çocuğun doğması,doğumdan sonra anne ile babanın evlenmesi gerekir.Burada artık çocuk evlilik birliğinde doğmuş gibi kabul edilmektedir. Çocukla baba arasında evlenme ile kendiliğinden soybağı ilişkisi kurulmuş olacaktır.

Bütün bu açıklamalar ışığında olayımıza dönülecek olunursa,mahkemeninde kabulünde olduğu üzere ...., ....'nin evlenmeden önce kardeşi .... ile olan ilişkisinden doğan ve nüfusta kaydı olmayan çocuğu olan....'i, nüfus idaresine giderek evlilik içi doğan çocuğu olarak beyan etmiştir. ....,Nurettin'in kendi çocuğu olmadığını bilmekte ve ....'in tescilini yanlış/yanıltıcı beyan ve işlemle, yasaya aykırı olarak yaptırmıştır. Bu durumda....'in ....'in kaydından düşürülmesi için açılan dava nüfus kaydının düzeltilmesi davası olup görevli mahkeme Asliye hukuk mahkemesidir. Bu dava kabul edilip kesinleştikten sonra ....,annesinin kızlık hanesine evlilik dışı çocuk olarak kaydedilecektir. Bu aşamadan sonra....'in ....'ın çocuğu olarak kayıt edilmesi için açılan dava babalık davası olup aile mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere mahkemeninde nitelendirmesinin bu yönde olduğu görülmektedir.

Yukarıda çeşitli olasılıklara göre görevli mahkemeler açıklanmıştır. Özetle; nüfus davaları asliye hukuk mahkemesinde,soybağı davaları ise aile mahkemelerinde bakılacaktır. Ancak davada hem nüfus hem soybağı davası bir arada ise ne olacaktır?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu “Her iki davanın birlikte açılması halinde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi değil, Aile Mahkemesidir.”görüşündedir.

Bu görüşe karşı şu eleştiriler getirilebilir:

Anayasanın 142 . maddesi uyarınca mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir. Aile mahkemeleri özel mahkemelerdir. Aile mahkemeleri hakkında 4787 sayılı yasa çıkarılmış ve 4.maddesinde aile mahkemelerinin bakacağı dava ve işler belirlenmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu “Her iki davanın birlikte açılması halinde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi değil, Aile Mahkemesidir.”görüşündedir.

Bu görüşe karşı şu eleştiriler getirilebilir:

Anayasanın 142 . maddesi uyarınca mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir. Aile mahkemeleri özel mahkemelerdir. Aile mahkemeleri hakkında 4787 sayılı yasa çıkarılmış ve 4.maddesinde aile mahkemelerinin bakacağı dava ve işler belirlenmiştir.

Özel mahkemelerin baktıkları işler genel değil ,özeldir;belli kişiler veya konular bakımından sınırlandırılmıştır. Özel mahkemeler ,yalnız özel kanunlarında gösterilmiş olan işlere ve davalara bakarlar;bunun dışındaki işler ve davalar genel mahkemelerin görevine girer. Hukuk Genel Kurulu davanın nüfus davası olduğunu belirlemiş ancak soybağı davası ile olan bağlantısı nedeniyle aile mahkemesinde görülmesine karar vermiştir. Bu kararla görevi kanunla sınırlanmış olarak belirlenen özel mahkemenin görev alanı yargı kararı ile genişletilmiştir. Bu durum 4787 sayılı yasaya aykırıdır.

Her iki davanın birlikte görülmesi hakkında özel bir hüküm yoktur. Ayrıca usul yasamızda davaların ayrılması hakkında hükümler düzenlenmiştir.

