muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/12595, Karar No: 2018/2693, Tarih: 20.03.2018

Davalı; asıl olanın sözleşmeye bağlılık ilkesi olduğunu belirterek asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen bir şey olan davalarda vekalet ücreti, nispi tarifeye göre hesaplanır. Davanın tamamen veya kısmen kabulü ya da reddedilmesi halinde ise, nispi vekalet ücreti kabul ya da reddedilen müddeabihin değeri üzerinden hesaplanır.

Davacı, asıl dava dilekçesinde halen net 55.000 TL (brüt 68.750 TL) olan kira bedelinin 01/07/2013 tarihinden itibaren aylık brüt 2.000 TL olarak tespitini istemiştir. Dava değeri yönünden 43.200 TL üzerinden harç yatırılmıştır. Her ne kadar bozmadan önce mahkemece aylık kira 3.600 TL olarak uyarlanmış ise de bu karar Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin bozma kararı ile ortadan kalkmıştır. O nedenle dava red edildiğinden davalı yararına dava dilekçesinde belirtilen yıllık net 55.000 TL (brüt 68.750 TL) ile uyarlanması istenilen yıllık brüt 24.000 TL arasındaki farkın yıllık tutarı ve harca esas değer olan yıllık 44.750,00 TL üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi yerine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya uygun değildir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı HMK'nun geçici 3.maddesinin yollamasıyla HUMK'nun 438/7.maddesi uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenle davalı tarafın bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının 5. bendinde yer alan ''990,00'' rakamının çıkartılarak yerine ''5.272,50 TL'' rakamının yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 1.630 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı tarafa verilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20.03.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.Başkan
Yargıtay — Esas No: 2014/30569, Karar No: 2016/5284, Tarih: 08.03.2016

**9. Hukuk Dairesi         2014/30569 E.  ,  2016/5284 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVALILAR :

DAVA : Davacı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı iş yerinde işçi olarak çalışırken haklı ve geçerli bir neden olmaksızın işten çıkarıldığını, ihbar tazminatının ödenmediğini, işyerinde fazla mesai yapılmasına ve genel tatil günlerinde ve hafta tatillerinde çalışılmasına rağmen karşılığının ödenmediğini, müvekkilinin iş akdinin kötü niyetle feshedildiğini, kötü niyet tazminatı ödenmediğini iddia ederek işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalılar vekilleri ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçelerinde, davacının herhangi bir alacağının bulunmadığını, iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak ihbar tazminatının kabulüne, fazla mesai ve hafta tatili ücretlerinin kısmen kabulüne, genel tatil ücreti ve kötüniyet tazminatı taleplerinin ise reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Açılan davanın kısmi dava mı, belirsiz alacak davası mı olduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

6100 sayılı HMK. 119/1.ğ maddesi uyarınca “Dava dilekçesinin talep sonucu (netice talep; istem sonucu) bölümünde davacı, neye karar verilmesini (davalının neye mahkûm edilmesini) istiyorsa onu (açık bir şekilde) yazıp belirtmelidir”.

Talep sonucunun açık şekilde belirtilmesi ve yazılması ile mahkemenin ve uyuşmazlığa bakacak hakimin karar vermesi kolaylaştırılacaktır. En önemlisi mahkemece;

1) Davanın türü saptanacaktır.

2) Davanın kabulü halinde, mahkeme talep sonucunu aynen hüküm fıkrası olarak kararına yazabilecektir.(Md. 297/1.ç).

3) Talep edilenden, fazlasına karar verilemeyecektir(Md. 26). Bu nedenle davacı, nelerin hüküm altına alınmasını (davalının neye mahkûm edilmesini) istediğini, açık ve noksansız bir şekilde dava dilekçesinin talep sonucu (netice-i talep) bölümünde bildirmelidir.

Talep sonucu açık değilse, mahkeme, davacıya talep sonucunu açıklattırmalıdır(Md. 31 Hakimin aydınlatma görevi).

2) Davanın kabulü halinde, mahkeme talep sonucunu aynen hüküm fıkrası olarak kararına yazabilecektir.(Md. 297/1.ç).

