muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6284, Karar No: 2015/8256, Tarih: 22.04.2015

**2. Hukuk Dairesi         2015/6284 E.  ,  2015/8256 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Velayetin Düzenlenmesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim velayeti eşlerden birine verebilir. (TMK 336/2 md.) Anne ve baba arasındaki evlilik birliği halen devam ettiğine göre, davacının talebi, Türk Medeni Kanununun 197/son maddesi gereğince, müşterek çocukların velayetinin tedbiren kendisine verilmesi isteğini içermektedir. Toplanan delillerden;tarafların aynı şehirde yaşadıkları, müşterek çocukların dava tarihinden öncesinden itibaren davalı baba ile birlikte kaldıkları, mahkemece alınan 31.10.2014 tarihli raporda mevcut durumda çocuklar açısından tedbiren velayete ilişkin düzenleme yapılmasını gerektirecek bir durum olmadığının belirtildiği anlaşılmaktadır. Geçici nitelikte bile olsa, çocuğun velayetinin düzenlenmesinde asıl olan çocuğun üstün yararıdır. Ana ve baba ile çocuğun yararı çatıştığı takdirde; çocuğun yararına üstünlük tanınması gerekir. Tarafların aynı yerde oturduğuna, babanın velayet görevini gereğince yapamayacağına ilişkin bir delil ve olgu belirlenmediğine göre; uzman görüşü doğrultusunda isteğin reddine karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 22.04.2015(Çarş.)
Yargıtay — Esas No: 2008/7202, Karar No: 2009/9286, Tarih: 11.05.2009

**2. Hukuk Dairesi         2008/7202 E.  ,  2009/9286 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Konya 3. Aile Mahkemesi

TARİHİ                  :6.3.2008

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm yoksulluk  ve tedbir nafakası yönünden temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, davanın devamı süresince, gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına (TMK. md.186/1)  geçimine, (TMK md.185/3)  malların yönetimine (TMK. 223, 242, 244, 262, 263, 264, 267, 215)  ve çocukların bakım ve korunmasına (TMK.md.185/2) ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden (resen) almak zorundadır (TMK.169). O halde; Türk Medeni Kanununun 185/3. ve 186/3. maddeleri uyarınca, tarafların ekonomik ve sosyal durumları da gözetilerek dava tarihinden geçerli olmak üzere  davacı kadın  yararına uygun miktarda tedbir nafakasına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

2- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. (TMK.m.175) Toplanan delillerle, boşanmaya sebep olan olaylarda davacı kadının daha ağır kusurlu olmadığı, her hangi bir geliri ve malvarlığının bulunmadığı, boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği gerçekleşmiştir. O halde davacı kadın yararına geçimi için uygun miktarda yoksulluk nafakası takdiri gerekirken isteğin reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 1 ve 2. bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,  oybirliğiyle karar verildi. 11.05.2009 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2024/4813, Karar No: 2024/5896, Tarih: 24.10.2024

**1. Hukuk Dairesi         2024/4813 E.  ,  2024/5896 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2581 E., 2024/2058 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2019/51 E., 2022/18 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; davanın, Kadastro Mahkemesince görülen tespite itiraz istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun dairelerin iş bölümüne ilişkin 18.01.2024 tarihli ve 2024/1 sayılı kararı uyarınca dosyayı inceleme görevi Yargıtay 8. Hukuk Dairesine ait olduğundan, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 60 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gerekli inceleme yapılmak üzere dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar vermek gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Dosyanın YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,

24.10.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18834, Karar No: 2010/1217, Tarih: 25.01.2010

**5. Hukuk Dairesi         2009/18834 E.  ,  2010/1217 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12820, Karar No: 2015/12826, Tarih: 10.06.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/12820 E.  ,  2015/12826 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Alacak

...... (..l) ile........ aralarındaki alacak davasında mahkemenin yetkisizliğine dair........ Aile Mahkemesi'nden verilen 05.11.2013 gün ve 5/782 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ..... vekili, tarafların boşandıklarını, boşanmaya dair kararın kesinleştiğini, davacının rahatsızlıkları nedeniyle 1999 yılının Temmuz ayında tarafların fiilen ayrıldığı 2009 yılının Haziran ayı ortalarına kadar sahibi olduğu eczanenin tüm mali sorumluğunu davalının üstlendiğini, gelirlerini ve giderlerini düzenlediğini, davalının bu dönemde davacının banka hesaplarından kendi banka hesaplarına sebepsiz EFT havaleleri yaptığını açıklayarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 30.000,00 TL alacağın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı.... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; yetkisizlik kararı verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar 16.10.1991 tarihinde evlenmiş, 20.07.2009 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin kararın 02.04.2012 tarihinde kesinleşmesiyle, mal rejimi sona ermiştir (TMK'nun 225/2.m.) Sözleşmeyle başka mal rejimi seçilmediğinden, eşler arasında 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (TKM'nin 170.m.), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar ise yasal edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. (TMK'nun 202, 4722 s.Y.nın 10.m.).

Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme hakime aittir (HMK'nun 31.md.). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, mal rejiminden kaynaklanan alacak isteğine ilişkindir.

Bu davaların çözüm yeri 4787 sayılı Aile Mahkemeleri'nin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 4. maddesi gereğince Aile Mahkemeleri'dir. Aile Mahkemesi kurulmayan yerlerde ise Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde davanın Aile Mahkemesi sıfatı ile görülüp karara bağlanması gerekir. Görev kamu düzenine ilişkin olmakla yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözönünde bulundurulur. TMK'nun 214/2. maddesinde; mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda boşanmaya, evliliğin iptaline veya hakim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda bu davalarda yetkili olan mahkemelerin yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; dava ilk olarak.... Hukuk Mahkemesi'ne açılmış ve ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın TMK'nun 215, 219, 229 ve 230. maddelerinde belirtilen hükümler çerçevesinde Aile Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği belirtilerek .... Aile Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmiş ve bu karar 28.12.2012 tarihinde temyiz edilmeden kesinleşmiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; dava ilk olarak.... Hukuk Mahkemesi'ne açılmış ve ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın TMK'nun 215, 219, 229 ve 230. maddelerinde belirtilen hükümler çerçevesinde Aile Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği belirtilerek .... Aile Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmiş ve bu karar 28.12.2012 tarihinde temyiz edilmeden kesinleşmiştir.

.... Aile Mahkemesi'nce ise davanın mal rejiminin tasfiyesine ilişkin bir dava olmadığı, genel yetki kuralı gereği davanın davalının yerleşim yerinde açılması gerektiği, ...... Aile Mahkemesi'nin yetkili olduğu belirtilerek .... Aile Mahkemesi'ne yetkisizlik kararı verilmiştir.

Dava, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak isteğine ilişkin bulunduğuna göre, TMK'nun 214/2. maddesi uyarınca boşanma davasının görüldüğü mahkeme olan .... Aile Mahkemesi görevli ve yetkili olduğu halde, uyuşmazlığın hatalı nitelendirilmesi sonucunda yetkili mahkemenin... Aile Mahkemesi olduğuna değinilerek yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi usul ve kanuna aykırıdır. Mahkemece iddia ve savunma çerçevesinde taraf delilleri toplanıp tartışılıp değerlendirilerek talebin esası hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi gerekir.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının bu nedenle kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 25,20 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 10.06.2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davacı, boşandığı eski eşi olan davalının kendisine ait eczaneyi işletmesine yardım ettiği sırada eczane gelirinin bir bölümünü hile yolu ile kendine malettiğini belirterek tazminat (alacak) isteminde bulunmuştur.

Evliliğin devam ettiği sırada eşlerin birbirinden olan bütün mali taleplerin Aile Hukukundan kaynaklanacağı ve bütün bu gibi taleplere ilişkin davalara Aile Mahkemesinin bakması gerektiği söylenemez. Eşlerin aile mal rejiminden kaynaklanan borç ilişkileri dışında, özel hukuka ilişkin borç ilişkileri de vardır. Bu nedenle eşler birbiriyle borçlandırıcı sözleşme yapabilcekleri gibi, kambiyo borcu altına girebilir; haksız eşlem ve sebepsiz zenginleşme sebebiyle sorumlulukları da oluşabilir.

Davacının dava dilekçesinde açıkladığı talebin niteliği göz önüne alındığında; davacının talebine Türk Medeni Kanunu'nun 2. kitabından kaynaklanan aile mal rejiminin tasfiyesiyle ilgili bir alacak talebi niteliği vermez. Bu talep, Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine (haksız eylem sebepsiz zenginleşme TBK. m. 49. vd.) dayalı bir alacak (tazminat) hukuki niteliğini taşıdığından; görevli mahkeme Aile mahkemesi olmayıp; Asliye hukuk mahkemesidir.

Davacının dava dilekçesinde açıkladığı talebin niteliği göz önüne alındığında; davacının talebine Türk Medeni Kanunu'nun 2. kitabından kaynaklanan aile mal rejiminin tasfiyesiyle ilgili bir alacak talebi niteliği vermez. Bu talep, Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine (haksız eylem sebepsiz zenginleşme TBK. m. 49. vd.) dayalı bir alacak (tazminat) hukuki niteliğini taşıdığından; görevli mahkeme Aile mahkemesi olmayıp; Asliye hukuk mahkemesidir.

Bir davada hem "görev" hem de "yetki" itirazı mevcut ise; mahkeme kendisinin de re'sen gözeteceği "görev" hususunu daha önce incelemeli ve karara bağlanmalıdır. Bu durumda, yetkisizlik kararı veren Aile Mahkemesi görevli olmadığından; aynı yerdeki Asliye hukuk mahkemesinde yetki itirazı ayrıca incelenmek üzere görevsizlik kararı vermelidir. Mahkeme yetki itirazını incelemede görevli değildir.

Açıkladığımız sebeplerle mahkemenin yetkisizlik kararının bozulması gerektiğini düşünüyor; Değerli çoğunluğun bozma sonucuna katılmakla birlikte, bozma gerekçesine katılmıyoruz. 10.06.2015
Yargıtay — Esas No: 2012/8555, Karar No: 2012/13925, Tarih: 25.06.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/8555 E.  ,  2012/13925 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan rapor uyarınca dere koruma alanında kalıp kullanımı yasaklanan taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesi ve bedelin davalı idareden tahsili ile el atılan taşınmazın davacı üzerindeki tapusunun iptali ve davalı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/556, Karar No: 2020/2521, Tarih: 19.02.2020

**9. Hukuk Dairesi         2020/556 E.  ,  2020/2521 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada davacılar, davalı sendikanın kapatılması talebine ilişkin dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacılardan T.C ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 14.07.2008 tarihli davanamesi ile; davalı Sendika ... Şubesi yöneticileri hakkında...Ağır Ceza Mahkemesi’nde çıkar amaçlı suç örgütü kurmak, hak ve çıkar elde etmek ve benzer suçlardan kamu davası açıldığı, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 58. maddesi gereğince davalı sendika yöneticilerinin sendika çatısını, Anayasa ile güvence altına alınmış haklar arasında bulunan sendikal hakkın kullanılmasının ortadan kaldırılması için araç olarak kullandıkları iddia edilerek davalı Sendika’nın kapatılması talep edilmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, sendika yöneticileri suç işlemiş olsalar dahi bunun sendikayı bağlamayacağını, davanın 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 58. maddesinin lafzına ve ruhuna aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yargılama Safhası ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme ilk kararında, davanın açıldığı dönemde yürürlükte olan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 58. maddesi gereği "temel hak ve hürriyetleri yok etmek" amacını güttüğü gerekçesi ile davalı sendikanın kapatılması talep edildiği, yeni düzenlemede ise bu şekilde bir hükme yer verilmediği, ...Ağır Ceza Mahkemesinin dosyasının kesinleşmesi beklenmekte ise de, dava sonucunun yasal mevzuat değişiklikleri karşısında sonuca etki etmeyeceğinden beklenilmesinden vazgeçildiği, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 58. ve sonradan yürürlüğe giren 6356 sayılı Kanun'un 31. madde hükümleri değerlendirildiğinde, dava ile talep edilen hükümdeki değişiklik sonrası davalı sendikanın iddia edilen olaylarla ilgili kapatılması şartlarının ortadan kalktığı, iddia edilen olayların yöneticilerin bireysel bazda yaptıkları eylemlerden kaynaklandığı değerlendirildiği gerekçesiyle esas yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı davacılardan T.C ...'nün vekili temyiz etmiştir.

Kararı davacılardan T.C ...'nün vekili temyiz etmiştir.

Karar, Dairemizin 20.10.2016 tarihli ve 2016/30531 E., 2016/18215 K. sayılı ilamı ile; “… her iki kanunda da sendikaların kapatılmasına ilişkin düzenleme yer almaktadır. Davalı sendikanın “temel hak ve hürriyetleri yok etmek” amacını güttüğü gerekçesiyle kapatılmasının istenmediği, somut ceza davasından bahsedilerek kapatılmasının istendiği, 2821 sayılı Kanun’un 58. maddesinde yalnızca “amaç gütme”nin sendika açısından kapatma nedeni sayılmadığı 58. maddenin birinci fıkrasında “....veya bu yolda faaliyette bulunan” denildiği görülmektedir. Bu nedenle mahkemece davanın kabulü veya reddi yönünde esasa ilişkin net bir karar verilmesi gerekirken dava konusuz kalmış gibi esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi hatalıdır.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Bu defa Mahkemece bozma ilamına uyularak, “… ... Cumhuriyet Başsavcılığının 14/07/2008 tarihli 2008/15 davaname nolu davanamesi ile davalı ...'nın ... şubesi yöneticileri hakkında ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinde çıkar amaçlı suç örgütü kurmak hak ve çıkar elde etmek ve benzer suçlardan kamu davası açıldığından bahisle 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 58. maddesi gereğince kapatılmasına karar verilmesinin talep edildiği, davaname tarihi itibariyle haklarında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 27/03/2008 tarihli 2007/639 soruşturma sayılı iddianamesi ile ... 11. Ağır ceza mahkemesinin 2008/133 Esas sayılı dava dosyasında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kurulan örgüte üye olma, çıkar elde etmek için kişilerin iş ve çalışma hürriyetini ihlal etme, sendikal hakların kullanmasını engelleme v.b suçlardan yargılanmaları istemiyle kamu davası açılan ... 'in suç tarihi itibariyle Türkiye Motorlu Taşıt İşçileri Sendikasının şube yönetcisi ve yönetim kurulu üyesi oldukları her ne kadar suç tarihinden davalı sendikanın ... şube yöneticisi ve yönetim kurulu üyeleri hakkında kamu davası açılmış ise de bu kişilerin davalı sendikanın genel merkez yöneticileri konumunda bulunmadıkları, kişisel eylemleri niteliğinde olduğu, ilgili kişilerin suç isnat edilen faaliyetlerinin bütünüyle davalı sendikaya mal edilemeyeceği, dava tarihinde yürürlükte bulunan 2821 sayılı Yasa'nın 58. maddesi kapsamında davalı sendikayı "devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozma, Türk Devletini ve Cumhuriyetin varylığını tehlikeye düşürmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde eğemenliğini sağlamak veya dil, din, ırk ve mezhep ayrımı yaratmak amaçları güden veya bu yolda faaliyette bulunan" konumuna sokmayacağı, yine haklarında kamu davası açılan ilgili şube yönetcilerinin atılı eymelerinin sonradan yürürlüğe giren 6356 sayılı Yasa'nın 31. maddesinde düzenlenen şartlar kapsamında da değerlendirilemeyeceği, …” gerekçesiyle davalı Sendikanın kapatılmasına yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

D) Temyiz:

Kararı davacı T.C ... temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 58. maddesinde sendikaların hangi hallerde kapatılacağı düzenlenmiştir. Anılan maddede “Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk Devletinin ve Cumhuriyetin varlığını tehlikeye düşürmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini sağlamak veya dil, ırk, din ve mezhep ayrımı yaratmak amaçları güden veya bu yolda faaliyette bulunan sendika ve konfederasyonlar Cumhuriyet savcısının istemi üzerine iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkeme kararı ile kapatılır.

“Yukarıdaki fıkra uyarınca açılan davalar sebebiyle görevli mahkemeler yargılamanın her safhasında talep üzerine veya re'sen sendika veya konfederasyonların faaliyetlerinin durdurulmasına ve yöneticilerinin görevlerine son verilmesine karar verebilir.” düzenleme yapılmıştır.

Yargılama süreci devam ederken yürürlüğe giren 6356 sayılı Kanun’da da sendikaların kapatılmasına ilişkin kural yer almaktadır. Bu Kanun’un 31. maddesi de “(1) Anayasada belirtilen Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı faaliyetlerde bulunan kuruluş, merkezlerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcısının talebi üzerine mahkeme kararı ile kapatılır. Aykırı davranış bireysel olarak yöneticiler tarafından gerçekleştirildiği takdirde, mahkemece sadece o yöneticilerin görevine son verilmesine karar verilir.

“(2) Yukarıdaki fıkra uyarınca açılan davalar nedeniyle mahkeme, yargılama süresince talep üzerine veya resen kuruluşun faaliyetlerinin durdurulmasına ve yöneticilerinin Geçici olarak görevden alınmasına karar verebilir.

“(3) Yukarıdaki hükümler veya bu Kanunda öngörülen diğer faaliyeti durdurma hâllerinde, kuruluşların mallarının yönetimi ve çıkarlarının korunması ve durdurma süresi sonunda yeniden faaliyete geçebilmesi için genel kurul yapılması, 4721 sayılı Kanun hükümleri gereğince tayin olunacak bir veya üç kayyım tarafından sağlanır.” hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere; 2822 sayılı Kanun, sendika ve konfederasyonların kapatılması talebiyle açılan davalarda görevli mahkemelerin yargılamanın her safhasında talep üzerine veya re'sen sendika veya konfederasyonların faaliyetlerinin durdurulmasına ve yöneticilerinin görevlerine son verilmesine karar verebileceği düzenlenmiş iken daha sonra yürürlüğe giren 6356 sayılı Kanun ile kapatılmaya neden olan aykırı davranış sadece bireysel olarak yöneticiler tarafından gerçekleştirildiğinin tespiti halinde, mahkemece sendikanın kapatılması kararına bağlı olmaksızın sadece o yöneticilerin görevine son verilmesine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.