muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/16877, Karar No: 2023/7159, Tarih: 10.10.2023

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Mahallinde hukuka uygun olarak ikame olunup usulünce tartışılan delillere ve aksi kanıtlanamayan savunmaya göre, sanığın örgütle iltisaklı olduğu kabul edilen derneğe 25.01.2015 tarihinde mahiyeti de belirlenemeyen 200,00 TL ödeme yapmaktan ibaret eyleminin 5237 ... TCK’nın 220. maddesinin 7. fıkrasında düzenlenen örgüte yardım suçunu oluşturmayacağı da gözetilerek; özellikle örgütsel faaliyetlerinin hangi tarihe kadar devam ettiğinin tespiti bakımından, tanık H.K'nin ayrıntılı beyanlarının alınması ve oluşması halinde beyanları arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeniden, ayrıca daha önce dinlenmeyen gizli tanıklar Fırtına ve Çelik ile birlikte usulüne uygun olarak dinlenmelerinden sonra sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ve yetersiz belgelere dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

2. Kabul ve uygulamaya göre;

a. Anayasanın 138/1. maddesi hükmü, TCK'nın 61. maddesinde düzenlenen cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine ilişkin ölçütlerle 3/1. maddesinde düzenlenen orantılılık ilkesi çerçevesinde, suçun işleniş biçimi ve kasta dayalı kusurun ağırlığı bağlamında yardım teşkil eden eylemin niteliği de gözetilerek dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun ... bir cezaya hükmedilmesi gerekirken, suçun unsurları ayrıca teşdit sebebi yapılarak aynı kanunun 61/3.maddesine muhalefet edilerek yerinde olmayan gerekçe ile fazla ceza tayini,

b. Anayasanın 138/1. maddesi hükmü, TCK'nın 61. maddesinde düzenlenen cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine ilişkin ölçütlerle 3/1. maddesinde düzenlenen ölçüt ve ilkeler, 6352 ... Kanunun amaç, kapsam ve gerekçesi ile sübutu kabul edilen eylemin niteliği ve sayısı gözetilerek, tayin olunan cezadan TCK'nın 220/7. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca hukuka, vicdana, dosya kapsamına uygun ve gösterilen indirim miktarı ile orantılı makul bir indirim yapılması gerektiğinin düşünülmemesi,

Bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 07.11.2018 tarihli ve 2018/1652 Esas, 2018/2299 ... Kararının 5271 ... Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, anılan yasanın 283 ve 307/5 maddeleri gereğince kazanılmış hakkının saklı tutulmasına,

Dava dosyasının, 5271 ... Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrası a bendi uyarınca İzmir15. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/29306, Karar No: 2014/14071, Tarih: 09.06.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/29306 E.  ,  2014/14071 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2013/70599

