muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4973, Karar No: 2015/2469, Tarih: 08.06.2015

CGK, 26.06.2007 tarih ve 2007/147, 2007/159 sayılı Kararlarda da, arama işleminin CMUK'nun 97/2. (CMK m. 119/4) maddesinde öngörüldüğü gibi Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut ve işyeri gibi kapalı yerlerde arama yapılırken, o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmadan gerçekleştirilmesi nedeniyle, aramanın hukuka aykırı olduğu kabul edilmiş ancak delil yasaklarına ilişkin olarak öğretideki “mutlak delil yasakları” ve “nisbi delil yasakları” ayırımdan hareketle, somut olaylarda, sanıkların arama kararı ve işlemine, arama yapılırken haklarının ihlal edildiğine yönelik bir itiraz ve yakınmlarının bulunmaması karşısında, sırf arama sırasında bulunması gereken kişilerin orada bulundurulmaması, sonuca etkili olmayan "şeklî-nisbî hukuka aykırılık" olarak değerlendirilmiştir.

Yukarıda kısaca yer verilen CGK'nun 2005/150, 2007/159 ve 2012/96 sayılı Kararları oyçokluğu ile alınmış olup, Kararlardaki muhalefet şerhlerinin uygulamada gelinen noktaya katkısı büyüktür. Anılan Kararlardaki muhalefet şerhlerinde (M. T., S. Ç., S. S., H.Y. A. ve atıfta bulunulan kaynaklarda) belirtildiği gibi (özetle);

Nasıl bir Ceza Muhakemesi istiyoruz? Ne pahasına olursa olsun suçluları cezalandırmayı amaçlayan, eski mutlakiyetçi rejimlere özgü olan ve günümüzde de daha az mutlakiyetçi olmayan baskıcı rejimlerde benimsenen ve sanığı peşinen suçlu kabul eden, ceza muhakemesinin amacını sadece mahkumiyeti haklı gösterecek delilleri elde etmek olarak anlayan, bunun için de her yolu meşru gören baskıcı bir ceza muhakemesi mi, yoksa hukuk içinde kalarak, kişi hak ve özgürlüklerini ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun, hakların özüne dokunmadan, ölçülü biçimde ve mutlaka yasayla sınırlayarak (Any. m.13) elde edilebilecek delillerin kullanılması şartına bağlı bir ceza yargılaması sistemi mi istiyoruz? Bu ikinci anlayış, birey haklarınıa öncelik verir gibi görünse de, toplum bireylerden oluştuğuna göre birey haklarının zedelenmesini önlemekle, toplumun çıkarlarını da korumaktadır. Ceza usul kanunumuz karşısında "mutlak aykırılık”, “nisbi aykırılık” ayırımının gözetilmesi mümkün değildir. Sistemimiz, delile değil hukuka üstünlük tanımaktadır.

Hukuk kurallarına aykırılık kavramı bir bütündür. Hukukun bir dalına veya bir kanuna aykırı sayılan bir husus diğer bir kanuna veya hukuka uygun sayılamaz. Hukukun uygulanmasında hukuka uygun olmayan bir şeyin üzerine meşru bir şey bina edilemez. Örneğin, yasak yöntemlerle alınan savunmada belirtilen adreste hukuka uygun bir arama yapılsa bile elde edilen deliller hukuka aykırı olacaktır. Buna “hukuka aykırı delillerin dolaylı etkisi, uzak etkisi” ya da “zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir” denilmektedir. Bu itibarla ikrar olarak kabul edilen bu itiraflar mahkûmiyet için geçerli ve yeterli değildir. Sanığın ifade, sorgu ve savunmasının alındığı aşamalarda hukuk kurallarına uyulmadan yapılan arama sonucu (suç eşyasının) bulunduğuna dair arama zabıtları önüne konulan ve böylece köşeye sıkıştırıldığını hisseden sanık bu baskı altında itirafta bulunmak zorunda kalabilir. Sanığın hissettiği bu baskı ve köşeye sıkışmışlık, CMUK'nun 135/a (CMK m. 148) maddesinde sayılan yasak yöntemler arasında bulunmamakla birlikte, hukuka aykırı arama ile elde edilen deliller bulunduğuna dair tutanağın kendisine her ifade alınışında gösterilmesinden kaynaklanmaktadır. Böylece sanıktan, hukuka aykırı elde edilmiş delil sayesinde itiraf-ikrar delili elde edilmiş, sanığın kendisini suçlaması sağlanmıştır. CMUK'nun 254/2. (CMK m. 148/3, 217/2) maddesi hükmüne göre bu itiraf hükme esas alınamaz.

