muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/10169, Karar No: 2017/10377, Tarih: 11.12.2017

5510 sayılı ... ... ... ... ... Kanununun uygulamasından doğan uyuşmazlıklarda bu kanunda hüküm bulunmaması nedeniyle HMK'nın 14 ve 17. maddeleri gereğince davalı ...'nın bulunduğu ... veya işlemlerin yapıldığı şubenin bulunduğu yerde açılması gerektiği, mevcut dava dosyamızda da davacının işlemin iptalini istediği işlemin ... ... ... ... Müdürlüğü tarafından yapıldığı, davacınında dava dilekçesinde belirttiği hususlar gözönüne alındığında davaya bakma yetki ve görevinin ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşılmaktadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 11/12/2017 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10161, Karar No: 2013/23902, Tarih: 23.10.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/10161 E.  ,  2013/23902 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Malatya 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ :22.01.2013
Yargıtay — Esas No: 2012/11448, Karar No: 2012/11830, Tarih: 05.11.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/11448 E.  ,  2012/11830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili dava dilekçesinde, kocası hanesinde kayıtlı davacının baba hanesindeki kaydı ile irtibat kurularak baba hanesindeki kaydının düzeltilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının yersel yazımda evli olduğu için koca hanesine kaydının yapıldığını, aynı zamanda baba hanesinde de kaydının bulunduğunu ancak iki kayıt arasında irtibat kuralamadığını ve baba hanesindeki kaydında doğum tarihinin 01.09.1959 olarak yazıldığını bildirerek, babası... hanesinde bulunan kaydındaki doğum tarihinin 10.11.1954 ve medeni halinin de evli olarak düzeltilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Nüfus kayıtlarındaki düzeltme davaları kamu düzeni ile yakından ilgili olup, mahkemeler hiç bir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorundadır. Somut olayda salt davacının beyanı, tanık anlatımı ve kolluk tarafından düzenlenen tutanak ile yetinilmeyip, davacının... kızı olup olmadığının tespiti ile ilgili olarak DNA testi yaptırılıp, alınacak rapor da gözetilerek karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 05.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/14907, Karar No: 2022/5616, Tarih: 28.03.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/14907 E.  ,  2022/5616 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki Yeşilyurt Köyü, 108 ada, 47 parsel sayılı taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle; davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

1- Taşınmazın değeri belirlenirken, üretim masraflarına döner sermaye faizi, genel idarecilik giderleri, tarla kirası ve bilinmeyen masrafların dahil edilmesi suretiyle aza hükmedilmesi,

2- Acele kamulaştırma dosyasında dava konusu 108 ada, 47 parsel sayılı taşınmaz üzerinde ağaçların da bulunduğu tespit edildiği halde mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda gerekçesi açıklanmadan ağaç bedellerinin hesaplamaya dahil edilmemesi,

3- Taşınmazın sulu tarım arazisi niteliği, konumu ve yüzölçümü dikkate alındığında değeri belirlenirken kapitalizasyon faiz oranının %4 uygulanması gerekirken, bu oranın %5 kabulü ile az bedel tespiti,

Doğru olmadığı gibi;

4- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesi'nin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi,

Gerektiğinden;

Davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davacı idareden peşin alınan temyiz harcının hazineye irad kaydedilmesine, 28/03/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7888, Karar No: 2014/21091, Tarih: 25.11.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/7888 E.  ,  2014/21091 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2009/284195

MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 01/04/2009

NUMARASI : 2007/1104 (E) ve 2009/404 (K)

SUÇLAR : Hırsızlık, Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

S..T..'ın 08.11.2005 günü saat 13:15'de kolluğa yaptığı müracaatta; katılan adına kayıtlı 42 ..... plaka sayılı kamyonu 6 gün önce Işıklar mahallesindeki S... Sitesi önüne park edip bayramı geçirmek için Kadıhanı İlçesine gittiğini, 06.11.2005 günü saat 12:00 sularında geri geldiğinde aracını park ettiği yerde göremediğini, bir süre kendi imkanları ile aradıktan sonra bulamayınca müracaata geldiğini iddia edip, kamyonu çalanlardan şikayetçi olduğunu beyan ettiği,