Mahkemesi : Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesi

Tarihi : 18/09/2012

Numarası : 2011/98 - 2012/278

Dava : 466 sayılı Kanun gereğince tazminat

Davacının tazminat talebinin kısmen kabulüne ilişkin hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Davacı, 19/12/2009 tarihinde Kıt'ası olan İstanbul Jandarma Bölge Komutanlığına hitaben yazmış olduğu dilekçe ile 09.09.2009 tarihinde tazminat talebinin dayanağı olan dosyada beraat ettiğini, hükmün 04.11.2009 tarihinde kesinleştiğini belirterek yaptığı müracatta, açıkta kaldığı sürede eksik ödenen özlük haklarının faizi ile ödenmesini talep etmiş olup, aynı tarihte beraat hükmünün kesinleştiğinden haberdar olduğu anlaşılmakla birlikte, davacının, Ankara Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin, 04/03/2010 tarih, 2010/404 esas, 2010/274 sayılı kararında belitildiği üzere; 02.02.2010 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle; 2004 yılında ihtilasen zimmet suçundan hakkında dava açıldığını, yargılama esnasında 26.08.2004 ila 23.02.2005 tarihleri arasında tutuklulukta kaldığını, 26.01.2006 ila 25.09.2009 tarihleri arasında açığa alındığını, açılan davanın 09.09.2005 tarihinde beraatla sonuçlandığını, haksız yere açılan bu davadan dolayı mağdur olduğunu, avukatlık ücreti ödediğini, çocuğunu özel okulda okutmak zorunda kaldığını, rütbe terfi ve kademe ilerlemesi yapamadığını, OYAK'a yatan eksik aidattan dolayı devreleri ile arasında fark olduğunu, bankadan kredi kullanmak zorunda kaldığını belirterek hapishanede yattığı ve yaşadığı günler için 54.000,00 TL, açıkta kaldığı ve yaşadığı günler için 126.000,00 TL olmak üzere 480.000,00 TL manevi, 79.596 TL + yol ücretleri maddi, toplam 559.996 TL + Diyarbakır'a gidiş geliş yol ücretlerinin yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkeme yaptığı inceleme sonucunda, AYİM Genel Sekreterliğinin 26.02.2010 tarih Gensek:2010/362/İd.Ks. sayılı yazısı ile dilekçede belirtilen hususun idari davaya konu olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi için dosya AYİM 3 ncü Dairesine gönderilmiştir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; ihtilasen zimmet suçundan hakkında kamu davası açılan davacının tutuklulukta ve açıkta kaldığı, Diyarbakır 7'nci Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 09.09.2009 tarih ve 2009/56-1335 E .K sayılı kararı ile beraatine karar verildiği, bu kararın taraflarca temyiz edilmediğinden kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; ihtilasen zimmet suçundan hakkında kamu davası açılan davacının tutuklulukta ve açıkta kaldığı, Diyarbakır 7'nci Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 09.09.2009 tarih ve 2009/56-1335 E .K sayılı kararı ile beraatine karar verildiği, bu kararın taraflarca temyiz edilmediğinden kesinleştiği anlaşılmıştır.

1602 Sayılı kanunun 36'ncı maddesinde; Askeri Yüksek idare Mahkemesine hitaben yazılacak dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, tazminat davalarında uyuşmazlık konusu miktarın, davaya konu olan idari eylem ve işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterilmesi gerektiği aynı kanunun 38 nci maddesinde idari eylem ve işlemler aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı ancak aralarında maddi ve hukuki bakımdan bağlılık varsa aynı şahsı ilgilendiren birden fazla eylem ve işlemler aleyhine bir dilekçe ile dava açılabileceği ve 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü kanunun koruma tedbirleri nedeniyle tazminat başlıklı yedinci bölüm 141 nci maddesinde; suç soruşturması ve kovuşturması sırasında zarara uğrayanların maddi ve manevi her türlü zararlarını devletten isteyebilecekleri belirtilmiş, 142'nci maddesinde tazminat isteminin koşulları, süresi ve yetkili mahkeme gösterilmiştir. Dava dilekçesinde idarenin hangi işlem veya eyleminden dolayı tazminat talep ediliyor ise bu işlem veya eylem açıklıkla belirtilmeli, idari işlemden dolayı tazminat isteniyor ise bu işlemin tebliğ tarihi gösterilmelidir. Tazminat istemi kusursuz sorumluluğa dayandırılmak isteniyor ise hangi ilke gereği (nimet ve külfetlerde eşitlik ilkesi, sosyal devlet ilkesi gibi) tazminata hükmedilmesi gerektiği dava dilekçesinde açıklanmalıdır. Hizmet kusuruna dayalı tazminat isteminde de zarar ile idarenin eylemi ve işlemi ile meydana geldiği iddia edilen zarar arasında illiyet bağı ve sebep sonuç ilişkisi açıklanarak varsa tazminat miktarı ile ilgili bilgi ve belgeler ile tazminat konusunda idareye müracaata ilişkin dilekçe varsa sureti de dava dilekçesine eklenmelidir. Yargılama faaliyetlerinden dolayı tazminat talep edilip edilmediği dava dilekçesinde açıklanmalı, gidiş-geliş yol ücretlerinin ödenmesi yerine uyuşmazlık konusu miktar dava dilekçesinde belirtilmelidir.

Açığa alma, iddianame sonunda idare tarafından tesis edilen idari bir işlemdir ancak tutuklama yargısal bir faaliyettir. Tutuklama nedeniyle tazminat 5271 sayılı kanunun 141 ve 142 nci maddeleri uyarınca idari yargı içerisinde yer almayan yetkili mahkemeden şartları varsa talep edilebilir. Yargı yerleri farklı olduğundan tutuklama nedeni ile tazminat ile açığa alınmadan dolayı tazminat istemlerinin de aynı dilekçe ile istenmesi mümkün olmadığı gerekçesi ile yol gösterecek şekilde, 1602 sayılı Kanunun 36, 44/e, 45/B maddeleri uyarınca otuz gün içinde yeniden düzenlenmek üzere dilekçenin reddine karar verilerek kararda tutuklama işleminden doğan zarara karşı hangi merciie başvurularacağı açıkça belirtilip yol gösterilmiştir.

Somut olayda; davacı açığa alma ve tutuklama ile yargısal faaliyetten dolayı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece idari işlemden doğan tazminat ile yargısal faaliyetten doğan tazminat isteminin aynı dilekçe ile açılamayacağı belirtilerek dilekçenin reddine karar verilmiş, açık işlemi nedeniyle açılan tazminat istemli dava ile yargısal faaliyetten dolayı tazminat istemli davaların ayrıldığı belirtilmiş, bir idari işlem olan açığa almadan dolayı meydana geldiği belirtilen zararlara ait tam yargı davasının AYİM'de görülebileceği belirtilmiştir. Bu kapsamda değerlendirme yapıldığında, tutuklama işlemine ilişkin dava tutuklama işleminin gerçekleştiği tarihe göre, 466 sayılı Kanun hükümlerine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, davacının tazminat istemine dayanak Kara Kuvvetleri Komutanlığı 7'nci Kolordu Komutanlığı Diyarbakır Askeri Mahkemesinin 09.09.2009 tarih ve 2009/56 esas, 2009/1335 karar sayılı beraat hükmünün kesinleştiğinden, davacı (sanığın), 19/12/2009 tarihinde Kıt'ası olan İstanbul Jandarma Bölge Komutanlığına hitaben yazmış olduğu dilekçe tarihinde haberdar olduğunun anlaşılması karşısında, davacının gerek bu tarihten gerekse, Ankara Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin, 04/03/2010 tarihli kararından itibaren, görevli ve yetkili olan Ankara Ağır Ceza Mahkemelerine hitaben sunmuş olduğu 11.03.2011 tarihinde kayıtlara giren dava dilekçesi itibariyle, davanın 466 sayılı Kanunun 2. maddesinde öngörülen yasal üç aylık hak düşürücü sürede açılmadığı gözetilmeden, süresinde açılmayan davanın reddi yerine, yazılı gerekçe ile davacı lehine tazminata hükmedilmesi,

2-Kabule göre de;

1-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nasafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, davacı lehine belirtilen ölçütlere uymayacak miktarda çok fazla manevi tazminata hükmolunması,

2- 466 sayılı Kanun Dışı Yakalanan veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında bulunmayan, noter gideri ve ceza yargılamasının sürdürüldüğü yere gidiş ve dönüş ücreti toplamı olarak belirlenen 488,43 TL'nin maddi tazminat olarak hüküm altına alınması,

3-Dava dilekçesinde tarih belirtilmeden faiz talebinde bulunulmasına rağmen, dava tarihi yerine, tutuklama tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi,

4-02/02/2010 olan dava tarihinin gerekçeli karar başlığına 18/02/2011 olarak yazılmış olması,

3-Dava dilekçesinde tarih belirtilmeden faiz talebinde bulunulmasına rağmen, dava tarihi yerine, tutuklama tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi,

4-02/02/2010 olan dava tarihinin gerekçeli karar başlığına 18/02/2011 olarak yazılmış olması,

5-Yapılan temyiz incelemeleri sırasında, aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı olarak birden fazla dava açıldığının tespit edilmesi nedeniyle, hazine zararına yol açan mükerrer davalara ilişkin ödemelerin önlenmesinin temini ve kamu kaynaklarının etkili, verimli ve hukuka uygun kullanılması bakımından, davacı lehine aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı açılmış başka dava bulunup bulunmadığının, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden sorgulanıp, ilgili maliye hazinesinden sorularak tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

İsabetsiz olup, davalı vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 09.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27064, Karar No: 2013/22694, Tarih: 30.10.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/27064 E.  ,  2013/22694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, cezai şart tazminatı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işveren vekili, davalı işçinin şirket bünyesinde yer alan laboratuar arge bölümünde kimya mühendisi olarak çalıştığını, taraflar arasında imzalanan 20.01.2008 tarihli sözleşmenin 4. maddesine göre, davalının sır saklama ve rekabet yasağı yükümlülüğü bulunduğunu, davalının kendi isteği ile hiçbir haklı sebep göstermeden işten ayrılarak aynı faaliyet konusu olan başka firmada işe başladığını belirterek rekabet yasağına aykırı eyleminden dolayı 15.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının cezai şart talebinin yerinde olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava rekabet yasağının ihlalinden doğduğu ileri sürülen cezai şartın tahsili istemine ilişkin olup, öncelikle dikkate alınması gereken husus uyuşmazlığın 4857 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, iş mahkemelerinin görevi “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş sözleşmesinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi”dir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, iş mahkemelerinin görevi “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş sözleşmesinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi”dir.

Davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 348. maddesi "İş sahibinin müşterilerini tanımak veya işlerin esrarına nüfus etmek hususlarında işçiyle müsait olan bir hizmet sözleşmesinde her iki taraf, akdin hitamından sonra işçinin kendi namına iş sahibi ile rekabet edecek bir iş yapmamasına ve rakip bir müessesede çalışmamasını ve böyle bir müessesede şerik veya sair sıfatla alakadar olmamasını şart edebilirler. Rekabet memmuniyetine dair olan şart, ancak işçinin müşterileri tanımasından ve esrara nüfusundan istifade ederek iş sahibine hissolunacak derecede bir zarar hükmüne sebebiyet verebilecek ise caizdir. İşçi sözleşmenin yapıldığı zamanda reşit değilse rekabet memnuniyetine dair olan şart batıldır" hükmünü haiz olup, madde metninden de anlaşılacağı üzere bu madde sözü edilen sırlara vakıf işçinin mukavele yapmak şartıyla işten ayrılması halinde aynı işi kendi adına yapmamasını, rakip bir müessesede çalışmamasını ve böyle bir müessesede şerik veya sair sıfatla alakadar olmamasını düzenlemektedir. Düzenleme hizmet sözleşmesi içinde yer almakla birlikte hizmet sözleşmesi süresince yapılmaması gereken bir hususu değil, hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonra yapılmaması gereken bir hususta düzenleme getirmektedir.

Hizmet sözleşmesinin devamında yapılan bir sadakatsizlik bu ister sözleşme ile düzenlensin ister kanunla düzenlensin elbette ki iş mahkemesinde görülecek bir davanın konusunu oluşturacaktır. Oysa somut uyuşmazlıkta davacı taraf davalının sözleşmenin sona ermesinden sonra gerçekleşen eylemi sebebiyle cezai şart istemektedir. Uyuşmazlığın bu niteliği itibarıyla davanın iş mahkemesinde görülmesini gerektirir bir durum mevcut değildir. Ayrıca ticari sırrın ne olduğunun değerlendirilmesinin uzman mahkemelerce yapılması gerektiği de yadsınamaz bir gerçeklik olduğu gibi, "Rekabet Yasağı" kavramı da piyasa şartlarıyla sıkı sıkıya bağlı bulunan ticari bir konudur. Kaldı ki, Davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesiyle kanun koyucu çok açık bir şekilde 818 sayılı Kanun'un 348. maddesinden kaynaklanan davaların mutlak ticari davalardan olduğunu öngörmüştür. Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya sebebin davanın ticari niteliğini değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalardandır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 29.02.2012 tarih 2011/11-781 esas- 2012/109 karar sayılı ilamında da hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonra gerçekleşen rekabet yasağına aykırılığı düzenleyen, 818 sayılı Kanun’un 348. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereken uyuşmazlıklara ilişkin davaların 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/l-3.maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliği taşıdığı ve mutlak ticari davaların görülme yerinin ise, açık biçimde ticaret mahkemeleri olduğu belirtilmiştir

