muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/16240, Karar No: 2015/1678, Tarih: 10.02.2015

Davalı ... Sağlık Hizmetleri A.Ş. vekili, çeklerin ödeme aracı olup diğer davalı şirketin borcu nedeniyle müvekkiline verildiğini, müvekkilinin davacıyla doğrudan bir ilişkisi olmadığını, çeklerin üzerinde teminat çeki olduğuna dair bir ibare bulunmadığını ve müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu, çekler ödenmediğinden icra takibine koyduklarını beyanla, davanın reddine ve davacı aleyhine %40 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacının dava konusu iki adet çeki teminat olarak davalı ... Yol Yardım Hizmetleri AŞ' ye verdiği, bu davalının kendisine teminat olarak verilen çekleri diğer davalı ... Sağlık Hizmetleri San Tic. AŞ' ye verdiği, 21/05/2007 tarihli protokolde davalı ... Yol Yardım Hizmetleri San ve Tic AŞ ile diğer davalı ... Sağlık Hizmetleri Tic AŞ arasında ekli çek listesinde açıkça kayıtları bulunan davaya konu iki adet çekin de yeraldığı, bu protokole göre davalı ... Yol Yardım A.Ş. tarafından diğer davalı ... Sağlık Hizmetleri Tic AŞ' ye bu çeklerin karşılıksız çıkması halinde iade edilerek yeni müşteri çekleri ile değiştirileceği, ancak çekler karşılıksız çıktığında iade edilmeyerek davalı ... Sağlık Hizmetleri Tic AŞ tarafından takibe konulduğu gerekçeleriyle, davanın davalı ... Yol Yardım Hizmetleri Tic AŞ. açısından kabulüne, davacının .... 14. İcra Müdürlüğü' nün 2008/5139 sayılı takibe konu 31.000-TL bedelli iki çek sebebiyle davalı ... Yol Yardım Hiz. San ve Tic AŞ' ye borçlu olmadığının tespitine, üçüncü şahıs davalı ... Sağlık Hiz San ve Tic AŞ hakkındaki davanın ise kötüniyete dair koşullar oluşmadığından reddine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin de koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı ... Sağlık Hizm.A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili ve davalı ... Sağlık Hizm.A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 10.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6202, Karar No: 2011/4936, Tarih: 07.10.2011

**8. Hukuk Dairesi         2011/6202 E.  ,  2011/4936 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tescil

KARAR

Tescil davasında Orman İdaresi taraf olup, uyuşmazlık konusu taşınmazın, orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususunda incelenme yapılmış bulunduğuna göre, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yüksek Yargıtay (20.) Hukuk Dairesine ait olmakla, gereği için, dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 07.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20979, Karar No: 2013/12528, Tarih: 05.06.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/20979 E.  ,  2013/12528 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 506 sayılı Yasanın 26/1. maddesi uyarınca trafik iş kazası sonucu hayatını kaybeden sigortalının hak sahibine bağlanan gelirin, sarf edilen masraf ve ödemenin rücuan tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde talep edilen davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Trafik kazası, 18.05.2008 günü saat 12.30 sıralarında davalı işverene ait ...... plakalı araçta şoför olarak çalışan sigortalının Lüleburgaz istikametinden Babaeski istikametine seyir halinde iken Düğüncülü kavşağında gidiş istikametine göre sol şeritten yoldan çıkarak aracın sol yana devrilmesi sonucu yaralanan sigortalının kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmesi şeklinde meydana gelmiştir.

Mahkemece, kusur oranlarının saptanmasından öncelikle, maddi olayın ne şekilde oluştuğunun kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmiş olması gerekir. İhlal edilen mevzuat hükümleri belirlenirken, zararlı sonuçların önlenmesi için durum ve koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkatinde neler olduğunun eksiksiz bilinmesinde, kusur raporuna ve dava dosyasına yansıtılmasında yasal zorunluluk vardır.

