muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2918, Karar No: 2014/2406, Tarih: 07.04.2014

Anlaşılmıştır.

Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında;

«İnfaza ilişkin hususların kazanılmış hak oluşturmayacağı gözetilerek yapılan incelemede,

Dosya kapsamına göre, hükümlünün... Ve Araştırma Hastanesinde tedavi gördüğü esnada kaldığı odada yapılan aramada 1 adet cep telefonu yakalandığından bahisle 5275 sayılı Kanun'un 44/3-g maddesi gereğince 20 gün hücre cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğinin anlaşılması karşısında, 5275 sayılı Kanun 100/1. maddesinde yer alan “1) Cezanın infazına başlandıktan sonra hastalık nedeniyle hükümlünün ceza infaz kurumundan hastaneye kaldırılması hâlinde burada geçirdiği süre, cezadan indirilir...” hükmü dikkate alındığında hükümlünün hastanede bulunduğu sırada cezasının infazının devam ettiği, hastanede bulunurken infaz koruma memurlarının görevlendirildiği ve güvenlik önlemlerinin alındığı, 5275 sayılı Kanun'un 44/3-g maddesinde zikredilen kurum deyiminden sadece ceza infaz kurumunun anlaşılmaması gerektiği, hükümlünün hastanede bulunduğu sırada 5275 sayılı Kanun'da düzenlenen hususlara diğer hükümlüler gibi riayet etmesi gerektiği, aksi durumun kabulü halinde cezasını hastanede infaz eden hükümlüye cezasını ceza infaz kurumunda infaz eden hükümlüye göre ayrıcalık tanınmış olacağı, bu durumun ise infazda eşitlik ilkesine aykırı olacağı düşünüldüğünden yapılan itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.» denilerek, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 06.01.2014 tarihli kararının kanun yararına bozulması istenmiştir.

Dosya kapsamına göre; hükümlü ... ... hakkındaki hücreye koyma disiplin cezasına dayanak olarak gösterilen 5275 sayılı Kanun’un 44. maddesinin 3. fıkrasında, onbir günden yirmi güne kadar hücreye koyma cezasını gerektirir eylem olarak, aynı fıkranın (g) bendi “Her türlü ateşli silâh, mermi, patlayıcı madde, kesici, delici, yaralayıcı, bereleyici alet, yakıcı, aşındırıcı, boğucu, bayıltıcı, kör edici gaz ve ecza, her türlü zehir ve uyuşturucu ilâç ve madde, cep telefonu, telsiz ve sair elektronik haberleşme aracını kuruma sokmak, bulundurmak, kullanmak” biçiminde düzenlenmiş olup, somut olayda; hükümlüden cep telefonu ele geçirilen hastane odasının ceza infaz kurumu niteliğinde olmadığı, bu durumda hükümlü hakkında belirtilen kanun maddesi uyarınca disiplin cezası verilemeyeceğinden, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 06.01.2014 tarihli kararına yönelik yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteğinin REDDİNE, dosyanın Adalet Bakanlığı'na sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine, 07.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3300, Karar No: 2024/6363, Tarih: 08.10.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/3300 E.  ,  2024/6363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/674 E., 2021/181 K.

SUÇLAR : Nitelikli kasten öldürme

HÜKÜMLER: İstinaf başvurularının esastan reddi kararları

İTİRAZNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İTİRAZA KONU KARAR: Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükümlerin onanması

İTİRAZ EDEN: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 13.02.2024 tarihli ve 2022/11551 Esas, 2024/927 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.04.2024 tarihli ve 1 - 2021/70159 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308/1. maddesinde belirtilen kanunî süresinde yapılan lehe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308/2. maddesi gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu, sanık ...'ın diğer sanık (... oğlu) ...'in maktulleri tasarlayarak ve kan gütme saikiyle öldürme suçlarına yardım eden sıfatıyla cezalandırılması yerine müşterek fail sıfatıyla cezalandırılması hukuka aykırı olduğundan hükümlerin bozulması gerektiğine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Sanık ...'ın olayın başından beri sanık (... oğlu) ... ile birlikte fikir ve irade birliği içerisinde hareket ederek eylem üzerinde müşterek hakimiyet kurduğu tespit edilmekle, Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 37/1. maddesi uyarınca fail olarak cezalandırılmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının oy çokluğuyla yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy çokluğuyla REDDİNE,

2. 5271 sayılı Kanun’un 308/3. maddesi uyarınca Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 13.02.2024 tarihli ve 2022/11551 Esas, 2024/927 Karar sayılı onama kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.10.2024 tarihinde karar verildi.

K A R Ş I O Y

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda suça iştirakte, faillik ve şeriklik ayrımı öngörülmüş, azmettirme ve yardım etme şeriklik kavramı içinde değerlendirilmiştir.

Kanun’un 37. maddesindeki;

"(1) Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.

(2) Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur. Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası,üçte birden yarısına kadar artırılır" şeklindeki hüküm ile maddenin birinci fıkrasında müşterek faillik, ikinci fıkrasında ise dolaylı faillik düzenlenmiştir.

Kanun’da suç olarak tanımlanan fiilin, birden fazla suç ortağı tarafından iştirak hâlinde gerçekleştirilmesi durumunda TCK’nin 37/1. maddesinde düzenlenen müşterek faillik söz konusu olacaktır.

Kanun’da suç olarak tanımlanan fiilin, birden fazla suç ortağı tarafından iştirak hâlinde gerçekleştirilmesi durumunda TCK’nin 37/1. maddesinde düzenlenen müşterek faillik söz konusu olacaktır.

Öğretideki görüşler de dikkate alındığında müşterek faillik için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:

1- Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalıdır.

2- Suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmalıdır.

Müşterek faillikte, birlikte suç işleme kararının yanı sıra fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı “fail” konumundadır. Fiil üzerinde ortak hâkimiyetin kurulup kurulmadığının belirlenmesinde suç ortaklarının suçun icrasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulmalıdır.

"Yardım etme" ise 5237 sayılı TCK'nin 39. maddesinde;

"(1) Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi hâlinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.

(2) Aşağıdaki hâllerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla sorumlu olur:

a) Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.

b) Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.

c) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak" şeklinde,

"Bağlılık kuralı" da aynı Kanun'un 40. maddesinde;

"(1) Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.

(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir" biçiminde düzenlenmiştir.

Suçun icrasına iştirak etmekle birlikte, işlenişine bulunduğu katkının niteliği gereği kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen diğer suç ortaklarına “şerik” denilmekte olup, 5237 sayılı TCK’da şeriklik, azmettirme ve yardım etme olarak iki farklı şekilde düzenlenmiştir. Buna göre, kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen veya özel faillik vasfını taşımadığı için fail olamayan bir suç ortağı, gerçekleşen fiilden 5237 sayılı Kanun’un 40. maddesinde düzenlenen bağlılık kuralı uyarınca sorumlu olmaktadır.

TCK’nin 39/2. maddesindeki düzenlemeye göre, yardım etme; maddi yardım ve manevi yardım olarak ikiye ayrılmaktadır.

1- Bir suçun işlenmesine maddi yardımda bulunma çok çeşitli şekillerde ortaya çıkmakla birlikte anılan maddede maddi yardım;

TCK’nin 39/2. maddesindeki düzenlemeye göre, yardım etme; maddi yardım ve manevi yardım olarak ikiye ayrılmaktadır.

1- Bir suçun işlenmesine maddi yardımda bulunma çok çeşitli şekillerde ortaya çıkmakla birlikte anılan maddede maddi yardım;

a) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları temin etmek,

b) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında maddi yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak,

Olarak sayılmıştır.

2- Manevi yardım ise;

a) Suç işlemeye teşvik etmek,

b) Suç işleme kararını kuvvetlendirmek,

c) Suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaad etmek,

d) Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek,

Şeklinde belirtilmiştir.

Kişinin eyleminin, bir suça katılma aşamasına ulaşıp ulaşmadığı, ulaşmışsa da suça katılma düzeyinin belirlenmesi için, eylemin bir aşamasındaki durumun değil, eylemin yapılması için verilen kararın, bu kararın icra ediliş biçiminin, olay öncesi, sırası ve sonraki davranışların da dikkate alınıp tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Zira "yardım etme"yi müşterek faillikten ayıran en önemli unsur, kişinin suçun işlenişi sırasında fiil üzerinde ortak hâkimiyetinin bulunmamasıdır.

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir şekilde çözümlenebilmesi için müşterek faillik için gereken şartlardan birisi olan "suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurma" unsurunun ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

Her ne kadar sanık ... hakkında maktullerin öldürülmesi suçlarına asli fail olarak katıldığı kabul edilerek cezalandırılmış ise de;

Sanık ...'ın olay sırasında bulunduğu aracı kullanan şahıs olmadığı, sanık ...'ın bu aracın ön veya arka sağ koltuklarından birisinde oturduğu, sanık ...'ın olayda silah kullanmadığı, olayda kullanılan silahın sanık ... oğlu ... tarafından kullanıldığı, sanık ...'ün bu silahı kullanmaması durumunda sanık ...'ı bu silahı kullanabileceği veya sanık ...'ın yanında ayrıca bir silah bulunduğu veya silah kullanabileceği hususunda aleyhine değerlendirilebilecek bir delil de elde edilemediği, dolayısıyla sanık ...'ın kimin kullandığı belli olmayan bu araçta bulunmasının sanık ...'ün silahını daha rahat biçimde kullanmasını kolaylaştırmadığı veya etkilemediği gibi maktullerin savunmalarını da zorlaştırmadığı, dolayısıyla TCK'nin 37. maddesi kapsamında Suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmasının söz konusu olmadığı, kendisi araç içerisinde bulunmasa dahi sanık ...'ün maktulleri aynı rahatlıkla öldürebileceği,

Bu itibarla Sanık ...'ın bu suçlara TCK'nin 39. maddesi kapsamında Manevi yardım olarak

a) Suç işlemeye teşvik etmek,

b) Suç işleme kararını kuvvetlendirmek,

c) Suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaad etmek,

d) Suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek mahiyetinde kabul edilmesi gerektiği görüşündeyim.
Yargıtay — Esas No: 2021/11629, Karar No: 2024/9947, Tarih: 21.11.2024

**9. Ceza Dairesi         2021/11629 E.  ,  2024/9947 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2013/173 E., 2015/117 K.

SUÇLAR : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, beraat

TEMYİZ EDENLER : Sanıklar müdafileri, katılan mağdure vekili

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, düzelterek onama, bozma

Sinop Ağır Ceza Mahkemesinin kararının temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Gerekçeli karar ve gerekçeli hükme esas teşkil eden hükmün tefhim olunduğu 02.10.2015 tarihli duruşma zaptı ile 24.09.2014, 17.12.2014, 21.01.2015, 27.05.2015, 24.06.2015 tarihli duruşma zabıtlarının elektronik olarak imzalandığı belirtilmesine rağmen 80565 sicil numaralı katibin Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı ve ıslak imza ile de imzalanmadığı anlaşıldığından söz konusu imza eksikliklerinin usulüne göre tamamlanması ve kovuşturma aşamasında istinabe yoluyla ifadesinin alındığı duruşmada on altı yaş içerisinde olan katılan mağdure ...'nin sanık ... hariç diğer sanıklardan şikayetçi olup davaya katılmasına karar verildiği halde, yokluğunda verilen karardan ve kendisine esas mahkemesince vekil atandığından haberdar olmadığı anlaşıldığından, söz konusu hükümlerle ilgili temyiz hakkına sahip ve inceleme tarihi itibarıyla reşit olduğu anlaşılan katılan mağdure ...'ye "Tarafınıza yönelik gerçekleştirilen eylemlerle ilgili yapılan yargılama neticesinde yokluğunuzda kurulan hükümlerin yaş küçüklüğü nedeniyle tayin edilen vekil tarafından temyiz edilmesine karşılık anılan kararlardan haberdar olmadığınız anlaşıldığından, ekte gönderilen gerekçeli hükme ilişkin evrakın tarafınıza tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde vekilin temyizine muvafakat etmediğiniz hususunda en yakın mahkeme aracılığıyla Yargıtay 9. Ceza Dairesine yazılı şekilde bilgi verilmesi, aksi takdirde muvafakat ettiğinizin kabul edileceği hususu ihtar olunur” şeklinde tebliğ şerhi içeren gerekçeli kararın usulünce tebliği ve tebligat parçasının eklenip, hükümlerin adı geçen katılan mağdure tarafından temyizi halinde bununla ilgili ek Tebliğname düzenlenmesinden sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 21.11.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/19509, Karar No: 2010/2717, Tarih: 22.02.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/19509 E.  ,  2010/2717 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak ... karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak ... karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak ... karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 22.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/17197, Karar No: 2022/15120, Tarih: 25.10.2022

**7. Ceza Dairesi         2021/17197 E.  ,  2022/15120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... (Kapatılan) 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 556 sayılı KHK'ya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden “etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile” ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan (suç ve karar tarihinde yürürlükte bulunan) 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 61/7. maddesinin aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin 61/A maddesinde düzenlenen satışa arz etme veya satma suçu yönünden de uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK’nun 253. ve 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafii ile katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 25.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/25813, Karar No: 2017/23885, Tarih: 21.11.2017

**15. Ceza Dairesi         2017/25813 E.  ,  2017/23885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : TCK'nın 157/1, 62, 50/1-a, 52/2, 52/4 maddeleri gereğince mahkumiyet

Dolandırıcılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın katılan ...'i arayarak kendisini Adalet ve Kalkınma Partisi Gaziantep milletvekili danışmanı olarak tanıttığı ve yeni evlenen çiftlere, zor durumda olan ailelere maddi yardım yaptıklarını söylediği, katılanın bu teklifi kabul etmesi üzerine sanığın vermiş olduğu PTT hesabına 570 TL parayı yatırdığı, bu suretle sanığın dolandırıcılık suçunu işlediğinin iddia edilmesi karşısında; eylemin, hükümden sonra 02.12.2016 tarih ve 29906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun’un 14. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 158/1.maddesine eklenen (L) bendi kapsamında öngörülen nitelikli dolandırıcılık fiiline ilişkin delillerin takdiri ve değerlendirme yetki ve görevinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerektiği zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün bu nedenle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aynı kanunun 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı yönünden kazanılmış hakkın saklı tutulmasına, 21/11/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10488, Karar No: 2012/1720, Tarih: 15.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/10488 E.  ,  2012/1720 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ...(...) 1. Asliye Hukuk İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan iş verenlere ait iş yerinde 01/06/1996-31/12/2005 tarihleri arası çalıştığının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK'nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan N.. F.. ve ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne iadesine15/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6652, Karar No: 2019/17257, Tarih: 03.10.2019

**9. Hukuk Dairesi         2019/6652 E.  ,  2019/17257 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü

YARGITAY KARARI

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı vekili ... Telekom Müdürlüğü telsiz ve arıza bölümünde görev yapan davalı ...'ın cep telefonu satış işi yapan davalı...'a yardım ederek "..." sahte kimliği ile ... hat ve ...nolu telefonları satın almasına ve tesisine aracılık ettiği, şirketin bu kişilerin eylemi neticesinde 16.854.29 TL zarara uğradığını, bu zarardan dönemin müdürü, müdür yardımcısı, bölge amiri ve santral amiri olarak görev yapan diğer davalıların da sorumlu olduklarını ileri sürerek şirket zararının davalılardan tahsilini talep etmiştir.