muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/7856, Karar No: 2013/9622, Tarih: 21.06.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/7856 E.  ,  2013/9622 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada Kocaeli 1. Sulh Hukuk ve Tekirdağ 1.Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, tereke teslimine ilişkindir.

Türk Medeni Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca bakım ve sağlık kurumuna konulmak yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmamaktadır.

Dosya kapsamındaki, adrese dayalı sitemden alınan nüfus kayıt örneğinde yer alan adresin huzurevine ait olduğu anlaşılmakta olup, müteveffanın huzurevinde kalmakta iken vefat ettiği bildirilmiştir. Yetki hususunun belirlenmesinde kısıtlının huzurevine girmeden önceki son yerleşim yeri dikkate alınacağından, mahkemece gerektiğinde Kamu Kurumları ile huzurevinden de sorulmak suretiyle müteveffanın en son nerede ikamet ettiğinin araştırılarak tespiti ile belgelendirilmesi ve dosya arasına konulması, ondan sonra yargı yeri belirlenmesi incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/3716, Karar No: 2010/6420, Tarih: 28.04.2010

**8. Ceza Dairesi         2008/3716 E.  ,  2010/6420 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve kasten yaralama

HÜKÜM : Sanık hakkında verilen 5.5.2005 tarihinde verilen karara göre lehe hüküm bulunmadığından yeniden karar verilmesine yer olmadığına

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5320 sayılı Yasanın 8/2. madde ve fıkrası uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının sanık hakkında lehe kanun hükümlerinin değerlendirilmesi için dosyayı iadesi ile hükmün tamamen ortadan kalktığı gözetilip, CMK.nun 232/6. madde ve fıkrasına uygun olarak tüm unsurları ile yeni bir hüküm kurulması gerekirken, sanık lehine uygulanabilecek hüküm bulunmadığından bahisle "yeniden karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükmün bu sebepten dolayı istem gibi (BOZULMASINA), 28.4.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20119, Karar No: 2015/1858, Tarih: 17.02.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/20119 E.  ,  2015/1858 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bursa 4. İş Mahkemesi

Tarihi : 25/03/2014

Numarası : 2009/593-2014/170

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 14.10.2014 günü belirlenen saatte temyiz eden davalı ..........Bankası A.Ş. vekili Av.Ö. K. ve davalı S.. T.. vekili Av.T. D. geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili, davalılardan S.. T..'ın müvekkiline ait şirkette 1996 tarihinden itibaren muhasebe ve kasa sorumlusu olarak çalıştığını ancak kendisine münferit imza yetkisi verilmediğini, davalı Sezer'in müvekkili şirketin diğer davalı ......... Bankasının ........ şubesindeki ........... sayılı vadesiz hesabından 1999-2002 yılları arasında sahte imzalar içeren çekler ve talimatlarla para çektiğini ve aynı zamanda 3. kişilere de çektirmek suretiyle müvekkili şirkete zarar verdiğini, söz konusu bu işlemlerin muhasebe kayıtlarında açık muhasebe hileleri ile gizlendiğini ve bu ödemelerin sanki müvekkili şirket ortağı K. D. 'a yapılmış gibi gösterildiğini, davalı S.. T..'ın bu eylemleri nedeniyle Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2003/37 Esas sayılı dosyası ile yargılanarak mahkum olduğunu, müvekkili şirketin zararının ödenmesi için davalı banka genel müdürlüğü ile Şubesine gönderilen ihtarnamenin ise reddedildiğini, ancak sahte ve tahrif edilmiş çeklerin ödenmesini düzenleyen Türk Ticaret Kanununun 724. maddesi ve banka personelinin, hesap sahibinin yetkili temsilcisini bizzat görmeden ve talimatlarının doğruluğunu araştırmadan ödeme yapması nedeniyle Borçlar Kanununun 55-100. maddeleri gereğince sorumlu olduğunu iddia ederek, 50.000,00 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ek dava ile 254.510,00 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsilini istemiş, bu dava eldeki dava ile birleştirilmiştir.

Davalı S.. T.. vekili, taraflar arasında aynı sebebe dayanan ve bu davadan çok daha önce açılmış olan icra takibi ve bu takibe yaptıkları itiraz sonucu davacı tarafından açılan ve halen Bursa 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/878 Esas sayılı dosyasında görülmekte olan ve hukuken aynı niteliklere haiz olan alacak davası nedeniyle derdestlik itirazında bulunduklarını, bu davanın zamanaşımına uğradığını, Bursa 1 Ağır Ceza Mahkemesinin 2003/37 Esas sayılı dosya münderacatından yapılan tüm incelemelerde, sahte imzalı olduğu iddia edilen çeklerdeki imzaların hiçbirinin müvekkiline ait çıkmadığını ve eksik incelemeye karşın davanın karara bağlandığını, davacı ile müvekkili arasında ticari bir anlaşmazlık ya da bir iş olmadığını, bu nedenle görevsizlik itirazında bulunduklarını, tüm bu nedenlerle haksız davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ........Bankası A.Ş. vekili, öncelikle zamanaşımı def'inde bulunduklarını, noter kanalı ile yapılan ihtarı müvekkili bankanın aldıktan sonra müfettişler tarafından yapılan incelemede, adı geçen müşteriler tarafından keşide edilen banka çeklerindeki keşideci imzaların söz konusu müşterilerin şube nezdindeki imza sirküleri ve/veya bankacılık hizmetleri sözleşmelerindeki imzalarla benzeştiğini, fax yoluyla temin edilen, firmaya ait antetli talimatlarda şirketin fax numarasının açıkça görüldüğünü, bu nedenle bankacılık işlemlerinde herhangi bir kusurun bulunmadığını, işlemleri fax yoluyla yapan davacının bundan doğacak sorumluluğunda kendisine ait olduğunu, çek defterini koruma yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının kusurlu olması nedeni ile zarar ödemesi talebinin kabul edilmediğini, zararın oluşmasında tamamen davacının sorumlu olduğunu, keşidecinin çek defterini saklaması için muhasebecisine vermesinin de kusurlu bir davranış olduğunu ve bu konuda davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını savunmuş ve davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı şirketin toplam 305.610,00 TL tutarındaki zararının; %25 oranında davacı şirketin kendi kusurunun olduğu, %75 oranında davalı S.. T..'ın kusurlu olduğu, davalı S.. T..'ın sorumlu olduğu %75'lik kısmın 1/3'den (toplam zararın 1/4'üne tekabül etmektedir.) davalı bankanın yine davalı S.. T.. ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın her iki davalı açısından kısmen hüküm altına alınmıştır.

Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı şirketin toplam 305.610,00 TL tutarındaki zararının; %25 oranında davacı şirketin kendi kusurunun olduğu, %75 oranında davalı S.. T..'ın kusurlu olduğu, davalı S.. T..'ın sorumlu olduğu %75'lik kısmın 1/3'den (toplam zararın 1/4'üne tekabül etmektedir.) davalı bankanın yine davalı S.. T.. ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın her iki davalı açısından kısmen hüküm altına alınmıştır.

Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi heyet raporunda davacı şirketin 05.01.1999-30.12.1999 tarihleri arasında davalı T.. B.. ....... Şubesindeki .......... numaralı hesabından çeklerle toplam 86.470,00 TL çekildiği, bunun 23.400,00 TL'sının dava dışı şirket ortağı K. D. 'un hesabına aktarıldığı, bu miktarın K. D. tarafından kendi hesabına yatırılan 49.015,00 TL içinde olması nedeni ile şirket zararından mahsubu gerektiği, 11.01.2000-25.12.2000 tarihleri arasındaki dönemde aynı hesaptan keşide edilen toplam 229.810,00 TL çek bedelinin 103.900,00 TL'sının kasa hesabına girdiği, 129.860,00 TL'sının K. D. hesabına aktarıldığı, bunun 4.000,00 TL ve 5.500,00 TL'sının iki parça halinde K. D. 'un hesaplarına geçtiği, bu nedenle toplam 9.500,00 TL'sının şirket zararından mahsubu ile şirket zararının bu dönemde 120.360,00 TL olduğu, 10.05.2000-16.07.2000 tarihleri arasında aynı hesaptan 9 adet çekle toplam 56.100,00 TL çekildiği anlaşıldığından bunun da zarar olarak kabul edilmesi gerektiği, 02.01.2001-3.12.2001 tarihleri arasında çeklerle toplam 84.520,00 TL çekildiği, 36.520,00 TL'sının muhasebe kayıtlarına girdiği, makbuzsuz olarak K. D. hesabına 43.650,00 TL aktarıldığı, ayrıca 350,00 TL tutarında çek bedelinin bankadan çekildiği, muhasebe kayıtlarında yer almadığı, bu dönem zararının 43.650,00 TL+350,00 TL=44.000,00 TL olduğu, 20.09.2002 tarihinde çek ile tahsil edilen 1.500,00 TL'sının K. D. 'un hesabına aktarıldığı, bunun şirketin nakdi zararını oluşturduğu, 19.09.2000-11.06.2001 tarihleri arasında 6 adet talimat karşılığı 32.950,00 TL'sının K. D. hesabına girmiş gibi gösterildiği ancak dava dışı G. G. adına düzenlendiği, bunun şirket zararı olduğu, 30.04.2001-22.08.2001 tarihleri arasında 9 adet ödeme emri karşılığı 25.500,00 TL'nin muhasebe K. D. hesabına işlenmiş gibi gösterildiği ancak S.. T.. adına düzenlendiği, bunun da şirket zararını oluşturduğu, 11.06.2001-23.7.2001 tarihleri arasında ödeme emri ile çekilen 7.500,00 TL'sının muhasebe kayıtlarında K. D. 'a ödenmiş gibi gösterildiği, bunların da S.. T.. adına düzenlendiği, bunun şirket zararına dahil olduğu, muhasebe kayıtlarında olmamakla birlikte şirket hesabından D. G. G. 'e 16.200,00 TL, S.. T..'a 1500,00TL ödendiği, toplam şirket zararının 305.610,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Geri çevirme kararı üzerine gönderilen Bursa 6.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/345 Esas sayılı davasına ait evraktan, davacı olarak eldeki davanın davacısı şirketin ortaklarından olan K. D. 'un davalı olarak S.. T..'ı göstererek dava açtığı, bu davada hazırlanan raporda usulsüz ya da sahte ödeme emirleri ve çekler nedeni ile K. D. 'un zararı tespit edilirken davacı şirkete ait olduğu anlaşılan ......... numaralı hesabın da listede bulunduğu tespit edilmiştir.

