muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/30216, Karar No: 2013/22392, Tarih: 01.10.2013

**2. Ceza Dairesi         2012/30216 E.  ,  2013/22392 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2011/42143

MAHKEMESİ : Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/09/2010

NUMARASI : 2010/497 (E) ve 2010/498 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak,

Bina veya eklentisinde muhafaza altına alınmayan ve yakınanın evinin önündeki sokağa park edilerek kapıları açık bırakılan aracın çalındığı olayda, sanığın eyleminin 5237 sayılı TCY.nın 141/1.maddesindeki suçu oluşturduğu gözetilmeden aynı Kanunun 142/1-b maddesinden hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA , 01.10.2013 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Sanığın, kapıları açık olarak sokağa park edilmiş suça konu aracı düzkontak yapmak suretiyle çalması biçimindeki eyleminin, TCK'nun 142/1-b maddesinde tanımlanan hırsızlık suçunu oluşturduğu kanaatinde olduğumuzdan, sayın çoğunluğun, aynı yasanın 141/1. maddesine uyan suçu oluşturduğunu kabul ederek hükmün bu nedenle bozulması yönündeki görüşüne katılmıyoruz.

KARŞI OY

Sanığın, kapıları açık olarak sokağa park edilmiş suça konu aracı düzkontak yapmak suretiyle çalması biçimindeki eyleminin, TCK'nun 142/1-b maddesinde tanımlanan hırsızlık suçunu oluşturduğu kanaatinde olduğumuzdan, sayın çoğunluğun, aynı yasanın 141/1. maddesine uyan suçu oluşturduğunu kabul ederek hükmün bu nedenle bozulması yönündeki görüşüne katılmıyoruz.

5237 sayılı TCK.nun 142/1-b ve 142/2-d madde metinleri ile Yargıtayın yerleşmiş uygulamaları gözetilerek, otomobil ve diğer taşıtların kapılarının kilitlenmesi halinde araç ve aracın içerisindeki eşyanın anılan maddeler kapsamında koruma altına alındığı kabul edilip, bu kilitlerin, anahtar uydurularak açılıp, araç veya içerisindeki eşyanın çalınması durumunda, eylemin TCK'nun 142/2-d maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu, kapı kilidi veya aracın camı kırılarak veya herhangi bir şekilde kilit devre dışı bırakılarak araç veya içerisindeki bir eşyanın çalınması halinde ise, eylemin aynı yasanın 142/1-b meddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu kabul edilmektedir. Yine, kontak kilidine anahtar veya başka bir alet uydurmak suretiyle aracın çalıştırılıp çalınması halinde de, aynı şekilde, eylemin 142/2-d maddesinde tanımlanan suçu oluşturacağı Yargıtay'ın, hırsızlık suçlarına bakmakla görevli olan üç ceza dairesi tarafından kabul edilmekte olup, bu dairelerin yerleşik uygulamaları da bu yöndedir. Çünkü aracın kapı kilidi nasıl ki araç ve içerisindeki eşyayı korumakta ise, aracın kontak kilidi de aracın motorunun çalışmasını sağlamanın yanında aynı zamanda aracı da korumaktadır. Aksine yorumla, araçların kontak kilitlerinin yasal anlamda aracın muhafazasını veya korunmasını sağlamadığını kabul etmek, kontak anahtarı üzerinde bırakılmış bir aracın, bu anahtarla kolayca çalıştırılıp çalınması eylemiyle, kapıları bir şekilde açık bırakılmış aracın kontak kilidi veya direksiyon kutusu kırılarak düzkontak yapılmak suretiyle çalınması eyleminin, yasal anlamda aynı nitelikte olduğu sonucunu doğuracaktır ki, bu durum hukuk mantığına aykırı olacağı gibi hırsızlık suçuyla ilgili olarak ayrıntılı düzenleme yapma yöntemini seçmiş olan yasa koyucunun iradesine ve yasa metnine de uygun olmayacaktır.

Konunun tartışılabilecek bir başka yönü de; sokakta kapıları kilitlenmeden park edilmiş olan aracın kontak kilidi ya da direksiyon kutusu kırılmadan, açıkta bulunan kablo uçlarının birleştirilmesi suretiyle veya bilinmeyen bir şekilde çalıştırılarak çalınması ya da kapıları açık veya kilitli olan aracın, çekiciye yüklenerek çalınması halinde, her iki halde de kontak veya kapı kilitlerine hiçbir müdahalede bulunulmamış olacağından, eylemin, TCK.nun 142/1-b maddesindeki, "hırsızlık suçunun, herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında" işlenmesini düzenleyen nitelikli haline uyup uymayacağıdır. Aracın çalınma biçimlerine ilişkin bahsettiğimiz bütün bu hallerde, eylem, yasanın 142/1.maddesinin (b) bendinin birinci cümlesi kapsamında tanımlanan nitelikli hırsızlık suçunu oluşturacaktır. Zira, madde metninde, yasa koyucu suçun işleniş biçimine yönelik bir ölçüt koymayıp, suçun işlenmesi yöntemiyle ilgili olarak seçimli hareket öngörmüştür. Başka bir ifadeyle her ne şekilde çalınırsa çalınsın, bu şekildeki eylemler, yasanın 142/1-b maddesi kapsamında değerlendirilmelidir. Suçun işleniş biçimine göre bir değerlendirme veya yorum yapılması halinde ilkesel bir sonuca ulaşılamayacağı gibi benzer eylemlerden dolayı çelişkili kararlar verilmesi kaçınılmaz olacaktır. Madde metninden anlaşılacağı üzere, eşyanın kilitlenmek suretiyle koruma veya muhafaza altına alınmış olup olmaması ihtimallerine göre nitelendirme yapılması ve yukarıdaki örnekte de sokağa park edilmiş olan aracın gerek kontak, gerekse kapı kilitlerinin aracı muhafazaya yönelik olduğunun kabulü ile araç ne şekilde çalınırsa çalınsın eylemin, TCK'nun 142. maddenin 1. fıkrasının “b” bendinin 1. cümlesine uyan suçu oluşturduğunun kabulü gerekmektedir. Kanaatimizce ancak bu şekildeki yorumla, uygulama birliği sağlanıp, isabetli hukuki sonuçlara ulaşılabilecektir.

Araçların kapı kilitlerinin aracı ve araç içerisindeki eşyayı korumaya yönelik olduğu uygulamada tartışmasız kabul edildiği halde, aracın kontak kilidinin yasal anlamda aracı korumaya veya muhafazaya yönelik bir kilit sistemi olduğu olgusuna, (somut olayımızda olduğu gibi) bazı hukukçular ihtiyatla yaklaşmakta, bunun doğal sonucu olarak da eylemin basit hırsızlık suçunu oluşturduğu sonucuna varmaktadırlar.

Konuyla ilgili olarak karşılaşılabilecek sorunlardan biri de, kapısı kilitli çelik kasa veya dondurma dolabının çalınması eylemleri ile kapısı kilitli veya kontağı kapalı otomobilin çalınması eylemlerinin birbirinden farklı veya aynı nitelikte olup olmadığıdır.

Konuyla ilgili olarak karşılaşılabilecek sorunlardan biri de, kapısı kilitli çelik kasa veya dondurma dolabının çalınması eylemleri ile kapısı kilitli veya kontağı kapalı otomobilin çalınması eylemlerinin birbirinden farklı veya aynı nitelikte olup olmadığıdır.

Sorunun çözümünden önce, madde metnine yeniden gözatacak olursak; hırsızlık suçunun, “... kilitlenmek suretiyle ...... muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında” işlenmesi öngörülmüştür. Çelik kasa veya dondurma dolabının sırf kapısının kilitlenmesiyle muhafaza altına alınmış olmayacağı hepimizin malumudur. Çelik kasa ağırlığı itibarıyla korunaklı olabilecek ise de, bu tür eşyaların kilitleri çelik kasayı veya dondurma dolabını korumaya yönelik olmayıp, içerisindeki eşyayı korumaya yöneliktir. Motorlu araçlar ise hayatın olağan akışı içerisinde, kapıları kilitlenmek suretiyle aracın kendisi de bu şekilde muhafaza altına alınıp açıkta bırakılmaktadır. Açıkta bırakılmakla birlikte kapıları kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış aracın kendisinin veya içerisindeki eşyanın çalınması halinde eylem TCK'nun 142/1-b maddesine uyan suçu oluşturacaktır. Çelik kasa yönünden ise; kilitli bir çelik kasanın anahtar uydurularak açılması ve içerisinden eşyanın çalınması eylemi, aynı yasanın 142/2-d maddesi kapsamına girecek, kilit kırılmak suretiyle veya anahtar uydurma dışında başka bir şekilde kilit devre dışı bırakılarak içerisinden eşyanın çalınması halinde eylem 142/1-b maddesi kapsamında değerlendirilecek, çelik kasanın kendisinin çalınması halinde ise, bulunduğu yere göre bina dahilinde ise 142/1-b maddesi, açık yerde ise (ör: açık pazar yerinde) 141/1. maddesi kapsamında hırsızlık suçunu oluşturacaktır. Örnekteki nitelendirmeler birbiriyle çelişkili gibi gözükse bile, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasını yansıtmakta olup yasa metnine de uygun olduğunda tereddüt bulunmamaktadır.

