muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/8, Karar No: 2024/4148, Tarih: 09.12.2024

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davalı Kurumun protokolde akit taraf olma dışında bir üstünlüğünün olmadığını, cezai şart uygulamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, aralarındaki sözleşme gereği her türlü iş ve işleyişin hukuki olarak çözümleneceğini, anılan sözleşmenin hukuki denetim dışında tutulmasının hukuk güvenilirliğine zarar vereceğini ileri sürerek; kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşme ve mevzuat hükümlerine göre davalı Kurumun eczanede denetim yapma yetkisinin bulunduğu, ayrıca yapılan işlem sonucunda eczane hakkında herhangi bir cezai işlem ya da müeyyide ortaya konulmadan dava açılmış olmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrarlayarak, davalı Kurumun söz konusu denetim sonrasında 23.12.2022 tarihli ve 83770546-773.02- E.58736228 sayı ve 2022/srş-3 sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine 1.328.015,6 TL cezai şart ödemesine karar verdiğini, hukuki yararı olduğunu, cezai şart ödemesinin iptaline ilişkin Kahramanmaraş 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/707 E. sayılı dosyasıyla dava açıldığını, sonradan açılan dava arasında illiyet bağı olması nedeniyle birleştirilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı tarafından yapılan denetim işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) "Dava şartları" başlıklı 114 ile 115 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, davalının denetim yetkisinin bulunmasına ve davacının bu denetimin iptali istemiyle dava açmakta hukuki yararının olmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.12.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5407, Karar No: 2014/14391, Tarih: 10.06.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/5407 E.  ,  2014/14391 K.**

**"İçtihat Metni"**

... adına Av. ... ile ... arasındaki dava hakkında ... 11. İş Mahkemesinden verilen 27.09.2013 gün ve 2010/645 - 2013/502 sayılı hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

6100 sayılı HMK’nun 445.maddesinde dava ve diğer yargılama işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirildiği hâllerde UYAP kullanılarak verilerin kaydedileceği ve saklanacağı ifade edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 02.04.2014 gün 2-290-486 sayılı ilamında da belirtildiği üzere; sağlıklı bir temyiz incelemesi yapılabilmesi dosyada bulunan tüm belgelerin mahkemeye geliş sırasına göre ve okunabilecek şekilde taranarak UYAP sistemine aktarılması ve aktarılan evrakların dizi pusulasının da eklenmesi suretiyle mümkündür. Dizi pusulası hazırlanıp UYAP ortamına atılmadığı takdirde fizik dosya içinde bulunan evrakların tamamının dijital dosya içine atılıp atılmadığının denetlenmesi imkanı da bulunmamaktadır. Temyize konu dosyada bulunan evrakın elektronik ortamda bulunmaması, geliş sırasına ve türüne uygun okunaklı şekilde taranmaması halinde sağlıklı bir temyiz incelemesi yapılamaz.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği’nin “yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi” başlıklı 6.maddesinde dizi pusulası düzenleme görevi zabıt katipleri görevi arasında sayılmış, aynı maddenin 3.fıkrasında da mahkeme yazı işlerini denetlemek, hukukî başvuru veya kanun yolları incelemesi için dosyayla ilgili gerekli işlemleri yapmak ya da yaptırmak mahkeme yazı işleri müdürünün görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin 2.fıkrasında ise yazı işleri hizmetlerinin hakimin denetimi altına yürütüleceği belirtilmiştir.

Somut olayda dava dosyası UYAP sistemi üzerinden gönderilmiş olup, dava dilekçesi ile hükme esas alınanlar da dahil olmak üzere bir kısım belgelerin ters, bir kısmının yarım taranarak UYAP sistemine aktarıldığı, belgelerin geliş sırasına göre taranıp isimlendirilerek okunaklı şekilde elektronik ortama aktarılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle; dava dosyasının tümünün anılan belgeler dahil olmak üzere tam ve okunaklı şekilde taranması sağlandıktan ve tüm belgeler adlandırılıp geliş sırasına göre elektronik ortama aktarılarak dizi pusulasına bağlandıktan sonra dosya UYAP ortamında; bunun teknik ya da fiili olarak mümkün olmaması durumunda ise dava dosyası aslı söz konusu belgeler de eklenerek fiziki olarak; gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19292, Karar No: 2014/15637, Tarih: 30.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/19292 E.  ,  2014/15637 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi

TARİHİ : 10/05/2013

NUMARASI : 2011/33-2013/428

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının "hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal" olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Gerekçeli kararın davalı Kuruma yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3141, Karar No: 2010/7670, Tarih: 23.06.2010

**4. Hukuk Dairesi         2010/3141 E.  ,  2010/7670 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 17/11/2005 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 04/12/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi taraflarca süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız şikayet nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istem reddedilmiş; karar, taraflarca temyiz olunmuştur.

Davalının çeşitli yerlere verdiği şikayet dilekçelerinde yer alan bilgi ve anlatımların gerçeğe aykırı olup kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu belirten davacı, davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını istemiştir.

Davalı ise, hakkında yürütülen ceza yargılamaları sonucunda beraet ettiğini, anlatımlarında davacının kişilik haklarına saldırı oluşturacak bir yön bulunmadığını ileri sürerek istemin reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece, davacının Pendik Cumhuriyet Başsavcısı olarak yürüttüğü bir soruşturma ile başlayan olaylar zincirinde, davacının görevini yerine getirdiği sırada, karşılıklı olarak birbirleri hakkında şikayette bulundukları, bunlardan dolayı açılmış bulunan bir idari davada verilen kararın Danıştay 5. Dairesince davalı yararına bozulduğu gerekçesiyle, istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, Danıştay 5. Dairesince verilen bozma kararının olayla ilgisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davalının şikayet dilekçelerindeki, davacının kendi eşi ve katibi Belma Avcı ile ilişki içerisinde olduğu iddiaları davacının kişilik haklarına saldırı oluşturur.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, davalının eyleminin hukuka uygun olmadığı ve davacının kişilik haklarına saldırı oluşturduğu sonucuna varılarak, davacı yararına uygun bir tutarda manevi tazminat takdir edilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, istemin tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve temyiz eden davacıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 23/06/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13464, Karar No: 2014/4955, Tarih: 27.02.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/13464 E.  ,  2014/4955 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/4, 62, 50/1-a, 52/2. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın, kusura, eksik incelemeye, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak,

Tayin olunan adli para cezasının taksitlendirilmesi sırasında uygulanan kanun maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK’nın 232/6. maddesine aykırı davranılması,

5320 sayılı Kanunun 5560 sayılı kanunla değişik 13. maddesinin "Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının istemi üzerine baro tarafından görevlendirilen müdafii ve vekile, avukatlık ücret tarifesinden ayrı olarak, Türkiye barolar Birliğinin görüşü de alınarak Adalet ve Maliye Bakanlıkları tarafından birlikte tespit edilecek ücret, Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla yer alan ödenekten ödenir. Bu ücret, yargılama giderlerinden sayılır" yönündeki açık hükmü karşısında mağdur vekilinin CMK'nın 239. maddesi uyarınca baro tarafından atanmış olması nedeniyle, bu miktarın sanıktan yargılama gideri olarak tahsili gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konularda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hükmün 5. paragrafının başına “TCK'nın 52/4. maddesi gereğince “ ibaresinin eklenmesi ve hüküm fıkrasının vekalet ücretine ilişkin bendinin hükümden çıkarılması, hükmün yargılama giderleri konulu paragrafındaki “19.45 TL" ibaresine zorunlu müdafii ücreti olan 274 TL eklenerek "toplam 293.45 TL" olarak değiştirilmesi suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5078, Karar No: 2020/10940, Tarih: 03.11.2020

**15. Ceza Dairesi         2019/5078 E.  ,  2020/10940 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Nitelikli dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından sanığın beraatine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Temyiz dışı sanıklar ...., .... ve ....’in ortağı oldukları ..... San. Tic. Limited Şirketinde sanık ... ve ....’ın fiilen çalışmadıkları halde, çalışıyormuş gibi sigortalı olarak gösterilmek suretiyle, sanığın nitelikli dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarını işlediği iddia olunan somut olayda; sanık ... yönünden yapılan incelemede; sanık ....’in “tüm aşamalarda suçlamaları kabul etmediğine, şirkette müdür olarak görev yaptığına ve daha sonra şirket hissesini devraldığına” ilişkin savunması, bu savunmaları doğrular içerikte Ticaret Sicil Gazetesi nüshası, suça konu iş yerinin gerçek bir iş yeri olması, sanığın kurumun denetim imkanını ortadan kaldıracak mahiyette hileli bir hareketlerinin bulunmaması, kurumun kendisine bildirilen iş yerini ve işe giriş bildirgesini denetleme yetkisinin her zaman bulunması karşısında, nitelikli dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarının oluşmadığı gerekçesine dayanan mahkemenin beraat hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılan vekilinin sanığın cezalandırılması gerektiğine ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 03/11/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11840, Karar No: 2023/128, Tarih: 17.01.2023

**8. Hukuk Dairesi         2021/11840 E.  ,  2023/128 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

KARAR : Davanın görev yönünden reddi

Taraflar arasındaki Haksız Elatmanın Önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı ..., Tekirdağ ili ... ilçesi ... Beldesinde kain 3261 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 7 numaralı bağımsız bölüm maliki olduğunu ve taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olmasına rağmen yörede yapılan orman kadastrosu sırasında orman sınırları içerisine alındığını ileri sürerek, taşınmazın orman sınırları dışarısına çıkarılması ve davalı idarenin elatmasının önlenmesi istemiyle dava açmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... İdaresi, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.11.2014 tarih ve 2013/25 Esas, 2014/17 Karar sayılı önceki kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen önceki kararı, davalı ... ve Su İşleri Bakanlığı vekili ile davacılar ... ... Yücel ve Mehtap ... vekili, ... vekili ile ... ve .... tarafından temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 09.03.2016 tarih ve 2015/5330 Esas, 2016/3000 Karar sayılı ilamıyla; "Dava konusu taşınmazın eski tarihli belgelerde ne şekilde göründüğünün araştırılması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Tekirdağ Kadastro Mahkemesince, el atmanın önlenmesi talebi yönünden dosyanın tefrik edilerek eldeki dava dosyası üzerinden yapılan yargılama sonunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla, davacı (devreden) ...'ın (ilk devralan ..., son devralan ölü ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...) dava konusu Tekirdağ ili ... ilçesi ... Beldesinde bulunan ve tapuda 3261 parselde kayıtlı taşınmazdaki 7 nolu meskene (bağımsız bölüm) ilişkin olarak elatmanın önlenmesi talepli davasının görev yönünden usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine ve davaya bakmaya Çorlu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... İdaresi vekili, davanın görev yönünden reddine dair kararın hatalı olduğunu ve işin esasına girilerek İlk Derece Mahkemesince yargılama yapılması gerektiğini belirterek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, Elatmanın Önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 1, 7 ve 11 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı ... İdaresi vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

7139 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,

HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,17.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5142, Karar No: 2018/6675, Tarih: 22.10.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/5142 E.  ,  2018/6675 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... ... 3. Asliye Hukuk ve ... ... 3. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak, dava dışı yüklenici tarafından yapılıp, davacılara harici olarak düzenlenen taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile satılan bağımsız bölümün tapusunun iptali ve tescil istemine ilişkindir.

... ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, dava, 6502 sayılı Kanunun 3/h maddesine göre, davacıların satın aldıkları taşınmaz; mal, 3/k maddesine göre davacılar; tüketici, daireleri ve inşaatı yapan müteahhit; 3/i maddesine göre satıcı, müteahhit ve davacılar arasındaki işlem; tüketici işlemi olup, bu davada görevli mahkeme, 6502 sayılı Kanunun 73. madde gereği tüketici mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... ... 3. Tüketici Mahkemesi ise davacıların arsa sahibi, dava konusu sözleşmenin kat karşılığı inşaat ve gayri menkul satış sözleşmesi olduğu ancak taraflar arasında tüketici satıcı ilişkisi olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Somut olayda; yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı tapusunun iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Öncelikle, şahsi hak kavramı üzerinde durulması gerekmektedir. Bilindiği üzere hak, genel olarak kişilere hukuk tarafından tanınmış yetki olarak tanımlanabilir. Mutlak haklar ait oldukları şeyler üzerinde mevcut ve tekel halinde olan yetkilerdir. Nispi (şahsi) haklar ise sahibine bir borç ilişkisi dolayısı ile bir şeyin verilmesi, yapılması, yapılmaması gibi belli bir edimin yerine getirilmesini isteme yetkisi verir. Mutlak hakların maddi mallara ilişkin olanlarına ayni hak denir. Mutlak haklar herkese karşı ileri sürülebildiği halde şahsi haklar sadece borç ilişkisinin borçlusuna karşı ileri sürülebilir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yükleniciye şahsi hak sağlar. Koşulları yerinde ise kazandığı şahsi hakka dayanarak yüklenici arsa sahibini bir şey vermeye veya yapmaya zorlayabilir. Şahsi hak kazanan yüklenici bu hakkını doğrudan arsa sahibine karşı ileri sürebileceği gibi arsa sahibinin rızası gerekmeksizin ve ancak yazılı olmak koşulu ile üçüncü bir kişiye de temlik edebilir. Alacağın temliki ve borcun nakli Borçlar Kanununun 162 ilâ 181. maddelerinde düzenlenmiştir. Kural, borç ilişkisinin sonucu olan edimin alacaklıya ifasıdır. Fakat hayat şartları, ticaret ve ekonomi gereksinmeleri, alacaklının ifayı beklemeden alacağını başkasına devretmesi veya borçlunun borcunu bir başkasına nakletmesi yollarının da açılmasını zorunlu kılmıştır. Görülüyor ki, alacağın temliki hayat şartlarının gerektirdiği ihtiyaçlardan ortaya çıkan bir hukuk kurumudur. Örneğin, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde bina yapım işini borçlanan 2018/5142 - 2018/6675 yüklenici finans ihtiyacı duyar. Bu ihtiyacın kısmen veya tamamen yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölüm veya bölümlerin onun tarafından daha inşaat aşamasında üçüncü kişilere satılarak veya satış vaadinde bulunularak karşılanması olanağı bulunmaktadır. Aslında arsa sahibinin kural olarak Borçlar Kanununun 364. maddesi uyarınca eserin tesliminde vermesi gereken arsa payını, inşaat aşamasında yükleniciye devretmesi, yüklenicinin de bunu üçüncü kişilere temlik ederek finans sağlaması, arsa sahibinin yükleniciye kredi kullandırması demektir. Bir tanımlama yapmak gerekirse; alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü şahıs arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliğini taşıyan şekle bağlı bir akittir. Borçlar Kanununun 163. maddesi hükmüne göre temlik sözleşmesi temlik edenle temlik alan arasında yazılı olarak yapılabilir. Ne var ki, alacağın temlikinde aranan yazılı şekil temlik sözleşmesinin resmi şekilde yapılmasına engel değildir. Nitekim uygulamada yükleniciden şahsi hakkını temlik alan üçüncü kişilerin temlik sözleşmesini adi yazılı satış sözleşmesi veya noterde düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olarak yaptıkları görülmektedir. Dolayısıyla davacı, davalı arsa sahiplerine karşı dava dışı yüklenicinin haklarına sahip olmaktadır. 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Kanunun 3