muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/2238, Karar No: 2015/1062, Tarih: 25.03.2015

Öte yandan, mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (eTTK)'nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise, ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir (eTTK. 690, 730).

eTTK.nun 690. maddesi yollaması ile bonolarda da uygulanması gereken aynı yasanın 599. maddesi;

“Poliçeden dolayı kendisine müracaat olunan kimse keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan defileri müracaatta bulunan hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisabederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.

Alacağın temliki yoliyle yapılan devirlere ait hükümler mahfuzdur.”

Hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, poliçede şahsi defiyi düzenleyen yukarıdaki madde metninde kural olarak, şahsi defilerin, iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği belirtilmiş; bu kuralın tek istisnası ise, hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması yani kötüniyetle senedi iktisap etmesi gösterilmiştir. Madde hükmüyle, kanun koyucu kambiyo senetlerine özgü katı kurallar karşısında, bir kapı aralayarak, kötüniyetin ispatına olanak tanımış ve bu konuda bir sınır da koymamıştır.

Yukarıda yapılan açıklamaların ışığında somut olayın değerlendirilmesinde; takibe ve eldeki davaya konu bononun lehtar M.. M..’in aşamalardaki ikrarı ve davayı kabul beyanından da anlaşılacağı üzere, davacı keşideci tarafından yapılan ödeme ile bedelsiz olduğu sabittir.

Bononun bedelsiz olduğuna ilişkin şahsi defiyi davacı keşidecinin kural olarak, davalı lehtara karşı ileri sürebilir ise de, hamil davalı E.. G..’e karşı ileri sürülebilmesi için kötüniyetle iktisabının ispatı gerekir.

Dosya kapsamından, taraflar arasındaki maddi ve hukuki olguların gerçekleşme biçimi bir bütün olarak değerlendirildiğinde; senet lehtarının ilk cirosunun sahte oluşu, ondan sonraki Ahmet ve Mustafa adındaki davalı cirantaların bilinememesi, bedelsiz olduğu sabit olan bononun, davalı hamil tarafından açık kimlik ve adresini bilmediği M.. Y.. adındaki kişiden miktarı oldukça yüksek borç para karşılığında devraldığını beyan etmesi, dinlenen davacı tanıklarının beyanlarında adı geçen dava dışı N.Mutlu’nun bildiği Muğla ili Milas ilçesindeki davacı taşınmazlarına takibin kesinleşmesini müteakip hemen haciz konulması karşısında, davalı hamil E.. G..’in bonoyu davalı ciranta M.. Y..’dan iktisabederken, iyiniyetli olduğunu ileri sürmesi hayatın olağan akışına aykırı düşmektedir. Zira, lehtarın ilk cirosunun sahte olduğunu hamilin bilmesi gerekmez ise de, bonoyu devraldığı kendi cirantası M.. Y..’ın kim olduğunu bilmediğini ileri sürerek, senedi iyiniyetle devraldığını ileri süremez. Dolayısıyla, davalı hamil E.. G..’in bonoyu kötüniyetle iktisabettiğinin kabulü gerekir.

