muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/10169, Karar No: 2022/1634, Tarih: 22.02.2022

SONUÇ: Yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple temyiz edilen bölge adliye mahkemesinin kişisel ilişkiye yönelik esastan ret kararının KALDIRILMASINA; ilk derece mahkemesinin hüküm fıkrasının 4. fıkrasında ortak çocukla baba arasında kişisel ilişkinin düzenlendiği bölümün tamamen hükümden çıkartılması ile yerine "Velâyeti davacı anneye bırakılan ortak çocuk 06.06.2016 doğumlu Ecrin ile davalı baba arasında, her ayın l. ve 3. hafta sonu Cumartesi günü 10:00 ile takip eden Pazar günü 18:00 saatleri arasında, dini bayramların 2. günü 10.00 ile 3. günü 18.00 saatleri arasında, her yıl babalar günü 10.00 ile 18.00 saatleri arasında; sonu tek rakam ile biten yıllarda, çocukların doğum günlerinde saat 10.00 ile 18.00 arasında; yarıyıl tatilinin ilk günü 10.00 ile takip eden 7. günü saat 18.00 arasında, her yıl 1 Temmuz 10:00 ile 31 Temmuz saat 18:00 arasında kişisel ilişki kurulmasına" cümlesinin yazılmasına, hükmün kişisel ilişki bölümünün bu şekilde DÜZELTİLEREK, temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oy birliğiyle karar verildi.22.02.2022(Salı)
Yargıtay — Esas No: 2014/8271, Karar No: 2015/8317, Tarih: 04.06.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/8271 E.  ,  2015/8317 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GÖRELE ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/02/2014

NUMARASI : 2012/182-2014/104

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı S.. Y.. tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil, mümkün olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan babaları İ..Y..'ın 2001 yılında işlemiş olduğu bir suçtan dolayı hakkında tazminat davası açılır düşüncesi ile tapulu 2 parça taşınmazını davalı oğullarına satış göstermek suretiyle devrettiğini, murisin amacının olası bir tazminat davası açılması halinde üçüncü kişilerden mal kaçırmak olduğunu, sözkonusu taşınmazların kadastro tespitleri sırasında .... ada 2 ve 27 parsel numaraları ile davalılar adına tespit ve tescil edildiğini, yine murisin .... ada 1 parsel sayılı taşınmazını da davalılara aktardığını, temliklerin muvazaalı olup, miras haklarından yoksun kaldıklarını ileri sürerek, miras payları oranında iptal ve tescile, mümkün olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı S.. Y.., 1977 yılından beri murisin yanında çalıştığını, dava konusu yerlerin çalışması karşılığı verildiğini savunmuş, davalı A.. Y.., davaya itirazının olmadığını, veraset ilamındaki paya göre karar verilmesini istediğini bildirmiştir.

Mahkemece, mirasbırakanın çekişme konusu taşınmazları yayla davası sonucu davalı çocuklarına muvazaalı olarak devrettiği, öte yandan davalılardan A... S..'in ikinci celse açılan davayı kabul ettiği gerekçesi ile, miras payı oranında iptal ve tescil isteğinin kabulüne karar verilmiş, karar davalı S.. Y.. tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; mirasbırakan İ..Y..'ın ....ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki payı ile, 11.05.1966 tarih ve 10 sıra numarasında kayıtlı taşınmazı ve 29.07.1966 tarih ve 22 sıra numarasında kayıtlı taşınmazını 19.04.2002 tarihinde davalı oğullarına satış göstermek suretiyle devrettiği, 2010 yılında yapılan kadastro tespiti sırasında 10 sıra nolu tapunun davaya konu .... ada 27 nolu parsele, 22 sıra nolu tapu kaydının ise 308 ada 2 nolu parsele revizyon görerek davalılar adına tespit ve tescil edildiği, 1928 doğumlu olan murisin; 30.10.2011 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak davacı çocukları ile davalı çocuklarının kaldığı, dava dışı mirasçının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki; olayları bildirmek taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak hakime aittir.

Dava dilekçesinin içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre; davada dayanılan hukuki sebebin muris muvazaası değil, taraf muvazaası olduğu, davacıların da, murise teban eldeki davayı açtıkları anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki; olayları bildirmek taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak hakime aittir.

Dava dilekçesinin içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre; davada dayanılan hukuki sebebin muris muvazaası değil, taraf muvazaası olduğu, davacıların da, murise teban eldeki davayı açtıkları anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; muvazaa kısaca irade ve beyan arasında bilerek yaratılan uyumsuzluk şeklinde tanımlanabilir. Muvazaada taraflar üçüncü kişileri aldatmak amacıyla gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç doğurmayan bir görünüş yaratmak için anlaşarak bazen aslında bir sözleşme yapma iradesi taşımadıkları halde görünüşte bir sözleşme yapmaktadırlar (mutlak muvazaa). Veya gerçek iradelerine uygun olarak yaptıkları sözleşmeyi iradelerine uymayan görünüşteki bir sözleşme ile gizlemektedirler (nisbi muvazaa) Yanlar, ister salt bir görünüş yaratmak için, ister başka bir sözleşmeyi gizlemek amacıyla, sözleşme yapsınlar görünüşteki sözleşme gerçek iradelerine uymadığından, tabandaki sözleşmede tapulu taşınmazlarda şekil koşullarını taşımadığından geçersizdir.

Her ne kadar, muvazaayı düzenleyen 6098 s. Türk Borçlar Kanunun 19. (818 s. Borçlar Kanunun 18.) maddesinde ve öteki kanun hükümlerinde muvazaalı sözleşmelerin hüküm ve sonuçları hakkında bir açıklık bulunmamakta ise de; taraflar arasında alacak ve borç ilişkisi doğurmayacağı, muvazaanın varlığının hiçbir süreye bağlı olmaksızın her zaman ileri sürülebileceği, mahkemece kendiliğinden (resen) göz önünde bulundurulması gerektiği, belirli bir sürenin geçmesi, sebebin ortadan kalkması veya ilgililerin olur (icazet) vermesi ile geçerli hale gelmeyeceği, uygulamada ve bilimsel görüşlerde ortaklaşa kabul edilmektedir.

Hemen belirtmek gerekir ki, muvazaa nedeniyle geçersiz sözleşmeye dayanılarak bir taşınmazın tapuda temliki yapılmışsa bu tescil yolsuz bir tescil hükmündedir. Tapuda yapılan temlik ve tesciller illi işlemler olduğundan tapunun dayanağı sözleşme geçersiz ise tapu kaydının da Türk Medeni Kanunun 1025. maddesine göre iptali gerekir. Ayrıca muvazaalı sözleşmeler yapıldığı andan itibaren taraflar arasında hüküm ve sonuç doğurmayacağından açılan dava sonunda verilen karar, yenilik doğurucu (inşaî) bir hüküm değil, açıklayıcı (ihdasî) bir hüküm durumundadır.

Öte yandan, muvazaanın varlığını iddia eden taraf veya bunların ardılı (halefi) sıfatı ile hareket eden, başka bir anlatımla sözleşmenin yanlarından birine teb'an dava açan kişi Medeni Kanunun 6. maddesi gereğince bu iddiasını ispat etmek zorundadır. Senede bağlı bir sözleşmeye karşı muvazaa iddiası, 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunun (HMK) 200 ve 201. (1086 s. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun (HUMK) 288. ve 290.) maddelerinde belirtildiği üzere ancak yazılı delille kanıtlanabilir. Sözleşme aynı kanunun 203. (HUMK'nun 293.) maddesinde sözü edilen yakın akrabalar arasında yapılmış olsa dahi, muvazaanın yazılı delille ispat edilmesi gerekir. Böyle bir sözleşmenin resmi şekilde yapılması halinde bile olayın özelliği itibariyle adi yazılı delilin yeterli olacağı öğretide ve kararlılık kazanmış yargısal içtihatlarda ortaklaşa kabul edilmiştir. İşte bu görüşten hareketle, 5.2.1947 tarih 20/6 sayılı İçtihatları Birleştirme Kararında taraf muvazaası ve takma ad (namı-müstear) davalarında iddianın ancak yazılı delille kanıtlanabileceği kabul edilmiştir.

Somut olaya gelince; mahkemece, yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılmış değildir.

Hâl böyle olunca, yukarıda belirtilen ilkeler ve olgular doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, hukuki nitelendirmede hata yapılarak sonuca gidilmiş olması doğru değildir.

Davalı S.. Y..'ın temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedene hasren (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 04.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15837, Karar No: 2016/2828, Tarih: 03.03.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/15837 E.  ,  2016/2828 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı Sağlık Bakanlığına izafeten..Devlet Hastanesi vekili Avukat .... tarafından, davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü aleyhine 23/10/2014 gününde verilen dilekçe ile idari para cezasının iptalinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen 06/01/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

3533 sayılı Umumi Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Belediye veya Hususi İdarelere ait Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolu ile Halli Hakkındaki Kanunun 1. maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir.

Tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek sözü edilen yasa hükmü uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın gösterilen nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına 03/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1675, Karar No: 2025/692, Tarih: 10.02.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/1675 E.  ,  2025/692 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/118 E., 2024/417 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ayvalık 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2015/508 E., 2021/126 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin annesi ...'nin 19.10.2015 tarihinde vefatı ile geriye mirasçı olarak müvekkili ve davalının kaldığını, murisin ölümünden yaklaşık 1 yıl önce 26.09.2014 tarihinde İstanbul Büyükçekmece .... Noterliğinin 34063 yevmiyeli nolu işlemi ile davalı ile düzenleme şeklinde ölünceye kadar bakma sözleşmesi imzalandığını, sözlemeye göre murisin tüm taşınmazlarını davalıya bıraktığını, yapılan sözleşmenin murisin hastalığı ve yaşlılığı nedeniyle ehliyet yönünden geçersiz olduğunu, murisin bakımla orantılı olmayacak şekilde tüm taşınmazlarını davalıya bırakmasının muvazaalı olduğunu, davalının muristen aldığı vekaletname ile murisin maaşlarını, bankadaki mevduatlarını, kiralarını, tasarruf ve alacaklarını üzerine geçirdiğini, aldığı bu değerleri de terekeye iade etmesi gerektiğini ileri sürerek; ölünceye kadar bakma sözleşmesinin öncelikle ehliyetsizlik, olmadığı taktirde muvazaa nedeniyle geçersizliğinin tespiti ile iptaline, bu taleplerin kabul edilmemesi halinde tenkise karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; murisin sağlığında akli melekeleri noktasında hiçbir sorununun bulunmadığını, müvekkilinin maddi ve manevi olarak sağlığında ve özellikle hastalığında murisin sürekli yanında olduğunu, davaya konu olan malların murisin eşi tarafların babası ...’ten intikal etmiş olan mallar olduğunu, gerek muris babanın sağlığında gerekse muris annenin sağlığında her ikisi tarafından da davacının erkek olması nedeniyle pozitif ayrımcılık yapıldığını ve davacının sürekli maddi olarak desteklendiğini, birtakım malların mülkiyetinin davacıya geçirildiğini, bir kısım malların satılarak parasının iş yapması vs. gerekçelerle davacıya verildiğini, ölünceye kadar bakma akitlerinin ivazlı akitlerden olması nedeniyle yasal olarak tenkise tabi olmasının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 04.08.2020 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda muris ...'nin ölünceye kadar bakma sözleşmesinin yapıldığı tarihte fiil ehliyetine haiz olduğu belirtildiğinden ehliyetsizlik iddiasının reddinin gerektiği, muris muvvazasına dayalı olan davalarda hak düşürücü süre ile zamanaşımı sürelerinin işlemeyeceği, tarafların ortak murislerinin taşınmazlarının tamamını davalıya ölünceye kadar bakım akdi ile devretmiş olduğu, yapılan işlemle tarafların ortak murislerinin asıl amacının bağış olduğununun açıkça anlaşıldığı gerekçesiyle; davanın kabulüne, ölünceye kadar bakma akdinin feshine, davacının tazminat talebine ilişkin davanın geri alma nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verilmiş; karara karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; murisin sözleşme tarihi itibariyle 82 yaşında ve hastalıkları nedeniyle bakıma muhtaç olduğu anlaşılmakla birlikte tüm malvarlığını sözleşmeye konu ettiği, taşınmazların değerinin oldukça yüksek oluşu dikkate alındığında bakım karşılığında devrinin makul karşılanabilecek sınırda olmadığı, davalı tarafça gerek babalarının sağlığında gerekse muris annenin sağlığında her ikisi tarafından da bir takım malların mülkiyetinin davacıya geçirildiği, bir kısım malların satılarak parasının iş yapması gibi gerekçelerle yine davacıya verildiği ileri sürülmüş ise de, Mahkemece bu belgelerin önce celbine karar verildiği halde dosyada yeterli masraf bulunmadığından celp edilemediği, akabinde 25.04.2017 tarihli duruşmada davalı tarafa masraf eksikliğinin tamamlaması için süre verildiği, ancak duruşma tutanaklarında eksikliğin tamamlanıp tamamlanmadığından söz edilmediği ve söz konusu belgelerin celp edildiğine dair bilgi veya belgeye rastlanılmadığı, bu aşamadan sonra da yargılama süresince davalı tarafça söz konusu eksikliğin tamamlanması yönünde bir talepte bulunulmadığı, 05.10.2016 tarihli dilekçe içeriğinden söz konusu belgelerin önemli bir bölümünün muris anne tarafından değil ondan daha önce vefat ettiği anlaşılan baba tarafından yapılan kazandırmalara ilişkin olduğu, anne tarafından bedeli ödendiği ve davacı adına tescil edildiği belirtilen taşınmazlar yönünden ödeme belgesi sunulmadığı, salt davacı adına 3. şahıslarca yapılan tapu tescili ile iddianın ispatının mümkün olmadığı, davalı tanıklarının da bu hususta bir beyanlarının bulunmadığı, kaldı ki muris anne adına olan pasif tapu kayıtları incelendiğinde anneden sadece davacıya yapılan bir tapu devrine rastlanılmadığı, davalının bu yöndeki istinaf sebebine itibar edilmediği, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. ve 30. maddeleri uyarınca gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda dava değerinin gayrimenkulün değerine göre belirleneceği, dava değerinin belirlenmesinde taşınmazın dava tarihindeki keşfen saptanacak gerçek değerinin (davacı mirasçının payına isabet eden değer olan 1.790.801,00 TL) esas alınacağı gözardı edilerek, maktu harca ve maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının isabetli olmadığı, Mahkemece sözleşmenin iptali yerine ileriye etkili olacak şekilde feshine karar verilmiş olmasının da hatalı olduğu gerekçesiyle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kabulüne, ölünceye kadar bakma akdinin iptaline, davacının tazminat talebine ilişkin davanın geri alma nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; sundukları uzman mütalaası ile Adli Tıp Raporu arasındaki çelişkinin giderilmediğini, uzman görüşüne neden itibar edilmediğinin gerekçede açıklanmadığını, ehliyetsizlik iddialarının yeterince incelenmediğini, kararda murisin yaşı dışındaki tüm değerlendirmelerin soyut olduğunu, eksik gerekçeye istinaden hüküm kurulduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; Mahkemece salt taşınmaz sayısı ve değerinden hareketle muvazaa bulunduğu kabulünün hatalı olduğunu, Mahkemece muris ve eşi tarafından davacıya yapılan kazandırmaların dikkate alınmadığını, verilen sürede masraf yatırılmış olmasına rağmen delillerinin celp edilmediğini, davacı lehine yapılan kazandırmaların değerleri tespit edildiğinde bu bedelin muris ...'nin hissesine karşılık gelen bedelden fazla olduğunun tespit edilebileceğini, yapılan kazandırmaların baba yada anne tarafından yapılmış olmasının sonuca etki etmediğini, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın sözleşmenin iptaline yönelik olduğunu, harç ve vekalet ücretinin maktu olarak hesaplanması gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin ehliyetsizlik nedeniyle, kabul edilmemesi halinde muvazaa nedeniyle iptali, bu taleplerin kabul edilmemesi halinde tenkis istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere, özellikle alınan Adli Tıp Kurumu raporunda murisin ölünceye kadar bakma sözleşmesinin yapıldığı tarihte fiil ehliyetine haiz olduğunun tespit edilmesine, raporun hüküm kurmaya elverişli olmasına, murisin tüm malvarlığının toplam değerinin bakım karşılığı ödenmesi gereken mutad bedelden fahiş oranda fazla olduğunun anlaşılmasına, muris tarafından davacıya yapılan kazandırmaların ispatlanamamasına, buna bağlı olarak sözleşmenin muvazaalı olarak yapıldığının kabulüne göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7473, Karar No: 2013/11345, Tarih: 30.05.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/7473 E.  ,  2013/11345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise,4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.HGK'nın 06/02/2013 gün ve 2012/21-746 E. - 2013/215 K.sayılı kararı da aynı yöndedir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalı Kurum vekilinin ve davalı işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'ne iadesine, 30.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.