muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/659, Karar No: 2022/678, Tarih: 18.05.2022

23. Bununla birlikte 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi kapsamında önceki markanın tanınmış olması da işaretler arasında karıştırılma ihtimalini artıran bir unsurdur. Gerçekten de bir işaretle karşılaşan tüketici, bu işaretin tanınmış markanın sadece bir unsurunu içermesi hâlinde dahi bunlar arasında bir bağlantı kurabilmektedir. Zira tanınmış markayı oluşturan ibareler tüketici nezdinde yerleşmiş olduğundan, sonraki işaret görüldüğünde bu işaretteki bazı farklılıklar gözden kaçırılarak tanınmış marka ile bağlantı kurulabilmektedir. Ancak vurgulamak gerekir ki, 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi kapsamında, önceki markanın tanınmış olması, tescil edilmek istenen markanın sadece aynı veya benzer mal ve hizmetler yönünden benzerlik değerlendirilmesinde dikkate alınmalıdır. Tanınmış markanın tescil edildiği mal ve hizmetlerden farklı mal ve hizmetlerde korunup korunamayacağına 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi kapsamında değil, 556 sayılı KHK’nın 8/4 maddesi kapsamında yapılan değerlendirmeden sonra karar verilmelidir.

24. 556 sayılı KHK’nın 8/4 maddesi; “Marka, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir markanın aynı veya benzeri olmakla birlikte, farklı mallar veya hizmetlerde kullanılabilir. Ancak, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu red edilir.” hükmünü haizdir. Görüldüğü üzere anılan maddede bir markanın tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka ile aynı veya benzer olmasına rağmen, farklı mallar veya hizmetlerde kullanılabileceği açıkça vurgulanmış, ancak tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir.

25. Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davalı ... tarafından gerçekleştirilen 31 ve 35. sınıflarda 2013/23589 sayılı ve “...” ibareli marka tescil başvurusuna davacı tarafından, “ZORLU” esas unsurlu markaları mesnet gösterilerek yapılan itirazın davalı Kurum nezdinde YİDK kararıyla reddine karar verilmiş olup verilen kararda; markalar arasında karıştırılmaya neden olacak düzeyde bir benzerliğin bulunmadığı, bu sebeple markalar arasında 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi anlamında iltibas tehlikesinin bulunmadığı belirtilmiştir.

26. Uyuşmazlığın niteliği itibariyle taraf markalarında kullanılan ibareler arasında, benzer mal ve hizmetler bakımından 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi anlamında benzerlik ve karıştırma ihtimalinin bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekmektedir. İşaretlerin benzerliği incelenirken de özellikle redde mesnet markanın bir bütün olarak bıraktığı genel izlenim ve ayırt edici unsurların dikkate alınması ve bu baskın unsurların ayırt edicilik seviyesi göz önünde bulundurulmalıdır.

27. Ayrıca bir markayı oluşturan unsur, o markanın başka markalardan ayırt edilebilmesini sağlayan kelime, harf, sayı, şekil vb. işaretlerden oluşup, marka birden ziyade unsuru ihtiva ediyorsa, asıl unsuru markanın bütünü itibariyle bıraktığı izlenim, tümüne hâkim olan görünüş ve ayırıcılığını vurgulayan imajda aramak lazımdır.

28. Bu çerçevede davalı gerçek kişiye ait dava konusu marka başvurusunda kullanılan ibare tamamen kelimelerden ibaret olup herhangi bir şekil unsuru barındırmamaktadır. Büyük harflerle “...” şeklinde tescil başvurusu yapılan dava konusu marka yanında davacıya ait itiraza mesnet markaların tümünde esas unsur olarak belirli şekiller yanında “ZORLU” kelimesi öne çıkmaktadır.

29. Bu kapsamda davalı gerçek kişiye ait markada her ne kadar “ZORLU” kelimesi çoğul eki ile “ZORLULAR” şeklinde kullanılmış ve bunlar yanında “AYHAN SEYHAN” ibaresini bünyesinde barındırmakta ise de; davacının “ZORLU” esas unsurlu çok sayıdaki markaları karşısında yeterli düzeyde ayırt ediciliğe sahip değildir. Zira davacıya ait “ZORLU” esas unsurlu ve aynı esas unsurla birlikte değişik kelime ve şekillerden oluşan yardımcı unsurlar içeren çok sayıdaki marka tescilinin mevcudiyeti nazara alındığında, dava konusu başvuru markasındaki “ZORLU” ibaresi dışındaki diğer yardımcı unsurlar, davacı markaları ile arasındaki benzerliği ortadan kaldıracak düzeyde olmayıp davalı gerçek kişiye ait markada, davacının markalarının esas unsuru olan “ZORLU” ibaresi öne çıkmaktadır.

30. Bu itibarla davacının markaları ile davalı başvurusunun karşılaştırılmasında ve ortalama tüketici nezdinde bıraktıkları genel izlenim dikkate alındığında, taraf markalarındaki ibareler, genel görünüm itibariyle çağrışım veya bir seri içinde bulunma izlenimi içermesi bağlamında benzer olup bu benzerliğin ortalama alıcılar arasında markaların sahibi firmalar arasında irtibat olduğu ve davalı markasının davacının seri markalarından biri olabileceği sonucunu doğurabilecek nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Başka bir anlatımla davalı gerçek kişinin marka başvurusu ile davacının markalarını aynı veya benzer mallar üzerinde, aynı yerlerde ve aynı satış noktalarında bir arada gören ortalama tüketiciler nezdinde, işletmeler arasında ekonomik veya organik bir bağlantı bulunduğu, dava konusu markanın “ZORLU” markalarının bir serisi olabileceği ihtimalini de kapsayacak şekilde karıştırılma ihtimali bulunmaktadır.

31. Bu durum karşısında markalar arasında, benzer mal ve hizmetler bakımından “ZORLU” ibaresinin markanın bütünü üzerinde bıraktığı genel izlenim itibariyle 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi anlamında iltibas veya iltibas tehlikesine neden olabilecek düzeyde bir benzerliğin bulunduğu kabul edilerek yapılacak değerlendirme sonucunda hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

32. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında; markalar arasında 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, davalı gerçek kişiye ait markanın davacı markalarından yeterli düzeyde farklılaştığı, bu nedenle direnme kararının onanması gerektiği yönünde görüş ileri sürülmüş ise de bu görüş, yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir.

33. Hâl böyle olunca; mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Aynı Kanun’un 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren on beş gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.05.2022 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/3260, Karar No: 2006/9561, Tarih: 15.06.2006

**2. Hukuk Dairesi         2006/3260 E.  ,  2006/9561 K.**

**"İçtihat Metni"**

SONUÇ: Hükmün 2. bentte gösterilen nedenle BOZULMASINA, temyize konu diğer hususların l.. bentte gösterilen nedenle ONANMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere  oybirliğiyle karar verildi. 15.06.2006 per.
Yargıtay — Esas No: 2007/4006, Karar No: 2007/8606, Tarih: 04.10.2007

19. Hukuk Dairesi 2007/4006 E., 2007/8606 K.

**19. Hukuk Dairesi 2007/4006 E., 2007/8606 K.**

**- HACZE İŞTİRAK

- İHTİYATİ HACİZ

- SIRA CETVELİNE İTİRAZ**- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 100 ]

- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 101 ]

- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 268 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili dava dışı borçlulara ait taşınmazların satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde satış bedelinin davalı bankaya ait takip dosyaları ile müvekkiline ait dosya arasında paylaştırdığını; paylaştırmada müvekkilinin alacağına satışa kadar işleyen faizin dahil edilmediğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İcra Mahkemesince, davacı yanca açılan tasarrufun iptali davasında bedeli paylaşıma konu taşınmazlar üzerine, İcra ve İflas Kanunu'nun 281. maddesine uygun şekilde iki ayrı ihtiyati haciz konulduğu ve haczin de 177.891,36 YTL üzerinden konulduğu, oysa paylaştırma sırasında satışa kadar işleyen faizin de hesaplanarak alacağın bu suretle bulunması gerektiğinden bahisle davanın kabulüne ve sıra cetvelinin iptaline karar verilmiş; hüküm davalı banka vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İptali istenen sıra cetvelinde davacıya garameten pay ayrılmıştır. Şikayet, satışa kadar işleyen faiz alacağının da garame hesabında dikkate alınmamasının doğru olmadığına ilişkindir.

Sıra cetveli, bedeli paylaşıma konu mal üzerine ilk haczi koyan alacaklı ile buna iştirak edecek alacaklılar dikkate alınarak düzenlenir. Bu şekilde oluşturulacak hacze iştirak derecelerinden para artarsa, aynı usulle daha alt sıralardaki hacze iştirak dereceleri belirlenerek dağıtım ona göre yapılır.

Hacze iştirak kurumu İcra ve İflas Kanunu'nun 100 ve 101; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 21/1.; ihtiyati haczin hacze iştiraki ise yine İcra ve İflas Kanunu'nun 268. maddesinde düzenlenmiştir.

Davacı yanca dava dışı borçlular B... Otomotiv Ltd. Şti. ve diğerleri hakkında icra takibi yapılmış, takibin devamı sırasında bedeli paylaşıma konu taşınmazların iptale tabi tasarruflarla yine dava dışı Zeki ve Mustafa'ya devredildiği iddiasıyla adı geçenler hakkında Biga Asliye Hukuk Mahkemesi'nde tasarrufun iptali davası açılmıştır. Bu dava sırasında bedeli paylaşıma konu taşınmazlar üzerine 03.05.2001 ve 01.10.2002 tarihlerinde İcra ve İflas Kanunu 281/11. maddesi uyarınca ihtiyati haciz konulmuştur.

Davalı yanca konulan ihtiyati hacizler 24.02.2000 tarihli olup, bu hacizler 24.09.2003 tarihinde kesin (icrai) hacze dönüşmüştür. Davacının ihtiyati hacizleri ise daha sonraki tarihli olup, henüz kesin hacze de dönüşmemiştir. Bu durumda davacının garameye dahil edilmesine yasal olanak bulunmamaktadır (İİK m. 268). Öte yandan, davacı alacağının 6183 sayılı Amme Alacaklarının

Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a tabi olduğu şeklindeki gerekçede de isabet yoktur; kaldı ki anılan yasaya göre ihtiyati hacizlerin ilk hacze iştirakine de imkan tanınmamıştır.

Ne var ki, davacı banka aleyhine açılmış bir dava da bulunmamaktadır.

Bu durumda, mahkemece davanın reddine karar verilmek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan nedenle (BOZULMASINA), peşin harcın istek halinde iadesine, 04.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/144, Karar No: 2021/339, Tarih: 21.01.2021

**17. Hukuk Dairesi         2020/144 E.  ,  2021/339 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili,müvekkiline kasko sigortalı aracın, 03.10.2013 tarihinde seyir halinde iken aşırı yağan yağmurdan dolayı sokak içerisinde biriken ve derinliği anlaşılamayan suya girmesi nedeniyle hasarlandığını, davalı idare tarafından şehrin kanalizasyon ve altyapısında iyi ve yeterli hizmet yapılmamasının hasarın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini belirterek, sigortalıya 19.12.2013 tarihinde ödenen 24.208,00 TL.nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili,kaza tarihi ve sonrasında ASKİ Genel Müdürlüğünün haberdar edilmediğini, ekspertiz raporunun yokluklarında hazırlandığını, hasara ilişkin resim-videoların bulunmadığını, hasar bedelinin fahiş ve araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olsa kazanın meydana gelmeyeceğini, İdarenin kusuru bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, Dairemizin ilgili bozma ilamına uyulmasına karar verilerek toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; açılan davanın kabulüne; 24.208,00 TL 'nin ödeme tarihi olan 19/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, bozmaya uygun karar verilmiş olmasına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 1.240,20 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 21/01/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5656, Karar No: 2024/10334, Tarih: 09.12.2024

**12. Hukuk Dairesi         2024/5656 E.  ,  2024/10334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, davacı dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 427,60 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 09.12.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Üye Dr. ...'in Karşı Oy Yazısı;

İİK’nın 170/a-2. maddesinde icra mahkemesinin şikayet ve itiraz dolayısı ile kendisine intikal eden işlerde takip dayanağı kambiyo senedin bu vasfı taşımadığı veya alacaklının kambiyo hukuk mucibince takip hakkına sahip bulunmadığı hususlarını kendiliğinden dikkate alarak takibi iptal edebileceği düzenlenmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda borçlunun borçlanma iradesi olmaksızın başka amaçlarla attığı imza kullanılarak elde edilen belgenin senet haline dönüştürüldüğü, bu hali ile takibe konu bononun kayıtsız şartsız borç ikrarı içermediği anlaşıldığı takdirde takibe konu senedin zorunlu olan bu unsurdan yoksun olması nedeniyle bono niteliğinde sayılamayacağından bu husus icra mahkemesince kendiliğinden dikkate alınarak İİK’nın 170a/2. maddesi uyarınca takibin iptal edilmesi gerekir.

TTK’nın 659. maddesinin birinci bendinde yazılı senedin geçersizliğine ilişkin def’iler mutlak def’i niteliğinde olup, herkese karşı ileri sürülebilir. İİK’nın 170. maddesi imzaya itirazı İİK’nın 169/a maddesi borca itirazı düzenlenmiş olup, imzaya itiraz dışındaki itirazların borca itiraz sayıldığından borca itirazın İİK’nın 169/a-1. fıkrasında yazılı belgedeki ispatlanması gerektiği, bu konuda alınacak bilirkişi raporunun dar yetkili icra mahkemesinde dikkate alınamayacağı ileri sürülebilir. Ancak borçlunun senedin geçersizliğine ilişkin bu itirazının belge ile ispatı mümkün değildir. Bu konuda açılan menfi tespit davasında sahtelik incelemesinin HMK 211. maddesi uyarınca bilirkişi incelemesi sureti ile yapılacağını, bilirkişi rapor sonucuna göre karar verileceği öngörülmektedir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu öncesinde 1086 sayılı HUMK'nın 317. maddesinde dava açılmış ve o davada sahteliği iddia edilen senet hakkında inkar edilen imzanın borçluya ait olup olmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yapılmasına ve senedin yazıldığını görenlerin tanık olarak dinlenmelerine karar verilmiş ise senedin dava sonuçlanıncaya kadar hiçbir işleme dayanak yapılamayacağı düzenlenmiştir. HUMK’nın 308, 309 ve 316. maddelerinde yer alan sahtelik incelemesi HMK 211. madde de düzenlenmiş olup HUMK 1086 sayılı Kanunda yer alan tanık dinlenmesi yeni düzenlemede kabul edilmemiştir. İİK’nın 170/3. fıkrasının göndermesi ile İİK’nın 68/a maddesinin 4. fıkrasına göre icra mahkemesince bilirkişi incelenmesinin yaptırılacağı düzenlenmiş olup İİK’nın 68/a-h fıkrasının göndermesine yaptığı HMK’nın 211. maddesi imza incelenmesinde de uygulama alanı bulmaktadır. İcra mahkemesi veya genel mahkemenin yaptıracağı bilirkişi incelemesi HMK’nın 211. maddesi çerçevesinde yapılacağı için alınacak raporlarda inceleme yöntemi olarak bir fark bulunmadığı gibi icra mahkemesi veya genel mahkemenin bilirkişi raporunda farklı anlam ve sonuçları çıkarması da mümkün değildir. Çünkü senedin yazıldığını görenlerin tanık olarak dinlenmesi HMK 211. maddede yasaklanmıştır. Bu durumda icra mahkemesinin dar yetkili olup inceleme yetkisinin kısıtlı olduğundan genel mahkemelerin daha geniş yetki ile sahtecilik iddialarını incelediğinden söz edilemez. Senette imza dışında yazıda sahtelik yapılıp yapılmadığının tespiti sadece bilirkişi incelemesi ile mümkün olmaktadır. Bilirkişi yaptığı inceleme sonucunda imzanın borçluya ait olduğunu, ancak bu imzanın senet ile borç altına girme iradesi olmaksızın başka amaçlarla atıldığını tespit eder ise genel mahkemeler tarafından borçlunun bu senetten dolayı borcunun olmadığının tespitine karar verilmektedir. İcra mahkemesinin dar yetkili olması, İcra İflas Kanununda yazılı hallerde belli bazı kuvvetli belgeler ile alacak veya borçlunun iddiasının ispat edebileceği ve icra mahkemesinin bu belgeler dışında inceleme faaliyeti yapamayacağı anlamına gelir

. İcra mahkemesinin dar yetkili olması, İcra İflas Kanununda yazılı hallerde belli bazı kuvvetli belgeler ile alacak veya borçlunun iddiasının ispat edebileceği ve icra mahkemesinin bu belgeler dışında inceleme faaliyeti yapamayacağı anlamına gelir. Senedi tanzim eden kişinin tanzim tarihinde ehliyetsiz olduğu bilirkişi raporu ile ispatlanır ise icra mahkemesi bu rapora dayanak senedin geçersizliğine karar verebilmektedir. İİK’nın 170/a maddesi uyarınca icra mahkemesi süresi içindeki şikayet ve itiraz dolayısı ile kendisine intikal edecek işlerde takibe dayanak kambiyo senedinin bu niteliği haiz olmadığını veya alacaklının kambiyo senedi mucibince takip hakkına sahip bulunmadığını re’sen inceleyerek takibi iptal edebilir. İmza incelemesi sırasında alınan raporda senedin borçlanma iradesi olmaksızın başka amaçlarla atılan imza kullanılarak elde edilen belgenin bono haline dönüştürüldüğü sonucuna varır ise icra mahkemesinin bu raporu “dar yetkiliyim” diyerek göz ardı etmesi mümkün değildir. Alacaklı kambiyo senedine dayanak takip talebinde ESAS NO : 2024/5656

bulunduğunda, bu senedin kambiyo senedi olduğunu ve geçerli olduğunu iddia ediyor demektir. Genel kural herkes iddiasını ispat zorundadır. Takibe dayanak bononun sahtelikle oluşturulduğu rapor ile tespit edildiğinde, senedin kayıtsız şartsız borç ikrarı olma özelliği ortadan kalkacağından, ispat yükü kendisinde olan alacaklı alacağın varlığı ve miktarını genel mahkemelerde açacağı alacak davası ile ispatlayabilir. Nitekim HGK’nın 02.05.2007 tarih, 2007/12-234 E.-2007/232 K. sayılı kararında; bononun ön yüzünün ve arka yüzünün ve imzalarının elektronik tarayıcılarla taranmak suretiyle oluşturulduğu dosyadaki raporlardan anlaşılmaktadır. Ortada üzerinde imza incelemesi yapılacak bir bono bulunmadığından borçlunun imzaya itirazının haklı olup olmadığının saptanmasına olanak yoktur. Dolayısı ile alacağın tahsili yargılamaya muhtaç hale gelmiştir. Burada genel hükümlere göre dava açmak ve alacağın varlığı ile miktarını kanıtlayıp hüküm altına aldırmak yükümlülüğü alacaklıya aittir. Nitekim Yargıtay HGK’nın 27.06.2001 gün ve 2001/12-545-548 sayılı kararları da aynı yöndedir şeklindeki açıklamalar yapıldıktan sonra icra mahkemesince İİK’nın 169/a ve 170/a maddesi gözetilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği vurgulanarak mahkeme kararı bozulmuştur.

Bilirkişi raporuna rağmen borçlunun borca ve imzaya itirazının reddedilmesi ve menfi tespit davası açmaya zorlanması İcra ve İflas Kanunun hükümleri, hukukun genel ilkeleri ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri ile bağdaşmamaktadır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi yerleşik içtihatlarında bono metninde yazı veya rakamla bilirkişi raporunu dikkate alarak takibin kısmen veya tamamen durdurulması veya takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Örneğin bono gerçekte 10.000 TL iken ‘000’ eklenerek 10.000.000 TL haline getirildiği bilirkişi raporu ile tespit edildiği halde takibin 10.000 TL üzerindeki kısmının durdurulmasına karar verilmektedir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi yerleşik içtihatlarında bono metninde yazı veya rakamla bilirkişi raporunu dikkate alarak takibin kısmen veya tamamen durdurulması veya takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Örneğin bono gerçekte 10.000 TL iken ‘000’ eklenerek 10.000.000 TL haline getirildiği bilirkişi raporu ile tespit edildiği halde takibin 10.000 TL üzerindeki kısmının durdurulmasına karar verilmektedir.

Borçlunun bu bonoda tahrifat nedeniyle borca kısmi itirazı İİK’nın 169/a-6 yazılı belgelerle değil, bilirkişi raporu ile ispatlanmakta, yerleşik Daire kararlarında bilirkişi raporu ile tahrifat sabit olduğu takdirde bu husus borca itiraz olarak değerlendirilerek takibin kısmen veya tamamen durdurulmasına karar verilmektedir. Aynı şekilde uygulamada “taşıma imza” olarak adlandırılan başka amaçlarla atılan imzadan faydalanılarak bu imzanın üstünün doldurulup borç haline getirildiğini tespit eden bilirkişi raporuna dayalı olarak İİK’nın 170/a maddesi uyarınca takibin iptaline karar verilmelidir. Bu halde borçlunun menfi tespit davası açmaya zorlanması ve yüksek miktarları bulan dava harcı ödemesi söz konusu olmadan takibi durdurma imkanına kavuşacaktır. Kaldı ki borçlu menfi tespit davası açsa bile bu sahteliğin farkına hakkında icra takibi yapılmasından sonra vardığından takipten sonra açılan menfi tespit davası ile icra takibinin durdurulmasına karar da verilemez. HMK’nın 209/1. madde hükmünün icra takiplerinde uygulama alanı olmadığı konusunda yerleşik Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin kararları olup, menfi tespit davasının açılması ile birlikte icra takibi durdurulamaz. Takibe konu bonolarda yazı ve imzada sahtelik iddiaları üzerine icra mahkemesince yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucuna göre icra takibinin durdurulmasına veya iptaline karar verilmesi zorunludur.

Somut olayda şikayetçi borçlu aleyhinde bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte dayanak bononun sahte olduğunu, başka amaçla attığı imzasının taşınması ya da kopyalanması yolu ile kambiyo senedi oluşturulduğunu ileri sürerek imzaya ve borca itiraz ettiği icra mahkemesince Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesinden 03.11.2023 tarihinde aldırılan bilirkişi raporunda imzanın borçlunun eli mahsulü olmakla birlikte, “İnceleme konusu senetteki imzaların bulunduğu bölümde üst ve sol kenarda doğrusal hatlar bulunduğu, imzaların etrafında yoğun yapıştırıcı bakiyelerinin ve yer yer lif kalkmaları olduğu, “DAYAN” ibaresindeki 2. “A”