muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4145, Karar No: 2016/1951, Tarih: 21.06.2016

**10. Ceza Dairesi         2014/4145 E.  ,  2016/1951 K.**

**"İçtihat Metni"**

Suç : Zincirleme olarak uyuşturucu madde ticareti yapma

Suç Tarihleri : 04/08/2013, 19/08/2013 ve 26/11/2013

Hüküm : Mahkûmiyet

Temyiz Edenler : Sanıklar

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içerisindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eylemlere uyan suç tipi ile aşağıda belirtilenler dışındaki yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Sanık G..'in 04/08/2013, 05/08/2013, 18/08/2013, 19/08/2013, 24/08/2013, 28/08/2013 ve 15/09/2013 tarihlerinde, sanık S..'ın ise 04/08/2013 ve 05/08/2013 tarihlerinde alıcı rolündeki görevlilere uyuşturucu madde sattığı; kolluk görevlilerinin gerçek iradesinin uyuşturucu madde satın alma değil, suç delilini elde etme olduğundan, somut olayda “uyuşturucu madde satma”nın gerçekleşmediği; böylece sanıkların hareketlerinin bütünüyle “uyuşturucu maddeyi satışa arzetme” suçunu oluşturduğu gözetilmeden, birden fazla uyuşturucu madde sattığı kabul edilerek sanıklar hakkında zincirleme suçla ilgili TCK'nın 43. maddesinin uygulanması,

2- Hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi ve hükmün iptal edilen yoksunlukları da kapsaması nedeniyle, sözü edilen maddenin uygulanması açısından, sanıkların durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin BOZULMASINA, bozmanın, hakkında aynı suçtan mahkûmiyet hükmü kurulan ancak temyiz isteğinden vazgeçen diğer sanıklar N.. S.. ile S.. S..'ede SİRAYETİNE, 21/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11425, Karar No: 2009/15912, Tarih: 20.10.2009

10. Hukuk Dairesi 2008/11425 E., 2009/15912 K.

**10. Hukuk Dairesi 2008/11425 E., 2009/15912 K.**

**- HACZEDİLEMEYECEK MALLAR

- PRİMLERİN ÖDENMESİ**- 5018 S. KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU [ Geçici Madde 11 ]

- 5793 S. BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞ... [ Madde 37 ]

- 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 81 ]

- 6183 S. AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN [ Madde 70 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı, Şanlıurfa Öğretmenevi Müdürlüğü'nün banka hesaplarına konulan haczin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Hatice Kamışlık tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalı Kurum, 506 sayılı Yasanın 80. maddesi uyarınca Şanlıurfa Öğretmenevi Müdürlüğü'nün prim borçlarının tahsili için 6183 sayılı Yasa uyarınca icra takibi yapmış, 11.01.2008 tarihli haciz bildirisi ile, davacının Denizbank A.Ş.'deki banka hesaplarına haciz koymuştur. Mahkemece, 5018 sayılı Yasanın Geçici 11. maddesi uyarınca söz konusu hesaba haciz konulamayacağından bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın Yasal dayanağı olan 6183 sayılı Yasanın 70. maddesinde hangi malların haczedilemeyeceği hususu düzenlenmiştir. Anılan maddenin 1. bendinde "233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi iktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları, bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve mahalli idarelerin malları hariç olmak üzere Devlet malları ile hususi kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar" ın haczedilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Ve Kontrol Kanunu'nun Geçici 11. maddesinde "Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır.

Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31.12.2007 tarihine kadar yeniden yapılandırılır.

Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.

Fonların muhasebesi de bu Kanunun öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür." hükmü öngörülmüş olup, 06.08.2008 tarih ve 26959 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 24.07.2008 tarih ve 5793 sayılı Kanunun 37. maddesi ile birinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış, ikinci fıkrasında yer alan "31.12.2007" ibaresi "31/12/2010" olarak değiştirilmiştir.

Fonların muhasebesi de bu Kanunun öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür." hükmü öngörülmüş olup, 06.08.2008 tarih ve 26959 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 24.07.2008 tarih ve 5793 sayılı Kanunun 37. maddesi ile birinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış, ikinci fıkrasında yer alan "31.12.2007" ibaresi "31/12/2010" olarak değiştirilmiştir.

