muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2810, Karar No: 2023/3265, Tarih: 12.10.2023

12.10.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda (HMK) bölge adliye mahkemesince yargı çevresi içinde bulunan ilk derece mahkemelerinin; görev ve yetkisi hakkında verilen kararlar ile yargı yeri belirlenmesine ilişkin kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamayacağı (362/1-c) bu kararların, davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlayacağı (23/2) düzenlemeleri bulunmaktadır.

Öncelikle bu hükümleri değişik ihtimallere göre değerlendirmek gerekir. Birinci ihtimal ilk derece mahkemesinin verdiği görevsizlik veya yetkisizlik kararının istinafa konu edilmiş olmasıdır. Bölge adliye mahkemesi yetkisizlik veya görevsizlik kararını yerinde görerek başvurunun esastan reddine karar vermiş ise artık kararda belirtilen mahkemenin görevi veya yetkisi kesinleşmiş olacak mahkeme kendisinin görevsiz veya yetkisiz olduğunu ileri süremeyecektir. Bu bağlayıcılık ilk derece mahkemesi için olduğu kadar verilen sonraki kararların istinafı veya temyizi halinde bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay için de geçerlidir.

İkinci ihtimal ise mahkemenin kendisini görevli veya yetkili görerek işin esasını incelemiş ancak görev veya yetki yönünden kararın istinaf edilmiş olmasıdır. Bölge adliye mahkemesi de görev veya yetkiye ilişkin istinaf itirazlarını reddederek bir karar vermiş ise bu halde de bölge adliye mahkemesi görev veya yetkiyi incelenmiş olacaktır. Bu incelemeyle verilen karar görev veya yetki yönünden temyiz edilemediğine ve kesin olduğuna göre bu kesinliğin sonraki aşamalarda da geçerli olacağı Yargıtay'ın da bu kesinlik ile bağlı olduğu ve temyiz aşamasında görev veya yetki yönünden bozma kararı verilemeyeceği açıktır. Yargıtay'ın bozma kararı verebilmesi için bozmaya konu hususu incelemeyi mümkün kılan bir temyiz bulunması gerekir. Yargıtay dava şartlarını inceleyerek bu konuda bozma kararı verebilir (HMK 371/1-b) ise de görev veya kesin yetki dava şartı olmasına rağmen temyiz edilemezlik kuralı getirildiğine göre bu dava şartlarıyla sınırlı olarak temyiz yolunun kapalı olması nedeniyle Yargıtay'ın artık görev veya kesin yetkiyi bozma sebebi yapamayacağı sonucuna varılmalıdır.

Üçüncü ihtimal mahkeme kendisini görevli veya yetkili görerek işin esasını incelemiş ve görev veya yetki yönünden de kararın istinaf edilmiş olmasına rağmen bölge adliye mahkemesi bu yönden istinaf itirazlarını reddetmiş ancak HMK 353/1-a da sayılan başka bir sebeple kararı kaldırıp geri gönderme kararı vermiş olmasıdır. Bu halde de verilen karar görev veya yetki yönünden de kesin olup temyiz edilemez olduğundan sonrasında verilecek kararların istinaf ve temyiz yoluyla incelenmesi sırasında da bu kesinlik bağlayıcı olacağından Yargıtay'ın bu konuyu bozma sebebi yapamayacağı açıktır.

Dördüncü ihtimal ise ilk derece mahkemesinin kendisini görevli ve yetkili kabul etmek suretiyle bu yönde bir karar vermemesi kararın da görev veya yetki yönünden istinaf edilmemesi sonrasında bölge adliye mahkemesinin kamu düzeni yönünden yapacağı inceleme kapsamıyla da bu konuyu kaldırıp geri gönderme sebebi yapmamış olmasıdır. Bölge adliye mahkemesi kararının temyizi üzerine Yargıtay işin esası yerine görev veya yetkiyi bozma sebebi yapabilecek midir?

Yetkinin kesin olmadığı hallerde bu konuda bir istinaf talebi yok ise artık bu konunun istinafta incelenmesi veya sonrasında temyize getirilmesi söz konusu olamayacağından bu yönden bir bozma kararı verilebileceğinden söz edilemeyecek ise de dava şartlarından olan kesin yetki ve görev yönünden bu konu değerlendirilmelidir.