08.11.2005 günü 42..... plaka sayılı kamyonla ilgili çalıntı kaydının emniyet sistemine işlendiği,

Katılanın anlatımlarına göre, olay tarihinde adına kayıtlı olan suça konu 1989 model 42 ...... plaka sayılı kamyonun oğulları S... T... ve C.. T.. tarafından kullanıldığı, hırsızlığa ilişkin görgüye dayalı bilgisinin bulunmadığı ve olay nedeniyle uğradığı zararın kasko şirketince ödendiği,

01.06.2006 günü saat 12:00 sıralarında K.. Kasabası Ç..Taş Ocağında faaliyet gösteren sanık B.. K..'ın yetkilisi olduğu Y.. İnşaat isimli şirketin 42..... plaka sayılı kamyonu kullandığının jandarma tarafından yapılan olağan denetimde tespit edildiği,

Sanık B.. K..'ın savunmalarında özetle; suça konu aracın 2005 yılı 8 veya 9. ayında şirket ortaklarından tanık M.. A.. tarafından 13.000 TL bedelle sanık M.. K..'tan satın alındığını, karşılığında 2.000 TL'nin peşin ödenerek kalanın 7.000 TL'si için çek verilip, yine kalan 4.000 TL'sinin ise yıl sonu aracın noterden devri yapılınca ödeneceği hususunda anlaşıldığını, aracı alırken kontrol ettiklerinde çalıntı kaydı bulunmadığını söylediği,

Tanık M.. A..'ın, sanık B.. K..'ın beyanlarını doğrulayıp, 42.... plaka sayılı kamyonun sanık M.. K..'tan haricen (noter dışı) satın alındığına dair üzerinde tarih bulunmayan yazılı bir sözleşme ibraz ettiği, bu sözleşme içeriğine göre, kamyonun toplam 13.000 TL bedelle araç sahibi F.. T.. adına M.. K.. tarafından Y.. İnşaat isimli şirkete satıldığının, 2.000 TL'sini peşin ödenip 3.500 TL'sini 27.10.2005 tarihli ...no'lu çek ile 3.500 TL'sinin 15.11.2005 tarih ... no'lu çek ile araç satışı 12. ayda tamamlandığında ise bakiye 4.000 TL'nin ödenecek olduğunun aksi halde devrin yapılmadığı her gün için M.. K..'ın 250 TL para ödeyeceğinin yazılı olduğu ve sözleşmede sanık M.. K.. ile M.. E.. A.., İ.. Ş.. ve H.. K.. adına imzalar olduğu, H.. K..'inde tanık olarak alınan beyanında sözleşme içeriğini doğruladığı,

Sanık M.. K..'ın, 28.11.2007 günü Cumhuriyet Savcılığınca alınan ifadesinde özetle; katılanın oğlu olan S.. T.. 'dan suça konu kamyonu 20.000 TL'ye satın aldığını, peşinat olarak 5.000 TL verdiğini, kalan parayı 1.000'er TL olarak ödeyeceği ve borcu bittikten sonra aracı devralacağı hususunda anlaştığını, ödemeleri yaparken işleri iyi gitmeyince devrini alamadan aracı Yaylacılar Man parçası satan şirketin yetkilisi Z.. K..'a sattığını, hırısızlık suçlamasını kabul etmediğini, aracın kendisinde çalıştığına dair belgeleri olduğunu katılanın oğlunun kaskodan para almak amacıyla aracın çalındığı yönünde şikayette bulunduğunu savunup, tanık M.. A.. tarafından dosyaya sunulan 42 ..... plaka sayılı kamyonun Y... İnşaat isimli şirkete 13.000 TL bedelle devrine ilişkin sözleşmedeki adına atılmış imzanın kendisine ait olduğunu kabul ettiği,

