muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/56, Karar No: 2018/3152, Tarih: 15.05.2018

**23. Hukuk Dairesi         2016/56 E.  ,  2018/3152 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabule yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete yemek hizmeti verdiğini, ancak hizmet bedelinin ödenmediğinden bahisle ..... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2012/1765 sayılı dosyası ile icra takibi yaptıklarını, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğinden bahisle itirazın iptali ile alacağın %40’ı oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamış, duruşmada davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı taraf 28.10.2011 tarihli 3745 numaralı 15.555,43 TL tutarlı kapalı faturaya dayanarak takip ve dava açtığı, bu fatura davalı defterlerine işlenmemiş olmakla birlikte davalı tarafın fatura konusu hizmetin alındığını kabul ettiği, fatura bedelinin ödendiğini ispat yükümlülüğünün davalı tarafta olduğu, ancak davalı tarafın ödeme konusunda belge sunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takipten önce davalının temerrüte düşürüldüğü ispatlanmadığından işlemiş faiz isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Kapalı fatura ile ilgili kanuni düzenleme olmamakla birlikte, açık-kapalı fatura terimi ticari hayatla kullanılmaktadır. ..... Ticaret Odasının 21.12.1948 tarih ve 6 No'lu "teamül kararı" ile açık fatura-kapalı fatura uygulaması, bir örf ve adet hukuk kuralı haline gelmiştir. Bu teamülden sonra yürürlüğe giren 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları Kanunu'ııun 5. maddesi hükmü Odalara "Bölgeleri içindeki ticari teamülleri tespit edip, örf ve adet haline getirmek" görevi verilmiştir. Bir faturanın açık fatura veya kapalı fatura olarak kabulü özellikle ödemenin yapılmış olduğuna karine teşkil etmesi açısından önem taşımaktadır.

Açık fatura; mal veya hizmet tesliminde müşterinin, mal veya hizmet bedelini faturanın düzenlendiği anda ödemeyip, sonradan ödeyecek olması durumunda düzenlenen faturadır.Açık fatura düzenlenirken satıcı kaşe ve imzayı faturanın üst kısmına basar. Kapalı fatura ise, mal veya hizmet tesliminde müşterinin, mal veya hizmet bedelini, faturanın düzenlendiği anda ödemesi durumunda düzenlenen faturadır. Kapalı fatura düzenlenirken satıcı kaşe ve imzayı faturanın alt kısmına basar.Açık ve kapalı faturanın tespitinde "fatura asılları" üzerinde inceleme yapılmalıdır. (19.1ID.01/11/2017.T.2016/10175;7524)

Fatura tanziminde, ödeme durumuma göre faturanın açık veya kapalı şekilde düzenlendiği hususuna dikkat edilmesi gerekir, ödeme yapılmadığı halde, kapalı fatura düzenlenmesi durumunda ilgiliden alacağı talep etme durumu hukuki anlamda riske girer. Nitekim, Yargıtay ..... .../...

S.2.

Fatura tanziminde, ödeme durumuma göre faturanın açık veya kapalı şekilde düzenlendiği hususuna dikkat edilmesi gerekir, ödeme yapılmadığı halde, kapalı fatura düzenlenmesi durumunda ilgiliden alacağı talep etme durumu hukuki anlamda riske girer. Nitekim, Yargıtay ..... .../...

S.2.

T. 2016/13834:81:1 l.HD.l 1.09.1997.T.5184/5705 ve 19.HD.18.01.2001.T. E.2000/6236; 300) gibi bir çok kararında kapalı faturanın "borcun ödendiğine karine teşkil edeceğini, istikrarlı şekilde vurgulanarak ticari teamülü benimsemiştir.

Vergi Usul Kanununun mükerrer 257. maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendinde yer alan yetkiye dayanılarak tahsilat ve ödemelerin banka, benzeri fınans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle belgelenmesine dair ..... çeşitli tarihlerde yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinin, hukuk yargılama usulünde "kapalı fatura" ile ispatı bertaraf ettiği söylenemez. Zira bu idari düzenleme vergi hukuku ile ilgilidir. Yargılama hukukun da ispat kurallarını değiştirmesi söz konusu olamaz. Nitekim Yargıtay 13.Hukuk Dairesi 2013/2176 esas, 2013/12170 karar sayılı kararında, kapalı faturanın 19.440 TL lik borcun ödendiğine karine teşkil edeceğini. Vergi Usul Tebliğinin somut olayda uygulanamayacağını, karinenin aksini iddia edenin ispatlaması gerektiğini" belirtmiştir. Aksinin kabulü halinde imzası inkar edilmeyen "ödeme makbuzu" sunulması halinde dahi "borç bankadan ödenmedi" diye ödeme makbuzunun, ödeme belgesi olarak kabul edilmemesi sonucuna varılır ki böyle bir sonuç ispat hukuku açısından kabul edilebilir bir durum değildir.