Her iki davanın birlikte görülmemesi gerekir. Soybağı davaları nüfus kayıtlarına göre sonuçlandırılacaktır. Bir başka ifade ile; soybağı davaları nüfus davalarının sonuçlanmasını ve kesinleşmesini bekleyecektir. Her iki dava birlikte yürütüldüğü zaman bu koşul oluşmayacaktır. Mahkeme aynı anda nüfus ve soybağı davasını sonuçlandırmış olacak,soybağı davasına ise nüfus davası hakkındaki kararını gerekçe yapacaktır. Oysa gerekçe yapılan karar kesinleşmemiştir. Bir örnekle açıklamak gerekirse olayımızda nüfus kaydının düzeltilmesi ve babalığın tespiti davasının birlikte açılmış olduğunu ve mahkemece her iki davanın da kabul edildiğini varsayalım. Nüfus idaresi soybağına ilişkin davalarda taraf olmadığından bu davaları temyiz edemez. İlgililer de temyiz etmediğinde karar kesinleşir. Nüfus kaydının düzeltilmesi davası ise idare tarafından temyiz edilip “reddi gerektiği” gerekçesi ile bozulduğunda ne yapılacaktır? Nüfus kaydının düzeltilmesi davası bozma sonucu reddedildiğinde....in ....in üzerindeki kaydı devam edecektir. Buna rağmen ....'ın babalığı hakkında kesinleşmiş bir karar da olacaktır. Dolayısı ile iki babalı bir durum ile karşılaşılacaktır. Bu nedenle nufus kaydının düzeltilmesi davasının Asliye hukukta , soybağı davasının Aile Mahkemesinde görülmesi ve soybağı davasının, nufus kaydının düzeltilmesi davasının sonucunu beklemesi sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Yargıtay — Esas No: 2024/1556, Karar No: 2025/84, Tarih: 14.01.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/1556 E.  ,  2025/84 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/2433 Esas, 2024/101 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/37 E., 2020/245 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1. Davacı/birleşen davalı vekili asıl dava dilekçesinde;davalı adına tescilli 2017/08362 (13), (15) ve (23) sayılı çoklu endüstriyel "şamdan" tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterinden yoksun olduğunu, tasarımlarını haksız bir şekilde tescil ettirmiş olduğunu, davalıya ait davaya konu tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına sahip olmadığını kanıtlayan ve dava konusu tasarımların başvuru tarihinden çok önceki tarihlerde kamuya sunulduğunu gösteren tasarımların delil olarak sunulduğunu belirterek davalıya ait 2017/08362 (13), (15), 23 sayılı endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı/birleşen davacı vekili birleşen dosyanın dava dilekçesinde;müvekkili tarafından açılan tespit davasında alınan bilirkişi rapor dikkate alınarak müvekkilinin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin tedbiren önlenmesi ve durdurulmasına, dava konusu ürünün mağaza ve internet ortamında davalı tarafından satışının, tanıtımının ve üretiminin durdurulması, engellenmesi ve taklit tasarımların el koyulmak suretiyle toplatılması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini, fiile tecavüz olup olmadığının tespiti, muhtemel tecavüzün önlenmesi, tecavüz fiillerinin durdurulması, tecavüzün kaldırılması ile müvekkili lehine 1.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı/birleşen davacı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

2.Davacı/birleşen davalı vekili birleşen dosyasının cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

