muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/13176, Karar No: 2024/10506, Tarih: 06.11.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/13176 E.  ,  2024/10506 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/778 - 2022/777

HÜKÜM/KARAR : Davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne

SAYISI : 2022/42802

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesinde elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bölge adliye mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Temyiz dilekçesinin süresinden sonra verilmesi hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekilinin KEP adresine 26.08.2022 tarihinde ulaşmış, bu tarihi izleyen beşinci günün sonu olan 31.08.2022 tarihinde tebliğ edilmiş sayılmış, davalı tarafından verilen temyiz dilekçesi ise yasal süre geçirildikten sonra 20.09.2022 tarihinde yapılmıştır.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,06.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/134, Karar No: 2020/314, Tarih: 20.01.2020

**13. Hukuk Dairesi         2020/134 E.  ,  2020/314 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/1053 esas sayılı dosyasında görülen dava sonucunda; davalı tarafından uygulanan cezai işlemin iptaline ve 56.218,15-TL'nin tarafına iadesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, anılan davada sehven faiz talep edilmediğini, karar kesinleştikten sonra davalı kuruma verdiği ek dilekçe ile ana paraya işlemiş ve işleyecek faiz isteme ve dava açma hakkını saklı tuttuğunu, davanın açılma tarihi itibariyle borcun ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 56.218,15-TL'ye el konulduğu 15.10.2010 tarihinden geri ödeme tarihine kadar işlemiş ve işleyecek şimdilik 1.000,00-TL ticari faiz alacağının davalıdan tahsilini istemiş; ıslah dilekçesi ile talebini 29.734,01-TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, önceki yargılamada faiz talep edilmediğini, ihmalin davacıdan kaynaklandığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 8.081,55-TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, faiz talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dava, davalı tarafından 2009 yılı Eczane Protokolü uyarınca uygulanan ve istirdadına karar verilen alacaktan kaynaklanan miktara dair faiz alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/1053 esas, 2014/496 karar sayılı dava dosyasında, 56.218,15-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği, o davada konu edilmeyen 15.10.2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizin temyiz incelemesine konu davada talep konusu yapıldığı, ana para alacağının davacıya dava açılmadan önce 30.12.2015 tarihinde ödendiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/1053 esas, 2014/496 karar sayılı dava dosyasında, 56.218,15-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği, o davada konu edilmeyen 15.10.2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizin temyiz incelemesine konu davada talep konusu yapıldığı, ana para alacağının davacıya dava açılmadan önce 30.12.2015 tarihinde ödendiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

6098 sayılı TBK'nun 131/2. maddesi (818 sayılı BK madde 113/2) "İşlemiş faizin ve ceza koşulunun ifasını isteme hakkı sözleşmeyle veya ifa anına kadar yapılacak bir bildirimle saklı tutulmuş ise ya da durum ve koşullardan saklı tutulduğu anlaşılmaktaysa, bu faizler ve ceza koşulu istenebilir." hükmünü amirdir. Faiz, asıl alacağın bir bölümü olmayıp, asıl alacağa bağlı fer’i nitelikte bir haktır. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 131. maddesi uyarınca, asıl alacak sona erince fer’i haklar da sona ermiş sayılır. Faiz asıl alacağa bağlı olmasına rağmen, asıl alacaktan ayrı olarak dava veya takip konusu edilebilir. Asıl alacak için açılan davada faize ilişkin hakkın saklı tutulmamış olması, daha sonra faiz için ayrı bir dava açılmasına engel teşkil etmez. Ancak, faiz isteğinin ayrı bir davaya konu yapılması halinde, dava tarihi itibariyle asıl alacağın ödenmemiş olması, ödenmiş ise anılan madde hükmü uyarınca ihtirazi kayıt konulması şarttır. Aksi halde çekince konulmamış ya da halin icabı gereğince çekince konulmuş sayılan haller gerçekleşmemiş ise, faiz alacağı da sona ermiş sayılır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı asıl alacak tutarı 56.218,15-TL'yi tahsil ettiğine göre, asıl borcu tahsil ettiği sırada ihtirazi kayıt ileri sürüp sürmediği belirlenememiştir. 11.11.2019 tarihli geri çevirme kararımıza istinaden davacı tarafından kuruma sunulan 28.12.2015 tarihli dilekçe örneğinin gönderildiği belirtilmiş ise de dilekçenin okunamadığı anlaşılmıştır. Bu haliyle; davacı tarafından davalı kuruma sunulduğu belirtilen 28.12.2015 tarihli dilekçenin aslı veya okunaklı bir örneğinin istenmesi, ödemenin ne zaman ve ne şekilde (banka kanalıyla, çek vb.) yapıldığı hususlarının sorulup buna ilişkin belgelerin getirtilmesi, davacının asıl alacak tutarını ihtirazi kayıt ile alıp almadığı belirlenerek, tarafların hukuki durumlarının TBK'nun 131/2. maddesi (BK madde 113/2) kapsamında değerlendirilip sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-Bozma nedenine göre tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 29,20 TL. harcın istek halinde davacıya iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu davacı yönünden açık, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu davalı yönünden kapalı olmak üzere, 20.01.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6900, Karar No: 2016/1925, Tarih: 28.03.2016

**23. Hukuk Dairesi         2015/6900 E.  ,  2016/1925 K.**

**"İçtihat Metni"**

. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davacının dava dışı borçlu Minimax Ltd. Şti'nden olan alacağının tahsili için icra takibi başlattığını, takiplerin kesinleştiğini, borçlunun Nuruosmaniye Vergi Dairesinden olan alacağı için ilgili kuruma müzekkereler ve haciz ihbarları gönderilmiş ise de kurum tarafından eksik ve yanlış cevaplar verildiğini, davalı tarafından borçlu şirket aleyhine Bakırköy 10. İcra Müdürlüğü'nün 2010/25677 esas sayılı dosyasında yapılan takibin muvazaalı olduğunu, 31.11.2011 tarihli sıra cetveli sıralamasının usülsüz olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın süresinde açılmadığını, husumet ve görev yönünden itirazları olduğunu, müvekkilinin dava dışı Minimax isimli şirketten olan alacağı nedeniyle 10.05.2010 tanzim ve 15.07.2010 vade tarihli ve 40.000,00 TL bedelli bononun Bakırköy 10. İcra Müdürlüğü'nün 2010/25677 esas sayılı dosyasında takibe konulduğunu, takip kesinleştiğinde Vergi Dairesine haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, bu işlemlerden sonra müvekkili ile borçlu arasında borcun tasfiyesi amacıyla protokol imzalandığını, borçlu şirket ile müvekkili arasında muvazaalı bir işlem bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının icra takibini 08.11.2010 tarihinde başlattığı, 10.11.2010 tarihinde dava dışı borçlu şirket vekili tarafından verilen dilekçe ile İİK hükümleri gereğince belirlenen yasal süreler beklenilmeksizin takipten sonra 2 gün içerisinde borcun kabul edildiği ve sürelerden de feragat edildiği, bu dilekçe ile davalının diğer alacaklılar karşısında kayrıldığı, davalı yönünden icra takiplerinde avantaj sağlandığı ve diğer alacaklıların haklarının ihlal edildiği, davalı şirketin alacağının diğer alacaklardan önce ödenmesini sağlamak için takip işlemlerinin çabuklaştırıldığı, davalı ile dava dışı borçlu şirket arasındaki işlemlerin muvazaalı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetveline itiraz davalarında, davanın kabulü halinde kıyasen uygulanması gereken İİK'nın 235/3. maddesi uyarınca davalıya ayrılan payın, yargılama giderleri ve vekalet ücreti de dahil olmak üzere öncelikle davacıya .../...

S.2

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetveline itiraz davalarında, davanın kabulü halinde kıyasen uygulanması gereken İİK'nın 235/3. maddesi uyarınca davalıya ayrılan payın, yargılama giderleri ve vekalet ücreti de dahil olmak üzere öncelikle davacıya .../...

S.2

ödenmesine, artan kısım bulunması halinde, davalıya bırakılmasına karar verilmesi, sıranın değiştirilmesine ya da iptaline veya sıra cetvelinin iptaline karar verilmemesi gerekir. Sıra cetveline itiraz davaları sonunda verilen hüküm, sadece davanın tarafları bakımından sonuç doğurduğundan verilen kabul kararında durumun tespiti ile yetinilmeyip, eda hükmü kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün 1. bendinde yer alan “Bakırköy 10. İcra Müdürlüğü'nün 2010/25677 esas sayılı dosyasında düzenlenen 31.10.2011 tarihli sıra cetvelinin iptaline, İcra Müdürlüğünce yeniden sıra cetveli ile derecenin düzenlenmesine” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak, yerine 1. bent olarak “Bakırköy 10. İcra Müdürlüğü'nün 2010/25677 esas sayılı dosyasında düzenlenen 31.10.2011 tarihli sıra cetvelinde davalıya ayrılan payın, hüküm fıkrasında 3. bendinde yer alan yargılama giderleri ve 4. bendinde yer alan vekalet ücreti de dahil olmak üzere öncelikle davacıya ödenmesine, artan kısım bulunması halinde, davalıya bırakılmasına” ibarelerinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8261, Karar No: 2015/9854, Tarih: 09.06.2015

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/8261 E.  ,  2015/9854 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, 15.524,20 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairenin 24.02.2015 tarihli geri çevirme kararı gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Bu nedenle; Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılan ... Partisi (DTP)'nin tüzüğü ile tasfiye kurulunun 08.03.2010 tarihli inceleme raporunun aslı veya onaylı okunaklı sureti ile bu raporun Hazine adına Konya Defterdarlığına ne zaman teslim edildiği, bu rapor üzerine ne gibi işlemlerin yapıldığını gösteren belgeler ile tasfiye kurulunun diğer iş ve işlemlerine ilişkin bilgi ve belgelerin getirtilip bu dosyaya konulmasından ve istenilen hususların yerine getirildiğinin mahkeme hakimince bizzat denetlenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15601, Karar No: 2015/11180, Tarih: 27.10.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/15601 E.  ,  2015/11180 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : RİZE 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/07/2014

NUMARASI : 2013/142-2014/496

Taraflar arasında görülen davada Rize 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 10/07/2014 tarih ve 2013/142-2014/496 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 27/10/2015 günü hazır bulunan davacı D.. B.. ve davacı vekili Av. M.. K.. ile davalı vekili Av. F.. T.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının dava dışı R.R. Elek. Üretim AŞ.'de 238 payı bulunduğunu, 31.03.2009 tarihinde 119 adet payın devrini taahhüt ettiğini, bu kapsamda hisse devir bedeli 390.000 TL ile sermaye artırımları sırasında ½ kısmına tekabül eden 147.100 TL'nin davalıya ödendiği halde hisse devrinin gerçekleştirilmediğini ileri sürerek, 537.100 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, hisse devir bedeli olarak nakit ödeneceği belirtilen 250.000 TL'nin müvekkiline ödenmediğini, sadece 140.000 TL'nin tahsil edildiğini, ayrıca sermaye artırımına ilişkin ödeme yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalının şirketteki 119 adet payını davacıya devretmeyi taahhüt ettiği, 250.000 TL'nin nakit olarak ödeneceğinin belirtildiği, buna ilişkin olarak davacının 250.000 TL bedelli senet verdiği, davalının arka kısmını muhteviyatını elden teslim aldım diyerek imzaladığı, sermaye artırımına ilişkin tutarların davacı ve eşi tarafından keşide edilen çeklerle ve davalı adına şirket hesabına yapılan havaleler ile ödendiği, anasözleşmeye göre hisse devri için öncelikle ortaklara müracaat edilmesi, kabul edilmezse üçüncü kişilere devrin mümkün olduğu, davalının taahhütünü yerine getirmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne, 537.100 TL'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, anonim şirket hisse devir bedelinden kaynaklanan istirdat istemine ilişkin olup, mahkemece davalının şirketteki 119 adet hissesini davacıya devretmeyi taahhüt ettiği, 537.100 TL ödemede bulunduğu, bilirkişinin anonim şirket hisselerinin nama yazılı olduğunu bildirdiği, dava dışı şirketin müzekkereye cevabında pay senedinin çıkarılmadığını ifade ettiği, ancak 31.12.2011 tarihli yönetim kurulu kararında şirket ortaklarının nama yazılı hisseyi temsil eden ilmuhaberlerinin kredi sözleşmesi gereğince bankaya rehnedildiğinin açıklandığı, bu durumda davalı tarafın şirket hissselerinin çıplak pay olduğuna dair savunmalarına itibar edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

6762 sayılı TTK'nın 416. ve 417. maddeleri hükmü uyarınca, nama yazılı pay senetlerin devri için, bir temlik beyanı veya senedin arkasında tam bir cironun yapılması, ayrıca senet üzerindeki zilyetliğin devir ve teslimi gerekir. Bu koşulların yerine getirilmemesi

halinde yapılan devir işlemi geçersizdir. Fakat, anonim ortaklığın çıplak paylarının devri alacağın temliki suretiyle mümkündür. Ayrıca, pay devri, ortaklığa karşı ancak pay defterine kayıtla hüküm ifade eder.

Somut olayda, şirket anasözleşmesine göre hisse senetlerinin nama yazılı olduğu anlaşılmaktadır. Dava dışı şirketin verdiği cevapta şirket kuruluşundan beri pay senedi çıkarılmamış olduğu bildirilmiş, şirketin 31.12.2011 tarihli yönetim kurulu kararında ise, bankadan çekilecek kredi için şirket ortaklarına ait nama yazılı hisseleri temsil eden ilmuhaberlerin bankaya rehnedilmesine karar verilmiş olup, bu durumda şirket hisselerinin nama yazılı olup olmadığı, pay senedinin çıkarılıp çıkarılmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Bu itibarla, mahkemece taraflardan şirket hisselerinin durumu konusunda delillerinin sorulması, gerektiğinde şirket kayıt ve defterleri üzerinde inceleme yapılarak, şirket hisselerinin senede bağlanıp bağlanmadığı, çıplak pay niteliğinde olup olmadığı tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenerek, davaya konu pay devir taahütnamesinin buna göre değerlendirilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarını kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 27/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13199, Karar No: 2012/2263, Tarih: 23.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/13199 E.  ,  2012/2263 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının statüsü, hakimin delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava türünün birlikte görülmesi durumunda; davanın birinde bir kısım delillerin kendiliğinden dikkate alınması, diğerinde alınmaması gerekecektir ki, aynı dava dosyasında birbiri ile çelişkili kararlar yer alabilecektir. Kaldı ki, işçilik haklarına ilişkin olarak dairemiz kararları ile işçilik alacaklarına ilişkin davalar yönünden asıl görevli Yargıtay ilgili dairelerinin kararları arasında farklı uygulamalar ortaya çıkabilecektir.

Öte yandan, temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı ayrı ayrı başvurma ve nispî harca tabi olduğunu da göz ardı ederek bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ilgiliye iadesine, 23/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.