Sanık M.. K..'ın, 14.04.2008 günü Mahkemede alınan savunmasında özetle; katılana ait 42 .... plakalı sayılı kamyonu, 2005 yılının 6. veya 7. ayında aralarında yaptıkları harici sözleşme ile katılanın oğlu S.. T..'dan 5.000 TL'si peşin, kalanını ise ayda 1.000' er TL'den olmak üzere 25 ay vade ile toplam 30.000 TL'ye satın aldığını, aracıda o tarihten itibaren çalıştırdığını, (buna ilişkin fatura, teklif ve veresiye fişleri de ibraz ettiği) araçla ilgili şoförü S.. Ç..'in trafik cezası yediğini, S.. T..'a 2 taksit ödemesi yaptığını, 3. taksidi ise ödemediğini, A.. Sigorta isimli yere aracın hırsızlığa ve diğer kazalara karşı kaskosunu yaptırıp sigortacıya prim ödemeleri için borç senetlerini kendisinin verdiğini ancak ruhsat katılan adına olduğu için kaskoyu S.. T..'a teslim ettiğini, sigortacıya ayda 100 TL'den 16 ay ödeme yapacağını, 2 taksit ödeme yaptığını, aracı 4-5 ay çalıştırdıktan sonra sözleşme ile Z.. K..'a sattığını, S.. T..'dan 42 ..... plakalı sayılı kamyonu satın alırken yapılan yazılı sözleşme sırasında Süleyman'ın muhasebecisinin de yanlarında bulunduğunu, bu sözleşmeyi sunacağını ifade ettiği,

Konya Emniyet Müdürlüğü'nün 05.05.2008 tarihli yazısı ve ekindeki tutanaklardan 42..... plakalı araçla ilgili 2005 yılına ait iki adet ceza tutanağından 11.05.2005 tarihli olanın R.. T.. ve 27.07.2005 tarihlinin de M.. K.. adına kesildiği ve bu şahıslardan R.. T..'ın katılanın işyerinde çalıştığı, M.. K..'ın ise tutanakta katılanın işyeri adresini beyan etmiş olmasına karşın kim adına veya nerede çalıştığının araştırılmadığı anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında;

Konya Emniyet Müdürlüğü'nün 05.05.2008 tarihli yazısı ve ekindeki tutanaklardan 42..... plakalı araçla ilgili 2005 yılına ait iki adet ceza tutanağından 11.05.2005 tarihli olanın R.. T.. ve 27.07.2005 tarihlinin de M.. K.. adına kesildiği ve bu şahıslardan R.. T..'ın katılanın işyerinde çalıştığı, M.. K..'ın ise tutanakta katılanın işyeri adresini beyan etmiş olmasına karşın kim adına veya nerede çalıştığının araştırılmadığı anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında;