Bu nedenle, somut olayda davalı, davacıdan hizmet satın aldığını ve hizmet bedelini ödediğini beyanla ödeme belgesi olarak da davacının düzenlediği 28.10.2011 tarihli kapalı faturaya dayanmıştır. Dosya içinde bulunan bilirkişi raporuna istinaden davalının dayandığı faturanın kapalı fatura olduğu tespit edildiğine göre, yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, bu faturanın hizmet bedelinin faturanın düzenlendiği sırada ya da öncesinde ödendiği karine olarak kabul edilerek, bu karinenin aksinin davacı tarafça ispat edilmesi gerekir. Yerel mahkemenin aksine düşünce ile, kapalı faturaya rağmen ..... Genel Tebliğinece ödemenin banka veya fınans kurumları aracılığı ile yapılmadığından kapalı fatura için izah edilen karinenin geçerli olmayacağını belirten bilirkişi raporu benimsenerek, ispat yükünü ters çevirmek suretiyle hüküm kurulması doğru görülmeyerek, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/3559, Karar No: 2006/4409, Tarih: 29.05.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/3559 E.  ,  2006/4409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalılar vekili mahkeme kararını 19.3.2006 havale tarihli dilekçe ile temyiz etmiş ise de, dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydının yapıldığını gösteren ve ayrıca ödenmesi gereken harcın alındığına dair belge ya da bilgi dosya içerisinde bulunmamaktadır.

Sözkonusu dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydedilmediğinin ve harcının yatırılmadığının inceleme sonucu anlaşılması halinde keyfiyetin tutanakla tespit edilip başkaca işlem yapılmadan; süresinde kayıt yapılmış ve davalı vekilinden harcı da alınmışsa kayıt tarihi bildirilmekle birlikte harcın alındığına dair belgenin dosyasına konulması ve dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi, deftere kaydı yapılmış ve ancak temyiz harcı alınmamışsa HUMK.nun 2494 Sayılı Kanun ile değiştirilen 434.maddesinin 3.fıkrası uyarınca gerekli tebligat yapılarak harcın süresinde tamamlanmasından,

2-Dava konusu taşınmazın bulunduğu Afşin ilçe genelinde buğday ve samanı ile ayçiçeği ve şekerpancarı ürünlerinin sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, üretim gideri ve kg başına ortalama satış fiyatının değerlendirme tarihi olan 2004 yılı itibariyle Afşin İlçe Tarım Müdürlüğünden, şeker pancarının kg başına ortalama satış fiyatının ayrıca şeker fabrikasından da sorulması ve alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 29.5.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8874, Karar No: 2015/4991, Tarih: 26.06.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/8874 E.  ,  2015/4991 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, ölen ... ...'in mirasçıları aleyhine başlattıkları icra takibinin ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2012/9076 esas sayılı dosyası ile derdest olduğunu, ölümünden sonra 07.11.2012 tarihinde borçlu aleyhine başlatılan ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2012/8553 esas sayılı icra takibinin hukuken geçersiz ve yok hükmünde olduğu halde, alacağa sıra cetvelinde ilk sırada yer verildiğini ileri sürerek, sıra derece kararının iptalini talep etmiştir.

Şikayet olunan ... vekili, borçlu...adına ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/153 değişik iş sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararı aldıklarını, 07.11.2012 tarihinde aldıkları nüfus kaydına göre borçlu ...'in sağ göründüğünü, ihtiyati haciz kararı alındıktan ve borçlu kişinin ölümünün öğrenilmesinden sonra 13.11.2012 tarihinde borçlunun mirasçılarına ödeme emri göndererek icra takibine devam ettiklerini, icra müdürlüğünce düzenlenen sıra cetvelinin yasaya uygun olduğunu savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Şikayet olunan ve... ve ...vekilleri, yargılama sırasında şikayetin reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2012/8553 esas sayılı dosyasında takibe ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/153 değişik iş sayılı ihtiyati haciz kararına istinaden başlandığı, ihtiyati haciz kararının 07.11.2012 tarihli olduğu, esas takibe 12.11.2012 tarihinde geçildiği ve borçlu olarak...mirasçılarının gösterildiği, bu nedenle takibin geçerli olduğu, ayrıca 6100 sayılı HMK'nın 124. maddesi gereğince alacaklının bir defaya mahsus taraf değişikliği yaparak takibi mirasçılara yöneltebileceği gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Medeni Kanun'un 612. maddesi; en yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan mirasın, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edileceğini hükme bağlamıştır. Miras bırakanın 06.11.2012 tarihinde ölümü üzerine en yakın yasal mirasçılarının tamamı tarafından ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/1390 esas sayılı kararı ile miras reddolunmuştur. Şikayetçinin takibi 07.11.2012 tarihli, şikayet olunan...'nin takibi ise 13.11.2012 tarihi olup, takip tarihleri borçlu Ahmet Yüceel'in ölüm tarihinden sonradır.

İİK'nın 180. maddesinde ise, reddolunan mirasların tasfiyesinin sekizinci bap hükümlerine göre ait olduğu mahkemece yapılacağı belirtilmiştir.

İİK'nın 180. maddesinde ise, reddolunan mirasların tasfiyesinin sekizinci bap hükümlerine göre ait olduğu mahkemece yapılacağı belirtilmiştir.

Anılan yasa hükümleri karşısında, terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesinin İİK'nın 208 vd. maddelerindeki hükümlere göre, sulh hukuk mahkemesince görevlendirilecek tasfiye memuru tarafından yapılması gerektiğinden tasfiye memurunun işlemleriyle ilgili şikayetler ile sıra cetveline karşı itirazlar da sulh hukuk mahkemesince incelenir. Bu bağlamda, tasfiyenin kapanmasına da sulh hukuk mahkemesi karar verir. Öte yandan, tasfiye sonunda ölenin borçlarının ödenmesinden sonra kalan miktar, (mirası reddetmemişler gibi) en yakın yasal mirasçılar arasında taksim olunur. Hal böyle olunca, satışa konu malın terekeye dahil olduğu ve borçlunun en yakın yasal mirasçılarının tamamı tarafından reddolunan mirasın iflâs hükümlerine göre tasfiye edileceği nazara alınarak, somut olayın çözümünün sulh hukuk mahkemesine ait olması sebebiyle icra mahkemesince görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, şikayetçi yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4562, Karar No: 2014/4686, Tarih: 04.03.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/4562 E.  ,  2014/4686 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yukarıda Mahkemesi, tarihi, esas ve karar numarası yazılı kararın temyiz incelemesi sırasında, davalı yanın temyiz dilekçesi ekinde olduğunu belirttiği ancak dosya içerisinde rastlanmayan şirket içi haberleşme ağı olan içiletişimden gönderilen e-posta çıktısı, kampanyanın başlangıcında kampanya ile ilgili çalışanlara gönderilen e-posta çıktısı işverenden temin edilerek ve davacının satış yaptığı ve aktif edilmeyen veya satış sonrası iptal edilen modem sayısı tespiti yönünde işverene müzekkere yazılarak gelen yazı cevabının dava dosyasına eklenerek gönderilmesi bakımından dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.03.2014 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/855, Karar No: 2018/2309, Tarih: 31.05.2018

