muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/8969, Karar No: 2025/5068, Tarih: 15.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/8969 E.  ,  2025/5068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1813 Esas, 2024/1011 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 24. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/2 Esas, 2022/330 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idareler vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., ... Mahallesi 8807 parsel sayılı taşınmazın malikleri olduğunu, söz konusu taşınmazın bir bölümüne yol ve tretuvar yapılmak suretiyle kamulaştırma yapılmadan davalı ... tarafından el atıldığını, taşınmazın aynı zamanda 1/5000 ölçekli ... Planı ve bu plan doğrultusunda hazırlanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kısmen dere koruma alanı, kısmen ilköğretim tesis alanı, kısmen de park alanında kaldığını, belirterek belirlenecek tazminatın davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen metrekare birim bedelinin yüksek olduğunu, husumet itirazlarının değerlendirilmesi gerektiğini, emsal değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, dere koruma bandının planda ... alan olarak ayrıldığını, Ümraniye Belediyesinin sorumlu olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının olduğunu, fiili el atmasının olmadığını, faiz ve belirlenen metrekare birim bedelinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen metrekare birim bedelinin yüksek olduğunu, emsal değerlendirilmesinin doğru yapılmadığını, raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, kararın hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen metrekare birim bedelinin yüksek olduğunu, emsal değerlendirilmesinin doğru yapılmadığını, raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, kararın hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu İstanbul ili, ...,... Mahallesi 8807 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı idarelerden tahsiline dair Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı belirtilerek davalı idareler vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu İstanbul ili, ...,... Mahallesi 8807 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve fiilen el atmaya konu bölümler ile proje bütünlüğü ilkesi uyarınca imar planında yol ve dere koruma bandı alanında kalan bölümlerin bedelinin davalı ... ile Ümraniye Belediye Başkanlığından tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... ile davalı ... vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... ile davalı ... vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun (3194 sayılı Kanun) 18 inci maddesine 04.07.2019 tarihinde 7181 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi ile eklenen Ek fıkra uyarınca ''Belediye veya valiliğin; parselasyon planlarını, imar planlarının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde yapması ve onaylaması esastır. Parselasyon planı yapmamaları sebebiyle doğacak her türlü kamulaştırma iş ve işlemlerinden belediyeler veya valilikler sorumludur.'' hükmü getirilmiştir.

5. Bu açıklama doğrultusunda somut olayın incelenmesi neticesinde; dava konusu taşınmazın 20.11.2009, 25.03.2011, 21.04.2017 tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ile ''Kısmen ilköğretim tesis alanı, kısmen taşkına maruz alan (dere koruma alanı), kısmen de park ve yol alanı'' olarak ayrıldığı, ve taşınmazda herhangi bir imar uygulaması yapılmadığı ve taşınmazın kadastral parsel niteliğini koruduğu anlaşılmıştır.

6. Bu itibarla; dava konusu taşınmazın ilköğretim alanı olarak planlanan bölümü bakımından kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun Ümraniye Belediye Başkanlığına ait olduğu gözetilmeden bu kısmın bedelinin davalı ... Bakanlığından tahsiline karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... ile ... vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı ... vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı ... vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı ... ile Ümraniye Belediye Başkanlığın'dan aşağıda yazılı kalan harçların alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4787, Karar No: 2013/9725, Tarih: 11.03.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/4787 E.  ,  2013/9725 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanıkların mahkumiyetine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Katılanın gluteus ve sol uyluk bölgesinden 6-12 cm derinlikli dört ayrı bıçak darbesine bağlı olarak, yaşamsal tehlike geçirecek ve sol ayak işlev zayıflığı oluşacak şekilde yaralandığı olayda; katılanda meydana gelen yaraların nitelikleri, olayda kullanılan araç, yara yerleri, yaralarnın nitelikleri ve hedef alınan vücut bölgesine göre, sanıkların eyleminin adam öldürmeye teşebbüs suçunu oluşturabileceği, bu suçla ilgili yargılama yapma ve delilleri değerlendirme yetkisinin de Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilmeksizin yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm tesisi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, CMUK'un 326/son maddesi gereğince ceza miktarı yönünden sanıkların kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 11.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23424, Karar No: 2015/22585, Tarih: 01.12.2015

**7. Ceza Dairesi         2015/23424 E.  ,  2015/22585 K.**

**"İçtihat Metni"**

Esas No : 2015/23424

Karar No : 2015/22585

Tebliğname No : 7 - 2014/110175

MAHKEMESİ : Iğdır 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 12/12/2013

NUMARASI : 2013/208 (E) ve 2013/1227 (K)

SUÇ : 5015 sayılı yasaya muhalefet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Kamu davasından haberdar edilmesine rağmen usulüne uygun dilekçe ile veya sözlü olarak katılma talebinde bulunmadığı için müdahillik sıfatı kazanmayan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun temyize hakkı bulunmadığından, müşteki Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu vekilinin vaki temyiz talebinin 5320 sayılı yasanın 8. maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUK.nun 317. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE, 01.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/7887, Karar No: 2006/7359, Tarih: 05.10.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/7887 E.  ,  2006/7359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde tahliye istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili ile davalı Adalet ve Kalkınma Partisi Beşiktaş İlçe Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlar ile yasal gerektirici nedenlere göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye onama harçlarının temyiz eden davalılara yükletilmesine, 5.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7340, Karar No: 2013/9804, Tarih: 25.06.2013

**14. Hukuk Dairesi         2013/7340 E.  ,  2013/9804 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.08.2011 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 08.11.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, davacıya ait 13467 ada 6 parsel yararına, davalılara ait 13467 ada 269 parsel üzerinden Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir.

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, fen bilirkişisi tarafından belirlenen davalılar taşınmazındaki alternatiflerin taşınmazı ikiye böldüğü, davacı taşınmazına bitişik ... kanalının fiilen yol olarak kullanıldığı, davacının bu yolu kullanmasına bir engel bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır, Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması

gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile Tapu Sicil Tüzüğünün 60. maddesi uyarınca tapu kaydının beyanlar hanesine yazılması da gereklidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Bu bilgiler ışında somut olaya bakıldığında;

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile Tapu Sicil Tüzüğünün 60. maddesi uyarınca tapu kaydının beyanlar hanesine yazılması da gereklidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Bu bilgiler ışında somut olaya bakıldığında;

1-Yapılan yargılamaya toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davalılara ait 269 parsel üzerinden 26.09.2012 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde belirlenen geçit yerleri taşınmazı ikiye böldüğünden aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Somut olayda, davacının malik olduğu 13467 ada 6 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısı bulunmadığından mutlak geçit ihtiyacı içerisinde olduğu açıktır. Fen bilirkişisi tarafından düzenlenen krokide davacı parseline bitişik doğu yönünde sarı renkle boyalı olarak gösterilen ...’ye ait kanal ve servis yolunun bulunduğu görülmektedir. Yine bilirkişi raporunda ...’ye ait olduğu belirtilen kanal ve servis yolunun tapu kaydı dosyada bulunmadığından, malikinin kim olduğu ve taşınmazın niteliği anlaşılamamaktadır. Öncelikle bu taşınmaza ait tapu kaydı getirtilmeli, taşınmazın ... idaresinin mülkiyetinde veya ona tahsis edilen bir yer olduğu saptanırsa, bilirkişi krokisi gönderilerek çevre parsel maliklerinin geçişine rıza gösterilip gösterilmediği, kanal-servis yolunun kullanılmasında sakınca olup olmadığı dava dışı ...’den sorulup saptanmalı, olumlu yanıt verilirse davacının fiilen zeminde kullanabileceği yolunun bulunması nedeniyle dava şimdiki gibi reddedilmeli, aksi halde mutlak geçit ihtiyacında olan davacı parselinin, başka alternatifler üzerinde durularak geçit ihtiyacı karşılanmalıdır.

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmaksızın eksik inceleme ve araştırmayla yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 25.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4995, Karar No: 2019/8166, Tarih: 13.03.2019

**14. Ceza Dairesi         2018/4995 E.  ,  2019/8166 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun basit cinsel istismarı suçundan sanık ...’ın, cezalandırılmasına dair İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.03.2013 gün ve 2010/248 Esas, 2013/58 sayılı Kararının temyiz yolu incelemesinde Dairemizin 14.11.2013 gün ve 2013/6719 Esas, 2013/11580 sayılı onama ilamıyla mahkumiyet hükmünün kesinleşerek infaza geçilmesini müteakip, hükümlünün yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin aynı mahkemenin 18.09.2015 gün ve 2010/248 Esas, 2013/58 sayılı Ek kararına yapılan itirazın reddine dair İstanbul Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.10.2015 günlü, 2015/1230 Değişik iş sayılı kararının,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 23/1. maddesinde yer alan, “Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz.” şeklindeki düzenleme nazara alınmadan, İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.03.2013 gün ve 2010/248 Esas, 2013/58 sayılı Kararı ile mahkûmiyet hükmünü veren hakimlerden Selçuk Kaya'nın (36847) bu kararı müteakip yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi kararına yönelik itiraz üzerine merci sıfatıyla karar veren İstanbul Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.10.2015 günlü, 2015/1230 Değişik iş sayılı kararını veren mahkeme heyetine Başkan sıfatıyla iştirak ettiğinden bahisle ilgili hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 27.09.2017 günlü 94660652-105- 56-8897-2017-KYB sayılı kanun yararına bozma yazısına atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, İstanbul Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.10.2015 günlü, 2015/1230 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine, 13.03.2019 tarihinde üyeler ... ile ...'un karşı oyları ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy) (Karşı Oy)

KARŞI OY

Sayın çoğunlukla aramızdaki anlaşmazlık, bir hükmün tekrar ele alınması ile başlayan ve Ceza Muhakemesi Kanununun (CMK.) 311 ve devamı maddelerinde yargılamanın yenilenmesi başlığıyla düzenlenmiş olağanüstü kanun yolu sürecinin başından itibaren ...nun 23/3. maddesinde düzenlenen yasağın uygulanıp uygulanmayacağına yöneliktir.

...nun 23. maddesi "(1)Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz.

(2) Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkim, kovuşturma evresinde görev yapamaz.

(3) Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz." Şeklindedir.

...nun 23. maddesi "(1)Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz.

(2) Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkim, kovuşturma evresinde görev yapamaz.

(3) Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz." Şeklindedir.

Madde gerekçesinde genel ilke olarak hakimlerin önceden aynı işte soruşturmaya katılmamış olmalarının tarafsızlığı sağlanması için gerekli olduğundan bahisle, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin (İHAM) kararlarına atıfta bulunularak, Mahkemenin, hakimin önce soruşturmasını yaptığı ya da soruşturma işlemlerine katıldığı davadaki usul işlemlerine katılmasını hukuka aykırı saydığı belirtilmiştir.

3. fıkra gerekçesinde ise yargılamanın yenilenmesi talebi halinde de önceki yargılamada görev alan hakimin aynı işte görev alamayacağı şeklinde üçüncü fıkra eklenmiştir. Böylece aynı uyuşmazlık hakkında daha önce kanaatimi belirtmiş olan hakimin daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakim tarafsızlığı bu şekilde sağlanmak istenmiştir. Denmiştir.

İnsan Hakları Avrupu sözleşmesinin(İHAS) 6. maddesi Adil Yargılanma hakkını düzenlemektedir. Madde yargılamanın bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından yapılması gerektiğini hükme bağlamıştır. İHAM. ise bu maddeye atfen verdiği kararlarında, tarafsızlığın; önyargının ve tarafgirliğin bulunmamasını ifade ettiğini, sözleşmenin 6 madesine göre tarafsızlığın bulunup bulunmadığının çeşitli şekilde test edilebileceğini, yargıcın belirli bir davada kişisel kanaatlerini belirleme çabasını subjektif test olarak, yargıcın dava konusunda haklı kuşku duyulmasına engel olacak güvencelere sahip olup olmadığının belirlenmesini objektif test olarak ayrı ayrı değerlendirmek gerektiğini belirtmiş, "Bu durumda tarafsızlığından kaygılanmak için haklı sebeplerin bulunduğu bir hakim davadan çekilmelidir. "Tehlikede olan şey demokratik bir toplumda mahkemelerin halka vermek zorunda oldukları güven duygusundur" demiştir. Bu güven duygusunun verilebilmesi için soruşturma aşamasında hehangi bir şekilde davayla ilgilenmiş bir kişinin hakim olarak davaya bakamayacağını, bakmasının bu güven duygusunu zedeleyeceğini, bu durumda halkın Hakimin yeterli tarafsızlık güvencelerine sahip olmadığından kaygı duyma hakkı olduğunu vurgulamıştır.(AİHM PIERSACK/BELÇİKA kararı 01.10.1982 STRAZBURG 8692/79)