muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/34492, Karar No: 2018/19623, Tarih: 05.11.2018

**9. Hukuk Dairesi         2016/34492 E.  ,  2018/19623 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar avukatlarınca istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin aralarında asıl-alt işveren ilişkisi bulunan davalılara ait inşaat projesinde inşaat işçisi olarak net 3.000,00-TL aylık ücretle çalıştığını, inşaat projesinin kaba inşaat işinin tamamlanması gerekçe gösterilerek ve artık kendilerine ihtiyaç kalmadığı belirtilerek müvekkili ve diğer işçilerin iş akitlerinin sonlandırıldığını ancak hak ettikleri tazminatlarının ödenmediğini, müvekkilinin işyerinde Cumartesi ve Pazar günleri de dahil olmak üzere haftanın 7 günü, yaz saati uygulaması döneminde 08:00-18:00 saatleri arasında, kış saati uygulaması dönemlerinde ise saat 17:00'ye kadar fazla mesai yaparak ve resmi tatil günleri dahil olmak üzere çalıştığını ancak fazla mesai ve tatil ücretlerinin ödenmediğini, ayrıca yıllık izinlerinin de kullandırılmadığını ileri sürerek, ihbar tazminatı ile fazla mesai, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili, davacının müvekkili şirketin işçisi olmadığını, diğer davalı şirket ile akdedilen hizmet sözleşmesinin anahtar teslimi şeklinde düzenlendiğini, bu nedenle işçilerle ilgili tüm sorumluluğun diğer davalı şirkete ait olduğunu, bununla birlikte davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların gerçeği yansıtmadığını, tüm çalışma süresince ve özellikle kış aylarında hiç izin kullanılmadan aralıksız şekilde çalışmanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ayrıca dini ve milli bayramlarda şantiyede çalışma yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı ... Yapı İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, davacının iş sözleşmesinin çalıştığı inşaatın tamamlanması nedeniyle geçerli ve haklı nedenle sonlandırıldığını, bu nedenle davacının tazminat almaya hak kazanmadığını, davacının ücretinin ücret bordrolarında gösterilen miktar kadar olduğunu, fazla mesai yapmadığını, resmî tatillerde çalışmadığını ve hak etmiş olduğu tüm yıllık izinlerini kullandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı işyerinde çalışma saatlerinin yaz ve kış dönemlerinde farklı olduğu dosyadaki bilgi ve belgeler ile sabittir. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, davalı işyerinde, kışın 08.00 ila 17.00 saatleri; yazın 08.00 ila 18.00 saatleri arasında olmak üzere haftada 7 gün çalışılmaktadır. Buna göre, yaz ayları için yapılan fazla mesai süresi ile kış ayları için yapılan fazla mesai süresi aynı değildir. Fazla mesainin dönemsel ücret üzerinden hesaplanması gerektiği de gözetildiğinde, fazla mesai alacağı hesaplanırken kış dönemi ve yaz dönemi için ayrı ayrı hesap yapılması gerekirken, yaz ve kış dönemlerinin ortalamasına göre hesaplama yapan rapora itibarla sonuca gidilmesi hatalıdır.

3- Dava belirsiz alacağın bir türü olan kısmi eda külli tespit davası olarak açılmış olup, bu dava türünde faiz başlangıcı yönünden Dairemiz uygulaması kısmi dava esaslarıyla aynıdır. Bu itibarla, davaya konu alacaklar bakımından dava dilekçesi ile istenen kısma dava, ıslah (talep artırımı) ile artırılan miktarlar bakımından ise ıslah (talep artırımı) tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken hüküm altına alınan alacakların tamamına dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi de hatalı olup, bir diğer bozma nedenidir

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 05/11/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/617, Karar No: 2020/3003, Tarih: 16.06.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/617 E.  ,  2020/3003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı kurumun, 2012 yılı içerisinde davacı hastanede kemik iliği nakli uygulanan ve tedavi giderlerinin Sağlık Uygulama Tebliği hükümleri doğrultusunda kendilerine fatura edilen hastalarla ilgili olarak, kemik iliği nakli işlem tarihinden 15 gün öncesi ve işlem tarihinden 60 gün sonrasına kadar olan süre içerisinde, serbest eczaneler tarafından karşılanan ilaç reçetelerine ait bedellerin alacaklarından mahsup edildiğinin bildirildiğini, ilgili hastaların ayakta tedavileri kapsamında reçete edilen ve hastanede uygulanan kemik iliği tedavisi ile ilgisi olmayan ve serbest eczaneler tarafından karşılanmış olan 43.030,46 TL tutarındaki ilaç bedelinin kendi alacaklarından mahsup edilmesi işleminin dayanaksız olması sebebi ile öncesinde davalı kuruma yazı ile başvurulduğunu, başvuruya rağmen kesintiye konu tutarın iade edilmediğini belirterek, bu tutarın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı; kurumlarınca yapılan işlemlerin Sağlık Uygulama Tebliğine ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığını, kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılığın olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; “… bilirkişi heyetinin dosya kapsamında incelenen bilgi ve belgelere göre listede her bir hastaya kullanılan her ilaç için değerlendirme yapılarak -kemik iliği tedavisine yöneliktir- şeklinde işaretlenmiş olan ilaçların paket kapsamında değerlendirilmelerinin gerektiği diğer ilaçların ise kemik iliği nakli ile ilgili olarak reçete edilmedikleri anlaşıldığından paket kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği, listeye bakıldığında toplam 7.342,69 TL'nin kemik iliği tedavisine yönelik olduğu 35.687,77 TL'lik bölümün ise kemik iliği tedavisine yönelik olmayan işlem tutarı olduğu, dolayısıyla kemik iliği tedavisine yönelik olmayan ilaçların reçete edilmesinin doğru olmadığı ve davalı kurumun kemik iliği tedavisine yönelik olmayan ilaçlara ilişkin reçete bedelini ödememekte haklı olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, 7.342,69 TL'nin dava tarihi olan 05/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine” karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1) Öncelikle paket fiyat uygulamasının ne olduğu ve pakete hangi ücretlerin dahil olduğuna ilişkin açıklama yapılmasında yarar vardır.

1) Öncelikle paket fiyat uygulamasının ne olduğu ve pakete hangi ücretlerin dahil olduğuna ilişkin açıklama yapılmasında yarar vardır.

Paket fiyat; dahili ve cerrahi branşlarda sık karşılaşılan hastalıkların tanı ve tedavisi sırasında hizmet içeriği bakımından hasta bazında çok fazla değişiklik göstermeyen ve bu nedenle yaklaşık maliyeti önceden tahmin edilebilen tüm işlemlerin tek bir fiyat olarak belirlenmesi şeklinde tanımlanmıştır.

Burada tanımlanan paket, tüm masrafların dâhil olduğu, tek fiyatın geçerli olduğu bir kavramdır. Hastanın, hastaneye yatışından taburcu oluncaya kadar yapılan tüm masraflar için tek bir fiyat geçerlidir. Bu fiyatın içerisine, hastanın taburcu olduktan sonraki döneminde yapılan kontrollerin maliyetleri de dâhil edilmiştir.

2) Dava konusu uyuşmazlık ise; kemik iliği tedavisi gören dava dışı hastalar tarafından, tedavi süresince kullanılan (davacı hastane veya dava dışı sağlık kurumları tarafından yazılan) tüm ilaçların, kemik iliği nakli tedavisi ile ilgili olup olmadıklarının tespiti ve kullanılan tüm bu ilaçların paket tedavi kapsamında değerlendirilmelerinin gerekip gerekmediği, neticeden davalı SGK tarafından davacı hakedişlerinden yapılan kesintinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2012 yılı Sağlık Uygulama Tebliği’nin EK 9 unun “tanıya dayalı işlem listesi” bölümünün “kemik iliği nakilleri” başlıklı 2344 kodlu düzenlemesinde, “Kemik iliği paket fiyatlarına her türlü tetkik, tahlil, işlem, kan ve kan bileşenleri, tıbbi malzeme, ilaç ve komplikasyon tedavisine ilişkin ücretler dahildir. Paket fiyat, nakil öncesi 15 günü ve nakil sonrası 60 günü kapsar.” şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Dosyada mevcut davalı SGK’nun 24.01.2013 tarihli yazısı ile “kemik iliği nakli sonrasında 60 gün dolmadan taburcu edilen hastalara ayaktan yazılan reçete bedellerinin paket kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususnda il müdürlüklerinden istenen talimat ile ...nakil öncesi 15 günlük sürede ve 60 gün dolmadan taburcu edilen hastaların taburcu tarihi ile 60 günlük sürenin dolması arasındaki sürede hastaya reçete edilerek serbest eczanelerden aldırılan kemik iliği nakilleriyle ilgili reçete bedellerinin paket işleme dahil olarak değerlendirilmesi gerektiği” belirtilmiştir.

Somut olayda; davalı kurum tarafından, davacı üniversite hastanesinde kemik iliği tedavisi gören hastalara, ...’da belirtilen tedavi süresi içerisinde (nakil öncesi 15 gün ve nakil sonrası 60 gün içerisinde, davacı hastane veya dava dışı sağlık kurumları tarafından yazılan), kemik iliği nakli tedavisi kapsamında bulunmayan, başka hastalıkların tedavisine yönelik olarak (astım, diyabet, hipertansiyon vs. hastalıklar için yazılan ilaçlar) yazılan ve dava dışı eczanelerden alınan ilaç bedellerinin, kemik iliği paket tedavi kapsamında değerlendirilerek, davacı hakedişlerinden kesilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarında, her bir hastaya kullanılan her ilaç için değerlendirme yapılarak kullanım endikasyonlarının kemik iliği nakli tedavisi ile ilgili olup olmadıklarının ayrı ayrı belirlendiği, "kemik iliği tedavisine yöneliktir" şeklinde işaretlenmiş olan ilaçların paket kapsamında değerlendirilmelerinin gerektiği, diğer ilaçların ise kemik iliği nakli ile ilgili olarak reçete edilmedikleri anlaşıldığından, paket kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği yönünde kanaat belirttikleri görülmüştür.

Tüm bu maddi ve hukuki açıklamalar ışığında somut olayda; davalı kurum tarafından, davacı üniversite hastanesinde kemik iliği tedavisi gören hastalara, ...’da belirtilen tedavi süresi içerisinde (nakil öncesi 15 gün ve nakil sonrası 60 gün içerisinde, davacı hastane veya dava dışı sağlık kurumları tarafından yazılan), kemik iliği nakli tedavisi kapsamında bulunmayıp, başka hastalıkların tedavisine yönelik olarak yazılan ve dava dışı eczanelerden alınan ilaç bedellerinin paket kapsamında değerlendirilmeyip davacı alacağından mahsup edilmemesi; buna karşılık kemik iliği tedavi süresi içerisinde ve paket tedavi kapsamında olmasına rağmen, davalı hastane tarafından karşılanmayan yani hastalar tarafından dava dışı eczanelerden temin edildiği için davalı kurum tarafından bedeli eczanelere ödenen ilaç bedellerinin (mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi için) davacı alacaklarından mahsup edilmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca, mahkemece; kemik iliği tedavisine yönelik olup, hastalar tarafından dava dışı eczalarden temin edildiği için davalı kurum tarafından bedeli eczanelere ödenen kemik iliği paket tedavisi kapsamındaki ilaç bedeli olan (mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi için) toplam 7.342,69 TL (davacı alacaklarından mahsup edilen) alacak talebinin reddine; buna karşılık kemik iliği nakli tedavisi dışında, hastanın başka hastalıklarının tedavisine yönelik olarak yazılan ve dava dışı eczanelerden alınan toplam 35.687,77 TL ilaç bedellerinin paket kapsamında değerlendirilmeyip davacı alacağından mahsup edilmemesi ancak davalı tarafından bu miktar davacı hakedişlerinden mahsup edildiği için iadesi yönünde karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde aksi yönde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre de; taraflarca kemik iliği tedavisine yönelik olmayan ilaçların reçete edilmesinin doğru olup olmadığına yönelik bir talep olmamasına rağmen, mahkeme gerekçesinde bu yöne ilişkin bir tespite yer verilmesi de doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda birinci ve ikinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nın 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, 6100 sayılı HMK'nın Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/06/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/696, Karar No: 2006/704, Tarih: 08.11.2006

Hukuk Genel Kurulu 2006/10-696 E., 2006/704 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2006/10-696 E., 2006/704 K.**

**- RUCUEN ALACAK**- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 77 ]

- 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 26 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "rucuen alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Şanlıurfa İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 13.12.2005 gün ve 255-509 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 11.05.2006 gün ve 458-7273 sayılı ilamı ile, (...Davacı, geçirdiği işkazası sonucu %10.20 oranında sürekli işgöremez duruma giren sigortalıya bağlanan gelir ve yapılan harcamaların %60'na tekabül eden Kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiş, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Davaya konu somut olay; davalı Türk Telekomünikasyon A.Ş.'de arıza tesis ve nakil işçisi olarak çalışan F…

…. B…

……'ün telefon hatlarındaki arızayı gidermek için sekiz metrelik ağaç direğe merdivenle çıktıktan sonra dengesini kaybederek düşmesi sonucu meydana gelmiştir. Kazanın, çıktıktan hemen sonra emniyet kemerini bağlamaması nedeniyle mi, yoksa emniyet kemerini bağlayıp arızayı giderdikten sonra indiği sırada mı meydana geldiği konusunda kazalının çelişkili beyanları mevcuttur.

Mahkemece; sigortalı tarafından açılan tazminat davasında tespit edilen ve hükme esas alınan 5.7.2004 günlü kusur raporunda; sigorta olayının, işin tehlike riskinden ileri gelen bir iş kazası olduğu, köylerde sepetli araba ve kaldıraç kafes kullanma imkanı olmadığı, merdivenin kaymasından ve kırılmasından kaynaklanan bir kaza olmadığı, işverene ya da sigortalıya yüklenebilecek bir kusur olmadığı belirtilmiştir.

Söz konusu kusur raporu, 506 sayılı Yasanın 26. maddesine uygun değildir. İşçinin beden ve ruh sağlığının korunmasında önemli olan yön, bu tedbirin alınmasının hakkaniyet ölçüleri içinde işverenden istenip istenemeyeceği değil, aklın, ilmin, fen ve tekniğin böyle bir tedbirin alınmasını gerekli görüp görmediği hususlarıdır.

Bu itibarla işverenin, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçinin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı taktirde gerekmeyeceği gibi bir düşünce ile almaktan sarfınazar etmesi kabul edilemez.

Anılan ödevin, bilirkişi heyetince açıklanan düşünceler gibi sınırlandırılması görüşü; çalışana, sadece bir üretim aracı gözüyle bakan, insan yaşamının kutsallığını yok sayan, hukukça korunması gereken en temel değerin "insan" olduğu gerçeğini göz ardı eden yönüyle de isabetli kabul edilemez.

Çalışma hayatında süre gelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı, işverenin önlem alma ödevini etkilemez. İşveren 4857 sayılı İş Kanununun 77 . maddesi ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümleri kapsamında çalıştırdığı sigortalının beden ve ruh tamlığını korumak için yararlı her önlemi, amaca uygun biçimde almak, uygulamak ve uygulatmakla yükümlüdür.

Çalışma hayatında süre gelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı, işverenin önlem alma ödevini etkilemez. İşveren 4857 sayılı İş Kanununun 77 . maddesi ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümleri kapsamında çalıştırdığı sigortalının beden ve ruh tamlığını korumak için yararlı her önlemi, amaca uygun biçimde almak, uygulamak ve uygulatmakla yükümlüdür.

Kusur oranlarının saptanmasında, ihlal edilen mevzuat hükümlerinin belirlenmesi, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkatin neler olduğunun eksiksiz olarak kusur raporuna ve dava dosyasına yansıtılmasında yasal zorunluluk vardır.

O halde, davacı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 26/1. maddesine dayalı rücuen alacak istemine ilişkindir.

Davacı Kurum, iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik duruma giren sigortalısına bağladığı gelir ve yapılan masrafların işverenden rücuen tahsiline karar verilmesini istemektedir.

Yerel mahkemece; sigortalı tarafından işveren hakkında açılıp kesinleşen maddi tazminat davasında hükme esas alınan kusur raporu ile davalı işverenin kusurunun bulunmadığının belirtilmiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, Özel Dairece, yukarıda yazılı bozma kararı üzerine yerel mahkemece; kesinleşmiş maddi tazminat davasında aldırılan kusur raporunun bu davada da bağlayıcı olması gerektiği belirtilerek önceki kararda direnilmiştir.

Uyuşmazlık, tazminat davasında hükme esas alınan kusur raporunun, Kurum tarafından aynı tazmin sorumlusu hakkında açılan rücu davasında mutlak anlamda bağlayıcı nitelik taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

İşçilerin iş kazalarına uğramalarını ve meslek hastalığına tutulmalarını önlemek, sağlıklı ve güvenli çalışma ortamını oluşturmak için alınması gereken önlemler dizisi "iş sağlığı ve güvenliği" olarak nitelendirilmektedir.

4857 sayılı İş Kanununun 77. maddesi uyarınca; İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar.

Anılan madde ile, işverenlere, işçi sağlığı ve iş güvenliği kavramından kapsamlı olarak, her türlü önlemi almak yanında, bir anlamda objektif özen yükümlülüğü de öngörülmektedir.

Anılan madde ile, işverenlere, işçi sağlığı ve iş güvenliği kavramından kapsamlı olarak, her türlü önlemi almak yanında, bir anlamda objektif özen yükümlülüğü de öngörülmektedir.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) ortak komisyonunda işçi sağlığının esasları:

Bütün işkollarında işçinin fiziksel, ruhsal ve sosyo-ekonomik bakımdan sağlığını en üst düzeye çıkarmak ve bunun devamını sağlamak; çalışma şartları ve kullanılan zararlı maddeler nedeni ile işçi sağlığının bozulmasını engellemek; her işçiyi kendi fiziksel ve ruhsal yapısına uygun işte çalıştırmak; özet olarak işin, işçiye ve işçinin işe uyumunu sağlamak olarak tanımlanmaktadır.

Belirlenen amaçlara ulaşmak, dolayısıyla iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek temel sorumluluktur.

Sorumluluk hukuku, bir dizi konuyu bünyesinde barındırmaktadır. Özünde yatan sorun, oluşan zararın ne kadarının, nasıl ve hangi koşullarda, kim tarafından tazmin edilip/edilmeyeceği noktalarında toplanmaktadır. Kanun koyucu, çeşitli sorumluluk halleri öngörerek, hangi şartlar altında, kimlerin sorumlu olacağını belirlemiştir.

Kanunda yer alan sorumluluk hallerinin birinin şartları gerçekleştiğinde, sorumlu tutulan kişi için, bir başkasının uğramış olduğu zararı tazmin etme yükümlülüğü doğacaktır. İlk aşama, sorumlu yada sorumluların tespitidir.

Sosyal Sigortalar Kurumunun işverene rücu hakkının kapsamı, davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 26/1. maddesinde özel bir şekilde düzenlenmiş olup; iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu Kurumca sigortalıya veya ölümü halinde hak sahiplerine yapılan ya da ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderler ile gelir bağlaması halinde, bu gelirlerin 22. madde de belirtilen tarifeye göre hesaplanacak peşin sermaye değerinden işverenin anılan madde kapsamında sorumluluğu, ancak iş kazası ya da meslek hastalığının, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olması halinde mümkündür.

506 sayılı Kanunun 26. maddesinin amacı; sigortalıların, iş hayatının risklerine karşı korunması ve güvenli bir ortamda çalışmalarının sağlanabilmesi için, işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatının öngördüğü tedbirlerin alınması yönünde işvereni dikkate sevk etme, buna aykırı tutum ve davranışlar karşısında ise Kurum zararının giderilmesidir.

Sorumluluğun belirlenmesi amacıyla rücu davalarında yaptırılacak incelemenin, öncelikle zararlandırıcı sigorta olayının oluş biçimi bütün unsurlarıyla belirlenerek, vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişiler aracılığıyla yaptırılmasında yasal zorunluluk bulunmaktadır. Yapılacak değerlendirmede, işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatı, bu kapsamda olmak üzere 4857 sayılı İş Kanunun 77. maddesi dikkate alınarak, işverence alınması gereken önlemler ayrı ayrı belirlenmeli ve somut olayda işverenin bu önlemleri alıp almadığı tereddüde yer bırakmayacak şekilde irdelenmelidir.