muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4482, Karar No: 2024/5735, Tarih: 17.12.2024

**7. Hukuk Dairesi         2024/4482 E.  ,  2024/5735 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :...Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1695 E., 2024/1713 K.

DAVALILAR : ... vekilleri Avukat ... vd.

ASLİ MÜDAHİL : ... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 21.09.2017

KARAR : Davanın reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ :...Anadolu 16. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/229 E., 2022/296 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı ve asli müdahil vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve asli müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı ... vekili; davacının ağabeyi ...'ın 15 yıl önce vefat ettiğini, Pendik, ......Mevkii 9 parseldeki yerde 1994 yılından bu yana bina inşa ettiklerini ve müşterek olarak kullandıklarını, ağabeyinin vefatı sonrası davalı ...'ın tapuyu üzerine aldığını, kendisinin hakkına tecavüz ettiğini ve eşinin ölümünden sonra da ortadan kaybolup kendisine ulaşamadığını beyanla, taşınmazın tapusunu üzerine almış ise tapunun iptal edilerek tüm murislere çocukları ile beraber kendi adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

2. Davacı yanında Asli Müdahale talebinde bulunan ... vekili; taşınmazın müvekkilleri ile davalı taraf murisi ...'a müştereken ait iken 6292 sayılı Kanunun girmesi ve davalı tarafın murisi ...'ın vefatı ile ¼ kısmının ..., ¾ kısmının Baran Karataş adına tapuya kayıt ve tescil edildiğini, öncelikle Baran Karataş'ın davaya dahil edilmesi gerektiğini, taşınmazın aile mülkü olduğunu beyanla, davalılar adına olan tapu kaydının 2/3 oranında iptali ile 1/3 oranında müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiğini, davacının ...'ın kardeşi olduğunu, yasal mirasçılık sıfatı bulunmadığını, bu nedenle dava açmakta hukuki yararı olmadığını, davaya konu taşınmazın müvekkili ve eşinin çabalarıyla inşa edildiğini, davacının hiçbir katkısı bulunmadığını, müvekkili ve eşinin, davacının maddi durumunun iyi olmaması nedeni ile 2001 yılında davaya konu taşınmaza taşınmasına izin verdiğini, müvekkilinin eşinin 2002 yılında vefat ettiğini, davacıdan herhangi bir kira talebinde bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı ve asli müdahilin iddialarını kanıtlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı ve asli müdahilin iddialarını kanıtlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve asli müdahil vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davacı ve asli müdahil vekili;...İli, ..ilçesi,...Mahallesi, 9 No.lu parselin 1/3'ü müvekkili ..., 1/3'ü ... ve 1/3'ü ... tarafından bina inşa edilmek suretiyle, tapusuz olarak, malik ve zilyet sıfatıyla kullanmakta iken, ...'ın ölümünden sonra davalıların, 4706 sayılı Yasadan yararlanarak, müvekkilleri yönünden başvuru tarihi dolmadan (usulüne uygun olmayan tutanaklar ve gerçeğe aykırı tespitler sonucu) ve müvekkillerinden gizli olarak taşınmazın tamamını Pendik Belediye Başkanlığından, 4706 SK gereğince satın aldıklarını, müvekkillerinin de 4706 sayılı Yasa gereği taşınmazı satın almaya hakları bulunduğunu, mahkemece kanuna aykırı tutulmuş, geçerli olmayan tespit tutanakları ile ilgili itirazlarının değerlendirilmediğini, müvekkillerinin taşınmazın arsa olarak alımından, inşaatın yapımına kadar yapılan bütün ödemelere ortak olduklarının tanıklar tarafından beyan edildiğini, davalı tanıkları dahil olmak üzere müvekkillerinin 1994 yılından itibaren taşınmazda ikamet ettiklerinin kabul ve beyan edildiğini, ne var ki taşınmazı satın almaya hakkı olan müvekkillerinin bu hakkının, davalılar tarafından, yasal müracaat tarihleri dolmadan eksik ve hatalı, kanuna aykırı olarak usulsüz düzenlenmiş tutanaklar ile satın alındığını, açıkça kanuna aykırı olun bu tutanaklara göre yapılan tapu devrinin yolsuz tescil olup geçerli olmadığını, mahkemece müvekkili davacı ve asli müdahil aleyhine ayrı ayrı nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin de usul ve yasaya aykırı olup kararın bu yönden de kaldırılması gerektiğini, ayrıca nispi değil maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, şahsi hakka dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve asli müdahil vekilleri temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve asli müdahil vekilleri temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.12.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/111, Karar No: 2023/479, Tarih: 27.09.2023

