muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/3721, Karar No: 2020/12672, Tarih: 12.10.2020

Tüm bu açıklamalar ışığında suça konu edilen düzeltme ve cevap metnine konu haberde; suç tarihinde henüz ifşa edilmemiş olan ancak devletin hemen her kurumuna sızmış olduğu kesinleşmiş yargı kararlarınca tespit ve kabul edilen FETÖ- PDY terör örgütünün elebaşı olan katılan ile ilgili olarak, yurt dışında yürütülen ve halen devam eden iade sürecinde yapılan işlemler hakkında toplumun bilgilendirilmeye çalışıldığı, toplumun tümünü ilgilendiren ve o tarihlerde güncelliği olan haberin, basın özgürlüğü kapsamında kaldığı ve sanığın mahkumiyetine konu edilen düzeltme ve cevabın yayımlanmasına sebep olacak derecede başvuranın kişilik haklarını ihlal eden ifadeler içermediği anlaşılmakla,

Mahkemece basın özgürlüğü kapsamında kalan bir haber nedeniyle suçun hukuka aykırılık unsuru oluşmadığından bahisle sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken mahkumiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 12.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21057, Karar No: 2014/5525, Tarih: 10.03.2014

**7. Hukuk Dairesi         2013/21057 E.  ,  2014/5525 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Tokat 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 25/06/2013

Numarası : 2012/211-2013/264

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı işyerinde mekanik teknisyeni olarak çalıştığını, iş akdini fazla mesai ve diğer alacaklarının ödenmemesi nedeniyle haklı nedenle feshettiğinden bahisle kıdem tazminatı ve bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının devamsızlığı nedeniyle iş akdinin feshedildiğini, tüm haklarının ödendiğini, çalışma saatlerinin dosyaya sunulan yol yardım formlarından beli olduğunu ve onlarında ödendiğini bu nedenle alacağının olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının fazla çalışma yaptığının anlaşıldığı fazla çalışma ücretinin ödendiğine ilişkin davalı tarafından sunulmuş bir kayıt ve belge bulunmadığı davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bilirkişi tarafından davacının yılda 270 saat çalıştığının kabulü ile dosyaya uymayan bir yöntemle hesaplama yapılmıştır. Ara dinlenmelerinin ne kadar düşüldüğü belirlenemediği gibi, bilirkişi raporu denetlenebilir olmaktan uzaktır. Bu nedenlerle yeniden bilirkişiden rapor alınarak, davacının ilk kararı temyiz etmediği ve davalı yönünden kazanılmış hak oluştuğu da gözönünde tutularak, hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

3-Ulusal bayram ve genel tatil alacağı hesabı yönünden ise, davacının dini bayramlarda iki gün çalıştığı kabulü ile hesaplama yapılmıştır. Ancak dosya kapsamından davacının dini bayramlarda icapçı olarak nöbet tutmak suretiyle çalıştığı, yani evinde olduğu ancak iş çıkarsa işe gittiği anlaşılmaktadır. Davacının çalışma süresini kapsar şekilde yol yardım çalışmalarını gösterir formların da dosyaya sunulmuş olmasına göre dini bayram alacağının bu formlar incelenmek suretiyle belirlenmesi ve alacağın buna göre hüküm altına alınması gerekirken, yazılı delilin varlığına rağmen, salt tanık beyanlarına itibarla yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Kabule göre de, ulusal bayram genel tatil alacağının hesabı sırasında “Davacının günlük ücreti : 724/30 = 24.14 TL, 24.14 x 1,5 + 24.14 = 36.21 TL” olarak belirlenirken matematiksel bir hata yapılmış olması doğru olmamıştır.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

Kabule göre de, ulusal bayram genel tatil alacağının hesabı sırasında “Davacının günlük ücreti : 724/30 = 24.14 TL, 24.14 x 1,5 + 24.14 = 36.21 TL” olarak belirlenirken matematiksel bir hata yapılmış olması doğru olmamıştır.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 10.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/38807, Karar No: 2016/3080, Tarih: 05.02.2016

**13. Hukuk Dairesi         2014/38807 E.  ,  2016/3080 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar 04.04.2010 günü davacı ...’in, ateş, boğaz ağrısı, ishal ve kusma şikayetleriyle davalı şirkete ait Özel Öveçler Tıp Merkezi'ne götürüldüğünü, burada doktor muayenesi yapıldıktan sonra, doktor tarafından 5 adet iğne verildiğini, iğnelerin düzenli olarak yapıldığını, son iğnenin yapılması amacıyla 06.04.2010 tarihinde gittiklerinde, davalı tıp merkezinde sağlık memuru olarak çalışan davalı ... tarafından yapıldığını, ancak enjeksiyonun hatalı yapılması sonucunda, davacı ...’in siyatik sinirinde zedelenmeye, neticede '‘düşük ayak’" denilen sakatlığın oluştuğunu, ileri sürerek davalıların özensizliğinden ve kusurundan kaynaklanan zararları nedeniyle davacılar Özlem ve Arifin herbiri için 10.000,00 TL., Yiğit için 30.000,00 TL., olmak üzere toplam 50.000,00 TL., manevi tazminat ile 2.000,00 TL., maddi tazminatın davalılardan reeskont faiziyle birlikte müteselsilen tahsilini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, davalı ... tarafından yapılan hatalı enjeksiyon nedeniyle davacı ...'in zarar görmesi nedeniyle uğradıkları maddi ve manevi zararın tahsili istemi ile eldeki davayı açmışlardır. Davalılar davanın reddini dilemiş, mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın temeli vekillik sözleşmesi olup, özen borcuna aykırılığa dayanılmıştır. (818 s. BK. 386- 390) Vekil vekalet görevine konu işi görürken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de, bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın, yaptığı işlemlerin, eylemlerin ve davranışların özenli olmayışından doğan zararlardan dolayı sorumludur. Vekilin sorumluluğu genel olarak işçinin sorumluluğuna ilişkin kurallara bağlıdır. Vekil işçi gibi özenle davranmak zorunda olup, en hafif kusurundan bile sorumludur. (BK.321/1 md.) O nedenle sağlık memuru ve hastanenin meslek alanı içinde olan bütün kusurları, hafif de olsa, sorumluluğun unsuru olarak kabul edilmelidir.

Vekil, hastasının zarar görmemesi için, mesleki tüm şartları yerine getirmek, hastanın durumunu tıbbi açıdan zamanında ve gecikmeksizin saptayıp, somut durumun gerektirdiği önlemleri eksiksiz biçimde almak, uygun tedaviyi de yîne gecikmeden belirleyip uygulamak zorundadır. Asgari düzeyde dahi olsa, bir tereddüt doğuran durumlar da, bu tereddüdünü ortadan kaldıracak araştırmalar yapmak ve bu arada da, koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdür. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında bir seçim yapılırken, hastanın ve hastalığın özellikleri göz önünde tutulmak, onu risk altına sokacak tutum ve davranışlardan kaçınılmak ve en emin yol seçilmelidir. Gerçekten de müvekkil (hasta), mesleki bir iş gören vekilden, tedavinin bütün aşamalarında titiz bir ihtimam ve dikkat göstermesini beklemek hakkına sahiptir. Gereken özeni göstermeyen vekil, BK.nun 394/1 maddesi hükmü uyarınca, vekaleti gereği gibi ifa etmemiş sayılmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta hükme esas alınan 3. Adli Tıp İhtisas Kurulu raporunda, enjeksiyon uygulaması sonucu gelişen bulguların enjeksiyon nöropatisi ile uyumlu olduğu ancak tıbbi belgelerde enjeksiyonun yanlış yere uygulandığına dair kayıt bulunmadığı, enjeksiyonun doğru yere uygulanması halinde dahi farklı nedenlerle nöropatinin gelişebileceği, nöropatinin enjeksiyonun beklenebilir bir komplikasyonu olduğunu belirterek davalıların kusursuz olduğunu belirtmiştir.

Adli Tıp raporu bu hali ile kendi içinde çelişkili ve tıbbi gerekçeden yoksundur. Mahkemece yapılacak iş Üniversetilerden seçilecek konusunda uzman bilirkişilerden oluşacak heyetten yeniden ropar alınmalı ve sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde davanın reddi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukanda açıklanan nedenlerle kararın davacılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan 25,20 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2079, Karar No: 2021/1399, Tarih: 11.11.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2017/2079 E.  ,  2021/1399 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “menfi tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İzmir 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin nüfusa kayıtlı olduğu Küçükçekmece İlçesi Nüfus Müdürlüğünden nüfus cüzdanının kopyalanıp, kimliği belirsiz bir kişinin fotoğrafı kullanılmak suretiyle sahte nüfus cüzdanı çıkartıldığını, başka kişilerin de aynı eyleme maruz kaldığını, İzmir 7. İcra Müdürlüğünün 2006/7401 sayılı dosyasındaki alacağın da sahte kimlikle ve kimliği belirsiz kişilerce bankadan açılan kredi hesabına ilişkin olduğunu, müvekkilinin bu borçla bir ilgisinin bulunmadığını, davalı bankaya hiç gitmediğini, hesabı bulunmadığı gibi kredi çekmediğini, imza da atmadığını, icra takibindeki adreslerin müvekkilinin adresi olmadığından icra takibinden de haberi olmadığını ve borca itiraz edemediğini, 2009 yılının Aralık ayında maaşına gelen haciz nedeniyle icra takiplerini öğrendiğini, icra dosyaları için menfi tespit davaları açılmaya başlandığını ileri sürerek müvekkilin söz konusu icra takibi ve takip sonucu verilmiş aciz vesikası ile ilgili borcunun olmadığının tespitine, icra takibinin ve aciz vesikasının iptaline, müvekkilinin mağdur olmaması için teminatsız olarak tedbiren icra takibinin durdurulmasına, davalı taraf aleyhine alacağın %40’ından az olmamak üzere haksız takip tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili cevap dilekçesinde; iddiaların kötü niyetli ve borçtan kurtulmaya yönelik olduğunu, kredi veren müvekkili ile dava dışı ... Ayakkabı Çanta Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. arasında genel kredi sözleşmesi yapıldığını, belirtilen sözleşmenin davacı tarafından kefil sıfatıyla imzalandığını, borçlular hakkında icra takibi yapıldığını ve sonucunda 14.10.2009 tarihinde aciz vesikası alındığını, konunun yargılamayı gerektirdiğini, bu nedenle davacının tazminat isteminin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, olayda asıl zarara uğrayanın temlik eden banka, dolayısıyla müvekkili şirket olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

6. İzmir 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.03.2014 tarihli ve 2012/113 E., 2014/85 K. sayılı kararı ile; alınan bilirkişi raporuna göre İzmir 7. İcra Müdürlüğünün 2006/7401 sayılı dosyasında takibe konu edilen 19.12.2005 tarihli ve 20.000TL bedelli kredi sözleşmesinde davacının müşterek borçlu müteselsil kefil olarak gösterildiği ismi altındaki imzanın davacıya ait olmadığı dolayısıyla davacının icra takibine konu 17.102,74TL’den sorumlu ve davalıya borçlu olmadığı, gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. İzmir 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 13.11.2014 tarihli ve 2014/11675 E. 2014/16178 K. sayılı kararı ile;

“…(1) Davacı vekilinin katılma yolu ile verdiği temyiz dilekçesinin süresinde olmadığı, temyiz defterine kaydedilmediği ve harcının da ikmal edilmediği anlaşıldığından, davacı vekilinin temyiz isteminin bu nedenle reddi gerekmiştir.

(2) Hükme esas alınan raporlar mukayese belgeler açısından yeterli incelemeyi içermediği gibi, hangi belgelerin mukayese belge olarak kabul edildiği de rapor içeriğinden tam olarak anlaşılamamaktadır. Bu nedenle mahkemece, davacının gerek sözleşme tarihinden önce (yakın tarihli), gerekse sözleşme tarihinden sonra (yakın tarihli) attığı samimi imza asıllarının toplanarak, takip dayanağı sözleşmedeki ve diğer belgelerdeki imzanın davacıya ait olup olmadığı konusunda yeterli incelemeyi ve değerlendirmeyi içeren bir bilirkişi raporu (Adli Tıp Kurumu, Grafoloji Uzmanı, vs.) aldırılarak, varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir,…” gerekçesiyle (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz isteminin reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

9. İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.06.2015 tarihli ve 2015/234 E., 2015/457 K. sayılı kararı ile; önceki karar gerekçesi yanında, bozma ilamında hükme esas alınan raporda incelenen belgelerin açıkça belli olmadığı ve yeterli incelemenin yapılmadığı belirtilmiş ise de 11.12.2013 tarihli tutanakla tevsik edilen ve mahkemece toplanan 19.12.2005 tanzim 20.000TL bedelli senet, bir adet müşteri genel hizmetleri sözleşmesi aslı, bir adet şirket özel internet şubesi kaydı, İzmir 8. Noterliğinin ihtarnamesi ile İzmir 5. Noterliğinin imza sirkülerinin inceleme yapılmak üzere tevdi edildiği, bilirkişinin de bu belgeleri inceleyerek raporunu düzenlediği, ancak incelemeye ilişkin açıklamada bulunmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dosya kapsamına, alınan bilirkişi asıl ve ek raporlarına göre eldeki davaya ilişkin icra takibine konu edilen 19.12.2005 tarihli ve 20.000TL bedelli kredi sözleşmesinde davacının müşterek borçlu müteselsil kefil olarak gösterildiği ismi altındaki imzanın davacıya ait olmadığının anlaşılıp anlaşılamadığı, buradan varılacak sonuca göre mahkemece Özel Daire bozma kararında belirtildiği şekilde yeni bir inceleme yapılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konunun ve yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.

13. Davalı tarafından varlığı iddia edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Kuru, Baki: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı (Kuru-El Kitabı), İstanbul 2013, s. 346).

14. Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.

15. Eş söyleyişle kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Kuru, Baki: İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).

16. Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse, menfi tespit davası icra takibinden önce sonuçlanmaz ve ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olması (veya ihtiyati tedbir kararının kaldırılması) nedeniyle, (menfi tespit davası görülmekte iken) borç alacaklıya (davalıya) ödenmiş olursa, menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir (m.72/6); yani menfi tespit davası (kendiliğinden) istirdat davasına dönüşür; bu hâlde mahkeme menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam eder (Kuru, Baki: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı, Ankara, 2017, s. 146). Bu durumda İİK’nın 72/6 maddesi gereğince bedele dönüşen isteminin temeli menfi tespit davasıdır.

17. Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî İlişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıya düşer. Örneğin; alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372).

18. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Yazı veya imza inkârı” başlıklı 208. maddesi;

“(1) Taraflardan biri, kendisi tarafından düzenlendiği iddia edilen bir belgedeki yazı veya imzayı inkâr etmek isterse, sahtelik iddiasında bulunmalıdır; aksi hâlde belge, aleyhine delil olarak kullanılır.

(2) Bir belgenin sahteliği iddia edildiğinde, belgenin mahkemeye verildiği tarih yazılıp mühürlenerek, saklanması için mahkemece gerekli tedbirler alınır.

(3) Bir belgenin sahteliğini iddia eden kimse, bunu aynı mahkemede ön sorun şeklinde ileri sürebileceği gibi, bu konuda ayrı bir dava da açabilir.

(4) Resmî bir senetteki yazı veya imzayı inkâr eden tarafın bu iddiası, ancak ilgili evraka resmiyet kazandıran kişiyi de taraf göstererek açacağı ayrı bir davada incelenip karara bağlanabilir. Asıl davaya bakan hâkim, gerekirse bu konuda imza veya yazıyı inkâr eden tarafa, dava açması için iki haftalık kesin bir süre verir”

Aynı Kanun’un “Yazı veya imza inkârının sonucu” başlıklı 209. maddesi;

“(1) Adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz.

(2) Resmî senetlerdeki yazı veya imza inkâr edildiğinde, senetteki yazı veya imzanın sahteliği, ancak mahkeme kararıyla sabit olursa, bu senet herhangi bir işleme esas alınamaz.

(3) Senede dayanılarak verilmiş olan ihtiyati tedbir, o senet hakkındaki sahtelik iddiasından etkilenmez ve gerektiğinde senet sahibi haklarının korunması için yeni tedbirler talep edebilir”

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Sahtelik incelemesi” başlıklı 211. maddesi ise;

“ (1) Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir:

(3) Senede dayanılarak verilmiş olan ihtiyati tedbir, o senet hakkındaki sahtelik iddiasından etkilenmez ve gerektiğinde senet sahibi haklarının korunması için yeni tedbirler talep edebilir”

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Sahtelik incelemesi” başlıklı 211. maddesi ise;

“ (1) Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir:

a) Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir. Hâkim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir.

b) (a) bendi hükmüne göre yaptığı incelemeye rağmen, hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa, bilirkişi incelemesine karar verir. Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir”.

şeklinde düzenlemeler içermektedir.

19. Buna göre, HMK’nın 211/a maddesine göre yapılan incelemeye rağmen hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamış ise HMK’nın 266. ve devamı maddelerine göre çözümü özel veya teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi incelemesine karar verilir. Aynı Kanun’un 211/b maddesine göre bilirkişi incelemesinden önce mevcutsa o tarafa ait karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar ilgili yerlerden getirilir. Bilirkişi o mahkemede elde edilen yazı ve imzalarla inceleme yapar. Bu husus maddenin gerekçesinde “...Bilirkişi incelemesinde, bu yazı ve imzalarla mahkemece elde edilen yazı ve imzalar esas alınır. Bilirkişi inceleme için gerekli görürse kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir...” şeklinde açıklanmıştır. Bu hükümden anlaşılacağı üzere takibe dayanak senedin sahteliğinin bilirkişi raporu ile ispatlanması gerekir. Bilirkişi incelemesinde kullanılacak belgeler mahkeme veya bilirkişi huzurunda alınan imza örnekleri ve mukayeseye esas belgelerdir.