muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/11669, Karar No: 2014/3512, Tarih: 03.03.2014

Yukarıda gerekçeleri belirtildiği üzere, hakim kararına bile dayansa hukuka aykırı biçimde verilen önleme arama kararına dayanarak yapılan arama sonucu ele geçen eşya hukuka aykırı delil niteliğinde kabul edilmesi gerektiğinden, ele geçirilen sigaralar ve bu sigaraların kaçak olduğunu gösteren raporada dayanılamaz. Anayasa'nın 38/6, 5271 sayılı Yasa'nın 206/2-a, 217/2,230/l.madde ve fıkralarına nazaran hukuka aykırı olarak elde edilen bu delil hükme esas alınamaz.

Bütün bu açıklamalardan sonra;

Sanığın 105 karton sigaranın ticari amaçla bulundurduğunu gösteren ve mahkumiyetini gerektiren delil mevcut değildir.

Hukuka aykırı bir arama kararına dayanılarak elde edilen sigaralar ve sigaraların kaçak olduğunu gösteren rapora dayanarak hüküm kurma olanağı yoktur.

Mahkeme kararının, yukarıda belirtilen gerekçelerle bozulması düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.

...

Muhalif Üye

KARŞI OY

4733 sayılı yasanın 8/4 fıkrasında "ambalajlarında bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaret bulunmayan ürünleri ya da taklit işaretleri taşıyan ürünleri ticari amaçla bulunduran, nakleden, satışa arz eden veya satanlar ile ambalajlar üzerinde bulunan ürün bilgileri ile bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretleri içerdiği bilgilerin farklı olması halinde bu ürünleri üreten veya ithal edenlere" müeyyide getirilmiş olup bu fıkranın uygulanabilmesi için

ürünün yurt içinde üretilmesi veya yurt dışından yasal olarak ithal edilmesi gerekir. Yurt dışından kaçak getirilen eşyaya bandrol, etiket, pul, hologram vs konması mümkün değildir. Dolayısıyla 4733 sayılı yasa yönünden işlenemez suç söz konusu olduğundan kaçak sigara bulunduranlar için ancak 5607 sayılı kaçakçılık yasası uygulanabilir çoğunluğun tenkit ve düzeltilerek onama kararına katılmıyorum.

...

Muhalif Üye
Yargıtay — Esas No: 2017/8271, Karar No: 2018/4254, Tarih: 12.03.2018

**3. Ceza Dairesi         2017/8271 E.  ,  2018/4254 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Hükmün açıklanması sureti ile mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuğun hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına neden olan, Yalova 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/83 Esas, 2014/288 Karar sayılı ilamının kesinleştiği, bu ilamdaki hukuka aykırılık olup olmadığının Yalova 1. Asliye Ceza Mahkemesince değerlendiremeyeceği, bu ilam dışında Yalova 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/313 Esas, 2015/630 Karar sayılı ilamında da denetim süresi içerisinde, 13.06.2013 tarihinde kilitlenmek sureti ile muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık suçunu işlediği, hakkında 2 yıl hapis cezasına hükmedildiği ve hükmün 16.10.2015'te kesinleştiği anlaşıldığından, tebliğnamenin bir numaralı bozma düşüncesine,

Suça sürüklenen çocuğun, annesi olan mağdura yönelik 04.04.2014 tarihinde işlediği incelemeye konu eylemine ilişkin, mağdur hakkında düzenlenen ... Devlet Hastanesinin 04.04.2011 tarih, ... protokol no'lu raporunda, nazal fraktür tespit edildiği ve kati raporun KBB uzmanı tarafından verileceğinin belirtildiği, aynı hastanenin 05.04.2011 tarih, ... kayıt nolu KBB uzmanınca düzenlenen raporunda non deplase fraktürün mevcut olduğu ve hayati fonksiyonlarına etkisinin hafif olduğunun belirtilmiş olması karşısında tebliğnamenin 3 numaralı bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

