muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1877, Karar No: 2015/4795, Tarih: 23.03.2015

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

İncelenen dosyada; mağdur...'nın, 28.08.2008 tarihinde, sanık ...'nun müdür olarak görev yaptığı demir çelik fabrikasında çalışırken, hadde tezgahının yolluğundan çıkan sıcak demirin vücuduna saplanması sonucunda yaşamını tehlikeye sokacak ve duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına neden olacak şekilde yaralandığı, aynı gün ameliyata alınan ve bir müddet tedavi gördükten sonra 18.12.2008 tarihinde kolostomi kapatılması operasyonu yapılan mağdurun, iki ay süreyle istirahatinin uygun olduğu ve altı ay süreyle ağır egzersiz gerektiren işlerden uzak durmak koşuluyla 22.09.2009 tarihinden itibaren çalışabileceği kararını içeren ..Üniversitesi ...Fakültesi Hastanesi... Bilim Dalının 24.12.2008 tarihli sağlık kurulu raporuna göre aynı tarihte hastaneden taburcu edildiği ve vekili tarafından 22.09.2010 tarihinde... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmek üzere ...Cumhuriyet Başsavcılığına verilen dilekçe ile şikayette bulunduğu anlaşılmakla,

Bilinçli taksirin koşullarının bulunmadığı somut olayda, mağdurun, 28.08.2008 tarihinde geçirdiği iş kazasından dolayı şikayet hakkını kullanmaya engel fiziksel rahatsızlığının geçmesine ve fiili ve faili bilmesine rağmen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 73/1. maddesinde öngörülen 6 aylık süre geçtikten sonra 22.09.2010 tarihli dilekçeyle şikayette bulunduğu nazara alınarak, kovuşturmada şikayet koşulunun gerçekleşmemesi nedeniyle sanık hakkındaki davanın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 89/5, 73/1 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8. maddeleri gereğince düşmesine karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla yazılı şekilde sanığın mahkumiyetine dair hüküm kurulmasında isabet görülmemiş olup,

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden,.. Asliye Ceza Mahkemesinin 25.09.2014 tarihli ve 2014/24 esas, 2014/404 sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, aynı Kanun'un 309/4-d maddesindeki “Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.” şeklindeki düzenleme gereği bozma nedenine göre uygulama yapılarak, sanık ... hakkındaki davanın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 89/5, 73/1 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8. maddeleri gereğince DÜŞMESİNE, sanığa hükmedilen 3.000,00 Türk lirası adli para cezasının ÇEKTİRİLMEMESİNE, sanık hakkındaki davanın düşmesine karar verilmiş olmasından dolayı katılan lehine hükmolunan vekalet ücreti de dahil olmak üzere YARGILAMA GİDERLERİNİN HAZİNE ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, hüküm fıkrasındaki diğer hususların aynen bırakılmasına, müteakip işlemlerin mahallinde buna göre yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14663, Karar No: 2018/3570, Tarih: 20.03.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/14663 E.  ,  2018/3570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : 1. Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-karşı davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Tebligat Kanununun 20. ve 6099 sayılı Kanunla değişik 21 ve özellikle bu Kanunun uygulanmasına dair Yönetmeliğin 30. maddesi uyarınca; adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine meşruhat verilerek çıkarılan tebligatlar hariç olmak üzere, muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiç biri gösterilen adreste sürekli olarak bulunmazsa, tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti veya meclisi üyeleri, kolluk amir ve memurlarından araştırarak beyanlarını tebliğ mazbatasına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde bu durumu yazarak imzalaması gerekir. Gösterilen koşul geçerlilik koşuludur. Davalı-karşı davacı kadın vekiline gerekçeli karar ve temyiz dilekçesinin tebliğine ilişkin mazbatalarda tebligattan haberdar edilen kişi sadece imzadan imtina etme hakkına sahipken isim vermekten de imtina etmiştir (Teb. K. m.23/7, m.24/5). Bu haliyle davalı- karşı davacı vekiline yapılan tebligatlar geçersizdir. Açıklanan sebeple gerekçeli karar ve temyiz dilekçesinin usulüne uygun şekilde davalı kadın vekiline tebliği sağlanarak temyiz süresi de beklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE, oybirliğiyle karar verildi. 20.03.2018(Salı)
Yargıtay — Esas No: 2014/16262, Karar No: 2015/14127, Tarih: 30.09.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/16262 E.  ,  2015/14127 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2014/249061

Mahkemesi : Antalya(Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesi

Tarihi : 14/05/2014

Numarası : 2014/304-2014/619

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK’nın 179/3. maddesinde düzenlenen; alkol ve uyuşturucu madde etkisiyle veya başka bir nedenle “emniyetli bir şekilde” araç kullanamayacak kişinin, bu halde araç kullanması suçu kasıtla işlenebilecek bir suçtur. Alkol ve uyuşturucu maddenin sırf kullanılmış olması bu suçun oluşması için yeterli olmamakla birlikte Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere; alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde araç kullanması halinde, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip etmediği, bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomadasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dahili muayenesine yönelik tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, ancak böyle bir tespit yapılmamış olsa bile bireysel farklılıkları da elimine edebilecek şekilde 100 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği anlaşılmakla;

İncelenen dosyada; 103 promil alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sanığın, güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği ve dolayısıyla atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği halde, beraatine karar verilmesi isabetsiz olup, mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 30/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2648, Karar No: 2019/2010, Tarih: 25.03.2019

**16. Ceza Dairesi         2019/2648 E.  ,  2019/2010 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazla ilgili Mahkeme Kararı : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 13.12.2017 tarih ve 2017/147-2017/489 sayılı kararı

İtirazla İlgili Hüküm : TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5, TCK'nın 62, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dairemizce verilen 03.12.2018 gün ve 2018/1923 Esas, 2018/4741 sayılı karara Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca itiraz edilmekle;

İtiraza konu bozma kararındaki temyizin ret edilmesi gerekçesine ek olarak;

Hakimler veya mahkemeler tarafından verilen kararların denetlenmesi amacıyla başvurulan hukuksal çarelere kanun yolları adı verilmektedir.

Kanun yolu, aykırılıkları gidermek, isabetli karar verilmesini sağlamak bakımından sanık için olduğu kadar toplum içinde büyük bir teminat olduğundan bir insan hakkıdır. (Yenisey-Nuhoğlu, CMK 4. Baskı syf.838) Nitekim konu insan hakları çerçevesinde ele alınarak ülkemizin 14.03.1985 tarihinde imzalayıp 10.03.2016 tarihinde onayladığı 7 nolu protokol; “Bir Ceza Mahkemesince mahkum edilen sanığın üst yargılama merciine başvurarak hakkındaki kararı inceletmek” bu hak kapsamında kabul edilerek, hakkın nasıl düzenleneceği kanunlara bırakmıştır. (madde 2/1) Protokol öncesinde de taraflara ceza ve hukuk yargılamalarında genel olarak “kanun yoluna” başvurma imkanı sağlanmıştır. Mevzuatta yer alan istisnalar da (1412 sayılı CMUK 305/2. fıkra) Anayasa mahkemesinin kararıyla iptal edilmiştir. Protokole göre, başvuru hakkının ne şekilde kullanılacağına ilişkin şartlar kanuni düzenlemeyle belirlenecektir. Bir hakkın özüne dokunulmaksızın sınırlandırılıp kurallara bağlanması bu ilkenin ruhuna aykırı olmayacaktır. Esasen demokratik hukuk devletinde gerçek ve tüzel kişilerin hukuk kurallarına uygun davranmak yükümlülüğü vardır.

Bu çerçevede ceza muhakemesine ilişkin eski ve yeni mevzuatın karşılaştırılması sorunun çözümüne ışık tutulacaktır.

1412 sayılı CMUK’a göre; Temyiz başvurusu yapılan dosyada, süresi içinde temyiz edilmemiş, hükmün temyiz edilemez olduğu ya da temyiz edenin buna hakkının bulunmadığı anlaşılırsa işin esası incelenmeden temyiz isteği reddedilecektir.(m. 317/1) Görüldüğü üzere “temyiz sebebi” ret nedenleri arasında gösterilmemiştir. Yargılamada ikili sistemin benimsendiği bu dönemde, verilen kararın temyizi halinde hüküm kesinleşmeyecektir. Temyiz eden taraf, hükmün hangi cihetine itiraz ve neden dolayı bozulmasını talep etmekte olduğunu temyiz dilekçesinde veyahut layihasında göstermesi gerekir (CMUK md.313/1). Temyiz sebebi gösterilmemiş ise temyiz süresinin bitmesinde yahut gerekçeli kararın kendisine tebliğinden itibaren bir hafta içinde sebepleri gösterir bir layiha verebilir. (m. 314/1)

Layihanın verilmemesi veya dilekçe veya beyanda temyiz sebeplerinin gösterilmemesi temyiz tetkikatı yapılmasına mani değildir. (m. 314/2) Görüldüğü üzere CMUK hükümlerine göre temyiz dilekçesinde temyiz nedeni gösterilmese dahi inceleme yapılacak ve res’en nazara alınacak nedenlerden dolayı hükmün bozulmasına karar verilebilecektir. Yerleşik uygulama bu doğrultuda olup, temyiz nedeni gösterilmemesi veya ek layiha verilmemesi, kararın incelenmesi bakımından ihtiyari bir nedendir. Ek temyiz dilekçesinin layiha verilmemesi reddi sonucunu doğurmayacaktır.

5271 sayılı CMK’nın bu konuyla ilgili hükümleri ise şu şekildedir; Temyiz edilen hükmün incelenebilmesi için 1412 sayılı CMUK’da öngörülen üç şarta ilave olarak 4. şart olarak "temyiz nedeni" gösterilmesi zorunlu hale getirilmiştir. (CMK m. 298) Temyiz eden hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. (m. 294/1) Neden göstermemiş ise temyiz başvurusu için verilen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde sebep gösterebilir. (m. 295/1) Kararı bizzat sanık temyiz etmiş ise müdafiisi de ek dilekçe ile temyiz nedenlerini bildirebilir. (m. 295/2)

Temyiz nedenlerinin gösterilmemesi Bölge Adliye Mahkemesi açısından ret sebepleri olarak sayılmamıştır. (m. 296/1) Bu düzenlemedeki kanun koyucunun amacı, eski hale getirmede olduğu gibi, hangi hususların temyiz nedeni sayılacağının temyiz incelemesi yapacak mercii tarafından takdir edilmesini sağlamak içindir. Ek dilekçenin temyiz incelemesine kadar verilebileceği sonucunu çıkarmak olanaklı değildir.

İstinaf mahkemelerinin faaliyete geçip temyize ilişkin hükümlerin yürürlüğe girmesiyle yargılamada üç aşamalı sisteme geçilmiştir. 5271 sayılı CMK’nunda yeni bir anlayışla düzenlenen temyiz sisteminde, temyiz kanun yoluna başvuran taraftan, hükümdeki hangi hususlara itiraz ettiğini açıkça bildirmesi istenmiştir. Bu nedenle temyiz başvurusunda sebebe yer verilmemişse, ek dilekçe sunma imkanı sağlanarak, bu dilekçenin kimler tarafından hangi süre içinde verebileceği yoruma meydan vermeyecek derecede açıklıkta düzenlenmiştir. Kanun koyucunun fuzuli işlerle iştigal ettiği ileri sürülemeyeceğine göre, eski usul yasamızdaki sebep bildirmedeki ihtiyari sistemden vazgeçilerek mecburi sistem benimsenmiş, bu şekilde temyiz kanunyolu, istinaf yargılamasında hukuki denetimin anlayışına uygun şekilde disipline edilmiştir. Bir hakkın kulanımının makul bir süreye bağlanması, hakkın kullanılmasını engellediğini kabul etmek mümkün değildir. Zira şekil, keyfiliğin can düşmanıdır.

02.07.2012 gün ve 6352 sayılı Kanunun 99. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesine eklenen 2 ve 3. fıkra hükümleri uyarınca itiraz konusu değerlendirilip, önceki kararda değişiklik yapılmasını gerektiren herhangi bir nedenin bulunmadığı, konunun Yargıtay Ceza Genel Kurulunca sonuca bağlanmasının uygun olduğu anlaşıldığından dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.03.2019 tarihinde Üyeler ... ve ...'un karşı oyu ve oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY:

Sayın çoğunluğun “Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının reddi ile önceki kararda değişiklik yapılmasını gerektiren herhangi bir neden bulunmadığı, konunun Yargıtay Ceza Genel Kurulunca sonuca bağlanmasının uygun olacağına” ilişkin düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Ayrıntılarını daha önceki karşı oy yazımızda açıkça ifade ettiğimiz üzere;

Anılan yasal düzenlemelere bakıldığında, öncelikle temyiz başvurusu (dilekçesi, istidası) ile gerekçeli temyiz dilekçesi (temyiz layihası, ek dilekçe) arasındaki fark üzerinde durulması gereklidir. Bu dilekçelerin, tek bir dilekçe olarak birlikte verilmesi de mümkündür. Ancak uygulamada çoğunlukla kısa kararın tefhimiyle birlikte on beş günlük temyiz süresi başladığından, öncelikle süreyi kaçırmamak için temyiz başvurusunda bulunulması (temyiz başvuru dilekçesinin verilmesi) gerekmektedir. Uygulamacılar bu dilekçeye “süre tutum dilekçesi” adını vermektedirler. Son derece yaygın olan bu yanlış tabir, verilen dilekçeyle temyiz süresinin durduğu gibi bir yanılgıyı da beslemektedir. Oysa bu dilekçe verilmekle temyiz gerçekleşmekte ve artık süre sorunu ortadan kalkmaktadır.

Gerekçeli temyiz dilekçesi (ek dilekçe, temyiz layihası) ise, temyiz nedenlerinin gösterildiği dilekçedir. 5271 sayılı CMK’nın temyiz kanun yoluna ilişkin hükümlerinin yürürlüğe girmesinden önce, bu dilekçenin verilmesi zorunlu değildi. Zira CMUK’nın 314/2. maddesinde yer alan “temyiz nedenlerinin gösterilmemesinin temyiz incelemesine engel olmayacağına yönelik” hükme dayanarak Yargıtay temyiz nedenlerini re’sen gözetebilmekteydi. 5271 sayılı CMK’nın kanun yollarına ilişkin hükümlerinin bir bütün olarak yürürlüğe girmesinin ardından, bu dilekçenin hangi aşamaya kadar verilmesi gerektiği konusu önem kazanmıştır.

Bir anlamda yasa koyucunun, hem muhakemeyi hızlandırmak, hem de asıl amacı ülkedeki hukuk kurallarının istikrarlı, aynı bir biçimde yorumlanması ve uygulanmasını sağlanmak olan Yargıtay'ın gereksiz iş yüküyle karşı karşıya kalmasını önlemek amacıyla “sırf temyiz nedeni gösterilmemesi” gerekçesiyle de olsa hukuka aykırı bir kararın kesinleşmesini göze aldığını söyleyebiliriz.

Bir anlamda yasa koyucunun, hem muhakemeyi hızlandırmak, hem de asıl amacı ülkedeki hukuk kurallarının istikrarlı, aynı bir biçimde yorumlanması ve uygulanmasını sağlanmak olan Yargıtay'ın gereksiz iş yüküyle karşı karşıya kalmasını önlemek amacıyla “sırf temyiz nedeni gösterilmemesi” gerekçesiyle de olsa hukuka aykırı bir kararın kesinleşmesini göze aldığını söyleyebiliriz.

Ancak adil yargılanma ve adalet erişim hakkı açısından söz konusu hükümler irdelendiğinde, “hangi hukuka aykırılıklara dayanıldığını somut bir şekilde göstermeyen” temyiz dilekçesinin ya da daha sonradan verilen ek temyiz dilekçelerinin, anılan yasal düzenlemeler karşısında reddedilmesi gerektiğinin kabulü, hem Anayasa'nın 2 ve 36. maddeleriyle hem AİHM’nin içtihatlarında yer alan ölçütler ile hem de ceza yargılamasının maddi gerçeğin insan onuruna yaraşır biçimde araştırılıp bulunması amacıyla uyumlu olduğunu söylemek güçtür.

Kanun’da her ne kadar “yedi gün içinde ek dilekçe verilir” yazmaktaysa da, bu sürenin geçmesinden sonra fakat Yargıtay’ın incelemesinden önce Yargıtay’a ulaşan dilekçenin de kabul edilmesi gerekir. Bir kere süresinde temyiz isteminde bulunulduktan sonra, Yargıtay’da incelemeye başlayıncaya kadar dilekçe veya dilekçeler verilmesine, bu dilekçelerde önceden belirtilmeyen yeni temyiz nedenleri belirtilmesinde herhangi bir engel yoktur. Aksine bir kabul, medeni muhakeme yargılamasında olduğu gibi ceza yargılamasını da tamamen şekli bir yargılama vasfına getirir.

Sonuç olarak; bir kere süresinde temyiz isteminde bulunulduktan sonra, Yargıtay’da incelemeye başlayıncaya kadar dilekçe veya dilekçeler verilmesine, bu dilekçelerde önceden belirtilmeyen yeni temyiz nedenleri belirtilmesinde herhangi bir engel yoktur. Yargıtay'ın incelemesine kadar verilen ek dilekçe ve gösterilen temyiz nedenleri de, Yargıtay tarafından incelenmeli ve denetlenmelidir. Elbette söz konusu dilekçenin zamanında, tüm temyiz nedenlerini de gösterir şekilde hükmü veren mahkemeye verilmesi, olması gerekendir. Yargıtay’ın incelemesi sırasında, temyiz dilekçesinde herhangi bir temyiz sebebinin yer almadığı anlaşılırsa, ancak o zaman temyiz isteminin reddedilmesi gerekir.

Bu cihetlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne karar verilmesi gerekirken, sayın çoğunluğun “itirazın reddi ile önceki kararda değişiklik yapılmasını gerektiren herhangi bir neden bulunmadığı, konunun Yargıtay Ceza Genel Kurulunca sonuca bağlanmasının uygun olacağına” ilişkin düşüncesine katılmak mümkün olmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2016/13361, Karar No: 2017/3212, Tarih: 09.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/13361 E.  ,  2017/3212 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7921, Karar No: 2012/23078, Tarih: 12.12.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/7921 E.  ,  2012/23078 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.