CGK'nun 25.11.2014 tarih ve 2014/166-514 sayılı Kararı yukarıda belirtilen Kararlardan farklı olup, düşüncemizi desteklemektedir. Anılan kararda hukuka aykırı olarak yapıldığı kabul edilen aramada elde edilen maddi delil dışındaki diğer delillerin (somut olayda ikrarın) mahkûmiyet için yeterli olup olmadığı konusu tartışılırken; (sanığın sorgu ve savunmasının CMK'nun 148. maddesinde sayılan yasak usullerle alındığına ilişkin bir iddia ve delil bulunmamasına rağmen) şu sonuca varılmıştır: "Hukuka uygun olmayan arama işlemi sonucunda ele geçen delillerin hükme esas alınamayacağının belirlendiği olayda; ... arama işleminin hukuka aykırı yapılması nedeniyle ele geçirilen ruhsatsız tabancanın hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş olmasından dolayı hükme esas alınmayacağı... başkaca maddi delillerle desteklenmeyen ikrara dayanılarak mahkûmiyet hükmü kurulması usul ve kanuna aykırıdır."

Anayasa Mahkemesi de, 19.11.2014 tarih ve 2013/6183 Başvuru Numaralı Kararında, ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmadan yapılan arama sonucunda elde edilen hukuka aykırı delillerin hükme esas alınarak adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdiği gibi Yargıtay CGK bir kez daha (28.04.2015 tarih ve 2013/464, 2015/132 sayılı Kararda), arama işleminin, arama tanıkları (komşu veya ihtiyar heyetinden) kimseler hazır edilmeden yapılması sonucu elde edilen delillerin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

Açıklanan pozitif hukuk normları, Anayasa Mahkemesi ve CGK Kararları karşısında; “hukuka aykırı biçimde” elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Bu husus, Avrupa İnsan Haklari Sözleşmesi’nin 6. maddesinde yer alan ve Anayasamıza da eklenen (m. 36) adil yargılanma hakkının gereğidir.

Arama işlemi Kanun'un öngördüğü usullere uygun olarak gerçekleştirilmemişse, bu yolla elde edilen delil hukuka aykırı olduğu gibi suçun maddi unsuru olan ancak hukuka aykırı olarak elde edilen bu deliller sanığın önüne konulup, buna karşı diyecekleri sorularak alınan savunmanın dış müdahaleler olmaksızın, özgür iradeye dayanılarak yapıldığı söylenemez. Nasıl ki sanığın talep etmesine veya yasal zorunluluk bulunmasına rağmen müdafii atanmadan ya da yasal hakları hatırlatılmadan alınan savunması hukuka aykırı olup, bu şekilde alınan savunmada suçun ikrar edilip edilmediğine bakılamaz. Aynı şekilde hukuka aykırı biçimde elde edilip, "delil" olma özelliği bulunmamasına rağmen, suçun sübutuna en büyük delil olarak sanığa gösterilerek alınan savunmadaki "ikrar" özgür iradeye dayalı olmayacağından, değer atfedilmemelidir.

Usulsüz olarak gerçekleştirilen arama işlemi sonucunda elde edilen suçun konusu ve maddi unsuru olan eşya ele geçmeden yapılacak savunma ile suçun konusu eşyanın ele geçirilmesinden sonra yapılacak savunma aynı olacak mıydı? Cumhuriyet savcısı veya Hâkim, hukuka aykırı olarak elde edildiğini belirterek, suça konu eşya ele geçmemiş gibi sanıktan savunma yapmasını isteselerdi sanık aynı şekilde suçunu ikrar edecek miydi? Suçun maddi unsuru ortada yokken ikrarda bulunulsa bile bu ikrar soyut kalacağından, mahkumiyete yeterli delil olarak kabul edilemez. CGK'nun 25.11.2014 tarih ve 2014/166-514 sayılı, 28.4.2015 tarih, 2013/464, 2015/132 sayılı Kararlarında da hukuka aykırı olarak yapıldığı kabul edilen aramada elde edilen maddi delil dışındaki başkaca maddi delillerle desteklenmeyen ikrara dayanılarak mahkûmiyet hükmü kurulamayacağı belirtilmiş, Anayasa Mahkemesi de bu şekilde verilen mahkumiyet kararı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Yukarıda belirtildiği gibi meşru ve hukuka uygun olmayan bir şeyin üzerine meşru bir şey bina edilemez. Yasak yöntemlerle alınan savunmada belirtilen adreste hukuka uygun bir arama yapılsa bile elde edilen deliller nasıl hukuka aykırı ise aynı şekilde usulsüz arama sonucunda elde edilen ve suçun maddi konusu olan hukuka aykırı "delil" gösterilip sorularak alınan savunma da hukuka aykırıdır. İşte “hukuka aykırı delillerin dolaylı, uzak etkisi” ya da “zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir” ifadesiyle bu husus kastedilmektedir.

Somut olayda, 5846 sayılı Kanuna aykırı olarak sanığın işyerinde bandrolsüz eser satıldığı gerekçesiyle Cumhuriyet Başsavcılığının talebi ile Mahkemece, CMK'nun 118 ve devamı maddeleri uyarınca 16:00-21:00 saatleri arasında GÜNDÜZ VE GECELEYİN bir defa arama yapılmasına karar verilmesi üzerine 29.05.2010 günü, saat 20:23-20:58 aralığında belirtilen yerde kolluk tarafından yapılan arama sonucunda suça konu eşya bulunup el konulmuş ise de arama işlemi CMK'nun 119/4. maddesi hükmüne aykırı olarak ihtiyar heyetinden veya komşulardan kimse bulundurulmadan gerçekleştirildiği için, el konulan ve mahkumiyete esas alınan eşya hukuka aykırı yöntemle elde edilen delil niteliğindedir. (Mahkemece, arama kararında geceleyin arama yapılmasını gerektiren şartların varlığı gösterilmeden geceleyin de arama yapılmasına karar verilmiş ise de arama kararında belirtilen ve aramanın gerçekleştirildiği saatler gündüz vaktine denk geldiğinden bu husus sonuca etkili görülmemiştir).

Dosyadaki hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirme dışı tutulması halinde, sanığın cezalandırılmasına imkân bulunmamaktadır. Mahkemece sanık savunması, arama ve el koyma tutanağı ile bilirkişi raporu mahkumiyete esas alınmış ise de, sanığın işyerinde hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen arama işleminde elde edilen suça konu maddi deliller ile buna dayanılarak düzenlenen bilirkişi raporlarının mahkemece hükme esas alınmasında isabet bulunmamaktadır. Çünkü bilirkişi raporu aramada ele geçen ürünün değerlendirilmesine yönelik bir araçtır. Bu halde sanık suçunu ikrar ederek kabul etse bile maddi delillerle desteklenmiş sayılmayacağından soyut kalacak ve mahkumiyete esas alınamayacaktır.

Açıklanan gerekçelerle, hukuka uygun biçimde elde edilmiş, sanığın mahkumiyetine yeterli başkaca delil bulunmadığından, yerel mahkemenin sanığın mahkumiyetine ilişkin kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun onama kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/3945, Karar No: 2016/5051, Tarih: 18.03.2016

**8. Hukuk Dairesi         2016/3945 E.  ,  2016/5051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

DOSYANIN DAİREYE GELİŞ TARİHİ: 08.03.2016

K A R A R

Mahkeme tarafından yapılan nitelendirmeden de anlaşıldığı üzere taraflar arasındaki uyuşmazlık, 1930 yılında yapılan kadastro çalışmalarında dere yatağı olarak tespit dışı bırakılan dava konusu taşınmazın imar ihya nedeni ile davacı adına tapuya tescili isteğine ilişkin bulunduğuna göre, Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Yargıtay Başkanlar Kurulu'nun 16.01.2016 tarih, 2016/1 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 26.02.2016 tarihli ve 29636 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 12.02.2016 gün 2016/1 sayılı Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (16.) Hukuk Dairesi'nin görevine girmektedir. 11 Nisan 2015 tarihi itibariyle Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6644 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 2797 sayılı Kanun'un 60. maddesinin 1. ve 3. fıkraları uyarınca dosyanın görevli Daireyi belirlemek üzere HUKUK İŞBÖLÜMÜ İNCELEME KURULUNA GÖNDERİLMESİNE, 18.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/828, Karar No: 2014/770, Tarih: 13.02.2014