1) Sanığın denetim süresinde kasten yeni bir suç işlemesi nedeniyle hükmün açıklanmasına karar verilirken açıklanan hükümde, Anayasanın 141/3, 5271 sayılı CMK'nin 34 ve 230. maddeleri ile Ceza Genel Kurulunun 05/05/2015 tarih ve 2014/145 Esas sayılı kararı gereğince mahkemenin gerekçeli kararında iddia, savunma, tanık beyanları ve diğer deliller somut olarak açıklanarak suçun öğeleri, kanıtlandığı kabul edilen olaylar denetime elverişli şekilde gösterilerek ve deliller tartışılarak, mahkemenin ulaştığı sonucun sanık, mağdur, Cumhuriyet savcısı ve diğer okuyan herkesi tatmin edici nitelikte olması gerekirken, yazılı şekilde eksik ve yetersiz gerekçe ile karar verilerek, 5271 sayılı CMK'nin 231/11. ve 232/6. maddelerine aykırı davranılması,

2)Suça sürüklenen çocuğun annesi olan mağdur ...'nın soruşturma aşamasında alınan ifadesinde, oğlunun sinirsel hastalığı olduğunu, ancak bu hususta alınmış raporunun bulunmadığını, sinirsel hastalığı nedeniyle sürekli kendisi ile kavga ettiğini, kendisine şiddet uyguladığını beyan etmesi, suça sürüklenen çocuk hakkında sosyal araştırma raporunda yine ...'nın beyanına göre, suça sürüklenen çocuk ...'ı... Devlet Hastanesi Psikiyatri Bölümüne götürdüğü, doktor ... Hanım'ın muayene ettiği, ilaç yazdığı, ...'ın ilaçları kullandığı, sonrasında bir daha doktora gitmek istemediği, ayrıca...'ı daha önce rehberlik ve araştırma merkezine götürdüğü, burada yapılan testler sonucunda ...'ın zeka yaşının 8 yaşındaki çocuklarla aynı çıktığına ilişkin beyanı karşısında; suça sürüklenen çocuğun suç tarihi itibariyle ve halen TCK’nin 32. maddesi kapsamında cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığı konusunda Adli Tıp ilgili İhtisas Kurulundan, tam teşekküllü Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi veya üniversite hastanelerinin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı sağlık kurullarından raporu alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3) Adli Tıp kriterleri açısından kemik kırıklarının hayat fonksiyonlarına etkisinin hafif (1) ile ağır (6) derece şeklinde sınıflandırılması ve 5237 sayılı TCK'nin 87/3.maddesinde kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisine göre cezanın en fazla 1/2 oranında artırılmasının öngörülmesine göre, mağdurun adli raporunda vücudundaki kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisinin hafif (1) derece olduğunun belirtilmesine rağmen, TCK'nin 3. maddesine göre orantılılık ilkesine aykırı olarak 1/4 oranında artırım yapılması suretiyle, suça sürüklenen çocuk hakkında fazla ceza tayin edilmesi,

4) 5237 sayılı TCK'nin 53/4. maddesi gereğince aynı maddenin 1. fıkrasında öngörülen hak yoksunluklarının suça sürüklenen çocuk hakkında uygulanamayacağının gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden 6723 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun BOZULMASINA, 12/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1997, Karar No: 2024/5328, Tarih: 04.07.2024

**2. Hukuk Dairesi         2024/1997 E.  ,  2024/5328 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2347 E., 2023/2527 K.

KARAR : Başvurunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çanakkale 1. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2021/535 E., 2023/412 K.

Taraflar arasındaki çocukla kişisel ilişki düzenlemesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesine davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı (baba) vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı (baba) vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı baba vekili dava dilekçesinde özetle; boşanma davasında müvekkilinin çocuklarla hiçbir surette ilişki kurulmamasına dair karar verildiğini, müvekkilinin astım ve akciğer kanseri olup bunlara ilişkin tedaviler aldığını, çocuklarından ayrı olmasının çalışmak zorunda olması ve ekonomik zorluklar gibi sebepler de tedavi sürecini aşırı olumsuz etkilediğini belirterek müvekkilin kötü sağlık durumu nedeniyle çocuklarıyla ivedilikle görüştürülmesi için mahkemece tedbir kararı verilmesini, müvekkili ile ortak çocuklar arasında kişisel ilişki tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı anne süresinde cevap vermemiş, yargılama sırasında babanın evlilik içinde sürekli şiddet uygulayıp tehdit ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çocukların menfaatini nazara alarak annenin bir başka kişiyle birlikte olmalarının ve birlikte olduğu bu kişinin çocuklar üzerindeki olumlu etkisinin dikkate alınması gerektiği, çocukların baba ile kesinlikle görüşmek istememeleri nedeniyle onlar üzerinde herhangi bir travma yaratmamak ve çocukların geleceğini zor duruma sokmamak amacıyla kişisel ilişki kurulması talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı baba vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı baba vekili istinaf dilekçesinde özetle; çocuklarını göremediğini, annenin çocukları babaya karşı tahrik ettiğini, başkasıyla evlendiğini belirterek davanın reddi yönünden kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karar usul ve kanuna uygun olduğundan davacının istinaf talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karar usul ve kanuna uygun olduğundan davacının istinaf talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı baba vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı baba vekili özetle; istinaf sebeplerini tekrarla davanın reddi yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı baba ile ortak çocuklar arasında kişisel ilişki kurulmasının, çocukların üstün menfatine uygun olup olmayacağının kabulü şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanunun'un 323 üncü maddesi. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 12 nci maddesi. Çocuk Haklarına Dair Avrupa Sözleşmesi'nin 3 üncü ve 6 ncı maddeleri. 6100 sayılı Kanun'un 370 inci ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Çocuk ile ana ve babası, düzenli kişisel ilişki elde etme ve bu ilişki sürdürme hakkına sahiptir. Ana ve babası ayrı olan çocuğun ebeveynleriyle düzenli kişisel ilişki kurması ve bu ilişkiyi sürdürmesi çocuk için bir hak olduğu gibi, ana ve baba için de haktır. Kişisel ilişki sadece çocuğun yüksek yararı gerektirdiği takdirde kısıtlanabilir veya kaldırılabilir. Kişisel ilişkinin düzenlenmesinde çocuğun bedeni ve fikri gelişimi yanında ana ve/veya babalık duygularını tatmin de önemlidir. Çocuk ile babası arasında yeterli kişisel ilişki kurulamadığı taktirde güven duygusunun oluşamayacağı açıktır. Somut uyuşmazlıkta, dosya içerisindeki bilgi ve beyanlar birlikte değerlendirildiğinde baba ile ortak çocuklar arasında babalık duygularının tatmini ve güven duygusunun gelişmesi açısından "uygun süreli" kişisel ilişki tesisi gerekirken talebin reddine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1147, Karar No: 2018/627, Tarih: 05.02.2018

**20. Hukuk Dairesi         2017/1147 E.  ,  2018/627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili 27/11/2013 havale tarihli dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... beldesi,... mevkii 3502 parselde kayıtlı anataşınmaz üzerinde bulunan 1 numaralı bağımsız bölümün mülkiyeti davacıya ait olduğu, aynı yerde 9 numaralı bağımsız bölümün davalıya ait olduğu, davalının kendi bağımsız bölümünde ortak mimari projeye aykırı olarak evinin giriş alanını, sahanlığı genişletilmiş, evin kenarını duvarla kapatarak ortak alana müdahale ettiğini, balkonu kapatarak ruhsatsız olarak ilave inşaat yaptığını, onaylı projeye aykırı ve kaçak olarak kapalı alan oluşturduğunu, davalının mimari projesine aykırı yaptığı eklentileri yıkarak eski hale getirilmesi ve masrafların davalıdan tahsil edilmesinin talep edildiğini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne, ... ili, ... ilçesi, ...köyü 3502 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 9 numaralı bağımsız bölümde 1. kat bina ön cephesinde mimari projesinde açık teras olarak gösterilmiş yerde etrafına tuğla duvar üzeri betonarme döşeme sıvası boyası bitirilmiş doğramaları takılmış yaklaşık 9,74 m2 alanlı 3 metre yüksekliğindeki imalatın kal'ine bu şekilde projeye uygun eski hale getirilmesine, davalıya imalatların kal'i için 30 gün süre verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş, hükmü taraflar temyiz etmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık projeye aykırılıkların eski hale getirilmesi ve kal'i istemine ilişkindir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 19. maddesinin 1. fıkrasında, kat malikleri anataşınmazın bakımı ve mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecbur olduğu; 2. fıkrasında ise kat maliklerinden birinin, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anataşınmazın ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis ve değişiklik yaptıramayacağı hükme bağlanmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık projeye aykırılıkların eski hale getirilmesi ve kal'i istemine ilişkindir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 19. maddesinin 1. fıkrasında, kat malikleri anataşınmazın bakımı ve mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecbur olduğu; 2. fıkrasında ise kat maliklerinden birinin, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anataşınmazın ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis ve değişiklik yaptıramayacağı hükme bağlanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesinin 2. (1086 sayılı HUMK 388. ve 389. maddeleri) fıkrası "hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" hükmünü içermekte olup, taşınmaza ait tapu kayıtları ve yönetim planı celp edilip; proje yerinde uygulanarak ve krokiye de bağlanmak suretiyle davalının anataşınmazın ortak yerlerine müdahalesinin olup olmadığı ve eski hale getirilmesine karar verilen hususların neler olduğu ile bunların ne şekilde eski hale getirileceği anılan yasa kuralı uyarınca kararın hüküm sonucu kısmında birer birer şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde açıkça yazılması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak talepleri tek tek karşılar nitelikte olumlu ya da olumsuz karar verilmemiş olması,

Ayrıca projeye aykırı imalatların kim tarafından yapıldığı araştırılarak davacı tarafından yapıldığının anlaşılması halinde bu yeri davalının mevcut hali ile davacıdan aldığı iddiası karşısında davacının kendi eylemi ile oluşturulan sonuçtan yararlanmasının hakkın kötüye kullanılması olarak nitelenebileceğinden bu hususta TMK'nın 2. maddesi gereğince değerlendirme yapılmaması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, davacı ve davalı tarafın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 05/02/2018 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18189, Karar No: 2012/20700, Tarih: 08.10.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/18189 E.  ,  2012/20700 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hırsızlık suçlarından sanıklar ... ve ... haklarında yapılan duruşma sonunda; hırsızlık suçundan mahkumiyetlerine ilişkin ... Asliye Mahkemesince verilen 06.07.2007 tarih 2005/285 esas ve 2007/204 karar sayılı hükümlerin sanıkların müdafiilerinin temyizi üzerine Dairemizin 22.02.2012 tarih ve 2011/2498-2012/3939 sayılı ilamı ile onama yolundaki kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 27.04.2012 tarih ve 2007/292965 sayılı yazısı ile verilen kararın sanık ... yönünden inceleme aşamasında öldüğünden düşürülmesi yönünde Yargıtay Birinci Başkanlığına itiraz talebinde bulunulması ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun da 10.07.2012 tarih 2012/0804-1397 sayılı kararı ile 6352 sayılı Yasanın 99 ve 101. maddeleri uyarınca itirazla ilgili yeniden değerlendirme yapılmak üzerine dosya Daireye gönderilmekle okunarak gereği görüşülüp düşünüldü:

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27.04.2012 gün ve 2007/292965 sayılı itiraz istemi yerinde görülmüş olduğundan Dairemizin 22.02.2012 tarihli 2011/2498 Esas ve 2012/3939 Karar sayılı sanık ... yönünden kurulan onama kararı kaldırılarak yeniden yapıalan incelemede;

UYAP bilgi sisteminden alınan nüfus kayıt örneğinden sanığın 09.09.2009 tarihinde öldüğünün anlaşılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazı ve itiraz talebindeki düşünce bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 64/1. maddesi uyarınca, DÜŞMESİNE, 08/10/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8439, Karar No: 2010/16619, Tarih: 14.12.2010

**10. Hukuk Dairesi         2009/8439 E.  ,  2010/16619 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Davacı Kurum, meslek hastalığı nedeniyle sigortalıya ödenen geçici işgöremezlik ödeneği ile yapılan tedavi giderlerinin %10’unun 506 sayılı Yasanın 26. maddesi uyarınca işverenden tazminine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, %100 kaçınılmazlık bulunduğunu öngören kusur raporunu dikkate alarak davanın reddine hükmetmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayda, zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalının kurşun yoğunluğunun fazla olduğu akü imalı işyerinde montaj bölümünde çalıştığı, ..... 02.11.2006 tarihli raporunda hastalığın meslek hastalığı olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26. maddesi olup, bu tür davalar kusur sorumluluğu esasına dayanmaktadır. Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının 4857 sayılı Kanunun 77. maddesi hükmü doğrultusunda raporda tartışılması gerekir. İşverenin tamamen kusursuz kabul edilebilmesi için ise, anılan madde gereğince işyerindeki işçilerin sağlığı ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik her türlü tedbiri almak, uygun çalışma ortamı hazırlamak, araçları noksansız bulundurmak, işçileri etkin bir biçimde denetlemek, gözetlemek, bütün yükümlülüklerini özenle yerine getirmesi gerekir. Kaçınılmazlıktan ise, işveren tarafından tüm bu önlemler alındığı ve kazalı da bu önlemlere uyduğu halde kaza meydana gelmişse söz edilebilecektir.“Kaçınılmazlık, sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere

.....

rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram…”(Prof.Dr. A. Can Tuncay, Kurumun işverene Rücuu-Olayda Kaçınılmazlık Durumu,.......olup; bu halin kabulünün koşulu, “…vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmazlık olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.”(Prof.Dr. Berin Engin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139)

Kamu düzeni düşüncesi ile oluşturulan işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuat hükümleri; işyerleri ve eklerinde bulunması gereken sağlık şartlarını, kullanılacak alet, makineler ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek hastalıklara engel olarak alınacak tedbirleri, aynı şekilde işyerinde iş kazalarını önlemek üzere bulundurulması gerekli araçların ve alınacak güvenlik tedbirlerinin neler olduğunu belirtmektedir. Burada amaçlanan yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin vücut tamlığı ve yaşama hakkının önündeki tüm engellerin giderilmesidir.

Uygulamada önemli olan, işverenin iş kazasına neden olmuş hareketinin işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığının tespiti işidir.

Bu konuda yapılacak ilk yargı işlemi, mevcut hükümlere göre alınacak tedbirlerin neler olduğunun tespiti işidir. Mevzuat hükümlerince öngörülmemiş, fakat alınması gerekli başkaca bir tedbir varsa, bunların dahi tespiti zorunluluğu açıktır. Bunların işverence tam olarak alınıp alınmadığı (=işverenin koruma tedbiri alma ödevi) alınmamışsa zararın bundan doğup doğmadığı, duruma işçinin tedbirlere uymamasının etkili bulunup bulunmadığı (=işçinin tedbirlere uyma yükümlülüğü) ve bu doğrultuda tarafların kusur oranı saptanacaktır.

Sorumluluğun saptanmasında kural, sorumluluğu gerektiren ve yasada belirlenmiş bulunan durumun kendi özelliğini göz önünde bulundurmak ve araştırmayı bu özelliğe göre yürütmektir.

Mahkemece, iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan, yukarıda sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında yapılacak incelemeyle; mevzuat uyarınca hangi önlemlerin alınması gerektiği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığı yönlerinin yargısal denetime elverir biçimde irdelenip, çelişkiden uzak rapor alınması gereği üzerinde durulmaksızın, kusur aidiyeti konusunda eksik ve yetersiz incelemeye dayalı kusur raporu esas alınmak suretiyle sonuca varılması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

.....

O halde; davacı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, 14.12.2010 gününde oy birliğiyle karar verildi.

.....