muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/2308, Karar No: 2013/4247, Tarih: 13.03.2013

Bu bağlamda öncelikle;

a) HMUK 75/2, 179/3 ve 6100 sayılı HMK'nun 31.maddelerine göre, Hakimin davayı ve olayları aydınlatma görevi yerine getirilmelidir.

Bunun için, maddi ve hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili görülen hususların aydınlanması veya açıklattırılması hususunun yerine getirilmesi gereklidir.

b) Davacının iddiasına göre de lazer epilasyonunun sonucunda multipi enitemotöz ödemli yanıkların oluşması, hareket kabiliyetinin düşmesi, ağrıların artması ve tedavi sürecinin 3 ay sürmesindeki etken eylemli veya ihmali fiillerin varlığının belirlenmesi içinde 17.06.2011 tarihli Araştırma Hastanesinden alınan Dermatoloji Uzmanı tarafından düzenlenen rapor ile 10.08.2011 tarihli rapor gereğince lazer epilasyonuna bağlı olabileceği açıklanan semptomların veya bağlı oluşabilme ihtimallerine göre Tıp Fakültelerinin Anabilim Dalları ve özellikle Dermatoloji Kürsüsünden seçilen bilirkişi kurulundan yukarıda belirtilen esaslara göre inceleme ve rapor alınmalıdır.

Buna göre, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği ve tedavi şekli, yapılan müdahale ve tedavinin ne olacağı, hekiminin hastasını bilgilendirip bilgilendirmediği, denetime elverişli; tedaviyi yapan doktorun ihmali, eylemli, eylemsiz sonuç bırakacak kusurun görülmesi ya da düşünülmesini gerektirecek veya yapılmayan bir tedavinin; işlemin sonucunda sorumluluğunun bulunup bulunmadığına dair bilirkişi kurulu raporu alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 13.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4863, Karar No: 2014/11350, Tarih: 13.06.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/4863 E.  ,  2014/11350 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ÇORLU 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/12/2013

NUMARASI : 2012/611-2013/644

Hasımsız olarak görülen davada Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/12/2013 tarih ve 2012/611-2013/644 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin Çorlu-Tekirdağ adresinde bulunan fabrikasının 22/10/2012-23/10/2012 tarihlerinde yaşanan sel felaketinde zarar gördüğünü, liste halinde bildirilen 2012 yılına ait kullanılmış fatura ve irsaliyelerin, vergiye esas diğer belgelerin ve 2012 yılına ait kullanılamayan fatura ve irsaliyelerin zayi olduğunu ileri sürerek, anılan fatura ve belgelerin zayi olduğuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin merkezinin İstanbul'da bulunduğu, dava konusu fatura ve irsaliyelerin basiretli bir tacir olarak şirket merkezinde muhafaza edilmesi gerektiği, hangi sebeple fatura ve irsaliyelerin fabrika binasında bulunduğunun anlaşılamadığı, bu hali ile davacı şirketin fatura ve irsaliyeleri özenle saklama yükümlülüğüne uymadığı, kullanılan fatura ve irsaliyelerin şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olması gerektiği, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından tutulan tutanakta, davacı şirkete ait fabrikada suların 2 metre kadar yükseldiği, bu kısımda kalan malzemelerin zarar gördüğü belirtilmiş olup, zarar gören malzemelerin fatura ve irsaliye olduğuna dair hiç bir tespit ve tutanak bulunmadığı, kullanıldığı belirtilen fatura ve irsaliyelerin, davacıya ait fabrika binasında bulunduğu kabul edilse dahi sel sırasında zayi olduklarına dair davacı beyanının dışında herhangi bir delil bulunmadığı, kullanılmamış fatura ve irsaliyeler ise kıymetli evrak vasfını haiz olmayıp bu belgeler ile ilgili dava açmakta davacının hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, zayi belgesi istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, 6102 sayılı TTK’nın 82/7. maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir” hükmü düzenlenmiştir. Tekirdağ İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nün 04/12/2012 tarihli yazısında 22/10/2012-23/10/2012 tarihleri arasında Çorlu İlçesi, Ulaş Beldesi Avlanbey Mevkii Vakıflar Köyü ve civarında sel-su taşkını yaşandığı,taşkınlardan bir çok ev ve işyerinin etkilendiği, sel ve su taşkınlarının 22/10/2012 tarihinde başlayıp, 23/10/2012 tarihinde saat 14;00'de sona erdiği belirtilmiştir. Somut olayda davacı şirketin fabrikasının bulunduğu mevkide yasada belirtildiği üzere sel ve su baskını şeklinde bir afet yaşandığı sabit olup Tekirdağ İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nce tutulan tutanakla davacının fabrikasında sel sularının 2 metreye kadar yükseldiği anlaşılmıştır. Mahkemece, davacı şirkete ait fatura ve irsaliyelerin basiretli bir tacir gibi şirket merkezinde muhafaza edilmesi gerektiği belirtilmiş ise de davacı şirketin ticari hacmi düşünüldüğünde dava konusu fabrikanın bulunduğu yerden sevkiyatların yapılması nedeniyle ticari defter, bunlarla ilgili fatura ve irsaliye gibi belgelerin fabrikada bulunmasının yürütülen faaliyet gereği olacağı açıktır. Bu itibarla mahkemece, “kullanılan fatura, irsaliye ve bunlarla ilgili belgeler” yönünden zayi belgesi isteminin kabulüne karar verilmek gerekirken yerinde bulunmayan yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/17339, Karar No: 2017/30100, Tarih: 19.12.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/17339 E.  ,  2017/30100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

...’nun ilgili birimine yazı yazılarak, davacının hizmet döküm cetvelinde 23/08/2014 tarihinde işe girişinin kayıtlı olduğu “1...” tescil numaralı işyerinin ayrıntılı tescil bilgilerinin (varsa ihale makamı veya asıl işveren-alt işveren bilgileriyle birlikte) gönderilmesinin istenilmesiyle, alınacak cevabi yazı ve evrakların dosyaya eklendikten sonra dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesi için Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,19/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21515, Karar No: 2014/18291, Tarih: 15.10.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/21515 E.  ,  2014/18291 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

K A R A R

Dava, kadastro çalışmaları sırasında paftasında dere yatağı olarak tespit dışı bırakılan taşınmazın tescili isteğine ilişkin olarak açılıp Mahkemece aynı gerekçelerle karara bağlandığına göre, Yargıtay Başkanlar Kurulu'nun 27.12.2013 tarih 38 sayılı Kararı ile hazırlanıp, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 24.01.2014 tarih 1 nolu Kararı ile kabul edilen ve 29.01.2014 tarih 28897 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (16.) Hukuk Dairesi'ne ait olmakla, gereği için dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 15.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5658, Karar No: 2024/8014, Tarih: 10.07.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/5658 E.  ,  2024/8014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2494 E., 2024/104 K.

KARAR : Esastan Reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 6. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/54 E., 2023/342 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; işyerinde müfettişler tarafından yapılan teftiş sonrası düzenlenen raporda 2020 Nisan-Ekim aylarında kısa çalışma ödeneği kapsamında çalıştırılmayan işçilerin kasten çalıştırılıp, ücretlerinin ödenmediğini belirtilerek ücretlerinin ödenmesinin istendiğini, ayrıca 4857/32 maddeye aykırılıktan idari para cezası verildiğini, bu raporun davacıya tebliğ edilmediğini, kısa çalışma kapsamında 4 işçi olmasına karşılık, 8 işçinin kısa çalışmadan faydalandığının belirlendiği, yapılan tespitin hatalı ve eksik olduğunu beyan ederek ilgili raporun iptali, ödeme yapılması yönünde yapılan tespitin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; yapılan denetimle ilgili olarak uygulanan idari para cezasının İzmir 2. Sulh Ceza Mahkemesi 2022/869 değişik iş sayılı dosyada görüldüğünü, emsal Yargıtay kararlarında teftiş raporunda adı geçen şikayetçinin davaya dahil edilmeden bu davanın görülmesinin mümkün olmadığını, işyeri ile ilgili olarak yapılmış olan işçi şikayeti üzerine iş yerinde yapılan denetimde iş yerinde tam zamanlı çalışma yapılmasına rağmen işverenin kısa çalışma ödeneği başvurusunda bulunduğu, 30.03.2020– 29.06.2020 döneminde uygulanmak üzere 10 işçinin haftalık çalışma süresini 45 saat azaltılması için başvuruda bulunulduğunu, iş yerinden Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında uygulama yapıldığını buna rağmen iş yerinde imza föylerinin düzenli olarak tutulmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanları ve denetim sırasında iş müfettişince alınan tanık beyanlarının karşılaştırılmasında tanık beyanlarının çelişkili olduğu, işyerinin kapalı olduğu ve kısa çalışma uygulandığı iddia edilen dönemden önceki 7 ay içinde elektrik tüketimi 33.610 KW olarak gerçekleşirken kısa çalışma döneminde 7 ay içinde 35.065 KW, müteakip 7 ay içinde ise 34.880 KW olduğu, kısa çalışma dönemindeki sarfiyatın en yüksek düzeyde gerçekleştiğinin tespit edildiği, işyerinde tutulan tutanağın ve teftiş raporunun aksinin ancak eşdeğerde başka bir belge ile kanıtlanabileceği, davacı işyerinde çalışan işçilerin çalışma sürelerinin yarı yarıya düşürüldüğünü ve çalışma sürelerinin haftalık 22.5 saat olduğunu ifade ettikleri, davacının aksini ispat edemediği şeklindeki gerekçe ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın kabul edilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının kaldırılması ile davanın kabulünü talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın yerinde olduğu, delillerin takdirinde isabetsizlik görülmediği, dava konusu raporun aksinin usulünce ortaya konulamadığı, tanıkların teftiş raporundaki beyanlarını okumadan imzaladıkları yönündeki anlatımlarının itibara değer görülmediği gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İşsizlik Sigortası Kanunu, Kısa çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik hükümleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İşsizlik Sigortası Kanunu, Kısa çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik hükümleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ile dosyada bulunan deliller kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3750, Karar No: 2018/777, Tarih: 25.01.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/3750 E.  ,  2018/777 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sabah Gazetesinin 27/03/2014 tarihli sayısının 1. sayfasında, “Kaset Örgütünün 72 Emniyet Müdürü” ve 20. sayfasında, “Paralel Yapının 72 Polis Müdürü” başlıkları ile yayınlanan yazılar sebebiyle ilgilisi ... vekilinin cevap ve düzeltme isteminin kabulü ile tekzip yazısının yayımlanmasına dair Eskişehir 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 16/06/2014 tarihli ve 2014/603 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Eskişehir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 09/07/2014 tarihli ve 2014/331 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 13/06/2017 gün ve 5372 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 30/06/2017 gün ve KYB. 2017 / 39004 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Anılan ihbarnamede;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13/02/2007 tarihli ve 2007/7-28 esas, 2007/34 sayılı kararında yer alan, “Demokratik toplumlar, temel hak ve özgürlüklere dayanan toplumlardır. Bu tür toplumlarda Devletin görevi, temel hak ve özgürlükleri korumak ve geliştirmektir. Temel hak ve özgürlükler arasında düşünce ve kanaati açıklama özgürlüğünün önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu özgürlüğün kullanılabilmesinin en önemli yollarından birisi de basındır. Geneli ilgilendiren ya da ilgilendirmesi gereken tüm olaylar hakkında, halkı objektif ve gerçekleri yansıtacak biçimde aydınlatmak, çeşitli sorunlar üzerinde kamuoyunu düşünmeye çağıracak tarzda tartışmalar açmak, onu toplumsal ve siyasal oluşumlar üzerinde doğru ve gerçeğe uygun bilgilerle donatmak, yöneticileri eleştirmek, uyarmak ve bu yöntemlerle denetlemek, ayrıca içinde yaşadığı toplumun ve tüm insanlığın sorunları konusunda bireyi bilinçlendirmek durumunda olan basına, bu ödevlerini yerine getirirken ihtiyaç duyacağı bir kısım haklar da tanınmıştır. Bunlar; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarıdır. Temelini Anayasa’nın 28. vd. maddelerinden alan ve 5187 sayılı Basın Kanununun 3. maddesinde düzenlenen bu haklar, basın yoluyla işlenen suçlarda, hukuka uygunluk nedenlerini oluşturur. Bilgiyi yayma, eleştirme ve yorumlama haklarının kabulü için, açıklama, eleştiri veya değer yargısı biçimindeki bilginin gerçek ve güncel olması, açıklanmasında kamunun ilgi ve yararının bulunması, açıklanış şekli ile konusu arasında düşünsel bir bağ bulunması, açıklamada “küçültücü” sözlerin kullanılmaması gerekir. … Yargılama konusu haber ve yorum metnindeki eleştiri ve değer yargılarının bir kısmı sert ve çarpıcı bir üslupla dile getirilmiştir. Yerleşmiş yargısal kararlarda da vurgulandığı üzere esasen, eleştirinin sert bir üslûpla gerçekleştirilmesi, kaba olması ve nezaket sınırlarını aşması, eleştirenin amacına, psikolojisine, eğitim ve kültür düzeyine bağlı bir olgudur. Ancak kabul edilmelidir ki, basın özgürlüğü, belli ölçülerde abartmayı, hatta kışkırtmaya başvurmayı da içerir. Gazetecilerin yazılarında kullandıkları deyimler “polemik” niteliğinde olsa da, nesnel bir açıklamayla desteklendiğinde, bu ifadeler asılsız kişisel saldırı olarak görülemez.” şeklindeki açıklamalar dikkate alındığında, somut olayda Sabah Gazetesinin 27/03/2014 tarihli sayısının 1. sayfasında, “Kaset Örgütünün 72 Emniyet Müdürü” ve 20. sayfasında, “Paralel Yapının 72 Polis Müdürü” başlıkları ile yayınlanan yazıların basın özgürlüğü kapsamında kaldığı nazara alındığında, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği, gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5187 sayılı Kanun kapsamında düzeltme ve cevap metninin yayınlanmasına karar verilbilmesi için, bu kanunda yazılı şartların yanı sıra haberin "basın özgürlüğü" kapsamında kalıp kalmadığının tespiti de gerekmektedir. Basın yoluyla işlenen suçlar nedeniyle görülen davalarda göz önünde bulundurulması gereken "basın özgürlüğü" kavramının içeriği ve hukuka uygunluk nedenleri, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.02.2007 tarihli, 2007/7-28 E. - 2007/34 K. sayılı kararında da belirtilmiştir. İfade ve basın özgürlüğü kapsamında basına, görevini yapması sırasında ihtiyaç duyacağı bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma gibi haklar tanınmıştır. Haber içeriğinde ilk bakışta suçun unsurlarının oluştuğuna dair bir izlenim olsa dahi, yukarıda belirtilen basın özgürlüğüne dair hak ve yetkilerin, haber yoluyla işlenen suçlar bakımından birer hukuka uygunluk nedeni sayılabilmesi için;

- Habere, açıklama ve eleştiriye konu olan bilginin gerçek olması,

- Haberin güncel ve toplumun ilgisi bakımından taze olması,

- Haberin yapılması ve bu bilginin açıklanması bakımından kamunun yararının bulunması,

- Haberin konusu, haberle amaçlanan hedef ile kullanılan ifadeler arasında bağ bulunması,

- Her hal ve şartta haberin konusu, haberde yer alan kişilerin eylemleriyle ilgisi olmayan derecede "küçültücü, rencide edici, aşağılayıcı" ifadelere yer verilmemesi gerekmektedir.

Yukarıda izah edilen hukuka uygunluk nedenlerinin hep birlikte bir haberin yapılması ve yayınlanması sırasında bulunması, basın yoluyla işlenen suçlarda, haberi yapanların cezalandırılmamasında, dolayısıyla toplumun habere ulaşmasında daha yüksek bir kamu yararı olduğunu göstermektedir. Haberin yayınlanması eyleminin, suç olup olmadığı veya suç unsuru oluştursa dahi haberde hukuka uygunluk nedenlerinin bulunduğundan bahisle haberi yapanların cezalandırılıp cezalandırılmaması, kuşkusuz bir yargılama sürecinden geçildikten sonra anlaşılacaktır. Ancak 5187 sayılı kanunda yazılı düzeltme ve cevap metni yayınlanması hakkı, zarar görenin acil olarak haberi düzeltmesi ihtiyacından kaynaklanmaktadır.

Suç unsuru içeren bir haber yapılması halinde, bu eylemin cezalandırılmamasına yol açan "basın özgürlüğü" ve "hukuka uygunluk nedenleri" kavramlarının, Basın Kanunu'nda yer alan "düzeltme ve tekzip metni yayınlanması kararı"nda veya internet yoluyla yapılan yayınların düzenlenmesi sırasında verilen "erişimin engellenmesi kararı"nda mutlak suretle gözetilmesi gerekmektedir. Çünkü söz konusu olan sadece basının değil, tüm toplumun temel hak ve özgürlükleridir. Dolayısıyla, düzeltme ve tekzip metni ile zarar gördüğü iddia edilen kişinin kişilik haklarının korunması amaçlanırken, tüm toplumun gerçeklere dair bilgiye, zamanında ulaşması hakkının ve genel kamu yararının engellenmemesi gerekmektedir.

Hal böyleyken, kendisinden düzeltme ve tekzip metni talep edilen mahkemece yapılması gereken, öncelikle tekzip metni yayınlanması talebiyle gelen dosyada mevcut haberin, (içeriğinde hakaret, iftira veya tehdit gibi başkaca atıflarda bulunulmasa, suç unsuru içermese bile) 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında "...kişilerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılıp yapılmadığı.."nın tespit edilmesi, bu yönde ifadeler yoksa talebin reddi, bu yönde bir ihlal varsa o halde haberde ikincil inceleme konusu olan hukuka uygunluk nedeninin olup olmadığıyla, haberin "ifade ve basın özgürlüğü" kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesidir.

5187 sayılı Basın Kanunu'na göre, tekzip metni kararının alınması ve tekzibin yayınlanmasının sıkı şekil şartları ve kurallarına bağlanmasının amacı, kişinin haklarını ihlal ettiği okunduğu anda belli olan haberlerin acele biçimde haberi veren kişi tarafından geri alınması, düzeltilmesi ve saldırının daha fazla mağduriyete neden olmamasıdır. Bu hususta mahkemece verilecek kararda, haber içeriğinden açıkça anlaşılmıyorsa ayrıntılı şekilde haberin suç oluşturup oluşturmadığıyla ilgili bir inceleme veya değerlendirme yapılmasına gerek yoktur.

Kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal eden deyiminden; haberde, üstü örtülü de olsa toplumun geneli tarafından açıkça anlaşılabilen bir muhatabı olan bir kişi hakkında, hakaret, sövme gibi bir ifade, habere konu olan kişiden beklenmeyen ve toplumun değerleri karşısında kınanan bir eylem isnadı veya kişinin toplum içinde sahip olduğu şöhreti sarsacak, kişiyi açıkça küçük düşürücü ifadeler kullanılması, gerçeğe aykırı yayım deyiminden ise; okunduğu anda toplumun geneli tarafından bilinen, maddi gerçeklerle ilgisi olmadığı açıkça anlaşılabilen olgu ve eylemlerin habere konu olan kişi tarafından gerçekleştirildiğine dair haberler anlaşılmalıdır. Haberin gerçekliği, sadece haberin yapıldığı anda bilinen ve görünen maddi gerçekliğe göre değil, toplumun bilgi birikimi, duyarlılık düzeyi ve ilgi alanlarına, toplum hafızasındaki yanılgılı veya yönlendirilmiş algıya göre de değişir. Toplumun genelinin hafızasında, haberin yapıldığı sırada dünya ve ülke genelinde gerçek olduğu bilinen, yaşandığı varsayılan maddi olgulara ve konjonktüre bağlı olarak haberin gerçekliği de değişebilir. Basın özgürlüğü, kişilerin zaten bildiği gerçeklerle değil, henüz öğrenmediği, öğrenilmesinde kamu yararı olan gerçekleri kişilere sunmakla eşdeğer bir görev görür.

"İfade ve basın özgürlüğü" kavramının, uluslararası sözleşme metinlerindeki ve AİHM kararlarındaki görünümüne dair aşağıdaki açıklamaları yapmakta fayda görülmektedir;