muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/1973, Karar No: 2019/13623, Tarih: 04.07.2019

**5. Hukuk Dairesi         2019/1973 E.  ,  2019/13623 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki;

1-2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/son maddesi uyarınca irtifak hakkı karşılıkları bu hak nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek değer kaybıdır. Bu itibarla dava konusu 1743 parsel numaralı taşınmazın irtifak hakkı kurulmasından önceki tüm değerinin tesbit edilmesi ve bundan sonra enerji nakil hattı nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek değer düşüklüğü oranının belirlenmesi ve bu oranla taşınmazın tüm değerinin çarpılması sonucu irtifak hakkı karşılığının hesaplanması gerekir. Bilirkişi kurullarınca bu usule uygun bir inceleme ve işlem yapılmadan, sekiz kez, bir kısmı birbirleriyle çelişkili ayrı ayrı rapor düzenlenmiş, mahkemece asıl ve ek raporlar hüküm kurmaya elverişli denildikten sonra hangi rapora itibar edildiği belirtilmeden, üstelik aynı taşınmazın paydaşları tarafından aynı idareye karşı açılan ...4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/250 Esas, 2018/170 Karar sayılı dosyanın dairemiz denetiminden geçerek onandığı gözetilmeden-bozma öncesi hükme esas alınan rapordaki bedele hükmedilmesi,

2-Dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarından; TEK lehine irtifak hakkı tescil edildiği anlaşılmakla, ilgili kurumlardan buna ilişkin kayıt ve belgeler getirtilip, gerekiyorsa enerji nakil hattının alanı, izdüşümü ve güzergahının tespiti için fen bilirkişi marifetiyle yeniden keşif yapıldıktan sonra, kök 1011 parselden ifrazla oluşan dava konusu taşınmazların hangisine bu enerji nakil hattıın fiilen isabet ettiği tespit edilerek ilgili taşınmaz/taşınmazların üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün hesaplamada dikkate alınması için bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması,

3-Dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının beyanlar hanesinde ...Vakfı veya SBV şerhi bulunduğu anlaşıldığından, vakıf türünün ve taviz bedeline tabi olup olmadığının, Vakıflar Genel Müdürlüğünden sorulması gerektiğinin düşünülmemesi,

3-Dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının beyanlar hanesinde ...Vakfı veya SBV şerhi bulunduğu anlaşıldığından, vakıf türünün ve taviz bedeline tabi olup olmadığının, Vakıflar Genel Müdürlüğünden sorulması gerektiğinin düşünülmemesi,

4-Dava konusu 1743 parsel üzerinden geçen enerji nakil hatlarının her birinin toplam alanı üzerinde davacılar murisinden davacılara intikal edecek pay oranında davacı idare lehine irtifak hakkı tesciline ve ...ait 1724, 1725, 1726, 1727, 1728, 1729, 1730, 1731, 1732, 1733 parsellerde davacılar murisinden davacılara intikal edecek payların iptali ile davacı idare adına tesciline karar vermekle yetinilmesi gerekirken infazı zorlaştıracak şekilde davacılar payına düşecek m2 değerlerinin tapusunun iptaline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 04/07/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4160, Karar No: 2018/165, Tarih: 23.01.2018

**1. Ceza Dairesi         2016/4160 E.  ,  2018/165 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs etmek, silahla kasten yaralamaya teşebbüs etmek

HÜKÜM : Katılan sanık ... hakkında; ...'ı kasten öldürmeye teşebbüs etme suçundan TCK.nun 81, 35, 53, 58. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezası,

Katılan sanık ... hakkında;

...'yı silahla kasten yaralamaya teşebbüs etmek suçundan TCK.nun 25, 5271 sayılI CMK.nun 223/3-b maddeleri uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1) Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesinde; sanık hakkında sanığın atılı suçu yasal savunma halinde gerçekleştirdiği gerekçeleri gösterilerek TCK’nun 25/1 ve CMK’nun 223/2-d maddesi uyarınca beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden uygulama maddesinin TCK.nun 25/1 ve CMK’nun 223/3-b maddesi olarak gösterilmesi ve sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi kanuna aykırı ise de; bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden CMUK’nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hüküm fıkrasının mahsus bölümünde yer alan CMK’nun 223/3-b ibaresinin CMK’nun 223/2-d ibaresi ile, ceza verilmesine yer olmadığına ibaresinin ise beraatine ibaresi ile değiştirilmesine karar verilmek suretiyle düzeltilen hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

2)Ceza yargılamasının temel ilkelerinden biri "doğrudan doğruyalık-vasıtasızlıktır." Bu nedenle CMK'nun 193/1. maddesinde "sanık olmaksızın yargılama olmaz" genel kuralına, istisnalarına ise aynı Kanunun 193/2, 194/2, 195, 196, 200/1 ve 204.

