muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/1648, Karar No: 2020/3179, Tarih: 01.07.2020

**16. Ceza Dairesi         2019/1648 E.  ,  2020/3179 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm :TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 62/1, 53, 63, 58/9. maddeleri gereği mahkumiyete dair istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Dairemizin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Örgüt üyesi, örgüt amacını benimseyen, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olan ve bu suretle verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olmak üzere kendi iradesini örgüt iradesine terk eden kişidir. Örgüt üyeliği, örgüte katılmayı, bağlanmayı, örgüte hakim olan hiyerarşik gücün emrine girmeyi ifade etmektedir. Örgüt üyesi örgütle organik bağ kurup faaliyetlerine katılmalıdır. Organik bağ, canlı, geçişken, etkin, faili emir ve talimat almaya açık tutan ve hiyerarşik konumunu tespit eden bağ olup, üyeliğin en önemli unsurudur. Örgüte yardımda veya örgüt adına suç işlemede de, örgüt yöneticileri veya diğer mensuplarının emir ya da talimatları vardır. Ancak örgüt üyeliğini belirlemede ayırt edici fark, örgüt üyesinin örgüt hiyerarşisi dahilinde verilen her türlü emir ve talimatı sorgulamaksızın tamamen teslimiyet duygusuyla yerine getirmeye hazır olması ve öylece ifa etmesidir.

Silahlı örgüte üyelik suçunun oluşabilmesi için örgütle organik bağ kurulması ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetlerin bulunması aranmaktadır. Ancak niteliği, işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, örgütün amacı ve menfaatlerine katkısı itibariyle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk özelliği olmasa da ancak örgüt üyeleri tarafından işlenebilen suçların faillerinin de örgüt üyesi olduğunun kabulü gerekir. Örgüte sadece sempati duymak ya da örgütün amaçlarını, değerlerini, ideolojisini benimsemek, buna ilişkin yayınları okumak, bulundurmak, örgüt liderine saygı duymak gibi eylemler örgüt üyeliği için yeterli değildir (Evik, Cürüm işlemek için örgütlenme, Syf 383 vd.).

Örgüt üyesinin, örgüte bilerek ve isteyerek katılması, katıldığı örgütün niteliğini ve amaçlarını bilmesi, onun bir parçası olmayı istemesi, katılma iradesinin devamlılık arz etmesi gerekir. Örgüte üye olan kimse, bir örgüte girerken örgütün kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla kurulan bir örgüt olduğunu bilerek üye olmak kastı ve iradesiyle hareket etmelidir. Suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olmak suçu için de saikin "suç işlemek amacı" olması aranır (Toroslu özel kısım syf.263-266, Alacakaptan Cürüm İşlemek İçin Örgüt syf. 28, Özgenç Genel Hükümler syf.280).

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK’nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yer verilmiştir. “Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak” cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır.” şeklinde açıklanmış, 765 sayılı TCK’nın sistematiğinden tamamen farklı bir anlayışla düzenlenen maddede yardım etme fiilleri de örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilerek, bağımsız bir şekilde örgüte yardım suçuna yer verilmemiştir.

Yardım fiilini işleyen failin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK’nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir.

Yardım fiilleri örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım bir kez olabileceği gibi birden çok şekilde de gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise örgüt üyesi olarak da kabul edilebilecektir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün kurucusu, yöneticileri ve örgüt hiyerarşisinde üçüncü veya daha yukarı katmanlarda yer alan mensuplarının zaman sınırlaması olmaksızın örgütün nihai amacından haberdar oldukları yönünde kuşku bulunmamakta ise de, bir ve ikinci katmanlarda yer alanlar açısından; Devletin her kurumuna sızan mensupları vasıtasıyla kişi ve kurumlara yönelik, örgütün gerçek yüzünü ortaya koyan operasyonlara başlandığı, bu yapının kamuoyu ve medya tarafından tartışılır hale geldiği, üst düzey hükumet yetkilileri ve kamu görevlileri tarafından yapılan açıklamalarda “paralel yapı” veya “terör örgütü” olduğuna ilişkin tespitler ve uyarıların yapıldığı, Milli Güvenlik Kurulu tarafından da aynı değerlendirmelerin paylaşıldığı süreçten önce icra edilen faaliyetlerin, nitelik, içerik ve mahiyeti itibariyle silahlı terör örgütünün amacına hizmet ettiğinin somut delil ve olgularla ortaya konulmadıkça örgütsel faaliyet kapsamında kabul edilemeyeceği değerlendirilerek;

