muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/3483, Karar No: 2010/13479, Tarih: 30.11.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/3483 E.  ,  2010/13479 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin sayaç değiştirme talebi üzerine davalının 18.09.2008 tarihinde sayacı değiştirdiği halde 01.12.2008 tarihinde sayaç değiştirdiğini unutup, farklı sayaç takılı diye savcılığa enerji hırsızlığından suç duyurusunda bulunduğunu, yapılan tahkikat sonucu müvekkili hakkında takipsizlik kararı verildiğini, borcun silinmesi talebini davalının reddettiğini ileri sürerek, 2.858.44.-TL.borçtan borçlu olunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece dosya kapsamı, davalının kendi tuttuğu tutanaklar arasındaki çelişki ve davacı hakkındaki takipsizlik kararına göre davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı Dedaş vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada 18.9.2008 tarihli Sayaç Değiştirme Tutanağı 01.12.2008 tarihli Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı, 24.3.2009 tarihli Sayaç İnceleme/Görgü Tutanağı ve 29.01.2008 tarihli Abonelik Sözleşmesi mevcuttur. Mahkeme, davacı hakkında 04.4.2009 tarihli takipsizlik kararına dayanmıştır. HUMK.nun 275.maddesine göre mahkeme çözümü özel veya teknik bir bilgi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir.

Mahkemece sayaç numaraları da dikkate alınarak, dosya içindeki tutanaklar da değerlendirilerek, konusunda uzman bilirkişiden veya üç kişilik bilirkişi kurulundan dosya kapsamı ve tüm itirazları da kapsayacak şekilde Yargıtay denetimine açık ve ayrıntılı bir rapor alınarak iddia edilen olayla ilgili varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu yukarıda açıklanan hususlara dikkat edilmeden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 30.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7351, Karar No: 2011/13223, Tarih: 13.12.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/7351 E.  ,  2011/13223 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Eylül 2002-Haziran 2006 tarihleri arası çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının Adalet ve Kalkınma Partisi ... İl Başkanlığında Eylül 2002 – Haziran 2006 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak geçen ve kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının Adalet ve Kalkınma Partisi ... İl Başkanlığı ile Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanlığı aleyhine açtığı davaların husumet yokluğundan reddine, SGK aleyhine açılan davanın ise bu davadan ayrılmasına karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan, siyasi partilerin belde, ilçe ve il teşkilatlarının parti tüzelkişiliğinden ayrı ve bağımsız bir tüzelkişilikleri yoktur. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanun'unun 15/3.maddesine göre partiyi temsil yetkisi genel başkana aittir. Kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydı ile parti adına dava açma ve davada husumet yetkisi, genel başkana veya ona izafeten bu yetkileri kullanmak üzere parti tüzüğünün göstereceği parti mercilerine aittir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının, davalı Adalet ve Kalkınma Partisi ... İl Başkanlığında Eylül 2002 – Haziran 2006 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak üye kayıt işlerinden sorumlu olarak çalıştığını iddia etmesine karşın sigortalı işe giriş bildirgesinin düzenlenmediği gibi davalı işyerinden Kuruma bildirilen sigortalı çalışmalarının da bulunmadığı, davalı işyerinin 1.6.2007 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, tanık olarak dinlenen kişilerin ilgili partinin il başkanlığında yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptıklarını belirterek davacının dava konusu dönemde davalı işyerinde üye kayıt işlerinden sorumlu olarak çalıştığını beyan ettikleri, dava konusu döneme ilişkin dönem bordroları ile ücret ödeme belgelerinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının davalı işyerinde çalışıp çalışmadığının yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır. Parti tüzelkişiliğinden ayrı ve bağımsız bir tüzelkişiliği bulunmayan Adalet ve Kalkınma Partisi ... İl Başkanlığı'na husumet yöneltilemeyeceğinden bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi yerindedir. Ancak, davacının davalı işyerinde gerçek bir çalışması olduğu belirlenir ise bu takdirde 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasa'sının 71.maddesine göre Genel Başkanlıktan davacının çalışmasına ilişkin bir izin ya da olur bulunup bulunmadığı sorularak, bulunmadığı takdirde davacının Adalet ve Kalkınma Partisi ... İl Başkanlığında çalışmasına ilişkin hizmet sözleşmesi parti tüzelkişiliğini bağlamayacağından davacı ile hizmet sözleşmesini yapan kişi veya kişiler belirlenerek husumetin bu kişilere yöneltilmesi gerekir.

Yapılacak iş, öncelikle Kurumun yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 79/10 ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9 maddesinden alan hizmet tespiti davasında yasal hasım konumunda bulunması nedeniyle davalı SGK yönünden açılan ve ayrılan dava dosyası ile bu dava dosyasını birleştirerek yargılamaya devam etmek, Kurumdan davalı işyerine ait dönem bordrolarını ve işyeri dosyasını getirtmek, davalı işyerinden davacının işyeri özlük dosyası ile dava konusu döneme ilişkin tüm ücret ödeme belgelerini getirtmek, öncelikle bordro tanıklarını dinlemek, gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, davacının Adalet ve Kalkınma Partisi ... İl Başkanlığı işyerinde gerçek ve eylemli bir çalışması bulunduğu belirlenir ise Genel Başkanlıktan davacının çalışmasına ilişkin bir izin ya da olur bulunup bulunmadığı sormak, bulunmadığı belirlenir ise davacı ile hizmet sözleşmesi yaparak işe alan kişi ve kişileri belirlemek ve davacıya bu kişilere husumet yöneltmek için süre vermek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine ,13.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/30301, Karar No: 2016/4417, Tarih: 05.05.2016

**15. Ceza Dairesi         2013/30301 E.  ,  2016/4417 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

.

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından, sanık ... hakkında verilen beraat hükümleri Cumhuriyet savcısı tarafından; sanık ... hakkında verilen mahkûmiyet hükümleri ise, sanık ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'in, diğer sanık ...'in iş yerinden çalınan suça konu 3 adet çeki bir şekilde ele geçirerek, 15.12.2007 keşide tarihli 9.750 TL bedelli, 15.01.2007 keşide tarihli 9.750 TL bedelli, 15.02.2008 keşide tarihli, 38.000 TL bedelli olarak düzenleyip, farklı tarihlerde katılan ...'a aldığı mal karşılığında ciro ederek verdiği anlaşılmakla, eylemlerinin nitelikli dolandırıcılık ve resmi evrakta sahtecilik suçlarını oluşturduğuna yine sanık ...'ın, kendisine ait olan suça konu çekleri çaldırdığına ilişkin şikayet dilekçesi verdiği yine söz konusu çeklerin ön yüzündeki yazıların ve birinci ciranta imzalarının sanık ...'nun eli ürünü olduğu, keşideci imzasının ise çek sahibi olan sanık ...'ın elinden çıkmadığının belirlenmiş olması karşısında mahkemenin, sanık ... hakkında "beraat" hükmü verilmesi gerektiğini takdir eden kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, Cumhuriyet savcısının, sanık ... hakkında mahkumiyet kararı verilmesi gerektiğine, sanığın, kendisine iftira atıldığına ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 05.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10579, Karar No: 2015/4378, Tarih: 08.06.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/10579 E.  ,  2015/4378 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, müvekkili kurumun davalıdan alacağının tahsili için 6183 sayılı yasaya göre müvekkili kurumun 2007/25674 no'lu dosyası ile başlatılan icra takibi sonucunda taşınmazları üzerine haciz şerhi işlendiğini ve...3. İcra Müdürlüğü'nün 2009/7039 sayılı takip dosyasından satış kararı alındığını, mallar satılarak paraya çevrildiğini ancak borçlu hakkında başka borçlarından dolayı icra takibi yapıldığından sıra cetveli hazırlandığını, ilk sırada 3. İcra Müdürlüğü, ikinci sırada 5. İcra Müdürlüğü ve üçüncü sırada müvekkili kurumun bulunduğunu, 6183 sayılı kanunun 21. maddesi gereği 1. sıradaki ve 3. sıradaki kurum alacağı kapandıktan sonra 2. sıradaki 5. İcra Müdürlüğü'ne paranın paylaşımının yapılması gerektiğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan, cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; sıra cetvelinin davacı kuruma 25.08.2014 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, bu durumda en geç İİK'nın 142. maddesinde belirtilen yedi günlük yasal hak düşürücü sürenin dolduğu 01.09.2014 tarihinde şikayette bulunulması gerektiği, oysa davanın 09.09.2014 tarihinde hak düşürücü süre geçirildikten sonra açıldığı, bu zorunluluğun 6100 sayılı HMK'nın 114/2. maddesi uyarınca dava şartlarından olduğu gerekçesi ile, HMK'nın 115/1-2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Temyiz dilekçesine eklenen ödeme emri evraklarına istinaden alacaklının ...Müdürlüğü olduğu anlaşıldığından, sıra cetvelinin ...Müdürlüğü'ne tebliğ edilmesi gerekirken, tebliğin...Müdürlüğü'ne yapılması uygun değildir. Bu nedenle sıra cetveline karşı yapılan şikayetin süresinde olduğu kabul edilerek taraf delilleri toplanıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 08.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2036, Karar No: 2023/3133, Tarih: 01.06.2023

**1. Hukuk Dairesi         2023/2036 E.  ,  2023/3133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin ″adli yardım talebinin reddine″ ilişkin 12.12.2022 tarihli ve 2022/10785 E. -13081 K. sayılı kararına karşı itiraz edilmesi üzerine, 6100 sayılı HMK′nın 337/2. maddesi uyarınca dosya Dairemize gönderilmekle, evrak üzerinden yapılan inceleme sonucunda:

Davacı ...′ın, İcra Hukuk Mahkemesinde açtığı ihalenin feshi davasının usulden reddine ilişkin 2021/225 E. - 409 K. sayılı kararına karşı istinaf yoluna başvurduğu, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddedildiği, bunun üzerine davacının adli yardım talebiyle temyiz isteğinde bulunduğu; Yargıtay 12. Hukuk Dairesince adli yardım talebinin reddine, harç ve yargılama masraflarının yatırılması için işlem yapılmak üzere dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verildiği, ... bu kararın davacı tarafından itiraza konu edildiği görülmektedir.

Ne var ki, davacının 6100 sayılı HMK′nın 336/2. maddesi çerçevesinde ödeme güçlüğü içinde bulunduğuna ilişkin herhangi bir delil bildirmediği görülmektedir.

Hâl böyle olunca, adli yardım talebinin reddine ilişkin Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 12.12.2022 tarihli ve 2022/10785 E.-13081 K. sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan İTİRAZIN REDDİNE; dosyanın 12. Hukuk Dairesine iadesine, 01.06.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12936, Karar No: 2019/9231, Tarih: 01.10.2019

**13. Hukuk Dairesi         2016/12936 E.  ,  2019/9231 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kabulüne birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-bir.dos.davacısı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, Mesut eczanesini işletmekte olduğunu, davalı Kurum'un son olarak göndermiş olduğu 16.04.2008 tarihli yazı ile sözleşmesini feshettiğini bildirdiğini, sözleşmenin feshi gerekçesini de, SGK ile Eczacılar arasında imzalanan 2007 protokolüne dayandırdığını, bunun üzerine o dönemde SSK ...'te olduğundan dolayı ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/257 esas sayılı dosyası ile dava açtığını, dosya takip edilmediğinden dolayı işlemden kaldırıldığını, söz konusu davalar devam ederken hakkında Siverek Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/36 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, yapılan yargılama sonucunda hakkında beraat kararı verildiğini, beraat kararının varlığı sözleşmenin yapılması için yeterli olmasına rağmen davalı Kurumun sözleşme yapmadığını, fesih sebebi olarak gösterilen protokolün ne şekilde ihlal edildiği ve hangi reçetelerle yapılmış olduğu konusunda bir açıklık olmadığını ileri sürerek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, sözleşmenin haksız feshine ilişkin işlemin kaldırılmasına, muarazanın men'ine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, asıl davanın reddini dilemiş, birleşen davasında ise; borçlu ...'ın kurum tarafından ödenen sigortalıların reçetelerinde birden fazla usulsüzlük yaptığının tespit edidiğini, bunun üzerine eczane protokolünde yer alan her usulsüzlük için ayrı ayrı cezai şart uygulanmış olduğunu, davalının sahte kupürlerle Kuruma fatura edilen reçete bedelleri ve ana paraya işleyen kanuni faizi ödemediğini, bu nedenle alacağın tahsili için icra takibi yapıldığını, borçlunun bu takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazmiatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, 2014/160 esas sayılı dava dosyası yönünden davanın kabulü ile davalı kurumun 16.04.2008 tarih ve B.XIII.2.SSK.4.27.01.00.069 sayılı yazıyla davacı ile yapılan sözleşmenin 3 yıl süreyle feshine ilişkin işlemin iptaline, birleşen ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/595 Esas sayılı davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalı-birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, 2014/160 esas sayılı dava dosyası yönünden davanın kabulü ile davalı kurumun 16.04.2008 tarih ve B.XIII.2.SSK.4.27.01.00.069 sayılı yazıyla davacı ile yapılan sözleşmenin 3 yıl süreyle feshine ilişkin işlemin iptaline, birleşen ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/595 Esas sayılı davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalı-birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-6100 sayılı HMK'nun 294. maddesi gereğince mahkeme, yargılamanın sona erdiği duruşmada hükmü vererek tefhim eder. Hükmün tefhimi, her halde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. Zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir. HMK'nun 297/2. maddesi gereğince, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Yine HMK'nun 298/2. maddesi gereğince de, gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz. Kararın gerekçesi ile hükmün birbirine uyumlu olması gerekir.

Somut olayda, kısa kararın verildiği duruşma tutanağında, "Davanın, esas ve birleşen dosya yönünden kabulüne ” şeklinde hüküm kurulduğu, böylelikle duruşma tutanağına geçirilen kısa karar ile gerekçeli karar arasında aykırılık yaratıldığı anlaşılmıştır. Bu husus, az yukarıda açıklanan kısa kararla gerekçeli karar ve hüküm fıkrasının birbirine uygun olması gerektiğine ilişkin ilke ve yasa hükümlerine aykırı olup mahkemece, 10.04.1992 gün ve 1991/7 esas ve 1992/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da benimsendiği gibi, kısa karar ile bağlı kalınmaksızın, ancak kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişki giderilecek şekilde yeniden bir karar verilebilmesi için usul ve yasaya aykırı olan hükmün bozulması gereklidir.

2-Bozma nedenine göre davalı-birleşen davada davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) no'lu bentde açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, (2) no'lu bent gereğince davalı-birleşen davada davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde şimdilik yer olmadığına,HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15018, Karar No: 2012/13577, Tarih: 12.07.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/15018 E.  ,  2012/13577 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik ... ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan ... bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ...'a iadesine, 12/07/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.