muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1171, Karar No: 2022/4516, Tarih: 12.05.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/1171 E.  ,  2022/4516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

VEK.AV....

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; İstanbul Eczanesi’nin sahibi olduğunu, 22 adet katılım payı atlatılan reçeteyi Kuruma faturalandırdığı ve 28 adet reçetenin katılım payı atlatılması işlemine iştirak ettiği gerekçesiyle davalı tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin 2012 yılı protokolünün 5.3.15. maddesinin ihlal edildiği belirtilerek hakkında; uyarı cezası, 12.744,21 TL cezai şart ve 1.159,89 TL reçete bedeli olmak üzere toplam 13.904,10 TL’nin yasal faizi ile tahsil edilmesi işleminin uygulandığını, kurum tarafından uygulanan işlemin haksız, hukuka aykırı ve yersiz olduğunun tespiti ile iptal edilerek tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılarak, muarazanın giderilmesini istemiştir.

Davalı; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacı eczaneye uygulanan 13.904,10 TL cezai şart işleminin yerinde olduğu, davacının katılım payını tahsil etmemek amacıyla reçete girip silmesi eylemini gerçekleştirmediğini gösterir herhangi bir somut olguya rastlanmadığından dolayı davalı tarafa borçlu olmadığına ilişkin talep ve isteminin de yerinde olmadığı, bu nedenlerle davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine; Yargıtay 13. (kapatılan) Hukuk Dairesi’nin, 05/12/2018 tarihli, 2016/4978 esas, 2018/11732 karar sayılı ilamıyla "...somut olayda; bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere protokole aykırı davranışı ortadan kaldırır mahiyette bir somut delil davacı tarafça ileri sürülmüş değildir. Ancak mahkemece bilirkişi raporunda geçen 5510 sayılı yasanın geçici 62. maddesi; "Bu maddenin yayımı tarihinden önce, ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi katılım paylarının eczanelerce usulüne uygun tahsil edilmemesi nedeniyle, eczacılar hakkında öngörülen cezai şart, her fatura dönemi için brüt asgari ücretin beş katı tutarını geçemez. Bu madde kapsamına giren fiiller için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilen tutarlar iade ve mahsup edilmez." hükmünün değerlendirilmesi suretiyle tekrar bilirkişi raporu alarak davalı kurumca bu madde hükmü gereği uygulanabilecek cezai işlem miktarının hesaplanması ve sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekir..." gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyulduğu belirtilerek, davacı eczacının sahibi bulunduğu İstanbul Eczanesi tarafından 2012 yılı protokolü 5.3.15. maddesine aykırı davranılarak reçete atlatma işleminin gerçekleştirildiğinin aksini gösteren protokole aykırı davranışı ortadan kaldırır mahiyette bir somut delilin davacı tarafça dosyaya konulamadığı, dolayısı ile protokolün 5.3.15. maddesinde belirtilen muayene katılım payını tahsil etmemek amacıyla reçete girilip silinmesi fiilinin oluştuğu ve bu bilginin somut bilgilerle de belgelendiğinden kurum işleminin protokol hükümlerine göre yerinde olduğu, ancak protokolde 2016 yılında yapılan değişiklikler dikkate alındığında asgari ücret bedelinin 5 katı cezai şart uygulanması gerektiğinden davanın kısmen kabulüne; 1.159,89 TL reçete bedeli ve 5.107,50 TL cezai şart işleminin haklı olduğunun, 7.636,71 TL cezai şart işleminin haksız olduğunun tespiti ile 7.636,71 TL cezai şartın iptaline karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden;

Uyuşmazlık, davacı eczanenin 50 adet reçetede ilaç katılım payı ve/veya poliklinik muayene katılım payının alınmaması için reçete girip silinmesi işlemini gerçekleştirdiğinden hakkında davalı kurum tarafından uygulanan cezai şart miktarının belirlenmesine ilişkindir.

2-Davacının temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden;

Uyuşmazlık, davacı eczanenin 50 adet reçetede ilaç katılım payı ve/veya poliklinik muayene katılım payının alınmaması için reçete girip silinmesi işlemini gerçekleştirdiğinden hakkında davalı kurum tarafından uygulanan cezai şart miktarının belirlenmesine ilişkindir.

Davacının eczanesinden 2013 yılı kasım ayında 22 adet katılım payı atlatılmış reçetenin Kuruma faturalandırıldığı, 28 adet reçetenin de katılım payı atlatılması eylemine iştirak edildiği tespit edilmiş ve davacının taraflar arasındaki ilaç alım sözleşmesinin katılım payı atlatılmaması gerektiğine dair maddesini ihlal ettiği anlaşılmıştır. Ancak davalı Kurum tarafından, davacı eczacı hakkında; Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin 2012 Yılı Protokolü’nün 5.3.15. maddesi gereğince cezai şart tahsili işlemi uygulanmıştır. Davaya konu 2012 protokolünün 5.3.15. maddesi uygulanan eylemle ilgili 01.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2016 protokolü ile 01.10.2020 tarihinde yürürlüğe giren 2020 protokollerinin 5.3.14. maddesinde “Muayene katılım payını tahsil etmemek amacıyla reçete girilip silinmesi, hastanın ilaç almasını engellemek amacıyla reçete girilip silinmesi, hastanın rızası dışında adına devam reçetesi girilip silinmesi veya ilaç veriliş sürelerini ihlal amacıyla reçete girilip silinmesi fiillerinin tespit edilmesi durumunda yapılan her işlem için fiile iştirak eden tüm eczanelere ayrı ayrı 100 (yüz) TL cezai şart uygulanarak eczane yazılı olarak uyarılır. Maddede sayılan fiillerden herhangi birinin tekrarı halinde cezai şart miktarı 300 (üç yüz) TL olarak uygulanır. Bir sözleşme döneminde 1 reçetede tespit edilmesi halinde cezai şart uygulanmaz.” ve 4.3.6. maddesinde; “Protokolün (5.3) numaralı maddesindeki fiillerin tespit edildiği reçetede fiili ilgilendiren reçete veya ilaç bedelleri ödenmez (5.3.3, 5.3.6 ve 5.3.14 maddeleri hariç). Kurumca yapılan yersiz ödemeler varsa, ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte eczacının Kurumda tahakkuk etmiş alacağından mahsup edilir. Eczacının alacağının yersiz ödeme tutarını karşılamaması veya alacağının olmaması halinde, genel hükümlere göre tahsil edilir.” hükümleri düzenlenmiştir. Yine aynı protokollerin 6.10. maddesinde “Bu protokolün yürürlük tarihinden önceki dönemlerde geçerli olan protokol hükümlerine göre Kuruma fatura edilen ve kontrolleri Kurum tarafından bu Protokol yürürlük tarihinden sonra yapılan reçeteler için, ya da reçete kontrolleri yapılmış olmakla birlikte fesih uyarı ve cezai şarta ilişkin işlemlerin henüz tamamlanmadığı durumlarda tespit edilen fiil/fiiller için Kurumca bu Protokol hükümleri uygulanır. Ancak eczacı tarafından Kurumdan tebligat tarihinden itibaren bir defaya mahsus olmak üzere yazılı olarak talep edilmesi halinde, ilgili protokol hükümleri uygulanır.” denilmiştir.

