muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/7236, Karar No: 2006/8761, Tarih: 06.11.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/7236 E.  ,  2006/8761 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Pazaryeri Belediye Başkanlığının 26.4.2006 günlü yazısından dava konusu taşınmazın belediye ya da mücavir alan sınırları içinde bulunmadığı, belediye alt yapı hizmetlerinden yararlanmadığı anlaşılmakta olduğundan tarım arazisi niteliğinde kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Mahkemece bir kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de düzenlenen rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin değerinin saptanmasında dava konusu taşınmazın da içinde yer aldığı ilçenin genelinde geçerli olan dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile kg başına toptan satış fiyatlarının İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden sonra bunlara göre hesaplama yapılması gerekirken salt dava konusu taşınmazın bulunduğu köye özgü lokal verileri esas alarak kamulaştırma bedelini saptayan bilirkişi kurulu raporuna göre karar verilmesi,

2-Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5018 sayılı Yasaya ekli I sayılı cetvelde genel bütçeye dahil kamu idareleri kapsamına alınmış olup, anılan Yasanın 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazların Hazine adına tapu sicilinde tescil olunacağı gözetilmeden dava konusu taşınmazın doğrudan idare adına tesciline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, İlçe Tarım Müdürlüğünden münavebeye alınan ürünlere ait ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış kg fiyatını gösterir veri listesi (2006 yılına ait) getirtildikten sonra bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı, oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 06.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3251, Karar No: 2017/1347, Tarih: 21.02.2017

**10. Hukuk Dairesi         2016/3251 E.  ,  2017/1347 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, aksine kurum işleminin iptali ile maluliyet oranının tespiti ve maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında yazılı gerekçelerle davanın reddine, karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 25. ve 26. maddesidir. Anılan madde; 4/a ve 4/b’li sigortalılar için “...çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği...” Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu Kurumun Sağlık Kurulunca tespit edilenlerin malul sayılacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanun’un 26’ncı maddesinde ise; “Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının;

a)25 inci maddeye göre malûl sayılması,

b) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,

c) Malûliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması, halinde malûllük aylığı bağlanır. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.” hükmü getirilerek, “malullük aylığı” bağlanma şartları düzenlenmiştir.

Diğer taraftan da 5510 sayılı Yasanın 25’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “….Ancak, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce sigortalının çalışma gücünün % 60'ını veya vazifesini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilirse, sigortalı bu hastalık veya özrü sebebiyle malûllük aylığından yararlanamaz.” Hükmü ile aylık bağlama engeli öngörülmüştür.

Maluliyet aylığı bağlanabilmesi için ilk defa sigortalı olarak çalıştığı tarihten önce malûl sayılmayı gerektirecek derecede hastalık ve arızasının bulunmaması gerekir. Sigortalılık öncesi malûl sayılmasını gerektirmeyecek düzeyde hasta veya sakat iken bu hastalık veya sakatlığı ilerlemiş ve sigortalılık sonrası malûl sayılmayı gerektirecek dereceye ulaşmış ise sigortalıya malûliyet aylığı bağlanabilecektir.

Maluliyet aylığı bağlanabilmesi için ilk defa sigortalı olarak çalıştığı tarihten önce malûl sayılmayı gerektirecek derecede hastalık ve arızasının bulunmaması gerekir. Sigortalılık öncesi malûl sayılmasını gerektirmeyecek düzeyde hasta veya sakat iken bu hastalık veya sakatlığı ilerlemiş ve sigortalılık sonrası malûl sayılmayı gerektirecek dereceye ulaşmış ise sigortalıya malûliyet aylığı bağlanabilecektir.

Eldeki davada da, davacının en son 12.03.2010 tarihli maluliyet sigortasından tahsis talebine, kurumca, davacı hakkında alınan 13.04.2010 tarihli Manisa Devlet Hastanesi'nin 544 sayılı sağlık kurulu raporunda; "İç hastalıkları:kronik dispepsi, TA:120/80mmHg olduğu, Nöroloji:sağlam, Kardiyoloji:bradikardi, sınırda EKO: EF %50, mitral yetmezlik 1 derece, Holter:anlamlı bradikardi izlenmediği, K.B.B:bilateral mikst tip işitme kaybı, Nöroşirurji:lomber diskopati olduğu, nörodefisit saptanmadığı, Göz:sağ göz 1 metreden parmak sayma -15,00 ile, sol göz 1 metreden parmak sayma -15,00 ile, fundus:dejenere olduğu,teşhis:optik disk soluk, perpupiller konoid atofisi, kronik dispepsi, TA:120/80mmHg, anamneze göre 2 yıldır bilateral mikst işitme kaybı olduğu, anamneze göre 3 yıldır lomber diskopati olduğunun anlaşılması nedeniyle davacının sigortalı olarak çalışmaya başladığı 03.11.1993 tarihinden önce malul sayılmayı gerektirir şekilde hastalığın varlığı nedeniyle Kurumca reddi üzerine eldeki davanın açıldığı, mahkemece yasal prosedür gereğince davacının Yüksek Sağlık Kuruluna sevki ile 23.01.2013 tarihli, 07/607 sayılı kararı ile de; 506 sayılı Kanuna tabi işyerine maluliyetini gerektirir hastalık ve arızası ile işe girdiğinden maluliyet sigortası yardımlarından yararlanamayacağına karar verildiği ve Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 20.11.2013 tarihli ve 31.07.2015 tarihli raporları ile en son her ne kadar 1986 yılında görme düzeyi 0,1 olarak tespit edilmiş ise de 2013 yılında kurulumuzda yapılan muayenesinde görme düzeyinin 0,2 olarak tespit edildiği, kişide görme bozukluğuna neden olan dejeneratif miyopi ve mükleer katarakt hastalığın ilerleyici özelliği de dikkate alındığında o tarihteki görme düzeyinin 2013 yılında tespit edilen 0,2 den daha iyi olması beklendiği cihetle işe giriş tarihi olan 1993 yılında görme düzeyinin beden çalışma gücünün 2/3 (üçteiki)sini kaybettirecek düzeyde olmadığının kabulü gerektiği, görme düzeyindeki düşüşün hastalığın doğal seyrinden kaynaklandığı, hususunun belirtilmesine rağmen, yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; verilen kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Maluliyet tahsisi taleplerine ilişkin olmak üzere, aylık bağlanması için Kurumca yapılacak işlemler ve gerekli prosedürün belirlenmesi hususunda davalı Kurumca 01.10.2008 tarihinde 5510 sayılı Kanunun maluliyet sigortası ile ilgili hükümlerinin de yürürlüğe girmesiyle birlikte 11.10.2008 tarihli Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kabul edilmiş iken, Malüliyet Tespiti İşlemleri Yönetmenliği 28727 sayılı ve 03.08.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak 01.09.2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 95’inci maddesinde malûl sayılmayı gerektirecek hastalık veya arızanın bulunup bulunmadığının tespitinde izlenecek yol açıklanmıştır. Buna göre kurum sağlık tesislerince düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı anılan yönetmelikler de irdelenerek Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmalı, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak, diğer ilgilileri bağlamayacağı dikkate alınarak, itiraz halinde, Adli Tıp Genel Kurulundan 2013 tarihli Yönetmelik hükümleri de irdelenmek suretiyle davacının maluliyet oranının en