1. Davalı/birleşen davacı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

2.Davacı/birleşen davalı vekili birleşen dosyasının cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davalı-birleşen davacıya ait 2017/08362-13 numaralı tasarımın şamdan tasarımı olduğu ve Hazofirm firmasına ait, internette yayınlandığı tespit edilen 1 numaralı şamdan tasarımı ile genel form, boğum yerleri, ayak şekli ve sahip olduğu geometrik şekiller bakımından bilgilenmiş kullanıcı bakışından benzer olduğu, yine Hazofirm firmasının 5 inci tasarımı ile de benzer olduğunun anlaşıldığı, bu firmaya asıl davalının satış yapmış olması ise durumu değiştirmeyecek tasarımın benzerinin başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olduğu sonucuna varıldığı, asıl davanın konularından 2017/08362-15 numaralı tasarımın ise daha önce davadışı üçüncü şahıs adına tescil ettirilen 2015/08570-2 numaralı tasarıma genel form, boğum yerleri, ayak şekli ve sahip olduğu geometrik şekiller bakımından bilgilenmiş kullanıcı bakışından benzer olduğu, bu durumda dava konusu tasarımın benzerinin başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olduğunun anlaşıldığı, yine asıl davanın bir diğer konusu 2017/08362-23 numaralı tasarımın ise davadışı üçüncü kişi adına tescil ettirilen 2014/0196-5 numaralı tasarım ile genel form, boğum yerleri, ayak şekli ve sahip olduğu geometrik şekiller bakımından bilgilenmiş kullanıcı bakışından benzer olduğu, dava konusu tasarımın benzerinin başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olduğunun anlaşıldığı, tüm bu sebeplerle dava konusu dava konusu 2017/08362-13, 15, 23 numaralı tasarımların yenilik koşulunu sağlayamadığından hükümsüz oldukları kanaatine ulaşıldığı, birleşen davada ise hükümsüz olduğu kanaatine varılan tasarımlara dayalı olarak tecavüz iddiası yer alması, hükümsüzlüğün geçmişe etkili olarak sonuç doğurması gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2017/08362-13, 2017/08362-15, 2017/08362-23 nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı/birleşen davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı/birleşen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı/birleşen davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, davalı adına tescilli 2017/08362 (13), (15), (23) sayılı çoklu endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü, birleşen dava tasarım haklarına tecavüzün tespiti, men'i, refi, maddi, manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, davalı adına tescilli 2017/08362 (13), (15), (23) sayılı çoklu endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü, birleşen dava tasarım haklarına tecavüzün tespiti, men'i, refi, maddi, manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı/birleşen davacının temyiz itirazının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 14.01.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3892, Karar No: 2023/16302, Tarih: 21.03.2023

**4. Ceza Dairesi         2021/3892 E.  ,  2023/16302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

... Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.11.2015 tarihli ve 2015/748 Esas, 2015/867 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında çevrenin kasten kirletilmesi suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyizinin özetle; sanığın atılı suçu işlediğine dair kuvvetli şüphe ve delillerin mevcut olduğu, suçun yasal unsurlarının somut olayda oluştuğu gözetilerek sanığın cezalandırılması gerektiği, bu nedenlerle ve resen tespit edilecek sebeplerle sanık hakkında kurulan hükmün bozulmasına yönelik olduğu belirlenmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanığın sahibi ve yetkilisi olduğu firma ile alt işveren olarak çalıştığı içme suyu altyapı çalışmalarında cüruf malzemesini kendisine yapılan uyarılara rağmen dolgu malzemesi olarak kullandığı ve bu suretle çevreyi kasten kirlettiğinden bahisle cezalandırılması talebi ile açılan kamu davasında Yerel Mahkemece sanık ... müdafiinin savunmaları, 09.09.2014 tarihli tutanak ve çevre yüksek mühendisi bilirkişinin sanığa ait işletme tarafından kullanılan atık cürufun (siyah kumun) Çevre Kanunu kapsamında çıkartılan yönetmelikte kesin ifade ile "tehlikesiz atık" olarak (...) kodu ile sınıflandırıldığı, söz konusu siyah kumun atık değil, son ürün olarak değerlendirildiği, cürufun inert atık olduğuna depolandığı yerde su ile temasa geçtiğinde çözünen maddeleri alıcı ortama taşımayarak sorun yaratmadığının analizler ile kanıtlandığı, çevreye zehirlilik etkisini ölçmek üzere gerçekleştirilen ekotoksisite analizlerinde çelikhane cürufunun tehlikesiz atık sınıfında olduğu sonucuna ulaşıldığı, analiz sonuçlarında kirlilik değerlerinin sınır değerinin altında olduğunu, tehlikeli madde içermediği için toprak, hava veya suda kalıcı bir etki yaratmayacağını belirten 04.06.2015 tarihli raporu gözetilerek bir bütün olarak değerlendirilerek sanığın kullandığı malzemenin çevreye zarar verici bir niteliğinin olmadığı kanaatiyle sanığa atılı suçun unsurlarının oluşmadığından bahisle beraatine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE