muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/9184, Karar No: 2023/2248, Tarih: 03.04.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Borçlu istinaf başvurusunda; "Senedin" düzenleme tarihi ile "genel kredi sözleşmesinin düzenleme tarihi", "senedin miktarı" ve "GKS miktarı" yine senetin "tarafları" ve "genel kredi sözleşmesinin" tarafları ve "genel kredi sözleşmesindeki maddelerininin" karşılaştırılarak arasında ilişkinin bulunup bulunmadığının tespiti ile bir karar verilmesi gerektiğini, bankanın söz konusu senedin üzerine açık bir şekilde "iş bu senet 04.2018 tarihli genel kredi sözleşmesine teminat olarak alınmıştır" gibi bir ibarenin yazılmasını beklemek hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, eksik inceleme ve delille karar verildiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçlu tarafından delil olarak sunulan kredi sözleşmesinde takibe dayanak bonoya herhangi bir atıf olmadığı görülmekle davanın reddine dair verilen ilk derece mahkemesi kararı yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlular temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlular temyiz başvurusunda; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık İİK'nun 169. maddesi uyarınca, borca itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

İİK'nrn 169., 169/a maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçluların temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8989, Karar No: 2014/2024, Tarih: 17.03.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/8989 E.  ,  2014/2024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 11. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/06/2012

NUMARASI : 2012/548-2012/815

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hüküm süresi içinde şikayet olunan vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmiştir.

Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tabi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Şikayetçi vekili, bedeli paylaşıma konu şikayet dışı borçluya ait gemiye müvekkilinin yakıt temin ettiğini, alacağın tahsili için kanuni rehin hakkına dayanarak taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine giriştiklerini, geminin satış bedelinin paylaşımı için düzenlenen sıra cetvelinde tüm paranın ipotek alacaklı olduğundan bahisle şikayet olunana ödenmesine karar verildiğini, müvekkiline gemi alacaklısı olarak öncelikli ödeme yapılması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan, şikayete karşı cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, sıra cetveli kapsamında kendisine ödeme yapılan şikayet olunan vekiline şikayet dilekçesinin tebliğe gönderildiği ancak davalı vekilinin bu dosyaya ilişkin görevlendirme yapılmadığından evrakı iade edip davalı asile tebligat yapılmasını talep ettiği, uyuşmazlığın takip hukukuna dayalı olduğu, şikayet niteliği taşıdığı, dolayısıyla davalı asilin takip dosyasında tüm iş ve işlemlerini yürütmekle görevli bulunan vekile gerekli tebligatın yapılması ile taraf teşkiline ilişkin işlemlerin tamamlandığı, bu nedenle ayrıca davacı asile tebligat gönderilmesi hususundaki istemin reddi yoluna gidildiği, sıra cetvelinde gemi alacaklısı hakkının rehin veya ipotekle temin edilmiş olsun veya olmasın diğer bütün alacaklılara karşı sahip bulunduğu önceliği gözetilmediği gerekçesiyle, sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, şikayet olunan vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nın 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmısına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 17.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10436, Karar No: 2017/4940, Tarih: 21.09.2017