**15. Hukuk Dairesi         2017/855 E.  ,  2018/2309 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalılar ..., ... ve ... Turz. Seyh. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davalılar ..., ... ve .... Turz. Seyh. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... ile diğer davalı.... Finansal Kiralama Türk A.Ş. vekili Avukat... geldi. Davacılar vekili ile birleşen davalı vekili ve ihbar olunan şirket yetkilisi gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalılar ..., ... ve ... Turz. Seyh. İşl. ve Tic. Ltd. Şti. ile diğer davalı .... Finansal Kiralama Türk A.Ş. avukatları dinlendikten sonra dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl ve birleşen dava, bir kısım davacıların murisi, bir kısım davacıların kardeşi ve oğlu olan yüklenici ... ile davalı iş sahibi ... Tur. Seyahat İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti. arasında kurulan eser sözleşmesi ilişkisinin ifası sırasında yüklenicinin ölümünden kaynaklanmakta olup, asıl dava destekten yoksunluk nedeniyle maddi ve manevi zararın iş sahibi şirket ile şirketin elemanları ve finansal kiralama şirketinden, birleşen dava ise destekten yoksunluk nedeniyle maddi tazminatın sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davaların birleştirilerek yapılan yargılaması sonucunda, birleşen davanın reddine, asıl davada finansal kiralama şirketi hakkındaki davanın reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın maddi tazminat yönünden ıslahla artırılan miktar da dikkate alınarak kısmen kabulüne dair verilen karar, asıl davanın davalıları ..., ... ve ... Tur. Seyahat İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar ..., ... ve ... Tur. Seyahat İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar ..., ... ve ... Tur. Seyahat İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Dosya kapsamındaki ... ... İl Müdürlüğü ... Güvenlik Merkezi'nin 27.06.2014 tarihli yazısı ve ekindeki belgelere göre, onarım sırasında ölen ...'ın ... sigortalısı olduğu anlaşılmaktadır. 5510 sayılı Kanun'un iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işveren ve üçüncü kişilerin sorumluluğu başlıklı 21. maddesinde ...'nın sigortalı veya hak sahiplerine yaptığı veya ileride yapılması gereken ödemelerin peşin sermaye değerinin işveren veya üçüncü kişilerden rücu edilmesi ilke ve koşulları düzenlenmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 55/I. maddesinde kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemelerin destekten yoksun kalma zararlarının belirlenmesinde gözetilmeyeceği zarar veya tazminattan indirilemeyeceği kabul edilmiştir. Destekten yoksunluk tazminatı ile ilgili kararların temyiz itirazlarını incelemekle görevli Yargıtay Yüksek 4, 17, 21. Hukuk Daireleri'nin içtihat ve uygulamalarında destekten yoklunluk tazminatının hesabında sosyal güvenlik kurumları ya da sigorta tarafından haksahiplerine ödenip zarar sorumlularından rücüen istenebilecek ödeme ve bağlanan gelirlerin destekten yoksunluk tazminatından indirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.

Bu durumda ilgili ..., biriminden ...'ın ölümünün iş kazası olarak kabul edilip 506 sayılı Yasa ya da 5510 sayılı Yasa uyarınca mirasçılarına ölüm aylığı, geliri bağlanıp bağlanmadığı, bunların tamamen veya kısmen rücuya tabi olup olmadığı ile bunların peşin sermaye değeri tutarları sorulup tespit edildikten sonra destekten yoksunluk tazminatı ile ilgili hükme esas alınan raporu düzenleyen aktüerya uzmanı bilirkişiden destekten yoksunluk tazminatı isteyebilecek her bir davacı için hesaplanan miktarlardan peşin sermaye değerinin her bir davacıya düşen miktarı hesaplattırılıp mahsup ettirilmek suretiyle, asıl davada ölenin eş ve çocuklarının istemekte haklı oldukları destekten yoksunlukluk tazminat miktarları konusunda gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekir.

Bu hususları üzerinde durulmadan eksik inceleme ile asıl davada yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle temyiz eden asıl dava davalıları ..., ... ve ... Tur. Seyahat İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti.'nin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile asıl davada kurulan hükmün bu

Bu hususları üzerinde durulmadan eksik inceleme ile asıl davada yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle temyiz eden asıl dava davalıları ..., ... ve ... Tur. Seyahat İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti.'nin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile asıl davada kurulan hükmün bu

davalılar yararına BOZULMASINA, 1.630,00 TL duruşma vekâlet ücretinin asıl dosya davacılarından alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davalılar ..., ... ve ... Tur. Seyahat İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalılar ..., ... ve ... Turz. Seyh. İşl. ve Tic. Ltd. Şti.'ye geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 31.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2429, Karar No: 2015/4082, Tarih: 24.06.2015

**1. Ceza Dairesi         2015/2429 E.  ,  2015/4082 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs etmek

Hükümlü .... hakkında 765 sayılı TCK.nun 448, 62, 51, 59, 31, 33, 40. maddeleri uyarınca kurulup, kesinleşen hükümden sonra yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK.nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddesi uyarınca yeniden duruşma açılarak yapılan uyarlama sonucu bozmaya uyularak kurulan hükümde düzeltme nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, hükümlü müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, yazılı şekilde uyarlama yargılamasında yargılama giderlerinin hükümlüden tahsiline karar verilmesi Yasaya aykırı ise de, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm fıkrasında hükümlüden alınmasına karar verilen "18 TL"nin hazine üzerinde bırakılmasına karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN, hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 24/06/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10007, Karar No: 2012/8343, Tarih: 17.05.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/10007 E.  ,  2012/8343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nispî harca tabi olduğunu da göz ardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.