Şimdi asıl konumuz olan aracın kontak kilidinin, yasanın aradığı anlamda aracı korumaya yönelik bir kilit olup olmadığı konusuna dönecek olursak; öncelikle bu kilidin, aracın çalışmasını sağlaması yanında, aracı koruma fonksiyonuna da sahip olduğunda şüphe bulunmamaktadır. Aksi halde, aracın anahtar ile çalıştırılması yerine, herhangi bir düğme ile çalışması sağlanabilirdi. Hayatın olağan akışı içinde, kontak anahtarı bulunmayan araç, bir çekiciyle veya başka bir araca bağlanarak ya da düzkontak yapabilecek teknik bilgisi bulunan bir kişinin yardımıyla aracın motoru çalıştırılarak nakledilebilmektedir. Aracın çalınması halinde de benzer yöntemler kullanılmak durumundadır. Bu nedenle araçların kontak kilitlerinin de kapı kilitleri gibi yasal anlamda aracı koruma fonksiyonuna sahip olduğunu kabul etmek gerektiği kanaatindeyiz.

Kontak kilidine anahtar uydurularak aracın çalıştırılması suretiyle çalınması halinde, Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre eylemin, TCK.'nun 142/2-d maddesi kapsamında “kilit açmak suretiyle” hırsızlık suçu kapsamında kabul edilmesi karşısında, aynı kilidin kırılarak veya bir şekilde devre dışı bırakılarak aracın çalınması halinde, eylemin aynı yasanın 142/1-b maddesine uyan suçu oluşturacağının kabulü yerine, kilidin yok sayılması suretiyle, TCK'nun 141/1. maddesi kapsamında basit hırsızlık suçunu oluşturacağının kabul edilmesi kanaatimizce esaslı bir çelişkidir.

Yukarıda arzetmeye çalıştığımız nedenlerle sayın çoğunluğun, eylemin TCK.nun 141/1. maddesine uyan suçu oluşturduğuna ilişkin bozma düşüncesine katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2014/4937, Karar No: 2014/3528, Tarih: 24.02.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/4937 E.  ,  2014/3528 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 16. İş Mahkemesi

TARİHİ : 25/11/2013

NUMARASI : 2011/522-2013/771

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin, davalı sendikanın ege bölge şube sekreteri göreviyle 21.04.2009 ilâ 03.02.2010 tarihleri arasında profesyonel yönetici olarak çalıştığını, ancak müvekkiline maaşı ile ikramiye alacaklarının ödenmediğini, bu hususta sendika aleyhine yaptıkları icra takibinin davalının itirazı ile durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının profesyonel yönetici olmadığını, mahkeme kararı ile düşen sendika eski merkez yönetim kurulunun aldığı tüm kararlar iptal edildiği için bu yönde bir karar varsa dahi geçersiz olduğunu ve davacının alacaklarının ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, bilirkişi raporu ve toplanan delillere dayanılarak, davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında, sendika profesyonel yöneticisinin mali hakları uyuşmazlık konusu olup, öncelikle uyuşmazlıkla ilgili hukuki dayanakların ortaya konulması ve hukuksal çerçevenin belirlenmesi gereklidir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 44. maddesine göre “Sendikalar gelirlerini Sendikalar Kanunu ve tüzüklerinde gösterilen faaliyetler dışında kullanamazlar ve bağışlayamazlar.” 2821 sayılı Kanun'un 45. maddesine göre ise “Konfederasyonlar ile sendikaların ve şubelerinin yönetim kurulu üyeleri ile başkanlarına verilecek ücretler, her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafından tespit olunur.”

Somut olayda, 11.04.2009 tarihli genel kurulda ege bölge şubesi yönetim kurulu üyesi seçilen davacı, 21.04.2009 tarihli merkez yönetim kurulu kararı ile profesyonel yönetici olarak tayin edilmiş ve davacının ücretli yöneticiliği bu tarihte başlamıştır. Daha sonra, davacının profesyonel kadroya geçişine karar veren merkez yönetim kurulu üyelerinin seçildiği 26-27 Mayıs 2007 tarihli olağanüstü genel kurulun, Ankara 1. İş Mahkemesi'nin 12.05.2009 tarihli kararıyla iptal edilmesi nedeniyle önceki merkez yönetim kurulu üyeleri tekrar göreve gelmiştir. Yeni göreve gelen merkez yönetim kurulu, 16.07.2009 tarihli kararıyla, iptal edilen genel kurulda seçilen merkez yönetim kurulunun profesyonel yöneticiliğe dair yapmış olduğu tüm atamaları iptal etmiştir. Şu halde, davacının profesyonel yöneticiliği de, 16.07.2009 tarihinde son bulmuş olmaktadır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında davalının temyiz itirazları değerlendirildiğinde;

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece, davacının 21.04.2009 ilâ 02.02.2010 tarihleri arasında profesyonel yönetici olarak çalıştığının kabulüyle alacakların belirlendiği bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulmuş ise de, karar dosya içeriğine uygun düşmemektedir. Yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere, davacı, 21.04.2009 ilâ 16.07.2009 tarihleri arasında profesyonel yönetici olarak görev yapmış olup, alacakların da bu dönem itibariyle belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ile verilen karar isabetsizdir.

3-Mahkemece, davacı iddiası doğrultusunda, ücretin net 1.400,00 TL olduğu kabul edilerek ücret alacağının hesaplandığı bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma eksik ve hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Yukarıda değinildiği üzere, yönetici ücretleri sendika genel kurul kararı, sendika tüzüğü ve sendika bütçesi ile belirlenecektir. Dosya içeriğinde ise sadece 24.08.2003 ilâ 25.08.2007 tarihleri arasında geçerli olan bütçe bulunmakta olup, sendika tüzüğü ve davacının yöneticilik yaptığı döneme ilişkin bütçe ve ücret tespitine dair kararlar bulunmamaktadır. Şu halde, mahkemece, öncelikle sendika tüzüğü ile davacının yöneticilik yaptığı döneme ilişkin uygulanacak bütçe ve ücret tespitine ilişkin merkez yönetim kurulu kararları eksiksiz olarak getirtilerek, bu suretle davacının ücretinin tespit edilmesi gerekirken, soyut beyana dayalı ve eksik inceleme ile verilen karar hatalıdır.

4-Mahkemece, ikramiye alacakları yönünden de, 21.04.2009 ilâ 16.07.2009 tarihleri arasındaki döneme ilişkin, profesyonel yöneticilere ikramiye ödemesi yapılmasına dair bütçe ve merkez yönetim kurulu kararları getirtilerek, ilgili kararlar gereğince davacıya ne kadar ikramiye ödemesi yapılması gerektiğinin duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/32194, Karar No: 2012/40038, Tarih: 26.12.2012

**12. Hukuk Dairesi         2012/32194 E.  ,  2012/40038 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 10/10/2012

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından başlatılan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminata ilişkin ilamlı takibe karşı borçlunun, 2942 Sayılı Kanunu'nun geçici 6.maddesi gereğince; uygulanan hacizlerin kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, 6111 Sayılı Kanun'un geçici 2.maddesinde belirtilen hususların yerine getirildiğine ilişkin dosyaya hukuken geçerli bir yazılı belge sunmadan haciz işlemlerinin ve takibin iptalini talep etmelerinin TMK.nun 2. maddesinde belirtilen hakkın kötüye kullanılması yasağı kapsamında kaldığı, bununda hukuk tarafından korunamayacağı belirtilerek şikayetin reddine karar verilmiştir.

2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun geçici altıncı maddesinde ve 6111 Sayılı Kanunu'nun geçici ikinci maddesi ile getirilen değişiklikte, kamulaştırmasız el atma nedeniyle verilen tazminata ilişkin ilamların kesinleşmeden veya kesinleştikten sonra takibe konulmasına engel bir hüküm bulunmamaktadır. 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun geçici 6.maddesinin son fıkrasında yer alan haczedilmezliğe ilişkin düzenleme, anılan maddenin yürürlük tarihinden sonra ve bu maddeye göre uzlaşma prosedürü uygulanması sonucunda uzlaşma tutanağı ile ya da mahkeme ilamı ile tazminat ödenmesine karar verilmesi durumunda, anılan tazminatın tahsili için yapılacak icra takiplerine ilişkindir. Maddenin yürürlük tarihi olan 30.06.2010 tarihinden önce hüküm altına alınmış kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat alacakları ise anılan madde kapsamında bulunmadığından, böyle bir alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takipleri nedeniyle bu maddenin son fıkrasında yer alan haczedilmezliğe ilişkin hükmün uygulanması mümkün değildir.

Yukarıda belirtilen nedenlerle borçlu idarenin şikayetinin kabulüne karar vermek gerekirken reddine karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/181, Karar No: 2025/209, Tarih: 26.03.2025

**Hukuk Genel Kurulu         2025/181 E.  ,  2025/209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2024/101 E., 2024/90 K.

1. Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı Yargıtay 4. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

2. Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Ankara 31. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/87 Esas sayılı dosyasında yargılandığını, 24.01.2023 tarihli üçüncü duruşmada tüm araştırmalara rağmen bulunamayan ve duruşmalara da gelmeyen müvekkilinin sorgu ve savunması alındıktan sonra serbest bırakılması için yakalama emri çıkartıldığını, 03.09.2024 tarihli yedinci duruşmada müvekkilinin sorgusunun yapıldığını, ancak yakalama emrinde herhangi bir şekilde hastaneye sevkine ilişkin karar yer almamasına rağmen siyası saikle ve toplum nezdinde müvekkilini sindirmeye yönelik operasyonun bir parçası olarak bu duruşmada verilen iki numaralı ara karar ile akıl sağlığı ile ilgili incelemeye tâbi tutulmak üzere hastaneye sevkine karar verildiğini, müvekkilinin çok yönlü ve başarılı bir avukat olduğunu, ayrıca farklı alanlarda çalışmaları olan ülkenin aydınları arasında yer aldığını, bu nedenle kişilik haklarının zedelendiğini ileri sürerek 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Özel Daire Kararı

5. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 14.10.2024 tarihli ve 2024/101 Esas, 2024/90 Karar sayılı kararı ile; "...Dava, ceza mahkemesi hakiminin yargısal faaliyeti nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dava şartı niteliğindeki görev sorunu, kendiliğinden ve öncelikle irdelenmeli ve ön inceleme aşamasında bu konuda bir karar verilmelidir. (HMK m.114, m.115 ve m.138)

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141. maddesinin, 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile eklenen ek 3. fıkrasında ".... Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk halleri de dahil olmak üzere hakimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir." hükmü yer almakta olup, 142. maddesi ile de bu davalarda zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinin yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında mahkememiz görevsiz olduğundan aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçe uyarınca;

1-5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Yasa'nın 70. maddesi ile değişik 141 ve 142. maddeleri ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca dava dilekçesinin mahkememizin görevsizliği sebebiyle usulden reddine,

Bu yasal düzenleme karşısında mahkememiz görevsiz olduğundan aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçe uyarınca;

1-5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Yasa'nın 70. maddesi ile değişik 141 ve 142. maddeleri ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca dava dilekçesinin mahkememizin görevsizliği sebebiyle usulden reddine,

2-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3-Takdiren para cezası tayinine yer olmadığına,…” karar verilmiştir.

Kararın Temyizi

6. Özel Daire kararı süresi içinde davacı vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmiştir.

II. ÖN SORUN

7. Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında öncelikle davanın adli yardım talepli olarak açıldığı, Özel Dairece tensiple görevsizlik nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verildiği, bu nedenle adli yardım talebinin değerlendirilmediği, davacı vekilinin kararı adli yardım talebiyle temyiz ettiği, temyiz harç ve giderlerinin yatırılmadığı dikkate alındığında, davacı vekilinin temyiz yolu bakımından yaptığı adli yardım talebinin yerinde olup olmadığı; buradan varılacak sonuca göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 344. maddesine göre işlem yapılmak üzere dosyanın Özel Daireye geri çevrilmesinin gerekip gerekmediği ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

III. GEREKÇE

8. Sosyal hukuk devletinin bir gereği olarak kabul edilmiş olan adli yardım, ekonomik bakımdan yetersiz olan kimselere yargı organları önünde haklarını arayabilmeleri veya savunma yapabilmeleri için parasal kolaylıklar sağlanması anlamına gelir. Bu anlamdaki kolaylıklar yargılama giderlerinden muafiyet ve ücretsiz hukuki yardım sağlanması yoluyla gerçekleştirilebilir (Pekcanıtez, Hakan/Özekes, Muhammet/Akkan, Mine/Taş Korkmaz, Hülya: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt III, İstanbul 2017, s. 2410-2411).

9. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Adli yardımdan yararlanacak kişiler” başlıklı 334. maddesinin 1. fıkrası, “Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.” hükmünü içermektedir.

10. Adli yardımdan yararlanmanın ilk koşulu ödeme gücünden yoksunluktur. Hukuki yollara müracaatta ve süreç boyunca gerekli olacak giderleri, kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksunluk, aslında nakit ya da nakde dönüştürülebilecek kaynak yetersizliğini ifade etmektedir.