**4. Hukuk Dairesi         2015/10436 E.  ,  2017/4940 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 26/04/2013 gününde verilen dilekçe ile kurum zararı nedeniyle alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20/02/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.Davacı hazine, davalıların...Partisi ... İl Başkanlığı başkan ve yönetim kurulu üyeleri olduğunu, ... Partisi'nin Anayasa Mahkemesi'nin 22/06/2001 tarih ve 1999/2 esas, 2001/2 karar sayılı ilamı ile kapatıldığını, tüm malvarlığının 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu uyarınca Hazine'ye geçmesine karar verildiğini, Maliye Bakanlığı Sinop Defterdarlığı Kapatılan ... Partisi İnceleme Grubu'nun 27/08/2001 tarihli inceleme raporu ile usulüne uygun yapılmayan, belgelendirilemeyen ya da gider olarak kabul edilmesi mümkün olmayan harcamaların tespit edildiğini belirterek, yapılan harcamaların karşılığı olan 6.484,571 TL'nin davalılardan tahsili gerektiğinden bahisle davalılara raporda tespit edilen tutarın rızaen ödenmesi için tebligat yapıldığını, bir kısım davalılarca ödemede bulunulduğu halde ödenmeyen bakiye 4.368,49 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili, süresinde verdiği cevap dilekçesinde davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava, davalıların Siyasi Partiler Kanunu'na aykırılık teşkil ettiği belirtilen eylemleri nedeniyle hazinenin uğradığı zararın tahsili istemine ilişkindir. Zarar haksız eylemden kaynaklandığından, davaya konu uyuşmazlıkta, olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 60. maddesinin uygulanması gerekmektedir. ... Partisi Anayasa Mahkemesi'nin 22/06/2001 tarihli kararıyla kapatılmış, ... Defterdarlığı tarafından adı geçen partinin... teşkilatının tasfiye işlemleri ve hesaplarının 235 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliği uyarınca incelenmesi için kurulan inceleme grubu tarafından basit rapor hazırlanmıştır. 27/08/2001 tarihli basit raporda sonuç olarak; yapılan giderlerin tamamının reddi ile harcamaların karşılığı olan 6.484,571 TL'nin hazineye irat kaydedilmek üzere ilgili münfesih partiden tahsil edilmesi gerektiğine karar verilmiş, Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün 12/03/2010 tarihli olur yazısı ile inceleme grubu raporunda belirlenen tutarın

ilgililerden rızaen tahsilinin sağlanması, rızaen tahsilinin sağlanamaması halinde yasal yollara başvurulması gerektiği bildirilmiştir. Eldeki dava ise; 26/04/2013 tarihinde açılmıştır. Şu halde dava açmaya yetkili makam "olur" tarihi nazara alındığında olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 60. maddesi uyarınca zamanaşımı süresi dava tarihi itibariyle dolmuştur. Kararı temyiz eden davalı ...'nun süresinde zamanaşımı def'inde bulunduğu da dikkate alındığında, bu davalı yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir. Mahkeme kararının, açıklanan nedenlerle davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... yararına BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 21/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1703, Karar No: 2013/1780, Tarih: 07.03.2013

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2013/1703 E.  ,  2013/1780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda Büyükbürüngüz Köyü çalışma alanında bulunan 107 ada 6 parsel sayılı 6139,66 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 03.08.1989 tarih 4 sıra numaralı tapu kaydı nedeniyle davalı ... oğlu ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı, satın alma, miras yolu ile gelen hak ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu kaydının iptali ile taşınmazın ... ... mirasçıları adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece tüm mirasçıların davaya muvafakatları sağlandıktan sonra yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli parselin davacılar adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ...; taşınmazı, tespitine esas alınan tapu kaydının maliki Hacı ... oğlu ... ...'dan 1984 yılında kayıt dışı yolla satın aldığını ileri sürerek dava açmıştır. Mahkemece de taşınmazı 1984 yılında haricen satın alan davacı taraf yararına kadastro tespit gününe kadar 3402 sayılı Yasa'nın 13/B-b maddesinde öngörülen koşulların oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içinde bulunan kayıt örneklerine göre taşınmazın öncesi Temmuz 1329 tarih, 52 sıra numaralı tapu kaydı ile ... ... ... ...'e ait iken ölümü ile mirasçılarına kalıp ortaklığın satış yolu ile giderilmesi sonucu 03.08.1989 tarih 2 sıra numaralı kayıtta Hacı ... oğlu ... ...'a geçtiği, bu satışın da aynı tarih 4 sıra numaralı kayıtta satışı üzerine kayden davalı ...'a intikal ettiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafın dayandığı, keşfen de taşınmaza ait olduğu belirlenen 7.7.1984 tarihli senede göre taşınmaz, senet tarihinde Hacı ... oğlu ... ... (...) tarafından davacının babası ... ...'ye satılmıştır. Her ne kadar dinlenen tanık ve bilirkişi beyanlarından davacının babasının ölümünden sonra da mirasçılarının taşınmazda malik sıfatı ile zilyet oldukları saptanmış ise de tapu dışı satış tarihinden tapu kaydının kayden satış suretiyle tedavülü sonucu ... ...'a, O'nun da satışı ile davalıya intikal ettiği 3.8.1989 tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın 13/B-b maddesinde öngörülen 10 yıllık sürenin geçmediği, tapudaki tedavül nedeniyle tapu dışı satışın bozulduğu kuşkusuzdur. Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, satışın bozulduğu göz ardı edilerek davacının kadastro tespit gününe dek 10 yılı aşan süre ile zilyet olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, 07.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2033, Karar No: 2015/10517, Tarih: 13.10.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/2033 E.  ,  2015/10517 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 01/10/2013