3) Talep edilenden, fazlasına karar verilemeyecektir(Md. 26). Bu nedenle davacı, nelerin hüküm altına alınmasını (davalının neye mahkûm edilmesini) istediğini, açık ve noksansız bir şekilde dava dilekçesinin talep sonucu (netice-i talep) bölümünde bildirmelidir.

Talep sonucu açık değilse, mahkeme, davacıya talep sonucunu açıklattırmalıdır(Md. 31 Hakimin aydınlatma görevi).

Diğer taraftan, belirsiz alacak davasında zamanaşımı kısmi de açılsa alacağın tamamı için dava tarihine göre kesilecektir. Ancak kısmi dava halinde ise zamanaşımı sadece istenen miktar için dava tarihi itibari ile kesilmiş olur.

Davacı vekili, dava dilekçesinde açılan davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirtmediği gibi talep sonucunda da açıkça kısmi miktarı belirterek talepte bulunmuştur. Bu nedenle davanın kısmi dava olduğu açıktır.

Davacı tarafından 14.11.2013 ve 24.02.2014 tarihli ıslah dilekçeleri ile de dava dilekçesinde istenen alacak miktarları arttırılmış, talep sonucu ise değiştirilmemiştir. Talep sonucu değiştirilmeden davanın türü ıslah sureti ile değiştirilemeyeceğinden davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü mümkün değildir.

Mahkemece kısmi dava olarak açılan davanın türünde hata yapılarak belirsiz alacak davası olarak nitelenip, hüküm altına alınan alacakların dava dilekçesi ile talep edilen bölümüne dava tarihinden, ıslah dilekçesi ile talep edilen bölümüne ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi yerine hüküm altına alınan alacakların tamamına dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 08.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10441, Karar No: 2012/11465, Tarih: 14.06.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/10441 E.  ,  2012/11465 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :196-73

Dava, yersiz ödenen primlerin istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki belgeler okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı yasanın 84. maddesidir. Anılan maddede; yanlış ve yersiz alınan primlerin alındıkları tarihten itibaren 10 yıl içinde istenmesi halinde işveren ve sigortalıya hisseleri oranında geri verileceği düzenlenmiş olup, yersiz ödenen primlerin istirdatı istemine ilişkin davanın sigortalı veya işveren tarafından açılabileceği açıktır

506 sayılı Kanunun “işveren ve işveren vekilinin tarifi” başlığını taşıyan 4. maddesinde ise, bu Kanunun uygulanmasında 2. maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerin işveren olduğu belirtilmiştir.

506 sayılı Kanunun “işveren ve işveren vekilinin tarifi” başlığını taşıyan 4. maddesinde ise, bu Kanunun uygulanmasında 2. maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerin işveren olduğu belirtilmiştir.

Dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı medeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olmasına karşın, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Sübjektif bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine ait olduğundan, anılan hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da hakkın sahibine aittir ve buna aktif husumet denilmektedir. Bir sübjektif hak kendisinden istenebilecek olan kişi ise, o hakka uymakla yükümlü olan kimsedir ve bu da pasif husumet (davalı sıfatı) olarak adlandırılmaktadır. Sübjektif hakkın sahibi olan kimse ile o hakka uymakla yükümlü bulunan kişinin kimler olduğunun saptanması, bir başka anlatımla davada davacı ve davalı sıfatlarının kimlere ait olduğu hususu, dava konusu (sübjektif) hakkın özüne ilişkin maddi hukuk sorunudur. Dava açan veya aleyhine dava açılan kişiler o davada davacı veya davalı olarak taraf sıfatına sahip değillerse, mahkemece dava konusu hakkın esası (var olup olmadığı) hakkında inceleme yapılmadan dava sıfat yokluğundan reddedilir ve bu karar davanın dinlenemeyeceğine ilişkin değil esasına yönelik bir karar niteliğindedir. Davacı veya davalıdan birinin taraf sıfatına sahip olmaması durumunda verilecek olan red kararı, o davadaki taraflar arasında maddi anlamda kesin hüküm oluştursa da, dava konusu hak ve taraf sıfatına sahip olan kişiler bakımından kesin hükümden söz edilemeyecektir. Dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olan taraf sıfatı (husumet) ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve yargılamanın her aşamasında, isteme gerek kalmaksızın mahkemece kendiliğinden gözetilmesi zorunludur.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde inceleme konusu dava değerlendirildiğinde; öncelikle, davacının işveren sıfatına sahip olup olmadığı, yani, aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığının irdelenmesi önem arzetmektedir.Jandarma Lojistik Destek Kıtaları Komutanlığı'na ait işyerinde çalışan bir kısım sigortalıların 2001-2003 yılları arasında gerçekte kullanılmadığı halde, yıllık izne çıktıkları gösterilmek suretiyle, bu dönemlere ilişkin mükerer bordro düzenlenerek, mükerrer sigorta prim kesintisi yapılması nedeniyle, Kuruma yersiz ödenen 15.190 TL'nin tahsili istemiyle açılan davada, işyerinin Jandarma Genel Komutanlığı'na bağlı bir işyeri ve Jandarma Genel Komutanlığı'nın da İçişleri Bakanlığı'na bağlı olması nedeniyle, işveren sıfatının İçişleri Bakanlığı olduğunun anlaşılması karşısında, aktif husumet ehliyeti bulunmayan ... adına açılan davanın husumet yokluğundan reddi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olguya göre, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, taraflar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Üye ...'ın muhalefetine karşı; Başkan ..., Üyeler; ..., ... ve ...'ın oylarıyla ve oyçokluğuyla 14.06.2012 gününde karar verildi.

KARŞI OY

Yüksek Dairenin çoğunluk görüşüne aşağıdaki sebeplerle katılmıyorum:

Yersiz prim ödemesine konu dava dışı sigortalıların çalıştığı işyeri, Jandarma Lojistik Destek Kıtaları Komutanlığı'na aittir. Sayın çoğunluk tarafından söz konusu komutanlığın, İçişleri Bakanlığına bağlı olduğu, davanın da ... tarafından açılmayıp, İçişleri Bakanlığı'nca açılması gerektiği sebebiyle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği belirtilerek Mahkemenin kararı bozulmuştur.

Kural olarak bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi, o hakkın sahibine aittir. Somut olayda nizalı ödemeler, ... tarafından yapılmıştır. Yersiz olduğu sebebiyle geri iadesi halinde de geri ödemelerin yine Maliye Hazine'sine yapılacağı açıktır. Bu sebeple davacı ... Hazine'sinin bu davayı açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.

Diğer taraftan davacı olarak ilgili “İçişleri Bakanlığı” yerine “...” nin gösterilmesi halinde, davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddedilmeyip esasa girilmesi gerekir. Zira “Hazine” terimi geniş anlamda, Devlet tüzel kişiliğine dahil bütün bakanlıkları ve genel bütçe içindeki diğer daireleri de kapsamaktadır. Bu nedenle genel bütçeye giren dairelere ait hukuk ve ceva davalarının Maliye Bakanlığına bağlı hazine avukatları tarafından açılması gereklidir. Ancak istisnai olarak, Hazine'yi ilgilendirmeyen, idari işlemlerle ilgili davaların ilgili bakanlıklarca açılması mümkündür.

Bu sebeplerle, davacı “...” tarafından, davalı SGK Başkanlığı aleyhine açılan yersiz ödenen primlerin iadesi davasında; davacının aktif dava yetkisinin bulunduğu düşüncesiyle sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum
Yargıtay — Esas No: 2014/11117, Karar No: 2014/20980, Tarih: 23.10.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/11117 E.  ,  2014/20980 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

K A R A R

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Temyiz eden davalılar vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince diğer davalı ... vekili ile davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçaları eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23/10/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11481, Karar No: 2017/22, Tarih: 03.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/11481 E.  ,  2017/22 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4179, Karar No: 2011/6151, Tarih: 11.07.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/4179 E.  ,  2011/6151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacı işçinin iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma geldiği iddiasına dayalı maddi ve manevi zararlarının tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının 11.4.2002 tarihli ibranameyle maddi ve manevi tazminat istemlerinden feragat ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki belgelerden davacının davalıya ait işyerinde 04.04.2002 tarihinde Denizli Adliye Binasının inşaatının yapımı sırasında meydana gelen kaza sonucu yaralandığı, Denizli ....Noterliğinde düzenlenen 11.04.2002 tarihli ibraname içeriğine göre davacıya bu kaza nedeni ile yaptığı masraf ve maddi ve manevi zararları karşılığı olarak ... İnşaat Sanayii Turizim ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 2.250.000.000 (ikimilyar ikiyüz elli milyon) ödeme yapıldığı, kaza sebebiyle işverenden başkaca herhangi bir istek ve talebi bulunmadığını bulunmadığını işvereni ibra ettiğini beyan ettiği, olay nedeni ile davacının % 24,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı ve Kurum tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlandığı anlaşılmaktadır.

Olaydan kısa süre sonra henüz maluliyet durumu ve kusur oranları konusunda kesin fikir sahibi olması mümkün olmayan işçinin verdiği genel ve soyut açıklamayı içerdiği kuşkusuz olan ibranameyi tümden geçerli saymak, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatının temel prensibi olan “işçinin korunması temel ilkesi” ne de uygun düşmeyecektir. Konuyla ilgili doğrudan amir bir hüküm bulunmaması nedeniyle ibranın doğruluk ve güven kuralına aykırı olmaması gerektiği gerçeğine sıkıca sarılarak sorun çözümlenmelidir. Kural olarak tazminat alacaklısına yapılmış ödemenin bu miktar ile sınırlı olmak üzere bağlayıcılığı asıldır. Gerçek anlamda ödemeden söz edebilmek için tanzim edilecek miktar ile buna karşılık alınan meblağ arasında açık oransızlığın bulunmaması koşuldur. Ödemenin yapıldığı tarihteki verilerle hesaplanan tazminat ile ödenen miktar arasında açık oransızlığın bulunduğu durumlarda, yapılan ödeme makbuz niteliğinde kabul edilebilinir.

Kusur incelemesi yaptırılarak kusurun aidiyet ve oranını belirlemek, 11.04.2002 tarihli ibraname içeriğine göre davacıya bu kaza nedeni ile yaptığı masraf ve maddi ve manevi zararları karşılığı olarak ... İnşaat Sanayii Turizim ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 2.250.000.000 (ikimilyar ikiyüz elli milyon) paranın maddi ve manevi tazminat türüne aidiyeti ve miktarı ilişkin miktarı davacıya açıklattırmak suretiyle açıklığa kavuşturulduktan sonra, ödemenin yapıldığı tarihteki veriler esas alınarak gerçek zararı bilirkişiye hesaplattırmak, böylece tazmin edilecek miktar ile buna karşılık alınan meblağ arasında açık oransızlığın bulunup bulunmadığını denetlemek, açık oransızlığın bulunması durumunda maddi tazminata ilişkin ödemeyi "kısmi ifayı içeren makbuz" niteliğinde kabul etmek ve yapılan ödemenin ödeme tarihindeki gerçek zararı hangi oranda karşıladığını saptamak ve gerçek zarardan davalı tarafın ödeme yapılan tarihe göre zararın karşılandığı oranda indirim yapmak, daha sonra kalan miktara hükmetmek gerekir.

Açık oransızlığın bulunmadığının tesbiti halinde ise davacının maddi tazminat talebinin tümden reddine karar vermek gerekir.

Manevi tazminat istemine gelince, davalı tarafından yapılan ödemenin bir miktarının manevi zarara karşılık yapıldığı ibranamenin içeriğinden anlaşılmasına göre, hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir hal olduğundan üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle manevi tazminatın bölünmesi, yeniden dava konusu yapılarak miktarının artırılması olanağı bulunmadığından ve bir defa da istenilmesi gerektiğinden davacı manevi zararını aldığından manevi tazminat isteminin şimdiki gibi reddine karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 11.07.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.