muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/11906, Karar No: 2022/9313, Tarih: 30.11.2022

Madde gerekçesi ile Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 11.03.2021 tarihli ve 2019/27 - 2021/101 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, suç, görülmekte olan dava dolayısıyla işlenmektedir. Bu nedenle öncelikle “görülmekte olan”, yani; “mahkeme esasına kaydedilmiş ve henüz sonuçlanmamış” bir dava bulunması gerekir. Davanın niteliğinin ise suçun oluşumu açısından bir önemi bulunmamaktadır. Görülmekte olan dava; özel hukuk hükümlerine göre ya da idare veya vergi mahkemesinde açılmış dava olabileceği gibi ceza davası da olabilir.Suçun maddi unsurları arasında yer alan hareket (fiil) unsuru, yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı davanın taraflarından birinin veya sanığın, katılanın veya mağdurun lehine veya aleyhine sonuç doğuracak bir karar vermesi veya bir işlem tesis etmesi ya da beyanda bulunması için hukuka aykırı olarak etkilemeye kalkışmaktır. Suçun oluşabilmesi için, yargı görevi yapanlar ile bilirkişi veya tanıkla doğrudan bir ilişki kurulması zorunlu olup, bu ilişkiyle beraber belirli bir yönde karar vermesi veya işlem tesis etmesi hususunda yargı görevi yapandan, gerçeğe aykırı mütalâa veya beyanda bulunması hususunda bilirkişiden veya tanıktan talepte bulunulmalıdır. Ancak, suçun oluşabilmesi için, yargı görevi yapanın, bilirkişinin veya tanığın hukuka aykırı olarak kendisine iletilen talebi yerine getirerek herhangi bir karar vermesi veya işlem tesis etmesi ya da gerçeğe aykırı mütalâada veya beyanda bulunması gerekmez. Çünkü, yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı hukuka aykırı olarak etkileme teşebbüsünde bulunulmasıyla suç tamamlanır. Teşebbüs iltimas derecesini geçmediği takdirde ise faile daha az ceza verilmesi öngörülmüştür. Burada iltimastan maksat, hatıra binaen ricada bulunmaktır. Suçun tanımında “hukuka aykırı olarak etkilemeye teşebbüs” unsuruna yer verildiğinden, suçun oluşabilmesi için, yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkileme girişimi hukuka aykırı olmalı, hukuka uygunluk sebepleri bulunmamalıdır. Ayrıca, etkilemeye teşebbüs edilen kişinin, davanın süjesi olarak yargı görevi yapanlar ile bilirkişi veya tanık olması gerekmektedir. Yargı görevi yapan ibaresi, TCK’nın 6. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre, yüksek mahkemeler, adlî ve idarî mahkemeler üye ve hâkimleri ile Cumhuriyet savcısı ve avukatlar, yargı görevi yapan kişilerdir. Bilirkişi ve tanık kavramlarından ise ceza muhakemesi ile hukuk mahkemesindeki anlam ve içerikler anlaşılmalıdır. Suçun manevi unsurunun oluşabilmesi için, kasten hareket edilmesinin yanı sıra failin belirli bir saik ve amaç doğrultusunda hareket etmesi gerekir. Fail, suçu oluşturan fiili, “davanın taraflarından birinin, sanığın, katılanın veya mağdurun lehine veya aleyhine sonuç doğuracak bir karar vermesi veya bir işlem tesis etmesi ya da beyanda bulunması” için ve “davada gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek veya bir haksızlık oluşturmak” amacıyla gerçekleştirmelidir

. Suçun manevi unsurunun oluşabilmesi için, kasten hareket edilmesinin yanı sıra failin belirli bir saik ve amaç doğrultusunda hareket etmesi gerekir. Fail, suçu oluşturan fiili, “davanın taraflarından birinin, sanığın, katılanın veya mağdurun lehine veya aleyhine sonuç doğuracak bir karar vermesi veya bir işlem tesis etmesi ya da beyanda bulunması” için ve “davada gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek veya bir haksızlık oluşturmak” amacıyla gerçekleştirmelidir. Maddenin ikinci fıkrasına göre, “Birinci fıkradaki suçu oluşturan fiilin başka bir suçu da oluşturması halinde, fikri içtima hükümlerine göre verilecek ceza yarısına kadar artırılır.” Bu düzenlemeye yer verilme nedeni, madde gerekçesinde; “…Birinci fıkrada tanımlanan suçun işlenmesi sırasında yargı görevini yapanlar ile bilirkişi veya tanıklar, örneğin tehdit edilmiş veya cebre maruz bırakılmış olabilmektedir. Bu ihtimale binaen maddenin ikinci fıkrasında, özel bir farklı neviden fikrî içtima hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, birinci fıkrada tanımlanan suçu oluşturan fiilin aynı zamanda başka bir suç oluşturması hâlinde, fail sadece daha ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılacak; ancak bu suçtan dolayı verilen ceza, yarısına kadar artırılacaktır.” şeklinde izah edilmiştir.Öte yandan, hakaret suçu, TCK'nın ikinci kitabının “Kişilere Karşı Suçlar” başlığını taşıyan ikinci kısmının “Şerefe Karşı Suçlar” başlıklı sekizinci bölümünün 125. maddesinde; “(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. (2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur. (3) Hakaret suçunun; a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı, b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı, c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle, İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. (4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır. (5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.” biçiminde düzenlenmiş olup, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 22.02.2022 tarihli ve 2019/211 - 2022/105 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleşmesi gerekmektedir

. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.” biçiminde düzenlenmiş olup, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 22.02.2022 tarihli ve 2019/211 - 2022/105 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir.Eleştiri ise herhangi bir kişiyi, eseri, olayı veya konuyu enine, boyuna, derinlemesine her yönüyle incelemek, belli kriterlere göre ölçmek, değerlendirmek, doğru ve yanlış yanlarını sergilemek amacıyla ortaya konulan görüş ve düşüncelerdir. Genelde beğenmemek, kusur bulmak olarak kabul görmekte ise de eleştirinin bir amacının da konuyu anlaşılır kılmak, sonuç çıkarmak ve toplumu yönlendirmek olduğunda kuşku yoktur. Her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması gerekmektedir. Kamu görevlilerinin, görevlerini yerine getirirken fonksiyonlarını etkilemeyi ve saygınlıklarına zarar vermeyi amaçlayan aşağılayıcı saldırılara karşı korunmaları zorunlu olmakla birlikte, demokratik bir hukuk devletinde, kamu görevini üstlenenleri denetlemek, faaliyetlerini değerlendirmek ve eleştirmek de kaynağını Anayasadan alan düşünceyi açıklama özgürlüğünün sonucudur. Eleştirinin sert bir üslupla yapılması, kaba olması ve nezaket sınırlarını aşması, eleştirenin eğitim ve kültür düzeyine bağlı bir olgu ise de eleştiri yapılırken görüş açıklama niteliğinde bulunmayan, küçültücü, aşağılayıcı ifadeler kullanılmamalı, düşünceyi açıklama sınırları içinde kalınmalıdır.Bu açıklamalar ışığında incelenen dosyada;Sanık ...’ın tehdit ve mala zarar verme suçundan yargılandığı Eleşkirt Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/125 esasına kayıtlı dava dosyasının 01.04.2015 tarihli duruşmasına eşi ve oğlu ile birlikte geldiği ve duruşmaya son verilip, mahkeme hâkimi tarafından sanığın tehdit suçundan beraatine ve mala zarar verme suçundan 3.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin karar açıklanırken, sanığın, mahkeme hâkimine hitaben; “Bana bu cezayı verirseniz yukarıda Allah var katliama sebep olur” dediği, eşinin duruşma salonunda bayılması üzerine dışarıya çıkarıldığı, sanığın eşini ambulansa götürürken adliye koridorunda polis memuru ve diğer tanıkların yanında mahkeme hâkimini kastederek, “Kadın baygınlık geçiriyor o hala para cezasından bahsediyor, böyle ..

.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin karar açıklanırken, sanığın, mahkeme hâkimine hitaben; “Bana bu cezayı verirseniz yukarıda Allah var katliama sebep olur” dediği, eşinin duruşma salonunda bayılması üzerine dışarıya çıkarıldığı, sanığın eşini ambulansa götürürken adliye koridorunda polis memuru ve diğer tanıkların yanında mahkeme hâkimini kastederek, “Kadın baygınlık geçiriyor o hala para cezasından bahsediyor, böyle ... olmaz, bu çocuk yaştaki kişiyi kim hâkim yaptı, dünkü savcıyı boşuna öldürmemişler, o çocuğun ailesini yok edeceğim” diyerek tehdit ve hakaret içerikli sözler söylediği; ayrıca, eşinin ambulansa bindirildiği esnada tanıklara parmağını kaldırarak, “Bütün köyü toplayacağım onun ailesini öldüreceğim” diyerek mahkeme hâkimini tehdit ettiği iddialarına dayalı olarak, sanık hakkında yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkilemeye teşebbüs, tehdit ve kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçlarından kamu davaları açıldığı olayda; Sanığın, iddianameye konu edilen ve mahkeme hâkimini etkileme girişimi olarak değerlendirilen; “Bana bu cezayı verirseniz yukarıda Allah var katliama sebep olur” biçimindeki sözleri, mahkeme hâkimi hükmü tefhim ettikten sonra söylemiş olup, söylenen sözlerin, söyleniş tarzı ve içeriği ile söylendiği zaman ve ortama nazaran, görülmekte olan davada lehine sonuç doğuracak bir karar vermesi için yargı görevi yapanı hukuka aykırı olarak etkilemeye teşebbüs niteliğinde olmadığı; ayrıca, hakkında tehdit suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanığın, iddianameye konu edilen ve mahkeme hâkimine yönelik hakaret olarak değerlendirilen; “Kadın baygınlık geçiriyor o hala para cezasından bahsediyor, böyle ... olmaz, bu çocuk yaştaki kişiyi kim hâkim yaptı…” biçimindeki sözleri, eşinin rahatsızlanmasının verdiği psikoloji ile sarf ettiğine dair savunması ile sanık tarafından yapılan açıklamanın, bütünlüğü, amacı ve gerçekleştirildiği zaman birlikte gözetildiğinde kullanılan ifadeler nezaket dışı, kaba, rahatsız edici ve ağır eleştiri niteliğinde ise de mahkeme hâkiminin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadı içermediği ve sövme fiilini de oluşturmadığı anlaşıldığından, sanığa yüklenen yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkilemeye teşebbüs ve kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçlarının yasal unsurlarının somut olayda gerçekleşmemesi nedeniyle sanık hakkında CMK’nın 223/2-a madde, fıkra ve bendi gereğince beraat kararı verilmesine ilişkin yerel mahkemenin kabul ve uygulamasında dosya kapsamına göre bir isabetsizlik görülmemiştir

.Yapılan yargılama sonunda, yüklenen fiillerin kanunda suç olarak tanımlanmamış olduğu gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, mahalli Cumhuriyet savcısının sanık hakkında yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkilemeye teşebbüs ve kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçlarından mahkumiyet yerine beraat kararı verilmesinin isabetsiz olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA, 30.11.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13316, Karar No: 2015/11207, Tarih: 17.09.2015

**19. Hukuk Dairesi         2014/13316 E.  ,  2015/11207 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Denizli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 06/03/2014

NUMARASI : 2011/406-2014/47

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan kimse gelmemiş olduğundan incelemenin evrak üzerinde yapımasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya 2010 yılından bu yana madeni yağ sattığını, 16.04.2011 tarihi itibariyle davalının müvekkiline 170.787,08 TL borcu bulunduğunu, bu borcun 105.787,08 TL'sinin fatura borcu olduğunu, geriye kalan 65.000 TL için ise davalının iki adet çek verdiğini, toplam 170.787,08 TL'nin tahsili için takip yaptıklarını, davalının takibe itirazında çeklerle ödeme yaptığı yönünde beyanda bulunarak, faturaları kabul etmediğini belirterek, davalının itirazının iptaline ve 105.787,08 TL'nin % 40'ı oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, takibe konu faturaların eki olan irsaliyelerdeki imzaların müvekkiline ait olmadığını, imza yönünden inceleme yapılması gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre, davacı yanca ticari defter ve kayıtlara dayanıldığı, HMK'nun 222. maddesi uyarınca ticari defterlerin incelenmesine karar verildiği, ticari defter ve kayıtlar incelendikten sonra davalı yanın imza itirazının değerlendirilmesine karar verilmiş ise de davalının verilen kesin süreye rağmen defter ve kayıtlarını ibrazdan kaçındığı, bu itibarla davacının defter ve kayıtlarına itibar edildiği gerekçeleriyle davanın kabulü ile davalının itirazlarının 105.787,05 TL alacak yönünden iptaliyle bu tutara takipten itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle takibin devamına ve davalının % 40 oranında icra inkar tazminatıyla sorumluluğuna karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, delil olarak irsaliyeli faturalar sunmuş ise de davalı vekili irsaliyeler altındaki teslim alan imzasının müvekkiline ait olmadığını savunmuştur. Ne var ki davalının oğlu olduğunu belirten dava dışı A. Ö. ceza soruşturması sırasındaki beyanında babasının işyerinde çalıştığını bildirmiştir. Öte yandan davacı irsaliyelerde imzası bulunan kişilerin davalı çalışanları olduğunu iddia etmektedir. Davacı tarafından münhasıran davalının ticari defterlerine dayanılmamış olduğuna göre davalı defterlerinin sunulmaması tek başına davacının usulüne uygun tutulmamış olan defterlerine göre davacının alacaklı olduğunu kabulüne olanak vermez.

Somut olayda ispat külfeti davacıdadır.

Somut olayda ispat külfeti davacıdadır.

Bu yönde mahkemece irsaliyelerde imzası bulunan kişilerin davalı çalışanı olup olmadığı araştırılıp gerektiğinde irsaliyeler altındaki imzaların kendilerine ait olup olmadığı yönünden adı geçen kişiler mahkemece dinlendikten sonra imza inkarı halinde usulüne uygun imza incelemesi de yaptırılıp deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 17.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8240, Karar No: 2013/9533, Tarih: 03.06.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/8240 E.  ,  2013/9533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca; bilirkişi kurulu arazi niteliğindeki taşınmazın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak değerini tespit etmelidir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise, özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı ve genel idari giderler dahil edilmemelidir.

Bu itibarla;

Dosyaya getirtilen gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğü verilerine göre kuru arazi kabul edilen dava konusu taşınmazda buğdayın verimi 200 kg olduğu halde hükme esas alınan 1. bilirkişi raporunda 500 kg; buğday, pamuk ve beyaz lahananın fiyatı sırasıyla 0455, 0,93, 0,23 TL olduğu halde 1.bilirkişi kurulu raporunda sırasıyla 0,54, 1,36 ve 0,85 TL alınmak suretiyle değer belirlenmiş olması,

2-Dava konusu taşınmazın tapu kaydındaki mevcut haciz şerhinin kamulaştırma bedeline yansıtılmaması,

3-Dava konusu taşınmazın tapu taydında su geçirme hakkı olup üzerindeki mevcut şerhler ile birlikte idare adına tesciline karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

4-Kamulaştırılan taşınmazın davacı Karayolları Genel Müdürlüğü adına tesciline (talep halinde terkine) karar verilmesi gerekirken, istemin dışına çıkılarak davacı adına yol olarak terkinine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 03.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17417, Karar No: 2018/2354, Tarih: 15.03.2018

**21. Hukuk Dairesi         2016/17417 E.  ,  2018/2354 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Kurum nezdinde doğmuş olan alacağından kesinti yapılmasına dair işlemin iptaline, Kuruma borçlu olmadığının tespitine, alacağından kesilerek bloke edilen miktarın kesinti tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Davacı, dava dışı ...'ın kendisine ait eczanede çalışmasına ilişkin olarak mahkemece verilen hizmet tespiti kararından sonra adına tahakkuk ettirilen ve Kurumla arasında bulunan eczane sözleşmesi gereğince Kurumdan olan alacağından mahsup edilen primlerin zamanaşımına uğradığını belirterek Kurum işleminin iptali ile Kuruma borçlu olmadığının tespitine ve yapılan kesintinin faiziyle iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, ...1. İş Mahkemesinin 17/06/2014 tarih 2013/1299 Esas ve 2014/603 Karar sayılı kararı ile dava dışı ...'ın 05/08/1997-22/11/1999 ve 27/05/2001-01/08/2004 tarihleri arasında davacıya ait eczane işyerinde çalıştığının tespitine karar verildiği ve kararın Dairemizin 22/12/2014 tarihli Onama İlamı ile kesinleştiği, Kurum tarafından davacıya yazılan 29/07/2015 tarihli yazı ile söz konusu döneme ilişkin olarak prim belgelerinin düzenlenerek Kuruma verilmesinin istendiği, davacı tarafından belgelerin süresinde düzenlenmemesi nedeniyle Kurum tarafından resen düzenlendiği ve tahakkuk ettirilen pirmlerin davacının eczane sözleşmesine göre Kurumdan olan alacağından mahsup yapılmak suretiyle tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, Kurum alacağına uygulanacak tahsil zamanaşımı süresinin hangi tarihte başlayacağı noktasında toplanmaktadır. Başka bir ifadeyle prim borçlarına ilişkin olarak, zamanaşımı def'i yönünden hangi tarihte yürürlükte bulunan mevzuatın uygulanacağı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle mevzuatın incelenmesinde zorunluluk bulunmaktadır. Hemen belirtelim ki, zamanaşımının başlangıcının ve buna bağlı olarak, somut uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmünün saptanmasında, muacceliyet anının belirlenmesi önem taşımaktadır.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle mevzuatın incelenmesinde zorunluluk bulunmaktadır. Hemen belirtelim ki, zamanaşımının başlangıcının ve buna bağlı olarak, somut uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmünün saptanmasında, muacceliyet anının belirlenmesi önem taşımaktadır.

Muacceliyet, bir borç ilişkisinde, alacaklının edimi isteyebileceği ve borçlunun da bu isteme uyarak, edimi ifa etmekle yükümlü olduğu anı belirler. Bir başka deyişle, söz konusu anda borç, ifa kabiliyeti kazanır ve alacaklı yine o anda edimi kabul etmekle yükümlü olur. Bir alacağın ya da borcun muaccel olması, ilke olarak edimin ifası için öngörülmüş bulunan vadenin dolmasıyla gerçekleşir. Borcun ifası için öngörülen vade; kanundan, işin özelliklerinden ya da dürüstlük kuralından çıkarılamıyorsa, bu durumda, 818 sayılı BK m. 74 hükmü gereğince, borcun “hemen ifa ve derhal icrası talep edilebilir” hükmü uygulama bulacaktır. 506 sayılı Kanun’un 80. maddesi, prim borcunun en geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödeneceğini hükme bağlamıştır. 506 sayılı Kanun’un 80. maddesi ile, prim borcunun vadesinin belirlenmiş olması karşısında, kurum alacağının anılan tarihte muacceliyet kesbedeceği belirgindir.

Öte yandan, Kurumun prim alacaklarına ilişkin zamanaşımı hükümlerindeki değişikliklerin ve yürürlük tarihlerinin açıklığa kavuşturulmasında zorunluluk bulunmaktadır. Bilindiği üzere, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu (SSK)’nun “Primlerin ödenmesi” başlığını taşıyan 80. maddesinin 08.12.1993 gün ve 3917 sayılı Kanun’la değiştirilmesinden önceki dönemde yerleşik uygulama uyarınca; prim alacağı ve gecikme zamları yönünden, anılan Kanun’da zamanaşımı süresine ve başlangıcına ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından Kurum alacağının zamanaşımı yönünden genel hükümlere tabi olduğu, buna göre, zamanaşımı süresinin 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 125. maddesi uyarınca on yıl olduğu ve zamanaşımının başlangıç tarihi aynı kanunun 128. maddesi hükmüne göre, alacağın muaccel olduğu tarih olarak kabul edilmekteydi. 506 sayılı Kanun'un 80. maddesine göre, her aya ait prim borcu ertesi ayın sonuna kadar ödenmesi gerektiğinden, zamanaşımının başlangıcı; her prim ayı bakımından o aya ilişkin ödeme süresinin sona erdiği tarih olup, ay be ay ödenmesi gereken prim borcu ertesi ayın sonunda muaccel hale gelmektedir. Borçlar Kanunu'nun 132 vd maddeleri burada da aynen geçerlidir.