muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5039, Karar No: 2017/16564, Tarih: 27.01.2017

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2266, Karar No: 2022/7713, Tarih: 14.04.2022

**7. Ceza Dairesi         2022/2266 E.  ,  2022/7713 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Gazetesinin 24/06/2020 tarihli nüshasında “...” başlığı ile yayımlanan yazı nedeniyle ilgilisi ... Belediyesi vekilinin tekzip talebinin kabulü ile tekzip metninin yayımlanmasına dair ... Sulh Ceza Hakimliğinin 13/07/2020 tarihli ve 2020/485 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin ... Sulh Ceza Hakimliğinin 26/08/2020 tarihli ve 2020/3220 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 26.11.2021 tarihli kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06.01.2022 tarihli ve KYB. 2021-147670 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre;

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre;

1-... Sulh Ceza Hakimliğince, "haberin küçük düşürücü ve incitici olarak değerlendirilebileceği, yapılan haberin hukuka aykırı hale geldiği" gerekçesi ile tekzip talebinin kabulüne karar verilmiş ise de, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13/02/2007 tarihli ve 2007/7-28 Esas, 2007/34 sayılı kararında yer alan, “Demokratik toplumlar, temel hak ve özgürlüklere dayanan toplumlardır. Bu tür toplumlarda Devletin görevi, temel hak ve özgürlükleri korumak ve geliştirmektir. Temel hak ve özgürlükler arasında düşünce ve kanaati açıklama özgürlüğünün önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu özgürlüğün kullanılabilmesinin en önemli yollarından birisi de basındır. Geneli ilgilendiren ya da ilgilendirmesi gereken tüm olaylar hakkında, halkı objektif ve gerçekleri yansıtacak biçimde aydınlatmak, çeşitli sorunlar üzerinde kamuoyunu düşünmeye çağıracak tarzda tartışmalar açmak, onu toplumsal ve siyasal oluşumlar üzerinde doğru ve gerçeğe uygun bilgilerle donatmak, yöneticileri eleştirmek, uyarmak ve bu yöntemlerle denetlemek, ayrıca içinde yaşadığı toplumun ve tüm insanlığın sorunları konusunda bireyi bilinçlendirmek durumunda olan basına, bu ödevlerini yerine getirirken ihtiyaç duyacağı bir kısım haklar da tanınmıştır. Bunlar; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarıdır. Temelini Anayasa’nın 28. vd. maddelerinden alan ve 5187 sayılı Basın Yasasının 3. maddesinde düzenlenen bu haklar, basın yoluyla işlenen suçlarda, hukuka uygunluk nedenlerini oluşturur. Bilgiyi yayma, eleştirme ve yorumlama haklarının kabulü için, açıklama, eleştiri veya değer yargısı biçimindeki bilginin gerçek ve güncel olması, açıklanmasında kamunun ilgi ve yararının bulunması, açıklanış şekli ile konusu arasında düşünsel bir bağ bulunması, açıklamada “küçültücü” sözlerin kullanılmaması gerekir. Yargılama konusu haber ve yorum metnindeki eleştiri ve değer yargılarının bir kısmı sert ve çarpıcı bir üslupla dile getirilmiştir. Yerleşmiş yargısal kararlarda da vurgulandığı üzere esasen, eleştirinin sert bir üslûpla gerçekleştirilmesi, kaba olması ve nezaket sınırlarını aşması, eleştirenin amacına, psikolojisine, eğitim ve kültür düzeyine bağlı bir olgudur. Ancak kabul edilmelidir ki, basın özgürlüğü, belli ölçülerde abartmayı, hatta kışkırtmaya başvurmayı da içerir. Gazetecilerin yazılarında kullandıkları deyimler “polemik” niteliğinde olsa da, nesnel bir açıklamayla desteklendiğinde, bu ifadeler asılsız kişisel saldırı olarak görülemez." şeklindeki açıklamalar dikkate alındığında, tekzibe konu haberin niteliği itibariyle basın özgürlüğü kapsamında kaldığı,

Yine benzer bir olay sebebiyle, Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 11/03/2019 tarihli ve 2018/8289 Esas, 2019/5452 Karar sayılı ilâmında "...başvuran otel ve yöneticileri hakkında, abartılı ve keskin bir dille sunulmuş olsa da kaba bir hakaret veya açık bir suçlama içermeyen, "gezici ...'un ödülü ayağına geliyor" ve "çapulculara destek verdiler" gibi başlıklarla eleştiri sınırları içinde kalan, somut olaylarla toplumun güncel algı seviyesine hitaben çarpıcı ve dikkat çekici başlıklar atılmak istendiği, yazı içeriklerinin ise yukarıda özetlendiği gibi somut bir olayın kendince yorumlanması ve tüzel kişi yöneticilerinin eleştirilmesinden ibaret olduğu, sırf başvuran tüzel kişinin şeref ve haysiyetinin rencide edilmesi amacıyla kötü niyetli olarak haber yapılmasının söz konusu olmadığı, somut bir olayın hemen ardından güncel bir takım yorumlarda bulunulduğu, bu nedenle haberin basın özgürlüğü çerçevesinde kaldığı anlaşılmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği, yukarıda yazılı nedenlerle yerinde görüldüğünden, ....sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nun 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA..." şeklinde belirtildiği üzere, ... Gazetesinin 24/06/2020 tarihli nüshasında “50 Tır Hurda Buhar Oldu” başlığı ile yayımlanan haberin niteliği itibariyle basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden,

2- 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14/1. maddesinde “Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması hâlinde, bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.” şeklindeki düzenlemenin yer aldığı, anılan Kanunun "Tebligat" başlıklı 29. maddesindeki “Süreli yayının yönetim yeri, tebligat işlemleri yönünden, yayın sahibinin ve temsilcisinin, görevi devam ettiği sürece sorumlu müdürün yerleşim yeri sayılır” şeklindeki düzenleme uyarınca düzeltme ve cevap yazısına ilişkin tebligatın, ilgili gazetenin künyesinde belirtilen adreste tebliğ edilmek üzere gönderilmesi ayrıca sorumlu müdüre yüklenen yükümlülük ve cezai sorumluluk gereği de düzeltme ve cevap yazısının sorumlu müdüre tebliğ edilmesi gerektiği, somut olayda, tekzip metninin yayınlanması için ... Gazetesi sorumlu yazı işleri müdürüne gönderilen tebligatın, daimi çalışana tebliğ edildiği, ancak muhatabın işyerinde geçici olarak olmamasının sebebinin ve evrakı alan kişinin muhatap adına tebliğ almaya yetkili memur veya müstahdem olup olmadığının açıkça yazılmadığı, dolayısıyla tebligatın bu haliyle 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 17 ve 20. maddelerine aykırı ve usulsüz olduğu nazara alınmadan, itirazın bu sebeplerle kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I) Kanun yararına bozma ihbarnamesinin (2) numaralı maddesi yönünden;

7201 sayılı Yasanın 17. maddesindeki “Belli bir yerde devamlı olarak meslek veya sanatını icra edenler, o yerde bulunmadıkları takdirde tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine, meslek veya sanatını evinde icra edenlerin memur ve müstahdemlerinden biri bulunmadığı takdirde aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır.” ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in 26/2. maddesindeki “Muhatabın işyerinde bulunmaması halinde tebliğ, aynı yerde sürekli olarak çalışan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.” Şeklindeki düzenlemeler ışığında, sorumlu yazı işleri müdürüne gönderilen düzeltme ve cevap yazısının, gazetenin yönetim yerinde, evrak almaya yetkili daimi çalışana tebliğ edildiği anlaşıldığından,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görülmediğinden, CMK'nun 309. maddesi uyarınca kanun yararına kararın bozulmasına dair talebinin REDDİNE,

II) Kanun yararına bozma ihbarnamesinin (1) numaralı maddesi yönünden;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarnamesi içeriğindeki hususlar yerinde görüldüğünden, ... Sulh Ceza Hakimliğinin 26.08.2020 tarih, 2020/3220 D.İş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nun 309/4-d maddesi uyarınca BOZULMASINA, ... Sulh Ceza Hakimliğinin 13.07.2020 tarih, 2020/485 D.İş sayılı kararının kaldırılmasına, ... Belediye Belediye Başkanlığının düzeltme ve cevap metninin yayımlanmaması isteminin REDDİNE, 14.04.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7269, Karar No: 2023/9855, Tarih: 17.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/7269 E.  ,  2023/9855 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/718 E., 2021/195 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Dava, iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamda belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkillerinin murisinin uçak kazasında hayatını kabettiğini, uçağın davalı işveren şirket tarafından Irak'a işçilerin taşınması için kiralandığından bahisle davacılar eş ve çocuklar için 100.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş, aşamalarda davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hakkındaki istemlerin eldeki dava dosyasından tefrikine karar verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İnş. Tic. ve San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin görevli olmadığını, davada Irak hukukunun uygulanması gerektiğini, davalı şirketin eylemleri ile davacıların murisinin ölümü arasında uygun illiyet bağının bulunmadığnıı, davalının kusur ve ihmalinin de bulunmadığını, uçağın düşürülmüş olduğunu, kazanın üçüncü kişinin ağır kusuru nedeniyle meydana gelmiş olmasından dolayı zarar ve davalı arasındaki illiyet bağının kesilmiş olduğunu, davacıların talebinin fahiş olduğunu, düşen uçağın yasaklı bir uçak olmadığını, emniyetsiz olmadığını ve bütün dünyada kullanıldığını, davalı işverenin personele uçağa binme konusunda emir ve talimat vermediğini, davalı şirket sahibinin oğlunun da kazada hayatını kaybettiğni ve bu nedenlerle davalının kusurlu ve sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.03.2009 tarih ve 2007/966 Esas, 2009/160 Karar sayılı kararı ile uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 15.03.2010 tarih, 2009/6138 Esas, 2010/2744 Karar Sayılı Bozma Kararı

Mahkemenin 10.03.2009 tarih ve 2007/966 Esas, 2009/160 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 15.03.2010 tarih, 2009/6138 Esas, 2010/2744 Karar sayılı kararı ile davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü yönünden görevsizlik kararının yerinde olduğu ne var ki davalı işveren şirket yönünden iş mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen 15.02.2018 Tarih, 2012/292 Esas, 2018/147 Karar sayılı Karar

Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 15.03.2010 tarih, 2009/6138 Esas, 2010/2744 Karar sayılı kararı ile davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü yönünden görevsizlik kararının yerinde olduğu ne var ki davalı işveren şirket yönünden iş mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen 15.02.2018 Tarih, 2012/292 Esas, 2018/147 Karar sayılı Karar

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan ve davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hakkındaki istemlerin eldeki dava dosyasından tefrikine karar verilmesinden sonra verilen 15.02.2018 Tarih, 2012/292 Esas, 2018/147 Karar Sayılı Kararla aynı olaya ilişkin açılan diğer mahkemelerdeki dava dosyalarında alınan 08.12.2009, 30.07.2012, 20.04.2015 ve 22.04.2016 tarihli bilirkişi kusur raporlarında davalı işverene kusur atfedilemeyeceğinin tespit edildiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

C. Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 26.09.2019 tarih, 2019/867 Esas, 2019/5527 Karar sayılı bozma kararı

Mahkemenin 15.02.2018 tarih, 2012/292 Esas, 2018/147 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 26.09.2019 tarih, 2019/867 Esas, 2019/5527 Karar sayılı kararı ile somut uyuşmazlıkta, pilotun üçüncü kişi olduğu ve pilotaj hatasının da sorumluluğun tüm halleri için gerekli illiyet bağını keseceği gözetilmek suretiyle Mahkemece, öncelikle maddi olguya ilişkin tüm deliller toplanarak, dinlenen tanık beyanları da gözetilmek suretiyle uçak kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi ve sonrasında, zararlandırıcı olayın uçak kazası sonucu meydana geldiği gözetilmek suretiyle özellikle havacılık ve uçak mühendisliği, işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzmanlarından oluşturulacak üç kişilik bilirkişi heyetinden, İş Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşullar da gözetilerek olayın niteliğine göre işverenin alması gerekli veya alabileceği önlemlerin olup olmadığı, varsa bunlardan hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar belirtilerek, işverene atfedilebilecek bir kusur veya üçüncü kişi olarak pilot hatasının bulunup bulunmadığı hususları ile, olayda mevcut ise kusurun aidiyeti ve oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirleneceği bir rapor alınıp irdelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen 04.03.2021 tarih, 2019/718 Esas, 2021/195 Karar sayılı Karar

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen 04.03.2021 tarih, 2019/718 Esas, 2021/195 Karar sayılı Karar

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra verilen temyiz incelemesine konu 04.03.2021 tarih, 2019/718 Esas, 2021/195 Karar sayılı kararda alınan 28.05.2020 tarihli bilirkişi kusur raporuna göre olayın %100 oranında kaçınılmazlıktan kaynaklandığı kabulünden hareketle ve hakkaniyet gereğince eş lehine 40.000,00 TL manevi, çocuklar lehine 20.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin 04.03.2021 tarih, 2019/718 Esas, 2021/195 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, davalı işverene kusur verilmemesinin hatalı olduğunu, kazanın meydana gelişinde işverenin ihmalleri bulunduğunu, hüküm altına alınan manevi tazminatların az olduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dukuzuncu fıkraları, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77'inci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8'inci ve 31'inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından, 09.01.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda davacılar murisinin vefat ettiği, hükme dayanak kılınan bilirkişi kusur raporunda iş kazasının meydana gelişinde kaçınılmazlığın %100 oranında etkili olduğu yönünde görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, kusurun oran ve aidiyetinin tespiti noktasında toplanmaktadır.

Davanın Yasal dayanağı; zararlandırıcı sigorta olayının meydana geldiği 09.01.2007 tarihinde yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesidir.

4857 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi uyarınca, işverenler iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumluluklar konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Anılan madde ile işverenlere, işçi sağlığı ve iş güvenliği kavramından kapsamlı olarak, her türlü önlemi almak yanında, bir anlamda objektif özen yükümlülüğü de öngörülmektedir. Bu itibarla işverenin, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçinin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı takdirde gerekmeyeceği gibi bir düşünce ile almaktan sarfınazar etmesi kabul edilemez.

Diğer taraftan, işçilerin beden ve ruh sağlığının korunmasında önemli olan yön, iş güvenliği tedbirlerinin alınmasının hakkaniyet ölçüleri içinde işverenlerden istenip istenemeyeceği değil, aklın, ilmin, fen ve tekniğin, tedbirlerin alınmasını gerekli görüp görmediği hususlarıdır. Bu itibarla işverenler, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçilerin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı taktirde gerekmeyeceği gibi düşünceler ile almaktan çekinemeyeceklerdir. Çalışma hayatında süre gelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı da, işverenlerin önlem alma ödevini etkilemez. İşverenler, çalıştırdığı sigortalıların bedeni ve ruh bütünlüğünü korumak için yararlı her önlemi, amaca uygun biçimde almak, uygulamak ve uygulatmakla yükümlüdürler.

Tazminat davalarının özelliği gereği İş Kanunu'nun 77 nci maddesinin öngördüğü koşullar gözönünde tutularak ve özellikle zararlandırıcı olayın niteliğine göre, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinin ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin, zararlandırıcı sigorta olayı yönünden alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle işveren ve işçi yönünden kusurun aidiyeti ve oranı, olayın meydana gelmesinde üçüncü kişinin eyleminin bulunup bulunmadığı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmalıdır.

Somut olayda, Irak Sivil Havacılık Dairesi Uçuş Güvenliği Departmanının 31.12.2007 tarih ve 12/36 numaralı yazıları ve bilirkişi raporundan enkaz ve düşme alanı üzerinde yapılan inceleme sırasında önceden var olan bir arıza tespit edilmediği, herhangi bir uçuş yapı hatasına ve çalışma eksikliğine rastlanmadığının belirtildiği, davaya konu olan Antonov 26B-100 uçağının hem yük taşımayı, hem de yolcu taşımayı sağlayacak şekilde yapılandırıldığı, uçuşa elverişlilik sertifikasının da kaza tarihinde geçerliliğini koruduğu, dosya kapsamına göre uçağın uçuşunda 1944 Şikago Uluslararası Sivil Havacılık Anlaşması göre tip sertifikası bulunduğu, diğer bir ifade ile uçuş emniyeti açısından Antonov 26B-100 de sakınca bulunmadığı, yine dosya kapsamında bulunan raporda :”… pilotun AN-26 konusunda 15 yıllık deneyime sahip ve 10.000 saatlik bir birikime sahip olduğu. eğitimci ve müfettiş olduğu, öngörülen görev sürelerini aşmamış olduğu, yardımcı pilotun 1500 saatlik uçuşu olduğu, üç adet mürettebat, rotacı, uçuş görevlisi ve uçak makinistinin olduğu, Moldova tescil ve havada kalabilme yeteneği belgesi Moldova CAA tarafından verilmiş olup kaza anında geçerliliğini koruduğu, motor ve pervanelerin incelenmesinde kazadan önceki normal çalışmalarını engelleyecek bir arıza bulunmadığı..." saptamalarının yapıldığı, buna karşılık Dairemizin aynı kaza olayından kaynaklanan tazminat dava dosyalarında verdiği emsal nitelikteki kararlarda da belirtildiği gibi dosya kapsamında Irak Sivil Havacılık Makamı Uçuş Emniyet Dairesi'nin 31.12.2007 tarihli ve 12/36 sayılı Nihai Kaza Raparu'nun tam ve eksiksiz örneğinin, kaza incelemesini yapan Irak, Moldovya ve ABD makamlarında bulunması gereken hava aracı kazasına ilişkin bilgi ve belgelerin, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nde bulunan, hava aracına ilişkin (hava aracına verilen uçuş izni dahil) tüm bilgi ve belgelerin, Ulaştırma Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 28.07.2008 tarihi ve B.11.0.ATKB.006./664.01/1006-433 sayılı raporunun tam ve eksiksiz bir örmeğinin, davalı ... İnş.Taah.Tic, ve San. İth. ve İhr. A.Ş. tarafından hava aracına yapılan yüklemenin ayrıntılı bilgilerinin dosya arasında bulunmadığı halde mahkemece bu eksiklikler giderilip bu hususların değerlendirildiği yeni bir kusur raporu alınmaksızın, kazanın oluşumunda %100 oranında kaçınılmazlığın etkili olduğu kabulünden hareketle sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş, yukarıda belirtilen eksiklik bilgi ve belgeler ikmal edildikten sonra aynı olaya ilişkin olarak açılan Adana 1. İş Mahkemesi'nin 2014/203 Esas sayılı dava dosyasında alınan 05.04.2017 tarihli bilirkişi kusur raporunu düzenleyen aynı heyetten yeniden kusur raporu almak, davalı tarafın temyiz yoluna başvurmamış olması nedeniyle oluşan usuli kazanılmış hakkı da gözetip oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

17.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.