muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8492, Karar No: 2016/9612, Tarih: 09.06.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/8492 E.  ,  2016/9612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İş Mahkemesi

Davacı, ödenmeyen tedavi giderinin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Sibel Göksu Köse tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, ayakta dik pozisyonlandırma cihazının bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davasının kısmen kabulü ile, 2264,91 Euro ya 21/09/2007, 4000 Euroya 20/010/2007, 5500 Euroya 24/11/2007, 2543 Euroya, 26/12/2007 tarihinden itibaren kamu bankalarınca Euro cinsinden açılmış bir yıllık mevduata ödenen en yüksek faizi ile birlikte ödeme tarihindeki Merkez Bankasının Euronun efektif satış bedeli üzerinden TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Somut olayda; davacının ayakta dik pozisyonlandırma cihazı için 18.390,00 EURO ödeme yaptığı, cihaz bedelinin karşılanması talebinin Kurum tarafından reddedildiği, davacının cihazı kullanmasının gerekli olduğu, sağlığını tehlikeye sokmayacağının belirlendiği, davacının cihazı aldığı tarihte aynı fonksiyonlara sahip cihaz rayiç bedelleri konusunda araştırma yapıldığı görülmüştür.

Mahkemece; taraflar arasında dava konusu cihaz bedelinin yabancı para ile ödenmesi konusunda bir anlaşma olmadığı halde, alacağın Türk Lirası olarak hükme bağlanması yerine Euro cinsinden alacağa karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, katkı payı miktarı tespit edilip tenzil edildikten sonra kalan miktarın dava tarihindeki Euro kuru üzerinden belirlenecek TL. karşılığının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar vermek gerekirken, ödeme tarihindeki Euro kuruna göre belirlenecek tutara yasal faiz uygulanması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, davadan önce ödenen miktar yönünden katkı payı miktarı tespit edilip tenzil edildikten sonra kalan miktarın ödeme tarihindeki Euro kuru üzerinden belirlenecek TL. karşılığının ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar vermek gerekirken, ödeme tarihindeki Euro kuruna göre belirlenecek tutara yasal faiz uygulanması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Hükmün 1.fıkrasının tamamen silinerek yerine '' 2264,91 Euro'nun 21/09/2007 tarihindeki TL karşılığının 21/09/2007 tarihinden, 4000 Euro'nun 20/10/2007 tarihindeki TL karşılığının 20/10/2007 tarihinden itibaren, 5500 Euro'nun 24/11/2007 tarihindeki TL karşılığının 24/11/2007 tarihinden itibaren, 2543 Euro'nun 26/12/2007 tarihindeki TL karşılığının 26/12/2007 tarihinden itibaren itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,'' ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA 09.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6691, Karar No: 2020/5848, Tarih: 15.12.2020

**14. Ceza Dairesi         2020/6691 E.  ,  2020/5848 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Sanığın çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkumiyetine dair İstanbul Anadolu 14. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 21.02.2020 gün ve 2019/539 Esas, 2020/121 Karar sayılı hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Olayın intikal şekli, %20 engelli raporu bulunup dört yaşındaki çocuğun zeka seviyesine sahip olduğu bildirilen on yaşındaki mağdurenin aşamalardaki soyut ve tutarsız beyanları, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk İzlem Merkezinin 11.06.2019 günlü raporunda çocuğun anal ve vajinal yoldan cinsel istismara maruz kaldığı konusunda fiziksel herhangi bir bulgu saptanmadığının bildirilmesi, mağdurenin ablası tanık... tarafından kaydedilen ve bilirkişi tarafından incelenip dosyaya sunulan ses ve video kaydında özetle mağdurenin babasından korktuğu için sanığı şikayet ettiğine dair anlatımları, tanık beyanları, savunma ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında, ilk derece mahkemesinin kabulünde yer alan sübuta ilişkin delillerin dosya içeriğiyle çelişmesi nedeniyle mahkumiyet kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, söz konusu hükme yönelik istinaf başvurusunun kabulü yerine esastan reddedilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafisi ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Ceza Dairesinin 03.06.2020 gün ve 2020/684 Esas, 2020/567 Karar sayılı vaki istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik hükmünün 5271 sayılı CMK'nın 302/2-4. madde ve fıkrası gereğince BOZULMASINA, bozma sebebine göre sanığın atılı suçtan TAHLİYESİNE, başka suçtan tutuklu veya hükümlü olmadığı takdirde derhal salıverilmesinin en seri biçimde mahalline bildirilmesi için ilgili yerlere müzekkere yazılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Ceza Dairesine gönderilmesine, 15.12.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2285, Karar No: 2024/3911, Tarih: 11.11.2024

**6. Hukuk Dairesi         2024/2285 E.  ,  2024/3911 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/269 E., 2024/736 K.

Birleşen Dava Kahramanmaraş 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14.01.2020 tarihli, 2019/314 E, 2020/42 K. Sayılı Dosyada

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/71 E., 2023/356 K.

İlk derece mahkemesince, muvazaaya dayalı sıra cetvelinin iptaline ilişkin asıl ve birleşen davada davalının borçludan olan alacağının dayanağının taşınmaz alım satım sözleşmesi olduğu, getirtilen tapu kayıtlarına göre davalının adına kayıtlı iki taşınmazı 18.03.2019 ve 28.03.2019 tarihlerinde sattığı, davacıların alacağının muaccel olduğu tarihlerin, davalının alacağının doğum tarihinden sonra olduğu, davalının alacağına dayanak bononun her zaman düzenlenmesinin mümkün olduğu, ancak karine olarak en geç takibe konulduğu tarih itibari ile düzenlendiğinin var sayılabileceği, davalının alacağının bonoya dayalı olması nedeniyle, sebepten mücerret olan bononun hilafına iddianın yine yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiği, ancak davamızda ispat külfetinin davalı alacaklıda bulunduğu, muvazaa iddiasına karşı tanık dinlenebileceği, ancak tanıkların yalnızca borç ilişkisine yönelik olduğu, borcun sebebinin öğrenilmesi amacıyla dinlenildiği, davanın esasını çözer şekilde hükme dayanak alınmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı asıl ve birleşen davada davacılar vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı süresinde asıl ve birleşen davada davacılar vekillerince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü;

HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen miktar ve değeri 378.290,00 TL'yi aşmayan kararlara karşı temyiz yolu kapalı olduğundan ve somut olayda temyiz eden tarafın temyize konu yaptığı davalı alacaklıya sıra cetvelinde ayrılan miktarın 333.319,55 TL olduğu, asıl davada davacı alacaklının sıra cetveline dayanak takiplerinde alacaklarının sırasıyla 44.774,86 TL ve 74.026,87 TL olduğu, birleşen davada davacı alacaklının sıra cetveline konu alacak miktarının ise 39.413,06 TL olduğundan asıl ve birleşen davada davacılar vekillerinin temyiz isteminin miktar itibariyle reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Asıl ve birleşen davada davacılar vekillerinin temyiz isteminin miktar itibariyle REDDİNE, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.11.2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10843, Karar No: 2015/4329, Tarih: 07.04.2015

**4. Hukuk Dairesi         2014/10843 E.  ,  2015/4329 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı Maliye ... si vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğerleri aleyhine 13/06/2011 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 04/03/2014 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından, duruşmasız olarak incelenmesi de davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 07/04/2015 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ... ile karşı taraftan davacı ... vekili Avukat ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının, davalı ... dışındaki davalılara yönelik temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalı ...'ın temyiz itirazlarına gelince;

Dava, kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ile davalılardan ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ..., davalıların Fazilet Partisi Muğla İl Başkanlığı başkan ve yönetim kurulu üyeleri olduğunu, Fazilet Partisi'nin Anayasa Mahkemesi'nin 22/06/2001 tarih ve 1999/2 esas, 2001/2 karar sayılı ilamı ile kapatıldığını, tüm malvarlığının 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu uyarınca ...'ye geçmesine karar verildiğini, Maliye Bakanlığı Muğla Defterdarlığı Kapatılan Fazilet Partisi İnceleme Grubu'nun 11/10/2001 tarihli basit raporu ile usulüne uygun yapılmayan, belgelendirilemeyen ya da gider olarak kabul edilmesi mümkün olmayan harcamaların tespit edildiğini belirterek, yapılan harcamaların karşılığı olan 18.058,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ..., davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davanın konusunun olağan bir kamu alacağı olmadığı, bu nedenle 6183 sayılı yasanın 102. maddesindeki beş yıllık zamanaşımı süresinin değil, TBK'nın 146. (BK 125) maddesindeki on yıllık genel zamanaşımı süresinin tatbiki gerektiği ve bu sürenin dolmadığı belirtilerek; bilirkişi raporu uyarınca davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istem ile diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, davanın konusunun olağan bir kamu alacağı olmadığı, bu nedenle 6183 sayılı yasanın 102. maddesindeki beş yıllık zamanaşımı süresinin değil, TBK'nın 146. (BK 125) maddesindeki on yıllık genel zamanaşımı süresinin tatbiki gerektiği ve bu sürenin dolmadığı belirtilerek; bilirkişi raporu uyarınca davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istem ile diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Dava, davalıların Siyasi Partiler Kanunu'na aykırılık teşkil ettiği belirtilen eylemleri nedeniyle ...nin uğradığı zararın tahsili istemine ilişkindir. Zarar haksız eylemden kaynaklandığından, davaya konu uyuşmazlıkta, olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 60. maddesinin uygulanması gerekmektedir. Fazilet Partisi Anayasa Mahkemesi'nin 22/06/2001 tarihli kararıyla kapatılmış, Muğla Defterdarlığı tarafından adı geçen partinin Muğla teşkilatının tasfiye işlemleri ve hesaplarının 235 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliği uyarınca incelenmesi için kurulan inceleme grubu tarafından basit rapor hazırlanmıştır. 11/10/2001 tarihli basit raporda sonuç olarak; yapılan giderlerin tamamının reddi ile harcamaların karşılığı olan 18.058,00 TL'nin ... ye irat kaydedilmek üzere ilgili münfesih partiden tahsili ve Muğla İl Başkanı ... hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulması gerektiği bildirilmiştir. Eldeki dava ise; 13/06/2011 tarihinde açılmıştır. 818 sayılı BK'nın 60. maddesi uyarınca bir yıllık olağan ve ceza kanununda belirtilen beş yıllık olağanüstü zamanaşımı dava tarihi itibariyle dolmuştur. Davanın davalı ... yönünden, zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir. Mahkeme kararının, açıklanan nedenlerle davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.

3- Davalı ...'in temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece, davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, ancak davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmediği gibi, davalı tarafından yapılan yargılama giderleri yönünden de hüküm kurulmamıştır. 6100 sayılı HMK'nın 326/1. maddesi uyarınca; yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. Davalı ... hakkındaki dava, esastan reddedildiğine göre; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve HMK'nın 326. maddesi uyarınca davalı yararına vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekmektedir. Bu hususta hüküm kurulmamış olması doğru olmadığından, kararın davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda (2) numaralı bentte gösterilen nedenlerle davalı Z.. B.. yararına, (3) numaralı bentte gösterilen nedenlerle davalı ... yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte gösterilen bozma nedenine göre davacının, davalı ...'a yönelik temyiz itirazları ile davalı ...'ın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davacının davalı ... dışındaki davalılara yönelik temyiz itirazlarının ise (1) numaralı bentte gösterilen nedenlerle reddine ve davalı ... yararına takdir olunan 1.100,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine, temyiz eden davalılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 07/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12615, Karar No: 2017/3209, Tarih: 09.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/12615 E.  ,  2017/3209 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18644, Karar No: 2012/16975, Tarih: 10.10.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/18644 E.  ,  2012/16975 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş)Mahkemesi

DAVALILAR :

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davacı vekili, davalı kurum vekili ve davalı işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davacı ile davalılardan Taşova Belediye Başkanlığına iadesine

10.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.