muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4885, Karar No: 2025/2687, Tarih: 22.04.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/4885 E.  ,  2025/2687 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2020/36612 sayılı "..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, davalı şirketin "...'s, "ny ...'s", "...'s" ibareleri markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın kabulüne karar verilerek başvurunun reddedildiğini, bu ret kararına karşı müvekkilin yeniden inceleme taleplerinin bu kez Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddine karar verildiğini, oysa davalının mesnet göstermiş olduğu markalarda yer alan “...” sözcüğünün, kozmetik-kişisel bakım sektöründe herkes tarafından kullanılan, jenerik, tek başına ayırt edici niteliği bulunmayan, tanımlayıcı-niteleyici nitelikte bir ibare olduğunu, ayırt ediciliği düşük ve geniş çevrelerce yoğun olarak kullanılan “...” kelimesinin, yanına başkaca ibarelerin getirilmesi suretiyle herkes tarafından marka olarak kullanılabileceğini, dava konusu markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzerlik ve dolayısıyla karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkilinin “...” markasını Türkiye’de uzun yıllardır kullandığını ve sektörel olarak tanındığını, müvekkilinin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/3 hükmü anlamında önceye dayalı hak sahibi olduğunu ileri sürerek 2021-M-2264 sayılı YİDK kararının iptale karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; başvuru “BEAUTY DIAMONDS” şeklinde iken YİDK'in benzer gördüğü markaların ise "ny ...'s", "...'s", "ny ...'s", "...'s" şeklinde bulunduğunu, itiraza dayanak markalarda “...’s” ibaresinin esas unsur konumunda bulunduğunu, itiraza dayanak markadaki “...’s” ibaresinin dava konusu markada aynen kullanıldığını, YİDK kararında da belirtildiği üzere başvurudaki "beauty" ve itiraza dayanak iki markadaki "ny" ibaresinin markalar arasındaki yüksek düzeyde benzerliği ortadan kaldırmaya yetmediğini, başvurunun genel izleniminin itiraza dayanak markalardan yeterince farklılaşmadığını, markalar arasında yüksek düzeyde benzerlik bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

2.Diğer davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu markanın kapsamında yer alan malların redde gerekçe markaların kapsamlarında aynı/aynı tür/benzer olarak yer aldığı, dava konusu marka ile redde gerekçe markalar arasında işitsel, görsel ve kavramsal olarak iltibas oluşturacak düzeyde benzerlik bulunması nedeniyle dava konusu marka ile redde gerekçe markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, SMK'nın 6/3 hükmünün bir marka sahibinin itirazı üzerine başka bir markanın reddedilmesi veya hükümsüz kılınması talebinin değerlendirilmesinde dikkate alınabileceği, karıştırılma ihtimali neticesinde verilen ret kararının kaldırılmasında dikkate alınacak bir husus olmaması nedeniyle davacının eskiye dayalı kullanım iddiasının yerinde olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının "..." ibareli marka başvurusu ile davalı şirketin diamonds esas unsurlu itirazına mesnet markaları arasında, biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede SMK'nın 6/1 hükmü anlamında bir benzerlik bulunduğu, zira taraf markalarında bulunan esas unsurların "DİAMONDS" ibaresi olduğu, bu ibarenin her iki markada da aynen bulunduğu, ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mallar için ayırdığı satın alma süresi içinde, davacının marka başvurusunu gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davalının markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, her iki marka arasında yanılgı yaşayabileceği, ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru konusu işaret ile davalı markası arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı hizmetler algısı oluşabileceği yani markaları karıştırabileceği, diğer yandan SMK'nın 6/3 hükmünün bir marka sahibinin itirazı üzerine başka bir markanın reddedilmesi veya hükümsüz kılınması talebinin değerlendirilmesinde dikkate alınabileceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 22.04.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2019/240, Karar No: 2019/4363, Tarih: 10.04.2019

**2. Hukuk Dairesi         2019/240 E.  ,  2019/4363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı erkek tarafından tazminatların miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı erkeğin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Mahkemece bozma öncesi verilen 17.01.2017 tarihli hükümde davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına, ortak çocukların velayetlerinin davalı anneye verilmesine, davacı baba ile aralarında kişisel ilişki tesisine, davalı kadın ve çocuklar yararına tedbir ve iştirak nafakalarına, davacı kadın lehine maddi tazminata, davalı kadının manevi tazminat talebinin reddine, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı kadından tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı kadın tarafından, kusur belirlemesi, reddedilen manevi tazminat talebi, yoksulluk nafakasının ve maddi tazminatın miktarı ile vekalet ücreti yönünden temyiz edilmiştir. Dairemizin 2017/2115 esas, 2018/62 karar sayılı ilamıyla, mahkemenin kabulünün aksine boşanmaya sebebiyet veren olaylarda davalı kadının kusurunun ispatlanamadığı, davacı erkeğin tam kusurlu olduğu, davacı erkeğin kusurlu davranışlarının aynı zamanda kadının kişilik haklarına saldırı teşkil eder mahiyette olduğu bu nedenle kadın lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği ve kadın lehine hükmedilen maddi tazminatın az olduğu gerekçesiyle hüküm bozulmuştur. Bozulmasına karar verilen hususlar yönünden yeniden yapılan yargılamada temyiz edilmeyerek kesinleşen kısımlar ile bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşen kısımlar hakkında yeniden hüküm kurulamaz. Boşanma, velayet, kişisel ilişki, tedbir ve iştirak nafakaları temyiz edilmeyerek, yoksulluk nafakası ve vekalet ücreti ise bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiştir. Buna rağmen mahkemece bu husus dikkate alınmaksızın kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden hüküm kurulması doğru değil ise de bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün bu bölümlerinin düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir (HUMK m. 438/7).

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün, yukarıda (2.) bentte gösterilen sebeple gerekçeli kararın hüküm fıkrasından 1., 2., 3., 4., 7., ve 11. bentlerin tamamen çıkarılmasına, hükmün bu bölümlerinin açıklanan şekilde DÜZELTİLEREK, temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda (1.) bentte gösterilen nedenlerle ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 10.04.2019 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2024/5345, Karar No: 2024/6448, Tarih: 26.09.2024

**2. Hukuk Dairesi         2024/5345 E.  ,  2024/6448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/877 E., 2024/913 K.

KARAR : Başvurunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Konya 3. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2022/1571 E., 2024/60 K.

Taraflar arasındaki velayetin değiştirilmesi ve kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesine asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı-davalı (baba) vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-davalı vekili tarafından velâyetin değiştirilmesi ve kişisel ilişki davasına yönelik temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 382 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (13) üncü alt bendinde velâyetin değiştirilmesine ilişkin dava çekişmesiz yargı olarak düzenlenmiştir. Aynı Kanunla 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlar kesin nitelikte olup, bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz. Davacı-davalı (baba) vekilinin velâyetin değiştirilmesi davası yönünden temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı-davalı (baba) vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesine yönelik temyiz dilekçesi yönünden; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-davalı (baba) vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların Karaman Aile Mahkemesinin 29.04.2014 gün ve 2013/114 Esas 2014/325 Karar sayılı ilamı ile boşandıklarını, boşanma ilamında velâyetin anneye verildiğini, annenin 10.09.2017 tarihinde mesaj göndererek Almanya'ya yerleştiklerini bildirdiğini, müvekkilinin yarı yıl ve yaz tatillerinin tamamında çocuklarının kendisinde kalması şartıyla bu duruma rıza gösterdiğini, davalının yarı yıl tatilinde çeşitli bahaneler uydurarak çocukları Türkiye'ye getirmediğini ve müvekkilinin çocuklarını göremediğini belirterek velayet hakkını kötüye kullanması nedeniyle annenin ortak çocuklar üzerindeki velâyet hakkının kaldırılmasını, velayetin müvekkiline verilmesini, davalı anne ile kişisel ilişki kurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı-davacı anne birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ve ortak çocukların Türk ve Alman vatandaşlığına sahip olup çifte vatandaş olduklarını, çocukların bütün ihtiyaçlarının müvekkili ve ailesi tarafından ve de Alman Devleti yardımı ile karşılandığını ve şu anda Almanya'nın birinci derecede en iyi okullarında öğrenim gördüklerini, babanın bu durumu bilmesine rağmen icra takibi başlattığını, müvekkilinin icra tehdidi altında olduğunu belirterek boşanma ilamında çocuklar ile babanın kişisel ilişki kurulması yönündeki hükmünün çocukların yüksek menfaatlerine, okul durumlarına ve sosyal kültürel gelişimlerine uymadığından yaz aylarında ve tatillerde olmak üzere yeniden tesis edilmesin karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin 22.12.2021 tarihli,2018/1005 E., 2021/1925 K. sayılı kararı ile velâyetin değiştirilmesi davasının reddine, birleşen davanın kabulü ile baba ve çocuklar arasında Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim, Aralık aylarının ilk haftası Pazartesi günü saat 09:00’dan Cuma günü saat 17:00 ve 1 Ağustos saat 09:00'dan 30 Ağustos saat 17:00 saatleri arasında kişisel ilişki tesisine karar verilmiş, her iki tarafın istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 07.09.2022 tarihli kararı ile, yabancı ülkede yaşayan çocuğun kişisel ilişki düzenlenmesine esas olmak üzere yaşanılan ülkede eğitim öğretim dönemleri, ara tatil ve yaz tatilinin başlangıç ve bitiş tarihleri araştırılıp çocukların eğitim öğretim hayatlarını aksatmayacak şekilde kişisel ilişki düzenlemesi yapılması gerektiği, söz konusu araştırmanın yapılması, oluşacak sonuca göre de bir karar vermek üzere iki tarafın sair istinaf sebepleri incelenmeksizin İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çocukların üstün yararı, bedensel ve fikri gelişimlerine dair menfaatleri gözetilerek velâyetin değiştirilmesi davasının reddine, davalı-davacı annenin davasının kabulü ile her yıl paskalya tatilinin ilk haftası Pazartesi günü saat 09:00'dan Pazar günü saat 17:00'ye kadar, yaz tatilinin ilk haftası pazartesi günü saat 09:00'dan ikinci haftası pazar günü saat 17:00'ye kadar, güz tatillinin ilk haftası pazartesi günü saat 09:00'dan pazar günü saat 17:00'ye kadar ve noel tatilinin ilk haftası pazartesi saat 09:00'dan Pazar günü saat 17:00'ye kadar davacı-birleşen dosyada davalı baba ile ortak çocuklar arasında kişisel ilişki tesisine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı-davalı (baba) vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı-davalı (baba) vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı-davalı (baba) vekili istinaf dilekçesinde özetle; velâyetin değiştirilmesi davasının kabulü gerektiğini, kişisel ilişkinin engellendiğini, davanın kabulünün çocuklarını bir daha görememesi anlamına geleceğini belirterek asıl davanın reddi, birleşen davanın kabulü yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların Karaman Aile Mahkemesinin 2013/114 Esas 2014/325 Karar sayılı ilamı ile boşandıkları, ortak çocukların velâyetinin anneye verildiği, çocuklar ile baba arasında kişisel ilişki kurulduğu, 2010 doğumlu ... ve 2012 doğumlu ...'nin idrak çağında olup, yurt dışında anne ile birlikte yaşadıkları, dosya kapsamına alınan sosyal inceleme raporunda, anne ile yaşamayı tercih ettiklerini beyan ettikleri, annenin velâyet görevini kötüye kullandığının ispatlanamadığı, fiilen velâyet görevini de yerine getirdiğinin anlaşıldığı, bu sebeple velâyetin değiştirilmesine yönelik asıl davanın reddinin isabetli olduğu, dosya kapsamı ile yaşadıkları ülkenin tatil günlerine göre düzenlenen ilişki kararının da isabetli olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-davalı (baba) vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-davalı (baba) vekili özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek ve istinaf sebeplerini tekrarla kararın her iki dava yönünden bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi davasının kabulünün isabetli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 323 üncü maddesi. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 12 nci maddesi. Çocuk Haklarına Dair Avrupa Sözleşmesi'nin 3 üncü ve 6 ncı maddeleri. 6100 sayılı Kanun'un 370 inci ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı-davalı (baba) vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı-davalı (baba) vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı-davalı (baba) vekilinin velâyetin değiştirilmesi davasının reddine yönelik temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19799, Karar No: 2017/8018, Tarih: 16.11.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/19799 E.  ,  2017/8018 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

Dava, 09.09.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının haksahiplerine bağlanan peşin değerli gelirlerden oluşan kurum zararının davalılardan 5510 sayılı Yasa gereğince rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 21. maddesidir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlığını taşıyan 21. maddesinin birinci fıkrası, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşullarını düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan ..... karşı rücûan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır.

Buna göre; işverenin ve üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir.

Buna göre; işverenin ve üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir.

Bu kapsamda; 6331 sayılı Kanunun 37’nci maddesi uyarınca 20/06/2012 tarihinde yürürlükten kaldırılan ancak zararlandırıcı sigorta olayının meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77’nci maddesi uyarınca, işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumluluktan konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Anılan madde ile, işverenlere, işçi sağlığı ve iş güvenliği kavramından kapsamlı olarak, her türlü önlemi almak yanında, bir anlamda objektif özen yükümlülüğü de öngörülmektedir. Bu itibarla işverenin, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçinin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı takdirde gerekmeyeceği gibi bir düşünce ile almaktan sarfınazar etmesi kabul edilemez.

.......ortak Komisyonunda işçi sağlığının esasları: Bütün işkollarında işçinin fiziksel, ruhsal ve sosyo-ekonomik bakımdan sağlığını en üst düzeye çıkarmak ve bunun devamını sağlamak; çalışma şartları ve kullanılan zararlı maddeler nedeni ile işçi sağlığının bozulmasını engellemek; her işçiyi kendi fiziksel ve ruhsal yapısına uygun işte çalıştırmak; özet olarak işin işçiye ve işçinin işe uyumunu sağlamak olarak tanımlanmaktadır. Belirlenen amaçlara ulaşmak, dolayısıyla iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek temel sorumluluktur. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.11.2006 gün ve E: 2006/10-696, K: 2006/704 sayılı kararı).

Olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 12. maddesi hükmüne göre alt işveren, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.