HMK 371/1-b maddede dava şartlarına aykırılık bozma sebepleri arasında sayılmış ise de bu hükmü yukarıda yer verilen ve ilk üç ihtimalde değerlendirilen hükümlerden bağımsız olarak düşünmemek gerekir. Kanun bölge adliye mahkemesine görev ve yetki konusunda kesin karar verme yetkisi verdiğine ve bu kararları ayrıca Yargıtay denetimine açmadığına göre görev ile yetkinin merci tayini ve istinaf aşamasında kesinleşmesi ve Yargıtay aşamasına taşınmaması sistemini benimsediğinin kabulü gerektiğinden dördüncü ihtimal için de aynı sonucu benimsemek ve Yargıtay aşamasında görev veya kesin yetki konusunda bozma kararı verilemeyeceğinin kabulü gerekir.

Kaldı ki istinaf sebepleri ile inceleme yapan bölge adliye mahkemesi kamu düzenine ilişkin görev ve kesin yetkiyi, istinaf sebebi olarak gösterilmemiş olsa bile resen inceleyebilmesi (HMK 355/1) ve istinaf sebeplerinin gösterilmediği dilekçe nedeniyle bile bu madde çerçevesinde gerekli incelemeyi yapmasının gerekmesine (HMK 342/3) göre, yaptığı istinaf incelemesi sırasında kamu düzeninden olan görev ve kesin yetkiye ilişkin dava şartları yönünden de bir inceleme ve değerlendirme yaparak karar verdiğini kabul etmek gerektiğinden dördüncü ihtimalde de farklı sonuca varılamayacaktır.

Dördüncü ihtimalde farklı sonuca varılması HMK'nın diğer hükümleriyle de bağdaşmayan sonuçlar ortaya koyacaktır. Örneğin bölge adliye mahkemesinin kararı, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi şeklinde ise Yargıtay'ın bu konuda vereceği bozma kararına rağmen dosya görevli veya yetkili olduğu belirtilen ilk derece mahkemesine gönderilemeyecek, karar yine bölge adliye mahkemesine gönderilecektir. Geçilmiş bir aşama olarak dosyanın yeniden ilk derece mahkemesine gönderilmesini mümkün bulan bir hükme de HMK'da yer verilmemiştir.

Oysa ki HMK Yargıtay için böyle bir hükme yer vermediği halde bölge adliye mahkemesi için görevli veya yetkili mahkemeyi belirlemek yanında dosyanın görevli veya yetkili mahkemeye gönderilebilmesini mümkün (HMK 353/1-a-3) kılmıştır. Bu hüküm ile görevli veya yetkili mahkemeyi belirleme yanında yeni kararlara gerek kalmaksızın dosya gönderilebilir yani doğrudan uygulanabilir bir karar verilmiş olduğunun kabul edilmiş olması da yasa koyucunun bir unutma içinde olmayıp aksine görev veya yetki konusunun en geç bölge adliye mahkemesi kararı ile kesinleşmesi sonucunu benimseyen bir sistem kurmak suretiyle hükümler getirdiği sonucunu ortaya koymaktadır.

Kanun koyucunun koyduğu bu sisteme rağmen görev ve kesin yetkinin Yargıtay aşamasında da incelenebileceği sonucuna varılması, yargılamada üç aşamanın görev veya kesin yetki nedeniyle tekrarlanması sonucunu doğuracak bu ise HMK'nın 30. maddesinde de ifadesini bulan ve anayasal bir ilke olan adil yargılanma hakkı kapsamındaki makul sürede yargılanma hakkının ihlaline neden olabilecektir. Kanun hükümleri farklı bir sonuca varmayı gerektirmiyor ise de şayet bu konuda belirsizlik olduğu düşüncesiyle bir yorum ihtiyacı duyuluyorsa insan haklarına dayalı yorum metodu uygulanmak suretiyle de farklı bir sonuca varılamayacaktır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle asliye hukuk mahkemesince verilen karara ilişkin istinaf başvurusnun esastan reddine karar verilmiş olduğuna göre, kararı veren mahkemenin görevli olduğu kesinleşmiştir. Bu durumda temyiz aşamasında mahkemenin görevli olmayıp sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu konusunda bozma kararı verilemeyeceği ve işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiği görüşünde olduğumdan, mahkemenin görevli olmadığı gerekçesiyle görev bozması yönünde oluşan değerli çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2013/13999, Karar No: 2014/12456, Tarih: 03.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/13999 E.  ,  2014/12456 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kahramanmaraş İş Mahkemesi

TARİHİ : 26/02/2013

NUMARASI : 2007/1015-2013/131

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Temyiz eden davalılar Sosyal Güvenlik Kurumu ve A.Tic. ve San.Ltd. Şti. vekilleri tarafından sunulan temyiz dilekçelerinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2017/2207, Karar No: 2017/22891, Tarih: 09.11.2017

**15. Ceza Dairesi         2017/2207 E.  ,  2017/22891 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanıkların beraatlerine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklardan ..., ... ve ...'ın...Proje isimli şirketin temsile yetkili ortakları oldukları, ... isimli marketin işleticisi olan ...'ın aracılığıyla sanık ...'in sahibi olduğu ... Tic.Ltd. Şti'nin keşidecisi olduğu, Finansbank ... Şubesi'ne ait 29.01.2009 keşide tarihli, 17.500,00 TL bedelli çeki ...den kullandıkları krediye teminat olarak verdikleri, söz konusu çekin bedelinin tahsil edilmek istenmesi üzerine keşideci firma adına sanık ...'in imzaya itiraz ettiği, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda çekteki keşideci imzasının sanık ...'e ait olmadığının tespit edildiği, tanık olarak dinlenen ...'ın ... Tic.Ltd. Şti'nin yetkili müdürü olduğu ve şirket adına çek düzenleme yetkisinin bulunduğu, beyanında da suça konu çeki hatır çeki olarak sanıklardan ...'a kendisinin keşide ederek verdiğini anlattığı somut olayda; tanığın beyanları ile dosyaya sunulan tanığın keşideci şirket adına çek keşide etme yetkisini içeren .... Noterliğinden verilme 14.11.2005 tarihli vekaletname içeriğine göre suça konu çekin sahte olmadığı ve sanıkların dolandırıcılık kastı ile hareket etmedikleri gerekçesine dayanan beraat hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 09/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11731, Karar No: 2017/5901, Tarih: 19.06.2017

**19. Ceza Dairesi         2016/11731 E.  ,  2017/5901 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sabah gazetesinin 17/06/2014 tarihli baskısının 1 ve 16. sayfalarında yayınlanan "... sığınacak bir ülke arıyor" ve "Gülen ceketini kapıp sığınacak ülke arıyor" başlıklı haberler nedeniyle ilgilisi ... vekili Avukat ... tarafından 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 14. maddesi gereğince yapılan cevap ve düzeltme talebinin kabulü ile dilekçe ekinde yer alan ... Noterliğince düzenlenen 19806 yevmiye numaralı düzeltme ve cevap yazısının aynı gazetenin haberin verildiği sayfa ve sütununda aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlanmasına ilişkin Ankara 16. Sulh Ceza Hakimliğinin 03/07/2014 tarihli ve 2014/396 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair Ankara 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 10/09/2014 tarihli ve 2014/2961 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 21/06/2016 gün ve 7037 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 11/07/2016 gün ve KYB. 2016/ 271896 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre,

1-) 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.” şeklindeki düzenleme karşısında, somut olayda tekzip yazısının sorumlu müdür adına gönderilmesine karşın, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 17. maddesinde yer alan " Belli bir yerde devamlı olarak meslek veya sanatını icra edenler, o yerde bulunmadıkları takdirde tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine, meslek veya sanatını evinde icra edenlerin memur ve müstahdemlerinden biri bulunmadığı takdirde aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır." şeklindeki hükme aykırı olarak sorumlu yazı işleri müdürünün tebliğ tarihinde tebligatı bizzat alamayacak olması durumunda vazife itibari ile bu işlerde görevlendirilmiş kişiye tebligat yapılması ve bu hususun tebliğ belgesine şerh olarak düşülmesi gerekirken ilgili şerh düşülmeden tebligat işleminin yapılması nedeniyle yapılan tebliğ işleminin usul ve yasaya aykırı olduğu gözetilmeksizin, merciince yapılan itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde,

2-) Anayasa’nın 28 ve 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 3. maddelerinde ifadesini bulan basının haber verme hakkının, gerçeklik, güncellik, kamu yararı, toplumsal ilgi, konu ve ifade arasında düşünsel bağlılık unsurları ile sınırlı olduğu, bu unsurlardan birini taşımayan haberin hukuka uygun olduğundan söz edilmeyeceği, keza 5187 sayılı Kanun’un 14. maddesinde yer alan, “Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya

kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.” şeklindeki düzenleme nazara alındığında, her ne kadar mahkemesince talebe konu haberin dayanağının gösterilmediği ve kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu, dolayısıyla haberin 5187 sayılı Kanun'un "Basın Özgürlüğü" başlığını taşıyan ve 3. maddesinde tanımlanan haber verme, yayma ve eleştiri sınırlarını aştığı gerekçesi ile tekzip talebinin kabulüne karar verilmişse de, gazete haberlerinin somut belge ve delile dayanma zorunluluğu bulunmadığı gibi, tekzip talep eden tarafından da haberlerin gerçek dışı olduğuna dair bir belge ve delil de ileri sürülmemiş olduğu, haberlerin kamuoyunu ve ülke gündemini meşgul eden konulara ilişkin olup, muhabirin haber kaynaklarından elde ettiği bilgileri gazete okuyucusunun dikkatini çekecek bir şekilde haberleştirilmesinden ibaret olduğu cihetle, söz konusu haberlerin 5187 sayılı Kanun’un 14. maddesi kapsamında kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici nitelikte olmadığı gözetilmeden, merciince yapılan itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde,

İsabet görülmediği, gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

I- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma ihbarnamesinin, (1-) numaralı bendi yönünden yapılan incelemede;

İsabet görülmediği, gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

I- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma ihbarnamesinin, (1-) numaralı bendi yönünden yapılan incelemede;

17.06.2014 tarihli Sabah gazetesinin ilk sayfa manşet haberinde yer alan haber içeriği hakkında, 18.06.2014 tarihinde hazırlanan düzeltme ve cevap metninin haberin yapıldığı gazetenin sorumlu müdürü muhatap ... adına çıkartıldığı, muhatabın çalıştığı ilgili işyeri adresine giden posta memurunun, tebligatı "daimi çalışan işçisine" 20.06.2014 tarihinde gerçekleştirdiği, tebliğden itibaren 3 gün içinde tekzip metninin yayınlanmaması nedeniyle Ankara Sulh Ceza Mahkemesine başvurulduğu, Ankara 16. Sulh Ceza Mahkemesince verilen 03.07.2014 tarihli kararda, söz konusu haberin dayanağının gösterilmediği ve kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu gerekçesiyle, düzeltme metni yayınlanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yazılı açıklamalar çerçevesinde, muhatap sorumlu yazı işleri müdürüne gönderilen düzeltme metninin, usulüne uygun olarak tebliğ edildiği değerlendirilmekle,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği bu nedenle yerinde görülmediğinden, kanun yararına bozma isteminin bu başlık yönünden REDDİNE,

II- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma ihbarnamesinin, (2-) numaralı bendi yönünden yapılan incelemede ise;

5187 sayılı Kanun kapsamında düzeltme ve cevap metninin yayınlanması için, bu kanunda yazılı şartların yanı sıra haberin "basın özgürlüğü" kapsamında kalıp kalmadığının tespiti de gerekmektedir. Yapılan haber, niteliği itibariyle kişi haklarını ihlal edici boyutları aşıp, basın yoluyla işlenen bir suç oluştursa bile, A.İ.H.S., Anayasa ve Basın Kanunu kapsamında; mevzuata göre suç oluşturan eylemin (haberin) karşılığında kamu iktidarı tarafından cezalandırılmaması sonucunu doğuran hukuka uygunluk nedenleri de vardır. Basın yoluyla işlenen suçlar nedeniyle görülen davalarda göz önünde bulundurulması gereken "basın özgürlüğü" kavramının içeriği ve hukuka uygunluk nedenleri Yargıtay Ceza Genel

