muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/18769, Karar No: 2014/11639, Tarih: 22.05.2014

Olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 12. maddesi hükmüne göre alt işveren , bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.

Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için, öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Alt işveren sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da, işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Kusur raporlarının 5510 sayılı yasanın 21., 4857 sayılı Kanunun 77 ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd. maddelerine uygun olarak düzenlemesi gerektiğinden; davada taraf olmayan alt işveren şirket ile davalı asıl işveren şirket arasında 5510 sayılı kanunun 12. maddesine göre asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu ve somut olayda alt işverenin de kusurlu olduğu gözetilerek ve özellikle hükme esas alınan kusur raporları arasındaki çelişkiyi de giderecek, tarafların kusur oran ve aidiyetlerinin gerçeğe uygun olarak tespiti için ş güvenliği ve işçi sağlığı konularında uzman bilirkişiden yöntemince düzenlenmiş kusur raporu alınması gerektiği gözetilmeksizin, kusur raporlarıyla çelişkili kusur raporunun hükme dayanak yapılması isabetsizdir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki açıklamalar dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 22.05.2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2999, Karar No: 2022/12417, Tarih: 14.06.2022

**11. Ceza Dairesi         2018/2999 E.  ,  2022/12417 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa aykırılık

HÜKÜM : Beraat

1) Sanık hakkında “2009, 2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçundan açılan kamu davasında; şirkete ortak olduğunu ancak şirketi ...’nun yönettiğini, kendisinin şirketle ilgili herhangi bir işlem yapmadığını savunması, şirket müdür ve ortağı ...’nun 18.01.2012 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından;

a)Suça konu fatura asıllarının, bu faturaları kullanan mükelleflerden veya bu mükelleflerin ve sanığın bağlı bulunduğu vergi dairesinden sorulmak suretiyle, getirtilip dosya içine konulması, sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını söylediği takdirde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

b)Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

c)Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığını araştırılması; dava açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

d)Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile beraatine hükmedilmesi, yasaya aykırı,

2)Hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 14.06.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9806, Karar No: 2012/13260, Tarih: 19.11.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/9806 E.  ,  2012/13260 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, davalı Belediye tarafından yapılan imar uygulaması öncesinde 1175 ada 106 parselde murisleri ... ve ...'ın eşit hisselerle malik iken imar düzenlemesi ile kendilerine 108 m²'lik 2307 Ada 1 sayılı imar parselinin ...'a 176 m²'lik 2307 Ada 4 sayılı imar parselinin verildiğini ileri sürerek, tapu kayıtlarının düzeltilerek kendilerine 142 m²'lik tapu verilmesini istemişler, duruşmada ise taleplerini komşu 4 numaralı parsele verilen fazla kısmın iptali ile adlarına tescili olarak açıklamışlardır.

Davalı Belediye, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, imar parselinin idari işlemle oluştuğu ve halen ayakta olduğu, tapu iptal ve tescil davasının ise Belediye aleyhine açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'nun raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacıların temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 19.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6742, Karar No: 2021/900, Tarih: 02.02.2021

**2. Hukuk Dairesi         2020/6742 E.  ,  2021/900 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Davalı erkek, temyiz dilekçesinde adli yardım talebinde bulunmuştur. Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334-340. maddelerinde düzenlenmiş olup, aynı Kanunun 336/3. maddesine göre adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay'a da yapılabilir ve 337/1. madde uyarınca da duruşma yapılmaksızın talep hakkında karar verilebilir. Davalı erkeğin adli yardım talebini içeren dilekçesi ve dosya kapsamındaki belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken kanun yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu kanaatine varıldığından, davalı erkeğin adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2-Temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, adli yardımdan yararlanması sebebiyle başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının davalıya yükletilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. 02.02.2021 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2010/9609, Karar No: 2011/10277, Tarih: 13.06.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/9609 E.  ,  2011/10277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tekirdağ Aile Mahkemesi

TARİHİ :18.03.2010
Yargıtay — Esas No: 2015/5918, Karar No: 2016/4564, Tarih: 06.04.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/5918 E.  ,  2016/4564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 02/07/2014 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 23/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne ve miktar itibarıyla duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazları yönünden;