Kural olarak yasalar yürürlükte oldukları zamanlarda meydana gelen olaylarda uygulanabileceğinden, mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular ile, davaya konusu haczin dayanağı olan icra takibinin yapıldığı tarihteki yasal düzenlemeler gözetilerek, Şanlıurfa Öğretmenevi Müdürlüğü'nün hukuki statüsü araştırılıp, kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmesi olup olmadığı tespit edilip, davaya konu hesaptaki paranın ne surette devlet malı olduğu açıklanarak, sonucuna göre haczinin mümkün olup olmayacağına karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7372, Karar No: 2015/7727, Tarih: 27.04.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/7372 E.  ,  2015/7727 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı avukatının tüm, davacı Kurum avukatının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 9., 10. ve 26. maddeleridir. Mahkemece yapılan ilk yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine, temyiz denetimini yerine getiren Dairemizce, davanın yasal dayanaklarından olan ve kusursuz sorumluluk halini düzenleyen 506 sayılı Yasanın 9. ve 10.maddesine ilişkin olarak, bir araştırma yapılması gerekçesi ile verilen karar bozulmuştur.

Mahkemece, bozma sonrası yapılan yargılamada; sigortalının işe giriş bildirgesi kaza günü verildiğinden 506 sayılı Yasanın 10. madesinin koşullarının oluşmadığı kanaatini bildiren bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İş kazasının vuku bulduğu tarihte yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanunun 9. maddesi ile, “İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır” hükmü getirilmiş, anılan Kanunun 10. maddesinde de, “sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı

çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmiyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmiyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Ancak, yukarıdaki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22'nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek sermaye değerleri tutarı, 26'ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir” düzenlemesine yer verilmiştir.

İşverenin, 506 sayılı Kanunun 26. maddesi yanında 10. maddesi uyarınca da sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde, işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, hesaplanacak maddi tazminat miktarından, Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Somut olayda, 01/08/2008 işe başlama tarihli işe giriş bildirgesi, 05/08/2008 (kaza günü) Kuruma verildiği, dolayısıyla, sigortalının işe giriş bildirgesinin süresinde Kuruma verilmemiş olması nedeniyle 506 sayılı Yasanın 9. ve 10.maddelerinin koşullarının oluştuğu gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulması , usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6453, Karar No: 2022/8739, Tarih: 02.11.2022

**2. Hukuk Dairesi         2022/6453 E.  ,  2022/8739 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı kadın tarafından erkeğin davasının kabulü, kusur belirlenmesi, nafakaların miktarı, tazminat taleplerinin reddi yönünden; davalı-davacı erkek tarafından kadının davasının kabulü, kusur belirlenmesi, nafakalar, velayet, kişisel ilişki, tazminat taleplerinin reddi yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2- Bölge adliye mahkemesince kabul edilen ve gerçekleşen kusurlu davranışlara göre, özellikle davalı-davacı erkeğe yüklenen eşine fiziksel şiddet uyguladığı kusuru da dikkate alındığında, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda davalı-davacı erkek, davacı- davalı kadına göre ağır kusurludur. Bu husus gözetilmeden tarafların eşit kusurlu olduğunun kabulü doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

3- Boşanmaya sebep olan olaylarda yukarıda 2. bentte açıklandığı üzere davalı- davacı erkek ağır kusurludur. Gerçekleşen kusurlu davranışlar aynı zamanda kadının kişilik haklarına saldırı teşkil eder niteliktedir. Davacı-davalı kadın yararına TMK'nın 174/1-2 maddesi koşulları oluşmuştur. O halde, davacı-davalı kadın lehine tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kusurun ağırlığı ve hakkaniyet ilkesi (TMK m. 4, TBK m. 50 ve 51) dikkate alınarak uygun miktarda maddî ve manevî tazminat takdir edilmesi gerekirken, yanılgılı kusur belirlemesine bağlı olarak kadının maddî ve manevî tazminat isteklerinin reddi doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