Açıklanan tüm bu sebeplerle mahkemece mutlak bir ticari dava olan davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken esasına ilişkin hüküm kurulmuş olması hatalı olup bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alman temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.10.2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davacı işveren vekili, davalının müvekkiline ait işyerinde 20.01.2008-11.03.2011 tarihleri arasında Laboratuar Arge Bölümünde Kimya Mühendisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesini istifa ile sonlandırdıktan sonra iş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağına aykırı olarak aynı konuda faaliyet gösteren başka bir şirkette çalışmaya başladığını, sözleşmede yer alan cezai şartın hüküm altına alınması isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece davacının cezai şart talebinin yerine olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Sayın çoğunluk tarafından Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29.02.2012 tarih ve 2011/11-781-2012/109 sayılı kararı uyarınca rekabet yasağından kaynaklanan bu tür davaların ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle iş mahkemesince verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece davacının cezai şart talebinin yerine olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Sayın çoğunluk tarafından Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29.02.2012 tarih ve 2011/11-781-2012/109 sayılı kararı uyarınca rekabet yasağından kaynaklanan bu tür davaların ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle iş mahkemesince verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Gerek mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda, gerekse 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda, Borçlar Kanunu’nun (Türk Borçlar Kanunu’nun) rekabet yasağına ilişkin hükümlerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu belirtilmiş ise de 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde yer alan: “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmü, bu konuda ayrı bir düzenleme bulunup bulunmadığının göz önünde bulundurulmasını gerektirmektedir.

İşçinin haklarını adalet mercilerinde çabuk, kolay ve ucuz bir surette almasını temin etmek amacıyla özel İş Mahkemeleri Kanunu çıkarılmıştır. Ayrı bir iş yargılaması ve bu yargılamayı uygulayan özel mahkemelerin kuruluşu, esasen iş hukukunun işçiyi koruma hukuki niteliğinden kaynaklanmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde iş mahkemelerinin, “ İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle... işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli” olduğu belirtilmiştir.

Şu halde, İş Mahkemeleri Kanunu ile işçi ve işveren arasında iş sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları çözme görevinin iş mahkemesine verilmiş olması, Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan “aksine hüküm bulunmadıkça” ibaresinin karşılığıdır. Başka bir anlatımla, İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1.maddesi, TTK.m.4'de belirtilen ticari davalara bakma görevinin ticaret mahkemelerine ait olduğunu belirten 5. maddedeki 'aksine hükmü' öngören bir düzenlemedir. Benzer bir durum, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 76. maddesinde 03.03.2001 tarih ve 4630 sayılı Kanun'un 30. maddesi ile yapılan değişikliğin sonucu olarak kurulan Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri için söz konusudur. TTK.m.4'de fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta öngörülen hususlardan doğan davalar da ticari dava sayılmasına rağmen 5846 sayılı Kanun uyarınca kurulan Fikri ve Sınai Haklar Mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin düzenlemenin TTK.m.5'de belirtilen aksine hükmü karşıladığı kabul edilmektedir. Aksi halde tüm fikri haklara ilişkin uyuşmazlıklarda ticaret mahkemelerinin görevli olması gibi bir durum ortaya çıkmaktadır.