muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/16477, Karar No: 2016/18981, Tarih: 23.06.2016

Anayasa Mahkemesi'nin davacının bireysel başvurusuna konu kararında da belirttiği üzere; mahkemeler, kararlarını hangi temele dayandırdıklarını yeterince açık olarak belirtme yükümlülüğü altındadırlar. Bu yükümlülük, tarafların temyiz hakkını kullanabilmeleri için gerekli olmasının yanı sıra, tarafların, muhakeme sırasında ileri sürdükleri iddialarının kurallara uygun bir biçimde incelenip incelenmediğini bilmeleri için de gereklidir. Kararda tam olarak hangi unsurların bulunması gerektiği davanın niteliğine ve koşullarına bağlıdır. Bununla birlikte yargılama sırasında açık ve somut biçimde öne sürülen iddia ve savunmaların davanın sonucuna etkili olması, başka bir deyişle, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte bulunması halinde, davayla doğrudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce makul bir gerekçe ile yanıt verilmesi gerekir. Ancak mahkemelerin davanın taraflarınca ileri sürülen iddia ve savunmalara şeklen cevap vermiş olmaları yeterli olmayıp, iddia ve savunmalara verilen cevapların dayanaksız olmaması, mantıklı ve tutarlı olması da gerekir. Diğer bir ifadeyle, mahkemelerce belirtilen gerekçeler, davanın şartları dikkate alındığında makul olmalıdır. Davacı tarafından ileri sürülen delillerin sonuca etkili olmaması veya uyuşmazlığın çözümünde herhangi bir değerinin bulunmaması halinde bu hususun mahkemece gerekçelendirilmesi zorunlu değildir. Aksi takdirde kötü niyetli taraflar onlarca iddiada bulunarak bunlardan birisinin kararda tartışılmamasını ve gerekçesiz reddedilmesini bireysel başvuru konusu yapabilir. Bu hususların takdiri temyiz mercii olan yüksek mahkemenindir.

Yargıtay, çeşitli kararlarında gerekçesiz karar yazılmasının adil yargılanma hakkının ihlali olduğuna, yerel mahkeme kararının salt bu nedenle bozulması gerektiğine karar vermektedir. Her bozma nedeni adil yargılanma hakkının ihlali sayılmazken gerekçesiz hüküm adil yargılanma hakkının ihlali olarak görülmektedir. Ne var ki Yargıtay, sonucu doğru, ancak gerekçesi yanlış veya eksik olan kararları da düzelterek onamaktadır. Yargıtay kararlarına göre, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı gerekçe içeren kararlar da bozma nedenidir. O halde Yargıtay tarafından gerekçesiz kararlar ile çelişkili kararlar hukukun açık bir ihlali olarak görülmektedir. Çünkü Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 298/2. maddesine göre gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.

Hatalı, isabetsiz veya yetersiz gerekçeler içeren kararlar bozma nedeni yapılmamakta, hüküm sonucu doğru ise ilave gerekçeyle veya düzeltme ile onanmaktadır. Somut olayla ilgili olarak Anayasa Mahkemesi Yargıtay kararının gerekçesi üzerinde, Yargıtay'ın ilk derece mahkemesinin karar gerekçeleri üzerindeki denetiminden daha geniş ve ağır bir denetim yetkisi kullanmaktadır. İlk derece mahkemelerinin hatalı veya eksik gerekçeli kararlarının Yargıtay tarafından düzeltilerek onanması doktrinde bir kısım yazarlar tarafından "hakimin takdir ve gerekçe oluşturma hakkına müdahale" düşüncesiyle eleştirilmektedir. Adil yargılanma ve gerekçe hakkı hakimin takdir hakkından üstün olduğu, düzelterek onama adil yargılanmaya ve adaletin tecellisine hizmet ettiği için Yargıtay tarafından uygulanmaktadır. Yargıtay'ın her ileri sürülen delili kararında tartışmaması veya gerekçesinde kullanmaması, gerekçesiz karar verdiği ve bunun da gerekçeli karar hakkı ile adil yargılanma hakkını ihlal ettiği anlamına gelmez. HMK'nın 353/1-b maddesinde, "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında ...duruşma yapılmadan karar verilir." denilmektedir. Benzer düzenleme getiren HMK'nın 370/1. maddesine göre de, "Yargıtay, onama kararında, onadığı kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermek zorundadır. Temyiz olunan kararın, esas yönünden kanuna uygun olup da kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı bozulması gerektiği ve kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde Yargıtay, kararı düzelterek onayabilir. Esas yönünden kanuna uygun olmayan kararlar ile hâkimin takdir yetkisi kapsamında karara bağladığı edalar hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz... Karar, usule ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doğru bulunmazsa, gerekçe değiştirilerek ve düzeltilerek onanır."

Adil yargılanma hakkı bireylere dava sonucunda verilen kararın değil, yargılama sürecinin ve usulünün adil olup olmadığını denetletme imkânını verir. Bu nedenle, bireysel başvuruda adil yargılanmaya ilişkin şikâyetlerin incelenebilmesi için başvurucunun yargılama sürecinde haklarına saygı gösterilmediği, bu süreçte karşı tarafın sunduğu deliller ve görüşlerden bilgi sahibi olamadığı veya bunlara etkili bir şekilde itiraz etme fırsatı bulamadığı, kendi delillerini ve iddialarını sunamadığı ya da uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıyla ilgili iddialarının derece mahkemesi tarafından dinlenmediği veya kararın gerekçesiz olduğu gibi, mahkeme kararının oluşumuna sebep olan unsurlardan değerlendirmeye alınmamış eksiklik, ihmal ya da açık keyfiliğe ilişkin bir bilgi ya da belge sunmuş olması gerekir.

Hâkim, hükmüne temel kıldığı kanıtları ve olayı hukuk düzleminde değerlendirmek zorundadır. Mahkeme kararlarında gerekçe, bu kararın dayandığı yasal, hukuksal ve olgusal sebeplerin açık, anlaşılır ve tutarlı şekilde gösterilmesidir. Gerekçe, yargı mercilerinin yargılama faaliyetleri sırasındaki eylem, işlem ve kararlarının yasaya, hukuka; akıl, mantık ve vicdana uygun denetlenebilir dayanaklarıdır. Her somut olayda farklı vakıalar söz konusu olduğundan, her karardaki gerekçe de diğerlerinden farklı olabilmektedir. Kararların gerekçeli olması, dayandığı kanuni ve hukuki sebeplerin, hüküm kısmında yer alması anlamına gelir. Adalet duygusunun tatmini, verilen kararın denetlenebilmesi ve temyiz edilebilmesi için zorunlu olan gerekçe, hem davanın taraflarına kararın nedenini açıklar, hem de temyiz yoluyla incelemeyi kolaylaştırır. Gerekçeler hükmün zaruri unsurlarından biridir. Zira hükmün doğru ve isabetli olup olmadığını tayinde ölçü gerekçedir. Mahkeme kararlarının gerekçeli olacağı Anayasa'nın 141. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre, "Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır." Mahkeme kararında herhangi bir gerekçenin bulunmaması açık ve anlaşılır bir konu ise de, var olan gerekçenin çelişkili, yetersiz veya hatalı olması tartışmalıdır. Anayasa; çelişkili, yetersiz, hatalı veya isabetsiz gerekçeli karardan değil, gerekçesiz karardan söz etmektedir. Herkesin anlayacağı şekilde açık, ağır ve ciddi çelişkiler içeren ya da tutarsızlık içinde bulunan bir gerekçenin gerekçesiz karardan farkı yoktur. Bunun dışındaki gerekçelerin Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmesi ve gerekçesiz karar ile eş tutulması Anayasa Mahkemesi'nin kuruluş amacına aykırıdır. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruya konu Dairemiz kararını değerlendirirken gerekçesiz kararın adil yargılanma hakkının ihlali anlamına geleceğini ifade etmiş, ancak yetersiz ya da hatalı gerekçeden söz etmemiştir.

Anayasa'nın 148. maddesine göre "...Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz." Dolayısıyla Anayasa Mahkemesine başvurmanın temel koşulu, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıdır. Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerin aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında kalan hak ve özgürlüklerinden olması gerekir. Somut olayımıza konu edilen adil yargılanma hakkı ile gerekçe hakkının ihlali bu tür haklardandır. Söz konusu haklar hem Anayasa'nın 36. hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Anayasa'nın 36. maddesinde, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu ifade edilerek iddia, savunma ve adil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Çözülmesi gereken sorun, gerekçeli karar hakkı ile adil yargılanma hakkının kapsamının ne olduğudur. Örneğin, somut uyuşmazlığa ilişkin kanun hükmünün yanlış uygulanması, delillerin hatalı değerlendirilmesi veya yanlış yorum yapılması adil yargılanma hakkının ihlali sayılacak mıdır? Adil yargılanma ve gerekçeli karar hakkına dayanılarak Yargıtay dairelerinin vermiş oldukları kararların doğruluğu ve kullanılan gerekçelerin yeterli olup olmadığı Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilecek midir?

Gerekçesiz kararlar, sadece adil yargılanma ve gerekçeli karar hakkının değil, aynı zamanda hukuki dinlenilme hakkının da ihlali sayılmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 27. maddesine göre de hukuki dinlenilme hakkı; yargılama konusunda bilgi sahibi olunmasını, davaya konu uyuşmazlık konusunda açıklama yapılmasını, iddiaları ispatlama hakkını ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Davacı, açıklama yapmak ve uyuşmazlık konusunda bilgi sahibi olup iddiasını ispatlayabilmek için bilmeye ve bilmek için de gerekçeye muhtaçtır. Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan iyi niyet kuralı kapsamında davacının bu ihtiyacını karşılayan gerekçeyi yeterli görmek gerekir. Davacının ileri sürdüğü her delilin ve gösterdiği her tanığın gerekçeye konu edilemeyeceği Anayasa Mahkemesi tarafından da kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruya konu 2013/1015 numaralı kararı kararındaki "Mahkeme kararlarının gerekçeli olması adil yargılanma hakkının unsurlarından biri olmakla beraber, bu hak yargılamada ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi şeklinde anlaşılamaz. Bu nedenle, gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göre değişebilir. Bununla birlikte başvurucunun ayrı ve açık bir yanıt verilmesini gerektiren usul veya esasa dair iddialarının cevapsız bırakılmış olması bir hak ihlaline neden olacaktır... Gerekçenin ayrıntısı davanın niteliğine göre değişmekle birlikte kararın hüküm kısmına dayanak oluşturacak hukuki bir gerekçenin kısa ve özet de olsa bulunmasının zorunlu olduğu." şeklindeki ifadeler de bu hususu doğrulamaktadır. Aynı kararda; "Kararların gerekçeli olması, davanın taraflarının mahkeme kararının dayanağını öğrenerek mahkemelere ve genel olarak yargıya güven duymalarını sağladığı gibi, tarafların kanun yoluna etkili başvuru yapmalarını mümkün hale getiren en önemli faktörlerdendir. Gerekçesi bilinmeyen bir karara karşı gidilecek kanun yolunun etkin kullanılması mümkün olmayacağı gibi bahsedilen kanun yolunda yapılacak incelemenin de etkin olması beklenemez (Vesim Parlak, B. No: 2012/1034, 20/3/2014, § 34)." denilmektedir.

Davacı hakkında Dairemizce verilen karar gerekçesinin genişletilmesi ve daha da tatmin edici hale getirilmesi yerine, karardan dönülmesi ve işe iade isteminin reddi gerekir. Belirtilen nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. 23.06.2016
Yargıtay — Esas No: 2015/7102, Karar No: 2016/1997, Tarih: 03.03.2016

**21. Ceza Dairesi         2015/7102 E.  ,  2016/1997 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : .... Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

Gerekçeli karar başlığına sehven “2006” olarak yazılan suç tarihinin, suça konu senedin icraya konulduğu "23.11.2006" tarihi olarak mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

5271 sayılı CMK'nun 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiilden ibaret olup iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı cihetle, ........ Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 12.02.2009 tarihli iddianamesi ile müştekinin ev sahibi olan sanık tarafından, borçlu kısmındaki yazı ve imzaları müştekiye ait olmayan sahte senedin icraya konulduğu iddiasıyla resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığı, buna karşılık borçlu imzaları müşteki .....'e ait olan, 240 lira bedelli senedin rakamla bedel yazılan kısmına "1" rakamı eklenmek suretiyle bedelde tahrifat yapılıp, miktarı 1.240 liraya çıkartılarak sahtecilik yapıldığı iddiası ile açılmış bir kamu davası bulunmadığı gözetilmeden, alacaklısı ...., borçlusu ....., kefili ...... olan, 11.07.2006 tanzim, 11.08.2006 vade tarihli, 240 lira bedelli senedin, rakamla bedel gösterilen kısmına "1" rakamı eklenmek suretiyle sahtecilik yapıldığı gerekçesiyle sanık hakkında mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle 5271 sayılı CMK'nun 225. maddesine aykırı davranılması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca kısmen istem gibi BOZULMASINA, 03/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/983, Karar No: 2024/4729, Tarih: 27.06.2024

**1. Ceza Dairesi         2023/983 E.  ,  2024/4729 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/410 E., 2022/6 K.

SUÇLAR : Nitelikli kasten öldürme, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme

HÜKÜMLER : Beraat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçundan verilen 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının aynı Kanun'un 231/12. maddesi uyarınca itirazı kabil olup, itiraz merciince incelenerek kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından, anılan hüküm inceleme dışı bırakılmıştır.

Sanık hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 260/1. maddesi gereği temyiz

edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.11.2018 tarihli ve 2018/303 Esas, 2018/382 Karar sayılı kararının katılan Kurum vekili ile sanık müdafii tarafından ve re'sen temyizi üzerine, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 22.06.2021 tarihli ve 2019/2651 Esas, 2021/10953 Karar sayılı ilâmı ile sanığın eyleminin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 281/1-3. maddelerinde yer alan suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgı ile nitelikli kasten öldürme suçundan hüküm kurulması nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozma ilâmı üzerine Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.01.2022 tarihli ve 2021/410 Esas, 2022/6 Karar sayılı kararı ile sanığın nitelikli kasten öldürme suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Kurum vekilinin temyiz isteği; nitelikli kasten öldürme suçundan açılan kamu davasında tek suçtan hüküm kurulması yerine hem suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme hem de nitelikli kasten öldürme suçlarından iki ayrı hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğuna, sanığın nitelikli kasten öldürme suçunun sabit olduğuna ve atılı suçtan üst sınırından ve takdiri indirim uygulanmaksızın cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiğine ve vesaire ilişkindir.

III. GEREKÇE

Katılan Kurum vekilinin temyiz isteği; nitelikli kasten öldürme suçundan açılan kamu davasında tek suçtan hüküm kurulması yerine hem suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme hem de nitelikli kasten öldürme suçlarından iki ayrı hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğuna, sanığın nitelikli kasten öldürme suçunun sabit olduğuna ve atılı suçtan üst sınırından ve takdiri indirim uygulanmaksızın cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiğine ve vesaire ilişkindir.

III. GEREKÇE

Eşinden boşanan ve kendi ailesiyle birlikte kalan hakkındaki hüküm kesinleşen sanık ...’nın gayri resmi bir ilişkiden hamile kaldığı, aile ve toplum baskısından çekindiği için gebeliğini uzun müddet saklamaya çalıştığı, hatta ağrılarının artması nedeniyle suç tarihinden bir gün öncesi olan 07.07.2014 tarihinde gittiği Gölhisar Devlet Hastanesinde hamile olduğundan şüphelenen doktorun ultrasonla muayene isteğini kabul etmeyerek ağrı tedavisiyle hastaneden ayrıldığı, 08.07.2014 günü gece saat 03.00 sıralarında evde klozete oturmak istediği esnada sancıları artarak doğumun gerçekleştiği, hakkındaki hüküm kesinleşen diğer sanık olan annesi ...’ten makas istediği, bununla göbek kordonunu kestikten sonra 8-9 ay miadında canlı doğan bebeği ve kanlı giysileri ...’in getirdiği çuvala birlikte koyarak bebeğin asfiksi ve göbek kordonunun bağlanmamasına bağlı kanama sonucu ölmesine neden oldukları, bu sırada erkek olması dolayısıyla içeri girmeyen ve banyo dışında beklemek durumunda kalan sanık ...’in ablası ve annesinin ölümüne neden oldukları bebeğin cesedi ile kanlı giysilerin içerisinde yer aldığı çuvalı annesi ile birlikte mezarlık yakınında dere kenarında bir yere bıraktığı ve soruşturma aşamasında bunun yerini gösterdiği anlaşılan olayda;

Sanığın nitelikli kasten öldürme suçundan cezalandırılması talebiyle açılan kamu davasında, bozma ilâmına uyularak değişen suç vasfı nedeniyle sadece suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçundan hüküm kurulması gerekirken, sanığın iddianamedeki anlatılan eylemi ikiye bölünerek aynı eylem nedeniyle nitelikli kasten öldürme suçundan beraat, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 225. maddesine aykırı davranılması, hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklandığı üzere 5271 sayılı Kanun'un 225. maddesine aykırı hüküm kurulması nedeniyle Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.01.2022 tarihli ve 2021/410 Esas, 2022/6 Karar sayılı kararına yönelik katılan Kurum vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.06.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3892, Karar No: 2013/6386, Tarih: 01.04.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/3892 E.  ,  2013/6386 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici sebeplere göre, davacıların tüm, davalıların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, iş kazası nedeniyle sigortalının yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacı eş ... yönünden 103.595,24 TL maddi ve 65.000,00 TL manevi tazminatın, davacı çocuk Ramazan yönünden 5.595,64 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacı çocuk ... yönünden 9.862,98 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacıların murisi sigortalı Zekeriya Gencer’in iş kazası sonucu vefat ettiği, SGK Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından olayın iş kazası olduğunun tespit edildiği, mahkemece hükme esas alınan kusur raporunda olayın meydana gelmesinde davalı asıl işveren DSİ’nin % 70, davalı alt işveren ... Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin % 10, müteveffa işçinin % 20 oranında kusuru bulunduklarının belirtildiği, hükme esas alınan hesap raporunda asgari ücretin % 26,25 katı üzerinden yapılan hesaplamada davacı eş ...’ın 103.595,24 TL, davacı çocuk ...’ın 5.595,64 TL davacı çocuk ...’in 9.862,98 TL maddi zararlarının bulunduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin, özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan

kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.