muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/30, Karar No: 2013/333, Tarih: 05.07.2013

Kasten öldürme suçuna teşebbüs ve mala zarar verme suçlarından haklarında verilen mahkumiyet kararları Özel Daire tarafından onanmak suretiyle kesinleşen sanıklar O.K.. ve C. B.. olay yerinde olmadıklarını ve olaya karışmadıklarını savunmuş,

Hakkında 06.04.2009 tarihinde yakalama kararı çıkarılan, soruşturma aşamasında savunması alınamayan, 09.07.2009 günlü ilk duruşmaya gelerek savunmada bulunan sanık T.T., suçlamaları kabul etmediğini, arandığını öğrenince kendiliğinden duruşmaya geldiğini, olay yerinde olmadığını, olay günü saat 23.30 sıralarına kadar A.. düğün salonundaki parti toplantısına katıldığını, daha sonra ortalığı toplayıp hemen karşıdaki evine gittiğini, olaydan ertesi gün haberi olduğunu, bir hafta sonrada adının karıştığını, katılanı mahalleden tanıdığını, o güne kadar aralarında herhangi bir husumet bulunmadığını, rakip partiden olması nedeniyle olaya adının karıştırıldığını söylemiş,

Mahkemede başlangıçta susma hakkını kullanan sanık C.K.. özetle, olay tarihinde annesiyle evde tartıştıktan sonra, önce Avcılar sahilinde cafe çalıştıran amcasının oğlunun yanına gittiğini, daha sonra ... de önce nehir kenarında oturduğunu, daha sonra parka gidip orda bira içtiğini ve bayağı sarhoş olduğunu, yukarı doğru çıkarken sokak lambasının altında ilerde kalabalık bir grup arasında kargaşa olduğunu fark ettiğini, olay yerine yakın arabasını park etmiş araç yanında duran ve elinde viski şişesi bulunan bir şahsı görünce ne olduğunu sorduğunu, bu şahsın küfür edip kendisine saldırdığını, ağır küfürler edince almış olduğu alkolün verdiği cesaretle kendini koruma amaçlı üzerinde bulundurduğu bıçakla bu şahsa rast gele salladığını, daha sonra eve gittiğini, olayı haberlerde izleyince bu sefer korkup evde saklandığını, daha sonra iş aramak için dışarı çıktığında yakalandığını belirtmiş, mahkemede ayrıca sarhoş olan H.P..’nun gayet normal şekilde soru sormasına rağmen galiz küfürler savurduğunu belirtmiştir.

Sanıkların hukuki durumlarının ayrı ayrı değerlendirilmesinde;

1- Sanık T.T..'nin üzerine atılı kasten öldürme suçuna teşebbüs ve mala zarar verme suçunun sabit olup olmadığı:

Katılanın olaydan bir gün sonra kolluk görevlilerine hastanede verdiği ilk ifadesi dışındaki tüm ifadelerinde istikrarlı bir şekilde, olaya katılanlar arasında sanık T..'ın da bulunduğunu söylemesi, sanık T..'ın da savunmasında belirttiği üzere, aynı mahallede oturan katılan ile arasında, katılanın kendisine suç atmasını gerektirir önceye dayalı bir husumetinin bulunmaması  karşısında; sanık T..'ın da  kasten öldürme suçuna teşebbüs ve mala zarar verme suçlarına katıldığının ve üzerine atılı suçların sabit olduğunun kabulü gerekmektedir.

Hernekadar katılanın olaydan bir gün sonra kolluk görevlilerine hastanede verdiği ilk ifadesinde sanık T..'ın olaya katıldığı yönünde bir beyanı olmamış ise de, öncelikle katılan bu ilk ifadesinde olaya karışanları göremediğini belirtmek suretiyle hiç bir isim vermemiş, ertesi gün kolluk görevlilerine yine hastanede verdiği ifadesinde olaya karışanların semtlerinin çocuğu olduğu için kıyamadığından isimlerini söylemediğini belirtmiş olup, katılan ile sanıkların aynı mahallede oturmaları ve birbirlerini daha önceden tanıyor olmaları katılanın anlatımlarını doğrulamaktadır. Kaldı ki dört bıçak darbesi ile yaralanıp, hayati tehlike geçiren ve yapılan ameliyatla dalağı alınan bir kişinin, ameliyatın hemen sonrasında çeşitli nedenlerle ayrıntılı bir şekilde beyanda bulunmaması da hayatın olağan akışına uygun bir durumdur.

Bu nedenle; sanığın kasten öldürme suçuna teşebbüs ve mala zarar verme suçundan cezalandırılmasına ilişkin yerel mahkeme hükmü usul ve kanuna uygun olup, bu hükmü onayan Özel Daire kararında da bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının sanık T..yönünden reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Genel Kurul Üyesi; itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

2- Sanık Cem Karakaya'nın üzerine atılı suç üstlenme suçunun sabit olup olmadığına gelince:

Suç üstlenme suçu 5237 sayılı TCK’nun 270. maddesinde; "Yetkili makamlara, gerçeğe aykırı olarak, suçu işlediğini veya suça katıldığını bildiren kimseye iki yıla kadar hapis cezası verilir. Bu suçun, üstsoy, altsoy, eş veya kardeşi cezadan kurtarmak amacıyla işlenmesi hâlinde; verilecek cezanın dörtte üçü indirilebileceği gibi, tamamen de kaldırılabilir" şeklinde düzenlenmiştir.

Kişinin gerçekte hiç işlenmemiş veya başkası tarafından işlenmiş olan bir suçu kendisinin işlediğinden bahisle bildirimde bulunmasıyla oluşan suç üstlenme suçunun, belli akrabalık ilişkisi içinde bulunulan kişilerin cezadan kurtulması amacıyla işlenmesini kanun koyucu cezadan indirim nedeni yada şahsi cezasızlık hali olarak kabul etmiştir. Madde metninde sayılan akrabalık ilişkisi sınırlı olup, kıyas ve yorum yoluyla genişletilmesi mümkün değildir.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Katılanın, aracının içerisinde bulunduğu sırada dört bıçak darbesi sonucu yaralandığı hususu dosya içeriği itibarıyla sabit olup, katılanı bıçakladığını kabul ederek, eylemi gerçekleştirme şeklini tamamen oluştan farklı olarak anlatan sanık C. K..'nın tespit edilemeyen bir nedenden dolayı, başkası tarafından katılana karşı gereçekleştirilmiş olan kasten öldürme suçuna teşebbüs eylemini üstlendiği anlaşılmaktadır.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Katılanın, aracının içerisinde bulunduğu sırada dört bıçak darbesi sonucu yaralandığı hususu dosya içeriği itibarıyla sabit olup, katılanı bıçakladığını kabul ederek, eylemi gerçekleştirme şeklini tamamen oluştan farklı olarak anlatan sanık C. K..'nın tespit edilemeyen bir nedenden dolayı, başkası tarafından katılana karşı gereçekleştirilmiş olan kasten öldürme suçuna teşebbüs eylemini üstlendiği anlaşılmaktadır.

Zira sanığın, daha önceden hiç tanımadığı  katılanı, başkaları tarafından yapıldığını iddia ettiği bir kavga olayına ilişkin olarak sorduğu soru üzerine ağır küfürler ederek kendisine saldırdığı  bahanesi ile yaralaması ve olaydan kısa bir süre sonrada ikamet ettiği yere uzakta bulunan, olayın gerçekleştirildiği yerdeki bir internet kafeye iş aramak için gitmesi ve sonrasında yakalanması hayatın olağan akışına uygun olmayıp, yerel mahkeme kararında belirtildiği üzere, ihbardan hemen sonra bu sanığın kolluk görevlilerini bekler bir şekilde yakalanması da bu aykırılığı doğrulamaktadır.

Bu nedenle, yerel mahkemece sanığın suç üstlenme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesinde ve bu kararın da Özel Daire tarafından onanmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının sanık C.yönünden de reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Genel Kurul Üyesi; itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ  :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının her iki sanık yönüyle de REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.07.2013 günü yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21827, Karar No: 2017/10186, Tarih: 19.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/21827 E.  ,  2017/10186 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6723, Karar No: 2006/7765, Tarih: 16.10.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/6723 E.  ,  2006/7765 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılardan ... kayyımı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1) Tapu maliklerindenile davalılardan ., ., ., ..., . ve arasındaki bağlantıyı gösterir biçimde mirasçılık belgesi istenmeden adı geçenler hakkında karar verilmesi,

2) Dava konusu taşınmazın sulu olduğu mahkemece yapılan keşifte dinlenen muhtarın beyanı ile belirlendiği ve bilirkişi kurulunca da sulu tarım arazisi olarak kabul edildiği halde raporda kamulaştırma nedeniyle kamulaştırmadan artan kesimin sulu hale geleceği kabul edilerek kamulaştırmadan arta kalan yer için değer artışı hesaplanması ve buna göre hüküm kurulması, 3) Davanın niteliği gereği davada kendisini vekille temsil ettiren (davalı) yararına karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, 4) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, 5018 sayılı Yasaya 5436 sayılı Yasayla eklenen (1) sayılı cetvelin (40). sırasında genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında gösterilmiş olup, bu yasal düzenleme 5436 sayılı Yasanın 18. maddesinin (F) bendi uyarınca 1.1.2006 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Buna göre,5018 sayılı Yasanın 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazların Hazine adına tapu sicilinde tescil olunacağı gözetilmeden dava konusu taşınmazın doğrudan davavcı idare (DSİ) adına tesciline karar verilmesi, Doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 16.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4052, Karar No: 2023/2683, Tarih: 25.05.2023

**2. Hukuk Dairesi         2023/4052 E.  ,  2023/2683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/55 E., 2023/80 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tavşanlı Aile Mahkemesi

SAYISI : 2021/559 E., 2022/498 K.

Taraflar arasındaki nafaka arttırımı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı asıl tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi tarafından arttırılmasına karar verilen yıllık toplam nafaka miktarının karar tarihi itibariyle istinaf kesinlik sınırının altında olması nedeni ile başvurunun reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı asıl tarafından temyiz edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince 28.02.2023 tarihli ek karar ile; davanın kabul edilen toplam miktarının karar tarihindeki temyiz kesinlik sınırının altında olması nedeni ile temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilmiştir.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 ... maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Bölge Adliye Mahkemesince verilen 28.02.2023 tarihli ek kararın davalı asıl tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı belirlenmiştir.

Adli yardım, temyiz yoluna başvuru sırasında talep edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.

Adli yardım, 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.02.2023 tarihli ek kararı davalı asıl tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.02.2023 tarihli ek kararı davalı asıl tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz istemi, temyiz konusu miktar veya değerin kesinlik sınırının altında olduğu gerekçesiyle davalı asılın temyiz dilekçesinin reddine yönelik Bölge Adliye Mahkemesinin 28.02.2023 tarihli ek kararına ilişkindir.

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve temyize konu edilen yıllık toplam nafaka miktarı 7.500,00 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Temyiz dilekçesinin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Bölge Adliye Mahkemesince verilen 28.02.2023 tarihli ek kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/13673, Karar No: 2019/17061, Tarih: 26.11.2019

**12. Hukuk Dairesi         2018/13673 E.  ,  2019/17061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının temyizen tetkiki davalılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Kısıtlı Hayrettin Akca adına vasisinin ihalenin feshi isteminde bulunduğu ancak dosyada vesayet makamından alınmış husumete izin kararı bulunmadığı anlaşılmış olup, davacı vasisine husumete izin kararı alması ve dosyaya sunması için imkan tanınması, vesayet makamından husumete izin kararı alınıp dosyaya sunulması halinde bu kararın, sunulmaması halinde buna ilişkin gerekli açıklama ve belgelerin eklenilerek birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12488, Karar No: 2013/2457, Tarih: 14.02.2013

**21. Hukuk Dairesi         2011/12488 E.  ,  2013/2457 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, ... nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'a iadesine, 14/02/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.