muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/13573, Karar No: 2013/18890, Tarih: 22.10.2013

Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti ... Kanununun ek 11. maddesine göre alınmış Bakanlar Kurulu kararları 2005 yılında uygulanmaz.” düzenlemesini içermektedir.

Bütçe Kanunu ile yapılan bu düzenleme sonrasında kanun koyucu; bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağına ilişkin Anayasa’nın 161. maddesi hükmünü gözeterek, bütçe kanunlarında yer almaması gereken hükümlerin temizlenmesi amacıyla çıkardığı 27.04.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 29. maddesinin (c) bendi ile; 5277 sayılı Kanunun 25. maddesinde yer alan hükmü yürürlükten kaldırmış, ancak, aynı düzenlemeyi anılan kanunun 30. maddesi ile yeniden getirmiş ve bu madde 27.04.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Diğer taraftan, 5277 sayılı Kanunun 25. maddesinin Anayasaya aykırılığı iddiası ile açılan dava sonucunda, 28.12.2005 gün 2005/146-105 sayılı kararla; anılan maddenin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragraflarının Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş, aynı yönde yapılan başka bir başvuru üzerine de anılan mahkemenin 29.11.2005 gün 2005/6-93 Sayılı kararı ile 5277 sayılı Yasanın 25. maddesinin (f) fıkrasının, 21.4.2005 günlü 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 29. maddesinin (c) fıkrasıyla yürürlükten kaldırıldığına ve 25. maddenin (f) fıkrasına yönelik Anayasaya aykırılık iddiasına ilişkin konusu kalmayan istemler hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiş, aynı düzenlemeyi içeren 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının Anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılan dava sonucunda ise 03.04.2007 gün 2005/52 Esas 2007/35 Karar Sayılı hükümle, anılan kanun maddesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal isteminin reddine karar verilmiştir.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 105. maddesinde sayılan uygulanmayacak hükümler arasında 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin yer almaması, Anayasanın 153. maddesinin “iptal kararları geriye yürümez” hükmünü içermesi karşısında; her hangi bir ... kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların, bu aylıkları kesilmeksizin her hangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılmayacakları ve görev yapamayacaklarına dair düzenlemenin 01.01.2005 tarihinden başlamak suretiyle yürürlükte olduğunun kabulü gerekir.

Anılan yasal düzenlemeye aykırı biçimde çalışılması durumunda; çalışanların, fiilen çalıştıkları dönemdeki emeklilik veya yaşlılık aylıklarının ... Kurumu tarafından kesilmesi ve yersiz aylıkların istirdadı söz konusu olacaktır.

Anılan yasal düzenlemeye aykırı biçimde çalışılması durumunda; çalışanların, fiilen çalıştıkları dönemdeki emeklilik veya yaşlılık aylıklarının ... Kurumu tarafından kesilmesi ve yersiz aylıkların istirdadı söz konusu olacaktır.

Nitekim, Hukuk Genel Kurulu’nun 27.05.2009 gün ve 2009/21-168 E., 2009/218 K.; 01.12.2010 gün ve 2010/10-586 E., 2010/615 K.; 06.04.2011 gün ve 2010/21-726 E., 2011/68 K. ve 05.10.2011 gün ve 2011/10-476 E., 2011/584 K., 21.03.2012 gün ve 2012/10-20 E., 2012/235 K. sayılı kararlarında da aynı ilke benimsenmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamaların ışığında, gerek 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5277 sayılı Kanunun 25. maddesiyle getirilip, 5335 sayılı Kanunun 30.maddesinin yürürlükte olduğu dönemde de açıkça sürdürülen çalışma yasağına karşın davacının çalışmasını sürdürmesi açıklanan yasal düzenlemelere aykırı olacağından, 506 sayılı Kanun kapsamında aldığı yaşlılık aylıklarının 01.02.2007 tarihi itibariyle kesilmesine ilişkin Kurum işleminde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yersiz ödemelerin geri alınmasına ilişkin konuya gelince; 5510 sayılı Yasanın 96. maddesinde “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır.” denilmekle kurumca yersiz ödemelerin geri alınmasına ilişkin esas ve usuller belirlenmiştir.

506 sayılı Kanunun "Yersiz ve yanlış ödemelerin tahsili"ni düzenleyen 121. maddesinde yersiz ödeme halinde iade yükümünün kapsamını belirleyen bir düzenleme bulunmadığı gibi, anılan Yasa içeriğinde konuyu düzenleyen başka bir düzenlemenin de yer almadığı görülmektedir. 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi ile 506 sayılı Yasada yer almayan yeni bir düzenleme getirilmiş, sebepsiz zenginleşmenin kasıtlı kusurlu davranıştan veya Kurumun hatalı işleminden kaynaklanmasına bağlı olarak istirdadı mümkün ödeme miktarları belirlenmiştir. Kapsam belirlendikten sonra, ilgilinin Kurumdan alacağı yoksa, geri alma işleminin genel hükümlere göre yapılacağı öngörülmüştür. 5510 sayılı Yasanın geçici maddelerinde ise, yersiz ödemelerin tahsili konusunda önceki hükümlerin uygulanması gereğini öngören herhangi bir kural yer almamaktadır.

Belirtilen nedenlerle; 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi hükmünün, Kurumun yersiz ödemeden kaynaklanan alacakları konusunda süren uyuşmazlıklara uygulanması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkelere göre; mahkemece, davacının 01.02.2007 tarihinden itibaren aldığı yaşlılık aylıklarının iadesi gerektiğine ilişkin kabul kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ne var ki, davacı faiz talebine ilişkin işlemin de iptalini istemiştir. Davacının dava dışı kurumda 506 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ...’ne tabi olarak çalıştığı, bu çalışmaların davalı Kuruma bildirilerek primlerinin yatırıldığı, her iki dosyanın Kuruma ait olduğu hususları da gözetilmek suretiyle, 01/02/2007-30/04/2010 tarihleri arasında almış olduğu yersiz yaşlılık aylıklarının faizine ilişkin iade borcunun kapsamı, 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi hükmü uyarınca belirlenerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 22/10/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4849, Karar No: 2023/4852, Tarih: 04.05.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/4849 E.  ,  2023/4852 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat istemli asıl ve birleşen davalardan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kabulüne, birleşen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı kurum ve davalı ... Parke San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı kurum ve davalı ... Parke San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil kurum sigortalısı 3/22147137 sigorta sicil nolu ...'un ... Nakliyat Firmasının yanında işçi olarak çalıştığını, ...lı ilçesinde ... İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. Tekirdağ-...lı Karayolunun 12 kilometresinde yapılmakta olan F Tipi Cezaevi inşaatında laminant parke işini ... Parke firmasına verdiğini, bu firma tarafından da laminant parke ve diğer malzemelerin asansörlü vinç aracılığı ile üst katlara çıkarılması işinin ... Nakliyat firmasına verildiğini, nakliyat firmasınca ...'un 11.08.2011 tarihinde görevlendirildiğini, olay günü Cezaevi Lojmanlarında asansörü kurmaya çalışan ...'un asansör sepetinin raydan çıkması nedeniyle düşerek hayatını kaybettiğini, olayın iş kazası olması nedeniyle kurum tarafından ödenen masrafların ve hak sahiplerine ödenen tazminatın tahsili için mahkemeye dava açmak zorunda kaldıklarını, olayın işverenin iş güvenliği ve işçi sağlığı tüzük ve yönetmeliklerine uygun güvenlik önlemlerini almamış olması nedeniyle meydana geldiğini, olayla ilgili ... Nakliyat Firması sahibi ve ...'un işvereni olan ... aleyhine Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığının 2011/6146 soruşturma ve 2011/2110 Esas sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı ve 2011/766 İddianame nosu ile Tekirdağ 3. Asliye Ceza Mahkemesine 2011/372 Esas sayılı dava açıldığını, ... Nakliyat Firmasına taşıma işi veren ... Parke Firması ve ... A.Ş. ile ... İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin üst işveren olduğu anlaşılmakla iş güvenliği konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle taşeronluk ilişkisinin tespitini talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle miktar ve kusur bakımından fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000,00 TL peşin gelirli değerlerin gelir bağlama kararlarının onama tarihinden itibaren masraf ve ödemelerin ise sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle üst işveren konumundaki işverenler ... A.Ş. ... Ltd. Şti ve ... Parke isimli firmaya karşı iş güvenliğinde uzman bilirkişilerce yapılacak kusur incelemesine göre kusur tespit edilmesi halinde dava hakları saklı kalmak kaydıyla tazmin ve tahsiline yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

II. CEVAP

II. CEVAP

1.Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin hiçbir suretle müteveffanın işvereni konumunda olmayıp iş bu davada taraf sıfatlarının bulunmadığını işveren konumunda bulunmayan müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olamayacağını müvekkili şirketin parke işi için ... parke firmasıyla anlaşmış olduğunu bu işin ifası süresince yapılacak tüm işlemlerin ... parke tarafından yerine getirileceğini, olaydan sonra anlaşıldığı üzere ... Parke'nin parkelerin taşınması işini ... Nakliyat firması ile anlaştığını, diğer yandan müvekkili şirket şantiyesinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden tüm tedbirlerin Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma neticesinde olayın oluş biçimi ve yapılan tespitler neticesinde müvekkili şirkete hiçbir kusur atfedilmediğini beyanla müteveffanın işveren sıfatı bulunmayan ve olayın oluşunda hiçbir kusuru bulunmayan müvekkili şirket yönünden iş bu haksız davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunduğu görülmüştür.

