muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/5480, Karar No: 2011/6682, Tarih: 24.05.2011

2-Nüfus Müdürlüğünden, kayıtta geçen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişinin kaydının bulunup bulunmadığı sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişinin nüfus kaydı, tapu ve dayanakları ile bağlantı oluşturacak şekilde incelenmeli, gerekirse kök kayıtlar da istenmelidir.

3-Taşınmazın bulunduğu mahalde kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

4-İstem konusunda tanık dinlenmelidir.

5-Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise, tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri de taşınmaz başında dinlenerek keşif yapılmalıdır.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

Davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekâlet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

Tapu Sicil Müdürlüğü de yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;

Mahkemece istem hüküm altına alınmış ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Dava birden fazla parsel için açılmış olduğu halde mahkemece 1 ve 2 numaralı parsellere ilişkin tapu kaydı getirtilmemiş, idarenin tüm tutanakların aynı olduğunu belirten yazısına istinaden sadece 1 numaralı parsele ait tapulama tutanağı getirtilmiş ve nüfus müdürlüğünden kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan bir başka kişinin bulunup bulunmadığı da sorulmamıştır.

Davanın kabulüne karar verilebilmesi için kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalı, mülkiyet nakline neden olunmamalıdır.

Belirtilen nedenle mahkemece yukarıda belirtilen eksiklikler giderilerek toplanan deliller doğrultusunda oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Tüm bu hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Davalının temyiz itirazlarının yukarıda açıklanan nedenle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 24.05.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1800, Karar No: 2019/38964, Tarih: 16.12.2019

**7. Ceza Dairesi         2016/1800 E.  ,  2019/38964 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1. Suç tarihi itibarıyla sanıktan 568 paket kaçak sigara ile 7.203 kilogram açık tütün ele geçirilen olayda; açık tütün yönünden yabancı menşeli veya yerli tütün olup olmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, yerli üretim ise 4733 sayılı Kanunun 8/5-j bendine muhalefetten idari para cezasını gerektiren eylem olduğu, yabancı meşeli olması halinde ise; sanığın eyleminin açık tütünler ve kaçak sigaralar yönünden 4733 sayılı Yasanın 8/4. maddesi uyarınca ceza tayini gerektiren eylemler olduğu gözetilmeden yazılı şekilde 5607 sayılı Yasanın 3/5. maddesi uyarınca mahkumiyete hükmedilmesi;

2. 01.03.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5739 sayılı Yasanın 5. maddesi ile yapılan değişiklikle 5237 sayılı TCK'nun 50/6. madde ve fıkrasında yer alan "yaptırım" ibaresinin "tedbir" olarak değiştirilip, 5275 sayılı Yasanın 106. maddesinin 4. ve 9. yine 18.06.2014 tarihli 6545 sayılı Yasanın 81. maddesi ile 3. ve 8. fıkralarındaki değişiklikler göz önüne alındığında, ayrıca 10. fıkrasının da yürürlükten kaldırılması karşısında, hükümde infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde, verilen adli para cezasının ödenmemesi durumunda, ödenmeyen para cezasının hapis cezasına çevrilmesine karar verilmesi,

3. Açılan davanın niteliğine göre suçtan zarar görmeyen ve davaya katılma hakkı olmayan Gümrük İdaresi lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/979, Karar No: 2021/359, Tarih: 23.09.2021

**6. Hukuk Dairesi         2021/979 E.  ,  2021/359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

BİRLEŞEN 2011/262 ESAS SAYILI DOSYADA

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne yönelik verilen hüküm taraflar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde asıl davada davacı birleşen davada davalı ... vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen karşı taraftan gelen olmadığından onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Uyuşmazlık kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmakta olup asıl davada davacı arsa sahibi, sözleşmenin feshini, verilmesi gereken daireler ile binanın ortak alanlarındaki eksik ve kusurlu işler bedelinin, dairelerin geç teslim edilmesi nedeni ile kira bedelinin ve kendisine ait olan dairenin yüklenici tarafından satılması nedeni ile daire bedelinin tahsilini, birleşen davada ise davacı yüklenici kendisine ait olan ve arsa sahibi tarafından satılan üç daire bedelinin tahsilini talep etmiş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı birleşen dosya davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında yerinde bulunmayan diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Asıl ve birleşen dosya davacıları, 3 no.lu bağımsız bölümün kendilerine ait olduğunu, satıldığını ve paranın kendilerine verilmediğini iddia etmektedir. Mahkemece yapılan yargılamada; fiili duruma göre yapılan paylaşımda 3 no.lu bağımsız bölümün 1/4’ünün davacı-birleşen dosya davalısı arsa sahibine, 3/4’ünün davalı-birleşen dosya davacısı yükleniciye ait olduğu, 3 no.lu bağımsız bölümün davacı tarafından satıldığı kabul edilerek asıl davadaki talebin reddine birleşen davada ise daire bedelinin 3/4’ünün tahsiline karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, birleşen davada bedelleri talep edilen üç adet bağımsız bölümün tapuda aynı anda, 02.08.2006 tarihli ve 16765 yevmiye no.lu resmi senet ile satıldığı, davalı birleşen dosya davacısı yüklenicinin 7 ve 8 no.lu dairelerin satışında da paranın kendisine verilmediğini iddia ettiği, dosyaya sunulan protokole göre dairelerin davalı birleşen dosya davacısı yüklenici tarafından satıldığı ve paranın bir kısmının yüklenici tarafından alındığı, tapu işlemi ile geri kalan paranın ödeneceğinin kararlaştırıldığı, yüklenicinin protokoldeki imzasını inkar etmesi üzerine yapılan incelemede imzanın yükleniciye ait olduğu anlaşılmıştır. Her üç bağımsız bölüm de aynı resmi senette satılmış olup inkar etmesine rağmen ikisinin bedelinin davalı birleşen dosya davacısı yüklenici tarafından alınıp 3 no.lu bağımsız bölümün bedelinin alınmadığının kabulü, inkar edilen protokoldeki imzanın yükleniciye ait çıkması ve 3 no.lu bağımsız bölümü satın alan kişinin alım ve satımı yüklenicinin talimatı ile bedelsiz yaptığı beyanı ile birlikte değerlendirildiğinde hayatın olağan akışına uygun bulunmamaktadır. Bu durumda aynı resmi senetle satılan üç bağımsız bölümün yüklenicinin talimatı ile yapıldığı ve bedelinin yüklenici tarafından alındığının kabulü ile asıl davada daire bedelinin 1/4’ü olan 21.250,00 TL’nin tahsiline, birleşen davanın ise tümden reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın davacı birleşen dosya davalısı arsa sahibi yararına bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı birleşen dosya davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün davacı birleşen dosya davalı ... yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, bozma nedenine göre davalı birleşen dosya davacı vekilinin temyiz itirazının incelenmesine yer olmadığına, 3.050,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı birleşen dosya davacısından alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacı birleşen dosya davalısına verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, 23.09.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3918, Karar No: 2013/19619, Tarih: 10.12.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/3918 E.  ,  2013/19619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki malın iadesi (finansal kiralamadan kaynaklanan) davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılar vek. Av. ... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan, onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği iddiasına dayalı kira konusu malın iadesi istemine ilişkindir.

Davalılar vekili, finansal kiralama sözleşmesinin müvekkillerinin murisinin yerleşim yeri noterliğinde düzenlenmediği gibi murisin ikametgahı noterliğindeki sicile de kaydedilmediğini, bu nedenle sözleşmenin geçersiz olduğunu, ödeme planının tebliğ edilmediğini, sözleşmenin feshine ilişkin ihtarın tebliğ olunmadığını, 60 günlük fesih süresi dolmadan murisin ölmesi nedeniyle finansal kiralama sözleşmesinin sona erdiğini, mirasçılara ilişkin herhangi bir özel hüküm bulunmaması nedeniyle mirasçıların iade borcuna ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını, traktörün murise teslim edilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sonucunda muris ...'ın ... – ... kasabasında ikamet ettiğini bildirmesi nedeniyle sözleşmenin yapıldığı yer noterliğinin yetkisine ilişkin geçersizlik iddiasının yerinde olmadığı, 28.06.2006 tarih ve 81703 yevmiye nolu ödeme cetveli içeren ihbarnamenin bila tebliğ geri dönmüş olmasına rağmen sözleşmenin 34.maddesi uyarınca murise tebliğ edilmiş sayıldığının kabulü gerektiği, ihbarname ile verilen 60 günlük süre dolmadan murisin ölmüş olması nedeniyle sözleşmenin 25. maddesi uyarınca sözleşmenin feshedilmiş sayılarak davalıların sorumlu oldukları kanaatine varıldığı, 31.05.2006 tarihli sevk irsaliyesinde muris ...'ın teslim alan sıfatıyla imzasının bulunmasından dolayı malın teslim alınmadığına dair savunmaya itibar edilmediği, finansal kiralama taksitlerinin ödenmemesi nedeniyle malın iadesi talebinin yerinde olduğu ve mirasçılarının iade borcundan sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararı davalılar vekili temyiz etmiştir.

Somut olayda davalıların murisi olan ...’a gönderilen sözleşmenin feshine ilişkin 31.7.2007 tarihli ihtarın tebliğ edilemeyip iade edildiği, tebligatın kanun hükümlerine göre yapılmasının zorunlu olması karşısında sözleşmenin 34’üncü maddesindeki “tebligat bila tebliğ dönse dahi tebligat yapılmış sayılır” hükmüne göre tebligatın geçerli olduğu sonucuna varılamayacağı açıktır.

Somut olayda davalıların murisi olan ...’a gönderilen sözleşmenin feshine ilişkin 31.7.2007 tarihli ihtarın tebliğ edilemeyip iade edildiği, tebligatın kanun hükümlerine göre yapılmasının zorunlu olması karşısında sözleşmenin 34’üncü maddesindeki “tebligat bila tebliğ dönse dahi tebligat yapılmış sayılır” hükmüne göre tebligatın geçerli olduğu sonucuna varılamayacağı açıktır.

Öte yandan 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 22’nci maddesinde, aksine sözleşmede hüküm bulunmaması hâlinde kiracının ölümüyle sözleşmenin sona ereceği belirtilmiştir. Finansal Kiralama Sözleşmesinin 25(i) maddesinde, kiracının ölümü hâlinde finansal kiralama şirketinin sözleşmeyi feshetme yetkisinin bulunduğu, ancak fesih konusunda bir mecburiyetinin de bulunmadığı belirtilerek kanunda öngörülenin aksine bir düzenleme yapılmıştır. Davacı ... şirketinin kiracının ölümü nedeniyle sözleşmeyi feshettiğine ilişkin bir ihtarı dosya içeriğinde bulunmamaktadır. Bu durumda finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmiş sayıldığının kabulü isabetsiz olup, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalılar yararına takdir edilen 990 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7401, Karar No: 2013/7697, Tarih: 03.07.2013

**16. Hukuk Dairesi         2013/7401 E.  ,  2013/7697 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "dere yatağının insan eliyle dolgu malzemesi kullanılmak suretiyle kullanılabilir hale getirilmesinin imar-ihya sayılamayacağı bu tür yerlerin zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığı bu nedenle davanın reddine karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz karar harcı peşin yatırıldığından harç alınmasına yer olmadığına, 03.07.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16859, Karar No: 2016/1544, Tarih: 08.02.2016

**14. Hukuk Dairesi         2014/16859 E.  ,  2016/1544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 30.09.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.06.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, ortaklığın giderilmesine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davalı ...'nun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Davalı ...'nun diğer temyiz itirazlarına gelince; satışın genel açık artırma suretiyle yapılmasına, satış bedelinin taraflara tapudaki ve mirasçılık belgesindeki payları nazara alınarak dağıtılmasına, tarafların harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden de aynı oranda sorumlu tutulmalarına karar verilmesi gerekirken bu hususların gözetilmemesi doğru görülmemiş ise de bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nın 438/7 maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...'nun diğer temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bent uyarınca hüküm sonucunun birinci bendinde yer alan "açık artırma sureti ile" ibaresinin çıkarılarak yerine "genel açık artırma yoluyla satış suretiyle", ikinci bendinde yer alan "tapuda kaydında" ibaresinin çıkarılarak yerine " tapu kaydı ve mirasçılık belgesinde", üçüncü, beşinci, altıncı, yedinci bentlerine yer alan "tapudaki hisseleri" ibaresinin çıkarılarak yerine "tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki hisseleri" ibarelerinin yazılmak suretiyle düzeltilmesine, hükmün DÜZELTİLMİŞ ve DEĞİŞTİRİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 08.02.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13710, Karar No: 2019/461, Tarih: 29.01.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/13710 E.  ,  2019/461 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Davacı Kurum, 24.06.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerden oluşan Kurum zararının rücuan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davanın yasal dayanağı, olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunudur.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlığını taşıyan 21. maddesinin birinci fıkrası, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşullarını düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücûan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır.

Buna göre; işverenin ve üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir.

Buna göre; işverenin ve üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir.

Bu kapsamda; 6331 sayılı Kanunun 37’nci maddesi uyarınca yürürlükten kaldırılan ancak zararlandırıcı sigorta olayının meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77’nci maddesi uyarınca, işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumluluktan konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Anılan madde ile, işverenlere, işçi sağlığı ve iş güvenliği kavramından kapsamlı olarak, her türlü önlemi almak yanında, bir anlamda objektif özen yükümlülüğü de öngörülmektedir. Bu itibarla işverenin, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçinin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı takdirde gerekmeyeceği gibi bir düşünce ile almaktan sarfınazar etmesi kabul edilemez.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) ortak Komisyonunda işçi sağlığının esasları: Bütün işkollarında işçinin fiziksel, ruhsal ve sosyo-ekonomik bakımdan sağlığını en üst düzeye çıkarmak ve bunun devamını sağlamak; çalışma şartları ve kullanılan zararlı maddeler nedeni ile işçi sağlığının bozulmasını engellemek; her işçiyi kendi fiziksel ve ruhsal yapısına uygun işte çalıştırmak; özet olarak işin işçiye ve işçinin işe uyumunu sağlamak olarak tanımlanmaktadır. Belirlenen amaçlara ulaşmak, dolayısıyla iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek temel sorumluluktur. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.11.2006 gün ve E: 2006/10-696, K: 2006/704 sayılı kararı).

Borçlar Kanununun 53. maddesi (6098 sayılı Kanunun 74. maddesi) hükmü gereğince, hukuk hakimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlı ise de, kusur raporu ve oranları ile bağlı değildir. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle ceza mahkemesinde saptanacak maddi olayın yargısal bir kararla saptanmış olması gerçeğinin hukuk hakimini de bağlaması gerekir. Bu hal; Kamunun yargıya olan güveninin korunmasının bir gereği olduğu gibi, söz konusu Borçlar Kanununun 53. maddesinde öngörülen kuralın da doğal bir sonucudur.

Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.02.2012 gün 2011/19-639 Esas, 2012/30 Kararı; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.02.2009 gün ve 2009/4-13 Esas, 2009/12 Karar; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.04.2010 gün ve 2010/2-76 Esas, 2010/77 Karar sayılı kararlarında da belirtildiği üzere düşme, takipsizlik, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar kesinleşmiş mahkûmiyet kararları olarak kabul edilemeyecektir.

Mahkemece, davalı ... aleyhine görülen ceza dosyasının asli kısurlu olması nedeni ile hakkında 2 yıl 6 ay hapis cezası verildiği, ceza davasında kusurlu bulunarak mahkum edilmiş olduğu, mahkumiyetin kesinleşmesi halinde cezada mahkum olan kişilere bir miktar kusur payı verilmesi gerekeceği gözetilmeli, kesinleşmesi halinde güçlü delil niteliğinde sayılması gerektiği değerlendirilmeli, buna göre yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, iş güvenliği alanında uzman bilirkişilerden oluşacak kuruldan, oluşa ve işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş kusur raporu alınarak, varsa çelişki de giderilerek kusur oran ve aidiyetlerinin gerçeğe uygun olarak belirlendikten sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, isabetsizdir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 29.01.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.