muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/4165, Karar No: 2019/5133, Tarih: 20.03.2019

**5. Hukuk Dairesi         2018/4165 E.  ,  2019/5133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davası ile birleştirilen ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Yer bedeline ilişkin davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, ecrimisil davasının ...... yönünden reddine, diğer davalı yönünden ise kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil, birleştirilen dava ise ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece; bozma kararına uyularak, tazminat istemi yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ecrimisil istemi yönünden ...... hakkındaki husumetten reddine diğer davalı yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de; alınan rapor, hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1-...... niteliğindeki taşınmazların getirebileceği ecrimisil miktarı hesaplanırken, dava konusu taşınmazın el atmadan önce ne şekilde kullanıldığı, ayrıca civar taşınmazların ecrimisil istenilen dönemdeki kullanma biçimleri araştırılarak, bu kullanma şekillerine uygun kira sözleşmelerinin taraflardan ibrazı istenmeli, ayrıca bilirkişilerin re'sen bulacakları emsaller de dikkate alınmak suretiyle, taşınmazın ilk dönem getirebileceği ecrimisil miktarı bulunduktan sonra, takip eden dönemler için, ......'deki artış oranları dikkate alınmak suretiyle toplam ecrimisil miktarı hesaplanmalıdır. Mahkemece bu hususlara dikkat edilmeden yazılı şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

Kabule göre de;

2-Davalı ...... hakkındaki dava husumet nedeniyle reddine karar verildiğinden maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde nispi vekalet ücretine hükmedilmesi

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 20/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/853, Karar No: 2020/1858, Tarih: 25.06.2020

**15. Hukuk Dairesi         2020/853 E.  ,  2020/1858 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı TOKİ vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinin bir türü olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan muarazanın giderilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen hüküm, davalı yüklenici vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle 6100 sayılı HMK'nın 33. maddesi gereğince bir davada dayanılan maddi olguları hukuksal açıdan nitelendirmek, uygulanacak Yasa hükümlerini bulmak ve uygulamak, yani hukuki tavsif mahkemeye ait olduğundan, davacı arsa sahibinin hak sahipliğinin tespiti talebi ile açtığı davasında davacının isteminin muarazanın giderilmesine yönelik olduğunun tabii bulunmasına göre, davalı yüklenicinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

492 sayılı Harçlar Yasası'nın 13/1-j maddesindeki genel bütçeye dahil idarelerin harçtan muaf olduğu belirtilmiş olup, davalı yüklenici ... genel bütçeye dahil idare ise de; 5766 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile 02.03.1984 tarihli, 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'na eklenen Ek 12. maddesinde ... (TOKİ)'nın, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ve 492 sayılı Harçlar Kanunu uygulaması açısından özel bütçeli idareler kapsamında değerlendirileceği düzenlenmiş olduğundan, davalı yüklenici TOKİ genel bütçe içinde yer almasına rağmen 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesindeki harç muafiyetinden yararlanamayacaktır.

Harçların kanuna ve ekli tarifeye göre alınması zorunludur. Harç tahsili, kamu düzenine ilişkin olduğundan taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece re’sen dikkatealınması gerekir. Davalı ... harç ödemekle yükümlü olup, harçtan muaf olmadığı halde, mahkeme kararında davalı kurumun harçtan muaf tutulması doğru olmamıştır. Kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de; yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesinin yollaması ile HUMK’nun 438/VII. maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile yargı harçları kamu düzenine ilişkin olup re'sen dikkate alınması gerektiğinden, hüküm kısmının üçüncü bendinde yer alan ''Davalı kurum harçtan muaf olduğundan davacı tarafından yatırılan 21,15 TL peşin harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine'' kelime dizininin karardan tamamen çıkartılarak yerine ''492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 170,77 TL harçtan peşin alınan 21,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 149,62 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına'' rakam ve kelimelerinin yazılmasına, kararın değiştirilen bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 154,30 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davaclı TOKİ'ye iadesine,

karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 25.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11886, Karar No: 2013/13433, Tarih: 04.10.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/11886 E.  ,  2013/13433 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davada Karabük 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Karabük Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, davacıların babasının nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın nesebin düzeltilmesi istemine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Aile Mahkemesi ise, talebin soybağına ilişkin olmadığı, nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Somut olayda davacılar, babaları ...'ın nüfus kaydında anne ve baba adının yanlış yazıldığını ve isim benzerliği nedeniyle sehven başka hanede kaydolduğunu oysa gerçekte annesinin Sultan, babasının ... olduğunu belirterek anne baba adının düzeltilmesini, gerçek anne-baba hanesine kaydedilmesini ve doğum tarihinin düzeltilmesini talep etmişlerdir.