**1. Ceza Dairesi         2014/828 E.  ,  2014/770 K.**

**"İçtihat Metni"**

(KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİ)

Geyve Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü bulunan ...'nın özel izin tarihlerinin belirlenmesi talebine yönelik olarak düzenlenen Geyve Cumhuriyet Başsavcılığının 29.05.2013 tarihli ve 2013/406 sayılı yazısına karşı adıgeçen hükümlü tarafından yapılan şikayetin reddine dair Sakarya İnfaz Hakimliğinin 03.06.2013 tarihli ve 2013/1107-1107 sayılı kararına karşı yapılan itirazın Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.06.2013 tarihli ve 2013/730 değişik iş sayılı kararı ile reddine karar verilmekle,

İş bu kararın yerinde olmadığı ileri sürülerek Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 06.01.2014 tarih ve 94660652-105-54-5999-2013/306/966 sayılı taleplerine müsteniden anılan kararın 5271 sayılı CMK'nun 309. maddesi uyarınca Kanun Yararına Bozulmasına ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15.01.2014 tarih ve 2014/14425 sayılı tebliğnamesine bağlı dosyası Dairemize gönderilmekle, okundu, gereği konuşulup düşünüldü:

I-OLAY:

Hükümlüye ait dosya incelendiğinde;

Geyve Açık Ceza İnfaz Kurumu'nda hükümlü olarak bulunan ...'nın 15.02.2012 tarihinde açık ceza infaz kurumuna ayrılmaya hak kazandığı, 2012 yılı içinde 15.03.2012 ve 15.11.2012 tarihlerinde 3 kez izin kullandığı, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin özel izin haklarını düzenleyen 95. maddesinde değişiklik yapan 6411 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 31/03/20213 tarihinden sonra ise 06.02.2013 ve 14.03.2013 tarihlerinde özel izin hakkını kullandığı, 27.05.2013 tarihli dilekçesi ile "2013 yılı içinde izne ayrılabileceği tarih aralıklarının bildirilmesini" talep ettiği, Geyve Cumhuriyet Başsavcılığının 29.05.2013 tarih ve 2013/406 sayılı yazısı ile "31.01.2013 tarihinden sonra ilk üç aylık dönemde birden fazla izin kullanan hükümlülerin kullandığı izinlerin üçer aylık dönemde bir izin kullanmış kabul edilerek yeni izin hakkı elde edilinceye kadar izin kullandırılmaması" şeklinde görüş bildirildiği, hükümlünün 31.05.2013 tarihli şikayet dilekçesi üzerine, Sakarya İnfaz

.../...

Hakimliğinin 03.06.2013 tarih ve 2013/1107 Esas, 2013/1107 sayılı Kararı ile hükümlünün şikayetinin reddine karar verildiği, hükümlünün bu karara karşı 06.06.2013 tarihli dilekçesi ile yaptığı itiraz üzerine de Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.06.2013 tarih ve 2013/730 D.iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği görülmüştür.

II-KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN ÖZÜ:

.../...

Hakimliğinin 03.06.2013 tarih ve 2013/1107 Esas, 2013/1107 sayılı Kararı ile hükümlünün şikayetinin reddine karar verildiği, hükümlünün bu karara karşı 06.06.2013 tarihli dilekçesi ile yaptığı itiraz üzerine de Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.06.2013 tarih ve 2013/730 D.iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği görülmüştür.

II-KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN ÖZÜ:

Hükümlünün 27.05.2013 tarihli dilekçesi ile "2013 yılı içinde izne ayrılabileceği tarih aralıklarının bildirilmesine" ilişkin talebi üzerine, Geyve Cumhuriyet Başsavcılığının 29.05.2013 tarih ve 2013/406 sayılı yazısı ile "31.01.2013 tarihinden sonra ilk üç aylık dönemde birden fazla izin kullanan hükümlülerin kullandığı izinlerin üçer aylık dönemde bir izin kullanmış kabul edilerek yeni izin hakkı elde edilinceye kadar izin kullandırılmaması" yönünde görüş bildirildiği, hükümlünün 31.05.2013 tarihli şikayet dilekçesi üzerine, Sakarya İnfaz Hakimliğinin 03.06.2013 tarih ve 2013/1107 Esas, 2013/1107 sayılı kararı ile hükümlünün şikayetinin reddine karar verildiği, hükümlünün bu karara karşı 06.06.2013 tarihli dilekçesi ile yaptığı itiraz üzerine de Sakarya 2.Ağır Ceza Mahkemesinin 10.06.2013 tarih ve 2013/730 D.iş sayılı kararı ile hükümlünün itirazının reddine dair kararının 5271 sayılı CMK'nun 309. maddesi uyarınca bozulmasına ilişkindir.

