muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/13405, Karar No: 2010/17591, Tarih: 18.10.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/13405 E.  ,  2010/17591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın el koyma günündeki niteliğine göre dava tarihindeki bedelinin, ikisi teknik ve birisi de mahalli bilirkişiden oluşan üç kişilik bilirkişi kurulunca düzenlenen rapor ile tesbit edilmesi ve davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, el atılan taşınmaz, dere yatağı içinde kaldığından, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/C maddesi uyarınca tapudan terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, idare harçtan bağışık olduğundan harç alınmamasına, 18.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15485, Karar No: 2014/16076, Tarih: 03.07.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/15485 E.  ,  2014/16076 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

KARAR

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veya gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

1- Gerekçeli karar tebliğ edilmeyen davalı SGK vekiline yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek,

2- Temyiz eden davalı SGK vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesi davacı vekiline HUMK'nun 433. maddesi gereğince yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03/07/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25984, Karar No: 2014/21100, Tarih: 17.09.2014

**2. Ceza Dairesi         2014/25984 E.  ,  2014/21100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Müdafiinin yüzüne karşı 16/09/2013 tarihinde verilen kararı, 1412 sayılı CMUK.nun 310. maddesinde öngörülen yasal bir haftalık süreden sonra 30/10/2013 tarihinde temyiz eden suça sürüklenen çocuğun temyiz isteminin aynı Kanunun 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE, 17.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2784, Karar No: 2023/6018, Tarih: 07.12.2023

**2. Hukuk Dairesi         2023/2784 E.  ,  2023/6018 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2 E., 2023/117 K.

...

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 3. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2021/305 E., 2022/516 K.

Taraflar arasındaki boşanma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince kadının boşanma davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına ve boşanmanın fer'îlerine karar verilmiştir. Kararın davalı erkek vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile kişisel ilişki yönünden eksik inceleme nedeniyle hükmün kaldırılarak kararda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra karar verilmek üzere, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Gönderme kararı sonrasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile boşanma davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ortak çocuk ...'nin velâyetinin anneye verilmesine, velâyeti anneye verilen ortak çocuk ile baba arasında kişisel ilişki kurulmasına yer olmadığına, boşanmanın fer'ilerine karar verilmiştir.

Kararın davalı erkek vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı erkek vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı kadın vekili dava dilekçesinde; erkeğin ağır kusurlu davranışları ile birliğin çekilmez hal aldığını iddia ederek; zina, haysiyetsiz hayat sürme, onur kırıcı davranış, suç işleme ve evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki nedenlerine dayalı olarak tarafların boşanmalarına, ortak çocuğun velâyetinin anneye verilmesine, baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulmamasına, çocuk için aylık 1.000,00 TL tedbir 1.500,00 TL iştirak nafakası ile kadın yararına aylık 1.000,00 tedbir 2.000,00 TL yoksulluk nafakasına, 250.000,00 TL maddî ve 300,000,00 TL manevî tazminata hükmedilmesini, davalı erkek adına kayıtlı taşınmazlar üzerine tedbir konulmasına karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı erkeğe dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. İlk Derece Mahkemesinin Birinci Kararı

II. CEVAP

Davalı erkeğe dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. İlk Derece Mahkemesinin Birinci Kararı

İlk Derece Mahkemesinin15.12.2020 tarihli ve 2018/454 Esas, 2020/672 Karar sayılı kararı ile; erkek eşin ... isimli kadınla fiili birliktelik yaşadığı aynı evde yaşamış olmaları zinanın varlığı için yeterli olduğu, süreklilik arz eden eylem olduğundan haysiyetsizce hayat sürme hukuki nedenine dayalı boşanma davasının da ispat edildiği, erkek eşin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranması, okuduğu okullar konusunda kadın eşe yanlış bilgiler vermesi, Vatan Emniyet Müdürlüğü'nde çalıştığını bildirmesine rağmen buradaki çalışmasının çok önce sonlandığı, eşine dürüst davranmadığı, kadın eşe hakaret ve bedduada bulunduğu, evin geçimini sağlamadığı bu nedenlerle kadının evlilik birliğinin çekilmez hale gelmesi hukuki nedenine dayalı davasını da ispat edildiği, kadın eşin hayatına kastedilmesi veya kendisine pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması hukuki nedenine dayalı davayı ispat edemediği, erkek eşin zina etmesi ile tam kusurlu olduğu, kadına kusur izafe edilmediği, gerekçesiyle; davanın kabulü ile tarafların 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 161 ncı, 163 ncü, 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca boşanmalarına, ortak çocuk ... ...'ün 2016 doğumlu olduğu, cinsiyeti, eğitimi, alıştığı ortam ile davalı babanın tutum ve davranışları dikkate alındığında velâyetin davacı anneye bırakılmasına, Mahkemece, davalı baba ile çocuk arasında adli görüşme odasında kişisel ilişki kurması yönündeki ara karara davalı baba tarafından uyulmaması, çocuğun yaşı, uzman raporu çocuğun üstün yararı gereği çocuk ile baba arasında kişisel ilişki kurulmamasına, boşanma sebebiyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen ve kişilik hakları saldırıya uğrayan kadın eş yararına 15.500,00 TL maddî, 15.000,00 TL manevî tazminata, kadının özel hastahanede çalışıyor olması ve ekonomik durumunun iyi olması nedeniyle yoksulluk nafakası talebinin reddine, ortak çocuk yararına aylık 350,00 TL tedbir ve aylık 500,00 TL iştirak nafakasına, kadın eşin 4721 Sayılı Kanun 162 ncı maddesi gereğince Hayata Kast hukuki nedenine dayalı boşanma davasının reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Gönderme Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili tarafından ortak çocuk ile müvekkili arasında kişisel ilişki tesis edilmemesi, tazminat ve nafaka yönlerinden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Gönderme Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili tarafından ortak çocuk ile müvekkili arasında kişisel ilişki tesis edilmemesi, tazminat ve nafaka yönlerinden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin 20.04.2021 tarihli ve 2021/553 Esas, 2021/522 Karar sayılı kararı ile; çocukla baba arasında daha önce yargılama sırasında kişisel ilişki kurulmasına yönelik karar verilmesi, uzman raporundaki görüş ve yukarıdaki açıklamalar dikkate alındığında, her ne kadar davalı baba Mahkeme ara kararı uyarınca adli görüşme odasında çocuk ile kişisel ilişki kurulması yönünden karar gereğini yerine getirmediği belirtilerek, kişisel ilişki kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş ise de; bu husus tek başına kişisel ilişkinin kurulmaması kararına gerekçe oluşturamayacağından, yeniden görevlendirilecek uzman marifetiyle davalı baba ile görüşülmek ve adresinde de inceleme yapılmak suretiyle rapor aldırılması, daha önce düzenlenen rapordaki hususlara göre baba ile çocuk arasında başlatılacak kişisel ilişki süresi yönünden 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu uyarınca danışmanlık tedbiri gerekip gerekmediğinin uzman tarafından tespit edilmesi, rapor sonucuna göre gerektiğinde kişisel ilişki başlangıcında refakatçi marifetiyle bu ilişkinin kurulması gerekip gerekmediğinin de incelenerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile; İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf edilen yönlerden kaldırılmasına ve belirtilen eksiklikler giderildikten sonra karar verilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, erkek vekilinin sair istinaf taleplerinin şikdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesinin Son Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasındaki boşanma kararının istinaf edilmediğinden kesinleştiğinden kadının boşanma talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, ortak çocuğun velâyetinin anneye verilmesine, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararına fiili bir direnmede bulunmadığı, davalı babanın tutum ve davranışı, çocuğun üstün yararı gereği baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulmamasına, ortak çocuk yararına aylık 350,00 TL ve aylık tedbir 500,00 TL iştirak nafakasına, kadın eş yararına 15.500,00 maddî, 15.000,00 TL manevî tazminata, kadın eş hakkında yoksulluk nafakası şartları oluşmadığından yoksulluk nafakası talebinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı erkek vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı erkek vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı erkek vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların bir arada yaşamalarının artık mümkün olmadığını ancak tazminatın kabulünü gerektirecek somut dayanak bulunmadığını bu nedenle tazminat ve nafakanın kadın lehine kabulünün hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, velâyeti anneye verilen çocuk ile baba arasında kişisel ilişki kurulmasına yer olmadığına dair karar, kadın lehine hükmedilen tazminatlar ve nafakalar yönünden istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı babanın kişisel ilişki düzenlenmesine esas olmak üzere görevlendirilen uzman vasıtasıyla alınmasına karar verilen sosyal inceleme raporu konusunda inceleme yapılmasından kaçındığı, uzun süredir çocukla kişisel ilişki kurmadığı, bu konuda verilen kararın kesin hüküm oluşturmayacağı ve her zaman dava açılabileceği dikkate alındığında mevcut koşullara göre velâyeti anneye verilen çocuk ile davalı baba arasında kişisel ilişki düzenlenmesi yapılmamasında bir isabetsizlik bulunmadığı, kadın lehine hükmedilen tazminatların kabulü, miktarı ve çocuk lehine hükmedilen nafakanın kabulü ve miktarı yönünden kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile; istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı erkek vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf kanun yolu itirazlarını aynen tekrar ederek kadın lehine hükmedilen tazminatların kabulü ve miktarı, kızı ile arasında kişisel ilişki kurulmaması, nafakalar yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, velâyeti anneye verilen çocuk ile baba arasında kişisel ilişki kurulmasına yer olmadığına dair kararın çocuğun üstün yararına uygun olup olmadığı, kadın lehine hükmedilen tazminatların kabulünün yerinde olup olmadığı ve miktarı ile çocuk lehine hükmedilen nafakanın kabulü ve miktarının hakkaniyete uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Kanun’un 4 üncü, 6 ncı maddeleri, 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 182 nci maddesinin ikinci fıkrası. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 nci ve 51 inci maddeleri. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin 3 üncü maddesi. Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Ayrıca Sözleşmenin 1 inci maddesi. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (b) bendi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı erkek vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...

...
Yargıtay — Esas No: 2015/16071, Karar No: 2015/19801, Tarih: 07.09.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/16071 E.  ,  2015/19801 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/07/2014

NUMARASI : 2014/198-2014/353

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 17.02.2015 tarih ve 2015/335-2944 Karar sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Düzeltilmesi istenen Yargıtay ilamıyla bunda atıf yapılan mahkeme kararında yazılı gerekçeler ve dosyada mevcut belgeler karşısında karar düzeltme isteği yerinde görülmediği gibi HUMK. nun 440. maddesinde yazılı dört halden hiç birine de uymadığından İİK.nun 366. ve HUMK.nun 442. maddeleri uyarınca (REDDİNE), takdiren 250,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınmasına, 57,60 TL karar düzeltme harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın karar düzeltme isteyenden tahsiline, 07.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9394, Karar No: 2014/16241, Tarih: 13.11.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/9394 E.  ,  2014/16241 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ......tvek.Av.... ile davalı ...Ş. aralarındaki menfi tespit davası hakkında .... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen27.02.2014 gün ve 2009/737 Esas 2014/137 Karar sayılı hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

1-Hükmü temyiz eden davacı vekilinin temyiz harçlarını yatırdığına dair belgeye rastlanmadığından yatırılmışsa eklenmesi yatırılmamışsa ikmali için muhtıra çıkarılarak HUMK'nun 434/3.maddesi uyarınca işlem yapıldıktan sonra sonucuna göre yeniden gönderilmek üzere,

2-Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalı yana tebliğine dair belgeye dosyada rastlanmadığından tebliğ edilmişse belgesinin eklenmesi, tebliğ edilmemişse usulüne uygun bir şekilde tebliğinin sağlanarak yasal sürelerin dolmasını müteakip yeniden gönderilmek üzere, dosyasının yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4567, Karar No: 2013/5919, Tarih: 27.03.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/4567 E.  ,  2013/5919 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa'nın 6. ve 79/10. (5510 sayılı Yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.maddede, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise,4857 sayılı yasadan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, Kurumun bu davalarda davalı sıfatı da bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde birkısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak Dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nisbi harca tabi olduğunu da gözardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.HGK'nın 06/02/2013 gün ve 2012/21-746 E. - 2013/215 K.sayılı kararı da aynı yöndedir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacı'ya iadesine

27.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.