muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/6695, Karar No: 2018/6161, Tarih: 28.06.2018

Ayrıca, yurtdışında geçen çalışmalar sonucu o ülkenin sosyal güvenlik sisteminden hak kazanılan yaşlılık ya da malullük aylığının bir sonucu olan ve ikamete dayalı bulunmayan sosyal sigorta veya sosyal yardım niteliğindeki edimlerden yararlanmak, yurtdışından kazanılmış olan sosyal güvenlik hakkının en doğal sonucu olup, bu haktan feragat anlamı çıkacak şekilde bir “kesin dönüş” tanımı yapılması, sosyal güvenlik hakkından feragat edilemeyeceği olgusunun göz ardı edilmesi sonucunu da doğuracaktır.

Bu bağlamda, 3201 sayılı Kanunun 6. maddesi gereğince, borçlanılan süreler gözetilerek yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için, yurtdışındaki çalışma veya çalışmaya dayalı yardım ilişkisinin sona ermesi gerekmekte olup; Mahkemece, 20.10.2017 tarihli Yurtdışı Çalışma belgesinde 31.5.2017 tarihine kadar çalıştığı gözetilerek, tahsis talep tarihi olan 8.11.2013 tarihi ve sonrası süre yönünden davacı için kesin dönüş şartının belirlenmesiyle ilgili olarak yurtdışından aylık alıp-almadığı veya yurtdışında çalışıp-çalışmadığı veyahut da çalışmaya dayalı olarak yardım alıp-almadığı TR-4 ve resmi belgeler ile kesin dönüş şartı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırıdır.

Ayrıca kabule göre borçlanılan sürenin bir kısmı olan 1400 gün prim iadesi yerinde olmayıp bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.6.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11941, Karar No: 2022/13177, Tarih: 25.10.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/11941 E.  ,  2022/13177 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 29. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 19. ... Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı nezdinde çalıştığını, sendika üyesi olduğunu ve toplu ... sözleşmesinden yararlandığını, Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkındaki Yönetmelik (Yönetmelik) gereği müvekkilinin günlük 7,5 saatten fazla çalıştırılmayacağını, bu süreyi aşan çalışmaların fazla çalışma kabul edilmesi gerektiğini, toplu ... sözleşmelerinde fazla çalışmaların saat ücretinin %80 fazlası ücret üzerinden hesaplanarak ödeneceğinin belirtildiğini, yine toplu ... sözleşmesinde fiili çalışma sürelerine %14 kısa çalışma primi ödeneceğinin düzenlendiğini ve kısa çalışma primlerinin de ödenmediğini ... sürerek kısa çalışma primi ve fazla çalışma ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının çalışmasının ilgili Yönetmelik ile ... sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun olduğunu, herhangi bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Nöbetçi ... Mahkemesi aracılığıyla davacının çalışmakta olduğu işyerinde yapılan keşif neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda; davacının, çalışma ortamında gürültünün zararlı etkilerine maruz kalabileceği, günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerektiği, toplu ... sözleşmesinin 52/c maddesi kapsamında kısa çalışma primine hak kazandığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davalı işveren tarafından tüm ölçümlerin ... sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun olarak yapıldığını, işyerinde Yönetmelik hükümleri dışındaki işler için haftanın beş günü, günde 8,5 saat olmak üzere 42,5 saat çalışma yapıldığını ve 45 saat üzerinden ücretinin ödendiğini, ölçümlerin usulüne uygun bir şekilde yapıldığını ve gürültü çıkaran ekipmanların izole edildiğini, davacının 7,5 saat çalıştırılmasının maddi koşullarının oluşmadığını, talep edilen faiz türü ve faiz başlangıç tarihinin de yasal dayanaktan yoksun olduğunu ve istinaf dilekçesinde belirttiği diğer hususları ... sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...Somut olayda; davacı işçinin sendika üyesi olup, ... hükümlerinden yararlandığı, ölçüm raporları ve nöbetçi ... mahkemesi aracılığıyla işyerinde yapılan keşif sonrasında hazırlanan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerektiği, ... hükümleri uyarınca kısa çalışma primi ve fazla çalışma ücretine hak kazandığı ve zamanaşımına uğrayan alacağın da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Hükme esas bilirkişi raporunda, ödenen verimliliği teşvik primlerinin fazla çalışma ücreti alacağından mahsup edildiği ve kısa çalışma primi alacağında da fiili çalışma sürelerinden fazla çalışma süreleri tenzil edilerek kısa çalışma primine esas fiili çalışma süreleri tespit edilerek bu süreler üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmış olup, raporun denetime elverişli ve Yargıtay içtihatları ile dosya kapsamına da uygun olduğu ve hükmedilen faiz türlerinde de bir hata bulunmadığı saptanmıştır.

Dolayısı ile davalının bu yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ne var ki; hüküm altına alınan kısa çalışma prim alacağında bilirkişi raporunda belirtilen temerrüt tarihlerinden itibaren faize hükmedilmiş ise de, kısa çalışma primi yönünden toplu ... sözleşmesinde bir ödeme günü belirlenmiş değildir. Bu alacağa Yargıtay içtihatları doğrultusunda (örnek mahiyetinde Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/247 Esas-2021/3138 Karar sayılı ilamı) dava ve ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekli iken yazılı şekilde faize hükmedilmesi hatalıdır." gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekilince, istinaf dilekçesinde ... sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının fazla çalışma ücretine ve kısa çalışma prim alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı ... Kanunu'nun ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ... sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17687, Karar No: 2014/13021, Tarih: 09.06.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/17687 E.  ,  2014/13021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Avanos Asliye Hukuk İş Mahkemesi

TARİHİ : 20/06/2013

NUMARASI : 2006/304-2013/210

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veye gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Gerekçeli karar tebliğ edilmeyen davacı vekiline ve davalı D. İ. Teks. San. Tic. AŞ. vekiline yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432 ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4395, Karar No: 2017/2425, Tarih: 28.09.2017

**23. Hukuk Dairesi         2015/4395 E.  ,  2017/2425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen sıra cetveline itiraz davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 11.02.2015 gün ve 2014/3914 Esas, 2015/773 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, borçlunun taşınmazının paraya çevrilmesinden sonra müvekkil bankanın haczi ilk sırada olmasına rağmen satış tutarının sıra cetveli düzenlenmek üzere alacaklısı davalılardan ... olan ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/1784 esas sayılı dosyasına gönderildiğini, sıra cetvelinde kendilerine pay ayrılan davalıların takip dosyası borçlusundan alacaklarının olmadığını, davalı kooperatife çok eski tarihli ipotek kaydına diğer davalıya ise kambiyo senedine dayanan takibine istinaden pay ayrılmış olup belirtilen dayanakların alacağın varlığının delili olmadığını, mücerret borç senedinin tek başına alacağın varlığını kabule yeterli olmadığını ileri sürerek, 04.07.2012 tarihli sıra cetvelinde davalıların belirtilen alacaklarının sıra cetvelinden çıkartılarak müvekkili bankaya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin ortağı bulunduğu şirket ile borçlunun ortağı bulunduğu şirket arasında uzun yıllar ticaret yapıldığını, borçlunun müvekkilinin şirketine çok büyük miktarlarda borç bıraktığını, alacağın muvazaalı olmasının söz konusu olmayıp bu alacağın şirket defter ve kayıtlarında da yer aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı kooperatif, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; sıra cetveline itiraz davalarında ispat yükü üzerinde bulunan davalının sunduğu bono, her zaman düzenlenebilecek belgelerden olup alacağın varlığını kanıtlamaya tek başına yeterli olmayıp bunun başka delillerle de desteklenmesi gerekmekte ise de, taraflar arasında geçmişe dayalı bir ticari ilişkinin bulunduğu, söz konusu bononun davalının ortağı bulunduğu ... Tic. San. ve Tarım Ürünleri Ltd. Şti'ne ait defter ve kayıtlarda yer aldığı, söz konusu alacağın davacının alacağından önce doğduğu, davalı ile dava dışı borçlu arasında söz konusu bono nedeniyle gerek İcra Mahkemesi dosyasında gerekse soruşturma dosyalarında yapılan yargılamalar sonucunda alacağın varlığının kanıtlandığı, söz konusu bononun mal kaçırma kastıyla muvazaalı olarak düzenlenmediği, sıra cetvelinde ilk sırada kendisine pay ayrılan diğer davalı kooperatifin alacağının ise ipotek kaydına dayalı olup davacının alacağından çok önce doğduğu, ipotek kaydının eski tarihli olmasının borç ilişkisinin muvazaalı olduğu anlamına gelmediği gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilinin temyiz itirazı sonucu Dairemiz'in 11.02.2015 tarih ve 2014/3914 E., 2015/773 K. sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu defa, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Bu defa, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 07,80 TL harç ve takdiren 275,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 28.09.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/9018, Karar No: 2018/7444, Tarih: 11.12.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/9018 E.  ,  2018/7444 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Cinsel taciz

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın hükümden sonra 05.12.2016 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.12.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/28548, Karar No: 2015/2323, Tarih: 20.02.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/28548 E.  ,  2015/2323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı (kadın) tarafından, kusur belirlemesi, davacı lehine hükmedilen manevi tazminat ve iştirak nafkası yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı (kadın)'ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Davalı (kadın)'ın çalışmadığı, herhangi bir gelir ve mal varlığının bulunmadığı görülmektedir. Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma yükümlülüğü mutlak olmayıp, mali gücü varsa söz konusudur (TMK.182/2). Kendisi yoksul olan davalı (kadın) iştirak nafakasından sorumlu tutulamaz. Bu husus nazara alınmadan gelir ve malvarlığı bulunmayan davalı (kadın)'ın velayeti davacı (koca)'ya tevdi edilen müşterek çocuk için iştirak nafakası ödemekle sorumlu tutulması doğru bulunmamıştır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.20.02.2015(Cuma)
Yargıtay — Esas No: 2017/1708, Karar No: 2017/4801, Tarih: 26.04.2017

**2. Hukuk Dairesi         2017/1708 E.  ,  2017/4801 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı kadın tarafından, iştirak ve yoksulluk nafakası yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davalı-karşı davacı kadın dava dilekçesi ile iştirak ve yoksulluk nafakası talebinde bulunmuştur. Hükmün sonuç kısmında her bir dava hakkında ayrı ayrı hüküm kurulması ve taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir (HMK m.297-2). Yasal gereklilik böyleyken davalı-karşı davacı kadının iştirak ve yoksulluk nafakası talepleri ile ilgili olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş olması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 26.04.2017(Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2016/10698, Karar No: 2019/2530, Tarih: 12.03.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/10698 E.  ,  2019/2530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge düzenleme

HÜKÜM : Mahkumiyet

A) Sanık ...’ın temyiz talebinin incelenmesi:

2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte belge (fatura ve müstahsil makbuzu) düzenleme suçundan açılan kamu davasında, sanık hakkında atılı suça ilişkin verilmiş bir mütalaa bulunmadığı dikkate alınarak; öncelikle durma kararı verilip, 213 sayılı VUK'nin 367. maddesi gereğince dava şartı olan mütalaanın verilip verilmeyeceğinin Vergi Dairesi Başkanlığından sorulması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz talebi bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

B) Sanık ...’ın temyiz talebinin incelenmesi:

1. 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte belge (fatura ve müstahsil makbuzu) düzenleme suçundan açılan kamu davasında, sanığın savunması da dikkate alınarak, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından;

a) 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte olarak düzenlendiği iddia olunan faturaların asıllarının getirtilip sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, kendisine ait olmadığını söylemesi hâlinde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

b) Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olmadığının anlaşılması hâlinde ise;

aa) Sanığın işletmenin faaliyeti ile ilgili beyanname, işletmeye ait bir belge düzenleyip düzenlemediğinin araştırılması, vergi dairesi ve ilgili kurumlara sunulan tüm belge asılları getirtilip belgelerdeki imza ve yazıların sanığa ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

bb) 2007 ve 2008 takvim yıllarında adlarına müstahsil makbuzu düzenlenen ve vergi tekniği raporuna ek yapılan listede satıcı olarak adları geçen kişilerden, kanaat oluşturacak sayıda kişinin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak, tanık sıfatıyla dinlenmeleri; kendilerinden, sözü edilen müstahsil makbuzlarını hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve müstahsil makbuzlarının alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de;

a) Sahte belge düzenleme suçunda her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, aynı takvim yılına ait birden fazla belge düzenlenmesi hâlinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde tek hüküm kurulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de;

a) Sahte belge düzenleme suçunda her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, aynı takvim yılına ait birden fazla belge düzenlenmesi hâlinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde tek hüküm kurulması,

b) Hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140-2015/85 sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz talebi bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 12.03.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.