muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3906, Karar No: 2016/7098, Tarih: 20.10.2016

**11. Ceza Dairesi         2015/3906 E.  ,  2016/7098 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mühür bozma

HÜKÜM : Asıl karar: Mahkumiyet

Ek karar : Temyiz isteminin reddi

7201 sayılı Tebligat Kanununun 11. maddesi gereğince vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılması gerektiği gözetilmeden, yoklukta verilen kararın vekil yerine asıla tebliğ edilmesi nedeniyle 21.10.2014 tarihli ek karar kaldırılarak; sanık ve müdafiinin temyizinin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan temyiz incelemesinde;

1- Sanığın denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlemiş olması halinde CMK'nun 231/11. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasına karar verilebilmesi için; deneme süresi içinde işlenen kasıtlı suç nedeniyle verilen mahkumiyet hükmünün kesinleşmiş olmasının gerektiği, dosya kapsamına ve Uyap üzerinden yapılan incelemede sanığın deneme süresi içerisinde işlemiş olduğu resmi belgede sahtecilik suçundan ... 14. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 11.07.2013 tarih 2013/16 esas 2013/678 karar sayılı ilamının Yargıtay aşamasında olduğu anlaşılmakla, kararın usule uygun şekilde kesinleşip kesinleşmediği sorulup gerekirse dosya getirtilip incelendikten sonra hukuki durumun buna göre değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hükmün açıklanmasına karar verilmesi,

2- Kabule göre;

a- Sanığın iş yerinde bulunan elektrik sayacının mührünü bozduğundan açılan davada; suçlamayı kabul etmeyerek mührün bulunmadığını savunması karşısında, mühürleme tutanağını düzenleyen mümziler dinlenip, fiilen mühürleme işlemi yapılıp yapılmadığı sorularak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması yasaya aykırı,

b- 5237 sayılı TCK’nun 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan haklardan yoksunluğunun sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri yönünden koşullu salıverilme tarihine kadar uygulanması gerektiğinin gözetilmemesinin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.10.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİDİR

Dairemizin 20.10.2016 tarih 2015/3906 Esas, 2016/7098 Karar sayılı çoğunluk görüşüne aşağıdaki sebepten kısmen muhalifim.

Hükmün açıklanması suretiyle verilen sanık ... hakkında dairemizin (1) nolu bozma kararı deneme devresi içinde işlenen eylemle ilgili verilen hükmün kesinleşip kesinleşmediğinin belli olmaması sebebi ile ihbarın dayanağı ... 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.07.2013 tarih 2013/16 Esas 2013/678 Karar sayılı dosyasının getirtilip incelenmesine ilişkindir.

MUHALEFET ŞERHİDİR

Dairemizin 20.10.2016 tarih 2015/3906 Esas, 2016/7098 Karar sayılı çoğunluk görüşüne aşağıdaki sebepten kısmen muhalifim.

Hükmün açıklanması suretiyle verilen sanık ... hakkında dairemizin (1) nolu bozma kararı deneme devresi içinde işlenen eylemle ilgili verilen hükmün kesinleşip kesinleşmediğinin belli olmaması sebebi ile ihbarın dayanağı ... 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.07.2013 tarih 2013/16 Esas 2013/678 Karar sayılı dosyasının getirtilip incelenmesine ilişkindir.

Dolayısıyla hükmün açıklanmasının şartlarının oluşup oluşmadığı gerekçesine dayanmaktadır. Bu gerekçe tüm daire üyelerinin üzerinde uzlaştığı bir bozma gerekçesidir.

Ancak bozma kararının 2/a bendinde ise esasa girilerek “Mühürleme tutanağını düzenleyen mümzilerin dinlenip fiilen mühürleme işlemi yapılıp yapılmadığı sorularak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdiri..” denilerek eksik araştırmaya dayalı ikinci bir bozma kararı daha verilmiştir.

Oysa CMK’nun 231/11. maddesinde hakkında HAGB uygulanan sanıklarla ilgili olarak “ Deneme süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin hükümlülüklerine aykırı davranması halinde mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevirme karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurulabilir.” şeklinde düzenleme mevcuttur.

Buna göre hükmün açıklanmasının şartları oluştuğundan yetkili ve görevli mahkeme hükmü açıklamakla ya da hükümlülüklerini yerine getiremeyen sanıkla ilgili olarak kısmen çektirme, erteleme ya da seçenek yaptırımlara çevirme şeklinde yeni bir hüküm kurmaya yetkilidir. Dolayısıyla ancak açıklanma koşulları oluştuktan sonra açıklanan yeni hükümle ilgili olarak esastan inceleme yapılması mümkündür.

Bozma kararından sonra bozmaya uyan mahkeme hükmün açıklanmasının şartlarının oluşup oluşmayacağını denetleyecek şartları yoksa açıklanmasına yer olmadığına, şartları varsa hükmün açıklanmasına karar verebilecektir. Sayın çoğunluğunun 2/a bendinde belirtilen bozma gerekçesindeki hususlara bozmaya uysa dahi giremeyecektir.

Bu kapsamda bozma kararının esasa ve eksik incelemeye ilişkin 2/a bendindeki bozma gerekçesine muhalifim. 20.10.2016

...
Yargıtay — Esas No: 2012/7531, Karar No: 2012/9460, Tarih: 21.05.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/7531 E.  ,  2012/9460 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Sanığın TCK.nun 204/1, 53, 58. maddeleri gereği 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına ve mükerrirlere özgü infaz rejimine tabi tutulmasına,

Temyiz isteminin reddine dair. ( Ek Karar )

Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 24.11.2009 gün ve 2009/11-164 esas, 2009/275 sayılı kararında da belirtildiği üzere, hüküm fıkrasında kanun yollarına başvuru süresi, mercii ve şeklinin 5271 sayılı CMK.nun 232/6 madde ve fıkrasına uygun ve tereddüte mahal vermeyecek biçimde gösterilmiş olması gerektiği, somut olayda hüküm fıkrasında kanun yoluna başvuru süresinin başlangıcı “tebliğ veya tefhimden itibaren 7 (yedi) gün” olarak ve tereddüte yer verecek biçimde gösterilmesi ve temyiz merciinin gösterilmemiş olması nedeniyle temyizin öğrenme tarihine göre süresinde olduğunun kabulü gerektiğinden temyiz isteminin reddine ilişkin 11.01.2011 tarihli ek karar kaldırılarak yapılan incelemede,

Sanığın savunması, Pendik İlçe Emniyet Müdürlüğünün 28.11.2008 tarih ve 6779 sayılı cevabi yazısı ile tüm dosya kapsamından ... sahte kimliğini kullanan sanığın, Antalya Trafik Tescil Şube Müdürlüğüne sürücü belgesini kaybettiğini belirterek yenisini almak amacıyla başvuruda bulunduğu ve 04.10.2006 tarihinde ... adına düzenlenmiş 97234 numaralı sürücü belgesini aldığı anlaşılmakla, 03.12.2009 tarihli “belge inceleme tutanağında” da özellikleri tespit edilen sürücü belgesinin aldatma yeteneğini haiz olduğuna dair kabul ve uygulamada bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak olunmamıştır.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığa yüklenen “sahte sürücü belgesini kullanmak” suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı ve azaltıcı bir sebebin bulunmadığı takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 21.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6259, Karar No: 2024/8587, Tarih: 15.10.2024

**12. Hukuk Dairesi         2024/6259 E.  ,  2024/8587 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçinin ihalenin feshi talebi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, taşınmazın muhammen bedel üstünde satılması nedeni ile zarar unsuru oluşmadığı gerekçesi ile hukuki yarar yokluğundan şikayetin reddine karar verildiği, işbu karara karşı şikayetçi tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; şikayetçinin iddiaları tek tek değerlendirilmek sureti ile iddiaların yerinde olmadığına yönelik yeni gerekçe ile şikayetçinin istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği, işin esasına girilerek istemin reddine karar verilmesine rağmen yeniden hüküm kurulmadığı ve şikayetçi alacaklı aleyhine para cezasına hükmedilmediği, kararın şikayetçi tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

İİK’nın 134. maddesinde "... talebin reddine karar verirse ihalenin feshine karar verilmesini talep edeni feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkum eder." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yasanın para cezasına ilişkin bu hükmü emredici nitelikte olup, kamu düzenine ilişkin bulunduğundan re’sen uygulanmalıdır.

Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2. maddesinde; davanın esasıyla ilgili olarak, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü yer almaktadır.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf isteminin kabulü ile gerekçenin düzeltilerek yeniden esas hakkında ve para cezasına ilişkin yukarıda açıklanan hususlar da gözetilmek sureti ile karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ :

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 15.03.2024 tarih ve 2023/2790 E. - 2024/564 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile ESAS NO : 2024/6259

değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/2. maddeleri uyarınca re'sen BOZULMASINA, bozma nedenine göre şikayetçinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine 15.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18702, Karar No: 2014/19873, Tarih: 23.06.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/18702 E.  ,  2014/19873 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 25/03/2014

NUMARASI : 2013/661-2014/224

Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava konusuz kaldığından reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, Avukatlık Kanunu ve Bilgi edinme hakkı kapsamında müvekkilinin davalı bankadan kullanmış olduğu kredi nedeniyle bankaya ödemiş olduğu dosya masrafı, kredi ekspertiz ücreti, erken ödeme cezası, ödeme planı değişikliği cezası ve ipotek fek ücreti ile sair masrafların nelerden ibaret olduğu, mahiyeti ve miktarının dava bankadan sorulmasına rağmen davalı bankanın her hangi bir cevap vermeyerek haklı ve yasal taleplerini zımnen reddetmiş olduğunu, bankanın bu hususta bilgi vermek yükümlülüğünün bulunduğunu ileri sürerek yaratılan muarazanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusuz kaldığından reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki konut kredisi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ana para ve faiz ödemeleri dışındaki bedellerin nelerden ibaret olduğunun davacı tarafından bilgi edinme kanunu çerçevesinde davalıdan talep edilmesinden kaynaklanan muarazanın menine ilişkin olup mahkemece dava konusuz kaldığından reddine karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların gerçekleşmesine bağlı olup bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu (varlığı mutlaka gerekli), bir kısmı da olumsuz ( yokluğu mutlaka gerekli) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetecektir. Olumlu dava şartlarından biri de 6100 sayılı HMK m.114 1/h bendinde ifade edildiği üzere davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Hukuki yararın varlığı koşulunun mevcut olup olmadığı, her bir davada o davaya konu olayın somut özellikleri çerçevesinde hakim tarafından değerlendirilmelidir.

Davaya konu olayda, taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Davacının sureti kendisinde bulunan belgeleri yeniden bankadan talep ederek muaraza yaratması hukuken korunamaz. Kaldı ki davacı tarafından haksız olarak yapıldığı iddia edilen kesintinin iadesi için miktar belirtmeksizin Tüketici Sorunları Hakem Heyetine harçsız olarak başvurulması mümkündür. Yapılan kesinti tutarına göre hakem heyetince verilen karar kesin veya Tüketici Mahkemesinde açılacak dava için delil niteliği taşıyacaktır. Bir başka anlatımla davacı yanın amacı, kredi kullanımı esnasında haksız olarak yapıldığı ileri sürülen kesintinin iadesinin sağlanmasıdır. Bu amaçla başvurulacak hukuki mercilerce öncelikle bankaca yapılan kesinti tutarının belirleneceği göz önüne alındığında davacının isteminin ayrı bir dava şeklinde ileri sürülmesinde hukuki yararı da bulunmamaktadır. O halde mahkemece, davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup Bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.6.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/250, Karar No: 2011/53, Tarih: 19.04.2011

**Ceza Genel Kurulu         2010/7-250 E.  ,  2011/53 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname : 2007/81036

Yargıtay Dairesi : 7. Ceza Dairesi

Sanık N. T. hakkında Basın Yasasına Aykırılık suçundan açılmış olan kamu davasının 5187 sayılı Basın Yasasının 26/1-2. maddesinde belirtilen hak düşürücü nitelikteki iki aylık süre geçtikten sonra açılmış olması nedeniyle 5271 sayılı CYY'nın 223/8. maddesi uyarınca düşürülmesine ilişkin, Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 12.12.2006 gün ve 524-808 sayılı hükmün yerel Cumhuriyet savcısınca temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 7. Ceza Dairesince 19.10.2010 gün ve 15144-15225 sayı ile, hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay C. Başsavcılığı ise 03.12.2010 gün ve 81036 sayı ile;

“Yargıtay 7. Ceza Dairesi ile Cumhuriyet Başsavcılığımız arasında hukuki uyuşmazlık, 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 26/1,2. maddesinde belirtilen dava açma süresinin belirlenmesinde Cumhuriyet Savcısı tarafından düzenlenen iddianamenin mahkemeye verildiği tarihin mi, yoksa iddianamenin kabulü kararının verildiği tarihin mi esas alınacağı hususuna ilişkindir.

1. Dosya incelendiğinde görüleceği üzere; Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı, resen takibi gereken 5187 sayılı Kanunun 21/c. maddesi gereğince cezalandırılması istemiyle sanık N.T. hakkında yaptığı soruşturma sonucunda, 22.09.2000 tarih ve 2006/297 numaralı iddianamesiyle, suç tarihi olan basılmış eserin Cumhuriyet Başsavcılığına teslimi tarihinden itibaren aynı Kanunun 26/1-2. maddesindeki iki aylık süre içinde iddianame düzenleyerek kamu davasını açmıştır.

2. Ancak, iddianamenin mahkeme tarafından reddolunması ve bu karara karşı yapılan itiraz üzerine, itiraz merciince iddianamenin iadesi kararının kaldırılması sonucunda iddianame mahkemenin esas defterine kaydolunarak yargılamaya başlanmıştır. Somut olayda iddianamenin kabulünün iki aylık süre geçtikten sonra gerçekleşmesinin nedeni, iddianamenin kabulüne ilişkin yasa yolu prosedürünün sonuçlanmasının belirli bir zaman gerektirmiş oluşudur.

3. Uyuşmazlık konusuyla ilgili olarak mevzuatımızdaki hükümlere baktığımızda; 5187 sayılı Basın Kanunu’nun ‘Dava açma süresi’ kenar başlıklı 26/1-2. maddeleri şöyledir;

‘Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlarla ilgili ceza davalarının günlük süreli yayınlar yönünden iki ay, diğer basılmış eserler yönünden dört ay içinde açılması zorunludur.

Bu süreler basılmış eserlerin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği tarihten başlar. Basılmış eserlerin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmemesi halinde yukarıdaki sürelerin başlama tarihi, suçu oluşturan fiilin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından öğrenildiği tarihtir. Ancak bu süreler, Türk Ceza Kanununun dava zamanaşımına ilişkin maddesinde öngörülen süreleri aşamaz’

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili maddeleri ise şöyledir:

Kamu davasını açma görevi

Madde 170 – (1) Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili maddeleri ise şöyledir:

Kamu davasını açma görevi

Madde 170 – (1) Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir.

(2) Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.

İddianamenin kabulü ve duruşma hazırlığı

Madde 175 – (1) İddianamenin kabulüyle, kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar.

4. Kamu Davasının Açılması

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 175/1. maddesi, ‘İddianamenin kabulüyle, kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar’ hükmünü içermekte olup, bilindiği üzere 5187 sayılı Basın Kanunu 26.06.2004 tarihinde yani CMK’nın yürürlüğe girmesinden yaklaşık bir yıl önce yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla 5187 sayılı Kanunun kabul edildiği dönemde iddianamenin kabulü kurumunun mevcut olmadığı hususu gözetildiğinde, Basın Kanunu 26. maddedeki dava açma süresinin denetlenmesi bakımından CMUK md. 163/1. maddenin gözetilerek iddianamenin mahkemeye verildiği tarihin esas alınması gerekecektir.

Bir an için aksini yani dava açma süresinin iddianamenin kabulü tarihi ile sınırlandığını kabul edecek olur isek; iddianamenin kabulü sürecinin tamamlanmasına ilişkin olarak aşağıda belirteceğimiz tüm olasılıklarda dava açma süresi ‘özel yasada öngörülmemesine karşın’ fiilen kısaltılmış olacaktır.

1. Olasılık; CMK 174/1. maddesiyle mahkemelere tanınan onbeş günlük iddianameyi inceleme süresinin (Feyzioğlu’na göre; ‘Maddedeki on beş günlük süre, davayı açan iddia makamına değil, kendisine sunulan iddianame üzerine işlem yapmakla yükümlü kılınan mahkemeye hitap etmektedir’ Bkz. Metin FEYZİOĞLU: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Hakkında Bazı Tesbit ve Değerlendirmeler, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, sayı 62, 2006, s. 39.) tamamının kullanılması veya süre sonunda bir kabul kararı verilmeyerek CMK 174/3. maddesinde düzenlenen ‘otomatik-kendiliğinden kabul’ sonucunu doğuran durumlarda sürenin kısalmasına neden olunacaktır.

2. Olasılık; CMK 174/4. fıkradaki ‘Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez’ kuralının somut uygulanması halinde ise, iddianamenin iadesi kararı üzerine Cumhuriyet Savcısının eksiklikleri gidererek yeniden iddianame düzenlemesi halinde, farklı sebeplere dayanılarak yine iade kararı verilebileceği gözetildiğinde, bunun üzerine itiraz yasa yoluna başvurulması halinde de yine sürenin kısalmasına neden olunacaktır.

3. Olasılık; iddianamenin reddi kararlarına itiraz edilmesi durumunda (CMK 174/5, CMK 267 vd.) itirazın kabulü üzerine açılan davalarda itiraz incelemesinin tamamlanması bir süre almaktadır. Gerçekten de, CMK 271/3 ‘de ‘Karar mümkün olan en kısa sürede verilir’ denilmiş, dolayısıyla itiraz incelemesinin sonuçlandırılması herhangi bir düzenleyici süreyle sınırlandırılmamıştır, böylelikle, belirtilen durumda da sürenin kısalmasına neden olunacaktır (Uygulamaya konu olan somut dosyada da durum böyledir).

Yukarıda belirttiğimiz tüm olasılıklarda dava açma süresi ‘özel yasada öngörülmemesine karşın’ fiili durum nedeniyle ve belirsiz bir süre için kısaltılmış olacaktır. Çünkü değinilen süreçlerin tamamlanması için ihtiyaç duyulacak süre belirsiz olduğu gibi, sürecin tamamlanması yönünden de farklı savcılıkların ve mahkemelerin farklı uygulamaları da gündeme gelebilecektir. Dolayısıyla bahsedilen tüm olasılıklarda dava açma süresini iddianamenin kabulü kararına bağlayarak sınırlamak ‘özel yasada öngörülmemesine karşın’ dava açma süresini fiilen kısaltmak olacaktır ki, yasa koyucunun bunu amaçlamadığı tartışmasızdır.

5. CMK madde 170 ve 175’in Kanunda Düzenlendiği Yer, Amacı ve Anlamı

Bilindiği üzere CMK’nın İkinci Kitabı, adından da anlaşıldığı üzere ‘soruşturma evresi’ ni düzenlemektedir. 170. madde ise, ‘kamu davasının açılması’ başlığını taşıyan İkinci Kitabın İkinci Kısım Birinci Bölümünde yer almaktadır.

CMK’da ‘Kovuşturma Evresi’ ise Üçüncü Kitapta düzenlenmiş olup, bu kitabın ‘Kamu Davasının Yürütülmesi’ başlıklı Birinci Kısmının ‘Duruşma Hazırlığı’ başlıklı Birinci Bölümünde ise CMK 175. maddeye yer verilmiştir.

CMK 170 ve 175. maddelerin Kanunda düzenlendiği yerden de anlaşılacağı üzere, CMK 175. maddesi, kamu davasının açılma koşullarını gösteren bir hüküm olmayıp, Üçüncü Kitap’ın başlığında da işaret edildiği gibi kovuşturma evresine geçilmesinin koşulu olarak iddianamenin kabulü kararı aranacağını belirtmektedir. Dolayısıyla, CMK 175/1. maddedeki kural yargılama makamına yönelik bir buyruk olup, iddianamenin kabul edilmesiyle kovuşturma evresine geçileceği kuralını koymaktadır. Yine CMK’nın ‘Tanımlar’ başlıklı 2/ 1-e -f maddeleri de;

e) Soruşturma: Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi,

f) Kovuşturma: İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi,

İfade eder.

Şeklindeki tanımları ile de iddianamenin kabulü kararının kovuşturma aşamasına geçişin bir koşulu olduğu görüşünü doğrulamaktadır.