Dava, kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı tarafından 24/06/2014 tarihinde .... Grup toplantısında gerçekleştirilen konuşma ile kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu beyanla, manevi zararının giderilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı ise, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalı tarafından kullanılan ifadelerin doğrudan davacının kişilik haklarını hedef alır nitelikte olduğu belirtilerek istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi ( 818 sayılı BK 49. maddesi ) hükmüne göre kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu olayda, olay tarihi, tarafların siyasi kişilikler olması ve yukarıdaki ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, davalı aleyhine hükmedilen manevi tazminat miktarı fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

Dava konusu olayda, olay tarihi, tarafların siyasi kişilikler olması ve yukarıdaki ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, davalı aleyhine hükmedilen manevi tazminat miktarı fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 06/04/2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava kişilik haklarına saldırı nedeniyle açılan manevi tazminat davasıdır.

Davacı, davalı tarafından 29/06/2014 tarihinde .... Grup toplantısında gerçekleştirilen konuşma ile kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu beyanla manevi zararın giderilmesi isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, davalı tarafından kullanılan ifadelerin doğrudan davacının kişilik haklarını hedef alır nitelikte olduğu belirtilerek, istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davaya konu olan olay kamuoyunda 17-25 Aralık operasyonları olarak bilinen İstanbul Başsavcılığı tarafından yürütülen bir soruşturma ile ilgili olarak bir işadamı, bir Banka Genel Müdürü ve Bakan çocuklarının tutuklandığı, kamuoyuna bir takım tapelerin yayıldığı "haksız ekonomik çıkar sağlamak, rüşvet almak, aracılık yapmak kaçakçılık, resmi belgede sahtecilik, suçlarında yapılan soruşturmaya ilişkindir.

Bu soruşturmanın belgeleri dosyaya davalı tarafça sunulmuştur. Böyle bir soruşturmanın varlığı karşısında ana muhalefet partisi başkanı olan davalının 24/06/2014 tarihli ... grup toplantısında yaptığı konuşmalar görünür gerçeğe uygun olduğu gibi "ağır eleştiri" kapsamındadır.

AHİM kararları da siyasilerin ağır eleştirilere katlanması gerektiğini bildirmektedir.

Tüm bu nedenlerle istemin tümden reddi gerekirken, kısmen kabulüne dair verilen kararın bozulması gerekir. Çoğunluğun tazminat miktarı yönünden vermiş olduğu bozma kararına katılmıyorum.06/04/2016

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum. 06/04/2016
Yargıtay — Esas No: 2010/2185, Karar No: 2011/4841, Tarih: 21.07.2011

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2010/2185 E.  ,  2011/4841 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, ön sözleşme ile yapımı davalı tarafından yüklenilen yeraltı suyundan sulama suyu temini ve sisteminin kurulması işinin sözleşmede gösterilen bedelden fazla istenen miktarda davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti; devir sözleşmesinin ön sözleşmede belirlenen tahmini 150.351,70 TL geri ödeme bedeli üzerinden tesisin ve sulama kanallarının tamamlanması, çalıştırılması ve işletmeye açılıp teslim edilmesinden sonra yapılmasına davalının icbarına karar verilmesi istemiyle açılmış; mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Yanlar arasında 2002 tarihli ve adi yazılı “ön sözleşme” yapılmıştır. Bu sözleşme, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuştur (BK.md.1.19). Davalı, bu sözleşme ile yeraltı suyundan sulama suyu temini maksadıyla projeleri hazırlanarak sondaj kuyuları inşaası, motopomplarla techizi, motopomp barakaları, sulama ve elektrik tesislerinin inşaası işlerinin yapımını yüklenmiştir. Yanlar arasındaki sözleşme, Borçlar Kanunu'nun 355. maddesinde tanımlandığı üzere; niteliğince bir “...” sözleşmesidir. Davacı iş sahibi; davalı ise yüklenicidir.

