muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/115, Karar No: 2021/475, Tarih: 14.10.2021

... Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi ortopedi kliniği tarafından hasta ... adına düzenlenen epikriz raporuna göre; hastaneye 23.10.2013 tarihinde girişi yapılan hastanın büyük kemik eklem amputasyonu ameliyatı yapıldığı ve hastaneden 25.10.2013 tarihinde çıkışının yapıldığı, ... isimli şahsın hastanın yanında 2 gün refakatçi kaldığı,

Anlaşılmaktadır.

Katılan ... soruşturma evresinde 02.11.2013 tarihinde Kollukta; 02.11.2013 günü saat 14.00 sıralarında Aydınlıkevler Mahallesi, 2009 Sokak üzerinde eşi ile birlikte yürürken yanlarına gelen sanığın eşine "... amca elini öpem, yeni anneannem öldü, fitresini dağıtıyoruz, anneannem için hayır yapacağım, tanıdığınız ihtiyacı olan fakir insan varsa ben onlara para yardımda bulunacağım, para vereyim dağıtın." dediğini, eşinin de "Olmaz mı birçok fakir tanıdığımız var." şeklinde karşılık verdiğini, bunun üzerine sanığın eşine 200 TL verdiğini ve "Bunu ihtiyacı olana ver." dediğini, ardından da "Hatta beş bin lira yardım yapacağım, gelin onu da vereyim, sen kal, teyzem gelsin." dediğini, yolda giderken bir iki binaya uğradıklarını, bu kez uzun boylu bir şahsın yanlarına geldiğini, bu şahsın cebinden bir tomar para çıkardığını ve "Burada beş bin lira var, bunu da ihtiyaç sahiplerine dağıtırsınız." deyip parayı kendisine verdiğini, kendisinin de parayı cebine koyduğunu, birlikte ikinci binaya geçtiklerini, kendisine para veren uzun boylu şahsın verdiği bir tomar parayı geri aldığını, üçüncü bir binaya sanık ile birlikte girdiklerini, sanığın "Yukarı çıkacağız mevlüt var sen de gel, asansör çalışmıyor, yaya çıkalım." demesi üzerine üçüncü kata çıktıklarını, sanığın "Bileziğini ver, okutacağım, öyle para vereyim." dediğini, kendisinin de "Benim bileziğimle ne işin var, mevlütle bileziğimin ne işi var?" dediğini, bu sırada sanığın kendi eline deterjan dökerek kolundaki bileziği zorla almaya çalıştığını, vermek istemediğini, buna rağmen kolunda bulunan 6 adet burma bilezikten ikisini bir anda zorla aldığı gibi kaçtığını, sanığın kendisini kandırdığını anladığını, kendisinden zorla bileziği alanın sanık ... olduğunu fotoğraftan teşhis ettiğini,

Kovuşturma evresinde 04.02.2014 tarihinde Mahkemede; pazardan sebze alıp eve giderken duruşmada hazır bulunan sanığın eşinin eline sarılarak "... abi elini öpeyim." dediğini, sanığı önceden tanımadıklarını ve eşine böyle söylemesine de hayret ettiklerini, sonra sanığın fakir fukaraya yardım ettiklerinden bahsettiğini, kendisine 200 TL verdiğini, anneannesinin hacca gidecekken öldüğünden bahisle yardım yaptıklarını söyleyip oradaki bir binayı göstererek "Burada daha fazla yardım yapacak olan var." dediğini, kendilerini bu binaya götürmek istediğini, eşinin rahatsız olduğu için gelemeyeceğinden dolayı eşine "Sen bekle." diyen sanığın kendisini alıp bir binaya çıkarmak istediğini, binada başka şahıslar denk gelince vazgeçip diğer bir binaya götürdüğünü, orada yanlarına gelen ve sanığa göre daha uzunca boylu olan kişinin kendisini kolundan tuttuğunu, sanığın yardım amaçlı 5.000 TL olduğunu söylediği bir tomar parayı verdiğini, parayı cebine koyduğunu, sonra sanık ile diğer şahsın kolundaki bileziklerin okutulması gerektiğini söyleyerek istediklerini, sanığın kolundaki bileziklerden diğerlerine göre daha kalın olan 2 tanesini çıkartmaya çalıştığını, çekip zorladığını ancak çıkartamadığını, "Benim bileziklerim çıkmaz." dediğini, bu sırada diğer şahsın muhtemelen dışarıda beklediğini, bu olayların götürdükleri apartmanın merdiven boşluğunda olduğunu ve dışarıda gördükleri bir şahıs nedeni ile kendisini alıp yolun karşısındaki başka bir binaya soktuklarını ve bu binanın üçüncü katına çıkardıklarını, merdiven boşluğunda bizzat sanığın bulaşık deterjanı olan "Mintax"tan kendisinin eline dökerek burma diye tabir edilen 2 adet kalın bileziği çekip aldığını, kendisinin bu sırada uyandığını ve "Sen bileziğimi alıyorsun." demeye kalmadan daha önce verdikleri ve cebine koyduğu tüm parayı da alıp gittiklerini, sanığın "Kolundaki bilezikleri okutmamız lazım." diyerek bileziklerini istediğinde çıkarması için kolunu uzatmadığını, sanığın elini attığını ve "Uzat bakayım." dediğini, koluna yapıştığını, çekmeye çalıştığını, çıkartamadığını, kendisinin de vermek istemediğini, sonraki götürdükleri yerde deterjan döküp çıkardığını, bu sırada da vermek istemediğini, "Uy benim bileziklerimi alıyorsun." diye karşı koymak istediğini, ancak çekip alıp gittiğini, bileziklerin tahmini değerinin yaklaşık 5.000 TL civarında olduğunu, zararının karşılanmadığını, olayı gerçekleştirenlerden birinin huzurdaki sanık olduğundan emin olduğunu, sanığın sesi ve görüntüsünün aynı olduğunu, olayın öğlenden sonra gündüz saatlerinde gerçekleştiğini, sanığın bileziklerini alırken diğer şahsın yanlarında olmadığını, muhtemelen aşağıda merdivenin dibinde kaldığını, kendisini bir binadan diğer binaya götürürken kandırarak ve orada yardım için daha fazla para verileceğini söyleyerek götürdüklerini,

Tanık ... kovuşturma evresinde 04.02.2014 tarihinde Mahkemede; eşi olan katılan ile birlikte pazardan dönüp eve giderken önlerine çıkan huzurdaki sanığın "... amca nasılsın öpeyim." diyerek eline sarıldığını, sanığa baktığını ancak tanıyamadığını, "Kimsin necisin?" diye sorarken hacca gitmek isteyen ninesinin gidemeden vefat ettiğini bu nedenle yardım yaptıklarını söyleyip yardıma ihtiyacı olanlar varsa dağıtılmak üzere 200 TL verdiğini, sonra ilerideki bir binayı gösterek "Orada mevlüt var, daha fazla yardım yapacaklar." diyerek katılanı götürmek istediğini, kendisinin bir gün önce anjiyo olduğunu, bu nedenle o an için katılana "Sen git." dediğini, bu arada sanığın kendisine verdiği 200 TL'yi daha fazlasını vereceklerini söyleyerek geri aldığını, daha sonra katılan yanına geldiğinde bileziklerinin zorla alındığını söylediğini, kendileri ile konuşan ve katılanı alıp giden kişinin huzurdaki sanık olduğundan emin olduğunu, hiç tereddüt etmediğini, konuşmasının ve şeklinin aynı kişi olduğunu, olay günü sadece bıyıklarının biraz kısa olduğunu, sanığın kendileri ile konuşurken yalnız olduğunu, sanığın yanında kimseyi görmediğini,

Tanık ...; sanığı mahallede komşusu olması nedeniyle tanıdığını, 539 665 .. .. numaralı telefonu bilmediğini ve bu telefonu arayıp aramadığını hatırlamadığını, ancak sanığı iş için birkaç defa telefon ile aradığını, hamallık yaptıkları için iş olduğunu söylediğini, sanığın da Bayındır'da oturduğu için hemen geldiğini,

Tanık ...; sanığı mahalleden tanıdığını, 02.10.2013 tarihinde Tire ilçesinden mahalleye gelen sanığın babasının ayaklarının kesik olması nedeniyle zor durumda olduğunu söyleyip yardım istediğini, sanığı çalıştıkları işlere götürdüklerini, iki buçuk ay boyunca birlikte hamallık ve seralarda işçilik yaptıklarını, bu süre içerisinde sanığın hep yanlarında olduğunu, şehir dışına çıkmadığını, 539 665 .. .. numaralı telefonu bilmediğini, bu telefonu arayıp aramadığını hatırlamadığını, ...'ın kendisinin babası olduğunu, ancak açık adresini bilmediğini, pek görüşmediklerini,

Tanık ...; sanığı mahalleden tanıdığını, bir süre aynı mahallede ikamet ettiklerini, 2013 yılı Kasım ayında sanığın mahallede olduğunu, birlikte çiçek seralarında hamallık yaptıklarını, diğer zamanlarda da sanığın boyacılık işleri ile uğraştığını, 539 665 .. .. numaralı telefonu sanığın kullandığını, iş çıktığında bu numaradan sanığı arayıp gelmesini söylediğini, sanığın kısa sürede geldiğini ve birlikte işe gittiklerini,

Tanık ...; sanığı arkadaşı olması nedeniyle tanıdığını, 539 665 .. .. numaralı telefonun sanığın eşi olan ...'a ait olduğunu, sıklıkla bu telefonla boya işi nedeniyle sanık ile görüştüklerini, Tire ilçesinde boyacılık yaptıklarını, sürekli bir işleri olmadığını, ancak iş olduğunda sanığı çağırdığını,

Tanık ...; sanığı arkadaşı olması nedeniyle tanıdığını, 539 665 .. .. numaralı telefonun sanığın eşi olan ...'a ait olduğunu, sıklıkla bu telefonla boya işi nedeniyle sanık ile görüştüklerini, Tire ilçesinde boyacılık yaptıklarını, sürekli bir işleri olmadığını, ancak iş olduğunda sanığı çağırdığını,

Tanık ...; 539 665 .. .. numaralı hattın kendisi adına kayıtlı olduğunu, bu hattı kendisinin kullandığını, bu telefon ile eşi olan sanığın, ... ile boya konusunda görüşme yaptığını, beraber çalıştıklarını, 02.11.2013 tarihindeki görüşmelerin de boya işine ilişkin olduğunu, sanığın 2013 yılı Kasım ayında Tire'de olduğunu,

Tanık ...; babası olan sanığın ... ile zaman zaman boya işi yaptığını, 2013 yılı Kasım ayı içerisinde hatırladığı kadarıyla Tire'de ... ile boya işi yaptıklarını, 539 665 .. .. numaralı telefonun annesi tanık ...'a ait olduğunu, bildiği kadarıyla bu numarayı sanığın da görüşme yapmak için kullandığını, okunan görüşme dökümünde ne konuşulduğunu bilmediğini, muhtemelen sanığın boya işi ile ilgili aramış olduğunu,

İfade etmişlerdir.

Sanık ... soruşturma evresinde yakalama emri üzerine 05.12.2013 tarihinde Bayındır Sulh Ceza Mahkemesinde; olay tarihinde Bayındır'da olduğunu, hayatında ...'e gitmediğini, 2011 yılında kimliğini kaybettiğini, bu tarihten sonra farklı Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından soruşturma yürütüldüğünü öğrendiğini,

Soruşturma evresinde 12.12.2013 tarihinde ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinde; 539 665 .. .. numaralı telefonu kullandığını, suçun işlendiği iddia olunan 02.11.2013 günü 8 aydır ikamet ettiği Bayındır ilçesinde olduğunu, sabit bir işi olmadığı için boyacılık ve balıkçılık gibi işlerle uğraştığını, katılanı ve eşi tanık ...'i tanımadığını, aralarında herhangi bir husumet olmadığını, kimliğini kaybettiği için hakkında birçok soruşturma bulunduğunu, gerçekte o eylemlerle bir ilgisinin olmadığını,

Soruşturma evresinde 12.12.2013 tarihinde ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinde; 539 665 .. .. numaralı telefonu kullandığını, suçun işlendiği iddia olunan 02.11.2013 günü 8 aydır ikamet ettiği Bayındır ilçesinde olduğunu, sabit bir işi olmadığı için boyacılık ve balıkçılık gibi işlerle uğraştığını, katılanı ve eşi tanık ...'i tanımadığını, aralarında herhangi bir husumet olmadığını, kimliğini kaybettiği için hakkında birçok soruşturma bulunduğunu, gerçekte o eylemlerle bir ilgisinin olmadığını,

Kovuşturma evresinde 04.02.2014 tarihinde Mahkemede; olay tarihlerinde babasının ayağının kesilmesi nedeni ile ... ili, Bayındır ilçesinde olduğunu, Bayındır ilçesindeki karakoldan memurların telefon açıp ifade vermesi gerektiğini söylediklerini, karakola gittiğinde bu dosyadaki olay nedeni ile tutuklanıp ...'e gönderildiğini, kullandığı cep telefonu numaralarının 539 665 .. .. ve 538 666 .. .. olduğunu, daha çok 539 665 .. .. numaralı telefonu kullandığını, her iki hattın da eşi olan tanık ... adına kayıtlı olduğunu, katılanı daha önce hiç görmediğini, yakalandığı tarihte 8 aydır ... ili, Bayındır ilçesinde ikamet ettiğini, öncesinde de ... Ferizli Cezaevinde olduğunu, ...'e hiç gitmediğini, daha önce kimliğini kaybettiğini, bu nedenle pek çok ceza aldığını ve cezaevlerinde kaldığını, katılanın ve tanığın kendisini teşhis ettiği araştırma ve fotoğraf teşhis tutanağında ikinci sırada bulunan fotoğrafın kendisine ait olduğunu, ancak insanın insana benzeyeceğini, katılanın yanılmış olabileceğini, olay tarihlerinde Bayındır'da ayaklarından tedavi gören, hatta ayakları kesilen babası ... ile ilgilendiğini, kendisi halası ile onun eşinin üzerine kayıtlı olduğu için gerçek babası ile soyadlarının farklı olduğunu, babasının ayağının 2013 yılı 10. ayın sonlarında ... Yeşilyurt Hastahanesinde kesildiğini,

Savunmuştur.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi açısından dolandırıcılık ve yağma suçları üzerinde ayrıntısıyla durulmalıdır.

1- Dolandırıcılık:

Dolandırıcılık suçu TCK'nın 157. maddesinde;

"Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir." şeklinde düzenlenmiş, 158. maddesinde ise suçun nitelikli hâlleri sayılmıştır.

Mal varlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

a) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

b) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,

c) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Mal varlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

a) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

b) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,

c) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hileli davranışlar yapmalı, bu davranışlarla bir başkasına zarar vermeli, verilen zarar ile eylem arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı ve zarar da, nesnel ölçüler göz önünde bulundurularak belirlenecek ekonomik bir zarar olmalıdır.

Görüldüğü gibi, dolandırıcılık suçunu diğer mal varlığına karşı işlenen suç tiplerinden farklı kılan husus, aldatma temeline dayanan bir suç olmasıdır. Birden çok hukuki konusu olan bu suç işlenirken, sadece mal varlığı zarar görmemekte, mağdurun veya suçtan zarar görenin iradesi de hileli davranışlarla yanıltılmaktadır. Madde gerekçesinde de, aldatıcı nitelik taşıyan hareketlerle, kişiler arasındaki ilişkilerde var olması gereken iyiniyet ve güvenin bozulduğu, bu suretle kişinin irade serbestisinin etkilendiği ve irade özgürlüğünün ihlâl edildiği vurgulanmıştır.

5237 sayılı TCK'nın 157. maddesinde yalnızca hileli davranıştan söz edilmiş olmasına göre, her türlü hileli davranışın dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağının belirlenmesi gerekmektedir.

Kanun koyucu anılan maddede hilenin tanımını yapmayarak suçun maddi konusunun hareket kısmını oluşturan hileli davranışların nelerden ibaret olduğunu belirtmemiş, bilinçli olarak bu hususu öğreti ve uygulamaya bırakmıştır.

"Hile", Türk Dil Kurumu sözlüğünde; "Birini aldatmak, yanıltmak için yapılan düzen, dolap, oyun, desise, entrika" (Türk Dil Kurumu, Türkçe Sözlük, s. 891.) şeklinde, uygulamadaki yerleşmiş kabule göre ise; "Hile nitelikli yalandır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır. Kullanılan hile ile mağdur yanılgıya düşürülmeli ve yanıltma sonucu kandırıcı davranışlarla yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hileli davranışın aldatacak nitelikte olması gerekir. Basit bir yalan hileli hareket olarak kabul edilemez." biçiminde tanımlanmıştır.

Öğretide de hile ile ilgili olarak; "Olaylara ilişkin yalan açıklamaların ve sarf edilen sözlerin doğruluğunu kuvvetlendirecek ve böylece muhatabın inceleme eğilimini etkileyebilecek yoğunluk ve güçte olması ve bu bakımdan gerektiğinde bir takım dış hareketler ekleyerek veya böylece var olan halden ve koşullardan yararlanarak, almayacağı bir kararı bir kimseye verdirtmek suretiyle onu aldatması, bu suretle başkasının zihin, fikir ve eylemlerinde bir hata meydana getirmesidir." (Sulhi Dönmezer, Kişilere ve Mala Karşı Cürümler 2004, s. 453.), "Hile, oyun, aldatma, düzen demektir. Objektif olarak hataya düşürücü ve başkasının tasavvuru üzerinde etki doğurucu her davranış hiledir." (Nur Centel/Hamide Zafer/Özlem Çakmut, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, Cilt I, Beta Yayınevi, 4. Baskı, Eylül 2017, ..., s. 502-503.) biçiminde tanımlara yer verilmiştir.

Yerleşmiş uygulamalar ve öğretideki baskın görüşlere göre ortaya konulan ilkeler göz önünde bulundurulduğunda; hile, maddi olmayan yollarla karşısındakini aldatan, hataya düşüren, düzen, dolap, oyun, entrika ve bunun gibi her türlü eylem olarak kabul edilebilir. Bu eylemler bir gösteriş biçiminde olabileceği gibi, gizli davranışlar olarak da ortaya çıkabilir. Gösterişte, fail sahip bulunmadığı imkânlara ve sıfata sahip olduğunu bildirmekte, gizli davranışta ise kendi durum veya sıfatını gizlemektedir. Ancak sadece yalan söylemek, dolandırıcılık suçunun hile unsurunun gerçekleşmesi bakımından yeterli değildir. Kanun koyucu yalanı belirli bir takım şekiller altında yapıldığı ve kamu düzenini bozacak nitelikte bulunduğu hallerde cezalandırmaktadır. Böyle olunca hukuki işlemlerde, sözleşmelerde bir kişi mücerret yalan söyleyerek diğerini aldatmış bulunuyorsa bu basit şekildeki aldatma, dolandırıcılık suçunun oluşumuna yetmeyecektir. Yapılan yalan açıklamaların dolandırıcılık suçunun hileli davranış unsurunu oluşturabilmesi için, bu açıklamaların doğruluğunu kabul ettirebilecek, böylece muhatabın inceleme eğilimini etkisiz bırakabilecek yoğunluk ve güçte olması ve gerektiğinde yalana bir takım dış hareketlerin eklenmiş bulunması gerekir.

Failin davranışlarının hileli olup olmadığının belirlenmesi noktasında öğretide şu görüşlere de yer verilmiştir: "Hangi hareketin aldatmaya elverişli olduğu somut olaya göre ve mağdurun içinde bulunduğu duruma göre belirlenmelidir. Bu konuda önceden bir kriter oluşturmak olanaklı değildir." (Veli Özer Özbek/Koray Doğan/Pınar Bacaksız, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 15. Baskı, ... 2020, s. 717.), "Hileli davranışın anlamı birtakım sahte, suni hareketler ile gerçeğin çarpıtılması, gizlenmesi ve saklanmasıdır." (Doğan Soyaslan, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Yetkin Yayınevi, 13. Baskı, ... 2020, s. 439.), "Hilenin, mağduru hataya sürükleyecek nitelikte olması yeterlidir; ortalama bir insanı hataya sürükleyecek nitelikte olması aranmaz. Bu nedenle, davranışın hile teşkil edip etmediği muhataba ve olaya göre değerlendirilmelidir." (Centel/Zafer/Çakmut, s. 509.).

Esasen, hangi davranışların hileli olup olmadığı konusunda genel bir kural koymak oldukça zor olmakla birlikte, bu konuda olaysal olarak değerlendirme yapılmalı, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmak suretiyle sonuca ulaşılmalıdır.

Suç ve karar tarihi itibarıyla yürürlükte olan ve uyuşmazlık konusunu ilgilendiren dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle dolandırıcılık suçu TCK'nın 158. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde;

"Dolandırıcılık suçunun;

Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle

...

İşlenmesi hâlinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur" şeklinde düzenlenmiş iken, 02.12.2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle fıkrada yer alan "iki yıldan yedi yıla kadar hapis" şeklindeki yaptırım "üç yıldan on yıla kadar hapis" olarak değiştirilmiştir.

Bu düzenleme ile toplumda yaşayan insanlar üzerinde yoğun bir etkisi bulunan dini inanç ve duyguların istismarının önlenmesi amaçlanmış ve maddenin bu bölümüne ilişkin gerekçesinde de; "Birinci fıkranın (a) bendinde, dolandırıcılık suçunun dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle işlenmesi, bu suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir durum olarak kabul edilmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, dinin bir aldatma aracı olarak kullanılmasıdır. Bu nitelikli unsurun gerçekleşebilmesi için, dinî inanç ve duygular, aldatma aracı olarak kötüye kullanılmalıdır. Suçun oluşabilmesi için, dinî inanç ve duyguların kötüye kullanılması suretiyle gerçekleştirilen hile ile haksız bir yarar da sağlanmış olmalıdır." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Uygulamada yerleşmiş kabule göre ise, dinin, bir topluluğun sahip olduğu kutsal kitap, peygamber ve yaratıcı kavramını da genellikle içinde bulunduran inanç sistemi ve bu sisteme bağlı olarak yerine getirmeye çalıştığı ahlaki kurallar bütünü olduğu; dini inancın, dine inanan belirli bir dine mensup kişinin duyguları olduğu, bir insanın dini inanç ve duyguları ile doğup büyüdüğü, yetiştirildiği ailesi, çevresi ve içinde bulunduğu toplum arasında çok sıkı bir ilişki bulunduğu, bu nitelikli unsurun gerçekleşebilmesi ve suçun oluşabilmesi için, hangi dine ait olursa olsun dini kurallara bağlı olanların, önem verdiği değerler, dini inanç ve duyguların aldatma aracı olarak kötüye kullanılması ve bu suretle gerçekleştirilen hile ile haksız bir yarar da sağlanmış olması gerektiği açıklanmıştır.

Görüldüğü üzere, TCK'nın 158. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, dolandırıcılık suçunun dini inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle işlenmesi nitelikli hâl olarak kabul edilirken, dinin, dini inanç ve duyguların ya da başkaları için iyilik yapma hislerinin bir aldatma aracı olarak kullanılması aranmıştır. Önemli olan, dini inanç ve duyguların kötüye kullanılması suretiyle insanların aldatılması olup aldatma aracı olarak kullanılan din veya mezhebin hangi din veya mezhep olduğunun bir önemi bulunmamaktadır. Örneğin, fitre ya da zekat verileceğinden bahisle para toplanması, gerçekte cami yaptırma niyetinde olmayan bir kimsenin cami yaptıracağından veya yarım kalan camiyi bitireceğinden bahisle izinsiz olarak yardım toplaması ya da cemevi ya da kiliseye yardım duyurusuyla para istenmesi veya Hz. İsa'nın dünyaya dönüşünü sağlamak için altyapı oluşturmak üzere para toplanması, cenaze için Kur'an-ı Kerim okunacağı ve ardından zekat verileceğinden ya da söz konusu okumanın değerli bir ziynet eşyası üzerine yapılacağından bahisle yardım toplanması gibi durumlarda bir kısım dini inanç ve duyguların istismar edildiğinden söz edilebilecektir.

Doktrinde de gerçekte olmadığı hâlde cami ya da Kur'an Kursuna yardım edileceğinden bahisle para toplanması, yine dinin orjinal bünyesinde bulunmayan tarzda ve maddi menfaat temin etmek için muskacılık, üfürükçülük gibi faaliyetler sonucu kişilerden yarar elde edilmesi hâlinin de, bu bent kapsamına gireceği belirtilmiştir (Durmuş Tezcan/... Ruhan Erdem/R. Murat Önok, Teorik ve Pratik Ceza Hukuku, 2006, s. 573; Centel/Zafer/Çakmut, Kişilere Karşı Suçlar, Cilt I, 2007, s. 468; Ali Parlar/Muzaffer Hatipoğlu, Türk Ceza Kanunu Yorumu, Cilt 2, 2007, s. 1248; Soyaslan, Özel Hükümler, s. 349.).

2- Yağma:

5237 sayılı TCK'nın "Yağma" başlıklı 148. maddesinde;

"Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Madde gerekçesinde; "Madde metninde yağma suçunun temel şekli tanımlanmıştır. Hırsızlık suçunda olduğu gibi, yağma suçunda da, taşınır malın alınmasıyla ilgili olarak zilyedinin rızasının bulunmaması gerekir. Ancak, hırsızlık suçundan farklı olarak, bu suçun oluşabilmesi için, mağdurun rızasının, cebir veya tehdit kullanılarak ortadan kaldırılması gerekir. Yağma suçu açısından tehdidin, kişiyi, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle yapılması gerekir. Yağma suçu, cebir kullanılarak da işlenebilir. Ancak bu cebrin, neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama boyutuna ulaşmaması gerekir.