muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/133, Karar No: 2021/10526, Tarih: 16.12.2021

Olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41. maddesinde (6098 sayılı TBK'nun 49. md) haksız fiil tanımlanmış, 60. maddesinde de (TBK'nun değişik 72. md) haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan zararının tazmini istemiyle açacağı davaların zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine (TBK'nun 72. maddesinde 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri öngörülmüştür) tabi olduğu belirtilmiştir.

Buna karşılık 2918 sayılı KTK'nun 109/1. maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler için, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Maddenin özellikle 2. fıkrasında "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu, taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3.kişi) fiil cezayı gerektiriyor ise, uzamış ceza zamanaşımının uygulanacağını kabul etmiştir. Görüldüğü gibi, BK'nun 60 ve 2918 sayılı KTK'nun 109/2. maddesindeki düzenlemeler, zamanaşımı süresinin başlangıcı yönünden birbirine paraleldir. Aralarındaki tek fark, zamanaşımı süresinin trafik kazalarından doğan tazminat talepleri bakımından 1 yıl yerine, 2 yıl olarak öngörülmesidir. (TBK'nun 72. maddesi ile bu konuda da paralellik sağlanmıştır).

Haksız fiile dayanan tazminat isteminde zamanaşımının işlemeye başlayacağı tarih, zararın ve zarar sorumlusunun öğrenildiği tarihtir. Zararın öğrenilmesi kavramıyla kastedilen ise, haksız fiil nedeniyle oluşan bedensel zararın kapsamının öğrenilmesi olup, bu bedensel zararın sebep olacağı maluliyet oranının belirlendiği tarihin, zararın öğrenilmesi kavramına bir etkisi yoktur. Bedensel zararın (yaralanmanın) gerçekleşmesi ve bu yaralanmayla ilgili tedavinin tamamlanması ile zararın kapsamının belli olduğu kabul edilmelidir.

Buna göre; davaya konu trafik kazasında sadece davacının yaralanması, olay tarihinin 27/05/2005, maluliyete ilişkin Adli Tıp Kurumu raporunun davacıya 22/04/2014 tarihinde tebliğ edilmiş olması, tedavinin tamamlanmış olması ve ıslahın 12/10/2016 tarihinde yapılmış olduğu dikkate alınarak uzamış ceza zamanaşımı olan 8 yılın ve Borçlar Kanunu’ndaki 10 yılın dolmuş olması sebebiyle maddi tazminatın ıslah edilen kısmı bakımından zamanaşımı dolduğundan reddi gerektiği hususu nazara alınmadan yazılı şekilde bölge adliye mahkemesince karar verilmiş olması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı SGK vekili ve fer’i müdahil ... Koz. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin reddine, (3) nolu bentte açıklanan nedenle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK 371. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... ve feri müdahil ... Koz. San. ve Tic. A.Ş.'ye geri verilmesine 16/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19681, Karar No: 2017/7300, Tarih: 16.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/19681 E.  ,  2017/7300 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12372, Karar No: 2014/14557, Tarih: 22.09.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/12372 E.  ,  2014/14557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANTALYA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/01/2013

NUMARASI : 2012/801-2013/36

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve yıkım davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar, bir kısım davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 06.05.2014 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz edenler vekili Avukat E.Z. geldi davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davacı T.. G.. vekili Avukat, ihbar olunan K.. B.. vekili Avukat gelmediler yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen kararın, Dairece; “...kendisine husumet yöneltilen davalı S. E.'in dava tarihinden önce ölmüş olması nedeniyle ona yöneltilen davanın reddine karar verilmesi...” gereğine değinilerek, bu yöne hasren bozulması üzerine, Mahkemece bozma kararına uyularak davalı S. E. hakkındaki davanın reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

Davalılar H. K.R.. K.., S.. K.. ve M.. E.. yönünden açılan davanın Mahkemece kurulan ilk hüküm ile kabul edildiği, adı geçen davalılar vekilinin temyiz itirazının Dairece yapılan inceleme sonucunda reddedildiği, kararın sadece davalı S. E. aleyhinde kurulan hükme hasren bozulduğu, davalıların karar düzeltme isteklerinin de Dairece 26.11.2012 tarihinde reddedildiği, böylece bu davalılar hakkında tesis edilen ilk hükmün elatmanın önlenmesi ve yıkım istekleri bakımından kesinleştiği, anılan davalıların bekletici mesele yapılmasını talep ettikleri ve çekişmeli taşınmazın tapusunun iptali isteği ile Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/51 esasında açtıkları davanın ise yargılama sırasında değil, haklarında verilen kabul kararı kesinleştikten sonra 29.01.2013 tarihinde açıldığı, bu durumda bekletici mesele yapılamayacağı gözetilerek, Mahkemece yazılı olduğu üzere karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Yukarıda adı sayılan davalılar vekilinin daha önceden kesinleşen bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; bozma kararına uyulmak suretiyle dava tarihinden önce ölen S.. E.. yönünden açılan davanın mahkemece reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur

Ne var ki, yargılama harç ve giderleri kural olarak davada haksız çıkan, eş söyleyişle aleyhine hüküm kurulan tarafa yükletilir.( 1086 sayılı HUMK 417/1, 6100 sayılı yeni HMK 326/1 maddeleri)

Davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; bozma kararına uyulmak suretiyle dava tarihinden önce ölen S.. E.. yönünden açılan davanın mahkemece reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur

Ne var ki, yargılama harç ve giderleri kural olarak davada haksız çıkan, eş söyleyişle aleyhine hüküm kurulan tarafa yükletilir.( 1086 sayılı HUMK 417/1, 6100 sayılı yeni HMK 326/1 maddeleri)

O halde, aleyhindeki dava reddedilen S. E. yönünden yapılan yargılama giderlerinin hükümde ayrıca gösterilmek suretiyle davacı üzerinde bırakılması gerekirken, bu giderlerin de öteki davalılardan tahsiline karar verilmiş olması doğru değildir.

Kabule göre de; istem olmasa bile yargılama giderlerinin,her iki taraf için ayrı ayrı olmak üzere kendiliğinden (re'sen) hüküm altına alınması ve hangi tarafın yargılama giderlerini ödemekle yükümlü olduğunun kararda açıkça gösterilmesi gerekirken, Mahkemece bozma kararı sonrasında yapılan yargılama giderleri için her hangi bir hüküm kurulmamış olması da isabetsizdir.

Bir kısım davalılar vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 28.12.2013 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz edenler vekili için 1.100.-TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenden alınmasına, 22.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7142, Karar No: 2015/8479, Tarih: 18.03.2015

**5. Ceza Dairesi         2013/7142 E.  ,  2015/8479 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : İhmali davranışla görevi kötüye kullanma

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanununun 6545 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki 14. maddesinde, "Daireler arasındaki işbölümünün belirlenmesinde dava açılan belgedeki nitelendirme esas alınır. Açıklama ile sevk maddelerinin uyumsuz olduğu durumlarda, açıklamaya itibar edilir" hükmü yer almaktadır. Ayrıca "tavsif'in ve buna bağlı olarak görevli dairenin neye göre belirleneceğine ilişkin Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun 15/07/2009 gün, 2009/7-7, 15/07/2009 gün 2009/8-8, 25/12/2009 gün ve 2009/13-13 sayılı ve benzeri kararlarında da belirtildiği üzere, iddianamedeki anlatım ile sevk maddeleri arasında uyumsuzluk bulunması ve sevk maddelerinin yanılgı sonucu belirlenmesi durumunda görevli Dairenin yanlış belirlenmiş sevk maddelerine göre değil, vasfı iddianame metninden açıkça saptanabilen suça göre belirlenmesi gerekmektedir.

İddianame içeriğine göre özetle "akut apandisit tanısı konulan müştekinin ameliyatını genel cerrahi uzmanı şüpheli B.. Ö..'in yapması gerekirken, ameliyata iştirak etmediği, asistan doktor olan şüpheliler ... ve ... tarafından gerçekleştirildiği, hemşire ...'un da ameliyat ekibi içerisinde yer aldığı, şüphelilerin operasyon sırasında ve sonrasında gerekli dikkat ve özeni göstermeyip, müştekinin batınında yabancı cisim unutarak yeniden ameliyat olmasına neden olmak suretiyle mağduriyetine sebebiyet verdiklerinin" iddia edilmiş ve sevk maddesi olarak TCK'nın 257/2. maddesi gösterilmiş ise de Yargıtay Kanununun 14. maddesi ve yukarıda açıklanan Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu kararlarında ortaya konan ilkeler doğrultusunda, tesis edilen hükmün incelemesini yapmakla görevli Dairenin belirlenmesinde, iddianame metninde anlatılan ve yargılamanın konusunu oluşturan taksirle yaralama suçunun dikkate alınması gerektiği ve bu durumda temyiz inceleme görevinin Yüksek 12. Ceza Dairesine ait olduğu anlaşıldığından Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın ilgili daireye gönderilmesine, 18/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8297, Karar No: 2016/2397, Tarih: 16.03.2016

**11. Ceza Dairesi         2014/8297 E.  ,  2016/2397 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Özel belgede sahtecilik

Taşınmaz sahibi olan sanığın, katılan adına düzenlenmiş sahte kira sözleşmesini icra takibine koymak suretiyle üzerine atılı özel belgede sahtecilik suçunu işlediği iddia edilen kamu davasında, alınan bilirkişi raporuna göre belgedeki imzanın katılanın eli ürünü olmadığının anlaşılması karşısında; sahte kira sözleşmesinden yararlananın sanık olduğu da gözönüne alınarak yüklenen suçun tüm unsurları itibariyle oluşup sübuta erdiği ve sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı gerekçelerle beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.03.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25359, Karar No: 2014/1429, Tarih: 27.01.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/25359 E.  ,  2014/1429 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 5. İş Mahkemesi

Tarihi : 10.05.2012

No : 2009/107-2012/274

Dava, 10/11/2006 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm geliri ve cenaze gideri nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın ıslah talebi doğrultusunda 9.030.06 TL üzerinden davalıların kusurları oranında kabulü ile masraf ve onama tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı kuruma verilmesine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı ve davalılar E.. D.., İ..B.. Sitesi avukatı ve M.. G.. tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesindeki; “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin anılan Yasada, yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı sonucu davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26. ve 87. maddeleridir.

Eldeki davada, iş kazasının, İ..B.. Sitesi Yönetiminin 18/02/2006 tarihli karar defterine göre alınan dış cephe boyama işi nedeniyle 10/11/2006 tarihinde sigortalının kurulan iskelede çalışırken, iskeleden düşmesi ve vefat etmesi şeklinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 26 ve 87. maddeleri olup; davada, öncelikle halledilmesi gereken sorun, iş kazasına maruz kalan sigortalıyı çalıştıran işverenin kim olduğu ve davalı İş Bankalılar Site Yönetimi ile belirlenen işveren arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile, asıl işveren-taşeron ilişkisi olup olmadığının saptanmasıdır.

Eldeki davada kaza sonrası davalılardan M.. G.. ve İ..B.. Sitesi Yönetim Kurulu Başkanı E.. D.. hakkında ceza davası açıldığı, dava

sonucunda verilen her iki davalı hakkındaki mahkumiyet hükmünün davalı Ekrem’in kazanın meydana gelmesinde kusurunun ve illiyet bağının olmaması nedeniyle beraati yerine ceza verilmesi nedeniyle bozulduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki davada kaza sonrası davalılardan M.. G.. ve İ..B.. Sitesi Yönetim Kurulu Başkanı E.. D.. hakkında ceza davası açıldığı, dava

sonucunda verilen her iki davalı hakkındaki mahkumiyet hükmünün davalı Ekrem’in kazanın meydana gelmesinde kusurunun ve illiyet bağının olmaması nedeniyle beraati yerine ceza verilmesi nedeniyle bozulduğu anlaşılmaktadır.

Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi hükmü gereğince, ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlı olunmasıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle ceza mahkemesinde saptanacak maddi olayın yargısal bir kararla saptanmış olması gerçeğinin hukuk hakimini de bağlaması gerekir. Bu hal; Kamunun yargıya olan güveninin korunmasının bir gereği olduğu gibi, söz konusu Borçlar Kanununun 53. maddesinde öngörülen kuralın da doğal bir sonucudur. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Eldeki davada da, vefat eden sigortalının davalılardan M.. G.. yanında çalıştığı ceza mahkemesi tarafından belirlenmiş olmakla, artık işverenin Mustafa olduğunun kabulü gerekir.

Ne var ki, davalı Mustafa ile diğer davalı İ..B.. Sitesi Yönetimi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulnup bulunmadığı mahkemece yeterli düzeyde araştırılmamıştır.

506 sayılı Kanunun 87. maddesi hükmüne göre aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.

Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile, asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise; asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise; asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Mahkemece, davalı İ.. B.. Sitesi Yönetiminin dış cephe yalıtım işinde sigortalı çalıştırıp-çalıştırmadığı; işin tamamından el çekerek, anahtar teslimi şeklinde davalı Mustafa’ya yaptırıp-yaptırmadığı araştırılarak, taraflar arasındaki asıl işveren-taşeron ilişkisi irdelenerek, asıl işveren-taşeron ilişkisinin bulunmadığı veya başka bir deyişle anahtar teslimi iş yapıldığı sonucuna varıldığı takdirde davalılardan Ekrem’in 506 sayılı Yasanın 26. maddesinin 2. fıkrası çerçevesinde şahsi kusurunun varlığı araştırılarak sonuca göre, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak hüküm kurulmalıdır.

2- Tarafları ve konusu farklı olan sigortalının veya hak sahiplerinin açtığı tazminat dosyasında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmeyecektir. Şayet kesinleşmiş ise ancak, güçlü delil teşkil edebilir. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Mahkemece,sigortalının hak sahiplerinin davalılara karşı açtığı bir dava olup olmadığı, var ise kesinleşip kesinleşmediği de araştırılarak, sonucuna göre bir karar verilmelidir.

3- Davacı Kurum, davada 506 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca istemde bulunduğu halde, sigortalının işe giriş tarihi ve işe girişinin süresinde Kuruma bildirilip bildirilmediği yöntemince araştırılmamıştır.

İş kazasının vuku bulduğu 10.11.2006 tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 9. maddesi ile; “İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.” hükmü getirilmiş, anılan Yasanın 10. maddesinde de, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.