az %60 oranında olup olmadığı ve var ise başlangıç tarihinin ne olduğu hususunda alınacak rapora göre karar verilmek suretiyle, bu çelişki giderilip, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Bu durumda, mahkemece yapılacak iş; Yüksek Sağlık Kurulu raporuyla, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu raporları arasında çelişki oluştuğundan, mevcut çelişkinin giderilmesi için, tüm tedavi evrakları da eklenerek Adli Tıp Genel Kurulundan çelişkiyi gideren ve davacıdaki mevcut hastalık ve arazların, malûl sayılacak derecede olup olmadığı ile özellikle işe giriş tarihinden önce de maluliyeti gerektirecek düzeyde olup olmadığı, malul ise, 5510 sayılı Yasanın 27.maddesi hükmü de dikkate alınarak, maluliyet başlangıcı ve maluliyet aylığı başlangıç tarihi de usulünce belirlenmeli; bu kapsamda 5510 sayılı Kanun'un 25 ve 26. maddelerinde öngörülen maluliyet aylığı bağlama koşullarının oluşup oluşmadığı irdelenmeli ve şayet maluliyet başlangıcının, tahsis talep tarihinden önceki bir tarih olduğu belirlenirse, tahsis talebini takip eden aybaşı, sonraki bir tarih olduğu belirlenirse de, bu tarihi takip eden aybaşı itibariyle ve infaza elverişli şekilde aylık bağlanmasına karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 21.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18379, Karar No: 2015/6299, Tarih: 20.04.2015

**18. Hukuk Dairesi         2014/18379 E.  ,  2015/6299 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi ... Köyü 429 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dere köyüne ait yaygın olarak yetişen ürünlerin listesi ile münavebe çeşitlerini gösterir listenin ve bilirkişi kurulunca münavebeye alınan çileğin 2012 yılı itibarıyla kuru ve sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimine, kilogram başına toptan satış fiyatına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderine ilişkin veri listesinin ... Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü'nden,

2-Çilek, taze fasülye ve kavunun en çok üretiminin yapıldığı aylar tespit edilerek bu aylardaki toptan satış fiyatının il ve ilçe hal müdürlüğünden,

Getirtilip dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26715, Karar No: 2016/2171, Tarih: 25.02.2016

**15. Ceza Dairesi         2013/26715 E.  ,  2016/2171 K.**

**"İçtihat Metni"**

...... Ağır ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

Dolandırıcılık suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık ve M.. G..'ın birlikte Nisan 2010'da Mersin'e gittikleri, M.. G..'ın katılanın 50 ton portakalını 30.000 TL karşılığında satın aldığı, 6.000 TL'yi peşin ödediği, M.. G..'ın portakalların bir kısmının çürük olduğunu söylemesi üzerine katılanın 4.000 TL almaktan vazgeçtiği, kalan 20.000 TL'ye karşılık olarak M.. G.. sanığın yanında sanık adına 10'ar bin TL'lik 17/06/2010 ve 28/07/2010 tarihli çek düzenleyip imzaladıktan sonra katılana verdiği, katılanın ilgili bankaya sorduğunda çeklerin karşılığının olduğu söylendiği fakat çeklerin vadesi geldiğinde karışılıksız olduğunu öğrendiği, katılanın M.. G..'ı aradığında borcunu ödeyeceğini söylediği fakat borcunu ödemediği, bunun üzerine katılanın kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlattığı, sanık tarafından imza itirazında bulunulduğu, sanığın 04/01/2010 tarihli vekaletname ile M.. G..'a çek düzenleme yetkisi verdiği, 24/06/2010 tarihinde azledildiği, çeklerden birinin düzenleme tarihinin azil tarihinden önce olduğu ve azilnamenin Ticaret Sicil Gazetesi'nde tescil ve ilan edilmediğinden 3. kişileri bağlamayacağı gerekçesiyle imza itirazının reddedildiği olayda; katılan ile sanık arasındaki uyuşmazlığın hukuki ihtilaf boyutunda olduğu anlaşıldığından nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığına yönelik mahkeme kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçta sanığın kastının bulunmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin beraat karının hukuka aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükümlerin ONANMASINA, 25/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4760, Karar No: 2012/12222, Tarih: 07.05.2012

**2. Hukuk Dairesi         2011/4760 E.  ,  2012/12222 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tarsus Aile Mahkemesi

TARİHİ :10.11.2010
Yargıtay — Esas No: 2019/3850, Karar No: 2020/1989, Tarih: 24.02.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/3850 E.  ,  2020/1989 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 26/02/2019 tarih ve 2017/354-2019/70 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin taraf vekilleri tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, “Amerikan Kültür Derneği” ibaresinin müvekkili Dernek adına 2004/30818 sayılı marka olarak tescilli olduğunu, davalı ile yapılan Franchise Sözleşmesi ile markanın Denizli şubesi olarak davalıya kullandırıldığını, ancak davalının bilahare noter ihtarnamesi ile sözleşmeyi yenilemeyeceği ve 01.06.2007 tarihi itibariyle sözleşmeyi feshettiğini müvekkiline bildirdiğini, müvekkilinin de cevaben “Amerikan Kültür Derneği” isminin iade edilerek şubenin kapatılması, elinde bulunan tüm evrakın kendilerine gönderilmesi ile franchise olması sıfatıyla elde ettiği her türlü belge, tanıtım araçları, logo, fikir ve uygulamalarının ve benzerlerinin müşteri ve üye ilişkilerinde kullanılmaması ve kullandırılmamasını davalıya ihtar ettiğini, buna rağmen davalı tarafın müvekkiline ait öğrenci kayıt sözleşmesi örneğini kullandığının delil tespit dosyası ile tespit edildiğini, sözleşme gereği davalının sözleşme tarihinden bir ay önce fesih etmeyerek, yabancı dil kurslarının yaz döneminden önce yoğun bir şekilde kayıt yaptırdığı Nisan-Haziran döneminde müvekkilinin tanınmışlığı ve emtiasını kullanarak haksız rekabete sebebiyet verdiğini ileri sürerek sözleşmenin 21. maddesi gereği 25.000 ABD Doları ile 23.madde gereği 1.000 ABD Dolarının haksız fesih tarihinden itibaren bankalarca yabancı para mevduatı hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, sözleşmenin yenileme tarihinden sonra fesih edilmesi nedeniyle 01.04.2006 ile 01.06.2006 tarihleri arasında sözleşmeye bağlı haklardan faydalanılmış olması nedeniyle 1.083 ABD Doları ve sözleşmenin bir sene daha uzatılmasına sebebiyet verilmesi nedeniyle isim hakkı bedeline istinaden 500 ABD Dolarının 01.04.2006 tarihinden itibaren bankalarca yabancı mevduat hesabına işletilen en yüksek faizi ile birlikte tahsili ile Denizli Amerikan Kültür Derneği’nin kapatılmasına ve müvekkiline ait öğrenci kayıt sözleşmesi ile markaya bağlı her türlü emtia, logo, ad, unvan ve hakları kullanmaktan meni ile haksız rekabetin önlenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini talep etmişlerdir.

Davalılar vekili, davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, Dairemizin önceki bozma ilamına uyularak, davacı ... tarafından kendi adına asaleten açılan davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan, davalı Özel Erengün Tic AŞ aleyhine açılan davanın ise pasif dava ehliyeti yokluğundan reddine, Amerikan Kültür Derneği İşletmesi adına açılan davanın kısmen kabulü ile, 01/04/2006-01/06/2006 tarihleri arasındaki sözleşmeye bağlı marka kullanım bedeline ilişkin talep kapsamında 1.083 Amerikan Dolarının 01/06/2006 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline ve fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-)Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, mümeyyiz taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-)Dava, haksız rekabetin men’i ve taraflar arasında düzenlenen franchise sözleşmesinden kaynaklı haksız fesih nedeniyle cezai şart, fesih tazminatı ve yıllık isim hakkı bedelinin davalıdan tahsili istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, cezai şart, fesih tazminatı ve bir ay önceden bildirimde bulunulmadan fesih nedeniyle bir yıl daha uzatılmış sözleşme gereği talep edilen yıllık isim hakkı bedeli bakımından tazminat koşullarının oluşmadığı, ancak sözleşmenin yenilendiği tarih ile fesih tarihi arasındaki isim hakkı fiili kullanım bedeli yönünden davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, Dairemizin 20/02/2017 tarih ve 2016/2628 esas, 2017/915 karar sayılı ilamıyla; 10.04.2005 tarihli Sözleşmenin, davalı tarafça feshinin haklı olup olmadığı tespit edilmeksizin, anılan taleplerin reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuş, sair temyiz itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki 10.04.2005 tarihli Sözlemenin 22.maddesinde, sözleşme süresinin 1 yıl olduğu, sözleşme süresinin bitim tarihinden 1 ay öncesinde sözleşmenin süre sonunda feshedileceğinin bildirilmemesi halinde sözleşmenin 1 yıl uzadığının kabul edileceğinin düzenlendiği davalı Fatma'nın ise bu süre koşuluna uymadan ve yeni dönem başladıktan sonra 26.04.2007 tarihli Noter ihtarnamesiyle sözleşmeyi feshettiğini davalıya bildirdiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki 10.04.2005 tarihli Sözlemenin 22.maddesinde, sözleşme süresinin 1 yıl olduğu, sözleşme süresinin bitim tarihinden 1 ay öncesinde sözleşmenin süre sonunda feshedileceğinin bildirilmemesi halinde sözleşmenin 1 yıl uzadığının kabul edileceğinin düzenlendiği davalı Fatma'nın ise bu süre koşuluna uymadan ve yeni dönem başladıktan sonra 26.04.2007 tarihli Noter ihtarnamesiyle sözleşmeyi feshettiğini davalıya bildirdiği anlaşılmaktadır.

Franchise Sözleşmesi, franchise verenin, kendisine ait üretim, işletme ve pazarlama sistemini oluşturan fikri ve sınai unsurlar üzerinde, franchise alana kullanma hakkı (lisans) tanıyarak, onu kendi işletme organizasyonuna dahil etmek ve onu sistem içerisinde devamlı olarak desteklemek borcu altına girdiği; franchise alanın ise sisteme dahil mal ve hizmetlerin sürümünü kendi nam ve hesabına yapmayı ve franchise verene belirli bir ücret ödemeyi taahhüt ettiği sürekli bir borç ilişkisi kuran çerçeve bir sözleşmedir (E. Erdem, Milletlerarası Tic. Huk., Oniki Levha Y., s.419). Söz konusu sözleşmeler içeriklerine göre çoğu zaman, lisans sözleşmesi, kira sözleşmesi, alım-satım sözleşmesi, komisyon sözleşmesi gibi sözleşmeleri de içinde barındıran çerçeve (şemsiye) sözleşmeler niteliğindedir. Franchise sözleşmesini ilgilendiren bir somut olayda, ihtilaf sözleşmenin hangi kısmına ilişkin ise o kısma ilişkin kuralların uygulanması gerekir. Söz gelimi, franchise sözleşmesi kapsamında mal alımına ilişkin bir ihtilaf çıkmış ise TBK’nın alım-satım sözleşmeleri, kira ilişkisine ilişkin ihtilaf çıkmış ise TBK’nın kira sözleşmelerine ilişkin kısımların uygulanması, birden fazla kısımda ihtilaf çıkmış ise her bir ihtilaf bakımından o kısma ilişkin TBK hükümlerinin uygulanması gerekir.

Öte yandan Dairemizin 06.11.2019 tarih ve 2018/789 – 2019/6921 sayılı ilamında da zikredildiği üzere; 6098 sayılı TBK ve mülga 818 sayılı BK'da düzenlenmemiş olması nedeniyle atipik sözleşmelerden olan lisans sözleşmeleri, “mülkiyet hakları sahiplerinde kalmak koşuluyla, marka, patent, tasarım ve know-how gibi gayri maddi nitelikteki fikri ve sınai hakların, başkalarınca kullanımına izin verilmesi” olarak tanımlamak mümkündür. Söz konusu kullanımın, miktar ve süresinin taraflar arasındaki sözleşme koşullarına göre belirlenmesi gerekir. Lisans sözleşmesinin gerek kuruluş, gerek hak ve yükümlülükler ile sona erme açısından hangi kanun hükümlerine tabi olacağını tespit etmek için hangi tür sözleşmelere daha çok benzediğinin tespiti ve imkan verdiği ölçüde bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinin uygulanması gerekir.