Şu halde, bononun ödeme nedeniyle bedelsiz olduğuna ilişkin şahsi defiyi davacı keşidecinin, senedi kötüniyetle devralan hamil davalı E.. G..’e karşı ileri sürerek, borçtan kurtulabilir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmelerde azınlıkta kalan bir kısım üyelerce; ibranamede keşideci tarafından yapılan ödeme nedeniyle senet aslının lehtar tarafından keşideciye verildiği belirtilmesine karşın, keşideci tarafından senet aslının dava dışı N.Mutlu’ya verildiği belirtilerek çelişkinin ortaya çıktığını, ibranamedeki beyanın aksinin ancak yazılı delille ispatlanabileceğini, dinlenen davacı tanıklarının dava dışı N.Mutlu hakkında beyanlarda bulunduğunu, doğrudan davalı hamil Erkan hakkında kötüniyetine ilişkin bir beyanlarının bulunmadığını, ayrıca tanıkların davacının yakınları (eşi, eşinin eczanesinde çalışan işçisi, eniştesi ve oğlu) olduğunu ve yeminsiz dinlenildiklerini, esasen ödeme yapan keşideci davacının senet aslını alıp imha etmemesi nedeniyle kusurlu olduğunu, bu nedenle kötü ödeyen keşidecinin bu davranışının sonuçlarına katlanması gerektiğini, kambiyo senetlerinde hayatın olağan akışı kavramına yer verilmemesi gerektiğini, dosyadaki delillerin davalı hamil Erkan’ın kötüniyetli olduğunu göstermeye elverişli olmadığını, hamilin senedi devraldıktan sonra kendi cirantasını takip etme ve durumunu araştırma yükümlü olmadığı gibi bu konudaki ağır ihmalinin de sonucu değiştirmeyeceğini, hayatın olağan akışı kavramının objektif olmayıp, subjektif bir olgu olduğunu ve bu nedenle kişiden kişiye değişebileceğini, böyle bir kavrama üstünlük tanınamayacağını, bu nedenlerle Özel Daire bozma ilamının yerinde olduğu ve direnme kararının bu yönde bozulması gerektiği ileri sürülmüş ise de; yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul Çoğunluğunca bu görüş benimsenmemiştir.

O halde, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar da gözetilerek, Özel Daire bozma ilamına karşı, davalı hamil E.. G..’in bonoyu devralırken kötüniyetli olduğu ve bu nedenle eldeki menfi tespit davasının kabulüne yönelik önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya uygun olup, onanması gerekir.

SONUÇ: Davalı E.. G.. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçelerle ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı (20.121,75 TL) harcın temyiz edenden alınmasına, 25.03.2015 gününde yapılan ikinci görüşmede oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava, davacının keşideci, davalı (temyiz eden) E.. G..'in hamil olduğu 03.06.2006 tanzim tarihli 250.000 USD bedelli bonodan dolayı borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir.

SONUÇ: Davalı E.. G.. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçelerle ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı (20.121,75 TL) harcın temyiz edenden alınmasına, 25.03.2015 gününde yapılan ikinci görüşmede oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava, davacının keşideci, davalı (temyiz eden) E.. G..'in hamil olduğu 03.06.2006 tanzim tarihli 250.000 USD bedelli bonodan dolayı borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Yerel mahkemenin “davanın kabulü”ne ilişkin kararı, davalı E.. G.. vekilinin temyizi üzerine Yüksek Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda bozulmuş ve bozma kararında özetle; “TTK'nun 690. maddesi yollamasıyla bonolarda da uygulanması gereken aynı yasanın 589. maddesinde hükme bağlanan “İmzaların bağımsızlığı (istiklali)” ilkesi, aynı yasanın 598/1. maddesinde düzenlenen “hak sahipliğini ispat vazifesi” başlıklı yetkili hamilin müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılması ilkesi, 622. maddesinde hükme bağlanan “hile veya ağır kusuru bulunmadıkça poliçeyi vadesinde ödeyen kimsenin borcundan kurtulmuş olacağı” ilkesi, “şahsi def'ilerin hamile karşı ileri sürülebilmesi için aynı Kanunun 599. maddesi uyarınca hamilin bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin borçlu tarafından kanıtlanması gerektiği” ilkesi ile ilgili açıklamalar yapıldıktan sonra somut olay bakımından davalının bile bile borçlunun zararına hareket ettiği kanıtlanamadığından keşideci davacının lehdara ödeme yaptığına ilişkin kişisel def'inin iyiniyetli hamil durumundaki davalı E.. G..'e ileri sürülemeyeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği” belirtilmiş, karar düzeltme talebi de reddedilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmamış, direnme kararında özetle; “bozma kararında bahsedilen imzaların bağımsızlığı ilkesinin mahkemenin önceki kararında gözardı edilmediği, önceki kararın lehdar imzasının sahteliği vakıasına dayanılarak verilmediği, yine TTK'nun 622. maddesi hükmünün de önceki kararda gözardı edilmediği, mahkemenin, lehdardan sonra ciro silsilesinde yer alan A.. Ö.. ve M.. Y..'ın mevhum şahıslardan olduğu, davalı hamilin, cirantası olan M.. Y..'ın açık adresini ve kimlik bilgilerini bilmediği halde böyle bir kişiye 250.000 USD vererek davaya konu senedi almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu yolundaki gerekçesi de, hamilin hilesi ve ağır kusuru konusundaki iddiaların, tanık dahil her türlü delille kanıtlanabileceği konusundaki ilkenin somut uyuşmazlık yönünden açıklanmasına ilişkin olduğu, bu konudaki kabulün yani hayatın olağan akışına aykırılık durumunun delil olarak değerlendirilmesinin kambiyo hukuku ilkelerine aykırılığının bulunmadığı, kambiyo senedinin hile veya ağır kusurla iktisabının fiili bir durum olup bu konudaki iddiaların tanık dahil her türlü delille kanıtlanabileceğinin kabul edilmekte olduğu, hayatın olağan akışı da fiili bir karine olup bu fiili karinenin aksine savunmada bulunan davalının ispat yükünü üstüne aldığı, bu bakımdan senet hamili/takip alacaklısı E.. G..'in senedi nasıl iktisap ettiği yönündeki beyanının önem taşıdığı, adı geçen davalının 15.09.2009 havale tarihli dilekçesinde senedi, kendinden önceki ciranta M.. Y..'dan iktisap ettiğini, bu kişiye 250.000 USD elden borç para verdiğini, açık adresi ve kimlik bilgilerini bilmediğini belirttiği, bu durumun hayatın olağan akışına uygun düşmediği, dinlenen tanık anlatımları, senedin lehdar yerine sahte imza atılmak suretiyle tedavüle sokulduğunun imza incelemesi sonucu ortaya çıkmış bulunması, bu nedenle icra mahkemesinin lehdar yönünden takibi iptal etmesi, sadece Nurettin Mutlu isimli kişinin bildiği taşınmaza haciz koydurulmuş olması, aradaki cirantaların kimlik ve adreslerinin tespit edilememesi, bu şahısların muhtemelen mevhum şahıslar olmaları itibariyle davalı E.. G..'in senedi kötüniyetle iktisap ettiği sonuç ve kanaatine” varıldığı belirtilmiştir.

Direnme kararındaki bu gerekçeler karşısında, yerel mahkeme ile Yüksek 19. Hukuk Dairesi arasında, “imzaların istiklali” “Görünürdeki ciro silsilesinin düzgün olması nedeniyle davalı E.. G..'in yetkili hamil olduğu” konularında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın, keşidecinin ödeme def'inin hamil – davalı E.. G..'e ileri sürülüp sürülemeyeceği, bu cümleden olarak adı geçen davalının senedi ciro yoluyla devralırken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediği noktasında toplandığı görülmektedir.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle konuya ilişkin kıymetli evrak hükümlerine değinmek gerekmektedir.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle konuya ilişkin kıymetli evrak hükümlerine değinmek gerekmektedir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK.'nun 690. maddesi yollamasıyla bononun mahiyetine aykırı düşmedikçe poliçelerin cirosuna ait aynı yasanın 593-602. maddeleri hükümleri bonolar hakkında da uygulanır.

Hemen belirtilmelidir ki, bono kanunen emre yazılı senetlerdendir. 6762 sayılı TTK'nun 560/1. maddesi uyarınca ''Bütün hallerde ciro, poliçenin cirosu hakkındaki hükümlere göre yapılır.'' Poliçenin cirosu TTK'nun 593. vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 593/1. maddesinde ''Her poliçenin sarahaten, emre yazılı olmasa dahi, ciro ve teslim yoluyla devrolunabileceği hükme bağlanmış, 594. maddesinde ''cironun kayıtsız ve şartsız olması gerektiği'', 595. maddesinde ''cironun şekli'' düzenlenmiştir. TTK'nun 595/2. maddesine göre; ''lehine ciro yapılan kimsenin ciroda gösterilmesine lüzum olmadığı gibi, ciro, cirantanın sadece imzasından bile ibaret olabilir. Bu şekildeki cirolara beyaz ciro denilir. Bunun muteber olması için cironun poliçenin arkasına veya alonj üzerine yapılması lazımdır.''

TTK'nun 596/1. maddesi uyarınca; ''ciro ve teslim neticesinde poliçeden doğan bütün haklar devredilmiş olur.''

TTK'nun 598. maddesine göre; ''Bir poliçeyi elinde bulunduran kimse, son ciro beyaz ciro olsa dahi kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde selahiyetli hamil sayılır.''

Def'iler başlıklı TTK'nun 599. maddesinde ise; ''poliçeden dolayı kendisine müracaat olunan kimse, keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan def'ileri müracaatta bulunan hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ait hükümler mahfuzdur.'' hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun emre yazılı senetlerle ilgili 737. maddesinde de ''Borçlunun Def'ileri'' kenar başlığı altında; ''Borçlu,emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak, senedin hükümsüzlüğüne taalluk eden veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı şahsen haiz olduğu def'ileri ileri sürebilir.

Borçlu ile önceki hamillerden birisi veya senedi tanzim eden kimse arasında doğrudan doğruya mevcut münasebetlere dayanan def'ilerin dermeyanı, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması halinde caizdir.'' hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre kıymetli evrakta def'iler genel olarak ''mutlak def'iler'' ve ''nispi def'iler'' olarak iki grupta değerlendirilmektedir. Mutlak def'iler de kendi içinde ''senet metninden anlaşılan def'iler'', ''senedin geçersizliğine ilişkin def'iler'' olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Yine nispi def'iler de kendi içinde ''kişisel def'iler'', ''kişisel olmayan def'iler'' olarak iki alt gruba ayrılmaktadır.

Buna göre kıymetli evrakta def'iler genel olarak ''mutlak def'iler'' ve ''nispi def'iler'' olarak iki grupta değerlendirilmektedir. Mutlak def'iler de kendi içinde ''senet metninden anlaşılan def'iler'', ''senedin geçersizliğine ilişkin def'iler'' olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Yine nispi def'iler de kendi içinde ''kişisel def'iler'', ''kişisel olmayan def'iler'' olarak iki alt gruba ayrılmaktadır.

Burada konumuzla ilgisi bakımından sadece ''kişisel def'iler'' üzerinde durulacaktır.

Şahsi (kişisel) def'iler, emre yazılı senetlerdeki borç taahhüdünün objektif mevcudiyetine hiçbir etkisi olmayan, borçlunun belli bir alacaklı ile arasındaki hukuki münasebetten doğan def'ilerdir. Başka bir anlatımla, kişisel def'iler, taraflar arasındaki ilişkinin sonucudurlar. Şahsi, dolayısıyla belli bir alacaklıyla olan özel ilişkiden kaynaklanan bu def'iler, ancak bu alacaklıya karşı ileri sürülebilir; daha sonraki alacaklılara karşı ileri sürülemez. Şahsi def'ilerin dermeyanı ile ilgili bu sınırlama, 6762 sayılı TTK'nun 599. maddesinde açıkça ifadesini bulmuştur. Bu maddeye göre, poliçe borçlusunun keşideci veya sonraki hamillerle doğrudan doğruya ilişkilerinden kaynaklanan def'ileri hamile karşı dermeyan etmesi mümkün değildir. Kişisel def'iler, emre yazılı senetlerdeki soyutluk ilkesinin ve ciro ile devredilmesinin bir sonucudur. Bu husus, senedin, alacağın temliki yoluyla devri ile ciro suretiyle devir arasındaki temel farkı teşkil eder. Ciro, temlik beyanı gibi temlik edenin sahip olduğu hakları değil, senetten doğan hakkı devreder. Dolayısıyla, ciro edene karşı haiz olunan kişisel def'iler, senedi devralana karşı ileri sürülemez (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku 2. Bası, Ankara 1997 sh. 234-235; Prof. Dr. Hasan Pulaşlı; Kıymetli Evrak Hukuku, Yenilenmiş 8. Baskı, Ankara 2007 sh. 55; Prof. Dr. Hüseyin Ülgen, Prof. Dr. Mehmet Helvacı, Prof. Dr. Abuzer Kendigelen, Prof. Dr. Arslan Kaya, Kıymetli Evrak Hukuku, Genişletilmiş 7. Bası İstanbul 2013 sh. 68; Prof. Dr. Reha Poroy- Prof. Dr. Ünal Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları 17. Bası, İstanbul 2006 sh. 84-85; Dr. Yaşar Karayalçın, Ticari Senetler (Kambiyo Senetleri) 4. Baskı, Ankara 1970 sh. 31; Prof. Dr. Oğuz İmregün, Kara Ticaret Hukuku Dersleri-Genel Hükümler-Ortaklıklar-Kıymetli Evrak, Yeniden Gözden Geçirilmiş Dokuzuncu Bası İstanbul 1991 sh. 543)

Şahsi def'ilerin dermeyanı konusundaki sınırlama, emre yazılı senetlerin iktisadi fonksiyonlarıyla yakından ilgilidir. Bu suretle iyiniyetli üçüncü şahıs müktesipler korunmaktadır. Senet iyiniyetli üçüncü şahıs tarafından iktisap edilirse, şahsi def'i dermeyan imkanı sona erer. Ortada, doğrudan doğruya bir ilişkinin bulunup bulunmadığı, bir hukuki değerlendirme meselesidir. Bu hususun tespitinde poliçe hukukunun şekilciliği gözden kaçırılmamalıdır. (Prof.Dr.Fırat Öztan, age sh.235)

Şahsi def'ilerin dermeyanı konusundaki sınırlama, emre yazılı senetlerin iktisadi fonksiyonlarıyla yakından ilgilidir. Bu suretle iyiniyetli üçüncü şahıs müktesipler korunmaktadır. Senet iyiniyetli üçüncü şahıs tarafından iktisap edilirse, şahsi def'i dermeyan imkanı sona erer. Ortada, doğrudan doğruya bir ilişkinin bulunup bulunmadığı, bir hukuki değerlendirme meselesidir. Bu hususun tespitinde poliçe hukukunun şekilciliği gözden kaçırılmamalıdır. (Prof.Dr.Fırat Öztan, age sh.235)

Yasa koyucu, TTK'nun 599/1.maddesindeki sınırlamaya bir istisna getirmiştir. Buna göre; "hamilin senedi iktisap ederken, bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması halinde, borçlunun şahsi def'ileri dermeyan etmesi mümkündür.” Kanunda bu husus "bile bile borçlunun zararına hareket etmek" şeklinde ifade olunmuştur. Buna göre sadece bilmek yeterli değildir. Borçlunun zararına hareket etmek kastı aranmaktadır. Hamilin, durumu öğrenme hususunda herhangi bir araştırma yapmak mükellefiyeti yoktur. Ağır ihmali dahi bu sonucu değiştirmez. Zarar kastının bulunduğunu borçlunun ispat etmesi lazımdır. Bu sebeple borçlu, senedi devraldığı sırada hamilin, devredene karşı dermeyan olunabilecek şahsi def'ilerin varlığını bildiğini ispat etmelidir. (Prof. Dr. Fırat Öztan, age sh.241,242)

1926 tarihli eski Türk Ticaret Kanunu, şahsi def'ilerin hamile karşı ileri sürülebilmesi için hileli anlaşmanın varlığını arıyordu. Ancak 1956 tarihli 6762 sayılı TTK'nun 599.maddesi, hileli anlaşma yerine sadece hamilin iktisabında bilerek borçlunun zararına hareket edip etmediğini aramakta ve bu konuda ispat yükünü (genel kurala uygun olarak) bilerek borçlunun zararına hareket iddiasını ileri sürene yüklemektedir. (Prof.Dr.Hüseyin Ülgen, Prof.Dr.Mehmet Helvacı, Prof.Dr.Abuzer Kendigelen, Prof.;Dr.Arslan Kaya, age sh.68; Prof.Dr.Reha Poroy, Prof.Dr.Ünal Tekinalp, age.sh.86)

Bu açıklamalar ışığında somut olayın değerlendirilmesine gelince; yerel mahkemenin direnme kararında, hem imzaların istiklali ilkesini gözardı etmediğini söyleyip hem de lehdarın ciro imzasının sahte olduğu hususunu maddi vakıa olarak da olsa gerekçesine dahil etmesi kendi içinde çelişki yaratmaktadır. Zira, hamil, senedi M.. Y..'dan ciro yoluyla devralmıştır. Lehdarın cirosunun sahte olduğunu bilebilecek durumda değildir. Zaten, hamil, sadece dış görünüş itibariyle ciro silsilesinde kopukluk olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olup diğer ciro imzalarının sahte olup olmadığını araştırma yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu nedenle, mahkemece, hükmün gerekçesinde bu hususa yer verilmesi isabetsizdir.