NUMARASI : 2012/419-2013/553

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı M.. Ç.. vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 13.10.2015 Salı günü davalı asıl M.. Ç.. geldi. Davacı ve diğer davalı tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı asil M.. Ç.. dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı alacaklı vekili, borçlu davalı Fehmi hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı bulunmadığı ve hakkındaki takipleri sonuçsuz bırakmak için dava konusu taşınmazı diğer davalı Mevlüt'e devrettiğinden, bu devire ilişkin tasarrufun iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Mevlüt vekili, borçlunun müteahhit olduğunu, Pendik ve çevresinde yüzlerce konut yapıp sattığını, taşınmazları raiç değerleri üzerinden satın alındığını ve satışın gerçek olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddini savunmuştur.

Davalı borçlu, duruşmalara katılmamış ve cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece, tasarrufun borcun doğmundan sonra yapıldığı ve satış bedeli ile gerçek değeri arasında fahiş fark olduğundan bağışlama hükmünde olup iptali gerektiğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı Mevlüt vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kabulünün aksine taşınmaz üzerindeki ipotek ve hacizlerle ile birlikte satış değeri ile gerçek değeri arasında fahiş fark bulunmamakla birlikte, davalı Fehmi'nin tasarruftan önce davacı alacaklı ve borçlu arasınadki borç ilişkisini bildiği 16.12.2011 tarihli protokol içeriği ile sabit bulunmasına göre davalı Fehmi vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle sonuç itibari ile doğru bulunan hükmün ONANMASINA, duruşmada vekille temsil olunmayan davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, aşağıda dökümü yazılı 4.507,67 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı M.. Ç..'dan alınmasına 13.10.2015 günü oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2018/1748, Karar No: 2019/9196, Tarih: 27.11.2019

**10. Hukuk Dairesi         2018/1748 E.  ,  2019/9196 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, istinaf başvurularının esastan reddine verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; davacının davalı otelin ...bölümünde 01.11.2011 - 15.01.2013 tarihleri arasında hizmet akdiyle çalıştığını, çalışmalarının Kurum kayıtlarında eksik gösterildiğini belirterek, 01.11.2011 - 15.01.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP:

Davalı ...İş Çar. İnş. Taah. Emlak Turizm Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının 30.11.2011 tarihinde işe girdiğini, iş başvurusu yaptığında sağlık raporu vb. evrakların tarihinin 18.11.2011 tarihi olduğunu, bu belgelerin alınma tarihinden itibaren bir ay geçmediğinden bunların işveren tarafından kabul edildiğini, davacının güzellik uzmanı olduğundan sağlık raporu ve portör testinin işe başlangıcından bir hafta içinde aldırıldığını, davacının 01.11.2011 tarihinde işe başlamasının mümkün olmadığını, davacının maaşının Side Garantibank şubesinden ödendiğini, davacının hesap açılış tarihi ve maaşının hesaba yatırılış tarihi incelendiğinde 30.11.2011 tarihi itibariyle hak edişinin yatırıldığının açıkça görüleceğini, davacının 22.05.2012 tarihinde işyerinden kendi isteğiyle ayrıldığını, 02.06.2012 - 03.06.2012 tarihleri arasında 1193003.07 sicil sayılı farklı bir işyerinde, 07.06.2012 - 18.06.2012 tarihleri arasında 1133181.07 sicil sayılı farklı bir işyerinde çalıştığını, müvekkil şirkette 19.06.2012'de tekrar çalışmaya başlayıp 14.01.2013 tarihinde işten yeniden ayrıldığını, davacının müvekkil şirketçe sigortasız çalıştırılmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, davacının davalı işyerinde çalışması olmadığını, davacı tarafından davalı işyerinde 01.11.2011 - 15.01.2013 tarihleri arasında çalışması olduğu belirtilmesine rağmen söz konusu işyerinde 1031597.007 sicil nolu işyerinde ... Otel'in içinde market ve butik işletmesi olduğunu, bu işyerinde en son 30.09.1999 tarihine kadar işçi çalıştırıldığını, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğinden yöntemince araştırma ve inceleme yapılarak sonuçlandırılması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile; davacının davalı işyerinde davalı SGK'ya bildirilen gün sayıları dışında 2011 yılı Kasım ayında 11 gün, 2011 yılı Aralık ayında 20 gün, 2012 yılı Ocak ayında 25 gün, 2012 yılı Şubat ayında 27 gün, 2012 yılı Mart ayında 24 gün hizmet akdi ile ve asgari ücret düzeyinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince Davalı vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b maddesinin 1. alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IIV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirkete ait Manavgat'ta bulunan işyerinde çalıştığını bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, bildirdikleri bordro tanıklarının dinlenmediğini, hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, mahkemece tanık beyanları esas alınarak hüküm kurulmaya çalışılmış olduğunu fakat hem dinlenmeyen tanıklarının beyanlarının eksikliği bakımından hem de dinlenilen tanıkların yalan beyanda bulunmuş olanlarının yanıltıcı ifadelerine dayanmaktan ötürü eksik ve yanlış karar verildiğini, dinlenen tanıklarla müvekkili şirket arasında husumet bulunduğunu, beyanlarına itibar edilemeyeceğini belirtmiştir.

Davalı kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden eksiksiz ve hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini, ancak yerel mahkemenin eksik inceleme yaparak karar verdiğini, kararın beyanlarına dayalı olarak değil aynı zamanda yazılı belgelerle de ispatlanması gerektiğini, davacının çalışmalarının aralıksız ve kesintisiz olmadığını, dosya münderecatından da davacının işe giriş ve işten çıkış tarihleri hakkında net bir bilgiye sahip olmanın mümkün olmadığını, bu esaslara değinilmeden yalnızca tanık beyanlarına itibar edilmesinin kanuna aykırı olduğunu belirtmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ:

Eldeki dosyada, davacı adına davalı işyerinden dava konusu dönem içersinde 2011/-2012/3 arasında aylık olarak sırasıyla 1, 10, 5, 3, 6 gün üzerinden eksik gün bildirimlerinde bulunulduğu, hizmet döküm cetvelinde eksik gün nedeni olarak "7" kod ile belirtildiği, ancak eksik gün bildirimine ilişkin belgelerin celbedilip incelenmediği anlaşılmakla, mahkemece davacının davalı işyerinde işin niteliğine göre çalışma durumunun tam zamanlı mı kısmi zamanlı mı olduğu yönünde irdeleme ve belirleme yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’nın 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Diğer taraftan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63. maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır. Bu tür hizmet tespiti davalarında tam gün üzerinden veya kısmi zamanlı olarak çalışma olgusunun ortaya konulması önem arz etmekte olup, çalışmanın kısmi zamanlı olduğu anlaşıldığı takdirde günde kaç saat hizmet verildiği ve giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63. madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiğinden yola çıkılarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında, davacının davalı işyerinde çalışma olgusunu varlığının kabulü ile birlikte mahkemece re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda öncelikle "7" kod ile belirtilen eksik gün bildirimlerine ilişkin belgelerin celbedilerek davacının tam zamanlı mı yoksa kısmi zamanlı mı çalıştığı hususu irdelenmeli; davacının yaptığı iş, davalı işyerinde hangi işleri yaptığı somutlaştırılarak periyodik olarak hangi sıklıkta (saat/gün/ay) yapıldığı ve bunun için ne kadar zaman harcandığı araştırılmalı, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan, işyerinin kapsamı araştırılmalı, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, davacı tarafından yapılan işin tüm talep döneminde hizmet akdine bağlı olup olmadığı belirlenmeli, çalışmanın kısmi zamanlı olduğu anlaşıldığı takdirde bu kez günde kaç saat hizmet verildiği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63. madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiği nazara alınarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir.