muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4651, Karar No: 2022/5273, Tarih: 26.04.2022

Sosyal Şart’ın 6 ıncı maddesinin dördüncü fıkrasında, menfaat uyuşmazlığı durumunda çalışanların ve işverenlerin, daha önce yapılan toplu sözleşmelerden doğabilecek yükümlülüklere bağlı olmak koşuluyla grev hakkı dahil, toplu eylem hakkının tanınacağı ifade edilmiştir.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün 87 sayılı Sendika Özgürlüğüne ve Örgütlenme Hakkının Korunmasına İlişkin Sözleşme’nin 11 inci maddesinde de benzer düzenleme yapılmış ve örgütlenme hakkının korunacağı belirtilmiştir. Yine 98 sayılı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Sözleşmesi’nin 1 inci maddesine göre sendika özgürlüğünün teminatına yönelik düzenlemeler yer almaktadır.

2. Anayasa’nın 54 üncü maddesi uyarınca; toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde işçiler grev hakkına sahiptirler.

3. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 58 inci maddesi şöyledir:

“(1) İşçilerin, topluca çalışmamak suretiyle işyerinde faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli ölçüde aksatmak amacıyla, aralarında anlaşarak veya bir kuruluşun aynı amaçla topluca çalışmamaları için verdiği karara uyarak işi bırakmalarına grev denir.

(2) Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması hâlinde, işçilerin ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını korumak veya geliştirmek amacıyla, bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılan greve kanuni grev denir.

(3) Kanuni grev için aranan şartlar gerçekleşmeden yapılan grev kanun dışıdır.”

Aynı Kanun’un kanun dışı greve ilişkin 70 inci maddesi şöyledir:

“(1) Kanun dışı grev yapılması hâlinde işveren, grevin yapılması kararına katılan, grevin yapılmasını teşvik eden, greve katılan veya katılmaya ya da devama teşvik eden işçilerin iş sözleşmelerini haklı nedenle feshedebilir.

(2) Kanun dışı bir grev yapılması hâlinde bu grev nedeniyle işverenin uğradığı zararlar, greve karar veren işçi kuruluşu veya kanun dışı grev herhangi bir işçi kuruluşunca kararlaştırılmaksızın yapılmışsa, bu greve katılan işçiler tarafından karşılanır.

(3) Kanun dışı lokavt yapılması hâlinde işçiler iş sözleşmelerini haklı nedenle feshedebilir. İşveren, bu işçilerin lokavt süresine ilişkin iş sözleşmesinden doğan bütün haklarını bir iş karşılığı olmaksızın ödemek ve uğradıkları zararları tazmin etmekle yükümlüdür”

4. İşçilerin demokratik ve barışçıl toplu eylem haklarını kullanabilmeleri gerek 87 ve 98 sayılı ILO Sözleşmeleri ve Avrupa Sosyal Şartı gibi uluslararası düzenlenmelerle gerekse Anayasanın 51., 54. ve 90 ıncı maddeleri ile güvence altına alınmıştır. Ancak her hak gibi bu hakkın kullanımı da bazı sınırlamalara tabidir. Toplu eylem, her şeyden önce ölçülü olmalıdır. Sırf işverene zarar verme kastı ile eylem yapılması hukuken korunamaz (Yargıtay (kapatılan) 22. Hukuk Dairesi, 26.10.2017 tarihli, 2017/42994 Esas, 2017/23386 Karar sayılı kararı).

5. İşçilerin ekonomik ve sosyal durumlarını etkileyen veya işyerindeki uygulamalara yönelik olarak kısa süreli, demokratik bir hakkın kullanımı niteliğindeki protesto eylemleri toplu eylem hakkına dahildir. Bu gibi eylemler salt politik nitelikte olmadıkça yasaklanamaz (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 22.02.2018 tarihli, 2018/639 Esas, 2018/3774 Karar sayılı kararı).

6. İş sözleşmeleri işverence feshedilen işçilerin sendikal tazminat taleplerinin reddi üzerine, sendikal haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle yapmış oldukları bireysel başvuru sonucunda Anayasa Mahkemesinin 21.04.2021 tarihli ve 2016/16056 başvuru numaralı kararında; işçilerin işyerinde karşılaştıkları -çalışma koşullarından veya başka bazı ekonomik ve sosyal meselelerden kaynaklanan- somut sorunlara ilişkin bir şikâyet dile getirmedikleri, eylemlerinin odak noktasını, mensubu oldukları Sendikanın diğer işyerinde daha iyi şartlarda imzaladığı toplu iş sözleşmesinin oluşturduğu, başvurucuların bu itirazlarını işyerinde 3 gün iş bırakma şeklinde gerçekleştirdikleri ve bunun sonucunda iş sözleşmelerinin feshedildiği, başvurucuların eylemlerinin zamanlaması, katılımcı sayısı ve süresi değerlendirildiğinde işverene yönelik hak arama amacı taşıdığı değerlendirilmeyen bu şekilde bir eylemin ölçülü olduğunun da söylenemeyeceği sonucuna varılmıştır (Ahmet Sefa Topuz ve diğerleri, B. no: 2016/16056, 21.04.2021, § 65).

7.4857 sayılı İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 25 inci maddesinin (2) inci bendinin (h) alt bendine göre, işçinin yapmakla görevli bulunduğu görevleri, kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi, işveren yönünden haklı fesih nedeni oluşturur.

C. Değerlendirme

... Bölge Adliye Mahkemesinin 32. Hukuk Dairesi ile 28. Hukuk Dairesi, iş sözleşmesi aynı tarihte ve aynı sebeple feshedilen işçilerce feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iade ile sendikal tazminat talebiyle açtıkları davalarda, feshin geçerli veya haklı nedene dayandığı noktasında farklı sonuca ulaşmış olup başvurunun konusunu bu uyuşmazlık oluşturmaktadır. ... Bölge Adliye Mahkemesinin 32. Hukuk Dairesince aynı vakıalara dayanan feshin haklı nedene dayandığı sonucuna ulaşıldığı hâlde, 28. Hukuk Dairesi feshin haklı veya geçerli nedene dayanmadığı, iş sözleşmelerinin sendikal nedenle feshedildiği gerekçesiyle sendikal tazminat talebinin kabulü yönünde karar verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu kararlara göre işçilerin sözleşmeleri özetle; 26.10.2016 tarihinde diğer işçilerle birlikte işi durdurarak işi yapmamak ve çalışmamak suretiyle başlattıkları kanun dışı eylemi defalarca yapılan ilan, SMS ve uyarılara rağmen 27.10.2016, 28.10.2016 ve 31.10.2016 tarihlerinde devam ettirerek çalışmamaları sebebiyle, 6356 sayılı Kanun’un 70 inci maddesi ve 4857 sayılı Kanun’un 25 inci maddesinin (2) inci bendinin (h) alt bendi uyarınca 31.10.2016 tarihinde feshedilmiştir.

Uyuşmazlık konusu kararlara göre işçilerin sözleşmeleri özetle; 26.10.2016 tarihinde diğer işçilerle birlikte işi durdurarak işi yapmamak ve çalışmamak suretiyle başlattıkları kanun dışı eylemi defalarca yapılan ilan, SMS ve uyarılara rağmen 27.10.2016, 28.10.2016 ve 31.10.2016 tarihlerinde devam ettirerek çalışmamaları sebebiyle, 6356 sayılı Kanun’un 70 inci maddesi ve 4857 sayılı Kanun’un 25 inci maddesinin (2) inci bendinin (h) alt bendi uyarınca 31.10.2016 tarihinde feshedilmiştir.

Davacı işçilerin ise söz konusu günlerde hem kendilerine topluca iş verilmemesi sebebiyle çalışmadıklarını, işverenin dava dışı sendikanın yetki alması karşısında sendikal faaliyetlere engel olmaya çalıştığını, iş sözleşmelerini sendikal sebeple feshettiğini iddia ederek sendikal tazminat talep ettikleri dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın esasına yönelik olarak bir değerlendirme yapılmasından önce şu hususa açıklık getirmekte yarar bulunmaktadır: Somut olayda işçilerin 26.10.2016 tarihinden başlayarak 27.10.2016, 28.10.2016 ve 31.10.2016 tarihlerinde işyerinde bulunmalarına rağmen fiilen çalışmadıkları konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Maddi vakıa konusunda uyuşmazlık bulunmadığına göre, bu maddi vakıaya uygulanması gereken hukuk kuralının belirlenmesi gerekmektedir. Gerek ... Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesince gerekse 28. Hukuk Dairesince işçilerin söz konusu günlerde çalışmamasının, 4857 sayılı Kanun’un 25 inci maddesinin (2) inci bendinin (h) alt bendi kapsamında haklı bir fesih nedeni olup olmadığı tartışılmıştır. Ancak dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgelere göre işçilerin sendikal faaliyetlerde öncü durumundaki arkadaşlarının işten çıkartılması üzerine topluca eylem yaptıkları anlaşılmakta olup bu hâlde feshin, işçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi bağlamında ele alınması mümkün olmadığı gibi gerekli de değildir.

Davalıya ait işyerinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından teftiş yapıldığı, bu teftiş sırasında dava dışı E.E. isimli işçinin işten çıkartılması üzerine bu işçi ile birlikte diğer işçilerin 18:30-20:41 saatleri arasında işyerini terketmeyerek işyerinde bulundukları, bu durumun kolluk kuvvetlerince tutanakla tespit edildiği, işverenlikçe 26-27-28-31.10.2016 tarihlerinde mesaiye gelmelerine rağmen çalışmadıkları yönünde tutanaklar tutulduğu, işverenin başvurusu üzerine 27.10.2016 tarihinde kolluk kuvvetlerinin tuttuğu tutanakta işçilerin mesai saati olmasına rağmen çalışmadıkları ve faaliyette bulunmadıklarının tespit edildiği, işçilerin işbaşı yapmaları için işyerinde ilanla ve SMS ile çağrı yapıldığı belirlenmiştir. Aynı şekilde Polis Memuru bilirkişi tarafından hazırlanan raporda da işçilerin makinelerin başında oturdukları ve faaliyette bulunmadıkları belirtilmiştir.

Her ne kadar bir grup dava dosyasında işyerinde keşif de yapılmak suretiyle işçilere çalışmaları için emir verilip verilmediği, işverence işçilerin yapmakla ödevli bulundukları görevleri yapmamaları nedeniyle usulüne uygun tutanak tutulup tutulmadığı, işçiye hatırlatma yapılıp yapılmadığı gibi yönlerden araştırma yapılmış ise de gerek bilirkişi raporları, gerek tanık anlatımları gerekse olayın oluş biçimi dikkate alındığında işçilerin topluca işi bırakmak ve çalışmamak şeklinde eylem yaptıkları açıktır. Bu durumda yapılması gereken şey, toplu eylem hakkının barışçıl ve ölçülü kullanılıp kullanılmadığı noktasında bir değerlendirme yaparak sonuca ulaşmaktır.

Yukarıda da ifade edildiği gibi işçilerin ekonomik ve sosyal durumlarını etkileyen veya işyerindeki uygulamalara yönelik olarak kısa süreli, demokratik bir hakkın kullanımı niteliğindeki protesto eylemleri toplu eylem hakkına dahildir (9. HD, 2018/639 Esas, 2018/3774 K.). Uyuşmazlık bu yönden ele alındığında, işçilerin sendikal faaliyetlerde öncü konumundaki arkadaşlarının işten çıkartılmasını protesto etmek amacıyla eylem yapmaları demokratik bir hakkın kullanımı olarak görülmelidir. Ancak, bu hakkın ölçülü olarak kullanılıp kullanılmadığı noktasında aynı sonuca varmak mümkün değildir. İşçilerin 26.10.2016 tarihinde başlayan toplu eyleminin 27.10.2016, 28.10.2016 ve 31.10.2016 tarihlerinde devam ettiği dikkate alındığında, barışcıl bir amaç taşısa da, eylemin ölçülü olduğundan söz edilemez. Kaldı ki dosyanın kapsamından,... Sendikasının davalı işverene ait işyerinde çoğunluğu sağladığı iddiası ile yetki başvurusunda bulunduğu, Bakanlıkça işyerlerindeki toplam 104 işçiden 55' inin adı geçen sendikaya üye olduğu belirlenerek sendikanın çoğunluğu sağladığı hususunun işverene bildirildiği, işverence yetki tespitine itiraz davası açıldığı ve feshe konu olayların gerçekleştiği tarihte henüz sendikanın yetkisinin kesinleşmediği anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemelerindeki yargılama sırasında dinlenen bir kısım tanıklar, işçilerin işvereni sendika ile protokol imzalama konusunda zorladıklarını ifade etmiştir. İşvereni yetkisi kesinleşmemiş bir sendika ile protokol yapmaya zorlamak şeklindeki eylem barışçıl olmadığı gibi ölçülü de değildir. Toplu iş sözleşmesinin yapılması ve sendikanın yetkisine ilişkin kurallar 6356 sayılı Kanun’da açıkça hükme bağlanmış olup tarafların kanun hükümlerinin dolanılması anlamına gelecek bir amaçla toplu eylem yapmaları hukukça himaye edilmemelidir.

Açıklanan sebeplerle, davacı işçilerin 4 gün devam eden toplu eyleminin süre ve amaç bakımından ölçüsüz olduğu ve işveren açısından haklı bir fesih nedeni oluşturduğu, somut olay bakımından feshin sendikal nedene dayanmadığı sonucuna varılmış olup uyuşmazlığın bu gerekçe ile giderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle, davacı işçilerin 4 gün devam eden toplu eyleminin süre ve amaç bakımından ölçüsüz olduğu ve işveren açısından haklı bir fesih nedeni oluşturduğu, somut olay bakımından feshin sendikal nedene dayanmadığı sonucuna varılmış olup uyuşmazlığın bu gerekçe ile giderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

V. KARAR

1. Başvuru konusu uyuşmazlık yönünden davacı işçilerin 4 gün devam eden toplu eyleminin süre ve amaç bakımından ölçüsüz olduğu ve işveren açısından haklı bir fesih nedeni oluşturduğuna, somut olay bakımından feshin sendikal nedene dayanmadığına,

2. Dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine,

3. Karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine,

26.04.2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6850, Karar No: 2015/11960, Tarih: 19.10.2015

**16. Hukuk Dairesi         2015/6850 E.  ,  2015/11960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyiz incelemesi sırasında, dosya içinde bulunmadığı anlaşılan;

1- Dava konusu taşınmaza komşu 155 ada 19 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanak sureti ve dayanak kayıtlarının davalı ise dava dosyasının,

2- Dava konusu taşınmaza komşu 115 ada 59 parsel sayılı taşınmazın dayanağı olan 09.11.1981 tarih 12 sıra 567 cilt 39 sayfa, 19.11.1981 tarih 53 sıra 567 cilt 51 sayfa, 29.03.1985 tarih 63 sıra 573 cilt 39 sayfa,

Komşu 155 ada 66 parsel sayılı taşınmazın dayanağı 09.11.1981 tarih 11 sıra 567 cilt 38 sayfa, 19.11.1981 tarih 52 sıra 567 cilt 50 sayfa, 27/03/1985 tarih 62 sıra 573 cilt 39 sayfa,

Komşu 155 ada 65 parsel sayılı taşınmazın dayanağı olan 18/01/1949 tarih 126 sıra 159 cilt 66 sayfa,

Komşu 135 ada 59, 47, 50, 58, 48, 155 ve 118 parsel sayılı taşınmazların dayanağı olan Nisan 1937 tarih 75 sıra 88 cilt 65 sayfa, 22.03.1955 tarih 197 sıra 230 cilt 69 sayfa, 07.07.1978 tarih 25 sıra 557 cilt 41 sayfa,

Komşu 141 ada 43 parsel sayılı taşınmazın dayanağı olan 28.11.1940 tarih 98 sıra 104 cilt 105 sayfa, 20.09.1950 tarih 89 sıra 170 cilt 96 sayfa, 20.01.1955 tarih 136 sıra 226 cilt,75 sayfa,

Komşu 141 ada 34, 35, 36 parsel sayılı taşınmazların dayanağı olan 31.04.1948 tarih 301 sıra 154 cilt 64 sayfa, 20.01.1959 tarih 168 sıra 293 cilt 54 sayfa, 08.06.1956 tarih 250 sıra 250 cilt 7 sayfa, 16.03.1970 tarih 113 sıra, 485 cilt 51 sayfa, 16.02.1972 tarih 35 sıra 544 cilt 85 sayfa, 14.02.1978 tarih 03 sıra 588 cilt 82 sayfa, 19.01.1979 tarih 61 sıra, 559 sayfa 19 cilt, 12.04.1989 tarih 1 sıra 578 cilt 1 sayfa numaralı tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tedavüllerinin oluşum belgeleri ve varsa haritası eklenmek suretiyle (geldi - gitti kayıtlarının) onaylı örneklerinin,

3- Komşu 135 ada 59, 47, 50, 58, 47 48, 155 ve 118 parsel sayılı taşınmazların dayanağı Karadere mevkii 210 ve 215 tahrir numaralı vergi kayıtlarının değerlendirilmesine gerek görülmüştür. Sözü edilen bilgi, kayıt ve belgelerin bulundukları yerlerden getirtilerek dosya içine konulması ve bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18752, Karar No: 2014/19883, Tarih: 23.06.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/18752 E.  ,  2014/19883 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

TARİHİ : 13/03/2014

NUMARASI : 2013/730-2014/184

Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, Avukatlık Kanunu ve Bilgi edinme hakkı kapsamında müvekkilinin davalı bankadan kullanmış olduğu kredi nedeniyle bankaya ödemiş olduğu dosya masrafı, kredi ekspertiz ücreti, erken ödeme cezası, ödeme planı değişikliği cezası ve ipotek fek ücreti ile sair masrafların nelerden ibaret olduğu, mahiyeti ve miktarının dava bankadan sorulmasına rağmen davalı bankanın her hangi bir cevap vermeyerek haklı ve yasal taleplerini zımnen reddetmiş olduğunu,bankanın bu hususta bilgi vermek yükümlülüğünün bulunduğunu ileri sürerek yaratılan muarazanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, açılan davanın kabulü ile taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki konut kredisi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ana para ve faiz ödemeleri dışındaki bedellerin nelerden ibaret olduğunun davacı tarafından bilgi edinme kanunu çerçevesinde davalıdan talep edilmesinden kaynaklanan muarazanın menine ilişkin olup mahkemece açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların gerçekleşmesine bağlı olup bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu ( varlığı mutlaka gerekli ), bir kısmı da olumsuz ( yokluğu mutlaka gerekli ) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetecektir. Olumlu dava şartlarından biri de 6100 sayılı HMK m.114 1/h bendinde ifade edildiği üzere davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Hukuki yararın varlığı koşulunun mevcut olup olmadığı, her bir davada o davaya konu olayın somut özellikleri çerçevesinde hakim tarafından değerlendirilmelidir.

Davaya konu olayda,taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Davacının sureti kendisinde bulunan belgeleri yeniden bankadan talep ederek muaraza yaratması hukuken korunamaz. Kaldı ki davacı tarafından haksız olarak yapıldığı iddia edilen kesintinin iadesi için miktar belirtmeksizin Tüketici Sorunları Hakem Heyetine harçsız olarak başvurulması mümkündür. Yapılan kesinti tutarına göre hakem heyetince verilen karar kesin veya Tüketici Mahkemesinde açılacak dava için delil niteliği taşıyacaktır. Bir başka anlatımla davacı yanın amacı, kredi kullanımı esnasında haksız olarak yapıldığı ileri sürülen kesintinin iadesinin sağlanmasıdır. Bu amaçla başvurulacak hukuki mercilerce öncelikle bankaca yapılan kesinti tutarının belirleneceği göz önüne alındığında davacının isteminin ayrı bir dava şeklinde ileri sürülmesinde hukuki yararı da bulunmamaktadır. O halde mahkemece, davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup Bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.6.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9400, Karar No: 2015/8890, Tarih: 16.06.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/9400 E.  ,  2015/8890 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÜYÜKÇEKMECE 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/12/2013

NUMARASI : 2012/80-2013/689

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi, eski hale getirme ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraf vekillerince yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hâkimi . . .'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği Görüşülüp düşünüldü;

-K A R A R-

Dava, elatmanın önlenmesi, eski hale getirme ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten, son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin, 1086 sayılı HUMY'nın 388, 6100 sayılı HMK'nın 298. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 1086 sayılı HUMY'nın 389., yine 6100 sayılı HMK.'nın 297/2. maddesinde öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne varki, uygulamada 1086 sayılı HUMY'nın 381.maddesinin son fıkrasının 6100 sayılı HMK.'nın 294.maddesinin getirdiği imkândan faydalanarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağı geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde, tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Somut olayda, 10.12.2013 tarihli kısa kararda 30.856,96 TL ecrimisilin davalıdan tahsiline hükmedildiği halde, gerekçeli kararda 25.587,48 TL ecrimisilin davalıdan tahsiline karar verilmek suretiyle kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar oluşturulması doğru değildir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün 10.04.1992 gün 1992/7-1992-4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 16.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.