4- Velayeti anneye verilen ortak çocuk 24.09.2011 doğumlu ... Can ile baba arasında kişisel ilişki düzenlenmiştir. Anne ve babasından veya bunlardan birinden ayrılan çocuğun ana ve/veya babasıyla düzenli kişisel ilişki kurması ve sürdürmesi, çocuk için bir hak olduğu gibi, ana ve/veya baba için de bir haktır. Kişisel ilişkinin düzenlenmesinde çocuğun bedeni ve fikri gelişimi yanında ana ve/veya babalık duygularını tatmin de önemlidir. Çocukla baba arasında tesis edilen kişisel ilişki süresi, babalık duygularını tatmine elverişli olmadığı gibi, çocuğun da baba sevgi ve şefkatini tatmasına da yeterli değildir. Ayın belirli hafta sonları çocuk baba yanında yatılı kalacak şekilde ve yarı yıl tatili ve yaz tatili döneminde de yatılı olacak şekilde uygun süreli kişisel ilişki kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2., 3. ve 4. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatıranlara iadesine, dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oy birliğiyle karar verildi. 02.11.2022 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2010/4850, Karar No: 2010/6276, Tarih: 12.04.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/4850 E.  ,  2010/6276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vasisi dilekçesinde; davacıyı huzurevine yerleştirmek istediğini, ancak davacının maaşının huzurevine ödenmesi gereken ücreti karşılamaya yetmediğini ileri sürerek davalılardan ayrı ayrı aylık 300 ‘er TL yardım nafakasının tahsiline hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar cevap dilekçelerinde, huzurevlerine yatırılacak kişilerden ücret talep edilmediğini, davacının maaşını kendi ihtiyaçları için kullanan vasinin kötü niyetli olarak dava açtığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkemece, maaşından nafaka nedeniyle yapılan kesinti sonrasında geriye kalan paranın davacının hayatını idame ettirmesine yetecek seviyede olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı ...’dan 140 TL, davalı ...’dan 160 TL yardım nafakasının tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

TMK’ nun 364. maddesine göre; “Herkes yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.”

Yine aynı kanunun 365. maddesinin 2. fıkrasında ; “Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hukuk Genel Kurulunun 7.6.1998 gün, 1998/656;688 sayılı ilamında da; “:...yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ( eğitim ) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların” yoksul kabul edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yardım nafakası, aile bireylerini yoksulluk ve düşkünlükten kurtarmaya ilişkin bir nevi sosyal yardımlaşma olup ahlak kuralları ile geleneklerin zorunlu kıldığı bir ödevdir. Bu nedenle kanun koyucu, yardım nafakasını kişinin ve toplumun vicdanına bırakmamış, kanuni bir görev olarak düzenlemiştir. Yardım nafakasının belirtilen nitelikleri nedeniyle, tarafların ekonomik ve sosyal durumunun tam olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda; davacının, fiil ehliyetinin bulunmaması nedeniyle kısıtlandığı, nafaka yükümlülüğü nedeniyle yapılan kesinti sonrası aylık 490 TL maaş geliri elde ettiği belirlenmiş ise de yaptırılan araştırma hüküm kurmaya yeterli görülmemiştir. Zira, emniyetçe yapılan tahkikat sonucunda, davacının Turhanlı Köyünde 100 dönüm tarlasının bulunduğu bildirilmiş ise de; mahkemece, bu mal varlığının gerçekten mevcut olup olmadığı, bu yerden davacının gelir elde edip etmediği araştırılmadan karar verilmiştir.

Öte yandan, davacının huzurevine yerleştirileceği ileri sürülmesine rağmen, vasinin bu yönde bir başvurusunun bulunup bulunmadığı belirlenmediği gibi, davacının mevcut rahatsızlığı nedeni ile huzurevine yerleştirilmesi halinde bakımı ve gözetimi için ücret ödenip ödenmeyeceği hususu da araştırılmamıştır.

O halde, yukarıda açıklanan hususlarda gerekli araştırma yapılarak hâsıl olacak sonuç çerçevesinde hüküm tesis edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 12.04.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/971, Karar No: 2012/25193, Tarih: 10.10.2012

**7. Ceza Dairesi         2009/971 E.  ,  2012/25193 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 Sayılı Yasaya Aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme ve müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık hakkında 5015 sayılı Yasa'ya muhalefet suçundan kamu davası açıldığı gözetilerek;

Suçtan doğrudan zarar gören ve yargılamaya katılma hakkı bulunan kurum olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu duruşmadan haberdar edilmeden yargılama sonlandırıldığı gibi, adı geçen kuruma kararın tebliğ edilmediği de anlaşıldığından, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na gıyabi kararın usulüne uygun olarak tebliğinden, temyiz edilmesi halinde temyiz dilekçesi eklendikten ve bu temyize ilişkin ek tebliğname de düzenlendikten sonra iadesi için dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 10/10/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/66, Karar No: 2006/99, Tarih: 22.03.2006

**Hukuk Genel Kurulu         2006/4-66 E.  ,  2006/99 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Hatay Asliye 2.Hukuk Mahkemesi

Günü : 26.9.2005

Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Hatay 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 15.7.2004 gün ve 2003/271 E. 2004/421 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 14.10.2004 gün ve 2004/11911-11668 sayılı ilamı ile; (...Davacı, davalı tarafından haksız olarak şikayet edildiğini bu yüzden kişilik haklarının zarar gördüğünü iddia etmek suretiyle manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Mahkemece istem reddedilmiştir.

Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa'nın Hakların Korunması ile ilgili Hükümler başlığı altında ve 36. maddesinde; herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahip olduğu şekli ile yer almıştır. Bu düzenleniş biçimi itibariyle kişinin hak arama özgürlüğünün güvence altına alındığı görülmektedir. İşte bundan dolayıdır ki kişi, gerek yargı mercileri önünde ve gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendisine zarar veren kişilere karşı, haklarının korunmasını, bunun sonucu olarak zarar veren hakkında yasal işlem yapılmasını ve bu bağlamda cezalandırılmasını isteme hak ve yetkisine sahiptir.

Anayasanın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın Temel Haklar ve Hürriyetlerin niteliği başlığını taşıyan 12. maddesinde de herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Medeni Kanunun 24.maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25. maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı belirtilmiş, BK.nun 49. maddesinde de saldırının yaptırımı düzenleme altına alınmıştır.

Görüldüğü üzere, Anayasa'da ve yasalarda kişinin hak arama özgürlüğü ile kişilik değerleri güvence altına alınmıştır.

İşte bu noktada, hak arama özgürlüğü ile kişilik hakları karşı karşıya gelmiş olabilir. Sorun bu değerlerden hangisine üstünlük tanınacağı noktasında toplanmaktadır. Bir taraftan kişinin hak arama özgürlüğü güvence altına alınmışken, diğer taraftan kişilik hakları da Anayasal ve yasal güvence altına alınmıştır. Buna karşın kişi, hakkını ararken, karşı yanın kişilik değerlerine saldırıda bulunabilir. Onu hukuka aykırı bir eylemle suçlayabilir.

İşte bu noktada, hak arama özgürlüğü ile kişilik hakları karşı karşıya gelmiş olabilir. Sorun bu değerlerden hangisine üstünlük tanınacağı noktasında toplanmaktadır. Bir taraftan kişinin hak arama özgürlüğü güvence altına alınmışken, diğer taraftan kişilik hakları da Anayasal ve yasal güvence altına alınmıştır. Buna karşın kişi, hakkını ararken, karşı yanın kişilik değerlerine saldırıda bulunabilir. Onu hukuka aykırı bir eylemle suçlayabilir.

Hukukun, karşı karşıya gelen bu iki değeri aynı konuda ve zamanda koruma altına aldığı düşünülemez. Aksi halde, hukukun kendisi kendi kuralları ile çatışmış olur. Aslında konu biraz yakından incelendiğinde her iki değerin aynı anda birbirine karşı korunmadığı, çatışma durumunda somut olaydaki özelliğe göre birinin diğerine üstün tutulduğu görülecektir.

Şu durumda uyuşmazlığın çözümünde, hak arama özgürlüğünün, tüm özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmadığı, diğer bir anlatımla kişi, istediği biçim ve koşulda ve salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamayacağı, aksi halde bu hakkı kötüye kullanmış sayılacağı kabul edilerek, Anayasa ve yasaların öngördüğü güvenceden yararlanamayacaktır.

Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için, şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların olması zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bu olgu veya emareye dayanılarak, başkalarının da böyle bir olay karşısında, davalı gibi hareket etmesinin uygun görüleceği diğer bir anlatımla orta düzeydeki kişinin de somut olaydaki gibi davranacağı ve bu çerçevenin içinde kalan şikayet hakkının yerinde kullanıldığı kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı ve şikayet edilenin kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.