muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4729, Karar No: 2017/747, Tarih: 09.03.2017

Mahekemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; yapı denetim hizmet sözleşmesinin arsa malikleri tarafından 10.01.2011 tarihinde

imzalandığı, ... Belediyesi cevabi yazısından da dava konusu parsellerde imar uygulaması nedeniyle pürüzlerin bulunduğu, böylelikle davalıların davacı yükleniciden imara aykırı yapı yapmasını talep edemeyecekleri, söz konusu imara aykırılıkların giderilmesini beklemekle yükümlü olduklarını, davalılar tarafından gönderilen fesih ihtarında imar planının 31.08.2010 tarihli olduğu, böylelikle 31.12.2010 tarihine kadar ruhsatın alınması gerektiğini bildirdikleri, kaldı ki yapı denetim sözleşmesinin 20.01.2011 tarihinde imzalandığı, böylelikle davalıların akdi fesihlerini haksız nedene dayandırdıkları, yapı denetim sözleşmesi imzalanmadan inşaat ruhsatının da alınamayacağından davacının akdin feshi nedeniyle menfi zararlarını, kâr kaybını ve cezai şartı istemekte haklı olduğu, fesih tarihinden itibaren temerrüt faizini istemiş ise de temerrüdün alacaklının ihtarı ile oluştuğu, bu konuda davacının dava tarihinden önce usulüne uygun bir ihtar göndermediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile harcama bedeli toplam 65.174,42 TL'nin ve 16.293,60 TL kâr payı ile 100.000,00 TL cezai şart olmak üzere toplam 116.293,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Davalılar vekilinin temyiz itirazları yönünden;

... Belediyesi'nin cevabi yazısından 02.06.2010 tarihinde inşaat yapılacak alanda pürüzlerin kalktığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki davacı tarafından 31.08.2010 tarihinde imar durum belgesi çıkartıldığı tartışmasızdır. Sözleşmenin 1. maddesi uyarınca inşaat ruhsatının alınması için öngörülen dört aylık süre feshin ihtar edildiği tarih itibariyle dolmuştur. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde fesih ihtarı tek başına sonuç doğurmuyor ise de davacı da işbu davayı açtığından tarafların fesih hususunda iradelerinin birleştiği anlaşılmaktadır.

Yüklenici tamamen kusursuz olduğunu ispat etmedikçe menfi zararını isteyemeyecektir. Bu durumda mahkemece, davacı yüklenicinin ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yaptığı masraflardan sadece davalı arsa sahipleri yararına olanları isteyebileceği dikkate alınarak bu konuda uzman bilirkişiler aracılığıyla arsa sahiplerinin faydalanabileceği masraf kalemlerinin tespit ettirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2-Bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-Bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalılar yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadelerine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1540, Karar No: 2016/1980, Tarih: 29.03.2016

**23. Hukuk Dairesi         2016/1540 E.  ,  2016/1980 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-KARAR-

Temyiz dilekçesinin verilme usulü HUMK'nın 434. maddesinde açıklanmış olup, buna göre harca tabi ise temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt ettirilip, temyiz harcının yatırılmış olması gerekmektedir. Temyiz defterine kayıt ettirilip, harcı alınmayan temyiz dilekçeleri bakımından çözüm getiren 21.05.1985 gün ve 1984/5 Esas, 1985/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, harca tabi olmasına rağmen hesap edilip ilgilisinden alınmadan temyiz defterine kaydedilen temyiz dilekçeleri hakkında da HUMK`nın 434/3. maddesinde öngörülen eksik harç ödenmesi ile ilgili işlemin kıyasen uygulanması ve bu durumda temyiz isteminin, temyiz defterine kaydedildiği tarihte yapılmış sayılması gerektiği açıklanmıştır.

Somut olayda, temyiz talebinin reddine ilişkin 29.06.2015 tarihli ek kararı temyiz eden davacı vekilinin temyiz dilekçesinin 03.04.2012 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 48. maddesi uyarınca süresinde temyiz kaydı yapılmış ise de, bu ek kararın temyizi ile ilgili temyiz başvuru ve maktu temyiz karar harcının yatırılması gerekmektedir. Anılan harçların yatırıldığına ilişkin dosyada bir belge bulunmamaktadır. Davacı vekili tarafından anılan harç yatırılmışsa buna ilişkin belgenin eklenmesi, yatırılmamışsa yatırması için anılan davacı vekiline HUMK'nın 434/3. maddesi uyarınca muhtıra çıkarılması, sonucuna göre gerektiğinde dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemiz'e gönderilmesi ya da aynı hüküm uyarınca mahkemece bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 29.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7685, Karar No: 2012/1396, Tarih: 09.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/7685 E.  ,  2012/1396 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 2. İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/11/1994- 15/10/2008 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun'un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun'dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Toprak San.ve Ltd.Şti.'ne iadesine 09/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14076, Karar No: 2013/17410, Tarih: 06.11.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/14076 E.  ,  2013/17410 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili tarafından davalı aleyhine çeke dayalı olarak başlatılan icra takibinin davalının itirazı sonucu durduğunu, müvekkilinin dava dışı lehtar ... Mobilya Taşımacılık Ltd. Şti.cirosu ile sahip olduğu keşidecisi davalı olan 9.870,00 TL çekten dolayı alacaklı olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çekin süresi içinde bankaya ibraz edilmediğinden kambiyo vasfını yitirdiğini, çek alacaklısı olduğunu iddia eden davacı ile müvekkili arasında herhangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığını, çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek davanın reddine ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan Adli Tıp Kurumu Raporları doğrultusunda, dava konusu çekteki keşideci imzasının davalının eli ürünü olmadığı, dava konusu çekin davalı keşidecinin vekili olarak dava dışı ... tarafından keşide edildiği, nitekim davalının kendisine verdiği vekaletnamede açıkça çek düzenlemeye dair yetkisinin bulunduğu, çek altındaki imzanın da dava dışı ...'a ait olduğunun belirlendiği, süresi içinde bankaya ibraz edilmeyen çeki elinde bulunduran davacı hamilin ilamsız icra takibi yapmasının mümkün olduğu, davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne itirazın iptali ile takibin devamına ve %40 icra inkar tazminatına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 06.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12355, Karar No: 2015/819, Tarih: 20.01.2015

**18. Hukuk Dairesi         2014/12355 E.  ,  2015/819 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

...Nüfus Müdürlüğü'nce küçük ...'ın Türk Medeni Kanunu'nun 404.maddesi uyarınca vesayet altına alınmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

...'nün 28.01.2014 havale tarihli yazısı ile... isimli küçüğe TMK.nun 404. maddesi uyarınca vasi atanması istenilmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 404/1. madde ve fıkrasında "Velâyet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınır.", 337. maddesinde "Ana ve baba evli değilse velâyet anaya aittir. Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velâyet kendisinden alınmışsa hâkim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velâyeti babaya verir.", 11. maddesinde "Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar." hükümleri yer almaktadır.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; kısıtlı adayı ...'ın...ile ...'ın evlilik dışı birlikteliklerinden 24.12.2013 tarihinde dünyaya geldiği, anne...'nin dava tarihi itibariyle 18 yaşını doldurmamış olması nedeniyle küçük...'a vasi atanması istendiği, mahkemece 28.02.2014 tarihinde küçük ...'a dedesi ...'ın vasi olarak atandığı, anne ... ile ...'ın ise 28.02.2014 tarihinde evlendikleri, anne ve baba tarafından nüfusa bildirim ile çocuk ile ... arasında sonradan evlenme ile soybağının kurulduğu ve çocuğun baba ...'ın hanesine kaydının yapıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler dikkate alındığında somut olayda küçük ...'ın annesi ...'nin ...ile evlendiği ve evlenme ile ergin olduğu, küçüğün baba ... ile de soybağının kurulduğu gözetilerek inceleme tarihi itibariyle küçüğün anne ve babasının velayeti altında bulunduğu, velayet kaldırılmadıkça bir kimseye vasi atanamayacağından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hükmün HUMK nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 22.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/26048, Karar No: 2017/3048, Tarih: 09.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/26048 E.  ,  2017/3048 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7152, Karar No: 2010/11211, Tarih: 13.10.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/7152 E.  ,  2010/11211 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

İcra ve İflas Kanunu'nun 142 nci maddesinin son fıkrasına göre sadece sıraya yönelik itirazları inceleme görevi İcra Mahkemesi'nindir.

Davacı vekili dilekçesinde dava dışı borçluya ait aracın satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde üst sıraya alınan davalı bankanın rehninin teslim şartı yerine getirilmeksizin kurulduğunu ve bu itibarla geçersiz olduğunu, aracın borçlu elinde haczedildiğini ileri sürerek davalıya isabet eden paranın müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Rehnin geçersizliğine ilişkin itiraz alacağın esas ve miktarına yönelik olmayıp, rehnin rüçhaniyetine istinaden üst sıraya alınma işlemine yönelik bulunduğundan inceleme görevi İcra Mahkemesi'nindir. Mahkemece dava dilekçesinin görev yönünden reddine ve talep halinde dosyanın İcra Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmek gerekirken, esasa girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik YER OLMADIĞINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 13.10 .2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Aslı gibidir.
Yargıtay — Esas No: 2010/51768, Karar No: 2013/9066, Tarih: 18.03.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/51768 E.  ,  2013/9066 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, fazla mesai alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır.

İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.02.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.).

Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir.

İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3).

Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.07.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.).

Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.