2.Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile özetle; halen derdest olan 2012/125 esas sayılı dosyasında verilecek hükmün bu davayı doğrudan etkileyeceğinden anılan davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, kazalı ... Nakliye firmasının çeşitli işlerde çalıştırdığı sürekli işçisi olup müvekkiline ait işyerinde istihdam edilmediğini, müvekkili şirketin Tekirdağ'da işyeri olmadığını nakliye işi ile iştigal etmediğini, işinin tamamen parke üzerinde olduğunu, olayın meydana geldiği işyerinin davalılardan ... İnşaat San. Tic. A.Ş. 'ye ait olduğunu dolayısıyla gerek kanundan gerekse yönetmeliklerden kaynaklanan işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlü kimsenin şantiyenin ve dolayısıyla işyerinin tek sorumlusunun ... San. Tic. A.Ş. olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunduğu görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; 2016/513 Esas sayılı dosya yönünden davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile, 4.180,41 TL peşin sermaye değeri gelirin tahsis onay tarihi olan 29.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat San. ve Tic.Ltd.Şti. ve ... Parke Cila Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. 4.137,57 TL'lik kısmından sınırlı sorumlu olmak üzere davalılar ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Parke Cila Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, birleşen 2013/433 Esas sayılı dosya yönünden, davacı tarafın talebi mahkememizin 2016/513 Esas sayılı dosyasında hüküm altına alındığından bu dosyada ayrıca karar verilmesine yer olmadığına, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı şirketlerin vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı şirketlerin vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Özetle; “... davanın kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir”, gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; A)asıl dava (2019/458 Esas) yönünden; davanın kabulü ile; -8.275,14 TL peşin sermaye değeri gelirin tahsis onay tarihi olan 29.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; 262,40-TL cenaze giderinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti, ... Parke Cila Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, b) Birleşen dava (2013/433 Esas) yönünden; davacı tarafın talebi mahkememizin 2019/458 Esas sayılı dosyasında hüküm altına alındığından bu dosyada ayrıca karar verilmesine yer olmadığına, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum ve davalı ... Ltd. Şti vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı kurum vekili özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Ltd Şti vekili özetle; yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı kurum ile davalı... Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,04.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/679, Karar No: 2011/3188, Tarih: 10.03.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/679 E.  ,  2011/3188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, galleye müstahak vakıf evladı olduklarının tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davaya konu mazbut ... Ağa Vakfı'na ait vakfiyede galle erkek evladın münkariz olmasından sonra batın şartı (yani ön batında vakıf evladı varken sonraki batında bulunan evladın hak sahibi olamaması kuralı) ile kız-erkek ayrımı yapılmadan evlada bırakıldığı, davacıların dedesi ... ’ın kesinleşen Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1971/10-193 sayılı kararı ile galle aldığı, davacıların ... ’ın kızı ...’in soyundan oldukları, ... ve kızı ...’in vefat ettikleri, davacıların teyzesi ...’ın sağ olup aynı mahkemenin 2008/208 esas sayılı dosyası ile galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti için dava açtığı böylece davacılardan önceki batında sağ vakıf evladı bulunduğu ve davacıların galle için vakfiye şartını taşımadıkları anlaşıldığından, mahkemenin davacıların galle fazlasına müstahak olduklarına ilişkin davanın reddinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak;

Davacıların galleye müstahak vakıf evladı olduklarının tespiti istemi vakıf evladı olduklarının tespiti istemini de kapsayacağından çoğun içinde azında bulunması kuralından hareketle davacıların kesinleşen mahkeme kararı ile galle alan ... ’ın torunları oldukları anlaşılmakla vakfeden ile aralarında soybağı kurulduğundan bu davacıların davaya konu Hacı Sadık Ağa Vakfı'nın evladı olduklarının tespitine karar verilmesi gerekirken, davanın tümden reddi doğru bulunmamıştır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 10.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14862, Karar No: 2017/16093, Tarih: 04.07.2017

**22. Hukuk Dairesi         2015/14862 E.  ,  2017/16093 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin ... şubesinde uzun yol ve şehiriçi şoförü olarak çalıştığını, davacının söz konusu iş nedeniyle çalışmaya başladığı günden itibaren, hem fazla mesai yaptığını, hem hafta sonları çalıştığını, hem resmi ve dini bayramlarda tatil günlerinde çalıştığını ve bu çalışmalarının karşılığının davacıya ödenmediğini belirterek fazla mesai, hafta tatili ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalı işverenden alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının fazla çalışmasının karşılığının kendisine ödendiğini, davalı şirkette pazar günleri hafta tatili olarak kullandırıldığını, müvekkilinin ecza deposu olması sebebiyle eczanelerin çalışma saatlerine göre mesai yapıldığını, pazar günleri eczanelerin kapalı olması sebebiyle nöbetçi dışında tüm personelin izinli olduğunu, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde nöbetçiler dışındaki personellerin izinli olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve temyiz nedenlerine göre, davalının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı işçinin fazla mesai çalışması yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda imzalı ve fazla çalışma tahakkuku bulunan bordroların hesaplamada dışlanmadığı anlaşılmaktadır. Tahakkuk bulunan aylar dışlanarak fazla mesai ücretinin hesaplanması gerekirken yazılı şekilde hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması hatalı olup davalının bu yönü kapsayan temyiz itirazları yerinde görüldüğünden bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04.07.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.