muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/15243, Karar No: 2015/30175, Tarih: 19.10.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/15243 E.  ,  2015/30175 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 22. Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için; failin bir malın zilyedi olması, malın iade edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile rızayla tevdi ve teslim edilmesi, failin kendisine verilen malı, veriliş gayesinin dışında, zilyedi olduğu malda malikmiş gibi satması, rehnetmesi tüketmesi, değiştirmesi veya bozması ve benzeri şekillerde tasarrufta bulunması ya da devir olgusunu inkar etmesi şeklinde, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde, nitelikli hali oluşmaktadır.

Sanığın, ............. Bilgi Teknolojileri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Şirketinde müdür olarak çalıştığı ve günün fırsatı kampanyasında satıcıları tayin eden bölümü idare ettiği, sanığın günün fırsatı bölümünde satış yapanlardan şirketin haberi olmaksızın prim almak suretiyle hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda; sanığın savunması, katılan ve tanık ifadeleri ile tüm dosya kapsamına göre, suçun unsurları oluşmadığından beraatine yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 19.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4211, Karar No: 2017/12120, Tarih: 18.09.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/4211 E.  ,  2017/12120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tahliye davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosya içerisinde bulunması gereken Şevki Ağca'ya ait mirasçılık belgesi ve dava konusu taşınmaza ait tapu kaydına rastlanılamamış olup sözü geçen belgelerin, ilgilisinden sorularak dosya arasına alınması ve temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 18/09/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1074, Karar No: 2014/3208, Tarih: 21.05.2014

**1. Ceza Dairesi         2014/1074 E.  ,  2014/3208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tasarlayarak öldürme ve bu suça yardım, infaz kurumunda silah bulundurma

HÜKÜM : 1- Sanık ... hakkında; a- Tasarlayarak öldürme suçundan 5237 sayılı TCK.nun 82/1-a, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına,

b- İnfaz Kurumuna yasak eşya sokmak suçundan 5237 sayılı TCK.nun 297/1, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına.

2- Sanık ... hakkında; a- Tasarlayarak öldürme suçundan 5237 sayılı TCK.nun 82/1-a, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına,

b- İnfaz Kurumuna yasak eşya sokmak suçundan 5237 sayılı TCK.nun 297/1, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına.

3-Sanık ... hakkında;

a- Tasarlayarak öldürmeye yardım etmek suçundan 5237 sayılı TCK.nun 82/1-a, 39, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

b- İnfaz kurumuna yasak eşya sokmak suçundan beraatine.

4- Sanık ... hakkında; a- Tasarlayarak öldürmeye yardım etmek suçundan; 5237 sayılı TCK.nun 82/1-a, 39, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

b- İnfaz Kurumuna yasak eşya sokmak suçundan beraatine.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1- Katılan ...'nin yasal yetkisi bulunmadığından duruşmalı inceleme isteğinin CMUK.nun 318. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

2- Katılan ...'nin sanıklar ... ve ... hakkında infaz kurumunda silah bulundurma suçundan açılan kamu davasına katılma ve verilen kararı temyiz etme hak ve yetkisi bulunmadığından bu suça yönelik olarak katılan ...'nin temyiz talebinin CMUK’nun 317. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

3- Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıklar ...ve ...'in maktül ...'ı tasarlayarak öldürme ve infaz kurumunda silah bulundurma suçlarının; sanıklar ... ve ...'nın maktül ....a karşı eylemlerinin sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma sebebi dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar ..., ... ve ... müdafiilerinin sübuta yönelen, sanık ...müdafiinin bir sebebe dayanmayan ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle;

A- Sanıklar ...ve ... hakkında maktül ...'ı tasarlayarak öldürme ve infaz kurumunda silah bulundurma suçlarından kurulan ve kısmen resen de temyize tabi mahkumiyet hükümlerinin tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak ONANMASINA;

B- Sanıklar ... ve ... hakkında maktül ...'ı tasarlayarak öldürme suçuna yardımdan kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

A- Sanıklar ...ve ... hakkında maktül ...'ı tasarlayarak öldürme ve infaz kurumunda silah bulundurma suçlarından kurulan ve kısmen resen de temyize tabi mahkumiyet hükümlerinin tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak ONANMASINA;

B- Sanıklar ... ve ... hakkında maktül ...'ı tasarlayarak öldürme suçuna yardımdan kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Sanıklar ..., ..., ... ve ...'nın... İnfaz Kurumu'nun aynı koğuşunda uzun süredir cezalarını birlikte çektikleri, sanıklar... ve ...'le eskiye dayalı anlaşmazlığı bulunan maktül ...'ın olaydan bir hafta önce başka bir infaz kurumundan sanıkların kaldığı koğuşa nakil olarak geldiği, sanık ... ve maktül...arasında husumetin etkisiyle de koğuştaki davranışlar konusunda anlaşmazlıklar yaşandığı, sanıkların maktül ...'ı öldürme kararı aldıkları, olay günü odada ... ve ...'in maktül ...'la tartışmaya başladıkları, elbise dolaplarının içinden temin ederek şiş h...ne getirdikleri demir parçaları ile ...'a 13 tanesi müstakilen öldürücü nitelikte olan toplam 88 darbe vurarak ...'ı öldürdükleri, sanıklar ... ve ...'nın da oda kapısının dışında bekledikleri, oda kapısından sık sık içeriyi kontrol ettikleri, diğer mahkumlarla sohbet ederek dikkat dağıttıkları, yine odaya doğru gelen mahkumları başka tarafa yönlendirdikleri, ... ve ...üzerleri kan içinde odadan çıktıktan sonra sanık ...'un bir mizansen içerisinde suç aleti şişi alarak vurma eylemini kendi yapmış izlenimi vermeye çalıştığı olayda;

Sanıkların olayı birlikte planladıkları, suç işlenirken sanıklar ... ve ...'nın kapıda beklemek, diğer mahkumları oyalamak, odaya doğru gelenleri başka yöne sevk etmek, şişle vurma eylemini kendisi yapmış izlenimi vermek suretiyle, iş bölümüne dayalı olarak fikir ve eylem birliği içerisinde suç üzerinde birlikte hakimiyet kurdukları anlaşıldığından, tüm sanıkların fail olarak TCK'nın 82/1-a, 62, 58 maddeleri uyarınca cezalandırılmaları yerine yazılı şekilde sanıklar ... ve ...'nın yardım eden olarak kabul edilmeleri suretiyle eksik ceza tayini;

Bozmayı gerektirmiş olup, katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle, hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA, 21/05/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15581, Karar No: 2016/5628, Tarih: 04.04.2016

**19. Hukuk Dairesi         2015/15581 E.  ,  2016/5628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili tarafından bankaya sunulan 5 adet çekin karşılıksız kaydı yapıldıktan sonra çek yaprağı sorumluluk bedeli olan 5.225,00 TL'nin tahsili amacıyla davalı bankaya başvurulduğunu ancak ödeme yapılmadığını, müvekkilinin yazılı talebinin de keşideci imzasının kendilerindeki örneğe uymadığı gerekçesiyle reddedildiğini, bankanın kendiliğinden imza incelemesi yapmasının doğru olmadığını, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline ve tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının dava konusu 5 adet çeki takasa sunduğunu ve karşılığı olmaması nedeniyle çeklerin arkasını yazdırdığını, aradan uzun bir zaman geçtikten sonra sorumluluk bedellerini istediğini, yapılan incelemede çeklerdeki imzaların hesap sahibine ait olmadığının tespit edildiğini ve bu nedenle sorumluluk bedellerinin ödenmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre, çek keşidecisi tarafından davalı bankaya sunulan vekaletname altındaki imza ile çeklerdeki keşideci imzasının örtüşmediği, keşideci imzasının bulunmaması nedeniyle belgelerin çek olma vasfını kaybettiği, dolayısıyla bankanın yasal yükümlülük tutarını ödeme zorunluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre, çek keşidecisi tarafından davalı bankaya sunulan vekaletname altındaki imza ile çeklerdeki keşideci imzasının örtüşmediği, keşideci imzasının bulunmaması nedeniyle belgelerin çek olma vasfını kaybettiği, dolayısıyla bankanın yasal yükümlülük tutarını ödeme zorunluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, karşılıksız kalan çeklerin yasal sorumluluk bedellerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava konusu çeklere ilişkin çek defterinin verildiği tarihte yürürlükte olduğu anlaşılan 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 8/4. maddesinde ”Takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için, 3. maddenin 3. fıkrasında belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılamaz. Bu durum, muhatap bankanın sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.” hükmüne yer verilmiştir. Bunun yanında davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için çek asıllarının davacı tarafından bankaya bırakılmış olması zorunludur. Dava dosyasında çek asıllarının bankaya bırakıldığına dair bilgi veya belgeye rastlanılmamıştır. Bu durumda mahkemece, 5941 sayılı Çek Yasası'nın 3/6. maddesi (3167 sayılı Yasa 4/son) uyarınca bankanın sorumluluk tutarını ödemekle yükümlülüğünün çek aslının bankaya bırakılması halinde sözkonusu olabileceği yönündeki Yargıtay'ın kararlı uygulaması da gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, somut olaya uygun düşmeyen gerekçe ile red kararı verilmesi doğru değil ise de, gerekçedeki yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK’nun geçici 3. maddesi ve 5236 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’nun 5236 sayılı Kanunun 16. maddesiyle değiştirilmeden önceki 438/7 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün gerekçesinin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 04/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14581, Karar No: 2024/14132, Tarih: 26.12.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/14581 E.  ,  2024/14132 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2209 E., 2024/383 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 61. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/4 E., 2022/202 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince Kistik Fibrozis tedavisinde kullanılan Elexacaftor, Tezacaftor, İvacaftor ve İvacaftor etken maddeli Kaftrio ve Kalydeco adlı ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın SUT kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince Kistik Fibrozis hastalığının tedavisinde kullanılacak/kullanılan ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri sayılmış; anılan maddenin (f) bendinde Kurumun, “…sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri…” sağlayacağı, değişik 2. fıkrasında, Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 64. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemdeki düzenlemesine göre; Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetlerinin, vücut bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılan ve iş kazası ile meslek hastalığına, kazaya, hastalıklara veya konjenital nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan durumlarda yapılacak sağlık hizmetleri dışında estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri; geleneksel, tamamlayıcı, alternatif tıp uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri ile Sağlık Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri, yabancı ülke vatandaşlarının, genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten önce mevcut olan kronik hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Aynı şekilde 72. maddesinde 65 inci madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir

. Aynı şekilde 72. maddesinde 65 inci madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir. Komisyon, 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla ... öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

2-Aynı şekilde katılım payı alınması kenar başlıklı 68. maddesinde, 63. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi, vücut dışı protez ve ortezler, ayakta tedavide sağlanan ilaçlar, Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri olduğu, katılım paylarının hesaplanmasında 72. maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınacağı, katılım paylarının ödenme usûlleri ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 69. maddesinde ise 68. maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişilerinin sağlık raporu ile belgelendirilmek şartıyla; Kurumca belirlenen kronik hastalıklar ve ... önemi haiz 68 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sağlık hizmetleri ile organ, doku ve kök hücre; nakli şeklinde belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1-Davacı hastaya Kistik Fibrozis tanısı konulduğu, Kistik Fibrozis hastalığı nedeniyle hastanın Elexacaftor, Tezacaftor, İvacaftor ve İvacaftor etken maddeli Kaftrio ve Kalydeco adlı ilaçların kullanması uygundur şeklinde rapor tanzim edildiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tedavide Elexacaftor, Tezacaftor, İvacaftor ve İvacaftor etken maddeli Kaftrio ve Kalydeco adlı ilaçların kullanımının uygun görüldüğü, ilaç bedelinin karşılanması amacıyla Kuruma yapılan başvurunun Kurum tarafından Sağlık Uygulama Tebliğinin EK-4/A-C bedeli ödenecek ilaç listesinde yer almadığının belirtilerek bedelinin karşılanmayacağı yönünde yazısı üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

2-Modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçlar hastaların kullanımına sunulmakta, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmaları tarafından, daha iyi tedavi seçeneği sunduğu, daha etkili ilaç ürettikleri iddia edilmektedir. Bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda idare, kamu kaynaklarını da gözeterek Kanunun verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme kapsamına) almakta, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkarılabilmekte, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesi söz konusu olabilmektedir. Mahkemeler yönünden ise ilaçların hukuk düzeninde ödenebilir ... gelmesi için, talebe konu ilacın tıbben ve fennen zorunlu, ... önemi haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü durumunda, hiçbir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hem hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı açıktır.

3- İlaç firmaları tarafından üretilen ilaçların belirli çalışmaları tamamlamaları durumunda ruhsat başvurusunda bulunulmakta ve ruhsat alındıktan sonra ilaçlar hastalar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmalar faz çalışması olarak adlandırılmakta olup bu çalışmalar 4 fazdan oluşmaktadır. Faz 0 çalışmalarında, geliştirilen ilaçlar deney hayvanlarında uygulanmaktadır. Bu aşamadan geçen ilaçlar Faz 1 çalışmasına tabi tutulur. Faz 1 çalışmasında, ilacın güvenirliğinin araştırıldığı aşama olup az sayıda sağlıklı gönüllüde kullanılır. Bu aşamada güvenilirliği kanıtlanan ilaç Faz 2 çalışmasına tabi tutulur ve ilacın etkinlik ve güvenilirliğinin araştırıldığı bu aşamada, etkili doz sınırları, klinik etkinliği, biyolojik aktivitesi, yarar ve güvenilirliği az sayıdaki hastada araştırılır. Yarar ve güvenilirliği kanıtlanan ilaçlar daha fazla hastada denenmek üzere Faz 3 çalışmasına başlanılır. Faz 3 çalışması ilacın etkinliğinin kanıtlandığı ve yan etkilerinin izlenmesi aşaması olup bu aşamada ilaçlar daha geniş bir populasyonda denenir ve kontrollü çalışmalarla güvenilirliği, karşılaştırmalı çalışmalarla etkinliği araştırılır. Faz 3 çalışmasının tamamlanması durumunda ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunulabilir, ruhsat alan ilaçlarda hastaların kullanımına sunulur. Ruhsat sonrası, ilaçların hastalarda kullanıldıktan sonra yapılan her türlü çalışma 4. faza aittir. Bu aşamada geniş hasta gruplarında ilacın değerlendirilmesi nedeniyle ilacın etkinlik, maliyet ve risk oranlarının analizi yapılarak faz çalışmaları tamamlanmış olacaktır.