Dava bu niteliğiyle bir nesep davası olmayıp, hatalı yapılan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkindir. 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. Maddesi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesine yönelik olan ve Türk Medeni Kanununun 282 ve devamı maddelerinde düzenlenen soybağı kurulmasıyla ilgisi bulunmayan davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince Karabük 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 04.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/11855, Karar No: 2023/12533, Tarih: 06.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/11855 E.  ,  2023/12533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/576 E., 2023/278 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum ile davalı ... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı Kurum dava dilekçesinde, Kadıköy SGK Merkezinde işlem gören davalı ... Güvenlik şirketi sigortalılarından ... un 25.12.2009 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu malul kalması sebebiyle kendisine toplam 33.636,91 TL ödeme yapıldığını, sigortalı tarafından Üsküdar Kapanan 4. İş Mahkemesinde açılan davanın bilirkişi raporunda davalıların kusurlu bulunduğunun tespit edildiğini beyan ederek, Kurum zararının %25 ine tekabül eden 8.409,23 TL lik kısmının davalılardan onay, sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı Kurum vekili 04.08.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini toplam 19.331,97 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkili ile diğer davalı ... Güvenlik Şirketi arasında 31.12.2007 tarihli ve 24 ay süreli hizmet alım sözleşmesi yapıldığını, kazalı sigortalının ... Güvenlik şirketinin elemanı olduğunu, dava dışı ... Güvenlik şirketinin de davalı ... Güvenlik şirketi ile müteselsil sorumluluğu bulunduğunu, sigortalının uğradığı silahlı saldırının iş kazası olarak nitelendirilmemesi gerektiğini, husumet itirazında bulunduklarını, Kurum alacağının asıl muhatabının ve sorumlusunun yaralanma olayının vuku bulduğu dönemde imzalanan sözleşme kapsamında çalışmasını sürdüren ... Güvenlik şirketi olduğunu beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin13.10.2014 tarihli ve 2013/1183 E. 2014/426 K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile 11.629,62 TL peşin değerli gelirin onay tarihi olan 25.07.2013 tarihinden itibaren, 5.544,66 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin ödeme tarihi olan 03.01.2011 tarihinden itibaren, 2.058,52 TL tedavi gideri ve 99,17 TL ilaç giderinin sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ile davalılardan ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 12.04.2016 tarihli ve 2014/24233 E. 2016/5553 K. sayılı bozma ilamında "...zminat davasının kesinleşip kesinleşmediği ile kesinleşmiş ise güçlü delil olacağı ve ceza davasındaki maddi olguların bağlayıcı olduğu dikkate alınarak, açıklanan ilkelere göre olayı tamamiyle ele alarak oluşa uygun ve denetlenebilir şekilde aldırılacak kusur raporu sonrasında gerçek zarar tavan hesabına dair açıklanan ilkeler çerçevesinde yeniden belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 09.10.2018 tarihli ve 2017/90 E. 2018/504 K. sayılı kararıyla;

"... bozma ilamında belirtilen hususlar dikkate alınarak kusur bilirkişinden 16.12.2017 tarihli kusur raporu alınmış alınan bu raporda davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş nin %15, davalı ... Güvenlik şirketinin %10, kazalı sigortalı ...'un %10, kimliği belirsiz soyguncuların ise %65 oranında kusurlu olduğu, davanın ihbar edildiği ... Güvenlik Şirketinin kusursuz olduğu tespit edilmiş, aldırılan bu rapor olayın oluşuna ve denetime elverişli olmakla bu rapora itibar edilmiştir. Dosya hesap bilirkişi ...'a verilip hesap bilirkişisinden 23.03.2018 tarihli hesap raporu alınmış aldırılan bu rapora göre davacının talep edebileceği bağlanan gelir miktarının 8.342,99 TL, G.İ.G ödeneğinin miktarının 5.544,66 TL, hastane giderlerinin toplam 2.058,52 TL, ilaç masraflarının toplam 99,17 TL olduğu tespit edilmiş aldırılan bu rapor denetime elverişli ve yeterli olmakla rapora itibar edilmiştir...." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 8.342,99 TL bağlanan gelirin onay tarihi olan 25.07.2013 tarihinden,5.544,66 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin ödeme tarihi olan 03.01.2011 tarihinden itibaren, toplam 2.058,52 TL hastane giderlerinin ve 99,17 TL ilaç giderinin ayrı ayrı sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