**Ceza Genel Kurulu         2021/111 E.  ,  2023/479 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY DAİRESİ: 2. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ:Asliye Ceza

SAYISI : 301-471

ŞİKÂYETÇİ : Abdürrahim Sezgin

I. HUKUKİ SÜREÇ

Sanık ...'ın hırsızlık suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/1-b maddesi uyarınca 3 yıl; konut dokunulmazlığının ihlali suçundan TCK’nın 116/1. maddesi uyarınca 1 yıl; mala zarar verme suçundan ise TCK’nın 151/1. maddesi uyarınca 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve her üç suç yönünden de aynı Kanun’un 53. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına ilişkin Çanakkale 3. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 14.04.2015 tarihli ve 388-235 sayılı hükümlerin, sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 2. Ceza Dairesince 05.03.2019 tarih ve 2683-4196 sayı ile; "Sanığın atılı suçları işlemediği yönündeki aşamalarda değişmeyen savunmalarının aksini gösterir görgü tanığı ...’ın suç tarihinde sanığı apartmanın merdivenlerinde gördüğünü beyan etmesi dışında, mahkûmiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilmeden ve atılı suçları işlediğine ilişkin delillerin nelerden ibaret olduğu denetime olanak verecek şekilde açıklanmadan beraat kararı yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel Mahkeme ise 30.05.2019 tarih ve 301-471 sayı ile; "Sanığın olay günü kapı kilidini kırarak girdiği şikâyetçinin evinden 6.000 TL çaldığı, evden çıkarken aynı binada oturan tanık Harun ile karşılaştığı, hırsızlık olayından sonra sanık ve yanındaki şahsa dikkatlice baktığını söyleyen tanığın hem emniyette yaptırılan fotoğraf teşhisinde hem de duruşmada gösterilen fotoğraflardan sanığı teşhis ettiği," şeklindeki gerekçe ile bozmaya direnerek önceki hükümler gibi sanığın mahkûmiyetine karar vermiştir.Bu hükümlerin de sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12.01.2020 tarihli ve 63047 sayılı onama istekli tebliğnamesiyle dosya 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 36. maddesi ile değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 307. maddesi uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Özel Dairece 16.03.2021 tarih ve 5532-5492 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına iade edilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

II. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı suçların sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

II. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı suçların sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Şikâyetçi Abdürrahim Sezgin’in 31.03.2014 tarihinde saat 15.00 sıralarında kolluğa müracaat ederek ... Mahallesi ... Sokak Çinko Apartmanı No. 26/4 adresinde bulunan ikametinin kapı kilidi zorlanmak suretiyle içeri girilip evinden hırsızlık yapıldığı yönünde müracaatta bulunması üzerine soruşturmaya başlandığı,

Olay yeri inceleme raporunda; kapı kilit göbeği kırılarak ikamete girildiğinin, odaların dağıtılmış olduğunun, yapılan incelemede mukayeseye elverişli iz ve bulguya rastlanmadığının belirtildiği,

Olayla ilgili tahkikat devam ederken aynı tarihte saat 15.50 sıralarında ... Sokak üzerinde bulunan No.9/3 adresinde ikamet eden ...’in, daire giriş kapısının zorlanmış olduğunu ihbar etmesi üzerine olay yerine gidildiğinde, kapı kilidinin kırıldığının ancak içeri girilmediğinin tespit edildiği, çalınan eşyası olmadığını beyan eden daire sahibinin olay nedeniyle şikâyetçi olmadığı bilgilerine yer verilerek 31.03.2014 tarihli tutanağın tanzim edildiği,

Fotoğraf teşhis tutanağında; ... Sokak No.9/3 adresinde meydana gelen hırsızlığa teşebbüs olayı ile ilgili olarak çevrede araştırma yapıldığı sırada aynı binada oturan ve şüpheli şahısları gördüğünü beyan eden ...’ın, kendisine gösterilen suçlular albümündeki fotoğraflar arasından sanığı teşhis ettiğinin bildirildiği,

