muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4077, Karar No: 2023/7408, Tarih: 12.12.2023

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu 42, 473, 609, 469 ve 650 parsellerin tutanaklarının 07.02.1985 tarihinde kesinleştiği, dava tarihi 26.07.2021 itibariyle 10 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden davanın usulden reddi kararına yönelik istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesi içeriğine tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler; dava konusu Tekirdağ ili, Malkara ilçesi, ... Mahallesi, 609 parsel, 650 parsel, 469 parsel, 473 parsel, 42 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kadastro tespitlerinin 07.02.1985 tarihinde kesinleştiği, davanın 26.07.2021 tarihinde açıldığı, dava tarihi itibariyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12/3 üncü maddesindeki 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmakla, verilen kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 285,15 TL fazla alınan harcın istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.12.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15121, Karar No: 2017/3218, Tarih: 09.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/15121 E.  ,  2017/3218 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2262, Karar No: 2011/3224, Tarih: 07.04.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2010/2262 E.  ,  2011/3224 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

İncelenmesi gerekli bulunduğundan, 03.10.2007 günlü takibin devamı kararının üçüncü kişi ya da vekiline tebliği ile ilgili tebligat parçasının okunaklı onaylı örneğinin (iki yüzünün de fotokopisi çekilerek) temin edilip eklenmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 7.4.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10260, Karar No: 2011/6887, Tarih: 18.11.2011

**1. Ceza Dairesi         2008/10260 E.  ,  2011/6887 K.**

**"İçtihat Metni"**

TEBLİĞNAME : 1-B/2009/182344

MAHKEMESİ :(KARTAL) İkinci Ağır Ceza Mahkemesi

TARİH VE NO :03/02/2009-403/61

SUÇ:Kasten öldürmeye teşebbüs

K.B.'ü birlikte kasten öldürmeye teşebbüsten sanıklar S.. S.. ile E.. D..'ın yapılan yargılanmaları sonunda: Hükümlülüklerine ilişkin (KARTAL) İkinci Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 03/02/2009 gün ve 403/61sayılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay’ca incelenmesi sanıklar müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle; kararda açıklanan nedenle duruşmasız olarak incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-a) Sanıklar müdafiinin, ceza miktarı itibariyle yasal şartları taşımayan ve süresinden sonra gerçekleşen duruşma talebinin CMUK.nun 318. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

b) Adli emanetin 2008/822 sırasında kayıtlı olup 21/06/2008 tarihli ekspertiz raporuyla 6136 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu bildirilen bıçakla ilgili olarak zamanaşımı süresi içerisinde kamu davası açılması mümkün görülmüştür.

2) Dairemizce de benimsenen Ceza Genel Kurulunun 20/10/2009 gün ve 2009/1-85/242 sayılı kararında açıklandığı üzere; sanıklardan birisinin savunulmasının diğer sanık yönünden savunmada zafiyet yarattığı durumlarda sanıklar arasında menfaat uyuşmazlığı bulunduğunun kabulü gerektiğinden; aynı mağdur katılana yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçunun failleri olarak yargılanan ve aralarında menfaat çatışması bulunan sanıklar E.. D.. ve S.. S..’nın ayrı ayrı müdafiler tarafından temsil edilmeleri gerekirken, aynı müdafi tarafından temsil edilmeleri suretiyle 1136 sayılı Avukatlık Yasasının 38 ve 5271 sayılı CMK.nun 152. maddelerine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, sanıklar hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün CMUK.nun 321. maddesi uyarınca diğer yönleri incelenmeksizin tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak (BOZULMASINA), sanıklara verilen cezanın miktarı ve tutuklulukta geçirdikleri süre dikkate alınarak sanık E.. D.. ile sanıklar müdafiinin tahliye talebinin reddine 21/11/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12070, Karar No: 2013/12752, Tarih: 03.10.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/12070 E.  ,  2013/12752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin nüfus kayıtlarında "...." olan baba adının "....." olarak değiştirilmesini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin...... tarafından evlat edinildiğinden dolayı nüfus kaydında "Sadettin" olarak gözüken baba adının "......" olarak değiştirilmesini istemiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 07.07.1985 doğumlu .... (....) .....’nun, Ermenek Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 22.04.1988 gün 1988/78 E.-67 K. sayılı ilamıyla Özkan Karpuzcu tarafından evlat edinildiği, davacının evlat edinenin hanesine onun soyadını alarak kaydedildiği görülmüştür.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 314. maddesinin dördüncü ve Nüfus Yönetmeliğinin 105. maddesinin dördüncü fıkra hükümlerine göre, eşler tarafından birlikte evlat edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlat edinen eşlerin adları yazılır. 15.03.2009 günlü Resmi Gazete'de yayınlanan Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzüğün 20. maddesinin dördüncü bendinde “eşler tarafından birlikte evlat edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, ana ve baba adı olarak evlat edinen eşlerin adları yazılır. Tek başına evlat edinilmesi halinde de aynı yöntem uygulanır” şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşıldığından, evlat edinme ve tüzük tarihleri dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 03.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18880, Karar No: 2014/15643, Tarih: 30.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/18880 E.  ,  2014/15643 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/12/2012

NUMARASI : 2007/2-2012/1143

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Gerekçeli kararın taraflara yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek, dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6437, Karar No: 2019/10167, Tarih: 27.06.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/6437 E.  ,  2019/10167 K.**

**"İçtihat Metni"**

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na aykırı davranmak eyleminden ... Eczanesi yetkilisi ... hakkında Üsküdar Kaymakamlığı İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün 13/07/2017 tarihli ve 064 sayılı kararı ile uygulanan 1.603,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik itirazın kabulüne, idarî yaptırım kararının kaldırılmasına ilişkin İstanbul Anadolu 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 02/11/2017 tarihli ve 2017/4371 Değişik İş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 24/09/2018 gün ve 8138 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02/10/2018 gün ve KYB-2018-78998 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre; kabahatli eczacı hakkında gıda ürünlerinin satışında mevzuatta öngörülen kayıt yükümlülüğünü ihlâl etmek eyleminden dolayı idarî para cezası verildiği, mercii tarafından eczane işletmelerinin 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun hükümlerine tâbi olduğu, anılan Kanun’un 5/2. maddesindeki “Eczaneler için ayrıca başka herhangi bir kurum veya kuruluştan kayıt veya onay belgesi aranmaz.” şeklinde düzenleme bulunduğu, gıda takviyesi satışı yapılan eczanelerde kayıt ve onay belgesi alma zorunluluğunu getiren yönetmelik hükmünün idare mahkemesince iptal edilmiş olduğu belirtilerek başvurunun kabulü yönünde karar verilmiş ise de;

5996 sayılı Kanun’un 3/1-26. maddesinde gıda işletmecisinin "Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından gıdanın üretimi, işlenmesi ve dağıtımının herhangi bir aşamasında kontrolü altında yürütülen faaliyetlerin, mevzuat hükümlerine uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi... ifade eder" şeklinde tanımlandığı, anılan Kanun'un "Hijyen" başlıklı Altıncı Kısım'ın "Hijyen Esasları, İyi Uygulama Kılavuzları, İşletmelerin Kayıt ve Onayı" başlığı altındaki Birinci Bölüm'ünde yer alan 30/1. maddesinin ""Hijyen Esasları, İyi Uygulama Kılavuzları, İşletmelerin Kayıt ve Onayı" başlığı altındaki Birinci Bölüm'ünde yer alan 30/1. maddesinin "Bu Kanun kapsamındaki gıda ve yem işletmelerinden onaya veya kayıt işlemine tâbi olanlar ile onay ve kayıt işlemlerine ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir. Onaya tâbi işletmeler için, faaliyete geçmeden önce Bakanlıktan onay alınması zorunludur. Kayıt işlemine tâbi işletmeler, faaliyetleri ile ilgili işletme kayıtlarını Bakanlığa yaptırmak zorundadır." hükmünün bulunduğu, bu hükme aykırılığın ise Kanun'un 41/1-c maddesinin "30 uncu maddenin birinci fıkrası gereği kayıt yaptırmayan üretim yerlerine ikibin Türk Lirası, perakende işyerlerine bin Türk Lirası idarî para cezası verilir." hükmü ile yaptırıma bağlandığı göz önüne alındığında, somut olayda kabahatlinin eczanesinde gıda takviyesi ürünlerinin satılmasına rağmen işletme kayıt belgesinin ibraz edilmediği gözetilmeksizin, itirazın reddine karar verilmesi gerekirken yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;

6197 sayılı Kanunun 28. maddesinde ilgili bakanlıktan izin, ruhsat veya fiyat alınarak üretilen veya ithal edilen ürünlerin eczanelerde satılabileceği hususunun düzenlendiği, bir başka anlatım ile gıda takviyesi niteliğindeki ürünlerin üretim veya ithalatının Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan izin alınarak yapılmasının zorunlu olduğu, Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri tarafından eczanelerde yapılacak denetimlerin de eczanelerin işletme kaydının olup olmadığı noktasında değil, satışa sunulan ürünlerin belirtilen şartları taşıyıp taşımadıkları hususunda olabileceği, yine bu şartları taşıyan gıda takviyelerinin eczanelerde satılması için başkaca bir izin, ruhsat veya fiyat alınması zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmış olduğu, ayrıca gıda takviyesi niteliğindeki ürünler, bebek mamaları vb. ürünlerin satışı amacıyla eczanelerin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (Tarım ve Orman Bakanlığı) tarafından kayıt altına alınmasına ilişkin işlemin iptaline dair Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesinin 13.02.2018 tarih, 2018/149 Esas, 2018/187 Karar sayılı kararı ile aynı yönde zorunluluk öngören İzmir Valiliği İl Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün işleminin iptaline dair Danıştay 15. Dairesinin 18.05.2017 tarih, 2016/10436 Esas, 2017/2701 Karar sayılı kararının mevcut olduğu, nitekim aynı görüşü içeren kanun yararına bozma taleplerinin de Dairemizin 04.04.2019 tarih, 2017/3532 Esas, 2019/6776 Karar, 04.04.2019 tarih, 2017/3385 Esas, 2019/6775 Karar, 04.04.2019 tarih, 2017/4049 Esas, 2019/6777 Karar ve 04.04.2019 tarih, 2017/4958 Esas, 2019/6778 Karar sayılı kararları ile kabul edildiği anlaşılmakla;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteğinin REDDİNE, 27/06/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18642, Karar No: 2012/16972, Tarih: 10.10.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/18642 E.  ,  2012/16972 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVALILAR :1

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar... hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan... Kurumu yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davacı vekili, davalı kurum vekili ve davalı işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davacı ile davalı ... Başkanlığına iadesine

10.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.