2.Dairemizin 24.06.2020 tarihli 2019/1710 E. 2020/3817 K. sayılı ilamında, "... Mahkemece hükme esas alınan söz konusu kusur oran ve aidiyetleri oluşa uygun değildir. Asıl işveren PTT, Emniyet Genel Müdürlüğünden küçük miktarlarda şehiriçi para nakli ile ilgili aldığı görüş doğrultusunda para nakli işinde özel güvenlik personelini görevlendirmek için ihale yoluyla ... Güvenlik Ltd. Şti. ile akdettiği sözleşme çervesinde alt işveren elemanı olan sigortalıyı bu işte görevlendirmiştir. Öte yandan, davalı ...’nin, şubesi içinde başkaca güvenlik personeli bulundurma zorunluluğu olmadığı gibi, PTT şubesinin dışında gerçekleşen olay ile ilgili alabileceği başkaca bir önlem de bulunmadığı göz önüne alındığında davalı ...’nin kusurunun olmadığı buna karşın sigortalısına eski ve tutukluk yaptığı için olayda kulanmaktan imtina ettiği silahı veren işvereni ... Güv. Ltd. Şti.’nin kusurunun olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, yukarıda yapılan değerlendirmelere göre, Mahkemece, asıl işverenin kusuru bulunmasa dahi alt işverenin kusurundan sorumlu olacağı da gözetilerek, uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden uygun bir kusur raporu alınmak suretiyle kusur oran ve aidiyetleri belirlenmelidir.

Kabule göre de, faili meçhul kişilerin kusurlarından, içe rücu imkanı olmadığından, faili meçhul kişilerin kusurundan da teselsülen diğer kusurlu bulunanların sorumlu tutulması da isabetsizdir...." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

C.Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 23.12.2021 tarihli 2020/112 E. 2021/516 K. sayılı ilamında, "... dosyadaki tüm kayıt ve belgeler, inceleme raporu, bilirkişilerin kusur ve hesap raporları ile ödeme belgeleri birlikte değerlendirildiğinde; davacı Kurum, davalı işyerinde çalışan sigortalısının geçirdiği iş kazası nedeniyle %10,2 oranında malul kalması sonucunda sigortalıya kaza nedeniyle yapmış olduğu ödemeleri, davalı şirketin kusur bilirkişisinin raporu ile tespit edilen %25 oranındaki kusuru nispetinde rücu edebileceğinden, davalı şirket yönünden fazlaya ilişkin talep reddedilmek suretiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiştir. Ayrıca Yargıtay bozma ilamı uyarınca tanzim edilen bilirkişi heyeti raporunda meydana gelen iş kazasında herhangi bir kusuru bulunmadığı tespit edilen davalı ... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle davalı ... yönünden açılan davanın reddine, davalı ... Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. yönünden açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine,5.056,36 TL İLK PSD li gelirin onay tarihinden itibaren, 2.410,72 TL G.İ.G.Ö nün ödeme tarihinden itibaren, 895,00TL TL hastane giderinin sarf tarihlerinden itibaren, 43,12TL eczane giderlerinin sarf tarihlerinden itibaren, işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

2.Dairemizin 28.09.2022 tarihli 2022/7203 E. 2022/11454

2.Dairemizin 28.09.2022 tarihli 2022/7203 E. 2022/11454

K. sayılı ilamıyla "...Mahkemece bozma sonrası yargılamada anılan kusur raporunda asıl işveren PTT A.Ş.nin kusursuz, davalı ... Güv.Ltd.Şti.’nin %25, faili meçhul kişilerin %65 kazalı sigortalının da %10 oranında kusurlu oldukları belirlenmiş olmakla birlikte,hükmüne uyulan bozma ilamında belirtildiği üzere, asıl işveren konumunda olan PTT’ nin kusuru olmasa bile alt işveren ... Güv. Ltd. Şti.’nin kusurundan sorumlu olacağı hususu gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacı kurum, davalı işyerinde çalışan sigortalısının geçirdiği iş kazası nedeniyle %10,2 oranında malul kalması sonucunda sigortalıya kaza nedeniyle yapmış olduğu ödemeleri, Yargıtay bozma ilamı uyarınca asıl işveren davalı ...’nin de alt işveren konumunda bulunan davalı ... güvenlik şirketinin kusur bilirkişisinin raporu ile tespit edilen %25 oranındaki kusurundan sorumlu olduğu hususu da dikkate alınarak, davacı vekili tarafından sunulan talep arttırım dilekçesi ve hesap bilirkişisinin raporundaki miktarlar doğrultusunda fazlaya ilişkin talep reddedilmek suretiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." gerekçesiyle, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 5.056,36 TL İlk PSD li gelirin onay tarihinden itibaren, 2.410,72 TL G.İ.G.Ö nün ödeme tarihinden itibaren, 895,00TL TL hastane giderinin sarf tarihlerinden itibaren, 43,12 TL eczane giderlerinin sarf tarihlerinden itibaren, işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ile davalı ... A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum vekili, kazalının kusursuz olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... A.Ş. vekili, meydana gelen iş kazasında kusurlarının olmadığı, bu nedenle sorumluluklarının olamayacağını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2.5510 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2.5510 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı Kurum ile davalı ... A.Ş. vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı Kurum ile davalı ... A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ... A.Ş. ye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

06.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8702, Karar No: 2012/1458, Tarih: 10.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/8702 E.  ,  2012/1458 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Haziran 1996-30/11/2005 tarihleri arasında çalıştığının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ve M.. İ.. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.