muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5564, Karar No: 2019/2753, Tarih: 13.06.2019

Bozma kararından sonra davacı taşeron 09.11.2016 tarihli dilekçesinde, 10.12.2013 tarihli duruşmada davanın uzamaması için ödemeler konusunda mutabık kaldıklarını, davalı yüklenicinin davacı taşeron için yaptığını iddia ettiği 367.575,00TL beton bedelini kabul ettiklerini, bunun hesaptan düşülmesini istediklerini, hesaplamanın da buna göre yapıldığını, davalının davacı için beton aldığını kabul etmediklerini belirtmiştir. Davalı yüklenici ise beton tedariki yükümlülüğünün davacı taşeron da olmasına rağmen taşeronun maddi anlamda zor durumda olması nedeniyle kendilerinin dava dışı ... Beton İnş. ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’den beton aldıklarını, buna dair ... Beton İnş. ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ödemeler yapıldığını, yapılan bu ödemelerin düşülmesi gerektiğini belirtmiştir. Mahkeme tarafından ...Beton İnş. ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’den dava konusu işe dair beton tedariki yapılıp yapılmadığı konusunda bilgi istenildiği, ... Beton İnş. ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı yüklenici ile ilgili olan muavin defter ve faturaların gönderildiği ancak sevk irsaliyelerin gönderilmediği anlaşılmıştır. 09.06.2017 tarihli bilirkişi ek raporunda, ... Beton İnş. ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı adına düzenlenen sevk irsaliyelerinin sunulmadığı, sunulan muavin kayıtları ve bankadan gelen hesap ekstreleri incelendiğinde davalı yüklenicinin 2008–2009 yıllarında dava dışı ... Beton İnş. ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’ye 802.500,00 TL ödeme yapıldığı belirtilmiştir. Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonunda dava dışı ... Beton tarafından davalı yükleniciye verilen betonun sevk irsaliyeleri olmadığından dava konusu işe dair olup olmadığının net olmadığı, bu nedenle davacının 367.575,00 TL’lik beton ödemesini kabul ettiğinden bu miktarın bulunan 940.831,40 TL bakiye iş bedelinden düşülerek asıl davada 573.256,40 TL’nin kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmuş ise de, bozma kararı doğrultusunda karar verilmemiştir. Davacı taşeron yargılama aşamasında, davalı yüklenici tarafından dava dışı ... Beton’dan satın alınan betonun yüklenicinin başka bir işi için satın alındığını iddia etmemiştir. Ayrıca ... Beton tarafından düzenlenen fatura tarihlerinin taraflar arasındaki işin imalât dönemine tekabül ettiği, ... Beton tarafından sağlanan beton miktarının da yapılan imalâtlardan fazla olduğuna dair bir iddia da bulunulmadığı anlaşılmıştır. Belirtilen nedenlerle mahkemece, bakiye iş bedeli olarak bulunan 940.831,00 TL’den davalı yüklenicinin bozmadan önceki temyiz dilekçesinde ... Beton’a yapılan ödeme miktarı olarak kabul ettiği 733.670,00 TL'nin mahsubu ile bakiye üzerinden karar verilmesi gerekirken, kazanılmış hak ilkesine aykırı şekilde verilen karar doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı-birleşen dosya davalısı taşeronun tüm, davalı-birleşen dosya davacısı yüklenicinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile kararın davalı-birleşen dosya davacısı yüklenici yararına BOZULMASINA, 2.037,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacı-birleşen dosya davalısından alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davalı-birleşen dosya davacısına verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 8,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı-birleşen dosya davalısından alınmasına, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 353,20 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davalı-birleşen dosya davacısından alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı-birleşen dosya davacısına iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 13.06.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8094, Karar No: 2015/4725, Tarih: 02.04.2015

**19. Hukuk Dairesi         2014/8094 E.  ,  2015/4725 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av.... ile davalılardan .... vek. Av. ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyizin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, dava dışı ....'nin, müvekkilinden aldığı mallar nedeniyle uğradığı zararların tazmini amacıyla müvekkili aleyhine ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/370 Esas sayılı dosyasında dava açtığını, yargılama sonunda müvekkilinin yargılama giderleri, faiz ve ferileriyle toplam 108.079,75 TL ödemeye mahkum edildiğini, söz konusu tutarın müvekkilince ödendiğini, anılan davanın satıcı ... ve ithalatçı ... .'ne ihbar edildiğini, ... .'nin fer'i müdahil sıfatıyla davayı takip ettiğini, müvekkilinin ödediği tutarın rücuen tahsili için davalılar aleyhine icra takibi başlattığını, ancak davalıların haksız itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek, itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... (...) vekili, müvekkilinin ticari ilişkide aracı konumunda olduğunu bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... . vekili, davanın diğer davalıya yönetilmesi gerektiğini, mallarda ayıp bulunmadığını, sorunun farklı partilerdeki malların karıştırılarak satılmasından ya da uygulayıcının hatasından kaynaklandığını, davacının ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtığı davada gereği gibi savunma yapamadığını bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/370 Esas sayılı dava dosyasının eldeki dava yönünden kuvvetli delil niteliğinde olduğu, satıma konu panellerdeki ayıbın renk farklılığı ve üretimden kaynaklandığı, panellerin kolay çizilebilir olmasından dolayı davalı ... .'nin garanti belgesinde belirtilen 6 yıllık garanti nedeniyle ve davalı ...'ın ise dava konusu malzemeleri davacıya satan satıcı konumunda olup ayıptan 818 sayılı BK.'nun 202. maddesi uyarınca sorumlu olduğu gerekçeleriyle davalıların itirazlarının iptaline, takibin aynı kayıt ve şartlarla devamına, % 40 oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalılardan ... . vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... . vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Davalı ... .'ne takipten önce temerrüt ihtarı çekilmemiş olup temerrüdünün takiple başladığının kabulü gerekir. Bu durumda, adı geçen davalı yönünden mahkemece işlemiş faiz talebinin reddi gerekirken, işlemiş faizi de kapsayacak biçimde yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... . vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (2) nolu bentte belirtilen sebeplerle hükmün temyiz eden davalı Ermes İnş. Taah. Müm. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. yararına BOZULMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı ... . yararına takdir edilen 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 02.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6908, Karar No: 2020/7927, Tarih: 29.06.2020

**3. Ceza Dairesi         2020/6908 E.  ,  2020/7927 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten Yaralama

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Sanığın, eşi olan mağdur ile arasında alkolün etkisi ile çıkan tartışmada, sanığın eli ile vurarak mağduru yaraladığının, sanığın soruşturma aşamasında alınan tartışma sırasında eşini iteklerken ayağı takılıp düştüğü şeklindeki tevilli ikrara yönelik savunması, mağdurun soruşturma aşamasında alınan beyanı ile bu beyanları doğrular nitelikteki " alında 1 cm'lik cilt kesisi olduğu, frontoparietal bölgede 3x3 cm'lik ekimoz olduğu" şeklinde bulgular içeren adli rapordan anlaşıldığı, sanık hakkında mahkumiyet hükmü kurulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenden 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun BOZULMASINA, 29.06.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2699, Karar No: 2015/7376, Tarih: 18.11.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/2699 E.  ,  2015/7376 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, ... İcra Müdürlüğü'nün 2008/1039 esas sayılı dosyasından borçlu ... aleyhine icra takibi başlattıklarını, bu dosyadan borçlunun emekli ikramiyesine haciz koyduklarını, .... İcra Müdürlüğü'nün 2005/1671 esas sayılı dosyasından borçlunun emekli ikramiyesinin paylaştırılması için sıra cetveli hazırlandığını, sıra cetvelinde kendilerinin alacağının 3. sıraya alındığını, ancak borçlunun emekli ikramiyesine şikayet olunan ...'ın 2005, diğer şikayet olunan ...'in ise 2011 yılında haciz işlemi uygulattığını, borçlunun 2013 yılının son ayında emekli olduğunu, bir hakkın doğumundan önce haczedilmesinin mümkün olmadığını, şikayet olunan ...'ın alacaklı olduğu dosya kapsamıdaki takibin kambiyo senedine dayalı olduğu ve 2007 ile 2013 yılları arasında işlem görmemesi sebebiyle zamanaşımına uğradığını, kendi alacaklarının ilk sırada yer alması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunanlar usulüne uygun tebliğe rağmen şikayete cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; borçlunun, üçüncü kişi nezdinde ileride doğması muhtemel alacaklarının haczi ancak İİK'nın 78. maddesi kapsamında gönderilecek haciz yazısı ile mümkün olduğu, sıra cetveline alınan tüm takip dosyalarında borçlunun çalıştığı kuruma İİK'nın 78. maddesi uyarınca gönderilen haciz yazısı ile borçlunun emekli olması halinde borçluya ödenecek emekli ikramiyesi alacağının, iş kanunu ve diğer kanunlardan doğan ve doğacak alacaklarının tamamı üzerine haciz konulduğu anlaşılmakla borçlunun müstakbel alacaklarına haciz konulması yönündeki işlemlerin yerinde olduğu, her ne kadar şikayetçi tarafça şikayet olunan ...'ın takibinin zamanaşımına uğradığı iddia edilmiş ise de, zamanaşımı itirazında bulunma hakkı takip borçlusuna ait olduğundan itibar edilmediği, muhtemel emekli ikramiyesinin .... İcra Müdürlüğü'nün 2005/1671 esas sayılı dosyasından 29.12.2005 tarihinde, ... İcra Müdürlüğü'nün 2008/1039 esas sayılı dosyasından 14.12.2010 tarihinde, ... İcra Müdürlüğü'nün 2010/8558 esas sayılı dosyasından da 08.03.2011 tarihinde doğrudan emekli sandığı ve ...'ya haciz müzekkeresi yazılmak suretiyle haczedildiği gözetildiğinde şikayetçinin haczinin şikayet olunan ...'ın alacaklı olduğu dosya haczinden sonra, diğer şikayet olunan ...'in alacaklı olduğu dosya kapsamında konulan hacizden önce olduğu gerekçesiyle, şikayet olunan ... yönünden açılan şikayetin reddine, diğer şikayet olunan ... yönünden açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve temyiz edenin sıfatına göre, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nın 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/579, Karar No: 2025/5660, Tarih: 14.04.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/579 E.  ,  2025/5660 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3030 E., 2024/1366 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 62. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/476 E., 2022/189 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince kistik fibrozis tedavisinde kullanılan "Elexacaftor/Tezacaftor/Ivacaftor ve Ivacaftor" etken maddeli "Trıkafta" adlı ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince Kistik Fibrozis hastalığının tedavisinde kulanılacak/kullanılan ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla ... öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69. maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve ... önemi haiz 68. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre; nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya Kistik Fibrozis tanısı konulduğu, Kistik Fibrozis hastalığı nedeniyle hastanın "Elexacaftor/Tezacaftor/Ivacaftor ve Ivacaftor" etken maddeli "Trıkafta" adlı ilaçların kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide "Elexacaftor/Tezacaftor/Ivacaftor ve Ivacaftor" etken maddeli "Trıkafta" adlı ilaçların kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından Sağlık Uygulama Tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanun'un verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir ... gelmesi için talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, ... önemi haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiç bir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3-İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar Faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 Faz'dan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir populasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. faza aittir. Bu aşamada geniş hasta gruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.