Dava konusu cezai işlemin dayanağı olan protokol maddesinde değişiklik olduğu sabit olup, 2016 ve 2020 yıllarında yürürlüğe giren protokollerin ilgili maddesinin olaya uygulanıp uygulanamayacağı üzerinde durulmalıdır. Sözleşmede yer alan yukarıda bahsi geçen 6.10. maddesine göre davacının, dava açmakla lehine olan protokollerdeki hükümlerin uygulanmasını istediğini kabul etmek gerekir. Bu durumda davacının, kurumdan yazılı talepte bulunulup bulunmadığının araştırılmasına gerek kalmamıştır. Hal böyle olunca mahkemece davacı hakkında cezai işlem uygulanan 50 reçete nedeniyle her biri için 100 TL üzerinden belirlenecek ceza miktarının 5.000 TL olacağı, bakiye cezai şart miktarının iptali ve 2016 ile 2020 protokollerinin 4.3.6. maddesine göre katılım payı atlatma eylemine konu reçete bedellerinin Kurumca davacıdan istenemeyeceğinden yine 1.159,89 TL reçete bedeli tahsili işleminin de iptali gerekmektedir. Söz konusu uyuşmazlığa ilişkin 5510 Sayılı Yasa’nın geçici 62. maddesinde yer alan; “Bu maddenin yayımı tarihinden önce, ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi katılım paylarının eczanelerce usulüne uygun tahsil edilmemesi nedeniyle, eczacılar hakkında öngörülen cezai şart, her fatura dönemi için brüt asgari ücretin beş katı tutarını geçemez. Bu madde kapsamına giren fiiller için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilen tutarlar iade ve mahsup edilmez.” hükmü değerlendirildiğinde 2016 ve 2020 protokolüne göre belirlenen 5.000 TL cezai şart miktarı bu madde hükmüne göre belirlenecek miktarı aşmadığından, davanın kısmen kabulü ile 7.744,21 TL cezai şart ve 1.159,89 TL reçete bedeli tahsili işlemlerinin iptaline, uyarı cezası ve 5.000 TL cezai şart tahsili uygulanması işleminin yerinde olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle mahkeme kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nın Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 12/05/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7319, Karar No: 2015/578, Tarih: 04.02.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/7319 E.  ,  2015/578 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki üyelik devir sözleşmesinin iptali ve üyeliğin tespiti davalarının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hüküm asıl davada davalılar vekillerince duruşmalı, birleşen davada davalı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmiştir.

Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl ve birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı iken 2001 yılında aracını satmak durumunda kaldığını, ortaklığını 02.04.2001 tarihli kira sözleşmesi ile davalı ...’a kiraladığını, sözleşmenin 02.04.2006 tarihinde sona erdiğini, hattın müvekkiline iadesi gerekirken, kiralayanın ortaklığını diğer davalı ...'e noter sözleşmesi ile devrettiğini ileri sürerek, devir sözleşmesinin iptaline, müvekkilinin kooperatif üyesi olduğunun tespitine ve davalılar adına yapılan üyelik kaydının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl ve birleşen davada, davalılar vekili, davacının, müvekkili ...'e 02.04.2001 tarihli sözleşme ile beş yıl için minibüs hattını kiraya verdiğini, bu sözleşmeden sonra taraflar arasında altı ve yedi yıl süreli iki sözleşme daha imzalandığını, daha sonra müvekkili ...'in noter senedi ile minibüs hattını oğlu diğer davalı ...'e devir ve temlik ettiğini, kooperatif yönetim kurulunun 31.07.2001 tarihli kararı ile üye kayıt işleminin gerçekleştirildiğini, bu işlemden sonra davacının müvekkilinin yanına gelerek minibüs hattını tamamen satmayı teklif ettiğini, eski sözleşmelerin tamamen iptal edilerek taraflar arasında 15.08.2001 tarihli yeni bir sözleşme imzalandığını, sözleşme ile hattın 15.08.2011 tarihine kadar müvekkili ...'e kiralandığını, 7.000,00 TL'nin peşin ödenip, hattın toplam 20.000,00 TL'ye kiralandığını, bakiye bedel için senet düzenlendiğini, müvekkillerinin bakiye 13.000,00 TL'yi üç taksitte ödeyip senedi geri aldıklarını ve 15.08.2001 tarihli sözleşmeye minibüs hattının tamamen müvekkili ...'e ait olduğunun şerh edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında imzalanan 02.04.2001 tarihli yazılı kira sözleşmesi, aynı tarihli noterden yapılan minibüs hattı devir sözleşmesi ile davacının davalı ...'e minibüs hattını kiraya verdiği, hattın daha sonra diğer davalı ...'e devredildiği, birleşen davada davalı kooperatif yönetim kurulunun 31.07.2001 gün 16 sayılı kararı ile devir işleminin kabul edildiği, daha sonra davacı ile davalı ... arasında yapılan yazılı sözleşme ile minibüs hattının 15.08.2001-15.08.2011 tarihleri arasında davalı ...'e önce kiralandığı, daha sonra düzenlenen senedin ödenmesi ile de hattın tamamen davalı ...'e satıldığının anlaşıldığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın reddine ilişkin verilen karar davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 19.01.2012 tarih 2011/4066 E., 2012/177 K. sayılı ilamıyla bozulmuş, karar düzeltme talebinin de Dairemizin 15.06.2012 tarih 2012/2542 E., 2012/4233 K., sayılı ilamıyla reddine karar verilmiştir.

