muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/12347, Karar No: 2012/3111, Tarih: 06.03.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/12347 E.  ,  2012/3111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin

olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nispî harca tabi olduğunu da göz ardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalı işverene iadesine 06/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10595, Karar No: 2010/8778, Tarih: 30.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/10595 E.  ,  2010/8778 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, Türkiye Enerji Sanayi ve Madencilik Hizmetkolu Çalışanları

Sendikasının 19.11.2009 tarihli görevin son bulması konulu yazının (kararın) iptali ile

davacının Yönetim Kurulu ve Genel Egitim Sekreterliği görevine tedbiren başlatılmasına

karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davayı reddedilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili davacı ...’ın , ...Sendikasının 27 Ocak 2008 tarihinde yapılan 3. Olağan Genel Kurulunda Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyeliğine seçildiğini , Genel Eğitim Sekreterliği görevini yürüttüğünü , 8.11.2009 tarihinde yapılan Milliyetçi Hareket Partisi 9. Olağan Büyük Kurultayında Partinin Merkez Yürütme Kurulu asil üyeliğine seçilmesi sonrasında görevli bulunduğu Sendika Genel Merkezinden gönderilen yazı ile sendika yönetim kurulu üyeliğinin 12.11.2009 tarihinde kendiliğinden son bulduğunun belirtildiğini , Mevzuatta sendika yönetim kurulu üyeliğinin kendiliğinden sona ereceğine ilişkin hiçbir hüküm bulunmadığını , 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 37. Maddesi ve 4688 sayılı kanunun 20. Maddesindeki hükümlerin benzerlik gösterdiğini , 37. Maddedeki sendika yöneticiliği görevinin sona ermesi ile ilgili hükmün , sadece mahalli idareler ve milletvekili seçiminde söz konusu olduğunu , Sendikanın Ana Tüzüğünde de bir siyasi partinin merkez yürütme kurulu üyesi olunması durumunda sendika yöneticiliğinin kendiliğinden son bulacağına ilişkin hiçbir hüküm bulunmadığını belirterek; Sendikanın Görevin Son Bulması Konulu Kararının İptaline, Hizmet Teşvik Primi ve Odanın Boşaltılması Konulu Kararının İptaline, davacının Görevli Bulunduğu Türkiye Enerji Sanayi ve Madencilik Hizmetkolu Kamu Çalışanları Sendikası Yönetim Kurulu ve Genel Eğitim Sekreterliği Görevine Tedbiren Başlatılmasına Karar Verilmesini , davacının Göreve Başlatılmaması Durumunda Mali Ve Sosyal Haklarının İadesine Karar Verilmesi talebi ile dava açmıştır.

Davalı sendika cevap dilekçesinde ,sendikanın bir kamu görevlileri sendikası olduğunu, bu sendikanın üyelerinin sadece memur ya da aynı statüdeki sözleşmeli kamu görevlileri olduğunu, bu sendikaların yöneticilerinin 4688 sayılı kanunun 18. maddesinde hukuki statüleri belirlenmiş memurlar olduğunu , bu statüdeki kamu görevlilerinin, anayasa 68., siyasi partiler kanunu 11., devlet memurları kanunu 7. maddelerinin emredici hükümleri ile siyaset yapmalarının ve siyasi partilere üye olmalarının yasak olduğunu, davacının, Sendikanın 26-27 Ocak 2008 tarihinde yapılan 3. Olağan Genel Kurulunda Genel Merkez Yönetim Kurulu üyeliğine seçilerek, sendikanın eğitim genel sekreterliği görevi ile görevlendirildiğini , memuriyetten emekli olduğunu , 4688 sayılı yasanın 18. Maddesi istisnai hükmü gereği, seçildiği dönem sonuna kadar üyeliği devam edeceğini , 8 Kasım 2009 tarihinde yapılan Milliyetçi Hareket Partisi 9. Olağan Genel Kurulunda, Partinin Merkez Yönetim Kurulu üyeliğine aday olup ve 12 Kasım 2009 günü kesinleşen seçim sonuçlarına göre MHP Merkez Yöneticisi olduğunu , davalı sendikanın , siyaset yapması yasak olan bir sendika olduğunu, davacının bir parti yöneticisi olarak seçilmesi ile sendikadaki görevinin son bulduğunun davacıya bildirildiğini, Kendisine bütün mali haklarının ödendiğini , Sendikadan hiçbir alacağı kalmadığını, davada harçlandırılarak talep edilen bir miktar da olmadığını belirtip, 4688 sayılı kanuna göre sendikaların ve yöneticilerinin faaliyet alanlarının sınırlı olduğu, siyasi partiye üye olamayacaklarını , siyasetle uğraşamayacaklarını , bir siyasi parti yöneticisi olamayacaklarını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, sendika yöneticisinin bir siyasi partinin herhangi bir kademesinde görev alması durumda yasal düzenlemeden dolayı Sendikadaki görevinin kendiliğinden sona ereceği ,Sendikadaki görev ile Siyasi Partideki görevin birlikte yürümeyeceği , Türk Enerji Sen Sendikasının Ana Tüzüğünün 52. maddesinde yasak faaliyetlerin belirtildiği , 52. maddenin C bendinde "Siyasi Partilerin kuruluşu içinde yer alamazlar" hükmü bulunduğu , bu hükmün tüm Sendika yöneticilerini bağladığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamı itibari ile davacının memuriyet görevinden 4.4.2008 tarihinde emekli olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. 4688 sk mad. 16 / V de düzenlenen ; “Emekliye ayrılanların sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri seçildikleri dönemin sonuna kadar devam eder.” hükmü uyarınca davacının sendikadaki görevi seçildiği dönemin sonuna kadar devam edecektir.

Uyuşmazlık davacının siyasi partinin Merkez Yürütme Kurulu asil üyeliğine seçilmesi nedeni , sendika yönetim kurulu üyeliğinin kendiliğinden son bulduğu şeklindeki sendika işleminin hatalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlık davacının siyasi partinin Merkez Yürütme Kurulu asil üyeliğine seçilmesi nedeni , sendika yönetim kurulu üyeliğinin kendiliğinden son bulduğu şeklindeki sendika işleminin hatalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Konuya ilişkin olarak doktrinde 4277 sayılı Yasa ile sendikalar kanunu 37 maddesinde yapılan değişiklikler ile kapsamlı siyasi faaliyet yasağının sendikalar yönünden kaldırıldığı , sendika ve konfederasyon yöneticilerinin yasa değişikliğinden sonra siyasi partilere üye olabileceği siyasi parti yönetim organlarında görev alabilecekleri kabul edilmektedir.

2821 sayılı Sendikalar Kanunu 37. maddesinde 26.6.1997 gün ve 4277 sk.nun. 2. maddesi ile değişiklik yapılarak siyaset yasağı ilke olarak kaldırılmış sadece II ve III. fıkralarında daraltılmış hükümler yer almıştır.

Her ne kadar Anayasa 68. maddesinde Siyasi Partiler kanunu 11. maddesinde ve Devlet memurları kanunu 7. maddesinde memurların siyasi partilere üye olması yasaklanmış ise de ; davacının 4.4.2008 tarihinde emekli olup, memuriyet görevinin sona ermesinden sonra 8 Kasım 2009 tarihinde yapılan siyasi parti genel kurulunda, partinin merkez yönetim kurulu üyeliğine aday olup ve 12 Kasım 2009 günü kesinleşen seçim sonuçları ile partinin Merkez Yönetim Kurulu Üyeliğine seçilmesi sebebi ile davacının siyasi partinin yönetim organında görev alması sendikadaki görevini etkilemeyecektir.

O halde davacının emekli olmasından sonra siyasi partinin merkez yönetim kuruluna seçilmesi ve 2821 sayılı Sendikalar Kanunu 37. maddesinde 26.6.1997 gün ve 4277 sk.nun 2. maddesi ile yapılan değişiklik karşısında davacı siyasi partinin yönetim organında görev alabileceğinden , mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2519, Karar No: 2017/10027, Tarih: 04.12.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/2519 E.  ,  2017/10027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, kanunda öngörülen çağrı usullerine uyulmadığından Aralık 2013 tarihinden başlayarak yapılan ilgili kat malikleri kurulu toplantılarının iptali, ayrıca malik oldukları 2 ve 3 nolu dükkanların arsa paylarının düzeltilmesi istenilmiştir. Mahkemece arsa payı düzeltilmesine ilişkin dava ispatlanamadığından reddine, 10/12/2013 tarihli ... Apartmanı kat malikleri kurulu kararlarının iptaline, 11/02/2013 tarihli toplantıya ilişkin usulüne uygun dava açılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm bir kısım davalılar vekili tarafından 10/12/2013 tarihli kat malikleri kurulu kararının iptali hükmüne yönelik temyiz edilmiştir.Dava arsa payı düzeltilmesi ve kat malikleri kurulu toplantısının iptali istemine ilişkindir.Dosya içindeki bilgi ve belgelerden, dava konusu 3167 ada 82 parselde kat irtifakı kurulu olduğu, 29.07.2013 tarihinde 6306 sayılı Kanuna göre "riskli yapıdır" şerhi konulduğu anlaşılmıştır. 10.12.2013 tarihli kat malikleri toplantısında; anataşınmazın 6306 sayılı Kanun gereği yıkılarak yeniden inşaası için ...İnşaat Şirketi ile anlaşma yapıldığına ilişkin kararın oyçokluğu ile kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. 6306 sayılı Kanunun 6. maddesinin 1. fıkrasına göre, üzerindeki bina yıkılarak arsa haline gelen taşınmazlarda daha önce kurulmuş olan kat irtifakı veya kat mülkiyeti, ilgililerin muvafakatları aranmaksızın bakanlığın talebi üzerine ilgili tapu müdürlüğünce re'sen terkin edilerek malikleri adına payları oranında tescil edilir. Bu parsellerin malikleri tarafından değerlendirilmesi esastır. Bu çerçevede parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birleştirilerek veya imar adası bazında uygulama yapılmasına, yeniden bina yaptırılmasına, payların satışına, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden değerlendirilmesine sahip oldukları hisseleri oranında paydaşların en az üçte iki çoğunluğu ile karar verilir. Bu hüküm anataşınmaz üzerinde yapının yıkılıp kat mülkiyetinin veya kat irtifakının sona ermesinden sonra uygulanabileceğinden dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının dosya kapsamından halen mevcut olduğu anlaşılmakla, kat irtifakının kurulu bulunduğu dikkate alındığında binanın yıkılarak yeniden yapılması yönünde kararın Kat Mülkiyeti Kanununun 45. maddesi gereğince tüm kat maliklerinin oybirliği ile verecekleri kararla mümkün olmakla, mahkemece bu koşulu sağlamayan 10.12.013 günlü kat malikleri kurulu kararının iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine 04/12/2017 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23331, Karar No: 2015/9492, Tarih: 07.05.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/23331 E.  ,  2015/9492 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı kadın tarafından, reddedilen tedbir nafakası talebi, iştirak nafakasının miktarı ile müşterek çocuk ile baba arasındaki kişisel ilişki düzenlemesi yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Velayeti davacı anneye verilen 28.12.2011 doğumlu müşterek çocuk ... ile davalı baba arasında her ayın l. ve 3. Haftası Pazartesi günü saat 10:00 ile takip eden Pazar günü saat 17:00 arasında, bayramların 2.günü saat 10:00 ile 3. günü saat 18:00 arasında, yaz tatilinde 1 Ağustos günü saat 10:00 ile 30 Ağustos günü saat 18:00 arasında baba yanında kalacak şekilde kişisel ilişki tesis edilmiştir. Bu şekilde tesis edilen kişisel ilişki çocuğun her hafta yer değiştirmesi suretiyle örselenmesine neden olup, usul ve yasaya aykırıdır. Ancak, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün bu bölümünün düzeltilerek onanması gerekmiştir (HUMK.md.438/7).

SONUÇ: Yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple, gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 3. bendinin hükümden tamamen çıkartılmasına, yerine "Velayeti davacı anneye verilen 28.12.2011 doğumlu müşterek çocuk ... ile davalı baba arasında, her ayın 1. ve 3. hafta sonları Cumartesi günü saat 10.30 ile takip eden Pazar günü saat 17.30 saatleri arasında, sömestr tatilinin 2. günü saat 10.30 ile 7. günü saat 17.30 saatleri arasında, dini bayramların 2. günleri 10.30 ile 3. günleri 17.30 saatleri arasında ve her yıl 1 Ağustos saat 10.30 ile 30 Ağustos saat 17.30 saatleri arasında kişisel ilişki kurulmasına" sözcüklerinin yazılmasına, temyiz olunan hükmün, bu bölümünün düzeltilmiş şekliyle, temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte açıklanan sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 07.05.2015(Perş.)
Yargıtay — Esas No: 2018/2962, Karar No: 2018/10317, Tarih: 18.10.2018

**3. Hukuk Dairesi         2018/2962 E.  ,  2018/10317 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı adına kayıtlı, ... 2. Blok No:21 adresinde bulunan dükkan vasıflı taşınmazı, davalının rızası ile malik sıfatıyla kullanmakta olduğunu, davalının kooperatif üyesi olarak edindiği bu taşınmazı, harici olarak kendisine sattığını ve bunun üzerine davalının kooperatife olan tüm borçlarını kendisinin ödediğini; ancak, taşınmazın tapusunu kendisine devretmediğini, bir süre sonra davalının bu taşınmazı üçüncü kişiye sattığını ileri sürerek; şimdilik 10.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı, davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu taşınmazı davacıya satmadığını, davacının bu taşınmazı kiracı olarak kullandığını, yapılan ödemelerden yalnızca 3.000 TL'lik toplam 6 adet senet ödemesini kabul ettiğini, bunun da kira borcuna mahsuben yapılmış bir ödeme olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.Mahkemece; taraflar arasında herhangi bir harici taşınmaz satışı olduğunun tespit edilemediği, tanık beyanlarından taraflar arasında kira ilişkisinin mevcut olduğunun anlaşıldığı, davacının yaptığı ödemelerin dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığı gerekçeleriyle davanın reddine dair verilen hüküm, davacı vekilinin temyiz talebi üzerine; Dairemizin, 13.03.2017 tarih ve 2015/17932 Esas, 2017/2952 Karar sayılı ilamı ile, "bir davada usul yönünden red sebepleri var ise, davanın usulden reddine karar verilmekle yetinilmesi gerekirken davanın hem zamanaşımı nedeniyle hem de esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle" kararın bozulmasına karar verilmiştir.Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; talep konusunun dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığından bahisle açılan davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; hüküm, süresinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Davaya konu taşınmaz, tapuya kayıtlı bir yerdir. Tapulu taşınmazların satış ve devirleri TMK nun 706, Borçlar Kanununun 213, Tapu Kanununun 26, Noterlik Kanununun 60/3 ve 89.maddeleri gereğince resmi şekilde yapılmadıkça hukuki sonuç doğurmazlar. Yapılan bu tür satışlar mutlak butlanla batıl (yok hükmünde) sayılmaktadır.07.06.1939 tarih 1936/31 Esas ve 1939/47 Karar sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararında; “Taşınmazın haricen satışına ve satışı vaadine ilişkin muameleler kanunen geçerli bulunmamış ise de, satıcının bu işte görevli memur önünde ferağın icrasını ve aksi takdirde almış olduğu bedelin geri verileceğini taahhüt etmiş ve alıcıyla aralarında kararlaştırılmış bulunan bedeli bu şartla satıcıya vereceğini üstlenmiş ise bu gibi uyuşmazlıklar Borçlar Kanununun 125.maddesine göre on yıllık zamanaşımına bağlıdır. Zamanaşımı süresinin başlangıcı, ferağdan dönme ve vazgeçme tarihidir” denilmektedir. Şu halde, satıcı geçerli bir sözleşme yapmadığı takdirde aldığı satış bedelini geri vermeye mecburdur. Bu nedenle alıcı, satıcının ferağ vermesini bekler

.maddesine göre on yıllık zamanaşımına bağlıdır. Zamanaşımı süresinin başlangıcı, ferağdan dönme ve vazgeçme tarihidir” denilmektedir. Şu halde, satıcı geçerli bir sözleşme yapmadığı takdirde aldığı satış bedelini geri vermeye mecburdur. Bu nedenle alıcı, satıcının ferağ vermesini bekler. Ferağ verme yönündeki ümidi kesildiği takdirde, verdiği parayı isteme hakkı doğar. İşte satış parasının geri verilmesi davalarında zamanaşımının başlangıcı bu ümidin kesildiği veya satışın yapılmasının imkan dahilinden çıktığı ya da tapuda devir yapma olanağının ortadan kalktığı tarih olmaktadır.Taraflar arasında harici de olsa bir sözleşme olduğundan dava, BK.nun 125.maddesine (6098 sayılı BK.'nun 146.maddesine) göre 10 yıllık zamanaşımına tabidir. 10 yıllık zamanaşımı süresinin başlangıç tarihi, satış bedeline ilişkin paranın verildiği tarih değil, sözleşme geçersiz olsa da satıcının rıza ve ihtiyariyle taahhüdünü her zaman yerine getirebileceği göz önüne alınarak bunun ifasını beklemek durumunda bulunan alıcı için, ancak davaya konu taşınmazın tapuda ferağ ümidinin ortadan kalktığı veya ifanın imkansız hale geldiği tarihtir.Somut olayda; davalı, dava konusu taşınmazı 15/01/2013 tarihinde dava dışı üçüncü kişiye satmış olup bu tarihten itibaren taşınmaz dava dışı kişi adına tapuya kayıt ve tescil edilmiştir.Buna göre; taraflar arasında yapıldığı iddia edilen harici satım sözleşmesinin, ifasının imkansız hale geldiği tarih, dava konusu taşınmazın dava dışı üçüncü kişi adına satıldığı 15.01.2013 tarih olup, bu tarih itibariyle dava konusu edilen alacak muaccel hale gelmiştir. Dava ise, 25/02/2013 tarihinde açılmıştır.Mahkemece; taraflar arasında yapıldığı iddia edilen harici satım sözleşmesinin ifasının imkansız hale geldiği 15/01/2013 tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde davanın açıldığı gözetilerek, zamanaşımı definin reddine karar verilerek işin esasının incelenmesi gerekirken, yasal olmayan gerekçeler ile davanın zamanaşımından reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HMUK'nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.10.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.