Dosya içeriğinden davacı şirket ile dava dışı şirket ortağı K. D. 'un hesapları arasında çok sayıda işlem yapıldığı, davacı şirketin hesabından bazı zamanlarda çekilen paralara ilişkin ödeme talimatlarının muhasebe kayıtlarında K. D. 'un hesabına aktarılmış gibi gösterilmesine rağmen aslında davalı S.. T.. ya da başka kişiler adına düzenlendiği, şirketin hesabından çekilen bir miktar paranın ise K. D. 'un hesabına aktarıldığı, K. D. 'un bu paraların bir kısmını kendisinin çektiği hatta bunların raporda şirket zararından mahsubu yoluna gidildiği açıktır. Ancak hazırlanan ve yukarıda içeriği özetlenen bilirkişi raporunda davacı şirketin hesabından çekilen tutarların bir kısmının dava dışı K. D. 'un hesabına aktarılmasına rağmen bunların akibeti tespit edilmeden yani K. D. 'un hesabına yapılan gerçek bir aktarma mı yoksa görünüşte yapılan bir hesaplar arası transfer mi olduğu tespit edilmeden doğrudan şirket zararı olduğu kabul edilmiştir. Davacı şirket hesabından dava dışı K. D. 'un hesabına aktarılan bu paraların bu sefer K. D. 'un hesabından usulsüz çekilmesi halinde K. D. 'un da aynı istemle açtığı ayrı bir davasının olduğu dikkate alındığında hem o davada hem de bu davada mükerrerliğe neden olacak şekilde hesaba katılması ihtimali ortaya çıkmaktadır. Zaten davalı S.. T.. vekili de, aşamalarda ısrarla bu yöndeki itirazını sürekli dile getirdiği halde bu itiraz üzerinde durulmamış, itiraz karşılanmamıştır. Bu itibarla alınacak hesap raporu ile davacı şirketin hesabından dava dışı K. D. 'un hesabına aktarılan ve mahsubu yapılmayan miktarlar (örneğin K. D. un hesabına aktarılan 43.500,00 TL gibi) bakımından bunların K. D. 'un hesabına yapılan gerçek transfer mi yoksa görünüşte-usulsüzlüğü saklamak için- yapılan bir hesap hareketi mi olduğu tespit edilmeli, bu dava açısından K. D. 'un açtığı davada hazırlanan rapordaki tespitler de irdelenerek çıkacak sonuca göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

Kabule göre de;

Davalı banka hüküm altına alınan toplam alacağın 74.452,00 TL'sından sorumlu tutulduğu halde, kendi sorumluluk miktarını aşacak şekilde davacı yararına takdir edilen avukatlık ücreti ile yargılama giderinin tamamından diğer davalı ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulması doğru değildir. Davalı banka kendisinin sorumlu olduğu miktara isabet eden kısımdan diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Kabule göre de;

Davalı banka hüküm altına alınan toplam alacağın 74.452,00 TL'sından sorumlu tutulduğu halde, kendi sorumluluk miktarını aşacak şekilde davacı yararına takdir edilen avukatlık ücreti ile yargılama giderinin tamamından diğer davalı ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulması doğru değildir. Davalı banka kendisinin sorumlu olduğu miktara isabet eden kısımdan diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Öte yandan davacının açtığı dava, davalı banka açısından kısmen reddedildiği halde red tutarının tamamı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre avukatlık ücreti takdir edilmesi gerekir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, Yargıtay duruşmasında kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına takdir olunan 1.100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 17.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18149, Karar No: 2014/14975, Tarih: 26.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/18149 E.  ,  2014/14975 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Manisa 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 01/07/2013

NUMARASI : 2012/55-2013/364

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veya gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Gerekçeli karar tebliğ edilmeyen davacı vekillerine yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE,26.6.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3798, Karar No: 2022/5228, Tarih: 31.05.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/3798 E.  ,  2022/5228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

VEK. AV. ...

Taraflar arasındaki muarazanın önlenmesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı yanca protokol hükümlerinin ihlali sebep gösterilerek aleyhine fesih, uyarı ve cezai işlemler tesis edildiğini, 79.866,00-TL cezai şart ödemesi, bir kez yazılı olarak uyarılma ve 1 yıl süre ile sözleşmesinin feshine, reçete bedeli olan 15.973,20-TL'nin de yasal faiziyle ödemesine karar verildiğini, fesih işlemi nedeniyle eczanesinin provizyon ekranının ... adına reçete karşılama işlemine kapatıldığını, sözleşmenin 1 yıl süreyle feshedilmesinin eczanenin tamamen kapatılmasına ve faaliyetlerinin tamamen durmasına neden olabilecek nitelikte olduğunu belirterek sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan tazminat haklarını saklı tutarak, sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin ve davalıya borçlu olmadığının tespiti ile muarazanın menine, sözleşmenin aynen ifasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, kurumun fesih kararının sözleşmeye ve hukuka uygun olduğunu, davacının sözleşme hükümlerine aykırı davranması nedeniyle fesih kararı alındığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece 01/06/2016 tarihli kararla, davanın reddine dair verilen karar, davacının temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 19/11/2018 tarihli ve 2016/29791 E. 2018/10865 K. sayılı kararla "1-.... 2016 yılı protokolünün de mahkemece değerlendirilip sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. 2-Bozma nedenine göre davacının sair itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Uyuşmazlık, ... sorumlularının bilgisi olmadan huzurevi sakinleri adına reçete tanzim edilerek ilaçların huzurevi görevlilerine teslim edilmemesine rağmen teslim edilmiş gibi sisteme giriş yapıldığının tespit edilmesi nedeniyle 18 adet reçete için 2007 eczane protokolünün 6.3.13 ve 4.3.7 maddeleri uyarınca kurum tarafından uygulanan cezai şart ve reçete bedeli kesintisi işlemlerinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

Dava konusu cezai işlemin dayanağı olan protokol maddelerinde değişiklik olduğu sabit olup, 2016 yılında yürürlüğe giren protokolün ilgili maddelerinin olaya uygulanıp uygulanamayacağı üzerinde durulmalıdır. Davacı her ne kadar, davalı kuruma, hakkında 2016 protokolünün uygulanması için başvurmamışsa da dava açmış olması davacının 2016 protokolünün uygulanmasına ilişkin müracaatı olduğu anlamına gelir. Bu durumda davacının, kurumdan yazılı talepte bulunup bulunmadığının araştırılmasına gerek kalmamıştır. Artık somut uyuşmazlıkta 2016 protokolünün değerlendirilmesi gerekir. ... Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen 30/09/2010 tarih ve 01 sayılı soruşturma raporu, ... sorumlularının ifadeleri ve davacının beyanlarından dava konusu reçetelerin ... görevlilerine teslim edilmediği anlaşılmakla davalı kurum tarafından cezai işlem uygulanması yerindedir.

Tüm dosya kapsamından ilaçların hastalara ve/veya görevlilere teslim edilmediği anlaşıldığından, mahkemece cezai şart ve fatura bedeli iadesine ilişkin 2016 yılı protokolünün yukarıda belirtilen ilgili maddeleri gereğince değerlendirme yapılıp sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31/05/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4684, Karar No: 2012/19027, Tarih: 08.11.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/4684 E.  ,  2012/19027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, ... nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.