III-HUKUKSAL DEĞERLENDİRME:

Açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin özel izin haklarını düzenleyen 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "özel izin" başlıklı 95. maddesinde, hükümlülerin özel izne ayrılma hakları "... yılda en çok üç kez olmak üzere her defasında yol hariç üç güne kadar izin verilebilir" şeklinde düzenlenmişken, 31.01.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6411 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle bu ibare "üç ayda bir" şeklinde değiştirilmiştir. Hükümlünün infaz dosyasından, açık ceza infaz kurumuna ayrılmaya hak kazandığı 15.02.2012 tarihinden sonra 15.03.2012-22.03.2012, 04.07.2012-10.07.2012, 15.11.2012-22.11.2012, 06.02.2013-11.02.2013 ve 14.03.2013-20.03.2013 tarihleri arasında özel izin hakkını kullandığı anlaşılmaktadır. 6411 sayılı Yasanın yürürlük tarihi olan 31.01.2013 tarihinden önce yürürlükte bulunan yasal düzenlemeye uygun olarak hükümlünün önceki döneme ait izinlerini kullandığı, anılan Yasanın yürürlük tarihinden sonra ise "üç ayda bir" sınırlamasına uyulmaksızın iki dönem izin kullandığı görülmektedir.

5275 sayılı Yasanın 95. maddesinde yapılan mevcut değişiklik geriye yürümeksizin ileriye şamil olarak uygulanacağından, hükümlünün yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra iki dönem izin kullandığı da gözetilerek hak kaybı da olmadığından, itirazın reddine dair Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 10.06.2013 tarih ve 2013/730 d.iş sayılı kararında isabetsizlik görülmemiş ve kanun yararına bozma cihetine gidilmemiştir.

IV-SONUÇ VE KARAR:

5275 sayılı Yasanın 95. maddesinde yapılan mevcut değişiklik geriye yürümeksizin ileriye şamil olarak uygulanacağından, hükümlünün yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra iki dönem izin kullandığı da gözetilerek hak kaybı da olmadığından, itirazın reddine dair Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 10.06.2013 tarih ve 2013/730 d.iş sayılı kararında isabetsizlik görülmemiş ve kanun yararına bozma cihetine gidilmemiştir.

IV-SONUÇ VE KARAR:

Bu nedenlerle; Sakarya İnfaz Hakimliği'nin 03.06.2013 tarihli ve 2013/1107-1107 sayılı şikayetin reddine ilişkin karara yönelik itirazı inceleyen Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 10/06/2013 tarihli ve 2013/730 değişik iş sayılı itirazın reddine ilişkin kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, haklı nedenlere dayanmayan "Kanun Yararına Bozma" isteminin (REDDİNE), dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına (TEVDİİNE), 13/02/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/108, Karar No: 2015/3112, Tarih: 23.02.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/108 E.  ,  2015/3112 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan ... vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyiz edenin sıfatı ve temyiz nedenlerine göre davalı şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, 09.07.1999 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu sürekli işgöremezliğe maruz kalan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, 29.635,88 TL maddi tazminatın ve 10.000 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 09.07.1999 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Dosya kapsamından, zararlandırıcı olaya maruz kalan işçinin davalı şirket işçisi olduğu, olay günü davalı ...'nun kullanımındaki aracı ile direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan yaklaşık 20 metre dışarıda kablo döşeme işinde çalışan davalı şirket işçilerine çarptığı, sürücü davalı ...'nin olay anında alkollü olduğu, ayrıca kaza mahallinin meskun mahal olup davalının hızının yasal sınırların bir hayli üzerinde bulunduğu, hükme esas alınan kusur raporunda davalı şirketin kaza mahalline uyarıcı levha koyup sürücüleri uyarmadığı gerekçesi ile olayda kusurlu olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

