muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5289, Karar No: 2020/11575, Tarih: 30.11.2020

**15. Ceza Dairesi         2019/5289 E.  ,  2020/11575 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçundan sanıklar ..., ..., ..., ..., ...’in beraatine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından, sanıklar ..., ...’un beraatine ilişkin hükümler, katılan vekili ve O yer Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçeli karar başlığından 01/11/2009 - 02/11/2009 olarak gösterilen suç tarihlerinin, 18/05/2007 – 21/05/2007 - 05/12/2007- 26/04/2008 - 17/10/2008 - 20/11/2008 - 30/11/2008 olarak yazılması, mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

Her ne kadar sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkında 22/02/2012 tarihli iddianamede sahtecilik suçunun sevk maddesi 5237 sayılı TCK’nın 204/1 maddesi gösterilip, mahkemece sanıklar hakkında aynı Kanun’un TCK’nın 204/1. maddesinden dolayı beraat hükümleri verilmiş ise de, sanıkların suç tarihlerinde Pendik Devlet Hastanesi’nde doktor olarak görev yaptıklarının anlaşılması, sanıklar ..., ...’un da bu eylemlere iştiraki iddiasının bulunması nedeniyle sahtecilik eylemlerinin suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 204/2. maddesinde öngörülen "memurun resmi evrakta sahteciliği suçunu oluşturacağından, sanıklar hakkında resmi belgede sahtecilik suçunun zamanaşımı süresinin dolmadığı, gözetilerek yapılan incelemede;

İstanbul Valiliği il Sağlık Müdürlüğü’nce yapılan idari soruşturma neticesinde tanzim edilen ön inceleme raporu ve soruşturma raporuna göre 01/09/2007-30/11/2008 tarih aralığında ... eczanesinin sahibi ve mes'ul müdürü eczacı sanık ... ile çalışan sanık ...'un hastaların bilgisi dışında adlarına reçete düzenlettirip, reçetede yazılı ilaçları aldıkları, bu ilaçları hak sahiplerine vermedikleri veya eksik olarak verdikleri, hak sahiplerinin yerine imza attıkları, hak sahiplerine ait sağlık kurulu rapor asıllarını elde tutmak suretiyle hastaların başka eczanelere gitmelerini engellemeye çalıştıkları, denetim sırasında kupürü kesik bir çok ilacın ele geçirildiği, bu ilaçların sosyal güvenlik kurumuna fatura edilmiş olmalarına rağmen teslim edilmedikleri, hastaların karnesi üzerinden bilgileri dışında reçete yazdırarak, teslim etmedikleri bu ilaçları kuruma fatura ettikleri,

2007-2008 yıllarında Pendik Devlet Hastanesi'nde doktor olarak görev yapan sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...’in hastaları görmeden, onların bilgisi dışında ... Eczanesi sahibi sanık ... ve çalışanı sanık ...'un talepleri doğrultusunda reçete düzenledikleri, bu bağlamda; sanık Dr....'ın hasta ...'e ait 26/04/2008 tarih ve 187 nolu, hasta ...'a ait 17/10/2008 tarih ve 126508 nolu 461,07 TL'lik reçeteyi, sanık Dr....'in hasta ...'na ait 20/11/2008 tarih ve 22749 nolu, 266,22 TL'lik reçeteyi, hasta ...'ya ait 24/03/2008 tarihli 93.36 TL'lik reçeteyi, sanık Dr....'in hasta ...'na ait 21/05/2007 tarih ve 282.94 TL'lik reçeteyi, sanık Dr. ...'in hasta ...'a ait 26/04/2008 tarih ve 187 nolu, 920,86 TL'lik reçeteyi, sanık Dr. ...'nun hasta ...'e ait 05/12/2007 tarih ve 9461 nolu, 136,68 TL'lik ve 18/05/2007 tarihli 240,18 TL'lik reçeteyi düzenlediklerinin belirlendiği, bu şekilde sanıkların nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçunu işledikleri iddia edilen olayda; sanık ... ile işlerine zaman zaman yardımcı olan sanık ...’un savunmalarında hastalar adına ilaç yazdırmadıklarını, eczanede ele geçen ilaçların hastalara ait olduğunu ancak henüz teslimat işi yapılmadan kontrole gelindiğini, sadece raporlarda veya reçetelerde yapılan bazı yanlışlıkları düzelttirdiklerini, doktor olan sanıklar ..., ..., ..., ..., ...’in hastaları görmeden ilaç yazmadıklarını, hastanede kayıt işlemi için kimlik kontrolü yapıldığını, bunun dışında gelen kişilerin tek tek kimliklerini kontrol etme imkanlarının olmadığını, hastaların raporlarına ve bizzat yaptıkları muayenelerine göre gerekli ilaçları yazdıklarını, ... Eczanesi ile bir ilgilerinin olmadığını belirtmeleri, alınan bilirkişi raporlarında suça konu bir kısım reçetelerdeki yazıların sanıklar ... ve ...'a ait olduğu belirlenmişse de; imzaların hiç birinin sanıkların eli ürünü olmadığı yönünde görüş ve kanaatleri, ... Başkanlığı’nın 06/07/2012 tarihli cevabi yazı ile eylemler nedeni ile toplam 12.082,07 TL kurum zararı oluştuğu ve bu tutarın ana para ve yasal faizi ile birlikte 02/02/2009 tarihinde sanık ...'nın alacaklarından mahsup edildiğinin bildirilmesi, tanık beyanları, ... Başkanlığı müfettişlerince düzenlenen rapor ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sanıkların suç kastı ile hareket etmedikleri ve atılı suçları işlediklerinin sabit olmadığı gerekçelerine dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, sanıkların suç kastı ile hareket etmedikleri ve atılı suçları işlediklerinin sabit olmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, beraat hükmünün kanuna aykırı olduğuna ve eylemlerin suç teşkil ettiğine, O yer Cumhuriyet savcısının sanıklar hakkında mahkumiyet tesis edilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 30/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3662, Karar No: 2016/5865, Tarih: 18.11.2016

**16. Ceza Dairesi         2016/3662 E.  ,  2016/5865 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18.04.2016 tarih ve 2016/140258 sayılı tebliğnamesi ve ekindeki Adalet Bakanlığının 03.04.2016 tarihli Kanun Yararına Bozma konulu yazılarında; Görevi kötüye kullanma, hakaret, tehdit ve iftira suçlarından şüpheliler ..., ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 10.07.2015 tarih ve 2015/2040 soruşturma, 2015/2193 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine ilişkin ... 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 27.10.2015 tarihli ve 2015/3108 D.iş sayılı kararında "5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 160, 170/2, 172, 173/3. maddelerinde belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında turist rehberi olan müşteki ile denetmen olan şüpheliler arasında çıkan tartışmaya şahit olan ...'ın müşteki beyanlarını doğrular nitelikte ifadesi karşısında, gerektiğinde müşteki tarafından tanık olarak adları bildirilen olay yerinde bulunan diğer rehberler ve seyyar satıcılarında beyanlarına başvurularak, toplanacak delillerle birlikte mevcut delillerin mahkemesince takdir ve değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde" isabet bulunmadığından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan hakimliğin 20.10.2015 tarihli ve 2015/3108 D. İş sayılı kararının kanun yararına bozulması talep olunmuştur.

OLAY:

Müşteki ...'ın 23.03.2015 tarihli dilekçesinde şüpheliler ..., ... ve ...'ın kendisine hakaret, iftira, tehdit ve şantaj ile başarısız göstermek suretiyle iş almasını engellemek eylemlerini gerçekleştirdiklerini belirterek 14 adet tanığın ismini ve adresini dilekçesine eklemesi üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2014/4579 sayılı soruşturmaya başlamış, şüpheliler ile 4 adet tanığı dinlemiş, diğer tanıkların dinlenmesi için kolluğa müzekkere yazılmasına rağmen sonuç alınmadan 10.07.2015 tarihinde "kes sesini yeter artık sonra bizi oraya buraya şikayet etmenin ne olduğunu göstereceğiz" şeklinde sözlerin hakaret, tehdit içermediği kanuni yollara müraacat edileceği şeklinde anlaşılacağı dolayısıyla şüphelilere isnat edilen suçun işlendiğine dair somut iddia dışında kamu adına takibat yapılmasını gerektirir nitelikte kuvvetli şüphe bulunmadığı gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş, bu karara karşı müştekinin süresi içinde yaptığı itiraz ... 7. Sulh Ceza Mahkemesinin 2015/3180 D. İş sayılı kararı ile kesin olarak reddedilmiştir.

KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI:

Müştekinin gösterdiği 14 tanıktan sadece 4 kişinin dinlenmesinin, kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verilebilmesi için yeterli ve etkin bir soruşturma olup olmadığına ve buna bağlı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine ilişkin ... 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 2015/3108 D. iş sayılı kararında isabet bulunup bulunmadığına ilişkindir.

HUKUKSAL DEĞERLENDİRME:

KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI:

Müştekinin gösterdiği 14 tanıktan sadece 4 kişinin dinlenmesinin, kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verilebilmesi için yeterli ve etkin bir soruşturma olup olmadığına ve buna bağlı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine ilişkin ... 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 2015/3108 D. iş sayılı kararında isabet bulunup bulunmadığına ilişkindir.

HUKUKSAL DEĞERLENDİRME:

Anayasanın 36. maddesinde "herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmiştir.

Ceza Muhakemeleri Kanunundaki düzenlemeler ise ;

"Madde 160 - (1) Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.

(2) Cumhuriyet savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür."

"Madde 170 - (1) Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir.

(2) Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler."

"Madde 172 - (1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir."

"Madde 173 - (1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3) (Değişik fıkra: 18/06/2014-6545 S.K./71. md) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik fıkra: 25/05/2005-5353 S.K./26.mad) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

(4) (Değişik fıkra: 25/05/2005-5353 S.K./26.mad) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

(5) Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz. "şeklindedir

Yukarıda yer verilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere Cumhuriyet savcısı kendisine yapılan suç duyurusu veya şikayet üzerine suçun gerçekten işlenip işlenmediğinin tespiti için hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı ve maddi gerçeğin ortaya çıkmasına yarayan tüm yasal yöntemlere başvurmalıdır. Müşteki tarafından doğrudan olaya tanık olduğu belirtilen kişilerin bilgi ve görgülerinin tespiti de bu soruşurma usullerinden birisidir. Kaldı ki; Cumhuriyet savcısı gerçeğin ortaya çıkması için sadece taraflarca gösterilenle yetinmeyip resen tespit ettiği tanıkları da dinlemelidir. Dosyadaki somut olayda; müştekinin dilekçesinde isim ve adresleri yazılan tanıklardan kuvvetli suç şüphesini oluşturacak ya da suçun işlenmediği sonucuna ulaştıracak yeterlilikte bir dinleme söz konusu olmamıştır. Tanık ...'ın ifadesini teyit eden başkaca tanık bulunup bulunmadığı araştırılıp bunlar dinlenmemiştir. Bu durumda Cumhuriyet savcısının diğer tanıkları ve ayrıca olay mahallinde bulunanlardan resen tespit edilecek kişileri dinledikten sonra topladığı delillerin kamu davası açmaya yeterli şüphe oluşturup oluşturmadığını değerlendirmesi gerekirken eksik soruşturma ile verilen kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına kararına yönelik itirazın kabulü yerine yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiş ve anılan kararın kanun yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ VE KARAR:

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği, incelenen dosya kapsamına göre yerinde görüldüğünden, ... 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 27.10.2015 tarih, 2015/3108 D. İş sayılı kararının Ceza Muhakemesi Kanunu 309/3 maddesi uyarınca BOZULMASINA, diğer işlemlerin yapılabilmesi için dosyanın aynı Kanunun 309/4-a maddesi gereğince mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13548, Karar No: 2018/17459, Tarih: 09.07.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/13548 E.  ,  2018/17459 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Belediyenin Sosyal Hizmetler Müdürlüğü nezdinde beceri kazandırma kursları eğitmeni olarak tam zamanlı ve asgari ücretle 2000-31.08.2011 tarihleri arasında aralıksız çalıştığını, haklı sebep olmadan sözleşmesinin feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti ve ücret alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının resim kurslarında eğitmenlik yaptığını, iş kanunu kapsamında bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının kısmi süreli çalışması bulunmadığı belirtilmiş ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Uyuşmazlık taraflar arasındaki ilişkinin kısmî süreli iş sözleşmesine dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 13üncü maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin tam süreli çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az olarak belirlendiği iş sözleşmesi “kısmî süreli iş sözleşmesi” olarak tanımlanmıştır. Çalışma süresi aynı Yasanın 63üncü maddesinde haftada en çok 45 saat olarak açıklanmıştır. Yukarıda değinilen 13 üncü maddede emsal işçiden söz edilmiş olmakla, kısmî süreli iş sözleşmesinin belirlenmesinde esas alınacak haftalık normal çalışma süresi, tam süreli iş sözleşmesi ile çalışan emsal işçiye göre belirlenecektir. Kanunun 63üncü maddesinde yazılı olan haftalık iş süresi azamîdir. Buna göre o işkolunda emsal bir işçinin ortalama haftalık çalışma süresi haftalık 45 saati aşmamak şartıyla belirlenmeli ve bunun önemli ölçüde azaltılmış olup olmadığına bakılmalıdır.

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinde, “İşyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma kısmî süreli çalışmadır”. Gerekçede “üçte ikisinden az” olan çalışma ifadesi kullanılmışken, yönetmelikte üçte iki oranına kadar yapılan çalışmalar kısmî çalışma sayılmıştır. Bu durumda emsal işçiye göre 45 saat olarak belirlenen normal çalışmanın taraflarca 30 saat ve daha altında kararlaştırılması halinde, kısmî süreli iş sözleşmesinin varlığından söz edilir.

Kısmî süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçinin ücreti ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süre ile orantılı olarak ödenir.

Kısmî süreli hizmet akdiyle çalışan işçiye, ayrımı haklı kılan bir neden bulunmadıkça salt bu nedenle farklı bir işlem yapılamayacağı Kanunda öngörülmüştür. İşçinin, ücretinin veya diğer parasal haklarının tam süreli emsal işçinin çalışma süresi ve ücretine göre oranlanmak suretiyle belirlenecek olan haklarını talep etmesi mümkündür. Bundan başka 4857 sayılı Yasanın 5inci maddesinde bu yönde yapılacak bir ayırım açık biçimde yaptırıma tabi tutulmuş olmakla, eşit davranma borcuna aykırılık tazminatının talep edilmesi de olanaklıdır. Ayrımın sonuçları para veya para ile ölçülebilen menfaatlere dair değilse, sadece eşit davranma borcuna aykırılık tazminatının ödetilmesi söz konusu olur.

Kısmî çalışma Kanunda yer almasına rağmen kıdemin nasıl belirleneceği, ihbar, izin gibi haklardan nasıl yararlanılacağı, bu haklarla ilgili hesap şekli yine normatif olarak düzenlenmiş değildir. Konu, yargı kararlarıyla çözüme kavuşturulmaktadır. Buna göre, kısmî çalışma ister haftanın bir veya bazı günleri çalışma şeklinde gerçekleşsin, ister her gün birkaç saat şeklinde olsun, işçinin işyerinde çalışmaya başladığı tarihten itibaren bir yıl geçince kıdem tazminatı hakkının doğabileceği ve izne hak kazanacağı Dairemizce kabul edilmiştir.

Kısmî süreli iş sözleşmesi kapsamında çalışan işçi yönünden ihbar önelinin de iş ilişkisinin kurulduğu tarih ile feshedilmek istendiği tarih arasında geçen süre toplamına göre belirlenmesi gerekir.

Dosya içeriğine göre, davacı Belediyeye ait beceri kazandırma kurslarında eğitimci olarak tam zamanlı çalıştığını iddia etmiştir. Davalı taraf ise davacının resim kurslarında haftada 1 gün en fazla 4-6 saat çalıştığını savunmuştur. Mahkemece, iş sözleşmesinde çalışma süresi tam süreli çalışanlara göre daha az olarak belirlenmediğinden ve ücretinin de maktu olarak her ay değişken olmaksızın davacıya ödendiğinden iş sözleşmesinin kısmi süreli olmadığı belirtilmiş ve iş sözleşmesinin tam süreli olduğu kabul edilerek karar verilmiştir. Ancak davacı tanıklarının beyanlarından haftada iki ya da üç gün, 09:00-16:00 saatleri arasında çalıştığı ve haftalık çalışma süresinin otuz saatin altında kaldığı anlaşılmaktadır. Taraflarca imzalanan sözleşmelere bu yönde koyulacak hüküm geçerlilik değil ispat şartıdır. Davacının kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştığı kabul edilerek talep konusu alacakların değerlendirilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09/07/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13195, Karar No: 2014/13044, Tarih: 22.04.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/13195 E.  ,  2014/13044 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 4. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

TARİHİ : 26/02/2014

NUMARASI : 2013/788-2014/180

Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, davalı bankaya Avukatlık Kanunu ve Bilgi edinme hakkı kapsamında müvekkilinin davalı bankadan kullanmış olduğu kredi nedeniyle bankaya ödemiş olduğu dosya masrafı, kredi ekspertiz ücreti, erken ödeme cezası, ödeme planı değişikliği cezası ve ipotek fek ücreti ile sair masrafların nelerden ibaret olduğu, mahiyeti ve miktarının sorulduğunu, davalı bankanın her hangi bir cevap vermeyerek haklı ve yasal taleplerinin zımnen reddedildiğini ileri sürerek yaratılan muarazanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, açılan davanın kabulü ile taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki konut kredisi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ana para ve faiz ödemeleri dışındaki bedellerin davacı tarafından bilgi edinme kanunu çerçevesinde davalıdan talep edilmesinden kaynaklanan muarazanın menine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların tahakkukuna bağlı olup bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu ( varlığı mutlaka gerekli ), bir kısmı da olumsuz ( yokluğu mutlaka gerekli ) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetecektir. Olumlu dava şartlarından biri de 6100 sayılı

HMK m.114 1/h bendinde ifade edildiği üzere davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Hukuki yararın varlığı koşulunun mevcut olup olmadığı, her bir davada o davaya konu olayın somut özellikleri çerçevesinde hakim tarafından değerlendirilmelidir.

Kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Davacının sureti kendisinde bulunan belgeleri yeniden bankadan talep ederek muaraza yaratması hukuken korunamaz. Kaldı ki davacı tarafından haksız olarak yapıldığı iddia edilen kesintinin iadesi için miktar belirtmeksizin Tüketici Sorunları Hakem Heyetine harçsız olarak başvurulması mümkündür. Yapılan kesinti tutarına göre hakem heyetince verilen karar kesin veya Tüketici Mahkemesinde açılacak dava için delil niteliği taşıyacaktır. Bir başka anlatımla davacı yanın amacı, kredi kullanımı esnasında haksız olarak yapıldığı ileri sürülen kesintinin iadesinin sağlanmasıdır. Bu amaçla başvurulacak hukuki mercilerce öncelikle bankaca yapılan kesinti tutarının belirleneceği göz önüne alındığında davacının isteminin ayrı bir dava şeklinde ileri sürülmesinde hukuki yararı da bulunmamaktadır. O halde mahkemece, davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulü yönünde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup Bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 25.20 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.4.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.