muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/349, Karar No: 2022/555, Tarih: 15.09.2022

Sanığın tüm aşamalarda; katılanın ... yerinde birkaç günlüğüne çalıştığını, memnun kalmadığı için ayrıldığını, sonrasında katılanın kendisiyle ilgilenmeye başladığını, zaman zaman dışarıda görüştüklerini, katılanın kendisine cep telefonu hediye ettiğini, telefonu bir hafta kadar kullandığını, ancak katılanın kendisiyle evlenmek istediğini söylemesi üzerine telefonu iade ettiğini, aralarında otuz yaş fark bulunan katılanın evlenme teklifini kabul etmediği için kendisine iftira atıldığını, olay tarihinde kendi evinde bulunduğunu, katılanın evine hiç gitmediğini, katılanın, birlikte oldukları dönemde karşıladığı yeme içme masraflarını kendisinden istemesi üzerine “Yaptıklarına say.” şeklinde mesaj gönderdiğini, devamında katılanın hem kendisine hem de ailesine yönelik tehdit ve hakaret eylemlerinde bulunduğunu, gece vakitlerinde evinin önüne gelip kendisine bıçak gösterdiğini, şikâyetçi olduğu bu eylemler nedeniyle ayrıca soruşturma yürütüldüğünü, karşılaştıkları bir tarihte evlenme niyetinde ciddiyse neden böyle davrandığını sorduğunda, “Seni çok seviyorum, kaybetmemek için.” şeklinde karşılık verdiğini, katılanın arkadaşı olan ...’un tanıklığını kabul etmediğini, katılan gece vakti evine geldiği zamanlarda bu şahsın da katılanın yanında olduğunu ifade etmesi; tanık ...’un, 6000 TL’nin sanık tarafından çalındığına ilişkin görgüye dair bir bilgisinin bulunmaması, bu bağlamda, beyan tarihinde katılanın ... yerinde çalışmakta olan adı geçen tanığın, sanığın olay tarihinden sonra yanına gelip telefonu ve parayı iade edeceğini söylediği yönündeki beyanlarına da itibar edilemeyeceği, incelemeye konu suç tarihinden sonra sanığın şikâyetçisi olduğu kasten yaralama, tehdit, hakaret suçlarından katılan ... hakkında kamu davaları açılmış olması hususları dikkate alındığında, katılandan sadır olan “Telefonumu ve paramı getir.” şeklindeki mesajın, katılanın kendisi lehine delil kabul edilemeyeceği cihetle, tüm aşamalarda atılı suçlamayı kabul etmeyen sanığın atılı suçu işlediğine dair katılanın iddiası ve tanık ...’un soyut beyanı dışında, her türlü şüpheden uzak, mahkûmiyetine yeter derecede kesin ve inandırıcı delil bulunmadığının kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay (Kapatılan) 17. Ceza Dairesinin 14.11.2018 tarihli ve 16508-14459 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3- ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 13.10.2014 tarihli ve 122-475 sayılı kararının, atılı suçtan sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde mahkûmiyetine hükmedilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 15.09.2022 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.

..
Yargıtay — Esas No: 2015/17407, Karar No: 2018/6931, Tarih: 09.07.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/17407 E.  ,  2018/6931 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkillerinden ...'ın eşi, ..., ..., ... ve ...'nın babaları olan ...'ın 03/01/2013 tarihinde vefat ettiğini, murisin 18/04/2012 tarihinde Vakıfbank ... Şubesinden 13.500,00 TL tüketici kredisi kullandığını, kredi kullanımı sırasında Vakıf Emeklilik A.Ş.'ye hayat sigortası yaptırıldığını ve primlerinin müteveffa tarafından tahsil edildiğini, murisin ölümünden sonra müvekkilleri tarafından sigorta şirketine kullanılan kredinin ödenmesi için başvuruda bulunulduğunu, ancak murisin kanser hastalığından vefat etmiş olması ve bu hastalığın teminat kapsamı dışında kaldığından bahisle taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek sigorta poliçesinden doğan tazminat alacak miktarı olan 13.500,00 TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile başvuru tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, görevli ve yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, sigorta sözleşmesi uyarınca sigorta poliçesinden doğan haklar ve borçların sigorta ettiren bankaya ait olduğunu, davacının tazminatın ödenmemesinden dolayı dava açma hakkının bulunmadığını, bu hakkında sigorta ettiren bankaya ait olduğunu, açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olup reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; poliçenin düzenlenmesinden önce sigortalıda mevcut olan kanser hastalığının poliçede teminat dışı olduğundan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 8,20 TL kalan onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına 9.7.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3623, Karar No: 2020/19027, Tarih: 17.12.2020

**9. Hukuk Dairesi         2017/3623 E.  ,  2020/19027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 19/06/2006 tarihinden 04/09/2012 tarihine kadar Acesa Tekstil Örme San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde hizmet sözleşmesi ile kalite kontrol iplik temizleme işini yaptığını, müvekkilinin emekliliğe hak kazandığını, bu itibarla çalışma zorunluluğunun olmadığını, davalı işveren nezdindeki çalışmasının kesintisiz ve düzenli olduğunu, dolayısıyla kıdem tazminatına hak kazandığını iddia ederek kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Cevabının Özeti:

Davalılar, cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının davalı ... Dan. İnş. San. ve Ltd. Şti.'ye karşı davasının husumet yokluğundan reddine ve davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti'ye karşı davasının kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.

Davanın tarafları ile vekillerinin davaya ilişkin işlemleri öğrenebilmesi için, tebligatın usulüne uygun olarak yapılması, duruşma gün ve saatinin kendilerine bildirilmesi gerekmektedir. Duruşma günü ile tebligatın yapıldığı tarih arasında makul bir süre olmalıdır. Aksi takdirde tarafların hukuksal hakları kısıtlanmış olur.

Yargılama sırasında yapılan tebliğlerle ilgili tebliğ mazbatalarının ve ilgili diğer belgelerin dosyaya konulması gerekir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve bu Kanunun uygulanması için çıkarılan Tüzük hükümleri tamamen şeklidir ve titizlikle uygulanması gerekir. Bir davada yapılan tebligatların usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını hâkim kendiliğinden denetlemelidir. 19.01.2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasa ile Tebligat Kanununda esaslı değişiklikler yapılmıştır.

Adreste tebligatın, gerçek veya tüzel kişinin bilinen en son adresinde yapılması gerekir. Yasanın 6099 sayılı Kanunla değişik 35. maddesine göre, kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini derhal tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır. Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshasının eski adrese ait binanın kapısına asılması yeterli olacaktır. Bu durumda evrakın asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Daha önce tebligat yapılmamış olsa dahi, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınarak bu madde hükümleri uygulanır.

Öte yandan, Türk Medeni Kanun'un 2. maddesi uyarınca “herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” Objektif iyi niyet olarak da tanımlanan ve dürüstlük kuralını düzenleyen madde, bütün hakların kullanılmasında dürüstlük kuralı çerçevesinde hareket edileceğini ve bir kimsenin başkasını zararlandırmak ya da güç duruma sokmak amacıyla haklarını kötüye kullanılmasını yasanın korumayacağını belirtmiştir

Somut olayda; davacı vekili dava dilekçesinde davalının unvanını ve adresini “... Örme San. ve Tic. Ltd. Şti.: Beyazköy Mevkii/...' olarak bildirmiştir. Dava dilekçesi bu adrese davalının ünvanı “... Örme San T. Ltd Şti” olarak yazılıp tebliğe çıkarılmış ise de iade dönmesi üzerine adres kısmına Kayı köyü Merkez//... yazılıp işyeri yetkilisine tebliğ yapıldığı belirtilmiştir. 04.03.2015 tarihli duruşma gününün tebliğine dair “... Merkez/...” adresine yapılan tebliğ ise adresten taşınma gerekçesiyle iade olunmuştur. Daha sonra Mahkemece yine bu adrese Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebliğ yapılmıştır. Sonraki tebligatlar ise “... Köyü no:138 Merkez/..." adresine tebliğ edilemediği için Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebliğ yapılmıştır.

Dosya içerisinde davalı şirketin 2005 yılında şube açılışına ilişkin ticaret sicil kayıtları bulunmakta olup davalının unvanı ... Örme Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ... Şubesi olarak yazılmış olup, Çerkezköy Ticaret sicil memurluğunda görünmektedir. ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye ise Acesateks Örme San T.BLTD. Şti’nin kaydının bulunmadığı ...Ticaret sicilinden sorulması gerektiği bildirilerek cevap verilmiştir. Ancak mahkemece böyle bir araştırma yapılmamıştır. Gerekçeli karar ise davalı için “Beyazköy Mevkii Saray /..." adresine tebliğe çıkarılmış ancak tebliğ yapılamayınca mahkemece bu adrese yine Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebliğ yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamından Mahkemece yargılamaya davalının unvanı ve tebliğe elverişli adresi tam olarak belirlenmeden ve usulüne uygun bir şekilde taraf teşkili sağlanmadan devam edilip sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır. Dairemizce incelemesi yapılan 2017/10008 Esas sayılı dosyada verilen karar aynı gerekçe ile bozulmuştur. Mahkemece yapılacak iş, öncelikle davalının unvanı belirlendikten sonra davalının ticaret sicil kayıtları getirtilerek tespit edilecek adresine tebliğ yapılması, bu adrese tebliğ yapılamazsa Ticaret Sicili kayıtlarındaki adresine Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebliğ yapılarak, taraf teşkili sağladıktan sonra yargılamaya devam ederek karar vermektir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/53, Karar No: 2016/211, Tarih: 02.03.2016

**Hukuk Genel Kurulu         2015/53 E.  ,  2016/211 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki “ipoteğin kaldırılması ve aile konutu şerhi konulması” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 13. Aile Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 18.06.2013 gün ve 2012/919 E. - 2013/490 K. sayılı kararın incelenmesi davalılardan Ziraat Bankası A.Ş. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 28.03.2014 gün ve 2014/5673 E. - 2014/7354 K. sayılı ilamıyla;

“Davacı, aile konutu olan taşınmaz üzerinde davalı eş tarafından diğer davalı banka lehine rızası alınmadan ipotek tesis edildiğini ileri sürerek Türk Medeni Kanununun 194. maddesi gereğince ipoteğin kaldırılmasını ve tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulmasını istemiştir. Davalı banka iyi niyetli olduğunu savunmuştur. Mahkemece, davacı kadının rızası alınmadan davalı koca adına tapuda kayıtlı olan ve aile konutu niteliğindeki taşınmaz üzerinde davalı banka lehine ipotek tesis edildiği belirtilerek, davanın kabulü ile ipoteğin kaldırılmasına karar verilmiştir. İpotek tesisine ilişkin işlemden önce tapu kütüğünde "aile konutu" olduğuna dair bir şerh bulunmadığına göre, davalı bankanın ipoteğe ilişkin kazanımı iyi niyetli olması halinde korunur ( TMK md. 1023). Kanunun iyi niyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyi niyetin varlığıdır. İyi niyetin varlığı asıl olduğuna göre, ipoteğe ilişkin kazanımda davacı bankanın kötü niyetli olduğunu kanıtlama yükümlülüğü, bunu iddia edene düşer (TMK md. 6). Davacı, davalı bankanın kötü niyetli olduğunu gösteren bir delil getirememiştir. Bu durum nazara alınmadan ipoteğin kaldırılması isteğinin reddi yerine yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.”

gerekçesiyle oyçokluğu ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, aile konutu üzerindeki ipoteğin kaldırılması ve aile konutu şerhi konulması istemine ilişkindir.

Davacı ... vekili, 26/11/2012 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; “müvekkili ile davalılardan Saffet'in evli olup 15-20 yıldır İzmir, Buca İnönü Mah. 7248 Ada, 14 Parsel nolu 8/32 arsa paylı 3. Kat 4 BB No.lu taşınmazda oturduklarını, tapu üzerinde aile konutu şerhi bulunmasa da bu taşınmazda müvekkil eşi ile birlikte çok uzun yıllardır ikamet ettiklerini, konulan ipotek hakkında ne açık ne de gizli bir rızasının bulunmadığını, ipotek konulduğunu icra takibi ile öğrendiğini iddia ederek taşınmazın aile konutu olduğunun tespiti ile tapuya şerh verilmesini, ipoteğin kaldırılmasına” karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili 11.01.2013 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; “…taşınmaz tapu kaydında aile konutu şerhi bulunmadığının, yapılan ekspertiz raporunda da tespit edilmediğini, davalı malik ...'in taşınmazı 01/11/2011 tarihinde ... isimli eski malikten alıp 04/11/2011 tarihinde banka lehine ipotek verildiğini, bu durumda konutun aile konutu olma özelliği bulunmadığı gibi Medeni Kanunun 1023. maddesi gereğince müvekkilinin tapu kütüğündeki tescile iyi niyetle dayandığı cihetle hakkının korunması gerektiğini, ipotek tarihinden 3 gün önce elde edilen taşınmazın aile konutu olduğunun ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, köklü bir kurum olan bankanın kötü niyetli olduğunun iddia dahi edilmediğini, davacı tarafın tanık dinletme isteğine muvafakatlarının bulunmadığını, kötü niyetle açılan davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir

Mahkemece, “bankanın ipotek öncesi aile konutunda gerekli ekspertiz işlemini yaptığı, bu işlem sırasında mesken vasfındaki taşınmazda bir ailenin oturduğunu tespit ettiği, tespit tarihinde malik görünen davacının kayın pederinin dahi evli olmasına ve konutta ailesinin oturduğunun belirtilmesine rağmen o tarihteki malikin eşinin yazılı rızası aranmadığı gibi ipotek tarihinde malik değişmiş olmasına rağmen alacaklı bankanın yeni malikin evli olup olmadığını, ipotek tesis edilen taşınmazda oturan ailenin kim olduğunu araştırmadığı, evli ipotek verenin eşinin açık ve yazılı rızasını aramak gibi basitçe çözülebilecek bir sorunu özen yükümlülüğü çerçevesinde çözme basiretini göstermediği, bu suretle iyi niyetini kanıtlayamadığı” gerekçesi ile davanın kabulüne dava konusu aile konutu üzerindeki ipoteğin kaldırılmasına ve aile konutu şerhi konulmasına dair verilen karar, davalı şirket vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda açıklanan nedenlerle ve oyçokluğu ile bozulmuştur.

Mahkemece, önceki gerekçelerle ipoteğin kaldırılmasına dair ilk kararda direnilmiştir. Direnme kararı, davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; tapu kaydında aile konut şerhi bulunmayan taşınmaz üzerine konulan ipoteğin TMK 194 ve 1023 maddeleri dikkate alındığında kaldırılıp kaldırılmayacağı noktasında toplanmaktadır.

İlgili iç hukuk mevzuatına bakılacak olursa:

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “Eşlerin hukuki işlemleri” başlıklı 193. maddesi:

“Madde 193- Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, eşlerden her biri diğeri ve üçüncü kişilerle her türlü hukukî işlemi yapabilir.”

şeklindedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “Aile konutu” başlıklı 194/1. maddesinin ilgili bölümü,

'' II. Aile konutu

Madde 194- Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.

…

“Madde 193- Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, eşlerden her biri diğeri ve üçüncü kişilerle her türlü hukukî işlemi yapabilir.”

şeklindedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “Aile konutu” başlıklı 194/1. maddesinin ilgili bölümü,

'' II. Aile konutu

Madde 194- Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.

…

Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir.

…”

ve “İyiniyetli üçüncü kişilere karşı” başlıklı 1023. maddesi

Madde 1023- Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.

şeklindedir.

TMK 193. maddesi dikkate alındığında kural olarak eşlerin birbirleri ve üçüncü kişilerle her türlü hukuki işlem yapma serbestisi Türk Medeni Kanunu felsefesi içinde kabul edilmişken, TMK 194. maddesi ile bu kurala istisna getirilmiş, aile konutu üzerindeki hakların sınırlandırılması esası kabul edilmiştir. Düzenleme ile malik olmayan eşe, aile konutu ile ilgili tapu kütüğüne şerh verilmesini isteme hakkı tanınmış, eşlerin aile konutu ile ilgili bazı hukuksal işlemlerinin diğer eşin rızasına bağlı olduğu kuralı getirilerek eşlerin hukuki işlem özgürlüğü, “aile birliğinin” korunması amacıyla sınırlandırılmıştır. Buna göre, eşlerden biri diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Bu sınırlandırma ancak diğer eşin açık rızası alınarak yapılabilir. Açık rıza yazılı veya sözlü olarak verilebilir. Örtülü rıza yeterli değildir. Açık rızanın varlığını ispat yükü; tasarruf işlemini yapanların üzerindedir.

Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş tarafından, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmemesi halinde, işlem tarafı iyiniyetli üçüncü kişinin 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1023. maddesi hükmünden yararlanacağı kabul edilmektedir (HGK. 24.04.2013, E. 2012/2-1567, K. 2013/579). Bu durum aile konutu olarak kullanılan taşınmazın tapu kaydında, konutun bu niteliğini gösteren şerh olmaması hali ile ilgilidir ve taşınmazın aile konutu olduğunu bilmeyen ya da bilemeyecek durumda olan üçüncü kişinin tapuya güven ilkesinden yararlanması asıldır. Ancak, 14.02.1951 gün ve 17/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının dikkate alınması da zorunludur. Söz konusu İçtihadı Birleştirme Kararına göre; vakıa ve karinelerden olayda kanunen iyiniyet iddiasında bulunamayacak durumu belirmiş olan kimsenin kötü niyetin diğer tarafa ispat ettirilmesine artık sebep ve vecih kalmaz ve dava hakkının doğumunu sağlayan veya bertaraf eden iyi ve kötü niyet bu durumda mahkemece resen nazara alınabilecektir. Bu nedenle, aile konutu üzerinde lehine tasarruf işlem yapılan kişi/kişilerin iyiniyeti her somut olaya göre değerlendirilmelidir. Hemen ifade edilmelidir ki; tapuda aile konut şerhi olmasa da bunu bilebilecek durumda olan veya bilen lehine hak oluşturan kişinin iyiniyetinin bulunduğunun kabul edilmesi de mümkün değildir.

Nitekim benzer ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 15.04.2015 gün ve 2013/2-2056 ve 2015/1201, 19.06.2015 gün ve 2015/2-528, 2015/1713 sayılı kararlarında da kabul edilmiştir.

Somut olay gelince, dava konusu taşınmazın tapu kaydında ipotek tesis edildiği tarihte aile konutu şerhi bulunmadığı açıktır. Ne var ki, 26.10.2011 tarihinde düzenlenen değerlendirme raporunda dava konusu taşınmazın dava dışı ... tarafından mesken vasfı ile kullanıldığı tespit edilmiştir. Her ne kadar taşınmaz bu değerlendirme raporundan sonra ancak ipotek tesisinden önce 01.11.2011 tarihinde davalı ...’e satılmış ve davalı ... tarafından ipotek verilmiş ise de davalı banka basiretli bir tacir gibi davranarak satın alınan evin aile konutu olarak kullanılıp kullanılmadığına yönelik bir tespit yapmamıştır. Bu tespitlere rağmen aile konutu olan taşınmaz üzerinde davalı banka lehine ipotek tesis edilmiş, bu işlem sırasında davalı banka tarafından davacı eşin açık rızası alınmamıştır. Bu durumda, TMK'nun 194/1 maddesi eşin açık rızasını aradığından, yapılan işlemin geçerli olduğunu kabul etmek imkansızdır.

Hal böyle olunca, mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkelere uygun değerlendirme yapılarak davanın kabulüne karar verilmesi ve bu kararda direnilmesi usul ve yasaya uygun olup; direnme kararının onanması gerekir.

SONUÇ: Davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı (25.616,00 TL) harcın temyiz edenden alınmasına, 02.03.2016 gününde oyçokluğu ile karar verildi.