Kurulunun 13.02.2007 tarihli, 2007/7-28 E. - 2007/34 K. sayılı kararında da belirtilmiştir. İfade ve basın özgürlüğü kapsamında basına, görevini yapması sırasında ihtiyaç duyacağı bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma gibi haklar tanınmıştır. Haber içeriğinde ilk bakışta suçun unsurları oluştuğuna dair bir izlenim olsa dahi, yukarıda belirtilen basın özgürlüğüne dair hak ve yetkilerin, haber yoluyla işlenen suçlar bakımından birer hukuka uygunluk nedeni sayılabilmesi için;

-Habere, açıklama ve eleştiriye konu olan bilginin gerçek olması,

-Haberin güncel ve toplumun ilgisi bakımından taze olması,

-Haberin yapılması ve bu bilginin açıklanması bakımından kamunun yararının bulunması,

-Habere, açıklama ve eleştiriye konu olan bilginin gerçek olması,

-Haberin güncel ve toplumun ilgisi bakımından taze olması,

-Haberin yapılması ve bu bilginin açıklanması bakımından kamunun yararının bulunması,

-Haberin konusu, haberle amaçlanan hedef ile kullanılan ifadeler arasında bağ bulunması,

-Her hal ve şartta haberin konusu, haberde yer alan kişilerin eylemleriyle ilgisi olmayan derecede "küçültücü, rencide edici, aşağılayıcı" ifadelere yer verilmemesi gerekmektedir.

Yukarıda izah edilen hukuka uygunluk nedenlerinin hep birlikte bir haberin yapılması ve yayınlanması sırasında bulunması, basın yoluyla işlenen suçlarda, haberi yapanların cezalandırılmamasında, dolayısıyla toplumun habere ulaşmasında daha yüksek bir kamu yararı olduğunu göstermektedir. Haberin yayınlanması eyleminin, suç olup olmadığı veya suç unsuru oluştursa dahi haberde hukuka uygunluk nedenlerinin bulunduğundan bahisle haberi yapanların cezalandırılıp cezalandırılmaması, kuşkusuz bir yargılama sürecinden geçildikten sonra anlaşılacaktır. Ancak 5187 sayılı Kanunda yazılı düzeltme ve cevap metni yayınlanması hakkı, zarar görenin acil olarak haberi düzeltmesi ihtiyacından kaynaklanmaktadır.

Suç unsuru içeren bir haber yapılması halinde, bu eylemin cezalandırılmamasına yol açan "basın özgürlüğü" ve "hukuka uygunluk nedenleri" kavramlarının, basın kanununda yer alan "düzeltme ve tekzip metni yayınlanması kararı"nda veya internet yoluyla yapılan yayınların düzenlenmesi sırasında verilen "erişimin engellenmesi kararı"nda mutlak suretle gözetilmesi gerekmektedir. Çünkü söz konusu olan sadece basının değil, tüm toplumun temel hak ve özgürlükleridir. Dolayısıyla, düzeltme ve tekzip metni ile zarar gördüğü iddia edilen kişinin kişilik haklarının korunması amaçlanırken, tüm toplumun gerçeklere dair bilgiye, zamanında ulaşması hakkının ve genel kamu yararının engellenmemesi gerekmektedir.

Hal böyleyken, kendisinden düzeltme ve tekzip metni talep edilen mahkemece yapılması gereken, öncelikle tekzip metni yayınlanması talebiyle gelen dosyada mevcut haberin, (içeriğinde hakaret, iftira veya tahdit gibi başkaca atıflarda bulunulmasa, suç unsuru içermese bile) 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında "...kişilerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılıp yapılmadığı.."nın tespit edilmesi, bu yönde ifadeler yoksa talebin reddi, bu yönde bir ihlal varsa o halde haberde ikincil inceleme konusu olan hukuka uygunluk nedeninin olup olmadığıyla, haberin ifade ve basın özgürlüğü kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesidir.