muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/6050, Karar No: 2012/10402, Tarih: 14.06.2012

**4. Hukuk Dairesi         2012/6050 E.  ,  2012/10402 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat .... tarafından, davalı ... aleyhine 02/03/2009 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 07/07/2009 günlü kararın dairemizin 10/06/2010 gün ve 2009/11798-2010/6936 E-K sayılı kararı ile tümden reddedilmek üzere bozulması üzerine mahkemece önceki kararda direnilmesine dair verilen kararın HGK'nun 08/06/2011 gün ve 2011/4-188-2011/393 E-K sayılı ilamı ile "...direnme uygun bulunduğundan davalı vekilinin manevi tazminat miktarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine..." karar verilmekle ve davalı vekilinin karar düzeltme istemi HGK'nun 2012/4-126-2012/281 Esas Karar sayılı ilamı ile ret edilmekle dosya dairemize gelmiş olup tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, hakaret nedeni ile kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; kararın davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 10.06.2010 gün ve 2009/11798-2010/6936 E-K sayılı ilamı ile istemin tümden reddi gerektiği yönünde bozulmuş, yerel mahkemece önceki kararda direnilmiş, HGK nun 08.06.2011 gün ve 2011/4/188-393 E-K sayılı ilamı ile mahkemenin davalının Sinop mitinginde söylediği sözlerin davacının kişilik haklarına saldırı oluşturduğu ve manevi tazminattan sorumlu tutulması gerektiği yönündeki direnmesi yerinde bulunarak manevi tazminat miktarına yönelik inceleme yapılmak üzere dosya dairemize gönderilmiştir.

Davacı, davalının 28.02.2009 günü Sinop’da yaptığı seçim konuşmasında kendisini “maganda-külhanbeyi üslubu kullanmakla, zerafetten, terbiyeden, nezaketten saygıdan uzak olmakla, ne söylediğini bilmemekle, devlet sorumluluğu taşımamakla, adam olamamakla ve yalancı olmakla” suçladığını, kişilik haklarına bu ağır saldırı nedeni ile uğradığı manevi zararın ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının üslubuna yönelik düşünce, kanaat ve eleştiri içeren konuşma metni nedeni ile manevi tazminat ödetilmesi isteminin haksız olduğunu, davacının konuşmalarında sık sık argo ifade ve söylemler kullandığını, buna dayalı olarak eleştirilmeyi göze alması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı, davacının üslubuna yönelik düşünce, kanaat ve eleştiri içeren konuşma metni nedeni ile manevi tazminat ödetilmesi isteminin haksız olduğunu, davacının konuşmalarında sık sık argo ifade ve söylemler kullandığını, buna dayalı olarak eleştirilmeyi göze alması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Yerel mahkemece; davalının Sinop mitinginde yaptığı konuşma metninde geçen bir takım cümlelerin eleştiri sınırlarını aştığı, davacıyı halkın gözünde küçük düşürücü nitelikte olduğu kabul edilerek 10.000,00Tl manevi tazminat ödetilmesine karar verilmiştir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Somut olaya gelince; davacı iktidar partisinin genel başkanı ve başbakan, davalı ise dava konusu konuşmanın yapıldığı dönemde ana muhalefet partisi genel başkanıdır. Tarafların mevcut konumları nedeni ile sürekli ülke gündeminde yer alan kişiler oldukları, üstlendikleri görevlerden dolayı da diğer kişilere göre eleştiriye daha açık olmaları gerektiği açıktır. Davalı ana muhalefet partisi genel başkanı olarak seçimler öncesinde Sinop’ta yaptığı miting konuşması sırasında iktidar partisine ve onun genel başkanı olan davacıya yönelik eleştirilerini dile getirirken Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararı ile eleştiri sınırlarını aşarak davacının kişilik haklarına saldırıda bulunduğu kabul edilmiş ise de, tarafların siyasi kişilikleri ve görevleri ile yukarıda anılan ilkeler gözetildiğinde yerel mahkemece davacı yararına takdir edilen 10.000,00TL manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle BOZULMASINA, davalının diğer temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenler ile reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 14/06/2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle BOZULMASINA, davalının diğer temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenler ile reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 14/06/2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava, haksız eylem nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir.

Hukuk Genel kurulu, ilk derece mahkemesinin davalının Sinop mitinginde söylediği sözlerin davacının kişilik haklarına saldırı oluşturduğu ve manevi tazminattan sorumlu tutulması gerektiği yönündeki direnmesini yerinde bulmuş, davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar vermiştir.

Yerel mahkeme direnme kararında; davalının davacıyı, maganda ve külhanbeyi üslubu kullanmakla, zarafetten, terbiyeden, nezaketten, saygıdan uzak olmakla, ne söylediğini bilmemekle, Devlet sorumluluğu taşımamakla, adam olmamakla, yalancı olmakla itham ettiğini kabul ederek, davacı yararına 10.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir.

Borçlar Kanununun 49/2. maddesi; "Hakim, manevi tazminatın miktarını tayin ederken, tarafların sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumları da dikkate alır." biçiminde düzenlenmiştir.Mahkeme hakimi, tazminat miktarını belirlerken yasanın öngördüğü bu kıstası nazara almıştır.Bunun aksine sübjektif görüş ve mülahaza ile fazla olduğunu söylemek doğru değildir.

Bu itibarla; ilk derece mahkemesi kararını yerinde ve isabetli bulduğumdan ve onanması gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma kararına bu yönüyle katılamıyorum.14/06/2012
Yargıtay — Esas No: 2010/26124, Karar No: 2011/7440, Tarih: 30.05.2011

**6. Ceza Dairesi         2010/26124 E.  ,  2011/7440 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanıklar savunmanı

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I- Hükümlü ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesinde:

Hükümlü ... hakkında kurulan Hendek Asliye Ceza Mahkemesinin 28.11.2002 gün ve 2002/102-420 sayılı önceki hükmün temyiz edilmeksizin kesinleştiğinin anlaşılması karşısında; ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.09.2007 günlü, 2007/125-186 sayılı ve benzer kararlarında açıklandığı üzere, adı geçen hükümlü hakkında temyiz edilmeksizin kesinleşen ilk hükmün ancak, suç tarihinden sonra yürürlüğe giren yasalar yönünden talep halinde yada resen uyarlama yargılaması yapılmasının mümkün olduğu, hükümlü hakkında kurulan ilk hükmün kesinleşmesinden sonra, aynı dosyada sanıklar ... ve Yusuf Akdeniz hakkında kurulan ilk hükmün sanıklar tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nca iade edilmesi sonrasında dosyanın yeniden ele alınıp hükümlü ... hakkında yeniden kurulan hükmün hukuki değerden yoksun ve yok hükmünde bulunduğu anlaşıldığından, hükümlü ...’in yeniden kurulan hükme yönelik temyiz itirazının 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nun 317. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE, hükümlü hakkında kurulan ilk hükümle ilgili uyarlamanın mahallinde yapılması için dosyanın gereği yapılmak üzere İADESİNE,

II- Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan hükümlerin temyiz incelemesine gelince:

Sanıkların eylemine uyan 765 sayılı TCK.nun 492/1-son maddesinde belirtilen suç için öngörülen cezanın türü ve yukarı sınırına göre, aynı Yasanın 102/4, 104/2. maddeleri ile 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK.nun aynı suça uyan 142/1-b, 66/1-e, 67/4. maddelerinin ayrı ayrı ve bir bütün olarak uygulanması sonucu, anılan Yasanın 7/2, 5252 sayılı Yasanın 9/3. maddeleri ışığında, zamanaşımı bakımından 765 sayılı Yasa hükümlerinin sanık yararına olması ve aynı Yasanın 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 aylık zamanaşımının suç tarihi olan 21.07.2001 tarihinden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ... savunmanının temyiz itirazı ve tebliğnamedeki düşünce bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanıklar hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ORTADAN KALDIRILMASINA (DÜŞMESİNE), 30/05/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16702, Karar No: 2016/15885, Tarih: 07.09.2016

**13. Hukuk Dairesi         2016/16702 E.  ,  2016/15885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR

Mahkemece dava, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan uyuşmazlık olarak nitelendirilip, buna göre uygulama yapılmıştır. Davanın açıklanan niteliğine göre hükmü temyizen inceleme görevi, yürürlükte bulunan işbölümü uyarınca Yargıtay 3. Hukuk Dairesinindir.

SONUÇ: Dosyanın görevli Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 07/09/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1107, Karar No: 2013/17622, Tarih: 12.12.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/1107 E.  ,  2013/17622 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... Nak. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların işleten, sürücü ve trafik sigortacısı olduğu aracın müvekkilleri desteği idaresindeki motosikletle karıştığı trafik kazasında destek Selami'nin vefatına neden olduğunu belirterek destekten yoksun kalma neden ile anne ve baba için ayrı ayrı 500,00.-TL olmak üzere 1.000,00.-TL maddi tazminatın sigorta şirketinden temerrüt tarihinden, diğer davalılardan olay tarihinden, ayrıca anne ve baba için ayrı ayrı 30.000,00.-TL olmak üzere toplam 60.000,00.-TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsilini talep etmiş, talebini ıslah dilekçesi ile arttırmıştır.

Davalı Allinaz Sigorta A.Ş. vekili, kusur oranında, gerçek zarardan, poliçe limiti ile sorumlu olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Nak. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili, kusurun davacılar desteğinde olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı sürücünün % 70 kusurlu olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabul kısmen reddi ile anne ve baba için toplam 16.415,76.-TL maddi tazminatın sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 30.09.2011 tarihinden, diğer davalılardan olay tarihinden, ayrıca anne ve baba için ayrı ayrı 10.000,00.-TL olmak üzere toplam 20.000,00.-TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek

yasal faizi ile tahsiline, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... Nak. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı ... Nak. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1.622,36 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılar Onur Nak. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti ve ...'den alınmasına 12.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9971, Karar No: 2024/19016, Tarih: 21.05.2024

**10. Ceza Dairesi         2021/9971 E.  ,  2024/19016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/914 E., 2016/468 K.

SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin, hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Antalya 27. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.06.2016 tarihli ve 2015/914 Esas, 2016/468 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 191 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi, 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile hak yoksunluğuna hükmedilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri özetle; gereğinin yapılmasını arz ettiğine ilişkindir.

III. GEREKÇE

Sanığın 30.06.2015 tarihli eylemi nedeniyle 20.07.2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte verilen tedavi ve denetimli serbestlik kararının içeriğinde, sanığın bu karara itiraz hakkı bulunduğuna ilişkin, itiraz süresi ve merciinin gösterilmesi suretiyle usulüne uygun yasa yolu bildirimi yapıldığı ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının 01.08.2015 tarihinde sanığa usulüne uygun tebliğ edildiği, erteleme kararının 17.08.2015 tarihinde kesinleştiği, tedbirin infazı için Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği, Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından düzenlenen ihtarlı çağrı kağıdının tebliği üzerine 17.09.2015 tarihinde yükümlünün başvurduğu ve tedbirin infazına başlanıldığı, 08.10.2015 tarihli hastane randevusuna katılmaması üzerine 15.10.2015 tarihinde uyarılmasının ardından 22.10.2015 tarihinde hastaneye başvuru yaparak randevusuna katıldığı ancak 05.11.2015 tarihli hastane randevusuna katılmadığından bahisle ikinci bir uyarı yapılmaksızın dosyasının kapatıldığı, kovuşturma şartı olan ısrar koşulunun sağlanmadığı anlaşılmakla;

5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendinde yer verilen koşulların oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi, dolayısıyla aynı Kanun'un 191 inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü kapsamında ihlal nedeni sayılacak eylem bulunup bulunmadığı hususunun tespiti için, sanık hakkında incelemeye konu 30.06.2015 tarihli suç tarihinden sonra, ancak kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kesinleştiği 17.08.2015 tarihinden itibaren erteleme süresi olan 5 yıl içinde işlenen kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan verilen herhangi bir kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ya da 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin altıncı fıkrası gereği doğrudan açılan davaların bulunup bulunmadığının araştırılarak,

aa. Var ise; Cumhuriyet Başsavcılığı ve/veya mahkemelerden ilgili dosyaların getirtilip dosya arasına alınıp, derdest ise temyize konu dava dosyası ile birleştirilmesi; hüküm verilmiş ve kesinleşmiş ise, sonucuna göre, tüm deliller birlikte gözetilmek suretiyle ihlal niteliğinde eylem olup olmadığı ya da eylemlerin tek suç, ayrı suç veya zincirleme suç oluşturup oluşturmadığı tartışılıp değerlendirildikten sonra sanığın hukukî durumunun belirlenmesi,

bb. Yok ise; kovuşturma şartı olan ısrar koşulunun sağlanmadığı dikkate alınarak kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca kamu davasının durmasına ve erteleme kararı ile birlikte verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına devam edilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de; dosya inceleme tarihi itibariyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kesinleştiği 17.08.2015 tarihinden itibaren 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen 5 yıllık erteleme süresinin dolduğu ve 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının birinci cümlesinde yer verilen “Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir.” hükmü uyarınca erteleme süresinin dolması nedeniyle kovuşturma şartının gerçekleşmediği dikkate alınarak düşme kararı verilmesi gerektiği gözetilmeyerek eksik araştırma ile hüküm kurulması, nedenleriyle hukuka aykırılık görülmüştür.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Antalya 27. Asliye Ceza Mahkemesi kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Antalya 27. Asliye Ceza Mahkemesi kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,21.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12291, Karar No: 2012/3109, Tarih: 06.03.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/12291 E.  ,  2012/3109 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan iş verene ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava

dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davacıya ve davalı ... Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti'ne. iadesine 06/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.