muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/6482, Karar No: 2016/7549, Tarih: 09.05.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/6482 E.  ,  2016/7549 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili, ortak yere el atmanın önlenmesini ve eski hale getirilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince yargılama masrafları yönünden temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece, 10.11.2015 tarihli duruşmada açık yargılamaya son verilerek karar verilmiş, ancak yeniden yargılamaya devam edilip tekrar yargılamaya son verilerek yeni bir karar verilmek suretiyle kısa karar yönünden usule aykırı bir durum oluşturulduğu gibi gerekçeli karar ile bu kararlar arasında da çelişki oluşturulmuştur.

Sonradan yazılan gerekçeli kararın tefhim edilen kısa karara uygun olması gerekir. Kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunması, 10.04.1992 gün ve .... sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince mutlak bozma nedenidir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 09.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2274, Karar No: 2018/2356, Tarih: 03.04.2018

**11. Hukuk Dairesi         2017/2274 E.  ,  2018/2356 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi’nce verilen 10.04.2017 tarih ve 2017/36-2017/143 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asli müdahale talebinde bulunan tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin 26/01/2016 tarihli ortaklar kurulu toplantısında %25,50 hisse sahibi....ve %25,50 hisse sahibi ...'nun oylarıyla, oy çokluğuyla ...'nun müdür olarak seçildiğini, davalı ...'nce....'nun müdür seçilmesine dair kararın Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 40. maddesi uyarınca geçici tescil edildiğini ileri sürerek, kesin tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... davaya cevap cevap vermemiştir.

Asli müdahale talebinde bulunan, .... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/143 Esas sayılı dosyasında...'nun 15 yıl süreyle şirket müdürü olarak tayin edilmesine ilişkin kararının geçici tescilinin iptali, kendisinin 10 yıl süreyle şirket müdürü olarak atanmasının kesin tescili için dava açtığını belirterek davalı ... Müdürlüğünün geçici tescilinin iptali, ...'nun şirket ortaklığının reddi, şirket tarafından ....'na ait %25,50 hissesinin kendi adına alınması ve kendisinin 10 yıl süre ile şirket müdürü olak kesin tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre; davacının davasının kabulü ile ...'nün .... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin müdürlüğüne ...nun 15 yıl süre ile temsil ve ilzamına ilişkin 26/01/2016 tarihli geçici tescilinin kesin tescile çevrilmesine, asli müdahil ...'nun dilekçesinin harcının yatırılmaması, dilekçesinde davacı ve davalıların gösterilmemesi, mevcut davanın Ticaret Sicil Müdürlüğüne karşı açılmış olması ve bu davaya müdahilliğin mümkün olmaması gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, asli müdahale talebinde bulunan tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Karara karşı, asli müdahale talebinde bulunan tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, istinaf kanun yoluna başvuran ...'nun, aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, dolayısıyla asli müdahil olarak da davada yer alamayacağı, talebi itibariyle ancak davalı yanında fer'i müdahil olarak bulunabileceği, davalı taraf istinaf kanun yoluna başvurmadığından müstakil olarak istinaf kanun yoluna da başvurma hakkı bulunmadığı, ayrıca genel kurul kararlarının iptali davası yolu ile ileri sürülebilecek bir hususun geçici/kesin tescil prosedüründe öne sürülmesi mümkün olmadığı, asli müdahale talebinde bulunanın ilgili genel kurul kararının iptali için dava açtığına dair bir beyanı olmadığı, ilk derece mahkemesinin cevabi yazısından bu hususta dava açılmadığının anlaşıldığı, gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asli müdahale talebinde bulunan tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak asli müdahale talebinde bulunan tarafça yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, asli müdahale talebinde bulunanın temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 4,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 03.04.2018 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5330, Karar No: 2012/34312, Tarih: 14.11.2012

**8. Ceza Dairesi         2010/5330 E.  ,  2012/34312 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Halkı kin ve düşmanlığı alenen tahrik etme

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sının 13, 14, 25, 26 ve AİHS'nin 9/2, 10/2, 17. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde Devlet yahut halkın bir bölümü için rahatsız edici, hoşa gitmeyen, kural dışı, endişe verici, fakat şiddet ve şiddet kışkırtıcılığı içermeyen nitelikteki sözler de ifade hürriyeti kapsamındadır.

