muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/134, Karar No: 2019/465, Tarih: 11.06.2019

Dördüncü fıkrada niteliği belirtilen ateşli silahlar ile benzerlerinin miktar bakımından vahim olması halinde birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı cezalar bir kat artırılarak hükmolunur.” düzenlemesi getirilmiştir.

Anılan maddenin üçüncü fıkrasının 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun’un 155. maddesiyle değiştirilmeden önceki hâli “Birinci fıkradaki eylemleri işlemek amacıyla teşekkül kuranlarla yönetenler veya teşekküle mensup olanlar tarafından sözü geçen fıkrada yazılı suçlar işlenirse failler hakkında on yıldan onbeş yıla kadar ağır hapis ve ellibin liradan yüzbin liraya kadar ağır para cezası hükmolunur. Bu fıkrada yazılı teşekkül, iki veya daha fazla kimsenin birlikte cürüm işlemek amacı etrafında birleşmesi ile oluşur.” şeklindeyken 5237 sayılı TCK’nın örgüt suçlarına ilişkin düzenlemelerine paralel olarak “teşekkül” kavramı yerine “bir örgütün faaliyeti çerçevesinde” kavramı getirilmiş, bu durum madde gerekçesinde “5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak düzenlenen fiillerin, nitelik ve kapsamı itibariyle örgütlü olarak işlenmesi hâli, Türk Ceza Kanununun özel hükümler bölümünde fiile bağlı artırım nedeni olarak öngörülmüştür. Yeni ceza kanunu sisteminde, örgüt oluşumu bakımından suçun kanuni tanımında, teşekkül, cemiyet ve oluşum şeklinde bir tanımlama sistemi benimsenmemiştir. Başka bir anlatımla suçun ‘örgüt’ kavramı ile örtüşen bir oluşum içerisinde işlenmesi, fiilin artırım nedeni olarak düzenlenmesi bakımından yeterli görülmüştür. Türk Ceza Kanununun 220 nci maddesinde düzenlenen suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin madde hükümleri de dikkate alındığından örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerektiği belirtilmiş, yine söz konusu maddenin gerekçesinde de örgüt varlığından söz edilebilmesi için failler arasında iştirak iradesi olup olmadığına bakılmaksızın belli bir suçun işlenmesi bakımından hiyerarşik bir ilişki ve yapı içerisinde süreklilik arz eden bir eylemin gerçekleştirilmesi örgüt varlığı için aranan bir unsur olarak kabul edilmiş bulunmaktadır. Yeni Türk Ceza Kanunu sisteminde ve 1.6.2005 tarihinden sonra yürürlüğe giren ve ceza hükmü içeren diğer kanunlarda suçun örgütlü olarak işlenmesi bakımından genel olarak kabul gören unsur, ‘bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi’ ifadesidir. Bu nedenle 6136 sayılı Kanun’un 12 nci maddesinin söz konusu fıkrasında belirtilen suçun işleniş şeklinin ‘bir örgütün faaliyeti çerçevesinde’ olmasının yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde yorumlanması gerekmektedir. Fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde failler hakkında yaptırımın artırımlı olarak uygulanacağı madde metninde öngörülmüş ayrıca, Türk Ceza Kanunu’nun gerçek içtima kuralları da göz önünde tutularak failler hakkında hem söz konusu bu maddede yazılı suçtan hem de örgüt oluşumunun silahlı olup olmadığına ve amacına göre Türk Ceza Kanununun 220 veya 314 üncü maddelerine göre de ayrıca cezaya hükmolunacaktır.” şeklinde açıklanmıştır.

Görüldüğü gibi 6136 sayılı Kanun'un 12. maddesinde düzenlenen suç, seçimlik hareketli suçlardan olup anılan madde gereğince, ateşli silahlarla bunlara ait mermilerin ülkeye sokulması veya sokmaya teşebbüs edilmesi ya da ülkeye sokulmasına aracılık edilmesi, ateşli silahlarla bunlara ait mermilerin ilgili Kanun hükümleri dışında ülkede yapılması veya bu suretle ülkeye sokulmuş ve ülkede yapılmış olan ateşli silahlar veya mermilerin bir yerden diğer bir yere taşınması ya da yollanması veya taşımaya bilerek aracılık edilmesi, satılması, satmaya aracılık edilmesi veya bu amaçla bulundurulması yasaklanmıştır. Maddede yazılı hareketlerden herhangi birinin gerçekleştirilmesi ile suç oluşmaktadır. Anılan Kanun’un üçüncü fıkrası gereğince fail hakkında hükmolunan temel cezadan arttırım yapılabilmesi için madde gerekçesinde de bahsedildiği üzere fiilin nitelik ve kapsamı itibariyle örgütlü olarak işlenmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle aralarında hiyerarşik yapı ve devamlılık bulunan en az üç kişi tarafından oluşturulmuş bir örgütün kuruluş amacına uygun faaliyetleri kapsamında 6136 sayılı Kanun’da sayılan seçimlik hareketlerden birisinin gerçekleştirilmesi şarttır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Birinci uyuşmazlık konusunun incelenmesi sırasında izah ve kabul edilen oluşa göre; sanık ...’a ait olan vahim nitelikteki silahlardan sekiz adedinin inceleme dışı sanık ... tarafından çıkar amaçlı suç örgütüne 09.03.2011 tarihinde teslim edildiği, iki adedinin ise inceleme dışı diğer sanık ... aracılığıyla inceleme dışı diğer sanık ...’e verildiği tespit edilmiş olup sanık ...'ın adı geçen inceleme dışı sanık ...'nin yöneticisi olduğu örgüte üye değil bu örgüte yardım eden konumunda olduğu, sanık ile ismi geçen inceleme dışı sanıklar ya da başka kişiler ile diğer bir suç örgütünü kurduğu, yönettiği veya bu örgüte üye olduğu, silah ticaretini de bu örgütün faaliyetleri çerçevesinde işlediğine dair dosyaya yansıyan herhangi bir delil bulunmadığı gibi sanık ...’ın silahları verdiği şahsın suç örgütü üyesi olduğunu bilmesinin ve silahları alan suç örgütünün üyesi değil bu örgüte yardım eden olmasının Kanun’da öngörülen arttırım sebebine vücut vermeyeceği gözetilerek hakkında 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanamayacağının kabul edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçe ile kabulüne karar verilmelidir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının;

a) Birinci uyuşmazlık konusu bakımından KABULÜNE,

b) İkinci uyuşmazlık konusu bakımından değişik gerekçe ile KABULÜNE,

2- Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 17.06.2015 tarihli ve 9329-41724 sayılı sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş silahlı örgüte yardım etmek ve 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarına yönelik onama kararlarının KALDIRILMASINA,

3- CMK'nın mülga 250. maddesi ile görevli Adana (Kapatılan) 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.12.2013 tarihli ve 29-191 sayılı;

a) Birinci uyuşmazlık konusu bakımından KABULÜNE,

b) İkinci uyuşmazlık konusu bakımından değişik gerekçe ile KABULÜNE,

2- Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 17.06.2015 tarihli ve 9329-41724 sayılı sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş silahlı örgüte yardım etmek ve 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarına yönelik onama kararlarının KALDIRILMASINA,

3- CMK'nın mülga 250. maddesi ile görevli Adana (Kapatılan) 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.12.2013 tarihli ve 29-191 sayılı;

a) Sanık hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş silahlı örgüte yardım etme suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün; suç işlemek amacıyla kurulmuş silahlı örgüte yardım eden sanığın "örgüt mensubu suçlu" olarak kabul edilemeyeceği gözetilmeden hükmolunan hapis cezasına yönelik olarak TCK'nın 58. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca sanık hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezasının infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

Ancak, yeniden yargılama gerektirmeyen bu hususun, 1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrası gereğince karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün görüldüğünden, hüküm fıkrasındaki TCK'nın 58. maddesinin dokuzuncu fıkrasının uygulanmasına ilişkin bölümlerin çıkarılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

b) Sanık hakkında 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün; 6136 sayılı Kanun’un 12/3. maddesinin uygulanmasının isabetli olmadığı gözetilmeksizin fazla ceza tayini ve sanığın suç işlemek amacıyla kurulmuş olan silahlı örgüte yardım etme suçundan mahkûmiyetine karar verilmiş olması nedeniyle "örgüt mensubu suçlu" olarak kabul edilemeyeceği gözetilmeden 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan hükmolunan hapis cezasına yönelik olarak TCK'nın 58. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca sanık hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezasının infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması isabetsizliklerinden BOZULMASINA,

4- 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçu bakımından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının değişik gerekçeyle kabul edilerek Özel Daire onama kararının kaldırılıp Yerel Mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi nedeniyle, sanık ...'nın bu suça ilişkin cezasının İNFAZININ DURDURULMASINA ve TAHLİYESİNE, başka bir suçtan hükümlü veya tutuklu olmadığı takdirde derhal salıverilmesi için YAZI YAZILMASINA,

5- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 11.06.2019 tarihinde yapılan müzakerede oy birliği ile karar verildi.

... ... ...

... ... ...

... ... ...

... ... ...

... ... ...

...

Yazı İşleri Müdürü

T.Y
Yargıtay — Esas No: 2013/34236, Karar No: 2014/408, Tarih: 14.01.2014

**12. Hukuk Dairesi         2013/34236 E.  ,  2014/408 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/08/2013

NUMARASI : 2013/165-2013/204

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi .. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 24,30 TL onama harcının mahsubuna bakiye 0,90 TL harcın temyiz edenden alınmasına, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2003/693, Karar No: 2003/740, Tarih: -

Hukuk Genel Kurulu 2003/4-693 E., 2003/740 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2003/4-693 E., 2003/740 K.**

**- MUARAZANIN ÖNLENMESİ DAVASI

- SÖZLEŞME YAPMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ**

**"İçtihat Metni"**

Taraftar arasındaki "muarazanın önlenmesi" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; (Gaziosmanpaşa Asliye Birinci Hukuk Mahkemesi)nce davanın kabulüne dair verilen 13.11.2001 gün ve 2001/711-1043 sayılı kararın incelenmesi Davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay Dördüncü Hukuk Dairesinin 3.7.2002 gün ve 4208-8433 sayılı ilamı ile;

(.........Davacı, Türk Eczacılar Birliği ile Maliye Bakanlığı arasında düzenlenen protokol gereğince kamu kurumu niteliğinde olan Belediye'nin kendisi ile ilaç alma konusunda sözleşme yapma zorunluluğu bulunduğunu, bu zorunluluğu yerine getirmediğinden davalının sözleşmeyi imzalama zorunda bulunduğunun tespitine ve bu şekilde yarattığı muarazanında giderilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davalının, davacı ile sözleşme yapma zorunluluğunda olduğunun tespitine ve bu şekilde sözleşme yapılmak suretiyle muarazanın giderilmesine karar verilmiş, karar davalı tarafından temyiz edilmiştir. Dosyadaki kanıtlara göre Türk Eczacılar Birliği ile Maliye Bakanlığı arasındaki protokol başlıklı bir belgenin bulunduğu, bu belgede kurum ve kuruluşlar %5 Iskonto yapan ve başvuru formunu getiren her eczane ile anlaşma yapacakları öngörülmüştür. Bu belge yukarıda açıklandığı üzere Maliye Bakanlığı ile davacının üyesi bulunduğu birlik arasında yapılmıştır. Somut olaydaki davalı Belediyedir. Maliye Bakanlığından ayrı bir tüzel kişiliği ve bütçesi bulunmaktadır. Bu bakımdan Maliye Bakanlığı ile yapılan protokolün sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereğince davalıyı da bağlayacağından söz edilemez. Diğer bir anlatımla davalının taraf olmadığı, bir belgenin düzenlenmesi sonucu davalıya yükümlülük yüklenemez. Davalının böyle bir yükümlülüğü bulunmadığına göre, sözleşme yapma özgürlüğü ilkesi uyarınca davalının davacı ile sözleşme yapma zorunluluğunda olduğunun tesbiti biçiminde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın bozulması gerekmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki tararda direnilmiştir.

Temyiz Eden : Davalı vekili

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, tespit ve muarazanın meni istemine ilişkindir.

Yapılan görüşmeler sırasında öncelikle görev/yargı yolunun idari yargı mı yoksa adli yargı mı olduğu hususunun çözümlenmesi gerektiği ön mesele olarak ileri sürülmüştür.

Ön sorunun dolayısıyla yargı yolu göreve ilişkin uyuşmazlığın çözümüne esas olmak üzere somut olay ortaya konulduktan sonra, genel olarak idari nitelikteki eylem, işlem ve sözleşmelerin unsurlarının, idari yargının görev alanının, ardından da özel hukuk alanındaki sözleşmelerin ve adli yargının görev alanının irdelenmesinde yarar vardır.

Ön sorunun dolayısıyla yargı yolu göreve ilişkin uyuşmazlığın çözümüne esas olmak üzere somut olay ortaya konulduktan sonra, genel olarak idari nitelikteki eylem, işlem ve sözleşmelerin unsurlarının, idari yargının görev alanının, ardından da özel hukuk alanındaki sözleşmelerin ve adli yargının görev alanının irdelenmesinde yarar vardır.

Davacı, İstanbul Eczacılar Odası üyesi eczacı, davalı ise yeni dönemde onunla sözleşme yapmaya yanaşmayan ........ Belediye Başkanlığı'dır.

Taraflar arasında, Maliye Bakanlığı ile Türk Eczacılar Birliği Merkez Heyeti arasındaki "Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği" uyarınca kurum mensuplarının eczanelerden temin edecekleri ilaçlarla ilgili olarak kurumlarla eczaneler arasında yapılacak anlaşmalara dair her yıl yenilenen protokol hükümleri gereğince dava tarihinden on iki yıl öncesinden beri kurulmuş ve yenilenerek gelen sözleşme ilişkisi bulunmaktadır. Ancak, son olarak 22.3.2001 günlü 24350 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Protokol gereği, davalı idarece davacı tarafa gönderilen, 25.4.2001 günlü "1.5.2001 tarihine kadar 2001 yılı sözleşmelerinin yenilenmesi gerekmektedir. Sözleşmelerini yenilemeyen Eczaneler ile yeni sözleşme imzalanmayacak ve reçete kabul edilmeyecektir. Bilgi ve gereğini rica ederim." Şeklindeki yazısı üzerine, davacı eczacının 26.4.2001 tarihli dilekçesi ekinde davalı Belediyeye verdiği başvuru formu ve protokol hiçbir neden gösterilmeden cevapsız bırakılmış ve davacının sahibi olduğu eczane anlaşmalı eczaneler listesine alınmamıştır.

Burada ilk olarak üzerinde durulması gereken husus uyuşmazlığa konu; 20.12.2000 tarihli ve 4611 sayılı 2001 mali yılı Bütçe kanunu ile; 27.7.1973 tarihli ve 7/6913 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği uyarınca, genel ve katma bütçeli daire ve idarelerle, döner sermayeli kuruluşlara ait tedavi kurumlarında yapılan tedavi ücretleri ile tedavi yardımına ilişkin işlemlerde kurumlararası birliği sağlamak amacıyla, düzenlenen uygulamaları içeren; 22.3.2001 tarihli ve 24350 sayılı resmi gazetede yayımlanan 2001 mali yılı bütçe uygulama talimatı uyarınca eczaneler ile adı geçen kuruluşlar arasında düzenlenecek protokolün hukuksal niteliğidir. Protokolün dayanağı durumundaki bütçe uygulama talimatının başlangıcında da açıkça vurgulandığı gibi, böyle bir protokol düzenlenmesine yönelik düzenlemelerin amacı kamusal yetkinin kullanılmasından çok kurumlararası uygulama birliğinin sağlanmasıdır. Sadece, tedavi ücretleri ile tedavi yardımına ilişkin işlemlerde uygulama birliğinin sağlanması amacıyla getirilen bu düzenlemeler, protokole ve buna dayanılarak eczaneler ile kuruluşlar arasında yapılacak ya da yenilenecek anlaşmalara idari sözleşme niteliğini kazandıracak mıdır?

Bilindiği üzere; idari sözleşmeler idarenin, kamusal yetkisine dayanarak, kamu hizmetleri gereği ve kamu yararı nedeniyle yaptıkları sözleşmelerdir. Bunlar idarenin ayrıcalıklı, üstün hak ve yetkilerini içerirler, idare bunlarda tek taraflı değişiklikler yapabilir ya da sözleşmenin feshine gidebilir, tarafların serbest iradelerine dayanmazlar. Sözleşmelerin açıklanan bu unsurları taşımaları halinde bunlarla ilgili uyuşmazlıkların çözüm yeri idari yargı mercileridir. Uyuşmazlığa konu, Maliye Bakanlığı ile Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti arasında imzalanmış olan; "'Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği uyarınca kurum mensuplarının eczanelerden temin edecekleri ilaçlarla ilgili olarak" kurumlarla eczaneler arasında yapılacak anlaşmalara dair her yıl bütçe kanunları gereği yenilenen protokol hükümleri yukarıda ifade olunan idari sözleşmeler kapsamına girmemektedir. Zira bu protokol hükümleri protokolün tarafı durumundaki idare açısından kendi içinde uygulama birliği sağlamak yönünden bu kapsamdaki kurum ve kuruluşları bağlamakla birlikte, protokolün diğer tarafını teşkil eden eczacılar açısından tam bir sözleşme yapıp yapmama serbestisi getirmiştir. Bu protokolle, sözleşme yapmak isteyen ve belirlenen şartlara uyan eczanelerle idarenin mutlak ve takdir hakkına dayalı olmaksızın sözleşme yapma zorunluluğu getirilmesine karşın, diğer taraf eczaneler yönünden bu sözleşmeye taraf olmak isteyip istememek ve başvurup başvurmamak tümüyle kendilerine bırakılmıştır. Bu yönüyle de; anılan protokol idarenin ayrıcalıklı, üstün hak ve yetkilerini içermemekte, akdin diğer tarafı yönünden serbest iradeye dayanmaktadır. Uygulama birliğine yönelik ve idarenin kendisini kısıtlayan şekli düzenlemenin varlığı, özü teşkil eden akdi ilişkiyi ortadan daldırmayacağı gibi, salt bu nedenle yapılacak anlaşmalara idari nitelik de kazandıramaz. Aksine bir kabul şekli, idarenin taraf olduğu tip sözleşmelerin tümünde başka özelliklerine bakılmaksızın idari sözleşmenin varlığını kabul anlamına gelir. Oysa idare, özel hukuk kurallarının esas alındığı tip sözleşmeler ya da belli şekle bağlanmamış sözleşmeler yapabilir, bu sözleşmelere taraf olabilir. Bu durumda salt idarenin taraf olması o sözleşmeye idari sözleşme niteliğini kazandırmaz ve bunlarla ilgili uyuşmazlıkların çözüm yeri de yine idari yargı değil, adli yargı mercileri olmalıdır.

Diğer taraftan, taraflar arasında yıllar boyunca her yıl bütçe kanunlarına ek bütçe talimatları gereği yenilenerek gelen on iki yıllık bir sözleşme ilişkisi mevcuttur. Bu sözleşmenin tümü anılan protokol hükümlerine dayalı olarak ve yine protokolde belirlenen esaslar çerçevesinde gerçekleşmiş ve hayata geçirilmiştir. Bütçe talimatının (14.6.) maddesinde yer alan; "Sözleşmeler, ilk defa yapılacak olanlar hariç, eczaneler tarafından bu Talimatın resmi gazetede yayımlanmasını takip eden en geç 60 gün içerisinde yenilenecektir." Hükmüne uygun olarak davacı eczacı, davalı idarenin bu yöndeki yazısına da dayanarak süresi içinde yenileme talebinde bulunmuş, sözleşmeyi devam ettirme iradesini karşı tarafa bildirmiştir. Artık burada ilk defa yapılmış bir sözleşme değil, ayakta ve varolan, yenilenmesi belli sürede başvuruya bağlanmış olan bir sözleşmenin yine belirlenen sürede yapılan başvuru ile yenilenmesi söz konusudur, idarenin ise, protokol gereği ve anılan Protokolde "Sözleşmenin feshini gerektiren Hususlar" başlığı altında sayılan eylemleri yapanlar dışındaki talep sahipleri ile sözleşme yapma zorunluluğu olup, davalı idare, davacı eczacının sözleşmesini yenilememe nedenlerini de açıklamaksızın bu mükellefiyetini yerine getirmemiştir. Davalının bu mükellefiyetten kaçması, ayakta ve varolan sözleşmenin yok sayılmasına yol açamayacağı gibi, özel hukuk hükümlerine tabi bir sözleşmenin hiç ya da henüz kurulmamış olduğu sonucunu da doğuramaz. Bu yönüyle de uyuşmazlığın tümüyle özel hukuk kuralları çerçevesinde ve adli yargı mercilerinde çözümü gerekir.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümlenmesinde adli yargı mercileri görevli olup mahkemece işin esasının incelenmiş olması yerindedir. Ön sorunun bu şekilde aşılmasına 3.12.2003 tarihinde yapılan ikinci görüşmede oyçokluğu ile karar verilmiş, işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümlenmesinde adli yargı mercileri görevli olup mahkemece işin esasının incelenmiş olması yerindedir. Ön sorunun bu şekilde aşılmasına 3.12.2003 tarihinde yapılan ikinci görüşmede oyçokluğu ile karar verilmiş, işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Davacı eczacı, davalı Belediye Başkanlığı ile aralarında, Maliye Bakanlığı ile Türk Eczacılar Birliği arasında imzalanan protokol hükümleri uyarınca on iki yıldır süregelmekte olan anlaşma bulunduğunu, aynı protokol gereği son olarak üyesi olduğu İstanbul Eczacı Odasından aldığı başvuru formunu 26.4.2001 tarihinde Belediye Başkanlığına imzalaması için vermiş olmasına ve aradan uzun süre geçmesine rağmen imzalanmadığını ve kendisine iade de edilmediğini, anlaşmalı eczaneler listesinde eczanesinin yer almadığını, davalının imzalamak yükümlülüğünde bulunduğu Protokolü imzalamayarak, kendisini şimdiden altından kalkamayacağı kadar zarara ve maddi sorumluluğa soktuğunu, ayrıca; davalı Belediye yetkililerinin, yalnızca bazı durumlarda protokolü imzalamama ile yükümlendirildiklerini, bu yükümlülüğün Protokolde "Sözleşmenin feshini gerektiren Hususlar" başlığı altında belirtilen eylemleri yapanlar hakkında olduğunu, kendisinin böyle bir eylemi bulunmadığını, sonuçta bu protokol gereğince kamu kurumu niteliğinde olan Belediye'nin kendileri ile ilaç alma konusunda sözleşme yapma zorunluluğu bulunduğu halde bunu yerine getirmediğini, ifadeyle; davalının sözleşmeyi imzalama zorunda bulunduğunun tespitine ve bu şekilde yarattığı muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Belediye vekili cevap dilekçesinde; görev itirazında bulunarak, bu davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olmayıp, İstanbul idare Mahkemeleri olduğundan davanın görevden reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsedildiği üzere ortada davacının belediyeye sözleşme yapılması talebiyle vaki başvurusu ve bu başvuruya cevap verilmemek suretiyle zımnen bu başvurunun reddedilmiş sayılmasının söz konusu olduğunu, davanın davalı ile davacı arasındaki ilişkinin de kamu hukuku ilişkisi bulunması karşısında tesbit davası hakkındaki kararın idari yargı yerinde verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın öncelikle görev yönünden reddini, olmazsa esastan reddini, savunmuştur.

Mahkemece; davacı ile davalının sözleşme yapma zorunluluğu olduğunun tespiti ile taraflar arasında sözleşme yapılmak suretiyle muarazanın giderilmesine karar verilmiş, davalı vekilinin temyizi üzerine Özel daire kararı yukarıda açıklanan gerekçeyle bozmuştur. Yerel Mahkemenin direnmeye ilişkin hükmü davalı vekilince temyize getirilmiştir.

Mahkemece; davacı ile davalının sözleşme yapma zorunluluğu olduğunun tespiti ile taraflar arasında sözleşme yapılmak suretiyle muarazanın giderilmesine karar verilmiş, davalı vekilinin temyizi üzerine Özel daire kararı yukarıda açıklanan gerekçeyle bozmuştur. Yerel Mahkemenin direnmeye ilişkin hükmü davalı vekilince temyize getirilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davalı Belediyenin taraf olmadığı Maliye Bakanlığı ile Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti arasındaki "Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği" uyarınca kurum mensuplarının eczanelerden temin edecekleri ilaçlarla ilgili olarak kurumlarla eczaneler arasında yapılacak anlaşmalara dair 22.3.2001 günlü 24350 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Protokol'ün davalı Belediye yönünden bağlayıcı olup olmadığı, noktasında toplanmaktadır.

ilkin konuya ilişkin yasal düzenlemelerin ve uyuşmazlık konusu protokol hükümlerinin ele alınmasında yarar vardır;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 1. maddesi gereğince: Bu kanun, genel ve katma bütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.