İnsan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu olay tarihinde yürürlükte bulunan İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur. Bu kapsamda işveren özen yükümlülüğü kapsamında alması gereken önlemleri almamış ve bu nedenle de zararlandırıcı bir olay meydana gelmiş ise akti yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenin bu zarardan sorumlu tutulacağı tartışmasızdır. Fakat işverinin almadığı yada eksik aldığı bu önlemler ile zararlandırıcı olay arasında nedensellik olması esastır. Diğer bir ifade ile eğer zararlı netice ile işverence hiç alınmayan yada eksik alınan önlemler arasında doğrudan bir bağ kurulamıyor ise bu zararlı neticeden işverenin sorumlu tutulması doğru olmayacaktır. Aksinin kabulü işverenin oldukça geniş sınırlar içeren akti sorumluluğunun sınırlarının dahada genişletilmesi olur ki bu kabul edilebilir bir hal değildir.

Bunun dışında şunu belirtilmekte de fayda vardır. Teknik bilgi gerektiren hallerde mahkemelerce konusunda uzman kişilerden bilirkişi raporu alınması gerekli olmakla birlikte bilirkişilerin raporundaki değerlendirmelerin mahkemelerce denetlenmesi, gerektiğinde mahkemece ek rapor alınması, ek rapora rağmen bilirkişi değerlendirmesinin oluşa uygun düşmediği tespit olunması halinde ise gerekirse bir başka bilirkişi heyetine olayın inceletilmesi gerekir.

Bunun dışında şunu belirtilmekte de fayda vardır. Teknik bilgi gerektiren hallerde mahkemelerce konusunda uzman kişilerden bilirkişi raporu alınması gerekli olmakla birlikte bilirkişilerin raporundaki değerlendirmelerin mahkemelerce denetlenmesi, gerektiğinde mahkemece ek rapor alınması, ek rapora rağmen bilirkişi değerlendirmesinin oluşa uygun düşmediği tespit olunması halinde ise gerekirse bir başka bilirkişi heyetine olayın inceletilmesi gerekir.

Somut olayda 05.05.2011 günlü kusur bilirkişi raporu hükme esas alınmışsa da varılan bu sonuç hatalı olmuştur. Anılan bu raporda davalı işverene “yola uyarıcı levha koyup sürücüleri uyarmadığı” gerekçesine dayanarak kusur izafesi kabul edilebilir nitelikte değildir. Zira yukarıda da değinildiği üzere 09.07.1999 tarihli kaza sonrası düzenlenen olay yeri tutanakları, yürütülen ceza soruşturması ve tüm dosya kapsamından davalı sürücü ...'nin olay günü alkollü olduğu, meskun mahalde aracıyla oldukça hızlı seyrettiği, kendisini hatalı sollayan ve bu nedenle karşı yönden gelen kamyon ile kafa kafaya gelen dava dışı bir başka sürücünün davalı ...'nin aracı önüne aniden geçmesinin de bu kazanın oluşunda etkili olduğu hususlarında tartışma yoktur. Bunun yanında olay yeri krokisinden anlaşıldığı üzere davalı ...nin olay günü Afyon istikametinden ... istikametine gittiği, kazalı davacının da içerisinde bulunduğu işçilerin ise davalı ...'nin seyir ettiği yol tarafında değil de karşı yönünde yani ... istikametine giden yol bölümünde çalıştıkları anlaşılmaktadır. Buna göre zaten meskun mahalde seyretmesine göre hızını azaltması gerekirken azaltmayan davalı ...'nin olay yerine uyarı levhası konulması halinde hızını azaltacağının kabulü doğru olmadığı gibi böyle bir uyarının konulması zaruretinden bahsedilmesi halinde ise kuşkusuz ki bu uyarı levhalarının işçilerin çalıştıkları istikamete konulması gerektiği de tartışmasız bir durumdur. Oysa ki somut olayda kazalının bulunduğu yön ile davalı ...nin seyir halinde olduğu yön farklıdır. İşçileri Denizli'ye giden istikametinde çalışırken Afyon istikametinden giden araçları ikaz için uyarı levhası koymasını İşverenden beklemek onun özen yükümlülüğünün sınırlarının genişletilmesi olur ki bu husus kabul edilebilir değildir. Hal böyle olunca davalı işverene yazılı gerekçelerle kusur izafe eden 05.05.2011 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru olmayıp tüm kusurun davalı ... ile dava dışı plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünde olduğu açık olan olay içerisinde davalı işveren bakımından davanın reddi yerine kabulü usul ve yasaya aykırıdır

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı şirket vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 23/02/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.