Sanık Muzaffer'in 42..... plakalı araca ilişkin sunduğu 23.08.2005, 31.08.2005 ve 13.09.2005 tarihli fatura, teklif ve servis fişlerini düzenleyen ilgili kurumların muhasebe kayıtlarında ve yine tanık M.. A..'ın ibraz ettiği suça konu bu kamyonun Y.. İnşaat isimli şirketin adına sanık Muzaffer'den satın alınmasına dair günsüz sözleşmenin adı geçen şirket kayıtlarında parasal ödemeleri de gösterecek şekilde işlenip işlenmediğinin, sözleşmede belirtilen çeklerin gerçekte keşide edilip edilmediğinin, varsa ödemelerinin kime ve ne zaman yapıldığının, A.. Sigorta isimli işyeri kayıtlarından 42 .. .. plakalı sayılı araç için 2005 yılında sanık Muzaffer tarafından kasko veya trafik sigortası işlemi yaptırılıp yaptırılmadığının, ödeme için senet verilip verilmediğinin, sanık Muzaffer'in savunmasında bahsi geçen S.. T..'ın muhasebecisi ile 27.07.2005 tarihli trafik ceza tutanağında ismi geçen M.. K..'ın açık kimlik ve adres bilgilerinin tespit edilerek, tanık olarak çağrılıp, muhasebeciye sanık Muzaffer ile S..T.. arasında 42 .... plakalı sayılı aracın satışına ilişkin yazılı bir sözleşme yapıldığına tanık olup olmadığının, M.. K..'a ise hakkında ceza tutanağı tanzim edilen 27.07.2005 günü 42 HJ 972 plakalı sayılı kamyonetin kime ait olduğu ve kimin adına kullandığı hususları sorulduktan, 42 ..... plakalı sayılı aracın çalınması nedeniyle katılana tazminat ödeyen ilgili sigorta şirketinden kasko-tazminat dosyasının aslı veya onaylı örneği getirtilip incelendikten ve ayrıca sanık Muzaffer'den S.. T.. ile arasında yaptığını iddia edip dosyaya ibraz edeceğini söylediği suça konu kamyonun satışına dair sözleşmenin istenip varsa incelendikten sonra delillerin bir bütün halinde değerlendirilerek, sonuca göre, sanıkların hukuki durumlarının tayini gerektiği gözetilmeden, eksik kovuşturma ile yetinilip, yerinde ve yeterli olmayan gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan F.. T.. vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle kısmen istem gibi BOZULMASINA, 25.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/10197, Karar No: 2024/14843, Tarih: 18.11.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/10197 E.  ,  2024/14843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi ile davanın usulden reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi ile kamu düzeni yönünden İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 12.09.2011-21.06.201 tarihleri arasında davalı ... AŞ'ye (...) bağlı ... kömür ocağında temizlik işlerinde ve garson olarak çalıştığını, özelleştirme ile birlikte davacının işten çıkartılmadığını, işine son verilmediğini, davalı Kurum tarafından tek taraflı olarak kendi işçisi gibi özelleştirme-devir işlemi kapsamına alındığını, yeni işverene devredildiğini, davacının çalıştığı süre boyunca emir ve talimatları alt işverenden değil, davalı işveren yetkililerinden aldığını, muvazaanın sabit olduğunu ileri sürerek davacının işe girdiği tarihten itibaren davalı ... Genel Müdürlüğünün işçisi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın husumet, derdestlik, hukuki yarar yokluğu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönlerinden reddini talep ettiklerini, müvekkili Teşekküle husumet yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde müvekkili Teşekkülden hizmet alımı ihalesini alan firmaların işçisi olarak çalıştığını, davacının yaptığı işin niteliği gereği elektrik üretimine doğrudan katkısının söz konusu olmadığını, davacının elektrik üretim işinden tamamen bağımsız bir işte çalıştığını, bu nedenle alt işverenlik sözleşmesinin düzenlenmesinde muvazaadan söz edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile hizmet alımı sözleşmesi, şartnameler incelendiğinde asıl işveren ile tüm alt işverenler arasındaki sözleşme konusunun, davalıya ait işletmede yemekhanede garsonluk ve temizlik işlerinin alt işverenler tarafından görülmesi işi olduğu, dinlenen tanık beyanları, mahallinde yapılan keşif, bilirkişi raporu, celp edilen bilgi ve belgeler ile davacının davalı işyerinde alt işveren bünyesinde yukarıda belirtilen işlerde çalıştığı, asıl işi elektrik üretimi olan davalı işyerinde, davacının yaptığı işin yardımcı iş niteliğinde olduğu, davalı asıl işveren ile dava dışı alt işveren arasında kurulan asıl işveren alt işveren ilişkisinin geçerli olduğu, davacının alt işveren bünyesinde çalıştığı, davalının alt işveren üzerindeki kanundan kaynaklanan denetim yükümlüğünün alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunun delili olarak değerlendirilemeyeceği, davacının alt işveren bünyesinde çalıştığının mahkeme kararıyla da sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; dosya kapsamındaki beyanlarının, bilirkişi raporunun, emsal kararların ve dosyaya sunulan teknik şartnamenin dikkate alınmadığını, davalı Kurumda işçilerin başında alt işveren yetkilisi bulunmadığını, muvazaanın sabit olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda davacının muvazaa tespitine dayalı talebinde hukuki yararı bulunmadığı, bu nedenle davanın usulden reddi gerekirken esastan reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, dosya kapsamına ve mevcut delil durumuna göre yapılan inceleme sonucunda, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf itirazlarını esastan inceleyerek İlk Derece Mahkemesi kararını ortadan kaldırması ve muvazaa tespiti talebini kabul etmesi gerektiğini, davacının yaptığı işin asıl işin bir parçası olduğunu, işçi teminine yönelik sözleşmeler yapıldığını, davacının tespit davasını açmakta hukuki yararı bulunduğunu, davacının bu davayı, tespit talebinin kabulü hâlinde Özelleştirme İdaresine yapacağı başvuru ve başvurusunun reddi hâlinde idare mahkemesinde açacağı iptal davası için gerekli olduğundan açtığını, davacının Özelleştirme İdaresine yapacağı başvuru için bu tespit kararını ibraz etmesi gerektiğini, davacının hukuken kendisine tanınmış bir haktan yararlanabilmesi için öncelikle ilk işe girdiği tarihten itibaren ... işçisi olduğunun tespitine dair yargı kararına ihtiyaç duyduğunu, öte yandan idari yargıda açılacak bir iptal davasında idare mahkemesinin böyle bir tespit kararı vermesi usulen mümkün olmayacağından hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı olduğunu, davacının çalıştığı süre boyunca işyerinde emir ve talimatları, davalı işveren yetkililerinden aldığını, ayrıca işin yürütülmesine dair talimatlar ile işçilerin işe alınması, çıkarılması, izin zamanlarının belirlenmesi hususlarında karar yetkisinin davalı Kurum yetkililerinde bulunduğunu, alt işveren davalı işyerinde ayrı bir organizasyon yapısına sahip olmadığını, davalı Kurum personeli sendikal haklardan yararlanmasına rağmen davacı işçinin yararlandırılmadığını, davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin ilgili kısmı şu şekildedir:

"...

b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak;

1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine,

2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında,

3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra başvurunun esastan reddine veya yeniden esas hakkında,

duruşma yapılmadan karar verilir."

3. Değerlendirme

2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında,

3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra başvurunun esastan reddine veya yeniden esas hakkında,

duruşma yapılmadan karar verilir."

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2) ve (3) üncü alt bentlerinde, bölge adliye mahkemesinin verebileceği karar türleri açıklanmıştır. Bunlardan ilki, başvurunun esastan reddi; ikincisi yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında; üçüncüsü ise yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra başvurunun esastan reddine veya yeniden esas hakkında karar vermektir. Kanun hükmü, istinaf edenin başvurusunun esastan reddedilmesi suretiyle yeniden esas hakkında veya düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına imkân tanımamaktadır.

2. Diğer taraftan 6100 sayılı Kanun'un "İncelemenin kapsamı" başlıklı 355 inci maddesine göre Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf sebepleri ile bağlı ise de kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetebilir. Ancak anılan düzenleme tamamen incelemenin kapsamına ilişkin olup Bölge Adliye Mahkemelerince 353 üncü madde gereğince kurulacak hükmün şekline etkili değildir. Bu bakımdan Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri ile kamu düzenine aykırılık hâlleri bakımından ayrım yapılarak Kanun'da yer verilmeyen şekilde hüküm kurulması mümkün değildir. Kaldı ki kamu düzenine aykırılık bakımından bir inceleme yapılabilmesi de istinaf başvurusunun kabulüne bağlıdır. Örneğin 6100 sayılı Kanun'un "Ön inceleme" başlıklı 352 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde "başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin gösterilmemesi" hâline yer verilmiştir. Bu hâlde Bölge Adliye Mahkemesince 353 üncü madde gereğince sadece kamu düzenine aykırılık bağlamında inceleme yapıldıktan sonra yine başvurunun esastan reddine veya kabulüne karar verilerek hüküm kurulmaktadır.

3. Belirtilen sebeplerle taraflardan birinin istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepler ve kamu düzenine aykırılık bakımından yapılacak incelemenin sonucunda, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasını yahut düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasını gerektiren bir hâl tespit edildiği takdirde artık istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilemez.