muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13543, Karar No: 2017/10528, Tarih: 14.11.2017

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara, ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK.'nın 3. maddesinde, ”Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlenmesi mevcuttur.

6102 sayılı TTK.'nın 1483 ve devamı maddelerinde “zorunlu sorumluluk sigortaları” düzenlenmiştir.

Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Açılan davada davalılar arasında zorunlu mali sorumluluk sigortacısı da bulunmaktadır. ... hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle dava ticari davadır. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re'sen) dikkate alınması zorunludur. Bu durumda, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmekte olup, mahkemece davanın HMK 114/1-c. maddesi gereği görevsizlik nedeniyle HMK 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle bozma neden ve şekline göre davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine 14.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2952, Karar No: 2018/4788, Tarih: 25.06.2018

**20. Hukuk Dairesi         2017/2952 E.  ,  2018/4788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde; davalı tarafın yönetiminde bulunduğu ana taşınmazın 01.03.2006 tarihli kat malikleri genel kurulu toplantısında, vefat eden müvekkilinin annesi ...adına atılan imzanın sahteliğinin tespitine karar verilmesi istenilmiştir.

Mahkemece; davacı, sahteliğinin tespitini istediği kat malikleri genel kurul kararının iptaline ilişkin eda davası yoluyla sonuca kavuşması mümkünken, bu davayı açmasında hukuki ve güncel bir yararı yoktur. Zira davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için tek başına yeterli değildir. Davacının bundan başka, dava açmakta hukuki bir yararının da olması gerekir. Hukuki yarar ise bir dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınır. Davacının genel kurul kararının iptali için yasal sürenin geçtiğinden bahisle tespit davası açıldığı yönündeki iddiası da hukuki olmadığı gerekçesiyle hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, imzanın sahteliğinin tespiti istemine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlar ile yasal gerektirici nedenlere göre, davacının bu davanın açılmasında hukuki ve güncel yararının olmadığı anlaşılmakla yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının davacıya yükletilmesine .../06/2018 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17251, Karar No: 2015/3474, Tarih: 04.03.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/17251 E.  ,  2015/3474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : AYVALIK 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/02/2014

NUMARASI : 2013/127-2014/102

Taraflar arasındaki yardım nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı dilekçesinde; davalıların oğulları olduğunu, davalı Sercan'ın Milli Eğitim Bakanlığında görevli, davalı Erkan'ın ise, taksi şoförü olduğunu, kendisinin sosyal güvencesinin bulunmadığını, günübirlik işlerde çalıştığını, 08/04/2012 tarihinde kalça kemiğinin kırılması nedeniyle çalışamaz duruma geldiğini, bu nedenle her iki davalıdan 500,00 TL yardım nafakasının tahsiline hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı E.. E.. cevap dilekçesinde; davacı babası ile 26 yıldır görüşmediğini, taksi şoförlüğü yaptığını, aylık ortalama 600,00-700,00 TL kazandığını, nafaka ödeyecek durumunun olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davacının zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak gelir düzeyinin bulunmadığı, davalı Sercan'ın memur olarak çalıştığı, aylık 1.511,00 TL gelirinin bulunduğu, davalı Erkan'ın aylık 500,00 TL gelirinin olduğu, elde ettiği gelirin zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde bulunmadığı, nafaka ile yükümlü tutulması halinde geçim sıkıntısı içerisine düşeceği gerekçe gösterilerek davanın kısmen kabulü ile, aylık 150,00 TL yardım nafakasının davalı S.. E..'den alınmasına, davalı E.. E.. yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından kısmen temyiz edilmiştir.

TMK.'nun 364/1.maddesinde; "herkes yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve alt soyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür".

TMK.'nun 365/2 maddesinde; "dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir"düzenlemesi yeralmaktadır.

Hukuk Genel Kurulunun 07.06.1998 tarih, 1998/656 E; 688 K.sayılı ilamında da; "...yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların yoksul kabul edilmesi gerektiği..." vurgulanmıştır.

Yardım nafakası, aile bireylerini yoksulluk ve düşkünlükten kurtarmaya ilişkin bir nevi sosyal yardımlaşma olup, ahlak kuralları ile geleneklerin zorunlu kıldığı bir ödevdir. Yardım nafakası isteyenin kusuru ile yardıma muhtaç duruma düşmüş olması, yükümlüyü borcundan kurtarmamaktadır. Aile bağlarının herhangi bir nedenle zayıflamış olması da yükümlülüğü ortadan kaldıran bir neden olarak düzenlenmemiştir. Bu nedenlerle kanun koyucu, yardım nafakasını toplum ve kişilerin vicdanına bırakmamış, kanuni bir ödev olarak düzenlemiştir.

Kişi kendi emek ve geliriyle yaşamını sürdürmekten yoksun ise, yasa maddesinde sayılı kişilerden yardım nafakası isteyebilir. Ne varki; bunu vermekle yükümlü tutulacak kişilerin geçim sıkıntısına düşürülmemesi asıldır. Bunun için belirlenen nafakanın nafaka isteyenin geçinmesi için gerekli, nafaka yükümlüsünün geliri ile orantılı olacak şekilde TMK 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de gözetilerek takdir edilmesi gerekir.

Tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması ve tanık beyanlarına göre; davacının kalçasının kırıldığı, çalışamaz hale geldiği, geçiminin komşuları tarafından sağlandığı, belediyenin evinde oturduğu, davalı E.. E..'in ise taksi şoförü olduğu, aylık 600,00 TL gelirinin bulunduğu, aylık 400,00 TL kira ödediği görülmektedir.

Davalı E.. E..'in hakkında yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırması ile kendi beyanına göre taksi şoförü olduğu belirlenmekte ise de; gelir durumuna ilişkin sosyal ve ekonomik durum araştırması yetersiz olup denetime imkan verecek nitelikte değildir.

O halde mahkemece; davalı E.. E..'in sosyal ve ekonomik durumunun tam ve sağlıklı olarak saptanması ile İstanbul Taksiciler Esnaf Odasından dava tarihi itibariyle taksi şoförlerinin aylık ortalama gelir durumunun sorulmasından sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/16856, Karar No: 2010/6144, Tarih: 08.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2008/16856 E.  ,  2010/6144 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili,

yıllık izin, ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan Gazanfer Tamer Tanca Deri Ürünleri Dış Tic avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, davacıdan fazla alınan 166.25 TL'nin ilgiliye iadesi ile aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davalıya yükletilmesine, 08.03.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/14064, Karar No: 2021/2812, Tarih: 11.03.2021

**15. Ceza Dairesi         2019/14064 E.  ,  2021/2812 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : TCK'nın 158/2. maddesi delaletiyle 158/1, 62, 52/2, 51. maddeleri gereğince mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, suç tarihinde Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Merkezi’nde sekreter olarak çalıştığı, katılana kendisini AKP Genel Başkan Yardımcısı...'nun sekreteri olarak tanıtıp, Türk Hava Yoları’nda hostes olarak çalışırken iş akdi feshedilen katılanın kızı ...’nin tekrar işe alınmasında yardımcı olacağı vaadi ile katılandan 1.000 TL para aldığı iddia edilen somut olayda, dosya kapsamında toplanan delillere göre sanığın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olduğuna ilişkin mahkemenin kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiş, dosya kapsamında alınan ifadeler, Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından dosyaya sunulan belgeler ve olaya uygun Mahkemenin gerekçesi karşısında tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 11/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5499, Karar No: 2013/16042, Tarih: 28.11.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/5499 E.  ,  2013/16042 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davalılar ve davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kiracı tarafından kiralananın devir hakkı bedeli olarak kiralayanlara ödenen paranın iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin davalılardan 01.04.2012 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile mecuru kiraladığını, sözleşmenin 3. Maddesi uyarınca devir bedeli adı altında davalılara 90.000 TL ödeme yaptığını, daha sonra kiralamaktan vazgeçildiğini, bu durumun davalılara bildirilmesi üzerine davalıların taşınmaza kiralık ilanı astıklarını, sözleşmeyi feshetmesine rağmen 90.000 TL nin kendisine iade edilmediğini, kiralananda kiralık ilanı asıldığının 13/03/2012 tarihinde yaptırılan delil tespiti ile tespit edildiğini 15/03/2012 tarihli ihtarnamesi ile henüz kira kontratının başlamadığı, kontrattan vazgeçildiği ve taşınmaza kiralık ilanının asıldığı belirtilerek dayanaksız olarak alınan 90.000 TL nin iadesinin istendiğini, buna rağmen paranın iade edilmediğini, davalılara verilen paranın tahsili için başlatılan icra takibinin itirazla durdurulduğunu belirterek davalıların icra takibine itirazlarının iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalılar vekili cevabında; talep edilen paranın kaparo veya depozito parası olmadığını sözleşmenin 3. maddesine göre devir hakkı bedeli olarak verildiğini, devir hakkının davacıya satıldığını davacının halen bu hakkı kullanabileceğini, tek taraflı olarak kira akdinin feshedilmesi üzerine müvekkilinin hemen kiracı aramaya başladığını, belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacı tarafından davalılara verilen paranın karşılığının bulunmadığı, kiralayanların sözleşmenin uygulanmaması nedeni ile zarara uğradıkları, mahallinde yapılan keşif sonucunda taşınmazın 30 gün içinde kiralanabileceğinin tespit edildiğini, davacının bir aylık kira bedelini talepte haksız olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne, 80.000 TL asıl alacak ve 60,00 TL işlemiş faize itirazın iptaline, 32.000 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında çekişmesiz olan 01/04/2012 başlangıç tarihli 10 yıl süreli aylık 10.000 TL bedelli kira sözleşmesi ile, kiralanan dükkan restoran olarak kullanılmak üzere davalılar tarafından davacıya kiralanmıştır. Sözleşmenin 3. maddesinde kiracının devir bedeli

olarak kiraya verenlere 140.000 TL ödeyeceği, kira kontratıyla birlikte peşin olarak 60.000 TL ödediği, 30.000 TL sini 28/02/2012 tarihinde bakiye 50.000 TL sini 15/03/2012 tarihinde ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen devir hakkı bedelinin 90.000 TL lik kısmının davacı kiracı tarafından davalı kiralayanlara ödendiği, daha sonra sözleşmenin sözlü olarak feshedildiği, bunun üzerine ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/25 D.İş sayılı dosyasında 13/03/2012 tarihinde yapılan delil tespitine göre davalıların taşınmazın yeniden kiralanması için emlakçı ile anlaşarak taşınmaza kiralık ilanı asıldığı, çekişmesizdir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık sözleşmenin 3. maddesi gereğince ödenen paranın iadesinin gerekip gerekmediği noktasındadır. Davacı kiracı tarafından bildirilen fesih iradesiyle kira sözleşmesi başlamadan sona erdirilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmede davacı kiracının sözleşmeden vazgeçmesi halinde sözleşmenin 3. maddesi gereğince ödenen paranın iade edilemeyeceğine dair bir düzenleme yoktur. Mahkemece her ne kadar fesih nedeni taşınmazın yeniden kiralanması için geçecek süre tespit edildikten sonra belirlenen süreye karşılık gelen kira miktarı iadesi istenen paradan mahsup edilerek hüküm kurulmuş ise de, bu konuda davalı kiralayanlar tarafından usulüne göre açılmış bir dava bulunmamaktadır. Davacı, uygulanmayan sözleşme nedeni ile devir bedeli olarak ödediği paranın iadesi isteminde haklı olduğundan mahkemece 30 günlük kiralama süresi karşılığı 10.000 TL nin alacaktan mahsubu ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davalılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince; davacı tarafından başlatılan icra takibinde talep edilen 90.000 TL sözleşmenin 3. maddesi gereğince ödenen paradan kaynaklanmaktadır. Ödenen ve davacıya iadesi istenen alacak miktarı hesaplanabilir ise de iade edilip edilemeyeceği hususu yargılamayı gerektirdiğinden mahkemece davacı lehine 32.000 TL icra inkar tazminatına hükmedilmesi de doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda (2) No'lu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (3) No'lu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 28.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2413, Karar No: 2013/3739, Tarih: 03.06.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/2413 E.  ,  2013/3739 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, bedeli paylaşıma konu taşınmaz üzerine müvekkili tarafından ipotek konulduğu tarihte şikayet olunanın takip borçlusu aleyhine tapudaki tasarrufunun iptali için açmış olduğu dava ile ilgili bir kaydın bulunmadığını, müvekkilinin bu iyiniyetinin korunması gerektiğini, ancak sıra cetveli düzenlenirken bu hususa dikkat edilmeyerek söz konusu taşınmazla ilgili tasarrufun mahkemece iptal edildiği gerekçesiyle haczinin sonraki tarihli olmasına rağmen ilk sırada şikayet olunana ödeme yapılmasının hatalı olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan vekili, açmış oldukları davada takip borçlusunun tapudaki tasarrufunun iptal edildiğini, öncelikle kendilerine ödeme yapılmış olmasının doğru olduğunu savunarak, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; tasarrufun iptali davasını açan alacaklıya karşı sonradan lehine ipotek tesis edilen alacaklılar ve haciz uygulayan alacaklıların iptal edilmiş tasarruf oranında davayı kazanmış alacaklıya karşı önceliği bulunmadığından sıra cetvelinin doğru olarak düzenlendiği gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, şikayetçi vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan ... Mahkemesi kararının İİK’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13450, Karar No: 2012/12363, Tarih: 28.06.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/13450 E.  ,  2012/12363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalı işverenin ve davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28/06/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.