Somut olayda, sanığın il başkanı olduğu partisi adına yaptığı basın açıklamasında Türk Silahlı Kuvvetlerinin yaptığı bir sınır ötesi operasyon ve hükümetin politikaları eleştirilmektedir. Şiddeti, silahlı direnmeyi veya ayaklanmayı teşvik eden ifadelerin kullanılmadığı, işlenen bir suçu yahut işlediği suç nedeniyle kişiyi övücü nitelikte bulunmayan, yukarıda belirtildiği şekilde düşüncelerini açıklayan sanığın eyleminde, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sının 90/5. maddesi uyarınca uygulanması gereken Avrupa İnsan Hakları sözleşmesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Skaka/ Polonya– 27 Mayıs 2003; Korku/Türkiye–23 Eylül 2003 tarihli kararları da gözetildiğinde isnad olunan suçun yasal unsurları oluşmadığından,

Mahkemece kanıtlar değerlendirilip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiyle verilen beraat kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, C. Savcısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 14.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21788, Karar No: 2016/473, Tarih: 21.01.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/21788 E.  ,  2016/473 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, yargılamanın yenilenmesi, istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede,

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle, dayanağı maddî delillere ve özellikle 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin 2. bendinde yer alan “Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemesine gönderilir” ifadesi göz önünde bulundurulduğunda, Anayasa Mahkemesinin 2012/928 başvuru numaralı, 11/12/2014 tarihli hak ihlaline ilişkin ve yeniden yargılama talebine konu kararının, mahkemece verilen bir hükümden kaynaklanmadığı, kanun koyucu tarafından çıkartılan kanun maddesinden kaynaklandığı, kaldı ki Anayasa Mahkemesince, ilgili madde de belirtildiği gibi, yeniden yargılama yapmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin bir karar da verilmediği nazara alınmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde,

6100 sayılı HMK'nun “yargılama giderlerinin kapsamı” başlığını taşıyan 323. maddesinde yargılama giderlerinin hangi kalemleri kapsadığı tek tek sayılmış, “yargılama giderlerinden sorumluluk” başlığını taşıyan 326. maddede “kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan

alınmasına karar verileceği,” “yargılama giderlerine hükmedilmesi” başlığını taşıyan 332. maddesinde ise “yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği, yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümün hüküm altında gösterileceği,” hüküm altına alınmıştır. Mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmamakta ise de, davanın reddine karar verilmiş ve yargılamanın iadesi talebi duruşma açılarak değerlendirilmiş iken, reddine sonucu olarak davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi , yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi , yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç : Hüküm fıkrasına ikinci bir bend olarak “Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap olunan 1.500,00 TL. Vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,” ibaresinin eklenmesine, hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan ve davalıdan alınmasına, 21.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4285, Karar No: 2013/9170, Tarih: 09.05.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/4285 E.  ,  2013/9170 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan rapor uyarınca dere koruma alanında kalıp kullanımı yasaklanan taşınmazın, dava tarihindeki değerlerinin biçilmesinde ve bedelinin davalı idareden tahsili ile taşınmazın davacı üzerindeki tapusunun iptali ve davalı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6561, Karar No: 2006/9157, Tarih: 05.10.2006

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/6561 E.  ,  2006/9157 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki kayıt kabul davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava vergi alacağının iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkindir.

Mahkemece davacı alacağının ... Vergi Dairesi’nce yapılmış tarh ve tahakkuka dayandığı, iflas idaresinin vergi alacağını reddetme yetkisi olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve 1.862.990.345.000,-TL.nin masaya kaydına karar verilmiş; hüküm davalı iflas idaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İflas idaresinin vergi alacaklarını inceleme yetkisi olmadığı ve vergi alacaklarının masaya mutlak olarak yazılarak, gerektiğinde itirazların Vergi Mahkemelerinde ileri sürülmesi, kural olarak vergi hukukunu ilgilendiren hukuki tasarruflar bakımından söz konusudur. Ödeme ya da mahsup savunması bu nitelikte olmayıp, doğrudan doğruya borcu sona erdiren sebeplerdendir. Öte yandan davacı idarenin beyanı üzerine 141.255,81 YTL.nin masaya kaydına karar verilmesi gerekirken sona erdiği ihtilafsız bulunan vergi alacağının da masaya kaydına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA,peşin harcın istek halinde iadesine, 5.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3257, Karar No: 2011/1675, Tarih: 15.02.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/3257 E.  ,  2011/1675 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Denizcilik İhtisas Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nce verilen 23.10.2008 tarih ve 2008/54-2008/333 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 15.02.2011 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı Hasan Hürman gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin donatanı ve işleteni bulunduğu SC Sara isimli tankerin 25.11.2007 tarihinde Çanakkale Boğaz geçişi müsait olmadığından Bozcaada açıklarında demirlendiğini, 26.11.2007 tarihinde fırtınalı deniz koşulları nedeniyle kaptanın römorkör talebinde bulunduğunu, davalıya ait iki adet römorkörün “kurtarma yardım sözleşmesi” imzalanmadan yardımda bulunamayacaklarını bildirdiğini, geminin tabanının karaya temas etmesinden sonra kaptanın 27.11.2007 tarihinde sözleşmeyi imzalamak zorunda kaldığını, römorkörlerin bu sefer hava koşullarının uygun olmadığını bildirip kurtarma hizmeti vermediğini ve geminin karaya oturduğunu, hava koşulları düzelince bu kez de dalgıç incelemesi ve planlama yapılmadan kurtarma hizmetine başladığını, bu nedenle tankerin zarar gördüğünü, ayrıca davalının talebi üzerine alınan ihtiyati tedbir kararı ile davalının (13.000.000) ABD Doları alacağının temini için seferden men kararı verildiğini, bunun üzerine de müvekkillerince davalıya aynı meblağda teminat mektubu verildiğini ileri sürerek, şimdilik (50.000) ABD Doları’nın temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, davalının hizmetinin çeki hizmeti olarak saptanması halinde hizmet bedelinin (150.000) ABD Doları, kurtarma ve yardım hizmeti olarak saptanması halinde (400.000) ABD Doları olarak tespitini, davalıya verilen teminat tutarının (1.000.000) ABD Doları’na indirilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu hasarın çeki nedeniyle değil geminin karaya oturması nedeniyle meydana geldiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6. maddesi uyarınca kurtarma ve yardım ücretinin tahkim yoluyla belirlenebileceğini, bu nedenle teminat miktarının tenzilinin ve hizmet bedelinin tespitinin talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, dava konusu hasarın çeki nedeniyle değil geminin karaya oturması nedeniyle meydana geldiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6. maddesi uyarınca kurtarma ve yardım ücretinin tahkim yoluyla belirlenebileceğini, bu nedenle teminat miktarının tenzilinin ve hizmet bedelinin tespitinin talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, taraflar arasında imzalanan kurtarma-yardım sözleşmesinin 6/4. maddesi uyarınca kurtarma-yardım alacağının tayinine ilişkin ihtilafın tahkim yoluyla çözümlenmesinin gerektiği, bu nedenle menfi tespit istemine konu dava yönünden mahkemenin görevli olmadığı, geminin karaya oturması ve davalı tarafından plansız hizmet verilmesi nedeniyle meydana gelen zararın tazmini davasının ise ispat edilemediği, zira hasarın sebebinin gemi kaptanının kurtarma hizmeti yerine römokaj hizmeti talep etmesi, aradan geçen onunda kurtarma sözleşmesi imzalamaya karar vermesi ancak bu kez de ağır hava koşullarının hizmet vermeyi imkansız kılması olduğu, römorkör kaptanlarının hizmet verememesinde her hangi bir kusurlarının bulunmadığı gerekçesiyle sözleşmedeki hakem şartı nedeniyle dava dilekçesinin görev sebebiyle, sair taleplerin ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Ancak dava, davalının yaptığı kusurlu hizmet nedeniyle uğranılan zararın tazmini, davalının verdiği hizmetin çeki hizmeti mi kurtarma ve yardım hizmeti mi olduğunun ve bedelinin tespiti, davalıya verilen teminat mektubu bedelinin (1.000.000) ABD. Doları’na indirilmesi istemlerine ilişkindir.

Mahkemece davacı tarafın uğradığı zararın tazmini istemleri dışındaki istemler yönünden, davalının süresinde yaptığı tahkim itirazı kabul edilmiş ve dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir. Davacılar vekili ise taraflar arasında imzalanan sözleşmedeki tahkim şartında sadece davalının tahkime başvurması imkanının tanındığını, bu nedenle de tahkim şartının geçersiz olduğunu savunmuştur. Taraflar arasındaki kurtarma-yardım sözleşmesinin 6. maddesinde, taraflarca sulh olunamaması halinde, kurtarılan değerlere verilen kurtarma-yardım hizmetinden kaynaklanan kurtarma-yardım alacağının tayinine ilişkin ihtilafın, yasal süresi içinde kurtarıcının talebi üzerine İstanbul’da tahkim yoluyla hallolunacağı, diğer ihtilafların genel hükümlere göre İstanbul Mahkemeleri’nde hal ve fasl olunacağı düzenlenmiştir.

Yargıtay’ca geçerli bir tahkim sözleşmesinden söz edilebilmesi için uyuşmazlığın mutlaka hakemde çözümleneceğinin taraflarca kararlaştırılmış olması gerektiği şartı duraksamasız olarak aranmaktadır. Çünkü tahkim kurumu, istisnai hallerde başvurulacak bir çözüm yoludur ve asıl olan uyuşmazlığın mahkemeler eliyle çözümlenmesidir. Aksi halde, örneğin sözleşmede önce tahkim şartının kararlaştırılıp sonraki maddelerde uyuşmazlığın çözümleneceği yetkili mahkemenin belirlenmesi halinde ya da aynı uyuşmazlığın hem tahkim hem de mahkeme yoluyla çözümlenebileceğinin kararlaştırılması durumunda, tahkim şartının geçersiz olacağı kabul edilmektedir.

Somut uyuşmazlıkta ise kurtarma-yardım ücretinden doğan uyuşmazlılarla ilgili olarak sadece anılan hizmeti veren ...’ne tahkim yoluna başvurma hakkı tanınmıştır. Bu şartın geçerli sayılması, öncelikle kurtarma-yardım hizmetinden yaralanan ilgililerin hak arama özgürlükleri açısından hukukun genel ilkeleri ile bağdaşmayacaktır. Zira taraflar arasında bir uyuşmazlık meydana geldiği zaman, hizmet alan ilgililerin mahkemeye başvurması yolu, davalı kurumca süresinde tahkim itirazında bulunulmak suretiyle engellenecek, davalı kurumun tahkim yoluna başvurmaması halinde ise hizmeti alan ilgililerin başvurabileceği bir başka yasal yol kalmayacaktır. Nitekim somut uyuşmazlıkta da taraflar arasında bir muaraza meydana gelmiş, hizmet alanlarca açılan işbu davada davalı kurumun tahkim itirazı üzerine mahkemece dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş, davalı ... tarafından da tahkim yoluna başvurulmamıştır.

Ayrıca âkit taraflardan sadece birisine tahkim yoluna başvurma hakkı tanıyan bu hükümden çıkan bir başka anlam da, kurtarma-yardım alacağının tayinine ilişkin uyuşmazlıkta, sözleşmenin diğer tarafına mahkemeye başvurma hakkının tanınmış olduğudur. Yukarıda açıklandığı üzere aynı uyuşmazlık için hem tahkim hem de mahkemeye gitme yolunun kararlaştırılmış bulunması halinde tahkim şartı geçersiz olduğundan, somut uyuşmalıktaki tahkim şartı bu nedenle de geçersizdir.

Bu durum karşısında mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle taraflar arasında imzalanan kurtarma-yardım sözleşmesinin 6. maddesinde belirtilen tahkim şartının geçersiz olduğu kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

3- Davalının yaptığı kusurlu hizmet nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemi yönünden ise mahkemece davalının kusurunun bulunduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa davacılar vekilince, davalının zamanında ve uygun hizmet vermemesi nedeniyle geminin karaya oturduğu, müvekkillerinin ilgilisi bulunduğu tankerin karaya oturmasından sonra da gerekli ön hazırlık ve su altı incelemesi yapılmadan kurtarma-yardım çalışmalarına başlanması nedeniyle hasarın arttığı ileri sürülmüştür. Bu türden bir uyuşmazlığın hakimin bilgisi ile çözümlenemeyeceği ve bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği açıktır.

O halde mahkemece davalının yaptığı kurtarma çalışmalarının usulüne uygun olup olmadığının bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle tespit edilmesi ve sonucuna göre anılan istem yönünden de bir hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeye dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi dahi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, takdir olunana 825,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 15.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.