muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/17811, Karar No: 2014/4734, Tarih: 12.03.2014

**11. Hukuk Dairesi         2012/17811 E.  ,  2014/4734 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/05/2012

NUMARASI : 2005/474-2012/109

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 07/05/2012 tarih ve 2005/474-2012/109 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı TMSF vekili ile davalı D.. T.. Hotiç vekili ve davalılar Ö.. Ö.., Y.. B.., F.. S.., A.. L.. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 2000-2003 yıllarında şahsi ve şirket kredi kartlarıyla eski yönetim kurulu üyeleri, denetim kurulu üyeleri ile eski yöneticiler tarafından yapılan harcamaların şirket hesaplarından ödendiğini, 2003 yılında yapılan ve bugüne kadar avans kapamaları yapılmayan toplam 1.128.273.259.263,00 TL'lik kredi kartı harcamalarının ilgili kişilerden iadesi ve tahsili yönünde işlem yapılmadığını, davalılar B.. T.., M.. C.C.. H.Klaus Tauern'ın davacı şirkette çalışmadıkları halde şirket kredi kartlarından harcamalarda bulunduklarını, harcamaların şirket hesaplarından ödendiğini, şirket yöneticilerinin, çalışanlarının ve 3.şahısların şahsi kredi kartı harcamalarının davacı şirket hesaplarından usulsüz olarak ödenmesi nedeniyle, harcama yapan şahısların ve banka ödeme talimatlarını veren şirket üst düzey yöneticileri, icra kurulu üyesi davalı E.. Z.., finans koordinatörü A. A..l, H.. İ..P.. ve M.. İ..'nün ilgili dönemler itibariyle yönetim ve denetim kurulu üyelerinin müştereken ve müteselsilen mali sorumluluklarının bulunduğunu ileri sürerek, davacı şirketin uğramış olduğu

11.009.966,00 TL zarar bedelinin zararın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan mali sorumlulukları oranında tespiti ile müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini istemişlerdir.

11.009.966,00 TL zarar bedelinin zararın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan mali sorumlulukları oranında tespiti ile müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; her bir davalıdan talep edilen tutarın gerekçesi ve dayanaklarına ilişkin davacı tarafça kayıt ve belge sunulmadığı, kredi kartı ekstreleri ve harcama dökümlerinden, söz konusu harcamaların şahıs harcamaları olduğuna ilişkin herhangi bir kayıt ve belgeye rastlanmadığı, TTK'nın 36. maddesi gereğince ya da haksız fiile istinaden davalıların sorumluluğuna gidilebilmesi için zararın varlığının ve miktarının kesin olarak kanıtlanması gerektiği, sorumluluğa esas şirket zararının dahi kanıtlanamadığı gerekçesiyle; davalı S.. S.. hakkında açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davalılar V.. Ç.. ile H.. E.. S.. hakkında açılan davanın 01.11.2005 tarihinden itibaren işlemsiz bırakılarak takip edilmediği anlaşıldığından 02.02.2006 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına, diğer davalılar hakkında açılan ve kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı TMSF vekili ile davalı D.. T.. H.. vekili ve davalılar Ö.. Ö.., Y.. B.., F.. S.., A.. L.. vekili temyiz etmiştir.

1- Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davada şirket kaynaklarından harcama yaptıklarından bahisle şirket yönetim kurulu üyeleri, denetim kurulu üyeleri, şirket çalışanları ve şirket ilgilisi olmayan diğer davalılara karşı, verilen kredi kartlarından şahsi harcamalar yaptıkları iddiasıyla ve şirket yönetim kurulu üyeleri, denetim kurulu üyeleri ile çalışanlarına da bu zararlara neden olduklarından bahisle husumet yöneltilmiştir. Şirket yönetim kurulu üyelerinin kararıyla bir kısım davalılara şirket kaynağından harcama yapılması için kredi kartları verilmişse bu harcamalardan harcama yapan kişiler değil, bu zarara neden olan yönetim kurulu üyeleri, denetim kurulu üyeleri ve şirket çalışanları sorumlu olur. Şirket adına harcama yapılması için verilen kartlardan şahsi harcama yapılması halinde ise bu zarardan harcamayı yapan kişiyle birlikte şirket yetkililerinin sorumlu olması gerekir ve bu harcamaların şahsi değil, şirket adına yapıldığını da şirkete karşı hesap verme yükümlülüğü olan ilgililerin kanıtlaması icap eder. Yukarıda belirtilen tüm harcama kalemleri bakımından şirket aleyhine bir zarar doğmuşsa yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin bu zarardan sorumsuzluklarını kanıtlayamamaları halinde 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 338. ve 359. maddeleri gereğince sorumlulukları, şirket çalışanlarının ise 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 41. maddesi uyarınca sorumlu olmaları söz konusudur.

Bu itibarla, davacı tarafça kalemler itibariyle açıklama yapılmamış olması davanın reddine gerekçe olamaz. Mahkemece, uyuşmazlığa yukarıda açıklandığı şekilde bakılıp bu kapsamda davacı taraftan açıklama istenerek değerlendirme yapılması gerekirken, davanın tüm davalılar yönünden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davacı TMSF yararına bozulması gerekmiştir.

2- Bozma neden ve şekline göre, davalı D.. T.. H.. vekili ve davalılar Ö.. Ö.., Y.. B.., F.. S.., A.. L.. vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı TMSF vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı TMSF yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı D.. T.. Hotiç vekili ve davalılar Ö.. Ö.., Y.. B.., F.. G.. S.., A.. Ö.. L.. vekilinin vekalet ücretine ilişkin

temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davalılar D.. T.. Hotiç, Ö.. Ö.., Y.. B.., F.. S.., A.. L..'ye iadesine, 12/03/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5933, Karar No: 2024/707, Tarih: 17.01.2024

**3. Ceza Dairesi         2022/5933 E.  ,  2024/707 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/946 E., 2021/1229 K.

SUÇ : Devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amacıyla temin etme

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz istemlerinin esastan reddiyle hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin 01.02.2018 tarih ve 7079 sayılı Kanun'un 94 üncü maddesi ile değişik CMK'nın 299/1 inci maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Ankara 34. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.06.2021 tarihli ve 2020/129 Esas, 2021/183 sayılı kararı

ile sanık hakkında devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amacıyla temin etme suçları yönünden 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 328 inci maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci, üçüncü fıkraları, 58 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası ve 63 üncü maddesi uyarınca 17 yıl 8 ay 15 ... hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin, 05.10.2021 tarihli ve 2021/581 Esas, 2021/899 sayılı kararı ile sanık müdafiinin; 26.11.2021 tarihli ek kararı ile sanığın İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

3. Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 25.01.2022 tarihli ve onama görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık ve müdafiinin temyiz dilekçelerinde özetle;

-Hükme esas alınan delillerin tartışılmadığına,

-Suçun maddi unsurunda hataya düşüldüğüne,

-Örgütle organik bağının tespit edilemediğine,

-Kararın bozulmasına, tahliye kararı verilmesine ve sair nedenlere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık ve müdafiinin temyiz dilekçelerinde özetle;

-Hükme esas alınan delillerin tartışılmadığına,

-Suçun maddi unsurunda hataya düşüldüğüne,

-Örgütle organik bağının tespit edilemediğine,

-Kararın bozulmasına, tahliye kararı verilmesine ve sair nedenlere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sanığın örgütün MİT mahrem yapılanmasına 2014 yılında dahil olmadan önce eczacılık yaptığı Ankara ilinde örgütün bölge talebe mesullüğü; bir dönem de örgütsel ifadeyle gezici tabir edilen, askeri okullarda veya polis okullarında okuyan örgüt mensubu öğrencilerin takibini yapan ekipte Doktor konumunda faaliyette bulunduğu, 2014 yılında örgüt tarafından MİT mahrem yapılanmasında, öğretmen konumunda faaliyette bulunması için vazifelendirildiği, MİT mahrem imamlarından ... kod ...'nin altında, ... kod adını kullanarak hareket ettiği, bu sıfatla; örgüt mensubu MİT çalışanları; ... ve ... isimli şahısların mahrem imam sıfatıyla düzenli ve periyodik takiplerini yaptığı, örgüt adına şahısları teşkilat hakkında yönlendirdiği ve örgütün talimatlarını ilettiği, adı geçenlerle düzenli toplantı yaptığı, teşkilat bünyesinden bilgi temin ettiği belirtilerek mahkumiyetine dair hüküm kurulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen dava konusunda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.09.2017 tarih ve 2017/956 - 2017/370 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih ve 2015/3-2017/3 sayılı kararında ve yine Dairemizin temyiz mercii olarak verdiği 14.07.2017 tarih ve 2017/1443 Esas - 2017/4758 sayılı onama kararında açıklandığı üzere;

IV. GEREKÇE

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.09.2017 tarih ve 2017/956 - 2017/370 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih ve 2015/3-2017/3 sayılı kararında ve yine Dairemizin temyiz mercii olarak verdiği 14.07.2017 tarih ve 2017/1443 Esas - 2017/4758 sayılı onama kararında açıklandığı üzere;

Kendisini kısaca ‘Hizmet’ olarak tanımlayan FETÖ/PDY; paravan olarak kullandığı dini, din dışı dünyevi emellerine ulaşma aracı haline getiren, siyasi, ekonomik ve toplumsal yeni bir düzen kurma tasavvuruna sahip örgüt liderinden aldığı talimatlar doğrultusunda hareket eden, bu amaçla öncelikle güç kaynaklarına sahip olmayı hedefleyen, güçlü olmak ve yeni bir düzen kurmak için şeffaflık ve açıklık yerine büyük bir gizlilik içerisinde olmayı şiar edinen, gizlilikten görünmez bir duvar inşa edip bu duvarın arkasına saklanan, böyle bir örgütlenmenin olmadığına herkesi inandırmaya çalışarak ve bunda başarılı olduğu ölçüde büyüyüp güçlenen, bir yandan da bu düşman üzerinden mensuplarını motive eden, "Altın Nesil" adını verdiği kadrolarla sistemle çatışmak yerine sisteme sahip olma ilkesiyle devlete tabandan tavana sızan, bu kadroların sağladığı avantajlarla devlet içerisinde belli bir güce ulaştıktan sonra hasımlarını çeşitli hukuki görünümlü hukuk dışı yöntemlerle tasfiye eden, böylece devlet aygıtının bütün alt bileşenlerini ünite ünite kontrol altına almayı ve sisteme sahip olmayı planlayıp, ele geçirdiği kamu gücünü de kullanarak toplumsal dönüşümü sağlamayı amaçlayan suigeneris bir suç örgütüdür.

Örgütün türü ve niteliği açısından değerlendirme yapıldığında; örgütün kurucusu, yöneticileri ve üyeleri arasında sıkı bir hiyerarşik bağın mevcut olduğu, gizliliğe riayet ettiği, görünür yüzüyle gerçek yüzü arasındaki farkı gizlediği, amaca ulaşabilmek için yeterli eleman, araç ve gerece sahip olduğu, amacının Anayasada öngörülen meşru yöntemlerle iktidara gelmek olmayıp, örgütün yarattığı kaos ortamı sonucu, demokratik olmayan yöntemlerle cebir şiddet kullanmak suretiyle parlamento, hükümet ve diğer Anayasal kurumları fesih edip iktidara gelmek olduğu, bu amacı gerçekleştirmek için Polis ve Jandarma Teşkilatı, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Genel Kurmay Başkanlığı gibi kuvvet kullanma yetkisine haiz kurumlara sızan üyeleri vasıtasıyla, meşru organlara ve halka karşı silahlı saldırıda bulunmak suretiyle amaç suçu gerçekleştirmeye elverişli öldürme, yaralama gibi çok sayıda vahim eylem gerçekleştirdiğinin, anılan örgüt mensupları hakkında 15 Temmuz darbe girişiminden ya da örgüte mensubiyetlerinden dolayı açılıp bir kısmı derdest olan ya da mahkemelerce karara bağlanan davalar, bu davalarda dinlenen itirafçı sanıkların savunmaları ve gizli-açık tanık anlatımları, örgüt lider ve yöneticilerinin açık kaynaklardaki yazılı ve sözlü açıklamaları, Emniyet Genel Müdürlüğünün örgüt hakkındaki raporu gibi olgu ve tespitler dikkate alındığında; FETÖ/PDY küresel güçlerin stratejik hedeflerini gerçekleştirmek üzerine kurulan bir maşa olarak; Anayasada belirtilen Cumhuriyetin niteliklerini, siyasi, hukuki, sosyal, laik, ekonomik düzeni değiştirmek, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türkiye Devletini ve varlığını tehlikeye düşürmek, Devlet otoritesini yıkmak ve daha sonra ele geçirmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin iç ve dış güvenliğini, kamu düzenini bozmak amacıyla kurulmuş bir terör örgütüdür.

Bu örgüt kuruluşundan 15 Temmuz sürecine kadar örgüt lideri ... tarafından belirlenen ideolojisi doğrultusunda amaçlarını gerçekleştirmek üzere eylem ve fikir birliği içinde hareket etmiştir. Sahip olduğu ya da mensuplarının tasarrufunda bulunan araç gereç bakımından 5237 sayılı TCK'nın 314/1-2 maddesi kapsamında silahlı bir terör örgütü olduğu anlaşılmıştır.

Bu örgüt kuruluşundan 15 Temmuz sürecine kadar örgüt lideri ... tarafından belirlenen ideolojisi doğrultusunda amaçlarını gerçekleştirmek üzere eylem ve fikir birliği içinde hareket etmiştir. Sahip olduğu ya da mensuplarının tasarrufunda bulunan araç gereç bakımından 5237 sayılı TCK'nın 314/1-2 maddesi kapsamında silahlı bir terör örgütü olduğu anlaşılmıştır.

Dini unsurları temel alarak hareket ettiğini iddia eden FETÖ, dini değerler değişmezken, zamana ve şartlara göre kendisini değiştirmesi, ülkesi ve devleti ile barışık olması beklenirken devleti kendisine hasım ve karşı cephe olarak görmesi, tüm yapısıyla açık ve şeffaf olması gerekirken bir istihbarat örgütü gibi "KOD isimler, özel haberleşme kanalları, kaynağı bilinmeyen paralar" kullanması, yönetim kadrosunun faaliyetlerini yurt dışından idare etmesi ve Türkiye'ye gelmekten imtina etmesi, hasımlarını saf dışı etmek için her türlü baskı, şantaj ve yasa dışı faaliyeti kullanması, diğer terör örgütleriyle eylem ve söylem birliği içerisinde hareket etmesi, çeşitli yabancı misyon temsilcileriyle mahiyeti bilinmeyen görüşmelerde bulunması, söz konusu yapının casusluk faaliyetlerini de kapsayan bir terör örgütü olduğunu ortaya koyan unsurlardır.

Devlet sırları, devletin güvenliğini ve bekasını ilgilendirdiğinden hukuk sistemi bu sırların muhafazası hususunda büyük bir hassasiyet göstermekte, ihlaline veya buna teşebbüs edenlere ağır yaptırımlar öngörmektedir. 5237 sayılı Ceza Kanunu'nda, devlet güvenliği ve bekası için devletin gizli bilgilerinin korunmasına ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Bunlar, “Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk” başlığı altında, ikinci kitap, dördüncü kısım, yedinci bölümde, 326 ile 339 uncu maddeler arasında düzenlenmiştir.

Sır, sözlükteki kelime anlamı bakımından; “varlığı veya bazı yönleri açığa vurulmak istenmeyen”, “gizli kalan, gizli tutulan şey”, “aklın erişmediği, açıklanamayan veya çözülemeyen şey”, “giz, gizem”, “bir amaca ulaşmak için kullanılan, başvurulan özel ve gizli yöntem” olarak tanımlanmaktadır.

Ceza kanunu dışındaki yasalar ile uluslararası hukukta da devlet sırrına ilişkin tanımlara ve düzenlemelere yer verilmiştir.

AİHS'nin 10/2 nci maddesinde “ulusal güvenliğin” korunması ve demokratik toplumda gerekli olması halinde “devlet sırrı” ifade özgürlüğünü sınırlayıcı istisnalar arasında yer almıştır.

Ceza kanunu dışındaki yasalar ile uluslararası hukukta da devlet sırrına ilişkin tanımlara ve düzenlemelere yer verilmiştir.

AİHS'nin 10/2 nci maddesinde “ulusal güvenliğin” korunması ve demokratik toplumda gerekli olması halinde “devlet sırrı” ifade özgürlüğünü sınırlayıcı istisnalar arasında yer almıştır.

Anayasa'nın 26/2 nci maddesinde;“Bu hürriyetlerin kullanılması, millî güvenlik; kamu düzeni, kamu güvenliği, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması, suçların önlenmesi, suçluların cezalandırılması, devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması, başkalarının şöhret veya haklarının, özel ve aile hayatlarının yahut kanunun öngördüğü meslek sırlarının korunması veya yargılama görevinin gereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla sınırlanabilir.” denilerek düşünce özgürlüğünün kısıtlanmasına yönelik hangi fikir ve düşüncelerin sınırlandırılabileceği belirtilirken, devlet sırrı kavramına da yer verilmiştir:

Yine Anayasa'nın 28 inci maddesinde, “devlet sırrı” ceza hukuku bakımından bir kriter olarak değerlendirilerek; "...Devlete ait gizli bilgilere ilişkin bulunan her türlü haber veya yazıyı, yazanlar

veya bastıranlar veya aynı amaçla, basanlar, başkasına verenler, bu suçlara ait kanun hükümleri uyarınca sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca mevzuatta devlet sırrına ilişkin çeşitli tanımlar da mevcuttur;

Sır'dan maksat, yetkili bulunmayan kişilerin hakkında bilgi sahibi olmaları hâlinde “Devletin güvenliğinin, milli varlığının, bütünlüğünün, Anayasal düzeninin veya iç veya dış siyasal yararlarının tehlikeye düşebileceği bilgiler"dir. (TCK.m. 326 madde-gerekçesi)

Devlet Sırrı; açıklanması veya öğrenilmesi devletin milli savunmasına ve milli güvenliğine zarar verebilecek anayasal düzenine dış ilişkilerinde tehlike yaratabilecek ve bu nedenlerle gizli kalması gereken bilgi ve belgelerdir. (Devlet Sırrı Kanunu Tasarısı m. 3)

Devlet sırrı kavramı ve gizlenmesi gerekli bilgi kavramları ile karşılaştırdığımız bir başka yasal düzenleme, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 16 ve 18 inci maddeleridir. Bu düzenlemelere göre devlet sırrı; "açıklanması hâlinde devletin emniyetine, dış ilişkilerine, milli savunmasına ve millî güvenliğine açıkça zarar verecek ve niteliği itibarıyla devlet sırrı olan gizlilik dereceli bilgi veya belgelerdir. Sivil ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgi veya belgeler, istihbarata ilişkin bilgi veya belgelerdir."

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 47 nci maddesinde “Açıklanması, Devletin dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli güvenliğine zarar verebilecek; anayasal düzeni ve dış ilişkilerinde tehlike yaratabilecek nitelikteki bilgiler, Devlet sırrı sayılır” ifadelerinde kısa bir tanım görmekteyiz. Uluslararası ilişkiler bakımından üçüncü kişilerce bilinmesi sakıncalı olan ve devletin dış ilişkilerine zarar verici nitelikte olan, savunmaya, güvenliğe ilişkin bilgiler devlet sırrı kapsamındadır.

Yine aynı Kanun'un 125 inci maddesine göre, “Bir suç olgusuna ilişkin bilgileri içeren belgeler, Devlet sırrı olarak mahkemeye karşı gizli tutulamaz.” Burada yargılamanın selameti ve iddiaların aydınlatılması adına, suç olgusuna dair bilgi içeren belgelerin yargılamanın aleniliği çerçevesinde devlet sırrı olarak kabul edilemeyeceği belirtilmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında "Devlet sırrı niteliğindeki bilgileri içeren belgeler, ancak mahkeme hâkimi veya heyeti tarafından incelenebilir. Bu belgelerde yer alan ve sadece yüklenen suçu açıklığa kavuşturabilecek nitelikte olan bilgiler, hâkim veya mahkeme başkanı tarafından tutanağa kaydettirilir” hükümleri yer almaktadır. Yani mahkeme hakiminin, sır statüsündeki bilgiyi edinmesi ya da sır olarak koruma altına alınmış belgeleri görmesi, bunların içeriğine vakıf olması; o bilginin sır niteliğini ortadan kaldırmayacaktır.

Bu düzenlemelerden yola çıkarak, genel anlamda devletin sırlarının üçe ayrıldığı söylenebilir;

1-"Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler."

2-"Yetkili makamların açıklanmasını yasakladığı bilgi ve belgeler."

3-"Devletin idari kurumlarının gizli tuttuğu bilgi ve belgeler."

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler, devlet güvenliği ve bekası, milli menfaatler ve milli güvenliğe ilişkin menfaatler ile ilgilidir. Yetkili makamların açıklanmasını yasakladığı bilgi veya belgeler ise, özünde devlet sırları kadar olmasa da devlet menfaatleri için önemli görülen bilgi veya belgelerdir.

TCK'nın 326, 327, 328, 329 ve 330. maddelerindeki, "devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından niteliği itibariyle gizli kalması gereken bilgi, belge veya vesikalar” ifadesiyle "özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler" kastedilmektedir.

Özünde devlet sırlarının, sırrın objektif ve sübjektif şartını birlikte taşıması gerekir. Bir şeyin sır olabilmesi için devletin bu şeyin sır olarak saklanması hususunda sübjektif iradesi olmalıdır. Bu bilginin sır niteliği taşıması için önceden resmi makamlarca açıklanması gerekmez. Devletin o bilginin gizliliği konusundaki zımni iradesi yeterlidir.

Objektiflik unsuru, başkaları tarafından bilinmesi ile ilgilidir. Sır olarak gizlenmek istenen şey başkaları tarafından biliniyor ya da bilinmesi gerekiyorsa sır niteliği taşımaz. (Dr ... Yayla a.g.e. s. 64 )