Sanığın yakalandığı evde bulunan şahıslar hakkında aynı suçtan işlem yapılıp yapılmadığı araştırılarak, varsa buna ilişkin delillerin getirtilmesi, bu evin örgüt üyeleri tarafından kullanılan ve "gaybubet evi" olarak bilinen bir ev olduğunun tesbiti halinde sanığın örgüt üyesi olarak kabul edilmesinin gerekeceği aksi takdirde sanığın eylemlerinin örgüt hiyerarşisine dahil olduğunu gösterir çeşitlilik ve yoğunluk içermemesi konusunda eylemininin örgüte yardım suçunu oluşturacağı, yardım eyleminin niteliği ve yoğunluğuna göre hakkaniyete uygun bir cezaya hükmedilmesi gerektiği değerlendirilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması;

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, sanığın tutuklulukta geçirdiği süre, bozma nedeni ve atılı suç için kanun maddesinde öngörülen ceza miktarı gözetilerek sanık müdafiinin tahliye talebinin reddine, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.07.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/23489, Karar No: 2014/16504, Tarih: 03.07.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/23489 E.  ,  2014/16504 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2013/264225

Mahkemesi : Edremit 1.Asliye Ceza Mahkemesi

Tarihi : 30.04.2013

Numarası : 2012/420-2013/163

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK’nın 179/3. maddesinde düzenlenen; alkol ve uyuşturucu madde etkisiyle veya başka bir nedenle “emniyetli bir şekilde” araç kullanamayacak kişinin, bu halde araç kullanması suçu kasıtla işlenebilecek bir suçtur. Alkol ve uyuşturucu maddenin sırf kullanılmış olması bu suçun oluşması için yeterli olmamakla birlikte Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere; alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde araç kullanması halinde, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip etmediği, bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomadasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dahili muayenesine yönelik tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, ancak böyle bir tespit yapılmamış olsa bile bireysel farklılıkları da elimine edebilecek şekilde 100 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği anlaşılmakla;

İncelenen dosyada; 243 promil alkollü olarak araç kullanan sanığın güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği ve dolayısıyla atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği halde, beraatine karar verilmesi isabetsiz olup, mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 03.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13078, Karar No: 2014/12709, Tarih: 21.04.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/13078 E.  ,  2014/12709 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 5. Asliye Hukuk Mahkemesi(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

TARİHİ : 06/02/2014

NUMARASI : 2013/578-2014/67

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı bankadan vekilinin adına, çekilen krediler ile ilgili olarak geriye dönük hesap ekstrelerinde yer alan ana para ve faiz dışındaki her türlü ödemenin miktarı hakkında bilgi istediklerini, davalı bankanın bilgi edinme kanununa dayalı taleplerini zımnen reddettiğini, oysa Avukatlık Kanunu'nun 2. maddesi gereğince bilgi edinme taleplerini karşılamak mecburiyetinde olduklarını ileri sürerek muarazanın men'i ile hak ihlalinin ortadan kaldırılarak davalı bankanın tarafına bilgi vermesinin sağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile taraflar arasındaki muarazanın men'ine, davacı taraf yararına 750,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki konut kredisi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ana para ve faiz ödemeleri dışındaki bedellerin davacı tarafından bilgi edinme kanunu çerçevesinde davalıdan talep edilmesinden kaynaklanan muarazanın menine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların tahakkukuna bağlı olup, bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu (varlığı mutlaka gerekli); diğer bir kısmı da, olumsuz (yokluğu mutlaka gerekli) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını

re’sen gözetecektir. Olumlu dava şartlarından biri de, 6100 sayılı HMK m.114 1/h.bendinde ifade edildiği üzere davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğundan dolayı reddedilmelidir. Hukuki yararın varlığı koşulunun mevcut olup olmadığı, her bir davada o davaya konu olayın somut özellikleri çerçevesinde, hakim tarafından değerlendirilmelidir.

Kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının, ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda geri ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının, ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda geri ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Davacının sureti kendisinde bulunan belgeleri yeniden bankadan talep ederek muaraza yaratması hukuken korunamaz. Kaldı ki davacı tarafından haksız olarak yapıldığı iddia edilen kesintinin iadesi için miktar belirtmeksizin “Tüketici Sorunları Hakem Heyeti”ne harçsız olarak başvurulması mümkündür. Yapılan kesinti tutarına göre tüketici hakem heyetince verilen karar kesin veya tüketici mahkemesinde açılacak dava için delil niteliği taşıyacaktır. Bir başka anlatımla davacı yanın amacı, kredi kullanımı esnasında haksız olarak yapıldığı ileri sürülen kesintinin iadesinin sağlanmasıdır. Bu amaçla başvurulacak hukuki mercilerce öncelikle bankaca yapılan kesinti tutarının belirleneceği göz önüne alındığında davacının isteminin ayrı bir dava şeklinde ileri sürülmesinde hukuki yararı da bulunmamaktadır.

O halde mahkemece davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulü yönünde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, BOZMA nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 21.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/93, Karar No: 2007/633, Tarih: 23.01.2007

9. Hukuk Dairesi 2007/93 E., 2007/633 K.

**9. Hukuk Dairesi 2007/93 E., 2007/633 K.**

**- GEMİ ADAMI

- HİZMET AKDİNDEN DOĞAN ALACAKLAR

- ZAMANAŞIMI**- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 32 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1235 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1236 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1253 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1259 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1261 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücreti, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği zamanaşımı nedeniyle red etmiştir.

Hüküm, süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı; davalı işverene ait gemide gemi adamı olarak çalıştığını, işine son verilmesine rağmen tazminat ve alacaklarının ödenmediğini belirtmiştir.

Davalı; Deniz İş Hukukunda zamanaşımı ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığını, bu nedenle gemi adamları hakkında Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, yasada öngörülen bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, dava dilekçesinde belirtilen diğer iddiaların da gerçeği yansıtmadığını öne sürerek davanın zamanaşımı ve esas yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece savunmaya değer verilerek, gemi adamları hakkında, 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nda zamanaşımına ilişkin özel bir hüküm bulunmadığı,

Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği, anılan Yasa'nın 1253/3, 1259 ve 1261. maddelerinde gemi adamlarının hizmet ve iş sözleşmelerinden doğan alacaklarının bir yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunun öngörüldüğü, akdin fesih tarihi ve dava tarihi dikkate alındığında bu sürenin dolduğu gerekçesi ile davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Gemi alacaklısı kenar başlığını taşıyan TTK'nın 1235/3. maddesinde "Gemi adamlarının hizmet ve iş mukavelelerinden doğan alacakları" gemi alacağı olarak kabul edilmiş, müruruzaman başlığını taşıyan 1259. maddesinde ise, gemi alacaklarının bir yılda zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir.

Davacının somut uyuşmazlığa konu. hizmet akdinden kaynaklanan tazminat ve işçilik alacaklarının gemi alacağı olduğu yolunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

TTK'nın 1235. maddesinde belirlenen alacaklara tanınan hakka "gemi alacağı hakkı" bu hakkın sağladığı rehin hakkına da kanuni rehin hakkı denilmektedir. Gemi alacağı niteliğinde olan bu alacaklar, TTK'nın 1236. maddesi uyarınca deniz serveti üzerinde rehin ile temin edilmiş alacaklardır. Rehin hakkı alacaklıya, takipte bulunarak alacağını rehin olunandan cebren almak hakkını vermektedir. Rehin hakkının bahşettiği talep hakkı aynî bir talep hakkıdır. TTK'nın 1259. maddesinde gemi alacaklarının bir yılda zamanaşımına uğrayacağı hükmüne yer verilmiş ise de, sözü edilen zamanaşımı gemi ve yük alacakları sahibinin anılan aynî talep haklarıdır.

Davacı, gemi alacağı hakkının bahşettiği rehin ve benzeri hakları bir tarafa bırakarak, iş mahkemesinde açtığı dava ile hizmet akdinden kaynaklanan tazminat ve alacaklarını tahsil yolunu seçtiğine göre, davacı ile davalı arasındaki temel ilişkinin (hizmet akdinin) tabi olduğu genel zamanaşımı sürelerinin gözönünde bulundurulması suretiyle zamanaşımı def'iinin değerlendirilmesi gerekirken, olayda uygulama yeri olmayan TTK'nın 1253/3, 1259 ve 1261. maddeleri uyarınca davanın zamanaşımı yönünden ret olunması usul ve yasaya aykırı olduğundan, hükmün bozulması gerekmiştir.

Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23.01.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2475, Karar No: 2012/8445, Tarih: 28.03.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/2475 E.  ,  2012/8445 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 2.703,00 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davacı vekili, davalı kurumun; eczacı olan müvekkilinin bir hastaya reçetede yazılı olmayan bir ilaç vermesi nedeniyle uyarı cezası verdiği, ilaç bedelinin beş katı tutarında 1.063,40 TL cezai şart uyguladığı ve bu reçetelere ilişkin örnekleme yöntemiyle 1.739,95 TL kesinti yaptığını belirterek; söz konusu cezai şart ve uyarı cezasının iptal edilerek kesinti tarihinden itibaren tahsilini ve örneklemeye sokulan reçeteler nedeniyle kesilen 1.739,95 TL'nin kesinti tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili; eczacının reçetede yazılı ilaçları hastaya vermekle yükümlü olduğunu, davacının reçetede yazan ilaca karşılık gelebilecek şekilde söz konusu başka bir ilacı davalı kurumun karşılamadığını bildiği halde eşdeğer karşılığı bulunmayan ilacı hastaya teslim edip bedelini davalı Kurumdan tahsil etmek istediğini, bu şekilde davacının protokol hükümlerine aykırı davrandığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Yerel Mahkemece, davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek; 1.063,40 TL cezai şart ve uyarı cezasının iptali ile 1.063,40 TL'nin ve 1.646,45 TL'nin kesinti tarihlerinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava, taraflar arasındaki protokole uygun olmayan şekilde ilaç verilmesi nedeniyle uygulanan cezai şart ve yapılan kesinti ve bu cezaya mahsuben yapılan kesintinin iptali talebiyle açılan alacak davasıdır.

Davacı ile davalı kurum arasında imzalanan protokol hükümleri uyarınca sağlık hizmetinden faydalanan sigortalı ve hak sahiplerinin reçete edilmiş ilaçlarının protokol ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda karşılanması öngörülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan protokolün 6.3.9 maddesinde reçetede yazılı ilaç yerine farmasötik eşdeğer olmayan ilaç verilmesi durumunda yanlış verilen ilaç bedelinin beş katı tutarında cezai şart uygulanarak eczanenin yazılı olarak uyarılacağı ve tekrarı halinde ilaç bedelinin beş katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşmenin feshedileceği ve üç ay süre ile sözleşme yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.

Taraflar arasında imzalanan protokolün 6.3.9 maddesinde reçetede yazılı ilaç yerine farmasötik eşdeğer olmayan ilaç verilmesi durumunda yanlış verilen ilaç bedelinin beş katı tutarında cezai şart uygulanarak eczanenin yazılı olarak uyarılacağı ve tekrarı halinde ilaç bedelinin beş katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşmenin feshedileceği ve üç ay süre ile sözleşme yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.

Somut olayda her ne kadar bilirkişi raporunda, davacı eczacı tarafından verilen ilacın reçetede yazan ilaçların tam muadili olduğu ve rapora ve teşhise uygun olduğu belirtilmiş ise de farmasötik eşdeğer ilaç olmadığı açıktır. Kaldı ki kurum tarafından ödenmeyen ilaca ait etken maddelerin kurum tarafından ödemesi yapılan ayrı kutular halinde verilebileceğine ilişkin olarak protokolde herhangi bir hüküm yoktur. Mahkemece, protokolde bu yönde bir hüküm olmadığı halde, farmasötik eş değeri olmayan ilaç verilmesi nedeniyle kurum tarafından eczane hakkında uygulanan cezai şart ve devamındaki kesintinin Anayasanın 25 ve 56 maddelerine aykırı olduğu yönündeki değerlendirmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

Diğer taraftan kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla kamu kurumlarınca tesis edilen idari işlemlerin hukuka uygunluğunu denetlemek görevinin İdari Yargıya ait bulunduğu, buna karşılık salt özel hukuk ilişkilerinden doğan uyuşmazlıkların ise Adli Yargıda çözümleneceği açıktır. Somut olayda, kurumca verilen uyarma cezasının iptali konusu adli yargının değil idari yargının görev alanına girmektedir. Mahkemece bu husus göz ardı edilerek, idari yargının görev alanına giren uyarma cezasının iptalini içeren talep hakkında görevsizlik nedeniyle talebin reddi cihetine gidilmesi gerekirken talebin kabulü ile uyarma cezasının iptali yönünde karar verilmesi usül ve yasaya uygun görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.