Davalı E.. G..'in yetkili hamil olduğu senetteki dış görünüş itibariyle, düzgün ciro zincirinden anlaşılmaktadır. Esasen bu yön yerel mahkemenin de kabulündedir. Bu durumda uyuşmazlık, davacının ödeme iddiasının davalı-hamil E.. G..'e karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Davalı E.. G..'in yetkili hamil olduğu senetteki dış görünüş itibariyle, düzgün ciro zincirinden anlaşılmaktadır. Esasen bu yön yerel mahkemenin de kabulündedir. Bu durumda uyuşmazlık, davacının ödeme iddiasının davalı-hamil E.. G..'e karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Yukarıda hukuki açıklamalarda da belirtildiği üzere, ödeme iddiası şahsi (kişisel), def'iler kapsamında olup hamile karşı ileri sürülebilmesi TTK'nun 599.maddesi uyarınca, hamilin bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin kanıtlanması koşuluna bağlıdır. Kanıt yükü, iddia sahibi olan davacı borçludadır.

Yeri gelmişken hemen belirtmek gerekir ki, yerel mahkeme hükmünün gerekçesinde, "hamilin hilesi veya ağır kusuru", "kambiyo senedinin hile veya ağır kusurla iktisabı" gibi ifadelere yer verilmiş ve bunların fiili bir durum olmaları nedeniyle her türlü delille kanıtlanabileceği, hayatın olağan akışının da fiili bir karine olarak kabul gören bir ispat vasıtası olup fiili karinenin aksini savunan davalının ispat külfetini üstüne aldığı belirtilmiştir. Oysa somut olayda uygulanması gereken yasa hükmü TTK'nun 599.maddesi hükmü olup bu hükümde hile veya ağır kusurdan söz edilmemektedir. Ağır kusur poliçenin hamilin elinden rızası hilafına çıkması halinde yeni hamilin durumunu düzenleyen TTK.nun 598/2.maddesinde ve kaybedilen çekle ilgili TTK.nun 704.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan yasa hükümlerinin ise somut olayda uygulama yeri bulunmamaktadır. Bu itibarla yerel mahkeme hükmünün gerekçesinde hile veya ağır kusurdan söz edilmesi de isabetsizdir.

TTK.nun 595/2.maddesi, cironun, cirantanın sadece imzasından ibaret olabileceğini, bu şekildeki cirolara beyaz ciro denileceğini hükme bağlamıştır. Görüldüğü gibi, kanun koyucu, ciro edenin kimlik bilgilerinin tespiti gibi bir zorunluluğa ihtiyaç duymamış, beyaz ciro ve teslimle senedin devrini yeterli saymıştır. Bu nedenle, yerel mahkemenin, hamilin, kimliğini ve açık adresini bilmediği bir kişiye bu miktarda borç para vermesinin hayatın olağan akışına uygun düşmediği yolundaki gerekçesinin de hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Aksinin kabulü, kambiyo senetlerinin sebepten mücerretliği ve tedavül kolaylığı gibi ilkelerinin zedelenmesi sonucunu doğurur. Kaldı ki, davalı-hamil, kendisinin toptancı halinde toptan balıkçılık yaptığını, senedi kendisine ciro eden M.. Y..’ın da komisyonculuk yaptığını ve ara sıra dükkanına geldiğini, Karadenizli olduğunu bildiğini beyan etmiştir. Yani senedi hiç tanımadığı kişiden almış değildir. Hamilin cirantanın kimliğini ve açık adresini tespit etmesi ve sonrasında adresini takip etmesi gibi bir zorunluluk yasalarımızda öngörülmemiştir.