Sanığın temyiz aşamasında suç tarihinde tutuklu olduğunu ileri sürmesi üzerine yapılan incelemede; Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) sisteminde 13.03.2014 ile 11.07.2014 tarihleri arasında sanığın tutukluluk veya hükümlülük kayıtlarına rastlanmadığı ancak 25.03.2014 tarihinde işlediği iddia olunan hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından Karşıyaka 4. Sulh Ceza Mahkemesince 26.03.2014 tarihli ve 19 sayılı müzekkere ile tutuklandığı, Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının 21.05.2014 tarihli ve 3094-1271 sayılı iddianamesi ile açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda Karşıyaka 1. Asliye Ceza Mahkemesince 03.07.2014 tarih ve 308-304 sayı ile; tutuklu yargılanan sanığın atılı suçlardan ayrı ayrı cezalandırılmasına ve hükümle birlikte tahliyesine karar verildiği, Anlaşılmıştır.

Şikâyetçi, soruşturma aşamasında; ... Mahallesi ... Sokak Çinko Apartmanı No. 26/4 adresinde ikamet ettiğini, 31.03.2014 tarihinde saat 10.00 sıralarında evden ayrıldığını, aynı gün saat 14.45’te geri döndüğünde daire giriş kapısının zorlanıp açılarak içeri girildiğini, odaların karıştırıldığını, pantolonunun cebinde bulunan 6.000 TL’nin çalındığını tespit ettiğini, olay nedeniyle şikâyetçi olduğunu,

Şikâyetçi, soruşturma aşamasında; ... Mahallesi ... Sokak Çinko Apartmanı No. 26/4 adresinde ikamet ettiğini, 31.03.2014 tarihinde saat 10.00 sıralarında evden ayrıldığını, aynı gün saat 14.45’te geri döndüğünde daire giriş kapısının zorlanıp açılarak içeri girildiğini, odaların karıştırıldığını, pantolonunun cebinde bulunan 6.000 TL’nin çalındığını tespit ettiğini, olay nedeniyle şikâyetçi olduğunu,

Tanık ..., aşamalarda; ... Mahallesi ... Sokak No. 9/1 adresinde ikamet ettiğini, 31.03.2014 tarihinde saat 12.50’de birinci katta bulunan dairesinin önünde ayakkabısını giyerken binanın üst katından daha önce tanımadığı iki erkek şahsın inmekte olduklarını gördüğünü, şahıslara dikkatlice baktığını, apartmandan ayrılıp birkaç saat sonra geri döndüğünde üçüncü katta bulunan dairenin kapı kilidinin zorlandığını öğrendiğini, bunun üzerine öğle saatlerinde gördüğü şahıslara ilişkin polise bilgi verdiğini, kendisine gösterilen fotoğraflar arasından şahıslardan birini teşhis ettiğini,

Beyan etmişlerdir.

Sanık aşamalarda; Diyarbakır’da oturduğunu, suç tarihi itibarıyla İzmir’de bulunduğunu, Çanakkale’ye hiç gitmediğini, tanığın kendisini nasıl teşhis ettiğini anlamadığını, suçlamaları kabul etmediğini, savunmuştur.

IV. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

Amacı somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden birisi de, insan haklarına dayalı, demokratik rejimle yönetilen ülkelerin hukuk sistemlerinde bulunması gereken, öğreti ve uygulamada; suçsuzluk ya da masumiyet karinesi şeklinde, Latincede ise in dubio pro reo olarak ifade edilen şüpheden sanık yararlanır ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi açısından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlak surette sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği ya da gerçekleştiriliş şekli hususunda herhangi bir şüphe belirmesi hâlinde uygulanabileceği gibi suç niteliğinin belirlenmesi bakımından da geçerlidir. Ceza mahkûmiyeti, toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp diğer kısmı göz ardı edilerek ulaşılan kanaate veya herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı, bu ispat, hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkân vermemelidir. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Sanığın, 31.03.2014 tarihinde gündüz saatlerinde şikâyetçinin daire giriş kapı kilidini zorlayarak içeri girip 6.000 TL’sini çaldığının iddia ve kabul edildiği olayda;