Bozma sonrası mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen 27.06.2001 tarihli hat kiralama sözleşmesi ile başlangıcı 15.08.2001 tarihi, bitişi 15.08.2011 tarihi olan kira sözleşmesinin gerçek amacının hattın kiralanması olduğu, üyelik devir işleminin kooperatifin isteği üzerine yapıldığı ve davalıya tekrar iade edileceğinin tarafların kabulünde olduğu, davalı ...'in bu durumu bile bile kooperatif üyeliğini muvazaalı olarak diğer davalı oğlu ...'e noterde devrettiği, davacının davalıların kötü niyetli hareketi nedeniyle davalı ... hakkındaki üyeliğin iptali ile tescilini istemekte haklı olduğu, ayrıca taraflar arasında sonradan düzenlenen 15.8.2001 başlangıç tarihli kira sözleşmesinde “asıl hat sahibi ...” ibaresinden sonra tahrifat yapıldığının tespit edildiği, bu kısımların da tarafları hukuken bağlamadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davada davalılar vekillerince temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, asıl ve birleşen davada davalılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davada davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlerden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7702, Karar No: 2011/8724, Tarih: 04.07.2011

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2011/7702 E.  ,  2011/8724 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

...

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.02.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde alacak istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; tapu iptali ve tescil isteminin reddine, alacak isteminin kabulüne dair verilen 11.03.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademedeki istek tazminat istemine ilişkindir.

Davalı ..., vekil olan diğer davalının hile ile kendisinden vekaletname aldığını ve azile rağmen vekalet görevini sürdürdüğünü, satışın sonuç doğurmayacağını, açılan davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı ..., satışın verilen yetkiye dayanılarak yapıldığını ve geçerli olduğunu, mülkiyet nakline ilişkin istemin kabulünü, bedele ilişkin istemin reddini savunmuştur.

Mahkemece, mülkiyet aktarımı isteminin reddine, tazminata yönelik davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık, vekillikten azledildiğini bilmeyen vekil ve üçüncü kişi tarafından tapuda yapılan işlemin müvekkili bağlayıp bağlamayacağı noktasında toplanmaktadır.

BK’nun 396. maddesi hükmü vekâletin sona erme sebeplerini düzenlerken, vekâletten azil ve istifanın her zaman mümkün olduğunu açıklamıştır. Görülüyor ki, burada iş akdi veya istisna akdi gibi diğer

./..

2011/7702 - 8724 - 2 -

sözleşmelerin aksine, vekalet akdinin feshinde önemli sebeplere dayanmak ve feshi ihbar sürelerine uymak gibi bir yasal zorunluluk getirilmemiştir (Prof.Dr.Haluk Tandoğan, Özel Borç ilişkileri, C. II, Ankara 1987 s.618).

Azil ve istifa beyanı yenilik doğuran tek yanlı bir işlemdir ve irade beyanının karşı tarafa ulaşması ile vekâlet ilişkisini “tasfiye edilmesi gerekli” bir ilişki durumuna sokar (Hatemi/Serozan/Arpacı Borçlar Hukuku Özel Bölüm. İstanbul 1992 s.435).

Azil ve istifa beyanı herhangi bir şekle tabi değildir. Bu husus üstü kapalı olarak da yapılabilir. Verilmiş olan vekâletle bağdaşmayacak hukuki eylemler aracılığıyla da azil ve istifa mümkündür. Örneğin müvekkil işi kendisi görürse ya da vekil tarafından kiraya verilmesi gereken ev veya dükkânı satarsa ya da vekâlete bağlı olan temsil yetkisini geri alırsa yahut verilen vekâletle bağdaşması olanaksız koşullar koyarsa, durum böyledir. Bununla birlikte, BK.m 396. 2.fıkrada uygun olmayan zamanda vekâletten azil veya ondan istifa eden kimsenin, diğer tarafın zararını tazminle yükümlü olduğu açıklanmıştır. Yine, BK’nun 398.maddesi; vekilin vekâletinin son bulduğunu öğrendiği andan önce yaptığı işlerden, müvekkilinin veya mirasçılarının, vekâlet mevcut imiş gibi sorumlu olacaklarını hükme bağlamıştır.

BK’nun 37. maddesi, hem temsilcinin hem de onunla işlem yapan üçüncü kişinin “temsil yetkisinin son bulduğunu bilmeleri halinde” işlemi geçerli ve temsil olunanı da bununla bağlı saymaktadır. Bu madde ilk planda üçüncü kişiyi değil, doğrudan doğruya temsilciyi korumak amacıyla yasaya konmuştur. Bununla beraber hükmün temsilci yanında iyi niyetli üçüncü kişiyi de koruduğu açıktır. BK’nun 37. maddesi bakımından temsil yetkisi ister BK’nun 34. maddesi gereğince, ister 35. maddede sayılan sebeplerle son bulması arasında herhangi bir ayrım öngörülmemiştir. Gerçekten 37. maddenin iyi niyetli temsilciyi korumaya yönelik amacı, geri alma beyanı kendi iktidar alanına ulaştığı halde, herhangi bir sebeple bunu önermemiş olan temsilcinin de bu maddenin öngördüğü korumadan yararlanması gerekir. Ne var ki “varmanın” ispatı ilke olarak “öğrenmenin” de ispat edildiği anlamını taşıyacak olup varmaya rağmen geri almayı öğrenmediği konusunda ispat yükü temsilciye ait bulunmaktadır.

BK m. 37’nin uygulanabilmesi için hem temsilcinin, hem de onunla işlem yapan üçüncü şahısların temsil yetkisinin son bulduğunu bilmediklerini veya TMK’nun 3.maddesi gereğince beklenen özeni göstermiş olmalarına rağmen öğrenemediklerini ispat etmeleri gerekir.

Temsil yetkisinin geri alınması halinde BK’nun 36/2 maddesi ile 33/2, 34/3 ve 37.maddelerinin karşılıklı uygulama alanları şöylece özetlenebilir.

./..

2011/7702 - 8724 - 3 -

1-Hem temsilci hem de üçüncü kişi iyi niyetli ise, uygulanacak hüküm BK’nun 37. maddesidir.

2-Üçüncü kişi iyi niyetli temsilci kötü niyetli ise,

a)Yetki belgesinin temsilci tarafından temsil belgesi geri alınmadan önce üçüncü kişiye ibraz edilmesi ve temsil olunanın geri almadan, üçüncü kişiyi haberdar etmemesi durumunda;

aa)Temsil olunanca bilinen veya bilinmesi gereken üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK m.34/3’dür.

bb)Temsil olunanca bilinmeyen ve bilinmesi de gerekmeyen üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK.m.36/2’dir.

b)Yetki belgesinin, temsilci tarafından temsil yetkisi geri alındıktan sonra üçüncü kişiye ibraz edilmesi ve temsil olunanın geri almadan üçüncü kişiyi haberdar etmemesi durumunda,

aa)Temsil olunanca bilinen veya bilinmesi gereken üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK.m.33/2’dir.

bb)Temsil olunanca bilinmeyen ve bilinmesi de gerekmeyen üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK.m.36/2’dir. (Turgut Uygur Borçlar Kanunu – Sorumluluk ve Tazminat Hukuku Ankara 2003 Cilt: 1 sayfa: 1226 v.d.).

aa)Temsil olunanca bilinen veya bilinmesi gereken üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK.m.33/2’dir.

bb)Temsil olunanca bilinmeyen ve bilinmesi de gerekmeyen üçüncü kişilere karşı uygulanacak hüküm BK.m.36/2’dir. (Turgut Uygur Borçlar Kanunu – Sorumluluk ve Tazminat Hukuku Ankara 2003 Cilt: 1 sayfa: 1226 v.d.).

BK’nun 398.maddesine göre vekilin, vekilliğinin (BK.m.396 ve 397 uyarınca) sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlemler, vekillik vereni ya da mirasçılarını bağlayacağı yukarıda açıklanmıştır. Belirtelim ki yasa hükmü, vekile vekillik veren arasındaki iç ilişkiyi düzenlemiştir. Yine vurgulamak gerekirse, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde vekil tarafından alındığı sözleşmeye yazılan bedelin vekillik verene aktarılmaması, vekil ile vekillik veren arasındaki bir iç ilişkidir. Vekalet sözleşmesinin tarafı olmayan üçüncü kişi, aslında vekile ödediği bedeli vekilin vekillik verene aktarmamasından sorumlu tutulamaz. Dış ilişkiler, yani vekilin üçüncü kişilerle yapmış olduğu işlemler yönünden özellikle BK.m.37’deki hüküm uygulanacaktır.

Gerçekten vekillik, vekil ile vekillik veren (müvekkil) arasında bir iç ilişkiden ibarettir. Öyle ki, böylece aralarında bir borç ilişkisi meydana gelir. Hak ve borçlar bu ikisini ilgilendirir. Vekillik sözleşmesine dayanan temsil ise, etkisini dış ilişkide gösterir. Örneğin temsil edilenle üçüncü bir kişi arasında bir hukuksal ilişki kurulmasını sağlar. (Prof.Dr.Selahattin Sulhi Tekinay, Borçlar Hukuku 1979 s:160, Prof.Dr.Kenan Tunçomağ, Borçlar Hukuku 1976 c:1 s.409).

Burada önemle belirtilmelidir ki, yukarıda da değinildiği gibi “vekâletten azli” ve böylece de temsil yetkisinin kalkmış bulunduğunu öğrenen vekilin, bu

./..

2011/7702 - 8724 - 4 -

durumu bilmeyen üçüncü kişilerle vekillik veren adına yaptığı hukuksal işlemler vekillik vereni ya da mirasçılarını bağlamaz. Eş deyişle azli bilen vekilin vekâletnameye dayanarak yaptığı işlem vekillik vereni iyi niyetli üçüncü kişilere karşı borç altına sokmaz. Buna benzer biçimde BK’nun 37.maddesi de konuyu düzenlemiş olup, bu maddenin 2.fıkrasında; üçüncü şahısların yetkinin son bulduğunu öğrendikleri durumların, bu durumun istisnası olduğu açıklanmıştır.

Öyle ise, yasa koyucu tarafından gerek temsilcinin, gerekse onunla işlem yapan karşı tarafın yetkinin sona erdiğini bilmeden yaptıkları hukuki işlemlerin temsil olunan bakımından, sanki temsil yetkisi devam ediyormuş gibi sonuç doğuracağı hükme bağlanmıştır. Gerek temsilci, gerekse karşı taraf bu yetkinin son bulduğunu biliyorlarsa bu madde uygulanmayacaktır.

Diğer bir söyleyişle vekâletten azledilen ve temsil yetkisinin kalkmış olduğunu öğrenen vekilin, bu durumu bilmeyen iyi niyetli üçüncü kişilerle kendisini vekil tayin eden kişiler adına yaptığı hukuki işlemler, vekil tayin eden ve mirasçıları için bağlayıcı olmaz.