muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7374, Karar No: 2017/2571, Tarih: 05.10.2017

**23. Hukuk Dairesi         2015/7374 E.  ,  2017/2571 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, 10. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5347 esas sayılı dosyasında 1. sıra alacaklısı tarafından gönderilen ödeme emrine ilişkin tebligatın usule uygun olmadığından bahisle ... 9. icra Müdürlüğü'nün 2013/23085 esas sayılı dosyasındaki alacağın öncelikli alacak olarak kabul edilerek ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5347 esas sayılı icra dosyasından yeniden sıra cetvelinin tanzimine, aynı gün satışa konu taşınmaz üzerine ihtiyati haciz koyduran 1 ve 2 numaralı alacaklılar arasında garame yapılarak paranın paylaştırılması yolunda sıra cetvelinin tanzimine karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan vekili, tebligatın usulsüzlüğüne ilişkin iddianın ancak borçlu tarafından ileri sürülebileceğinden ve borçlunun kaçma ihtimali olduğundan bahisle memur vasıtası ile yapılan tebligatın usulüne uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; İcra takibinin ihtiyati haciz alınmak sureti ile başlatıldığı, dava dışı borçluya ait ... ili, ...İlçesi, ...Mahallesi, 4 ada, 15 parselde kayıtlı bulunan taşınmaza 12.09.2013 tarihinde ihtiyati haciz tatbik edildiği, 18.09.2013 tarihinde haczin kesinleştiği, şikayetçinin tebligat usulsüzlüğü yönünde bir iddia ile sıra cetveline itiraz hakkının bulunmadığı, Tebligat Kanunu'nun 32. maddesine göre tarafların tebligatlardan haberdar olduğu ( usulsüz tebligat olmasına rağmen borçlunun tebligattan haberdar olduğu, şikayet ve itirazda bulunmadığı buna bağlı olarak tebligatın usulsüzlüğü takibin tarafı olmayan diğer şahıs şikayetçi tarafından ileri sürülemeyeceği ) gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Her ne kadar mahkemece tebligat usulsüzlüğünün şikayetçi tarafından öne sürülemeyeceği nedeniyle şikayetin reddine karar verilmişse de İcra hukukunda, kural olarak, şikayet hakkı takibin taraflarına aittir. Ancak, İİK'nın 142. maddesinin son fıkrası hükmüyle bu kurala bir istisna getirilmiştir. İİK'nın 142. maddesinin son fıkrasında "Ancak itiraz alacağın esas ve miktarına taallük etmeyip yalnız sıraya dairse şikayet yoluyla tetkik merciine arz olunur" hükmü yer almaktadır. Başka bir anlatımla, satış bedelinin borçları ödemeye yetmemesi üzerine sıra cetveli düzenlenirse, alacaklılar, diğer alacaklıların icra dosyalarındaki takip hukukuna aykırı işlemlerin kendi sırasına etkili olduğunu ileri sürerek, sıra cetveline itiraz edebilir. Ödeme emrinin tebliği; takibin kesinleşmesi, haciz hakkının doğup doğmadığı ve sonuç olarak satış bedelinin paylaştırılmasına dair sıra cetvelinin düzenlenmesiyle doğrudan ilgili olduğundan, şikayetçi alacaklının tebligatın yasaya uygun .../...

yapılmadığını, yani usulsüzlüğünü ileri sürerek, sıra cetveline itirazı mümkündür. Ne var ki Tebligat Kanunu'nun madde 41. maddesi uyarınca memur yoluyla tebligat yapılabileceğinden tebligat usulsüzlüğü bulunmadığından şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi doğru görülmemişse de sonucu itibarı ile doğru olan kararın HMK'nın 438/7. maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru olan kararın gerekçesi değiştirilmek suretiyle ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/391, Karar No: 2019/3460, Tarih: 03.04.2019

**11. Ceza Dairesi         2017/391 E.  ,  2019/3460 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Sanık ... ve ... hakkında; beraat

Sanık ...'nın Sude Metal Mak. Teks. İnş...Ltd. Şti'nin müdürü, diğer sanıklar... ve ...'in ise şirket ortağı oldukları ve sanıkların sahte fatura düzenlediklerinin iddia olunduğu davada; vergi raporlarında, şirketin sahte fatura ticareti amacıyla kurulduğu ve 2007-2008 yıllarında düzenlenen tüm faturaların gerçek ticarete dayalı olmayan sahte faturalar olduğunun, şirketin mal alışı olmadığı halde, 2007 yılında 18 fatura ile 505.382,00 TL; 2008 yılında 227 fatura ile 1.729.525,00 TL tutarında mal satmış gibi sahte fatura düzenlediğinin tespit edilmiş olması; sanık ...'in savunmasında özetle; "Sude Metal Ltd. şirketini kayın biraderim ...'ün eşi... ile birlikte kurduk, ancak şirket işlemleri ile ben ve... ilgilenmedi, ...'ün kendisi ilgilendi 8-10 ay kadar ortak olarak kaldım daha sonra sahte fatura konusu gündeme gelince hissemi devredip çıktım şirket işlemlerini ben yürütmedim, ... yürüttü, yapılan sahtecilik varsa bunu ... yapmıştır, ben yapmadım" demesi; sanık ... ...'ün savunmasında özetle; "Ben ev hanımıyım, şirketten yapılan işlerden sahtecilikten de vergi kaçırıldığından da haberim yoktur, eşim ... işyeri açmak istediğini söyledi, benimle ve eniştesi ile birlikte açacaktı, bana vergilerden dolayı kendisi açamayacağını söylemişti, vergi kaçakçılığı yapılıp yapılmadığını bilmem ev hanımı olduğum için işlerle ilgilenmedim" demesi; sanık ...'nın savunmasında ise özetle; "Sude Metal ...Şirketinin ortakları... ve ...'di, bende suç tarihlerinde tam olarak hatırlamadığım tarihte...'ün eşi, arkadaşım olan ... kendi sicilinin bozuk olduğunu söyleyerek benden geçici olarak 2 aylık süre için şirketi üzerime almamı söyledi ve bana noterde bir şeyler imzalattırdı ben bu imzalarla ...'ün eniştesi ...'in hisselerini aldığını zannettim daha doğrusu bana öyle söyledi bunun dışında şirketle bir ilgim yoktur, şirketin yerini dahi bilmem, ben sahte fatura düzenlemedim, şirkette fiilen çalışmadım." diyerek suçlamaları kabul etmemeleri karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından;

1- Davaya konu sahte olduğu iddia olunan faturaların dosya kapsamında bulunmaması nedeniyle, vergi dairesinden yada Ba-Bs karşılaştırma analizine göre, faturaları kullandığı tespit edilen kişi veya şirketlerden her yıl için kanaat oluşturacak sayıda faturanın temin edilmesi,

2- Faturaların sanıklara gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması, yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını ...'e ait olduğunu söyledikleri takdirde; ...'ün CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi ve faturalar gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması,

2- Faturaların sanıklara gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması, yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını ...'e ait olduğunu söyledikleri takdirde; ...'ün CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi ve faturalar gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması,

3- ... de faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını söylediği takdirde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara veya ...'e ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

4- Faturalardaki yazı imzaların sanıklara ve ...'e ait olmadığının saptanması halinde;

a) Vergi tekniği raporuna göre, faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

b) Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

c) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak, tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanıkları tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanıkların bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile sanık ... hakkında mahkumiyet ve sanıklar ... ile... hakkında da beraat hükümleri kurulması,

5- Sahte belge düzenleme suçunda suç tarihinin her yıl için, düzenlenen son fatura tarihi olduğundan; her yıl için düzenlenen son fatura tarihinin tespit edilerek suç tarihlerinin belirlenmesi yerine, karar başlığında suç tarihlerinin “2007-2008” olarak eksik gösterilmesi,

6- Kabule göre ise, sanık ... yönünden;

a) İddianamede sanık hakkında 213 sayılı VUK'nin 359/b maddesinin 2 kez uygulanması talep edilmediği halde, 5271 sayılı CMK'nin 226. maddesi uyarınca bu hususta ek savunma hakkı tanınmadan, 2007 ve 2008 yılları için 2 ayrı mahkûmiyet hükmü kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

b) Hükümden sonra 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08/10/2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

b) Hükümden sonra 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08/10/2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ile... hakkındaki beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin ve hakkındaki mahkûmiyet hükümlerine yönelik olarak ise sanık ...'in temyiz talepleri bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, ... sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 03.04.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9887, Karar No: 2017/11924, Tarih: 14.09.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/9887 E.  ,  2017/11924 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ...ı Deri Sanayi Ticaret A.Ş. ile davalı ...... aralarındaki alacak davasına dair ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 04/03/2014 günlü ve 2013/234 E.-2014/62 K. sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 18/10/2016 günlü ve 2015/16928 E.-2016/11694 K. sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Düzeltilmesi istenilen Yargıtay ilamında benimsenen mahkeme kararındaki gerekçelere göre düzeltme dileğinde ileri sürülen sebepler HUMK' nun 440. maddesindeki yazılı hallerden hiç birisine uymadığından vaki düzeltme isteğinin REDDİNE, 270.00 TL para cezası ile 4.60.TL bakiye karar düzeltme harcının düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydettirilmesine, 14.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1081, Karar No: 2007/2414, Tarih: 19.03.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/1081 E.  ,  2007/2414 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı İlköncü Kent Site Yöneticiliği ile davalı ... arasındaki davada Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesince verilen ve Yargıtay’ca incelenmeksizin kesinleşmiş bulunan 02.05.2005 günlü ve 2004/443 Esas 2005/636 Karar sayılı kararın yürürlükteki hukuka aykırı olduğu savıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 26.01.2007 gün ve Hukuk-2129 sayılı yazısıyla kanun yararına temyiz edilerek bozulması istenilmiş olmakla, dosyadaki tüm kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Gerekçeli kararın, tefhim edilen kısa karara uygun olması gerekir. Kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunması durumu 10.4.1992 gün ve 1991/7-1992/4 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca mutlak bozma nedenidir.

Taraflara tefhim edilen kısa kararda asıl alacakla gecikme tazminatına hükmedilmiş, fazlaya ilişkin istemler reddedilmiş iken gerekçeli kararda asıl alacağın %40’ı oranında icra tazminatının da davalıdan alınıp davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Saptanan bu çelişki karşısında, anılan İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca kararın bozulması gerektiğinden, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HUMK’nun 427. Maddesi gereğince sonuca etkili olmamak kaydıyla kanun yararına BOZULMASINA ve gereği yapılmak üzere kararın bir örneği ile dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 19.3.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6945, Karar No: 2019/8094, Tarih: 09.04.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/6945 E.  ,  2019/8094 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi ve davalı vekilince duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 09.04.2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına vekili Avukat ... ile karşı taraf adına vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece, yirmidört saatlik nöbetler bakımından, fazla çalışmanın günlük üç saat olduğunun kabul edilmesi isabetlidir.

Ancak, 17:00-08:00 saatleri arasında, onbeş saatlik nöbet günleri bakımından; çalışma süresinin çoğu gece dönemine rastladığından, ... Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7/2. maddesi uyarınca, bu nöbetlerin gece çalışması sayılarak, ara dinlenme süresi düşümü sonrasında, yedibuçuk saati aşan çalışmanın fazla çalışma sayılması gereklidir. Mahkemece aksi yönde kabul ile, onbeş saatlik nöbetlerde fazla çalışmanın birbuçuk saat olduğunun esas alınması hatalı olmuştur.

Diğer taraftan, hesaplamaya konu dönemde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmelerinin ortak 29/c maddesinde, her bir fazla saat çalışma için verilecek ücretin normal bir günlük çıplak yevmiyenin saat başına düşen miktarının yüzde yetmişbeş yükseltilmesi suretiyle ödeneceğine ilişkin hüküm vardır. Haftalık bazda kırkbeş saat aşılmasa dahi, gerek günlük onbir saati aşan çalışma, gerekse de gece yedibuçuk saati aşan çalışma fazla çalışma sayıldığından, anılan toplu iş sözleşmesi hükmüne göre, fazla çalışmanın yüzde yetmişbeş zamlı ücret üzerinden hesaplanması gerekirken, Mahkemece yüzde elli zamlı ücret üzerinden hesaplama yapılması da hatalıdır.3-Hesaba konu dönemde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmelerinin ortak 33. maddesi dikkate alındığında, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücretleri bakımından temerrüt her ayın ondokuzuncu günü itibariyle oluşmuştur. Keza emsal dava dosyalarında da, bu doğrultuda kabul ile temerrüt tarihinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, faiz başlangıç tarihlerinin belirlenmesinde temerrüdün her ayın ondokuzuncu günü itibariyle oluştuğunun benimsenmesi gerekirken, dava ve ıslah tarihi ayrımına göre faiz işletilmesi hatalıdır.

4-Mülga 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu’nun 61. maddesinde “Toplu iş sözleşmesine dayanan eda davalarında ifaya mahkûm edilen taraf, temerrüt tarihinden itibaren, bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi üzerinden temerrüt faizi ödemeye de mahkûm edilir.” hükmü bulunmaktadır. Yürürlükteki 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 53/2. maddesinde de “Toplu iş sözleşmesine dayanan eda davalarında, temerrüt tarihinden itibaren işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.” denilmiştir.Ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı bakımından; her ne kadar toplu iş sözleşmesine göre, ulusal bayram ve genel tatil çalışması karşılığında ilave iki yevmiye ödenmesi gerekmekte ise de, bilirkişi raporunda anılan tatil günü çalışması karşılığında ilave bir yevmiye ödenmesi gerektiğinin esas alınarak hesaplama yapıldığı ve davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları arasında bu yöne ilişkin bir itirazının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu suretle oluşan usulü müktesep hakka göre, Mahkemece, ulusal bayram ve genel tatil ücretinin ilave bir yevmiye üzerinden hesaplanması yerindedir. Dolayısıyla, usulü müktesep hak dikkate alınarak, hesap toplu iş sözleşmesine göre değil, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında ilave bir yevmiye üzerinden yapıldığından, bu alacağa 4857 sayılı Kanun’un 34. maddesinde öngörülen, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının işletilmesi isabetlidir.Fazla çalışma ücreti alacağı bakımından ise; 4857 sayılı Kanun’un 41/2. maddesine göre, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. Ancak, somut olayda, yukarıda “2” numaralı bendin son paragrafında yer alan bozma sebebi doğrultusunda, fazla çalışma ücreti alacağının, toplu iş sözleşmesi hükmüne göre yüzde yetmişbeş zamlı ücret üzerinden hesaplanması gerekecektir. Bu halde, fazla çalışma ücreti alacağına işletilecek faizin türü açısından bir ayrıma gidilerek, toplu iş sözleşmesindeki düzenleme nedeniyle, 4857 sayılı Kanun’da belirtilen hesaplama yöntemini aşan kısım için işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması gerekmektedir. Kalan kısım için ise, şimdiki gibi mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı işletilmelidir. Mahkemenin bu yönde bir ayrım yapılmadan faiz türünün belirlenmesi hatalı olmuştur.

Yukarıda yazılı sebeplerden kararın bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, davacı yararına takdir edilen 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10075, Karar No: 2012/1717, Tarih: 15.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/10075 E.  ,  2012/1717 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/05/1996- 31/06/2004 tarihleri arasında çalıştığının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tesbiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

0 halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davacıya iadesine, 15/02/ 2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.