muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/16896, Karar No: 2016/18986, Tarih: 23.06.2016

Sonuç olarak; davalı işverence Atatürk Havaalanında eylem yapan işçilerin çalışanları söz ve alkışlarla protesto ettiklerine dair CD kayıtları dosyaya sunulduğu, CD görüntüleri ile bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere davacının kanun dışı eyleme katılıp sözlü ve fiili engellemelerde bulunanlar arasında yer aldığı, belirtilen iddiaların doğru olmadığına yönelik davacı işçi tarafından herhangi bir bilgi ve belge dosyaya sunulmadığı Dairemiz kararında belirtilmiştir. Bu açıklama, davacının greve katıldığına, yukarıdaki açıklamalar ise söz konusu grevin kanun dışı grev olduğuna ilişkin gerekçelerdir. Kanun dışı greve katılma eyleminin de iş sözleşmesinin haklı nedenle feshini gerektirdiği tartışmasızdır. Kaldı ki davacının greve katıldığı, söz konusu grevin kanun dışı olduğu da ... Mahkemesinin kabulündedir.

Kısaca; dosya içeriğine göre amacı ve yapılış şekli itibariyle gerçekleştirilen eylemin siyasi amaçlı grev niteliğinde olduğu, toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin devam ettiği bir sırada hava iş kolunda grev yasağını öngören bir kanun değişikliği teklifinin çıkarılmasını önlemek amacıyla yapılan grevin mesleki bir amaca hizmet ettiği düşünülse bile, muhatabı ve amacı itibariyle eylemin “siyasi amaçlı grev” niteliği taşıdığı; davacı ve arkadaşlarının veya üyesi oldukları sendikanın söz konusu toplu eyleme girişmeden önce hükümet veya yasama organı yetkilileri ile görüşme, üçüncü bir kişinin arabuluculuğundan yararlanma gibi barışçıl yol ve yöntemleri kullanmadıkları, iş bırakmaya göre daha hafif sayılabilecek diğer protesto biçimlerini tercih etmedikleri, kısaca iş bırakmak suretiyle yapılan eyleme son çare olarak başvurmadıkları, işverene önceden bildirilmeyen, bu nedenle de sürpriz olan grevlerin çok daha ağır zarara yol açtığı, kanun dışı greve katılmanın 2822 sayılı Kanun'un 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshini gerektirdiği gerekçesine dayanılarak işe iade isteminin kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararı bozulmuştur.

Dairemizin anılan kararında, uyuşmazlığın temeline ilişkin tüm iddialar karşılandığı, bozma kararına ilişkin yeterli gerekçe gösterildiği ve davacının kanun dışı greve katıldığı hususunun 13.02.2014 tarihli bilirkişi raporunun 2. sayfasının "III. TESPİT VE DEĞERLENDİRME" başlığı altındaki 4. maddesinde belirtildiği halde ... Mahkemesi tarafından gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine hükmedilmesi doğru değildir. ... Mahkemesi'nin Dairemiz kararında gerekçe bulunmadığına ilişkin görüşü soyut olup dosya içindeki delillere de aykırıdır. Bununla birlikte gerekçenin davacı açısından genişletilmesi ve daha da somutlaştırılması gerekmektedir.

... Mahkemesince gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine hükmedilmesi halinde gerekçenin yeterli, ayrıntılı ya da daha somut yazılması yerine davanın esasına ilişkin görüşün değiştirilmesi, somut olayda davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır. Çünkü gerekçe hakkının ihlal edilmiş olması haklı nedenle feshi gerektiren bir eylemi hukuka uygun hale getirmez veya eylemi haklı nedenle feshi gerektiren eylem olmaktan çıkarmaz.

Kararların yerindeliği ve doğruluğu, somut uyuşmazlıkla ilgili yeterli araştırma ve inceleme yapılıp yapılmadığı, usuli hata bulunup bulunmadığı, eksik araştırma olup olmadığı gerekçenin incelenmesiyle ortaya çıkar. Kararlar sonucu itibarıyla doğru olsa bile gerekçesi yetersiz veya yanlış ise bu yönüyle değerlendirilir ve söz konusu karar temyiz mercii tarafından düzeltilerek onanır. Bu nedenle mahkemeler denetime imkân verecek yeterlilikte ve açıklıkta gerekçe yazmak zorundadır. İçtihatların oluşmasında, hukukun ve hâkimlerin gelişmesinde, yargı kararları arasında yeknesaklığın, bütünlüğün ve hukuki güvenilirliğin sağlanmasında, çelişkilerin ve sürpriz kararların azalmasında gerekçenin yol gösterici ve eğitici rolü büyüktür. Gerekçeleriyle bilimsel tartışmalara konu olan kararlar, eleştirilerle ve kendilerinden faydalanılmasıyla hukukun sağlıklı bir şekilde gelişmesini sağlamaktadır. Hukuk devletinin, hukuki gelişmişliğin ve hukuki bağımsızlığın en önemli göstergelerinden birisi mahkeme kararlarındaki gerekçelerdir.

Derece mahkemeleri, kendilerine sunulan tüm delil ve ileri sürülen iddialara yanıt vermek zorunda değildir. Bununla beraber, ileri sürülen iddialardan biri kabul edildiğinde davanın sonucuna etkili olması söz konusu ise, mahkeme bu hususa belirli ve açık bir yanıt vermek zorunda olabilir. Yargılama makamları yargılamanın taraflarınca ileri sürülen iddiaları ve gösterdikleri delilleri gereği gibi incelemek zorundadır. Bununla birlikte, belirli bir davaya ilişkin olarak delilleri değerlendirme ve gösterilmek istenen delilin davayla ilgili olup olmadığına karar verme yetkisi esasen derece mahkemelerine aittir.

... Mahkemesi'nin davacının bireysel başvurusuna konu kararında da belirttiği üzere; mahkemeler, kararlarını hangi temele dayandırdıklarını yeterince açık olarak belirtme yükümlülüğü altındadırlar. Bu yükümlülük, tarafların temyiz hakkını kullanabilmeleri için gerekli olmasının yanı sıra, tarafların, muhakeme sırasında ileri sürdükleri iddialarının kurallara uygun bir biçimde incelenip incelenmediğini bilmeleri için de gereklidir. Kararda tam olarak hangi unsurların bulunması gerektiği davanın niteliğine ve koşullarına bağlıdır. Bununla birlikte yargılama sırasında açık ve somut biçimde öne sürülen iddia ve savunmaların davanın sonucuna etkili olması, başka bir deyişle, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte bulunması halinde, davayla doğrudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce makul bir gerekçe ile yanıt verilmesi gerekir. Ancak mahkemelerin davanın taraflarınca ileri sürülen iddia ve savunmalara şeklen cevap vermiş olmaları yeterli olmayıp, iddia ve savunmalara verilen cevapların dayanaksız olmaması, mantıklı ve tutarlı olması da gerekir. Diğer bir ifadeyle, mahkemelerce belirtilen gerekçeler, davanın şartları dikkate alındığında makul olmalıdır. Davacı tarafından ileri sürülen delillerin sonuca etkili olmaması veya uyuşmazlığın çözümünde herhangi bir değerinin bulunmaması halinde bu hususun mahkemece gerekçelendirilmesi zorunlu değildir. Aksi takdirde kötü niyetli taraflar onlarca iddiada bulunarak bunlardan birisinin kararda tartışılmamasını ve gerekçesiz reddedilmesini bireysel başvuru konusu yapabilir. Bu hususların takdiri temyiz mercii olan yüksek mahkemenindir.

Yargıtay, çeşitli kararlarında gerekçesiz karar yazılmasının adil yargılanma hakkının ihlali olduğuna, yerel mahkeme kararının salt bu nedenle bozulması gerektiğine karar vermektedir. Her bozma nedeni adil yargılanma hakkının ihlali sayılmazken gerekçesiz hüküm adil yargılanma hakkının ihlali olarak görülmektedir. Ne var ki Yargıtay, sonucu doğru, ancak gerekçesi yanlış veya eksik olan kararları da düzelterek onamaktadır. Yargıtay kararlarına göre, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı gerekçe içeren kararlar da bozma nedenidir. O halde Yargıtay tarafından gerekçesiz kararlar ile çelişkili kararlar hukukun açık bir ihlali olarak görülmektedir. Çünkü Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 298/2. maddesine göre gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.

Hatalı, isabetsiz veya yetersiz gerekçeler içeren kararlar bozma nedeni yapılmamakta, hüküm sonucu doğru ise ilave gerekçeyle veya düzeltme ile onanmaktadır. Somut olayla ilgili olarak ... Mahkemesi Yargıtay kararının gerekçesi üzerinde, Yargıtay'ın ilk derece mahkemesinin karar gerekçeleri üzerindeki denetiminden daha geniş ve ağır bir denetim yetkisi kullanmaktadır. İlk derece mahkemelerinin hatalı veya eksik gerekçeli kararlarının Yargıtay tarafından düzeltilerek onanması doktrinde bir kısım yazarlar tarafından "hakimin takdir ve gerekçe oluşturma hakkına müdahale" düşüncesiyle eleştirilmektedir. Adil yargılanma ve gerekçe hakkı hakimin takdir hakkından üstün olduğu, düzelterek onama adil yargılanmaya ve adaletin tecellisine hizmet ettiği için Yargıtay tarafından uygulanmaktadır. Yargıtay'ın her ileri sürülen delili kararında tartışmaması veya gerekçesinde kullanmaması, gerekçesiz karar verdiği ve bunun da gerekçeli karar hakkı ile adil yargılanma hakkını ihlal ettiği anlamına gelmez. HMK'nın 353/1-b maddesinde, "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında ...duruşma yapılmadan karar verilir." denilmektedir. Benzer düzenleme getiren HMK'nın 370/1. maddesine göre de, "Yargıtay, onama kararında, onadığı kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermek zorundadır. Temyiz olunan kararın, esas yönünden kanuna uygun olup da kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı bozulması gerektiği ve kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde Yargıtay, kararı düzelterek onayabilir. Esas yönünden kanuna uygun olmayan kararlar ile hâkimin takdir yetkisi kapsamında karara bağladığı edalar hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz... Karar, usule ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doğru bulunmazsa, gerekçe değiştirilerek ve düzeltilerek onanır."

Adil yargılanma hakkı bireylere dava sonucunda verilen kararın değil, yargılama sürecinin ve usulünün adil olup olmadığını denetletme imkânını verir. Bu nedenle, bireysel başvuruda adil yargılanmaya ilişkin şikâyetlerin incelenebilmesi için başvurucunun yargılama sürecinde haklarına saygı gösterilmediği, bu süreçte karşı tarafın sunduğu deliller ve görüşlerden bilgi sahibi olamadığı veya bunlara etkili bir şekilde itiraz etme fırsatı bulamadığı, kendi delillerini ve iddialarını sunamadığı ya da uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıyla ilgili iddialarının derece mahkemesi tarafından dinlenmediği veya kararın gerekçesiz olduğu gibi, mahkeme kararının oluşumuna sebep olan unsurlardan değerlendirmeye alınmamış eksiklik, ihmal ya da açık keyfiliğe ilişkin bir bilgi ya da belge sunmuş olması gerekir.

Hâkim, hükmüne temel kıldığı kanıtları ve olayı hukuk düzleminde değerlendirmek zorundadır. Mahkeme kararlarında gerekçe, bu kararın dayandığı yasal, hukuksal ve olgusal sebeplerin açık, anlaşılır ve tutarlı şekilde gösterilmesidir. Gerekçe, yargı mercilerinin yargılama faaliyetleri sırasındaki eylem, işlem ve kararlarının yasaya, hukuka; akıl, mantık ve vicdana uygun denetlenebilir dayanaklarıdır. Her somut olayda farklı vakıalar söz konusu olduğundan, her karardaki gerekçe de diğerlerinden farklı olabilmektedir. Kararların gerekçeli olması, dayandığı kanuni ve hukuki sebeplerin, hüküm kısmında yer alması anlamına gelir. Adalet duygusunun tatmini, verilen kararın denetlenebilmesi ve temyiz edilebilmesi için zorunlu olan gerekçe, hem davanın taraflarına kararın nedenini açıklar, hem de temyiz yoluyla incelemeyi kolaylaştırır. Gerekçeler hükmün zaruri unsurlarından biridir. Zira hükmün doğru ve isabetli olup olmadığını tayinde ölçü gerekçedir. Mahkeme kararlarının gerekçeli olacağı ...'nın 141. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre, "Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır." Mahkeme kararında herhangi bir gerekçenin bulunmaması açık ve anlaşılır bir konu ise de, var olan gerekçenin çelişkili, yetersiz veya hatalı olması tartışmalıdır. ...; çelişkili, yetersiz, hatalı veya isabetsiz gerekçeli karardan değil, gerekçesiz karardan söz etmektedir. Herkesin anlayacağı şekilde açık, ağır ve ciddi çelişkiler içeren ya da tutarsızlık içinde bulunan bir gerekçenin gerekçesiz karardan farkı yoktur. Bunun dışındaki gerekçelerin ... Mahkemesi tarafından denetlenmesi ve gerekçesiz karar ile eş tutulması ... Mahkemesi'nin kuruluş amacına aykırıdır. ... Mahkemesi bireysel başvuruya konu Dairemiz kararını değerlendirirken gerekçesiz kararın adil yargılanma hakkının ihlali anlamına geleceğini ifade etmiş, ancak yetersiz ya da hatalı gerekçeden söz etmemiştir.

...'nın 148. maddesine göre "...Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla ... Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz." Dolayısıyla ... Mahkemesine başvurmanın temel koşulu, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıdır. Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerin aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında kalan hak ve özgürlüklerinden olması gerekir. Somut olayımıza konu edilen adil yargılanma hakkı ile gerekçe hakkının ihlali bu tür haklardandır. Söz konusu haklar hem ...'nın 36. hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenmiştir. ...'nın 36. maddesinde, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu ifade edilerek iddia, savunma ve adil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Çözülmesi gereken sorun, gerekçeli karar hakkı ile adil yargılanma hakkının kapsamının ne olduğudur. Örneğin, somut uyuşmazlığa ilişkin kanun hükmünün yanlış uygulanması, delillerin hatalı değerlendirilmesi veya yanlış yorum yapılması adil yargılanma hakkının ihlali sayılacak mıdır? Adil yargılanma ve gerekçeli karar hakkına dayanılarak Yargıtay dairelerinin vermiş oldukları kararların doğruluğu ve kullanılan gerekçelerin yeterli olup olmadığı ... Mahkemesi tarafından denetlenebilecek midir?

Gerekçesiz kararlar, sadece adil yargılanma ve gerekçeli karar hakkının değil, aynı zamanda hukuki dinlenilme hakkının da ihlali sayılmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 27. maddesine göre de hukuki dinlenilme hakkı; yargılama konusunda bilgi sahibi olunmasını, davaya konu uyuşmazlık konusunda açıklama yapılmasını, iddiaları ispatlama hakkını ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Davacı, açıklama yapmak ve uyuşmazlık konusunda bilgi sahibi olup iddiasını ispatlayabilmek için bilmeye ve bilmek için de gerekçeye muhtaçtır. Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan iyi niyet kuralı kapsamında davacının bu ihtiyacını karşılayan gerekçeyi yeterli görmek gerekir. Davacının ileri sürdüğü her delilin ve gösterdiği her tanığın gerekçeye konu edilemeyeceği ... Mahkemesi tarafından da kabul edilmektedir. ... Mahkemesi'nin bireysel başvuruya konu 2013/1015 numaralı kararı kararındaki "Mahkeme kararlarının gerekçeli olması adil yargılanma hakkının unsurlarından biri olmakla beraber, bu hak yargılamada ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi şeklinde anlaşılamaz. Bu nedenle, gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göre değişebilir. Bununla birlikte başvurucunun ayrı ve açık bir yanıt verilmesini gerektiren usul veya esasa dair iddialarının cevapsız bırakılmış olması bir hak ihlaline neden olacaktır... Gerekçenin ayrıntısı davanın niteliğine göre değişmekle birlikte kararın hüküm kısmına dayanak oluşturacak hukuki bir gerekçenin kısa ve özet de olsa bulunmasının zorunlu olduğu." şeklindeki ifadeler de bu hususu doğrulamaktadır. Aynı kararda; "Kararların gerekçeli olması, davanın taraflarının mahkeme kararının dayanağını öğrenerek mahkemelere ve genel olarak yargıya güven duymalarını sağladığı gibi, tarafların kanun yoluna etkili başvuru yapmalarını mümkün hale getiren en önemli faktörlerdendir. Gerekçesi bilinmeyen bir karara karşı gidilecek kanun yolunun etkin kullanılması mümkün olmayacağı gibi bahsedilen kanun yolunda yapılacak incelemenin de etkin olması beklenemez (Vesim Parlak, B. No: 2012/1034, 20/3/2014, § 34)." denilmektedir.

Davacı hakkında Dairemizce verilen karar gerekçesinin genişletilmesi ve daha da tatmin edici hale getirilmesi yerine, karardan dönülmesi ve işe iade isteminin reddi gerekir. Belirtilen nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. 23.06.2016
Yargıtay — Esas No: 2017/1640, Karar No: 2019/3, Tarih: 17.01.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1640 E.  ,  2019/3 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki “itirazın iptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 20.03.2012 tarihli ve 2010/364 E., 2012/131 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.02.2013 tarihli ve 2012/14401 E. 2013/2607 K. sayılı ilamı ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDENLER: Taraf vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği görüşüldü:

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün yukarıda başlık bölümünde esas ve numarası belirtilen karar ile bozulması üzerine, mahkemece önceki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnilmiştir.

Mahkemece, kısa kararda;

“…1-Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddine,

2-Davalı borçlunun Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2010/1841 esas sayılı takip dosyasında asıl alacağın 7.549,60TL na yaptığı itirazının iptali ile takibin bu kısım bakımından devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-İİK'nun 67/2.mad.gereğince hesaplan 3.019,8TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,” karar verilmesine karşın, gerekçeli kararda;

“…1-Mahkememizin önceki kararında Direnilmesine,

2- Davanın Kısmen Kabul, Kısmen Reddine,

3- Davalı borçlunun Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2010/1841 esas sayılı takip dosyasında asıl alacağın 7.549,60TL na yaptığı itirazının iptali ile takibin bu kısım bakımından devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4- İİK'nun 67/2.mad.gereğince hesaplan 3.019,8TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5- Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

6-Davacının ödeme emrine itiraz süresi dolmadan 59.365,99TL ödemeyi bildiği halde 01.06.2010 tarihinde tüm borca yapılan itirazın iptali talebi ile hiçbir hakkı olmadığı alacağın tamamına yapılan itirazın iptali talebi ile dava açılması sebebi ile 6100 sayılı HMK nun 329/2 maddesi gereğince 2.000TL para cezası ile cezalandırılmasına,” şeklinde hüküm kurularak kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki oluşturulmuştur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 294/3. maddesi uyarınca kararın tefhimi her halde HMK’nın 297/2. maddesinde belirtilen hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçilerek okunması suretiyle olur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 294/3. maddesi uyarınca kararın tefhimi her halde HMK’nın 297/2. maddesinde belirtilen hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçilerek okunması suretiyle olur.

Bu durumda gerekçeli kararın, tefhim edilen karar yanlışta olsa buna uygun düzenlenmesi gerekmektedir. Yanlışlık ancak Yargıtay yoluna başvurulması ve kararın bozulması halinde düzeltilebilir. Bu aykırılık kamu düzenine ilişkin olup diğer yönler incelenmeden tek başına bozma sebebi olur. Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunmasının bozma sebebi yapılması, 10.04.1992 tarihli ve 1991/7-4 K. sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı gereğidir.

Bu nedenle mahkemece yapılacak iş, tefhim edilen kısa karara uygun gerekçeli karar ve buna uygun hüküm oluşturmak olup buna aykırı direnme kararı usul yönünden bozulmalıdır.

SONUÇ: Direnme kararının yukarıda gösterilen nedenden dolayı BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 17.01.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/35266, Karar No: 2014/1375, Tarih: 21.01.2014

**12. Hukuk Dairesi         2013/35266 E.  ,  2014/1375 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Besni İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 31/10/2013

NUMARASI : 2013/24-2013/87

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından genel haciz yoluyla başlatılan takipte, borçlu belediyenin, banka hesabına konulan haczin kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir.

Ayrıca 5779 Sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun'un 7. maddesinde; bu Kanunda, belediyelere, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından ayrılacak paylar ile diğer kanunlarda verilmesi öngörülen payların vergi hükmünde olduğu düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu ve takip hukuku ilkelerine göre, asıl olan alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir.

Ayrıca, bir üst norm olan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90/4. maddesi ile de; usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklerin düzenlendiği milletlerarası antlaşmaların kanun hükmünde olduğu ve uyuşmazlıklarda gözetilmesi gerektiği kuralına yer verilmiştir.

Buna göre, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 1 Nolu Protokol'ün 1. maddesinde; " ... Her gerçek ve tüzel kişi, maliki olduğu şeyleri barışçıl bir biçimde kullanma hakkına sahiptir. Kamu yararı gerektirmedikçe ve Uluslararası Hukukun genel ilkeleri ile hukukun aradığı koşullara uyulmadıkça, bir kimse mülkiyetinden yoksun bırakılamaz ... " hükmü yer almaktadır.

Ek protokol'ün mülkiyet hakkı ile ilgili 1. maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce onaylanmış ve onaylayan yasada; " ... Her hakiki veya hükmü şahıs, malların masuniyetine (dokunulmazlığına) riayet edilmesi hakkına maliktir. Herhangi bir kimse ancak amme menfaati icabı olarak ve kanunun derpiş eylediği şartlar ve devletler hukukunun umumi prensipleri dahilinde mülkiyetinden mahrum edilebilir ... " ilkelerine yer verilmiştir.