Mahkemece yapılması gereken iş; kaza tarihini içerecek şekilde aracın fenni muayene belgeleri de celbedilerek,aracın fenni muayene durumu araştırılmak suretiyle, trafik kazasının meydana gelmesinde işverene yüklenebilecek araçta teknik arıza olup olmadığı, bakım noksanlığı bulunup bulunmadığı yöntemince incelenip, araştırılarak, belirlenmeli; bu yönde konusunda uzman bilirkişi kurulundan, ayrıntılı değerlendirme içerir çelişkiden uzak yeniden rapor alınmalı ve varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı işverene iadesine, 05.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3288, Karar No: 2019/5054, Tarih: 19.07.2019

**16. Ceza Dairesi         2019/3288 E.  ,  2019/5054 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek, Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı terör örgütüne üye olmak, Kasten öldürmeye teşebbüs, Mala zarar verme

Hüküm : Sanıklar ..., ...,..., ..., ..., ... hakkındaki; Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs suçundan CMK 223/3-d maddesi uyarınca "Ceza Verilmesine Yer Olmadığına," Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, TBMM'yi Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs suçlarından, "Karar verilmesine yer olmadığına," Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak suçundan, CMK 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatlerini içeren hükmüne dair, dava dosyasının CMK 10/1. maddesi uyarınca tefriki,

Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında, Cebir ve Şiddet Kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak suçlarından, CMK 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı Beraatlerine yönelik istinaf taleplerinin reddiyle CMK'nın 280/1-a maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine,

Sanıklar ... , ...,..., ... ,..., ...,..., ..., ..., ...,

... hakkında; Cebir ve Şiddet Kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak suçlarından;

Sanıklar ..., ...,..., ..., ..., ..., ... hakkında, Kamu malına zarar verme suçundan,

Sanıklar ..., ..., ... hakkında, Kamu malına zarar verme ve mala zarar verme (6 kez) suçlarından, CMK 223/2-c maddesi uyarınca ayrı ayrı Beraatlerini içeren hükmüne dair; CMK'nın 280/1-a maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine,

Sanık ...’nin TCK 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 39/1-2-c, 58/9, 53, 63, maddeleri gereğince mahkumiyetine, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak, suçlarına ilişkin karar verilmesine yer olmadığına,

Sanık ...’nin TCK 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 39/1-2-c, 58/9, 53, 63, maddeleri gereğince mahkumiyetine, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak, suçlarına ilişkin karar verilmesine yer olmadığına,

Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında, TCK 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 58/9-6, 53, 63, maddeleri uyarınca mahkumiyetlerine, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak, suçlarına ilişkin "Karar Verilmesine Yer Olmadığına"

Sanıklar ... ve ... hakkında;

TCK 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 58/9-6, 53, 63, maddeleri uyarınca mahkumiyetlerine,

Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak, suçlarına ilişkin "Karar Verilmesine Yer Olmadığına"

TCK 152/1-a, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 58/9-6, 53, maddeleri uyarınca mahkumiyetlerine,

Sanık ... hakkında; TCK 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 58/9-6, 53, 63, maddeleri uyarınca mahkumiyetine,

Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak, suçlarına ilişkin "Karar Verilmesine Yer Olmadığına"

TCK 152/1-a, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 58/9-6, 53, maddeleri ve TCK 151/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, 52/2, maddeleri uyarınca mahkumiyetlerine,

Sanık ... ... hakkında;

TCK 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 62, 58/9-6, 53, 63, maddeleri uyarınca mahkumiyetine,

Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak, suçlarına ilişkin "Karar Verilmesine Yer Olmadığına"

Sanık ... hakkında;

TCK 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 62, 58/9-6, 53, 63, maddeleri uyarınca mahkumiyetine,

Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak, suçlarına ilişkin "Karar Verilmesine Yer Olmadığına"

TCK 152/1-a, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 58/9-6, 53, maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezasını içeren hükümlerine dair; CMK'nın 280/1.a maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine,

Sanık ... hakkında;

TCK 152/1-a, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 58/9-6, 53, maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezasını içeren hükümlerine dair; CMK'nın 280/1.a maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine,

Sanık ... hakkında;

Katılan...'e karşı işlenen, TCK 81/1, 35/1-2, 266, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK 58/9-6, 53, 63, maddeleri uyarınca, 24 yıl hapis cezasını içeren Malatya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 04.05.2018 tarih, 2017/1 - 2018/222 E.K sayılı hükmüne dair TCK'nın 35. maddesinin TCK'nın 81/1, 266, 3713 sayılı Kanunun 5/1 maddelerinden sonra uygulanması ile netice cezanın "17 yıl hapis cezası" olacak şekilde düzeltilmek suretiyle CMK'nın 280/1.a maddesi gereğince istinaf başvurunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Bölge Adliye Mahkemesince haklarında kurulan hükümlerin bozulmasına karar verilen sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında kurulan hükümler inceleme kapsamı dışında bırakılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle; temyiz edenin sıfatı bakımından 477 sayılı Kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaki 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Başbakanlık kurumuna yapılacak tüm atıfların Cumhurbaşkanlığı kurumuna yapılacağı göz önünde bulundurulmuştur.

Sanıklar ve müdafilerinin duruşmalı inceleme istemlerinin, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerinde savunmaya yeterli süre ve kolaylık sağlanarak bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması ve temyiz denetiminde de yazılı savunmanın sınırsız şekilde kullanılabilme olanağının bulunması karşısında, savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

I-Mala Zarar Verme suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemesinin kararı, verilen cezanın tür ve süresine göre CMK'nın 286/2-a maddesi gereğince temyiz edilemez nitelikte olduğundan Cumhuriyet Savcısı, katılanlar vekilleri ile sanıklar ve müdafiilerinin bu suçtan kurulan hükümler yönünden temyiz istemlerinin CMK'nın 298. maddesi gereğince REDDİNE,

I-Mala Zarar Verme suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemesinin kararı, verilen cezanın tür ve süresine göre CMK'nın 286/2-a maddesi gereğince temyiz edilemez nitelikte olduğundan Cumhuriyet Savcısı, katılanlar vekilleri ile sanıklar ve müdafiilerinin bu suçtan kurulan hükümler yönünden temyiz istemlerinin CMK'nın 298. maddesi gereğince REDDİNE,

II-Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkındaki Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs suçundan, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, TBMM'yi Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs suçlarından ve Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak suçundan kurulan hükümlere ilişkin olarak yapılan istinaf incelemesinde CMK 10/1. maddesi uyarınca verilen tefrik kararları hüküm niteliğinde olmadığından ve CMK 286 madde uyarınca temyiz yeteneği bulunmadığından bu hükümlere yönelik Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının temyiz isteminin ve sanıklar hakkında "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve Silahlı Terör örgütüne üye olmak," suçlarından verilen "Karar Verilmesine Yer Olmadığı" kararlarına yönelik temyiz talebi bakımından ise Bölge Adliye Mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesinin bu hususta vermiş olduğu karara yönelik olarak İstinaf incelemesinde açıkça bu hususta bir karar verilmemiş olmaması karşısında bu hükümler bakımından temyiz itirazlarının CMK 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

III-Katılanlar ..., ..., ..., İçişleri Bakanlığı ..., Milli Savunma Bakanlığının cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmek ve silahlı terör örgütüne üye olmak suçlarının niteliği itibariyle suçtan doğrudan doğruya zarar görmedikleri ve bu nedenle de davaya katılma hakları bulunmadığı ve davaya katılmalarına ilişkin verilen karar da hukuki değerden yoksun olup hükmü temyiz yetkisi vermeyeceği ve ayrıca ..., ..., İçişleri Bakanlığı ..., ..., Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı ve TBMM’nin ise sanık ... hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçunun niteliği itibariyle atılı suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmadığı, davaya katılmalarına ilişkin verilen karar da hukuki değerden yoksun olup hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden katılanlar vekillerinin belirtilen suçlara ilişkin kurulan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin CMK 296/1. maddesi gereğince REDDİNE,

Sair hükümler bakımından temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sair hükümler bakımından temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Öncelikle, anayasal düzene karşı suçların unsur ve nitelikleri, bu suçlar yönünden eski ve yeni ceza yasanın mukayesesi, teşebbüs sorunu, illiyet bağı, iştirak hükümleri ve sanıkların savunmada ileri sürülen hukuki kurumlar ile kusurluluğu etkileyen nedenlerin genel değerlendirilmesi yapılacaktır.

Anayasayı İhlal Suçu

5237 sayılı TCK'nın 309/1. maddesinde tanımlanan anayasal düzene karşı suçta, tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir. Görüldüğü üzere, cebir ve şiddet bu suçun unsurunu oluşturmaktadır. Bu nedenle Anayasal düzenin değiştirilmesine yönelik teşebbüsün ancak cebir ve şiddet kullanılarak, yani bireylerin iradeleri zorlanmak suretiyle ifsat edilerek gerçekleştirilmesi gerekir. Kanunun aradığı cebrilikten maksadın fiziki/maddi cebir olduğu açıktır.

Fiziki güce dayanan elverişli ve cebri eylemin, Anayasayı ihlal/Hükûmeti ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs etmek suçunu oluşturacağı konusunda doktrin ve uygulamada ortak görüş mevcuttur.

5237 sayılı TCK’nın hazırlık çalışmaları sürecinde de, Hükûmet tasarısında anayasayı ihlal suçunu düzenleyen 363. maddesi “koruyucu doktrin”in benimsediği görüş doğrultusunda formüle edilmişti, ancak, tasarının Mecliste ki görüşmelerinde; "Manevi cebir kavramı, mehaz kanun bakımından Faşizmin, Türk Ceza Hukuku yönünden ise meşru siyasi iktidarın yargılanmasına gerekçe arayan 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra o gün iktidarda olanları yargılamak amacıyla kurulan Yüksek Adalet Divanı’nın eseridir." gerekçesi ile, bu tasarı kabul görmemiş, yasa metninde açıkça “cebir ve şiddet” unsuruna yer verilmiş, cebrin de fiziki/maddi cebir olduğu gerekçede açıklığa kavuşturularak, hatta cebir kavramının yanına şiddet eklenmek suretiyle maddi cebir vurgulanarak, özgürlükçü çağdaş demokratik hukuk devleti ilkelerine uygun düzenleme yapılmıştır.

Suçun İhmali Davranışla İşlenmesi:

Suçun İhmali Davranışla İşlenmesi:

Hukuk normları, ya yasaklayıcı norm ya da emredici norm olarak ortaya çıkarlar. Yasaklayıcı norm, belli bir hareketin yapılmasını yasaklar. Zira yasaklanan hareketin yapılması halinde bir hak ihlali söz konusu olacaktır. Ceza kanunlarındaki suçların çoğu yasaklayıcı normun ihlal edilmesiyle işlenmektedir. Yasaklayıcı normun ihlali ancak icraî bir hareketle gerçekleştirilebilir. Emredici norm ise, belli bir hareketin yapılmasını emreder. Bu hareket yapılmadığında bir hak ihlal edilmiş olacaktır. Bu nedenle ihmali suçlar cezayı gerektiren emredici normlara karşı gelmek suretiyle işlenebilir. Bu doğrultuda Ceza Kanunumuzun özel kısmında suçlar çeşitli şekillerde tasnif edilirken, ayrımlardan birisi de gerçekleştirilen hareketin şekline göredir. Bunlar icrai suç ve ihmali suç olarak ayrıma tabi tutulmuştur.

İhmal, Türkçe sözlükte; “gereken ilgiyi göstermeme, boşlama, savsaklama, savsama, önem vermeme” olarak, Osmanlıca-Türkçe büyük lügatta da “ehemmiyet vermemek, yapılması lazım işi sonraya bırakma, dikkatsizlik, başlayıp bırakmak, terk etmek” şeklinde açıklanmaktadır.

"İhmali ifade etmek üzere; olumsuz, menfi, negatif hareket; icrai ifade etmek üzere de olumlu, müspet, pozitif hareket terimlerine rastlanmaktadır" (Hakan Hakeri, Kasten Öldürme Suçları, 2006 baskı, s. 69)

Hukuksal yararlara saygı gösterilmesi gereği iki şekilde ihlal edilebilir. İlki, bir hukuki yarara tecavüz teşkil edilen bir hareketin yapılması, ikinci olarak da hukuki yararı koruyan hareketin yapılmaması suretiyle (Gössel, 323). Bununla beraber garantörsel ihmali suçları da bu ayrıma dahil ederek üçüncü bir ayrım yapılabilir. Nitekim icra ve ihmal ile işlenebilen suçların yanısıra hem icrai hem de ihmali hareketlerle işlenebilen suçlar da söz konusu olabilir. (Hakeri, age, s. 70)

