muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/14486, Karar No: 2023/1960, Tarih: 23.03.2023

Bu cümleden olarak, kanun koyucu bir suç isnadıyla karşı karşıya kalan şüpheli ya da sanığın, müdafii yardımından faydalanmak hakkından açıkça vazgeçmesi halinde dahi adaletin selameti bakımından re'sen bir müdafiin atanması gerektiğini, 5271 sayılı Kanun'da tahdidi olarak düzenlemiştir.

Savunma, toplumun suçtan sorumlu olması nedeniyle muhakemenin vazgeçilmez unsuru olduğu için, en azından ağır suçlarda müdafii bulunmasının gerektirir. Nitekim Ceza Muhakemesi Kanunu önce sadece küçükler bakımından (5271 sayılı Kanun 150/2) ve gözlem altına almada (5271 sayılı Kanun 74/2) kabul edilmiş olan mecburi müdafiiliği yerinde bir şekilde genişletmiştir.

5271 sayılı Kanun'un 150/3 üncü maddesine göre; müdafiisi bulunmayan şüpheli veya sanığa talebi olup olmadığına bakılmaksızın, alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı yapılan soruşturma veya kovuşturmada bir müdafi görevlendirilmek zorundadır. Şüpheli veya sanığın talebi olmasa, hatta kendisine hukuki yardımda bulunması için görevlendirilen avukatı geçerli bir nedene dayanmadan kabul etmese veya reddetse bile, iddia veya yargılamaya konu suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla olması halinde zorunlu müdafilik uygulama alanı bulacak ve bu durumda şüpheli veya sanığın yanında avukat bulunmaksızın yapılan tasarruflar hukuka aykırı kabul edilecektir.

Acaba 5271 sayılı Kanun'un 150/3 üncü maddesinde düzenlenen ve zorunlu müdafiinin atanması için gerekli olan beş yıllık hapis cezasının tespitinde sadece suçun temel şekline mi bakılacak yoksa suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenleri de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınacak mıdır?

Suç genel teorisinde suça etki eden nedenler, suçun temel şeklini düzenleyen suç tipindeki kanuni unsurların dışında kalan ve ona eklenen özel fiili nedenler veya şahsi nedenlerdir. Bu bağlamda suça etki eden nedenler, doktrinde çeşitli ayrımlara tabi tutulmaktadır: Ağırlatıcı-hafıfletici nedenler, genel-özel nedenler, kanuni-takdiri nedenler, fıili-şahsi nedenler gibi. Suça etki eden nedenlerden cezanın artırılmasını gerektiren nedenler ağırlatıcı nedenler iken; indirilmesini gerektirenler hafifletici nedenlerdir.

Ceza adalet sistemimizde 'bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekillerinin aynı suç sayılacağı' ilkesini benimsemiştir (5237 sayılı Kanun md. 43/1, 3. cümle). Bu itibarla, aynı suç sayılan bir suçun nitelikli halinin ve benzer şekilde fiilin ağırlaştırıcı neden altında işlenen şeklinin 5271 sayılı Kanun'un 150/3 üncü maddesinde belirlenen ve zorunlu müdafii atanması için gerekli olan beş yıllık sürenin belirlenmesinde esas alınması gerektiği kuşkusuzdur. Nitekim dairemiz; 16.01.2018 tarihli ve 2017/3415 esas - 2018/495 sayılı Kararında, özellikle bölge adliye mahkemelerinin hangi kararlarının temyize tabi olduğu veya kesin olduğunu gösteren 5271 sayılı 5271 sayılı Kanun'un 286 ncı maddesinin 2/a-b bentleri kapsamında “temyiz edilebilirlik sınırını” belirlerken, suçun sadece temel şeklini esas alınmamış nitelikli hal ve ağırlaştırıcı nedenleri de gözönüne alınmıştır.

5271 sayılı Kanun'un zorunlu müdafilik sistemini, istisna olmaktan çıkararak adeta kural haline getirecek şekilde zorunlu müdafilik sisteminin uygulama alanını genişletmesi, özellikle dairemizin 16.01.2018 tarih ve 2017/3415 esas – 2018/495 karar sayılı ilamında “temyiz edilebilirlik sınırı belirlenirken suçun temel şeklinde belirlenen cezanın değil nitelik hal ve ağırlaştırıcı nedenlerde gözönünde bulundurularak istenilen sonuç cezanın esas alınması” gerektiğine yönelik gerekçesi, gerçekten de pratik olarak bakıldığında, suç isnadı altında olan bir birey için önemli olan hususun; hakkında istenen hapis cezasının alt veya üst sınırının uzunluğu olması olup bu alt ve üst sınırın uzunluğunun ister cezanın temel şeklinden kaynaklansın isterse suçun nitelikli hali veya ağırlaştırıcı nedeninden kaynaklansın belirtilen sonucun değişmeyeceği, aksi durumun kabulü yani, 5271 sayılı Kanun'un 150/3 üncü maddesinde düzenlenen “beş yıllık sınırının” belirlenmesinde ağırlaştırıcı neden veya nitelikli hal uygulanması sebebiyle üst sınırın beş yılın üstüne çıkması durumunda zorunlu müdafii atanmasının gerekmediğini kabul etmenin sanıkların “savunma haklarının kısıtlanması ve bunun sonucunda adil yargılanma” hakkından mahrum edeceği, bunun da adalete erişim hakkını sınırlayacağı apaçık ortadadır.

Bu nedenlerle, silahlı terör örgütü üyesi olmak suçlarının 3713 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde düzenlenen mutlak terör suçlarından olması, aynı yasanın 5 inci maddesi kapsamında mutlak terör suçlarında her halükarda 3713 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin herhangi bir takdir hakkı olmaksızın uygulanmasının zorunlu olduğu, bu kapsamda “silahlı terör örgütü üyesi olmak suçlarında cezanın alt sınırın beş yıldan fazla olduğu” nazara alındığında, sanık hakkında, “silahlı terör örgütü üyesi olmak” suçundan yapılan yargılama sırasında, 5271 sayılı Kanun'un 150/3 üncü maddesi gereğince isteğine bağlı olmaksızın hatta açıkça müdafi istemediğini beyan etse bile müdafii görevlendirme zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında;

Bu açıklamalar ışığında;

Silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yargılanıp örgüte yardım etmek suçundan mahkum olan ve kovuşturma aşamasında tutuksuz olarak yargılanan sanığın yargılama aşamasında kendisinin seçtiği bir müdafii bulunmadığı gibi CMK'nın 156. maddesi gereğince de re'sen bir müdafii görevlendirilmediği, sanığa isnat edilen “silahlı terör örgütü üyeliği” suçunun niteliği dikkate alındığında, CMK'nın 150. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca hakkında müdafii görevlendirilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmeyerek yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması kanuna aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeyen Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 07.03.2019 tarihli ve 2018/3356 Esas ve 2019/536 sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının ( a) bendi uyarınca Samsun 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6621, Karar No: 2010/10232, Tarih: 25.05.2010

**4. Ceza Dairesi         2010/6621 E.  ,  2010/10232 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik Asliye 1.Ceza Mahkemesi

SUÇ(LAR) : İmar kirliliğine neden olma

HÜKÜM(LER) : Beraat

TEBLİĞNAMEDEKİ İSTEK: Onama

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi. Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

23.11.2004 tarihli dava konusu tutanağa göre "bodrum, zemin ve beş kattan ibaret olan taşınmazın ; bodrum, zemin ve 1. katı için 31.03.1997 tarihli, 2. ve 3. kat için 10.11.1998 tarihli, 4. kat için 14.06.199 tarihli, 5. kat için ise 23.09.2004 tarihli encümen karaları alındığının, 5. katın yıkıldıktan sonra tekrar yapıldığının yazılı olduğu, dosya içinde bulunan encümen kararlarından, 5. katın yıkımının yapılmasına rağmen tekrar yapıldığının saptandığı anlaşılmakla ;

Taşınmaz hakkında alınan encümen kararları, encümen kararlarına konu olan tutanaklar, yıkım işleminin yapılmasına dair belgeler, varsa hava fotoğrafları asılları ya da onaylı suretleri dosyaya getirtildikten sonra, davaya konu tutanak düzenleyiciler ile gerek görülmesi halinde önceki tutanakları düzenleyen tanıklar hazır edilip konusunda uzman inşaat mühendisi marifetiyle mahallinde keşif yapılması, taşınmazın yapım tarihi, tutanak tarihi ile keşif tarihindeki mevcut hali, 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre ruhsat durumu hakkında düzenlenecek ayrıntılı rapordan sonra sanığın hukuki durumunun tespiti gerekirken, eksik inceleme ile ve konusunda uzman olmayan başkomiser bilirkişinin yetersiz raporuna dayanılarak beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı ve katılan ... vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnamedeki onama düşüncesinin reddiyle HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 25.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25818, Karar No: 2014/27002, Tarih: 17.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/25818 E.  ,  2014/27002 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 5. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/04/2012

NUMARASI : 2009/1249-2012/172

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, iş arama ücreti, mahrum kalınan ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılardan S.. Turizm Yatırımcılığı AŞ. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı avukatı, iş akdinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiği iddiasıyla kıdem tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin, mahrum kalınan ücret alacağı ve iş arama ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı S.. Tur. Yatırımcılığı AŞ avukatı, davacının kendileri nezdinde çalışmasının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiş, diğer davalı ise herhangi bir cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılardan S.. Turizm Yatırımcılığı AŞ avukatı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece birden fazla davalı olduğu ve davalılardan S.. Libya AŞ hakkında davadan vazgeçilmesine rağmen vazgeçmeye ilişkin karar verilmemesi, ayrıca infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm fıkrasının talep edilen alacak kalemlerine ilişkin bentlerinde “davalılardan tahsiline..” şeklinde, yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin bentlerde “..davalılardan müteselsilen" ya da "davalıdan tahsiline..” şeklinde hüküm kurulması HMK.nun 297/2.maddesine aykırı olup, kararın bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12218, Karar No: 2025/2885, Tarih: 24.02.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/12218 E.  ,  2025/2885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/526 E., 2024/615 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/195 E., 2023/100 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 2006 yılı Ocak ayından 22.08.2012 tarihine kadar 28.05.2010-22.08.2012 tarihleri arasında Kuruma bildirilen sürelerle birlikte aralıksız olarak davalıya ait .... Eczanesinde hizmet aktiyle çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreye uğramış olduğunu, davacının çalıştığını ileri sürdüğü Ocak 2006 yılında 12 yaşında ilköğretim öğrencisi olduğunu, okul çağındaki bir çocuğun okul saatlerinde eczanede çalıştığının ileri sürülmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davanın ispatının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının davalıya ait .... sicil numaralı eczane işyerinde; 01.05.2006-12.06.2006 tarihleri arası 22 gün, 13.06.2006-18.09.2006 tarihleri arası 95 gün, 18.09.2006-28.01.2007 tarihleri arası 88 gün, 29.01.2007-09.02.2007 tarihleri arası 12 gün, 10.02.2007-19.06.2007 tarihleri arası 86 gün, 20.06.2007-16.09.2007 tarihleri arası 87 gün, 17.09.2007-27.01.2008 tarihleri arası 88 gün, 28.01.2008-08.02.2008 tarihleri arası 12 gün, 09.02.2008-13.06.2008 tarihleri arası 83 gün, 14.06.2008-31.12.2008 tarihleri arası 197 gün, 01.01.2009-31.12.2009 tarihleri arası 360 gün, 01.01.2010-27.05.2010 tarihleri arası 147 gün çalıştığının ve SGK'ya bildirilmeyen toplam 1277 gün hizmetinin bulunduğunun tespitine, 506 sayılı Kanun'un 60/g maddesi gereğince sigorta başlangıcı olarak 18 yaşını ikmal ettiği 20.08.2011 tarihinin esas alınması gerektiğinin ve 18 yaşını ikmal etmesinden önceki prim günlerinin prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kaldırma kararında belirtilen eksikliklerin yerine getirilmediğini, delillerin eksik ve hatalı değerlendirildiğini, davada tam kabul kararı verilmesi gerektiğini, eksik inceleme ile verilen Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dinlenen tanıkları beyanları arasında çelişki olduğunu, tanık beyanlarından davacının iddiasının doğru olmadığının ispatlandığını, davacının SGK müfettişine verdiği ifadesinin resmi belge niteliğinde olduğunu ve aksinin ancak eşdeğer bir belge ile ispatlanabileceğini, Mahkeme kararının eksik inceleme ile verildiğini, usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle, Mahkeme kararının eksik inceleme ile verildiğini, usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararı doğrultusunda tanıkların yeniden dinlendiği, Milli Eğitim Müdürlüğü ile yazışma yapıldığı, mahallinde keşif yapılmak istenilmiş ise de her iki adresin de depremde yıkıldığının ve dinlenebilecek komşu işyeri tanığı bulunmadığının tespit edildiği ve 02.06.2023 tarihli bilirkişi raporunun esas alındığı belirlenmekle taraflar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı işverenin eczane hizmetleri kolunda faaliyet gösterdiği, eczanelerde işverenin ucuz işçilik temini için okul çağındaki çocukların çırak olarak çalıştırıldığını, Bölge Adliye Mahkemesince mahallinde keşif yapılması ve komşu işyeri tanıklarının dinlenilmesi istenmesine rağmen İlk Derece Mahkemesi tarafından her iki adresin depremde yıkıldığı ve dinlenilebilecek komşu işyeri tanığı bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, kararın Mahkemece resen toplanması gereken deliller gerektiği gibi toplanmadan ve değerlendirilmeden verildiğini belirterek verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının Kurum teftişi sırasında verdiği ifadesinde "... Eczanesinde hiçbir zaman çalışmadım ve herhangi bir ücret ödemesi almadım. ... Eczanesinde çalışan ... dayım olduğundan Eczaneye sık sık onu ziyarete giderim. Eczaneden çalışan diğer kişileri tanımıyorum" şeklinde beyanda bulunduğunu, bu tutanakların aksinin yazılı delille kanıtlanması gerektiğini, dinlenen tanık beyanları arasında çelişki olduğunu belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin göz önünde bulundurulmadığını, Kurum kayıtları ve sigorta müfettiş rapor ve eki tutanakların resmi belge niteliğinde olduğunu, aksinin belge ile sabit olması gerektiğini, çalışma olgusunun ispat edilemediğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. maddesi ilgili hükümlerdir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3.Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, işyerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

4.İnceleme konusu eldeki davada, davacının 28.05.2010-22.08.2012 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde geçen çalışmalarının Kuruma bildirildiği, davacının bu tarihler öncesindeki sigortalılık sürelerinin bildirilmediği iddiası ile davalı işveren yanında 2006 yılı Ocak ayından 22.08.2012 tarihleri arasında bildirilen süreler hariç olmak üzere hizmet akdine dayalı çalıştığının tespitini talep ettiği, Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

5. Somut olayda, Mahkemece Bölge Adliye Mahkemesi kararı gereğinin yerine getirilmediği, her ne kadar Mahkemece depremde işyerlerinin yıkıldığı ve tespit edilemediği belirtilmiş ise de depremden önce aynı bölgede bulunan işyerlerinin belediye, vergi dairesi kayıtları ile tespit edilerek bu işyerlerinin sahipleri ve çalışanları tespit edilerek dinlenmeleri gerekmektedir. Bu hususlar açıklığa kavuşturularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken belirtilen hususlar araştırılmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.