muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/119, Karar No: 2023/623, Tarih: 29.11.2023

Öğretide de TCK’nın 257. maddesindeki suçun oluşmasının, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi sonucunda kişilerin mağdur olması veya kamunun zarar görmesi ya da kişilere haksız menfaat sağlanması şartlarına bağlı olduğu, bu sonuçları doğurmayan norma aykırı davranışların, suç kapsamında değerlendirilemeyeceği açıklanmıştır (Mehmet Emin Artuk - Ahmet Gökçen - Ahmet Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Turhan Kitapevi, 11. Bası, Ankara, 2011, s. 913 vd; Mahmut Koca - İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s. 769; Veli Özer Özbek - Mehmet ... Kanbur - Koray Doğan - Pınar Bacaksız - İlker Tepe, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 2. Bası, Ankara, 2011, s. 974).

Görevin gereklerine aykırı hareket etmekten, kamu görevlisinin görevini kanun, idari düzenlemeler veya talimatların öngördüğü usul ve esaslardan başka surette ifa etmesi anlaşılmaktadır. Bu anlamda kamu görevlisinin herhangi bir şekilde kanuni yetkisini aşması, kanunun aradığı şekil şartlarına uymaması, takdir yetkisini amacı dışında kullanması, kanunun emir ve müsaade ettiği hareketinin gerektirdiği ön şartlara aykırı hareket etmesi, kendisine teslim edilen ve görevi sebebiyle kullanması gerekli eşyayı usulsüz kullanması gibi fiiller görevin gereklerine aykırılık kapsamında kalmaktadır.

Norma aykırı davranışın maddede belirtilen sonuçları doğurup doğurmadığının saptanabilmesi için öncelikle mağduriyet, kamunun zarara uğraması ve haksız menfaat kavramlarının açıklanması ve somut olayda bunların gerçekleşip gerçekleşmediklerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Mağduriyet kavramının, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararla sınırlı olmayıp bireysel hakların ihlali sonucunu doğuran her türlü davranışı ifade ettiği kabul edilmelidir. Bu husus madde gerekçesinde; "Görevin gereklerine aykırı davranışın, kişinin mağduriyetine neden olması gerekir. Bu mağduriyet, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararı ifade etmez. Mağduriyet kavramı, zarar kavramından daha geniş bir anlama sahiptir." şeklinde vurgulanmış, öğretide de mağduriyetin sadece ekonomik bakımdan ortaya çıkan zararı ifade etmeyip daha geniş bir anlama sahip olduğu, bireyin, sosyal, siyasi, medeni her türlü haklarının ihlali sonucunu doğuran hareketlerin ve herhangi bir çıkarının zedelenmesine neden olmanın da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilmiştir (Mehmet Emin Artuk - Ahmet Gökçen - Ahmet Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Turhan Kitapevi, 11. Bası, Ankara, 2011, s. 911 vd.; Mahmut Koca - İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s. 772; Veli Özer Özbek - Mehmet ... Kanbur - Koray Doğan - Pınar Bacaksız - İlker Tepe, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 2. Bası, Ankara, 2011, s. 974).

Kişilere haksız menfaat sağlanması, bir başkasına hukuka aykırı şekilde her türlü maddi ya da manevi yarar sağlanması anlamına gelmektedir.

Kişilere haksız menfaat sağlanması, bir başkasına hukuka aykırı şekilde her türlü maddi ya da manevi yarar sağlanması anlamına gelmektedir.

Kamunun zarara uğraması hususuna gelince; madde gerekçesinde "Ekonomik bir zarar" olduğu vurgulanan anılan kavramla ilgili olarak kanuni düzenleme içeren 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71. maddesinde; kamu görevlilerinin kast, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanan kamu zararı, her olayda hâkim tarafından, iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek bir fiyatla alınıp alınmadığı veya aynı şekilde yaptırılıp yaptırılmadığı, somut olayın kendine özgü özellikleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Bu belirleme; uğranılan kamu zararının miktarının kesin bir biçimde saptanması anlamında olmayıp miktarı saptanamasa dahi, işin veya hizmetin niteliği nazara alınarak, rayiç bedelden daha yüksek bir bedelle alım veya yapımın gerçekleştirildiğinin anlaşılması hâlinde de kamu zararının varlığı kabul edilmelidir. Ancak bu belirleme yapılırken, norma aykırı her davranışın, kamuya duyulan güveni sarstığı, dolayısıyla, kamu zararına yol açtığı veya zarara uğrama ihtimalini ortaya çıkardığı şeklindeki bir düşünceyle de hareket edilmemelidir.

2. Somut Olayın Değerlendirilmesi

1-Sanık ...'ın İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanıyken 2008/161 Esas numaralı dosyada örgütlü olarak uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, suç örgütüne üye olma suçlarından tutuklu olan ...'un tahliyesini temin için sanık ... ile avukat olan sanık ...'in birlikte düzenlediği kadınların olduğu yemeklere katıldığı, sanık ...’nin temin ettiği kadınlardan tanık ... ile Prenses Otelde birlikte olduğu, sanık ...’in ise ... takma isimli tanık ... ile aynı otelde birlikte olduğu, bayan ve otel ücretlerinin sanık ... tarafından karşılandığı, sanıklar ... ve ...’in sanık ...’ın eylemine iştirak ettiklerinden anılan sanıkların rüşvet suçunu işledikleri iddia edilen olayda;

Sanıkların savunmalarına, tanıklar ..., İsmail, ... ve ...’ün anlatımlarına, ...'un yargılandığı dosyaya ait inceleme tutanağına ve dosya kapsamına göre; sanık ...'ın, öğrencilik yıllarında itibaren arkadaşı ve avukat olan sanık ... ile zaman zaman görüştüğü, adliyelerde iş takipçiliği yapan, hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile bağlantısı bulunan ve çıkar karşılığı usulsüz işlemlere aracılık etmekle tanınan iş takipçisi sanık ... ile birlikte yemek düzenlemek için sanık ...'nin sanık ...'ın yetkili olduğu mahkemeye ... hakkındaki dosyanın gönderilmesinden sonra 18.04.2009 tarihinde tanıklar ... ve ...’ı kullandığı araba ile sanık ...'e ait oto galeriye getirdiği, buraya daha sonradan gelen sanık ... ile buluşup birlikte yemek yedikleri, yemek sırasında sanık ... ve sanık ...'nin yargılanmakta olan tutuklu ...'un tahliyesini sağlamak için sanık ...'a konuyu açtıkları, sanık ...'ın bu isteklere olumlu cevap vermediği, tanık ...’ın beyanı ve sanık ...’nin savunmasından da anlaşıldığı üzere rahatsız olup geçiştirmeye ve konuyu kapatmaya çalıştığı, yemekten sonra da sanık ...’nin temin ettiği tanık ... ile otelde birlikte olduğu, bunlara ilişkin giderlerin sanık ... tarafından karşılandığı anlaşılmakla birlikte; ... ve suç ortakları hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan 13. Ağır Ceza Mahkemesince 2009/66 Esas numaralı dosya kapsamında dava devam ederken sanık ...'ın müstemir yetkili olduğu mahkemede yargılaması süren ...’un taraf olarak yer almadığı 2008/161 Esas numaralı dosya ile mahkemenin görüşü alınmadan 17.03.2009 tarihinde resen birleştirme kararı verildiği, sanık ...’ın birleştirmeyi kabul etmeyerek 22.04.2009 tarihinde olumsuz birleştirme uyuşmazlığı çıkarıp dosyayı Yargıtay'a gönderdiği, Yargıtay 5. Ceza Dairesince davaların birleştirilmesine ve yargılamanın 14. Ağır Ceza Mahkemesinin anılan dosyası üzerinde yapılmasına karar verildiği, ...'un dosyası ile ilgili olarak rüşvet verildiğine veya bu konuda bir anlaşma yapıldığına ilişkin kanıt bulunmadığı, tanıklar İsmail, Nazan ile ...'un bu hususta bir anlatımlarının olmadığı, sanık ...’ın konuşmalardan rahatsız olup talepleri yerine getirmediği, sonradan sanık ...'in aramalarına ve mesajlarına cevap vermediği, karar tarihinde telefonunu kapattığı ve birleştirme uyuşmazlığı çıkararak dosyayı Yargıtaya gönderdiği anlaşılmakla, ... dosyası ile ilgili sanık ... ile sanıklar ... ve ... arasında rüşvet anlaşması yapıldığı veya sanık ...'ın söz konusu yemeğe katılması ile cinsel ilişki eylemlerini tahliye karşılığı gerçekleştirdiği ve bu suretle menfaat sağladığına ilişkin yeterli, tarafsız ve somut kanıt elde edilemediğinden sanıklara atılı rüşvet suçunun işlendiğinin sabit olmaması, sanık ..

... dosyası ile ilgili sanık ... ile sanıklar ... ve ... arasında rüşvet anlaşması yapıldığı veya sanık ...'ın söz konusu yemeğe katılması ile cinsel ilişki eylemlerini tahliye karşılığı gerçekleştirdiği ve bu suretle menfaat sağladığına ilişkin yeterli, tarafsız ve somut kanıt elde edilemediğinden sanıklara atılı rüşvet suçunun işlendiğinin sabit olmaması, sanık ...'ın söz konusu talep doğrultusunda anılan dosya kapsamında bir eylemde bulunmayıp aksine tepki gösterip mesajlara cevap vermeme, telefonu açmama ve dosyada birleştirme uyuşmazlığı çıkararak dosyayı Yargıtay’a gönderme şeklindeki eylemleri birlikte değerlendirildiğinde; görevinin gereklerine aykırı hareket ettiğinden ve eylemi nedeniyle kişilere haksız menfaat sağlandığı, kamunun zararına neden olunduğu veya kişilerin mağduriyetine yol açıldığı hususlarından söz edilemeyeceği, diğer sanıklarla mesleğinin gereklerine uygun düşmeyen biçimde ilişki içerisine girmesi hâlinin disiplin soruşturmasına konu olabileceğinden görevi kötüye kullanma suçunun unsurlarının oluşmadığı da anlaşılmakla; sanıklar ..., ... ve ...’nin ayrı ayrı beraatlerine karar verilmesi gerektiği,

2-Sanık ...'ın Tercüman Blokları, 11/46 Cevizlibağ adresinde kullandığı evin tapuda sanık ... adına kayıtlı olduğu, sanık ... bu evi 22.09.2006 tarihinde ...’e vekâleten oğlu ...’ten satın aldığı, ...’in İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2006/100 Esas numaralı dosyasında örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan tutuklu olarak yargılanan sanıklar ... ve ...'ın annesi, ...’in ise eşi olduğu, evin satışından 4 gün sonra 26.09.2006 tarihinde ... ve sanık ...'ın tahliye edildikleri, 14.12.2006 tarihinde ise ... ve sanık ...'ın beraat ettikleri, sanık ...’ın ise işlediği suçun örgüt kapsamı dışına çıkarılarak atılı suçtan mahkûmiyet hükmü kurulduğu, sanık ...’ın bu evde sanık ... ile birden fazla kez buluştuğu, onun temin ettiği bayanlar ile bir araya geldiği, onlara evin şahsına ait olduğunu söylediği, hatta bu bayanlardan tanık ...’ya anılan evde oturması teklifinde bulunduğu, bu ilişkiler ile evin İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanan sanıklardan menfaat karşılığı temin edildiği izlenimini uyandırdığı, sanıklar ..., ... ve ...'ın bu eyleme iştirak ettikleri, İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı sanık ...’in ise görevini ifa ettiği sırada Mahkemesinin 2006/100 Esas numaralı dosyasında İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı olan sanık ...'ın menfaat temin etmesine aracı olduğu, bu şekilde sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...'ın iştirak hâlinde rüşvet suçunu işledikleri iddia edilen olayda;

İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2006/100 Esas numaralı dosyasının yargılamasında bazı sanıkların beraat ettiklerini, bazılarının ise mahkûm olduğunu, kararın heyetçe oy birliğiyle dosyadaki kanıtlara göre oluşan vicdani kanaatle mütalaaya uygun olarak verildiğini sanık ...’in belirterek suçlamayı kabul etmemesi, sanık ...'ın söz konusu evin kedisine ait değil sanık ...'e ait olduğunu, tanıklar ... ve ...’nun bu evde kısa süreli geçici olarak kaldıklarını, sanık ... ile dava ile ilgili bir görüşmesinin olmadığını savunması, sanıklar ... ve ...'ın tahliye olmak veya beraat etmek için kimseye menfaat sağlamadıklarını, suça konu evin ihtiyaçları nedeniyle anneleri tarafından satılıp devredildiğini savunmaları, sanık ... bu evi vekâleten ...’ten 70.000 Dolar karşılığı satın aldığını, bir kısmını elden, bir kısmını ise banka aracılığı ile ödediğini ve 2-3 günlüğüne sanık ...’ın bu evi kullanması için evin anahtarını verdiğini ifade etmesi, sanık ...’in, satış tarihi olan 22.09.2006 tarihinde 40.000 TL’yi banka vasıtası ile vekil ...’ın hesabına göndermesi ile aynı tarihte evin tapuda devredilmesi, tanıklar ..., ... ve ...’nin anlatımlarına göre bu daireyi sanık ...'ın kısa sürelerle kullanması, ... ile sanıklar ... ve ... ile kardeşleri ...hakkında örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan yapılan yargılamada 26.09.2006 tarihli duruşmada ... ve sanık ...’ın tahliyesine, sanık ...’ın ise tutukluluk hâlinin devamına karar verilmesi, 14.12.2009 tarihinde sanık olarak yargılanan ... ve ...’ın ve bır kısım sanıkların beraatlerine, sanık ... ve Ali’nin ise TCK'nın 188/3, 188/4, 62 ve 52. maddeleri uyarınca ayrı ayrı 8 yıl 9 ay hapis ve 15.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına mütaalaya uygun olarak oy birliğiyle karar verilmesi, her ne kadar Tercüman Bloklarındaki ev sanıklar ... ve ...’ın annesi ve ...’in eşi olan ... adına tapuda kayıtlıyken vekâleten tahliye tarihinden dört gün önce sanık ...’e satılmış ise de bu evin rüşvet olarak verildiğine dair dosyada bir delilin bulunmaması, sanık ...’in başkanlığını yaptığı heyet tarafından verilen tahliye, mahkûmiyet ve beraat kararlarının dosya kapsamına uygun olmadığı konusunda iddia veya kanıt bulunmaması, zira bu kararın mütaalaya uygun ve oy birliğiyle verilmesi, sanıklar ... ve ...'in arkadaşlığı dışında söz konusu kararın menfaat karşılığında verildiğine dair somut, kesin ve inandırıcı bir delilin bulunmaması, satışa karşılık sanık ...'in 40.000 TL verdiğine dair banka yazısının olması birlikte değerlendirildiğinde; sanıklara atılı suçun oluşmadığı ve sanıkların eylemlerinin başka bir suçu da oluşturmadığından sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...’ın beraatlerine karar verilmesi gerektiği,

Kabul edilmelidir.

Bu itibarla, sanıklar hakkında rüşvet suçundan kurulan beraat hükümlerinin isabetli olduğuna karar verilmelidir.

Kabul edilmelidir.

Bu itibarla, sanıklar hakkında rüşvet suçundan kurulan beraat hükümlerinin isabetli olduğuna karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi; birinci olayın sanıkları ..., ... ve ... hakkında verilen beraat kararlarının isabetli olmadığı düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi; ikinci olayın sanıkları ..., ..., ..., ... ve ... hakkında verilen beraat kararlarının isabetli olmadığı düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

B- Birden fazla sanığın tek müdafi ile temsil edilmesi ve yargılama sonucunda sanıklar hakkında beraat kararı verilmesi hâlinde, Hazinenin sanıklara ödeyeceği avukatlık ücretinin, her bir sanık lehine ayrı ayrı mı sanıkların tümü için sadece bir avukatlık ücretine mi yoksa Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre gösterilen asgari sınırın üç katına kadar ücret takdir edilerek sanıklar lehine eşit olarak mı hükmedileceği hususuna ilişkin olarak;

1. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

5271 sayılı CMK'nın "Yargılama giderleri" başlıklı 324. maddesi;

"(1) Harçlar ve tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri ile soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan her türlü harcamalar ve taraflarca yapılan ödemeler yargılama giderleridir.

(2) Hüküm ve kararda yargılama giderlerinin kimlere yükletileceği gösterilir.

(3) Giderlerin miktarı ile iki taraftan birinin diğerine ödemesi gereken paranın miktarını mahkeme başkanı veya hâkim belirler.

(4) Devlete ait yargılama giderlerine ilişkin kararlar, Harçlar Kanunu hükümlerine göre; kişisel haklara ilişkin kararlar, 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu hükümlerine göre yerine getirilir. Devlete ait yargılama giderlerinin 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 106 ncı maddesindeki terkin edilmesi gereken tutarlardan az olması halinde, bu giderin Devlet Hazinesine yüklenmesine karar verilir.

(5) Türkçe bilmeyen ya da engelli olan şüpheli, sanık, mağdur veya tanık için görevlendirilen tercümanın giderleri, yargılama gideri sayılmaz ve bu giderler Devlet Hazinesince karşılanır." şeklinde düzenlenerek, avukatlık ücretlerinin yargılama giderleri kapsamında olduğu açıkça belirtilmiştir.

Konuyla ilgili 26.05.1935 tarihli ve 111-7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; "Ceza davalarındaki yargılama giderlerinin hükmün tamamlayıcı bir parçası olduğu," sonucuna ulaşılmıştır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık ücret tarifesinin hazırlanması" başlıklı 168. maddesi;

"Baronun yönetim kurulları, her yıl Eylül ayı içerisinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgarî hadlerini gösteren birer tarife hazırlayarak Türkiye Barolar Birliğine gönderirler.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık ücret tarifesinin hazırlanması" başlıklı 168. maddesi;

"Baronun yönetim kurulları, her yıl Eylül ayı içerisinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgarî hadlerini gösteren birer tarife hazırlayarak Türkiye Barolar Birliğine gönderirler.

Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca, baro yönetim kurullarının teklifleri de göz önüne alınmak suretiyle uygulanacak tarife o yılın Ekim ayı sonuna kadar hazırlanarak Adalet Bakanlığına gönderilir...

Avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır." şeklinde düzenlenmiştir. Yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin belirlenmesi görevi Türkiye Barolar Birliğine verilmiş olup avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı kabul edilmiştir.

1136 sayılı Kanun’un 168. maddesi uyarınca Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanıp 20.11.2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve karar tarihinde uygulanması gereken 2022 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 14/4. maddesinde ise; "Beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanık yararına Hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Kanuni düzenlemeler ve içtihadı birleştirme kararı ışığında, hükmün tamamlayıcı parçası olan yargılama giderlerinin hüküm ve kararlarda gösterilmesi, giderlerin kim tarafından karşılanacağının belirtilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda mahkemece yargılama giderleri içerisinde bulunan avukatlık ücretleri de kararda gösterilmeli ve ücretlerin hangi tarafça karşılanacağı belirtilmelidir. Aksine bir uygulama CMK'nın 324. maddesine aykırılık oluşturmaktadır. Nitekim Ceza Genel Kurulunun 09.10.2012 tarihli ve 301-1800 sayılı kararında da aynı husus vurgulanmıştır.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifelerinin kanuni dayanağı, 1136 sayılı Kanun'dur. Anılan Kanun'un 169. maddesinde yer alan "karşı tarafa yükletilme" kuralının ceza muhakemesi bakımından kanuni dayanağı ise CMK'nın 324. maddesi olup bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen "tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri" ifadesi ile CMK'da yargılama gideri olarak kabulen edilen avukatlık ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre ödeneceği kabul edilmiştir.

1136 sayılı Kanun'un "Avukatlık ücreti" başlıklı 164. maddesi;

"Avukatlık ücreti, avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder.

Yüzde yirmibeşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir.

İkinci fıkraya göre yapılacak sözleşmeler, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz.

1136 sayılı Kanun'un "Avukatlık ücreti" başlıklı 164. maddesi;

"Avukatlık ücreti, avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder.

Yüzde yirmibeşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir.

İkinci fıkraya göre yapılacak sözleşmeler, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz.

Avukatlık asgarî ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Ücretsiz dava alınması halinde, durum baro yönetim kuruluna bildirilir...

Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez.” şeklinde düzenlenmiş olup avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamayacağı ve dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücretinin avukata ait olduğu kabul edilmiştir.

Öte yandan, CMK'nın "Beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi hâlinde gider" başlıklı 327. maddesi;

"(1) Hakkında beraat veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişi, sadece kendi kusurundan ileri gelen giderleri ödemeye mahkûm edilir.

(2) Bu kişinin önceden ödemek zorunda kaldığı giderler, Devlet Hazinesince üstlenilir." şeklinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre, hakkında bir ceza davası açılan kişi ile ilgili olarak yapılan yargılama sonucunda, kişinin beraatine karar verilmiş ise yargılama giderleri sanığa yüklenemez. Ancak sanık, kendi kusuru ile sebep olduğu giderleri ödemeye mahkûm edilir. Sanığın önceden ödemek zorunda kaldığı yargılama giderleri de Devlet Hazinesince karşılanır. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 14/4. maddesine göre de beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanık yararına ve Hazine aleyhine yargılama gideri olarak kabul edilen maktu avukatlık ücretine hükmedileceği kabul edilmiş olup CMK ile Tarife arasında bu yönüyle paralellik bulunduğu söylenebilir.

1136 sayılı Kanun'un "Yargı mercilerine karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin miktarı" başlıklı 169. maddesi; "Yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücreti, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamaz." şeklinde düzenlenmiştir. Diğer taraftan, anılan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin, avukatlık ücretinin sınırlarını belirleyen 3. maddesi; "Yargı yerlerince avukata ait olmak üzere karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücreti, bu Tarifede yazılı miktardan az ve üç katından çok olamaz. Bu ücretin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresi göz önünde tutulur." hükmünü içermektedir. Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde yargı mercileri tarafından karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücreti; avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresi göz önünde tutularak Tarife'de yazılı miktardan az ve bu miktarın üç katından çok olamayacak şekilde belirlenecektir.

1136 sayılı Kanun'un 171. maddesinin birinci fıkrasında ise "Avukat üzerine aldığı işi kanun hükümlerine göre ve yazılı sözleşme olmasa bile sonuna kadar takip eder." şeklinde bir düzenleme bulunmaktadır. Bu düzenlemeye göre avukat, iş (yani avukatlık sözleşmesi) son bulana kadar takiple mükelleftir. Öte yandan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 2. maddesindeki "Bu tarifede yazılı avukatlık ücreti kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemler ücreti karşılığıdır." hükmü de göz önüne alındığında ceza yargılamasında işin, kesin hüküm elde edilince sona erdiğinin kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, vekâlet ücretinin tayininde esas ve ilke olarak sanıkların adedini ya da bir sanığın birden çok suç işlemiş olmasını değil, usulünce açılan ve avukat tarafından takip olunan dava dosyası adedini ele almakta ve taraflara yükletilecek avukatlık ücretinin her dava dosyası için ayrı ayrı tayinini öngörmüş bulunmaktadır. Buna göre ayrı ayrı dava açılmadıkça vekâlet ücretinin de ayrı ayrı tayin ve takdiri mümkün değildir. Nitekim Ceza Genel Kurulunun 16.10.1978 tarihli ve 324-350 sayılı, 12.11.1979 tarihli ve 299-477 sayılı, 26.01.1981 tarihli ve 439-9 sayılı, 14.03.2019 tarihli ve 6-214 sayılı, 01.06.2021 tarihli ve 45-234 sayılı kararlarında da bu sonuca varılmıştır.

2. Somut Olayın Değerlendirilmesi