Sözleşmenin 3. maddesinde; iş-... bedeli yaklaşık olarak (150.351,70 TL) olarak kararlaştırılmış; ancak, tesislerin ikmâlini müteakip yapılacak kat'i hesaplara göre tespit edilecek olan kat'i bedellerin geri ödemeye esas olacağı açıklanmıştır. Sözleşmenin 4. maddesi, (Kooperatif, iaderece inşası yapılan yeraltı suyu pompa tesislerini sonradan tanzim edilecek “Devir Sözleşmesi” esasları dahilinde devralmayı, bu tesisleri “167 Sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun”, “Yeraltı Suları Tüzüğü”, “Yeraltı Suları Teknik Talimatnamesi” ile ekteki “Yeraltı Suyundan Sulama Tesislerine Ait İşletme, Bakım ve Onarım Talimatı” hüküm ve esaslarına göre işletmeyi peşinen kabul eder.) hükmünü içermektedir. Sözleşmenin bu hükmü gereğince, taraflar, yapılan tesislerin davacıya devri için ayrıca bir “devir sözleşmesi” yapılmasını yüklenmişlerdir. Devir sözleşmesinin de, yapılması yüklenilen eserin, tamamlanmış olmasıyla birlikte yapılacağı kuşkusuzdur. Borçlar Kanunu'nun 22. maddesi gereğince, taraflardan herbiri ön sözleşme ile diğer taraftan asıl sözleşmenin yapılmasını istemek hakkını elde eder. Taraflardan biri, ön sözleşme ile yüklendiği edimi yerine getirmediği takdirde diğer taraf, Borçlar Kanunu'nun 106. maddesinde belirtilen seçimlik haklardan birini kullanmak durumundadırlar.

Yanlar arasındaki uyuşmazlık, esasen ön sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmaktadır. Davacı, iddiasında geri ödenmesi gereken iş bedelinin, ön sözleşmede yazılı olması gereken miktar olması ve devir sözleşmesinin bu miktar esas alınarak yapılması; davalı taraf ise, savunmasında ön sözleşmenin 3. maddesi uyarınca kat'i hesaplara göre ödenmesi gereken bedelin (1.222.881,00 TL) olduğunu ileri sürmektedirler. Az yukarıda açıklandığı üzere, sözleşmenin 3. maddesinde, tesislerin ikmâlini müteakip yapılacak kat'i hesaplara göre tesbit edilecek olan kat'i bedellerin geri ödemeye esas alınacağı açıklanmış ise de; iş bedelinin hesap şekli ve yöntemi sözleşmede düzenlenmediği gibi; buna ilişkin bir hukuksal dayanak da sözleşme eki olarak gösterilmemiştir. Sözleşme konusu iş bedelinde uyuşmazlık bulunduğuna ve davalının da daha fazla iş bedelini kendisinden talep ettiğini ileri sürdüğüne göre; davacının, bedele ilişkin uyuşmazlığın giderilmesini mahkemeden dava yoluyla istemesinde hukuksal yararı vardır. Buna hukuki himaye ihtiyacı da denir (YHGK. 24.06.1992 T. E:1992/1-347 ve K:1992/394 sayılı kararı). O halde, sözleşme konusu iş-..., kabulü reddedilemeyecek derecede tamamlanmış olarak, yüklenici tarafından ... sahibine teslim edilmiş ise, teslim tarihi itibarıyla iş bedelinin saptanması gerekir. Bir eserin tamamlanmış olması, eserin objektif ölçüler içinde amaca uygun olarak kullanılabilir durumda olduğunun saptanmasıyla mümkündür.

Sözleşmenin 1. maddesinde; sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yüklenilen işin idarece uygun görülecek sürede inşaa edilerek devredileceği kararlaştırılmıştır. Başka bir anlatımla, sözleşmede eserin teslim süresi kararlaştırılmamış, teslim süresini belirleme yetkisi davalıya tanınmıştır. Ancak; davalı, bu yetkisini kullanırken, objektif iyiniyet kurallarına uygun davranmalı ve haklı nedenlere dayalı gecikmeler hariç, eserin niteliğinin ve büyüklüğünün gerektirdiği imalât süresi içinde eseri tamamlamalıdır. Bir hakkın kullanılmasının açıkça adaletsizlik oluşturduğu ve gerçek hakkın tanınması ve bireyin korunması için tüm hukuki yolların kapalı bulunduğu zorunluluk hallerinde, Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi uygulama alanı bulur ve ... olağanüstü bir imkân sağlar; haksızlığı düzeltici, yasa ve sözleşmedeki kuralları tamamlayıcı işlevini yerine getirir. O halde, sözleşme konusu iş-...'in teslimi gereken uygun sürenin belirlenmesi, ... bu süreden önce tamamlanmış olarak teslim olunmuş ise o teslim tarihinin saptanması zorunludur.

HUMK'nın 75 ve 76. maddeleri hükmü ile 04.06.1958 gün ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, davada maddi olayları açıklamak taraflara; ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tespit edip uygulamak görevi ... aittir. Davada ileri sürülen ve niteliği yukarıda açıklanan maddi olaylar değerlendirilip nitelendiğinde, dava İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesine dayalı olarak açılmış menfi tespit davasıdır. Anılan Yasa hükmü gereğince, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Davacı da, davalının, ondan talep ettiği miktarda ona borçlu olmadığının tespitini istemektedir.

Sözleşmede, iş bedelinin belirlenmesi yöntemini belirleyen bir hüküm veya sözleşmenin yollama yaptığı bir düzenleme bulunmadığına göre iş bedeli, Borçlar Kanunu'nun 366. maddesinde öngörülen yasal yönteme göre belirlenmelidir. Anılan Yasa hükmüne göre, yanlarca önceden kararlaştırılmamış veya yaklaşık olarak kararlaştırılmış olan ... bedeli yapıldığı somut olayda ikmâl edilip teslim edildiği zamandaki serbest piyasa fiyatlarına göre, bilirkişi ya da bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak inceleme sonucu mahkemece belirlenir.

Tüm bu sebeplerle, mahkemece yapılacak iş; taraflara tüm yasal delillerini sunmaları için yeterli süre verilmeli, sunulan deliller toplanmalı, yerinde keşif yapılmak suretiyle yukarıda açıklanan hususlar gözetilerek, uzman bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılmalı; sözleşme konusu işin, haklı gecikmeler hariç tamamlanmış olarak davacıya teslimi gereken uygun teslim süresinin belirlenmesi; iş-..., uygun teslim süresinden önce davacıya teslim edilmiş ise teslim tarihi; aksi halde teslimi gereken tarihe göre ve Borçlar Kanunu'nun 366. maddesindeki yasal yöntemle davalının hakettiği iş bedelinin, ön sözleşmedeki miktardan az olmamak üzere, saptanması ve uyuşmazlığın karara bağlanmasından ibaret olmalıdır.

Mahkemece, yanlış değerlendirme ve nitelendirme sonucu yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıdaki sebeplerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne ve kararın davacı yararına BOZULMASINA, 825,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 21.07.2011 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY YAZISI-

Davacı, davalı ile aralarında imzalanan ön sözleşmedeki bedelin 300.000,00 TL olarak kabul edilip devir sözleşmesinin bu bedel üzerinden imzalanmasını talep ve dava etmiş, mahkemece devir bedelinde kuyular ve diğer tesislerin yapılmasını müteakip sözleşme hükmüne göre tesisler bittikten sonra devir edileceği yılın hesabına göre belirlenecek fiyatın esas alınması gerektiği, bunda sözleşmeye aykırılık bulunmadığı, kaldı ki sözleşmenin uyarlanmasının uzun süreli akitlerde sözkonusu olacağı görüşüyle davanın reddine karar verilmiştir.

İşin esası yönünden dosya incelendiğinde; ön sözleşmenin 3'ncü maddesinde imalât (devir) bedelinin tesislerin bittiği yılın fiyatlarıyla saptanacağı kararlaştırıldığından davalının bu tarihteki bedel yerine ön sözleşmedeki bedel üzerinden devir sözleşmesi imzalamaya zorlanamayacağı ortadadır. Aynı sözleşmenin 11'nci maddesinde, davalı idarenin sözleşmenin feshine yetkili olduğu belirtildiğinden, davacı ile sözleşme imzalamaktan kaçınma hakkının bulunduğu da kabul edilmelidir.

Öte yandan davanın red gerekçesine göre davalı yararına maktu vekâlet ücreti takdiri yerine nisbi vekâlet ücreti verilmesi de doğru değildir.

Belirtilen nedenlerle aksine oluşan sayın çoğunluk kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/16891, Karar No: 2016/15947, Tarih: 07.09.2016

**13. Hukuk Dairesi         2016/16891 E.  ,  2016/15947 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR

Mahkemece dava, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan uyuşmazlık olarak nitelendirilip, buna göre uygulama yapılmıştır. Davanın açıklanan niteliğine göre hükmü temyizen inceleme görevi, yürürlükte bulunan işbölümü uyarınca Yargıtay 3. Hukuk Dairesinindir.

SONUÇ: Dosyanın görevli Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 07/09/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.