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Sanığın, 31.03.2014 tarihinde gündüz saatlerinde şikâyetçinin daire giriş kapı kilidini zorlayarak içeri girip 6.000 TL’sini çaldığının iddia ve kabul edildiği olayda;

Sanığın 25.03.2014 tarihinde işlediği hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından Karşıyaka 4. Sulh Ceza Mahkemesince 26.03.2014 tarih ve 19 sayı ile tutuklanması, atılı suçlardan cezalandırılması istemiyle açılan kamu davası sırasında tutukluluk hâlinin devam etmesi, yapılan yargılama sonucunda Karşıyaka 1. Asliye Ceza Mahkemesince 03.07.2014 tarih ve 308-304 sayı ile her üç suçtan mahkûmiyetine ve hükümle birlikte tahliyesine karar verilmesi karşısında; incelemeye konu suç tarihi olan 31.03.2014 tarihi itibarıyla ceza infaz kurumunda başka suçtan tutuklu bulunan sanığın şikâyetçiye yönelik hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarını işlemesinin mümkün olmadığı, kaldı ki, Yerel Mahkemece, sanığın atılı suçlardan mahkûmiyetine gerekçe olarak gösterilen tanık Harun'un teşhis işleminin, .... Mahallesi ... Sokak No. 9/3 sayılı yerdeki ...’e yönelik hırsızlığa teşebbüs olayına ilişkin olduğu, şikâyetçinin ise aynı sokak üzerinde bulunan No. 26/4 sayılı yerde ikamet ettiği anlaşılmakla, sanığın yargılamaya konu suçlardan CMK'nın 223. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca beraati yerine yazılı şekilde cezalandırılmasına karar verilmesinde isabet bulunmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükümlerinin bozulmasına karar verilmelidir.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Çanakkale 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.05.2019 tarihli ve 301-471 sayılı direnme kararına konu hükümlerinin, atılı hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarının sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması nedeniyle CMK'nın 223. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.09.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/7324, Karar No: 2007/8263, Tarih: 08.10.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/7324 E.  ,  2007/8263 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, soyadın düzeltilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, 2004 doğumlu olan müvekkilinin evlilik dışı doğduğunu ve babası tarafından tanındığını, tanımanın nüfus kütüğüne tescil edildiğini, velayetinin mahkeme kararı ile babaya verildiğini, İngiliz vatandaşı olan babasının ... soyadını taşıdığını ve müvekkili ...'un bu soyadı ile tanınıp bilindiğini ileri sürerek ...'un ... olan soyadının ... olarak düzeltilmesine ve nüfusa tesciline karar verilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulü yolunda hüküm kurulmuştur.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 28. maddesinin 4. bendine göre tanınan çocuklar babalarının hanesine baba adı ve soyadı ile analarının kimlik ve kayıtlı olduğu yer bilgilerini belirtmek suretiyle tescil olunur; öte yandan Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 109. maddesinin 1/b bendine göre de tanınan çocuk anasının bekarlık hanesinde kayıtlı ise; bu hanedeki kaydı kapatılarak baba soyadı ile babasının hanesine tescil edilerek ana ve baba arasında bağ kurulur. Babanın yabancı uyruklu olması halinde tanınan çocuk anasının kayıtlı bulunduğu idari birimin sonuna baba soyadı ile kaydı taşınır, ana ve çocuk arasında bağ kurulur.

Somut olayda, soyadının düzeltilmesi istenilen ... annesinin hanesinde nüfusta kayıtlıdır. Nüfus kayıt örneğindeki bilgilere göre, Beşiktaş 6. Noterliğinin 19.03.2004 gün ve 15389 yevmiye sayılı tanıma senedi işlemi ile babası ... tarafından tanınmıştır. Bu durum karşısında ... hakkındaki soyadı düzeltilmesi işleminin yasalara göre nüfus idaresi tarafından gerçekleştirilmesi gereken bir idari işlem olduğu gözetilmeden, davanın reddi yerine kabulü yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 08.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2754, Karar No: 2012/6023, Tarih: 12.04.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/2754 E.  ,  2012/6023 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nispî harca tabi olduğunu da göz ardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ilgiliye iadesine, 12/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.