muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3794, Karar No: 2024/10170, Tarih: 18.12.2024

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kurumları lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi ve taşınmazın takyidatlardan ari olarak tesciline karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile açılan davanın kabulüne, davalıların/murislerin adlarına olan payların iptali ile davacı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek, ..., ..., ... ve ... ile dahili davalılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nun ilk duruşmadan önce dilekçe ibraz ederek davayı kabul ettiklerini bildirdikleri, dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen, davayı kabul yönünde bir beyanı olmadığı anlaşıldığından adı geçen davalılar dışındaki davalıların aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesi ve taşınmazın takyidatlardan ari olarak tesciline karar verilmemesi doğru görülmeyerek hüküm bu husustan düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; aleyhine davacı idare lehine vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilen davalıların bir kısmının ölü olduğunu, mirasçıları olan müvekkillerinin davayı kabul ettiğini, bu nedenle aleyhe vekâletin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırılan dava konusu taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi uyarınca tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin davanın kabulüne ilişkin verilen kararda, davayı kabul etmeyen davalılar yönünden davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin davanın kabulüne ilişkin verilen kararda, davayı kabul etmeyen davalılar yönünden davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre bir kısım davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Davalılardan ...'in ölü olduğu ve bir kısım mirasçılarının davayı kabul ettiği anlaşıldığından, ölü kişi aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Bir kısım davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Bir kısım davalılar vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; (A) bendinin (5) numaralı alt bentlerindeki ''...'' kelimelerinin çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davalılar ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine18.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3160, Karar No: 2012/7517, Tarih: 15.10.2012

**1. Ceza Dairesi         2012/3160 E.  ,  2012/7517 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye kalkışma, kasten öldürmeye kalkışmaya yardım etme

HÜKÜM : 1-..., Kasten Mağdur ...'i kasten öldürmeye kalkışma suçundan TCK.nun 81/1, 35/2, 31/3, 62/1, 63. maddeleri uyarınca 6 yıl 8 ay hapis cezası.

2-..., mağdur ...'i kasten öldürmeye kalkışmaya yardım suçundan TCK.nun 81/1, 35/2, 39/2-c yollamasıyla 39/1, 31/3, 62/1, 63. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis cezası.

3-... ..., mağdur ...'i kasten öldürmeye kalkışmaya yardım suçundan TCK.nun 81/1, 35/2, 39/2-c yollamasıyla 39/1,29, 62/1, 53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca 3 yıl 9 ay hapis cezası.

4-..., mağdur ...'i kasten öldürmeye kalkışmaya yardım suçundan TCK.nun 81/1, 35/2, 39/2-c yollamasıyla 39/1, 62/1,53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası.

5-..., mağdur ...'i kasten öldürmeye kalkışmaya yardım suçundan TCK.nun 81/1, 35/2, 39/2-c yollamasıyla 39/1, 62/1,53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-Dosya kapsamına göre, sanıklar ile mağdur arasında başlayan tartışmada sanık ...'in 8 bıçak darbesi ile mağduru batın sağ alt kadrandan arter, ven ve bağırsak

.../...

yaralanmasına neden olup, terminal ileumda hemikolektomi yapılarak hayati tehlike geçirtecek ve basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaraladığı olayda; suça teşebbüs uygulamasını düzenleyen ve 9-15 yıl arasında hapis cezası öngören TCK.nun 35. maddesinin uygulanması sırasında meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı birlikte dikkate alındığında sanıklar hakkında üst sınırdan ceza tayini gerekirken yazılı şekilde 12 yıl hapis cezasına hükmedilmiş olması, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

2-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'in mağdur ...'e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs, sanıklar ..., ..., ... ve ...'in mağdur ...'e yönelik kasten öldürmeye teşebbüse yardım suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, haksız tahrik ve takdiri indirim nedeninin niteliği ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin sübuta, ceza miktarına, sanıklar ... ve ... müdafiinin sübuta, suç vasfına, haksız tahrikin varlığına, sanık ... müdafiinin suç vasfına, iştirak kastının bulunmadığına yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle; usul ve yasaya uygun olan hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak (ONANMASINA), 15/10/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2014/16070, Karar No: 2015/8288, Tarih: 11.05.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/16070 E.  ,  2015/8288 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 11. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/05/2014

NUMARASI : 2013/852-2014/430

Taraflar arasındaki iştirak nafakasının artırılması davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, tarafların 30.04.2004 tarihinde boşandıklarını, S.. S.. adında müşterek çocukları bulunduğunu, velayetin davacıda olduğunu, boşanma kararı ile birlikte çocuk lehine aylık 100,00 TL iştirak nafakasına hükmedildiğini, çocuğun zaman içerisinde ihtiyaçlarının arttığını, dersaneye gittiğini, hükmedilen nafakanın yetersiz hale geldiğini ileri sürerek, aylık 100,00 TL olan iştirak nafakasının aylık 600,00 TL'ye yükseltilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, müşterek çocuk lehine bağlanan nafakanın 100,00 TL olduğunu ancak aylık 265,00 TL nafaka ödediğini, yeniden evlendiğini, iki çocuğunun daha olduğunu, bu çocukların da okula gittiklerini, kredi ile ev aldığını, maddi durumunun iyi olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile birlikte, müşterek çocuk 04.09.2000 doğumlu S.. S.. lehine hükmolunan aylık 100,00 TL iştirak nafakasının dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık 300,00 TL ye yükseltilmesine, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, iştirak nafakasının artırılması talebine ilişkindir.

TMK. 182/2.maddesine göre; "Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır". Aynı Yasanın 328/1.maddesine göre de; "Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile anne ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de gözönünde bulundurulur" (TMK. 330/1).

./..

İştirak nafakasının; çocuğun yaşı, eğitim durumu, günün ekonomik koşullarındaki paranın alım gücü ile genel ihtiyaçlarına uygun olarak ana babanın mali durumları da gözetilmek suretiyle takdiri gerekir.

./..

İştirak nafakasının; çocuğun yaşı, eğitim durumu, günün ekonomik koşullarındaki paranın alım gücü ile genel ihtiyaçlarına uygun olarak ana babanın mali durumları da gözetilmek suretiyle takdiri gerekir.

Somut olayda, tarafların 30.04.2004 tarihinde boşandıkları, boşanma kararı ile birlikte 04.09.2000 doğumlu müşterek çocuk S.. S..'in velayetinin davacı anneye verildiği ve müşterek çocuk lehine aylık 100,00 TL iştirak nafakasına hükmedildiği, ancak davalı tarafından en son aylık 235,00 TL iştirak nafakası ödendiği, çocuğun 8. sınıf öğrencisi olduğu, dersaneye gittiği, okul ve dersaneye servis ile gidip geldiği, nafakanın hükmedildiği tarih (30.04.2004) ile davanın açıldığı tarih (14.11.2013) arasındaki zaman diliminde çocuğun ihtiyaçlarının ve masraflarının arttığı anlaşılmaktadır.

Yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırmasına göre, davacının ev hanımı olduğu, kendisine ait evde oturduğu; davalının ise muhasebeci olduğu, aylık 1.800,00 TL gelirinin bulunduğu, evli olduğu, eşi ve iki çocuğu ile birlikte kendisine ait evde yaşadığı, eşinin de muhasebeci olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, çocuğun yaşına ve ihtiyaç durumuna göre, mahkemece takdir edilen aylık 300,00 TL iştirak nafakası miktarı düşüktür.

Bu nedenle mahkemece, çocuğun masraflarını belgeleyen dosya kapsamındaki belgeler de dikkate alınıp, müşterek çocuğun ihtiyaçlarındaki değişim ve davalının gelir durumu gözetilerek hakkkaniyete uygun bir nafaka takdir edilmesi gerekirken, yazılı şekilde düşük nafaka takdiri doğru görülmemiş olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 11.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15463, Karar No: 2014/14465, Tarih: 04.12.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/15463 E.  ,  2014/14465 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "uzman fen bilirkişisi, jeolog ve ziraat bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla taşınmaz başında yeniden keşif yapılması, taşınmazın öncesinin dere yatağı olup olmadığı özel mülke konu edilip edilemeyeceği hususunda rapor alındıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile sınırları fen bilirkişi raporunda gösterilen toplam ....323,27 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın miras hisseleri oranında davacılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

04.....2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1556, Karar No: 2015/2589, Tarih: 11.11.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2014/1556 E.  ,  2015/2589 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bursa 4. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 20.05.2011 gün ve 2009/935 E., 2011/303 K. sayılı kararın incelenmesi davalılardan Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 25.11.2013 gün ve 2011/39125 E., 2013/30443 K. sayılı ilamı ile;

(...A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, doğalgaz dağıtım servis hattı imalatında çalıştığını, işin bitmesi nedeniyle iş akdinin sona erdiğini ileri sürerek, fazla mesai, hafta tatil ve ödenmeyen ücret alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ, diğer davalı şirket ile Ovaakça Beldesindeki doğalgaz alt yapı tesislerinin inşa edilmesi hususunda anahtar teslimi sözleşme imzalandığını, davacının alacaklarından diğer davalının sorumlu olduğunu, aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisi olmadığını, bu nedenle sorumluluklarının olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı, B-İkiyüzyirmidört Doğalgaz İnş. Eml. San. Tic. Ltd. Şirketi herhangi bir cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacının ücretlerinin ödenmediği, fazla çalışma ve hafta tatili çalışması yaptığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında davalı Bursagaz'ın asıl işveren olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı Ovaakça Belediyesinin doğalgaz dağıtım hattı inşaasında çalışmış olup ücret, fazla çalışma ve hafta tatili alacağı talep etmektedir.

Davalı Bursagaz firması Bursa'nın doğalgaz dağıtım işini yapmakta olup hisselerinin %10'u Bursa Büyükşehir Belediyesine, %90 ise özel sektöre ait bit ticaret şirketidir.

Davalı Bursagaz'ın ana sözlşemesinin 3. maddesinde şirketin kuruluş amacı “Doğal gaz dağıtım şebekesi ve diğer tesisleri kurarak, kurdurtarak veya mevcut tesisleri devralarak doğal gazın dağıtımına ve mahallli gaz boru hattı şebekesi ile nakli faaliyetlerini yürütmek, dağıtım şebekesi için sevkiyat kontrol merkezi veya diğer tesisleri kurmak ya da kurdurtmak” şeklinde açıklanmıştır.

Davalı Bursagaz firması Ovaakça Belediyesinde doğal gaz dağıtımı yapabilmek için gerekli alt yapı işlerini yapması için bu hususta Enerji Piyasası Düzenleme ve Denetleme Kurulundan lisans almış bulunan diğer davalı ... firması ile sözleşme imzalamıştır.

Bu ihale sözleşmesinin 5. maddesinde;

"İşin adı: 490. aşama yatırımlar PE ve Servis Hattı Yapım İşi

İşin Yapılma Yeri: BURSA

Davalı Bursagaz firması Ovaakça Belediyesinde doğal gaz dağıtımı yapabilmek için gerekli alt yapı işlerini yapması için bu hususta Enerji Piyasası Düzenleme ve Denetleme Kurulundan lisans almış bulunan diğer davalı ... firması ile sözleşme imzalamıştır.

Bu ihale sözleşmesinin 5. maddesinde;

"İşin adı: 490. aşama yatırımlar PE ve Servis Hattı Yapım İşi

İşin Yapılma Yeri: BURSA

İşin Niteliği: Bursa ili Osmangazi ilçesi Ovaakça Eğitim-Santral Mah., Merkez-Çeşmebaşı Mah. Sanayi Böl. Mahallelerinde yatırımlar PE ve Servis Hattı Yapım İşi,

İşin Miktarı: 25.110 m pe, 5.540 m sh döşenmesi ve 49 adet vana montajı" şeklinde belirtilmiştir.

Yine sözleşmenin 6. maddesinde sözleşmenin bedeli 604.698,90 TL ve KDV olarak belirlenmiştir.

Yine sözleşmenin eki niteliğindeki ihale Özel Teknik-İdari Şartname'nin 4.1.2 maddesinde “Malzeme ve işçilik hakedişleri aylık olarak ayrı ayrı düzenlenmekle beraber birleştirilerek tek hakediş olarak tahakkuk ettrilecektir. İşçilik hakedişlerinden dağıtım hatları yapımı ve bağlantı hatları yapımı ayrı hakediş sayfası olarak düzenlenecektir.” hükmü yer almaktadır.

Davalı Bursagaz firmasının ana sözleşmesindeki "alt yapı işini yaptırır" şeklindeki düzenleme ile, davalılar arasında yapılan ihale sözleşmesi ve ekleri nazara alındığında taraflar arasında belirli bir işin yapılıp teslim edilmesine ilişkin anahtar teslim işi konu alan bir eser sözleşmesi bulunmaktadır.

Dairemizce daha önce temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikteki Bursa 5. İş Mahkemesine ait dört dosyada (Dairemizin 2011/21570, 21571,21572 ve 21573 esas sayılı dosyaları) davalı Bursagaz asıl işveren olarak kabul edilmiş ise de, bu konu dairemizce yeniden değerlendirilmiştir.

Davalı Bursagaz firması kamuya ait bir şirket olmadığından 4857 sayılı İş Kanunun 36. maddesinde düzenlenen ihale makamının sorumluluğuna ilişkin hükümler hakkında uygulanamaz.

Davacının işvereni diğer davalı ... firması olup davacının işçilik alacaklarından bu firma sorumludur. Davalı Bursagaz aleyhine açılan davanın husumetten reddi gerekirken, asıl işveren olarak kabulü ile davacının taleplerinden sorumlu tutulması hatalıdır...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava; fazla mesai, hafta tatil ve ödenmeyen ücret alacaklarından oluşan işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava; fazla mesai, hafta tatil ve ödenmeyen ücret alacaklarından oluşan işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalılardan B-İkiyüzyirmidört Doğalgaz inşaat Eml. San. Tic. Ltd. Şti' nin diğer davalı Bursagaz Bursa Şehirici Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt A.Ş den ihale ile aldığı doğalgaz dağıtım projesi servis hattı imalatında kanal kazımı, boru döşeme, kanal kapama ve diğer işlerinde B-İkiyüzyirmidört Doğalgaz İnşaat Eml. San.Tic. Ltd şti nin işçisi olarak 04/04/2008 -12/12/2008 tarihleri arasında, haftada 7 gün 08.00-21.00 saatleri arasında çalıştığını, aylık ücretinin 1.500,00 TL olduğunu, iş akdinin yapılan işin tamamlanması nedeni ile sona erdiğini, çalıştığı süre içerisinde işçilik ücretinin fazla mesai ücreti ile hafta tatili ücretinin ödenmediğini belirterek ücret alacağı, fazla mesai ücreti alacağı ve hafta tatili ücreti alacaklarının işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğ. Dağ. Tic. ve Taah. A.Ş. vekili; müvekkili şirketin, doğalgaz alt yapı tesislerinin inşası işlerini ve bir kısım üst yapı tesislerinin yapımını, yönetmelik gereği Yapım Hizmet Sertifikası sahibi olan firmalara yaptırmak zorunda olduğunu, yapım hizmet sertifikası olan diğer davalı ... Ltd Şti ile Ovaakça Beldesindeki doğalgaz alt yapı tesislerinin inşa edilmesi konusunda anahtar teslimi sözleşme imzalandığını, sözleşme ilişkisi çerçevesinde ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiğini, bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davacının aylık 1.500,00 TL ücret ile 08.00-21.00 saatleri arasında ve cumartesi pazar da dahil olmak üzere çalıştığı ve ücretini alamadığına dair iddialarını kabul etmediklerini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı taraf, yazılı veya sözlü beyanda bulunmamıştır.

Yerel mahkemece, davalı Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ’nin asıl işveren olduğu, diğer davalı şirketle birlikte dava konusu alacaklardan sorumlu olması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar davalı Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Diğer davalı taraf, yazılı veya sözlü beyanda bulunmamıştır.

Yerel mahkemece, davalı Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ’nin asıl işveren olduğu, diğer davalı şirketle birlikte dava konusu alacaklardan sorumlu olması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar davalı Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel Mahkeme, Yargıtay içtihatlarında anahtar teslimi işten bahsedilmesi için alt işverenin asıl işverenden aldığı işin, asıl işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir nitelik taşıması, iş yerindeki üretimle ilgisinin olmaması veya asıl işin tamamlayıcısı niteliğinde bulunmaması gerektiği belirtilmiş olup, verilen işin asıl iş yada yardımcı iş niteliğinde olmayıp, başkaca bağımsız bir iş olması gerekeceği, mevcut delil durumu ile tüm dosya kapsamından; Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ’nin ana sözleşmesinde iştigal alanı davalı ... Ltd. Şti. tarafından üstlenilen doğalgaz dağıtım ve servis hattı tesisi, imalatı, yapılması, kurulması vb. işleri kapsadığı ve bu durumda her iki davalı şirket arasında alt-üst işveren ilişkisi bulunduğu kabul edilerek davacının tüm yasal haklarından asıl işveren ve alt işveren olarak her iki davalı şirketin sorumlu oldukları gerekçesiyle önceki kararında direnmiş; direnme kararı davalı Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ vekili tarafından temyize getirilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davalı Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ ile davalı ... Ltd. Şti. arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığı varılacak sonuca göre, Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ’nin işçilik alacağından sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, İş Kanunundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden dolayı asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olacağı 4857 sayılı Yasanın 2/6. maddesi gereğidir.

Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde öncelikle asıl işveren-alt işveren konusuna ilişkin yasal mevzuatın değerlendirilmesi gerekmektedir.

Öncelikle belirtilmelidir ki, “alt işveren” olarak nitelenen üçüncü kişi, gerek mevzuatta, gerekse öğreti ve yargı kararlarında; aracı, taşeron, tali işveren, alt müteahhit, alt ısmarlanan gibi adlarla da anılmaktadır.