muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/579, Karar No: 2025/5660, Tarih: 14.04.2025

4-Faz 3 çalışmaları tamamlandıktan sonra ürünün ilaç olarak kullanılabilmesi için onay alınması gereklidir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Avrupa Birliğinde EMEA, ABD’de FDA'ya başvurularak ruhsat alınmaktadır. Sağlık Bakanlığı Tıbbi Cihaz Kurumu yazı cevabından dava konusu ilaca ilişkin ruhsat başvurusu ve ruhsatının bulunmadığı, Avrupa Birliğinde EMEA, ABD’de FDA onayının olduğu anlaşılmaktadır.

5-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış, aynı Kanun'un 72. maddesinde Kurumca ödenecek bedelleri belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkili olduğu, bu yetkinin sınırları (...sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla ... öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle...) belirtilmiştir. Bu bağlamda, bu ruhsat başvurusu kabul edilen ilaçların ödeme kapsamına alınması için ilacın üretici firması, ilacı kullanan hasta vs. kişiler tarafından yapılan başvurular, davalı Kurum tarafından belirlenmek suretiyle SUT (Sağlık Uygulama Tebliğ) alınmaktadır.

6-Sağlık yardımına müstahak olan sigortalı hastaların kendileri ve bakmakla yükümlü olduğu hastaların modern tıbbın sağladığı ilaçlardan yararlanması gerekmekle birlikte bu talebin yaşam hakkı ve sosyal devlet ilkeleri gözetilerek hiç bir sınırlama olmaksızın ilacın ödenmesi, kamu kaynaklarının sınırlılığı gözetildiğinde asgari düzeyde sağlık hizmeti sunmakla yükümlü olan Kurumun tüm hastalara eşit olarak sunması gereken sağlık hizmetinin finansmanın sağlanması ve sağlık hizmetlerinin finansmanın sürdürülmesi olanağını ortadan kaldıracağı açıktır.

7-Bu konuda bir kısım AİHİM kararlarında "...her türlü sağlık hizmetlerinin ücretsiz olarak temin edilmesi arzu edilse bile bu talebin karşılanabilirliğinin devletin mali kaynaklarıyla ilgili bir mesele olduğu, başvurucunun nüfusun geneline sunulan sağlık hizmetinden aynı şekilde yararlandığını, bu nedenle başvurunun dayanaktan yoksun olduğunu, devletin kısmen de olsa tedavi masraflarını üstlenmesinin pozitif yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösterdiğini, geri kalan kısmın karşılanması kararının ise o devletin politikalarıyla ilgili olduğu belirtilmiştir. Nitecki/Polonya (21.3.2002)", "...Kronik böbrek yetmezliği hastalığı sebebiyle hemodiyalize bağlı olan başvurucunun tedavi masraflarının daha evvel tamamen devlet karşılamakta iken, hastanelere ayrılan bütçenin azalması nedeniyle tedavilerinin bir kısmını kendilerinin ödemek zorunda kalmaları 2. maddenin ihlali olarak görmemiştir. Pentiacova/Moldova (4.1.2005), "...Nüfusun geneline yönelik sağlık hizmetleri kapsamında, bireylerin sağlık hizmeti ve ilaç giderlerinin devletçe karşılanması gerektiğini ilkesel olarak vurgulamakla birlikte, resmi ilaç listesinde olmayan bitkisel ilaçların devletlerce karşılanmasının mahkemece dayatılamayacağını belirterek başvuruyu reddetmiştir. Scialacqua/İtalya 1.7.1998" ilaçların ödenmesi konusunda devletlere takdir hakkı tanıdığı anlaşılmaktadır.

8-Kanun tarafından tıbbi cihaz ve ilaçların finansmanı konusunda yetki verilen Kurumun yetkisini ortadan kaldıracak şekilde karar verilemez. Bu bakımdan yargı kararı ile bir ilacın ödenebilmesi için yukarıda yapılan açıklamalar ışığında öncelikle tüm faz çalışmalarını tamamlamış, ilacın tıbben ve fennen zorunlu, ... önemi haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır.

9-Mahkemece, her ne kadar rapor alınmak suretiyle karar verilmiş ise de alınan rapor içeriğine göre ilacın sürekli olarak daha etkin ve daha yararlı olduğunun ve kullanılmasının tıbben zorunlu bulunduğunun yöntemince belirlenmediği anlaşılmaktadır.

10-Mahkemece;

A-Davacı hastaya ait tüm tedavi evrakları (özellikle durum bildiri raporları) eksiksiz celp edilmeli,

B-Dava konusu ilaca ilişkin Faz 3 çalışmalarına, hasta grubu ve hekim verilip verilmediğinin Sağlık Bakanlığı Tıbbi Cihaz Kurumundan sorularak, hasta grubu verilmişse buna ilişkin varsa çalışma raporlarının, ayrıca üretici firmanın yurt içi temsilcisinden ilaca ilişkin tüm faz çalışmalarının celp edilmesine,

10-Mahkemece;

A-Davacı hastaya ait tüm tedavi evrakları (özellikle durum bildiri raporları) eksiksiz celp edilmeli,

B-Dava konusu ilaca ilişkin Faz 3 çalışmalarına, hasta grubu ve hekim verilip verilmediğinin Sağlık Bakanlığı Tıbbi Cihaz Kurumundan sorularak, hasta grubu verilmişse buna ilişkin varsa çalışma raporlarının, ayrıca üretici firmanın yurt içi temsilcisinden ilaca ilişkin tüm faz çalışmalarının celp edilmesine,

C-Davalı Kurum İlaç Dairesi Başkanlığı Teknik Komisyon Görüş Bildirir Formunda ve alınan tıbbi otorite raporlarında, ülkemizde hastalığın tedavisi için altın standart bir tedavi yönteminin bulunmadığı, antibiyotikler, balgam sökücüler, vitamin takviyeleri vs. ilaçların uygulandığı, mevcut ilacın ise gen tedavisine ilişkin olduğu, yapılan araştırmalarda ter testi değerlerinde düşme, solunum fonksiyonu testi değerlerinde iyileşme, akciğer alevlenmelerinde azalma, vücut kitle indeksinde artış, yaşam kalitesi skorunda iyileşme, hava yolu fonksiyonlarında artma meydana geldiği iddia edilmekte olup, davacı hastaya ait tedavi evrakları ve durum bildirir rapor içerikleri de gözetilerek, davacının mutasyonu belirlenerek, ilacın gen (mutasyonun) tedavisine yönelik mi yoksa hastalığın yol açtığı semptomların giderilmesine yönelik bir ilaç olduğu belirlenerek, ilaç semptomların giderilmesine yönelik bir ilaç ise öncelikle Kurum tarafından bedeli ödenen ilaçların hastanın hayatını idame etmesine yönelik asgari düzeyde tedavinin karşılanıp karşılanmadığı belirlenmeli, şayet karşılanmıyor ise dava konusu ilacın etkilerin sürekli mi yoksa geçici mi bir fayda sağladığı, geçici bir fayda sağlıyorsa ne kadar süre bu faydanın sağlandığı belirlenmeli, şayet ilaç gen (mutasyonun) tedavisine yönelik ise mutasyonun iyileştirmesine yönelik bilimsel bir veri, çalışma olup olmadığı, ilacın sürekli kullanılması gerekip gerekmediği, ilaç gen mutasyonuna yönelik bir tedavi ise neden sürekli kullanılması gerektiği,

D-Dava konusu ilaç/ilaçların alınan bilirkişi raporlarında hastalarda, her hangi bir evrede kullanılabileceği ve ilaç dozunun hastanın yaşına ve kilosuna göre belirlendiği belirtilmektedir. Dosya içerisinde yer alan davalı Kurum İlaç Dairesi Başkanlığı Teknik Komisyon Görüş Bildirir Formunda, evrelere ayrılarak evrelerde ilacın etkinlik durumlarının belirtildiği anlaşılmakta olup öncelikle bu hastalığın evrelerinin olup olmadığı, evreleri varsa hastanın evresi belirlenerek, bu evrelerin nasıl belirlendiği, kullanılan ilacın bu evrede etkin olup olmayacağı ve kullanılacak dozda bir değişiklik gerekip gerekmediği belirlenmeli,

E-Mevcut ilacın onay süreci öncesi yapılan Faz-3 çalışmaları, onay sonrası varsa Faz-4 çalışmaları ve diğer araştırmalarda, etkinlik düzeyi yönünde yapılan bilimsel araştırmalar sonucu elde edilen veriler de gözetilmek suretiyle her evrede etkin olup olmadığı, yan etkilerinin mevcut olup olmadığı belirlenmeli,

E-Mevcut ilacın onay süreci öncesi yapılan Faz-3 çalışmaları, onay sonrası varsa Faz-4 çalışmaları ve diğer araştırmalarda, etkinlik düzeyi yönünde yapılan bilimsel araştırmalar sonucu elde edilen veriler de gözetilmek suretiyle her evrede etkin olup olmadığı, yan etkilerinin mevcut olup olmadığı belirlenmeli,

F-Ayrıca hastanın evresi belirlendikten sonra uygulanması gereken tedavi yöntemi ve kullanılması gereken ilaç dozunun ne olması gerektiği, bunun nasıl ve kim tarafından belirlenmesi ve nasıl bir yol izlenmesi gerektiği,

G-Bu bağlamda, çocukluk yaşlarda teşhis konulan ve genetik bir hastalık olduğu anlaşılan hastalığa ilişkin yapılan mevcut tedavi yöntemleri ile hastanın bu zamana kadar hayatını idame ettiği (dava açan hastalarda 40 yaş üzeri hastalarında mevcut olduğu) anlaşılmakta olup, Kurum tarafından bedeli ödenen ilaçların, hastanın hayatını idame etmesine yönelik asgari düzeyde tedavinin karşılanıp karşılanmadığı, ilaca ilişkin bütün faz çalışmalarının tamamlanıp tamamlanmadığı, hastalığının tedavisinde ... önemi haiz ve kullanılmasının zorunlu olup olmadığının, dolayısıyla kullanılmasının tıbben ve fennen sigortalının iyileşmesine katkıda bulunup bulunmayacağının en önemlisi dava konusu ilacın sürekli olarak daha etkin ve daha yararlı olduğunun tıbbi yöntemlerle belirlenerek karar verilmelidir. Bu bağlamda hastalığın uzmanlık alanı olan üniversitelerin anabilim dalı başkanlığından en az 3 kişilik bilirkişi kurulundan (hasta çocuk ise çocuk göğüs hastalıkları veya çocuk sağlığı ve hastalıkları, hasta çocuk değilse göğüs hastalıkları veya iç hastalıklar bölümünden) rapor alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.

H-Karar verilirken, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, talebe konu ilaç/ilaçların yargı yolu ile ödenebilmesi için ilacın tıbben ve fennen zorunlu, ... önemi haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1436, Karar No: 2016/903, Tarih: 29.06.2016

**Hukuk Genel Kurulu         2014/1436 E.  ,  2016/903 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVALILAR : 1-... vekili Av. ...

Taraflar arasındaki “tapu iptali ve tescil” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 06.09.2011 gün ve 2010/510 E., 2011/428 K. sayılı kararın incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 01.04.2013 gün ve 2013/2285 E., 2013/2828 K. sayılı ilamı ile;

(...Yargıtay bozma ilamında özetle; "Dava konusu taşınmazın sınırında orman bulunması nedeniyle orman araştırması yapılması gerektiği ve taşınmazın doğusunda Çarşamba kanalı bulunduğundan bu kanalın hangi kuruma ait olduğunun tespiti ile malikinin davaya dahil edilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, hükme dayanak yapılan fen bilirkişisi raporunda P8 ile gösterilen 578,30, P6 ile gösterilen 572,33 ve P16 ile gösterilen 2.874,53 metrekarelik bölümlerinin davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan araştırma sonucunda dava konusu taşınmazın kesinleşen orman kadastro sınırları dışında kaldığı ve orman olmadığının belirlendiği davacı yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur. Bozma ilamında dava konusu taşınmazın sınırında Çarşamba kanalı bulunduğu vurgulanarak kanalın ait olduğu kurumun da davaya dahil edilmesi gereğine değinilmiş ise de fen bilirkişisinin ek raporunda, 26/05/2009 tarihli raporda Çarşamba kanalı olarak belirtilen yerin aslında Çarşamba Çayı olduğunun belirtilmesi karşısında taşınmazın jeolojik yönden niteliğinin belirlenmesi ile taşınmazın öncesinin dere yatağı olup olmadığı ve sonradan tarım arazisine dönüşüp dönüşmediğinin yöntemine uygun şekilde araştırılması gerekir. Jeolog bilirkişinin 21.05.2009 havale tarihli raporu taşınmazın öncesinin dere yatağı olup olmadığı ve sonradan tarım arazisine dönüşüp dönüşmediği hususlarında yetersiz olduğu gibi taşınmazda zilyetliğin sürdürülüş biçimi de yöntemince araştırılmamıştır. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle taraf tanıkları ve jeolog bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır. Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi, ve taraf tanıklarından, zilyetliğin sürdürülüşü ile ilgili olarak, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, jeolog bilirkişiden taşınmazın dere yatağı olup olmadığı ya da dereden kazanılıp kazanılmadığı ile ilgili bilimsel ve teknik verilere dayalı taşınmazın sınırlarını gösterir tüm yönlerden çekilmiş fotoğraflar ekli rapor alınmalı, dava tarihinden geriye doğru iktisap dönemlerini kapsayacak şekilde taşınmazın uydu hava fotoğraflarının bilimsel yöntemlerle jeodezi veya fotogrametre mühendisi bilirkişi aracılığıyla incelenmesi ile niteliği ve kullanım durumu açıklığa kavuşturulmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmelidir. Dava konusu taşınmazın farklı bir bölümünün Konya 1 .Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/512 Esas sayılı dava dosyasında da davalı olduğu bildirildiğinden teknik bilirkişiye, bu dava dosyasında dava edilen taşınmaz ile dava konusu taşınmazı bir arada gösterir kroki ile keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, 29.06.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

...

19.H.D. Bşk.

...

15.H.D. Bşk.

KARŞI OY

Dava; kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar Yargıtay 8. Hukuk Dairesince eksik araştırma nedeniyle bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak gerekli araştırma yapıldıktan sonra yeniden davanın kabulüne dair verilen karar, 16. Hukuk Dairesince bozma gerekçesi genişletilerek eksik araştırma nedeniyle bozulmuştur.

İkinci bozma kararına karşı yerel mahkemece özetle; önceki bozma gereklerinin yerine getirildiği, ayrıca ikinci bozmada belirtilen eksikliklerin de daha önceden tamamlandığı gerekçesiyle önceki kararda ısrar edilmiştir.

Yerel mahkeme ile özel daire arasındaki uyuşmazlık; birinci bozma ilamında belirtilmeyen hususların ikinci bozmaya konu yapılıp yapılamayacağı ve bozma ilamında eksik olarak belirtilen araştırmaların hüküm kurmaya yeterli olup olmadığı hususundadır.

Bilindiği üzere bozma ilamına uyulmakla artık bozma dışında kalan hususlar taraflar açısından usulü müktesep hak haline gelmiştir. İlk bozma, taşınmazın orman ile ilgisinin olup olmadığı ve taşınmaz sınırındaki Çarşamba kanalının hangi kamu kuruluşuna ait ise tespit edilerek davaya katılmasının sağlanmasına ilişkindir. Mahkemece yapılan araştırma sonucu taşınmazın orman ile ilgisinin bulunmadığı anlaşılmış, diğer yandan Çarşamba kanalı olarak ifade edilenin gerçekte Çarşamba Çayı olması nedeniyle ilgili kamu kuruluşunun davaya katılımının sağlanması yönünden bir yapılacak bir şey bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İkinci bozma ilamında belirtilen “taşınmazın jeolojik yönden niteliğinin belirlenmesi ile taşınmazın öncesinin dere yatağı olup olmadığı ve sonradan tarım arazisine dönüşüp dönüşmediğinin yöntemine uygun şekilde araştırılması” hususuna gelince; dosyada bulunan 21.05.2009 tarihli jeolog bilirkişi raporunda “arazi yapısında herhangi bir değişim olmadığı” belirtilmiş, 02.07.2009 tarihli ek rapor ile de “davacının arazisinin Çarşamba Çayından kazanılma bir toprak olamayacağı kanaatine varıldığı..” tespit edilmiştir.

Yapılan keşifler ve dinlenen tanık beyanları ile dava konusu taşınmaz ile komşu Çarşamba Çayı arasında kot farkı bulunduğu, bu nedenle taşınmazın çaydan kazanılmasının mümkün olmayıp aksine çayın zaman zaman taşınmazın toprağını aşındırma suretiyle götürdüğü sonucuna ulaşılmaktadır.

Dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; çeşitli tarihlerde üç kez keşif yapıldığı, alınan bilirkişi raporları ve dinlenen tanık beyanlarının hüküm kurmaya yeterli olduğu anlaşılmakla, bozma ile tekrar keşfe yönlendirmenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 30. maddesinde düzenlenen “usul ekonomisi ilkesi” ile de bağdaşmayacağından yerel mahkeme kararının onanması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2014/3269, Karar No: 2014/6411, Tarih: 06.03.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/3269 E.  ,  2014/6411 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mersin 4. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 31/10/2013

NUMARASI : 2013/63-2013/521

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim, harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu maddeye göre belediyenin haczedilmezlik şikayetinin kabul edilebilmesi için mahcuzların kamu hizmetinde fiilen kullanılması zorunludur.

Ayrıca, 5779 Sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun'un 7. maddesinde; bu Kanunda, belediyelere, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından ayrılacak paylar ile diğer kanunlarda verilmesi öngörülen payların vergi hükmünde olduğu düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu ve takip hukuku ilkelerine göre asıl olan alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir.

Ayrıca, bir üst norm olan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90/4. maddesi ile de; usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklerin düzenlendiği milletlerarası antlaşmaların kanun hükmünde olduğu ve uyuşmazlıklarda gözetilmesi gerektiği kuralına yer verilmiştir.

Buna göre, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 1 Nolu Protokol'ün 1. maddesinde; "... Her gerçek ve tüzel kişi, maliki olduğu şeyleri barışçıl bir biçimde kullanma hakkına sahiptir. Kamu yararı gerektirmedikçe ve Uluslararası Hukukun genel ilkeleri ile hukukun aradığı koşullara uyulmadıkça, bir kimse mülkiyetinden yoksun bırakılamaz ..." hükmü yer almaktadır.

Ek protokol'ün mülkiyet hakkı ile ilgili 1. maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisince onaylanmış ve onaylayan yasada; "... Her hakiki veya hükmü şahıs, malların masuniyetine (dokunulmazlığına) riayet edilmesi hakkına maliktir. Herhangi bir kimse ancak amme menfaati icabı olarak ve kanunun derpiş eylediği şartlar ve devletler hukukunun umumi prensipleri dahilinde mülkiyetinden mahrum edilebilir ..." ilkelerine yer verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 16 Ocak 2007 tarih ve 31277/03 sayılı Kuzu-Türkiye davası hakkındaki kararında, davacının lehine alınan yargı kararının altı yıldır uygulanmaması, bir diğer anlatımla ilama konu borcun borçlu belediyece ödenmemesi nedeniyle, AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlal edildiği sonucuna vararak tazminata hükmetmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 16 Ocak 2007 tarih ve 31277/03 sayılı Kuzu-Türkiye davası hakkındaki kararında, davacının lehine alınan yargı kararının altı yıldır uygulanmaması, bir diğer anlatımla ilama konu borcun borçlu belediyece ödenmemesi nedeniyle, AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlal edildiği sonucuna vararak tazminata hükmetmiştir.

Yine 17 Ocak 2006 tarih ve 13062/03 sayılı Kranta - Türkiye davası ve 18 Ekim 2005 tarih ve 74405/01 sayılı Tütüncü Ve Diğerleri - Türkiye davası hakkındaki kararında da aynı sonuca varmıştır.

Bütün bu açıklamalar ışığında, 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinin dar yorumlanması gerektiği sonucuna varılmalıdır. Maddede açıkça haczedilmezlik için vergi, resim, harç geliri olma ya da "fiilen kamu hizmetinde kullanılma" koşullarının kabul edilmesi karşısında, belediyeye ait bir paranın haczedilmezliği ancak fiili durumunun tespiti ile belirlenmelidir. Bu konuda ispat yükü ise borçluya düşmektedir. Bir diğer anlatımla, haczedilen paraların vergi, resim, harç geliri olduğunu ya da fiilen kamu hizmetinde kullanıldığını borçlu belediye ispatlamalıdır. Aksi halde şikayetin reddi gerekecektir.

Somut olayda borçlu belediyenin şikayet dilekçesinde, kurumlarının gelirleri için Vakıf Bank Metropol Şubesinde birbirinden bağımsız hesaplarının bulunduğunun bildirilmiş olduğu görülmüştür.

O halde mahkemece, borçlu belediyeye ait hesaplar ayrı ayrı değerlendirilerek haczi kabil olanlarla, olmayan gelirlerin aynı hesaplarda toplanıp toplanmadığı, birbirine karıştırılıp karıştırılmadığı her hesap numarası için ayrı ayrı değerlendirme yapılarak oluşacak sonuca ve yukarıda yazılı ilkelere göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06/03/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.