İhmali suçlar iki gruba ayrılmaktadır. Birinci grup, gerçek ihmali suçlar olup “ihmali hareketin bizzat suç tipinde gösterildiği suçlardır.” Bu suçlarda tipiklik, kanunda tarif edilen belli bir emredici normun kasten yerine getirilmemesiyle gerçekleşir. İhmali davranışın sonucunda ayrıca bir neticenin meydana gelmesi bu suçların oluşması için zorunlu değildir. Gerçek olmayan ihmali suçlar ise “tipe uygun bir neticenin engellenmemesi suretiyle gerçekleştirilen suçlardır.” Fakat bunun için failin özel bir hukuki yükümlülük (garantörlük) altında bulunması gerekir. Ancak garantör olan bir kimse gerçek olmayan ihmali suçun faili olabileceğinden, bu suçlar gerçek özgü suçlardır. Ceza kanununda düzenlenen her suç, hem icrai hem de ihmali hareketle işlenebilir. Kural olarak icrai hareketle işlenebilen bir suçun ihmali hareketle de işlenebilmesine gerçek olmayan ihmali suç denmektedir. Keza bir suçun kanuni tanımında belli bir davranışta bulunma veya belli bir neticeye sebebiyet verme cezalandırılmaktadır. Gerçek olmayan ihmali suçlar, neticeli suçlardır. Bu suçlarda, mutlaka neticeyi önleme yönünden hukuki yükümlülük bulunması gereklidir.

Öğretide icrai hareketle işlenebilen bir suçun ihmali davranışla da işlenebildiğinin kabulü için, görünüşte ihmali suçlara ilişkin bir düzenlemenin genel hükümlere konulmasında zorunluluk olduğu görüşü şu gerekçe ile ileri sürülmüştür: "...icrai hareketle işlenen suçların hangi koşullarda ihmali hareketle de işlenebileceğinin, yani ihmalin icraya eşdeğerlik koşulunun kanunun genel hükümler kısmında yapılacak bir düzenleme ile belirlenmesi gerekirdi. Ancak yeni TCK'da ihmali hareketin icrai harekete eşdeğer sayılacağı haller belirli bazı suçlarda sınırlı olarak öngörülmüştür. Bunlar, kasten öldürme, kasten yaralama ve işkence suçlarıdır. Bunların dışında kalan suçların ihmali bir hareketle işlenmesi durumunda failin cezalandırılıp cezalandırılmayacağı hususu tartışmalı hale gelmiştir. Kanaatimizce kanunilik ilkesi açısından, görünüşte ihmali suçlara ilişkin bir düzenlemenin genel hükümlere konulmasında zorunluluk vardır. Mevcut düzenlemeye göre, ihmali hareketle işlenebileceği açıkça belirlenemeyen suçların ihmali hareketle işlenmesi mümkün değildir. Kanun koyucu sadece bu suçların kanuni tanımında açıkça ihmali hareketi icrai harekete eşdeğer gördüğünü belirtilmiştir. Dolayısıyla bunların dışında kalan suçların ihmali hareketle işlenebileceğini kabul etmek kanunilik ilkesine aykırı olabileceği gibi, kanun koyucunun iradesiyle de çelişecektir." (Koca-Üzülmez, TCK. Genel Hükümler, 9. baskı, s. 381-382; atfen, Öztürk/Erdem, kn. 171, 5237 sayılı TCK, s. 180; Hakeri, Ceza Hukuku Genel Hükümler. 12. basım, s. 145)

Gerçek olmayan ihmali suçların tamamlanabilmesi için tipe uygun neticenin meydana gelmesi gerekir. Ancak, netice de faile objektif olarak isnat edilebilmelidir. İcrai suçlarda objektif isnadiyet, failin neticeye sebebiyet vermesini gerektirmektedir. İhmali suçlarda da nedensellik bağı ve objektif isnadiyet sorumluluk için şarttır. Ancak, icrai suçlarda olduğu gibi netice hareketin fiziki bir sonucu olmasından ziyade, hukuken beklenen hareket yapılmış olsaydı tipe uygun neticenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine bakılmalıdır. Başka bir deyişle, ihmali hareket olmasaydı, yani icrai bir hareket yapılsaydı netice meydana gelmeyecekti denilebiliyorsa, ihmali hareketle netice arasında nedensellik bağı vardır. Aksi taktirde ihmali hareketten doğan sorumluluğun sınırlarının aşırı şekilde genişletilmesi söz konusu olacaktır.

Sanığın eylemi/araç suç ile amaç suç arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı sorunu;