S/2

maddelerinde yer verilmiştir. Alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, kendisinin de kabulüne bağlı olarak sanık istinabe suretiyle sorguya çekilebilir. Görüntülü ve sesli iletişim tekniği kullanılarak sorgu yapma imkanı yine CMK'nun 196/4. maddesine göre mümkün kılınmıştır.

Somut olaydaki hukuki sorun sanığın, görüntülü ve sesli iletişim tekniğini kullanarak savunmasının alınmasına itiraz etmesi karşısında, bu sistemle savunma alınması durumunda, savunma hakkının kısıtlanarak adil yargılama ilkesinin ihlal edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/1. maddesi cezai bir suç ile itham edilen herkesin, kendini savunma, iddia tanıklarını sorguya çekme veya çektirme, duruşmada kullanılan dili anlamadığı veya konuşamadığı takdirde bir tercüman yardımından para ödenmeksizin yararlanması haklarını güvence altına almıştır. Buna bağlı olarak kovuşturma aşamasında;

1) Genel kural sanığın duruşmada hazır bulundurulmasıdır. Bu hak ciddi nedenlere dayalı olarak mahkeme kararı ile sınırlandırılabilir.

2) İlk ve son savunmanın yapıldığı, esasa ilişkin delillerin toplandığı oturumlara sanığın SEGBİS yolu ile katılması, açık kabulüne dayalı olmalıdır.

1) Genel kural sanığın duruşmada hazır bulundurulmasıdır. Bu hak ciddi nedenlere dayalı olarak mahkeme kararı ile sınırlandırılabilir.

2) İlk ve son savunmanın yapıldığı, esasa ilişkin delillerin toplandığı oturumlara sanığın SEGBİS yolu ile katılması, açık kabulüne dayalı olmalıdır.

Tüm bu açıklamalar karşısında; her ne kadar yukarıda anılan CMK.nun 196/4. maddesi, 694 sayılı KHK’nın 147. maddesiyle değişikliğe uğrayıp SEGBİS ile savunma alınabilmesi hususunda süre şartı kaldırılmışsa da sanığın o tarihte yürürlükten bulunan hükme göre kazanılmış hakkı bulunduğu, bu haliyle SEGBİS aracılığıyla savunmasının alınmasına itiraz etmesine rağmen, yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle bu talebi reddedilerek, SEGBİS sistemi aracılığıyla beyanı alındıktan sonra mahkumiyetine karar verilmesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Usule aykırı olup, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, sair yönleri incelenmeyen hükmün öncelikle bu nedenlerle tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 23/01/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/32696, Karar No: 2015/28157, Tarih: 01.10.2015

**13. Hukuk Dairesi         2014/32696 E.  ,  2015/28157 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/06/2014

NUMARASI : 2010/192-2014/340

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 2,50 TL. kalan harcın temyiz edenden alınmasına, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 1.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2065, Karar No: 2012/5185, Tarih: 07.05.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/2065 E.  ,  2012/5185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : A.3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 18/03/2010

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olan taşlık araziden ihdasen S. Belediyesi adına kaydedilen 1177 (205) parsel sayılı taşınmazın davalı S. Belediyesinin 08.06.1998, 22.06.1998 ve 26.11.1998 tarihli, 3014, 3379 ve 5941 sayılı Encümen kararları uyarınca 37 nolu I. Etap düzenleme bölgesinde yaptığı imar uygulaması sonucu imarın 5344 ada, 1 parseline dönüştüğünü, anılan imar uygulamasının idari yargıda açılan dava ile iptal edildiğini, Belediyece kadastral parsele dönülmesi gerekirken imar uygulaması ile oluşan 5344 ada 1 parseli de kapsayan 37 nolu, 2. etap imar bölgesinde bu kez A.Büyükşehir Belediyesi tarafından 28.02.2007 tarih,419 ve 420 sayılı Encümen Kararı uyarınca yapılan imar uygulamasının da idari yargı yerinde iptal edildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile kök parsele dönülmesi olmadığı takdirde zararın tazminine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece; S. Belediyesi hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, A.Büyükşehir Belediyesi ve Çukurova Belediyesi aleyhine açılan davanın ise husumet yokluğu nedeniyle reddine çekişmeli taşınmazların imar şuyuulandırma işlemlerinin idari yargı yerinde iptal edildiği, oluşan imar parsellerinin hukuki dayanaktan yoksun hale geldikleri, kadastral mülkiyet durumunun ihyasını gerektirdiği gerekçesiyle hazine adına ihyasına,  karar verilmiştir.

Karar, Davacı- Davalılardan A.Büyükşehir Belediyesi, Dahili Davalı Çukurova Belediye Başkanlığı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, imar parsellerinin tapularının iptaliyle eski parselin geometrik ve mülkiyet durumuna ihyası olmadığı takdirde tazminat isteğine ilişkindir.

Mahkemece, sicil kayıtlarının illetini teşkil eden idari işlemin idari yargı yerinde iptal edilerek kayıtların dayanaksız hale geldiği ve sicil kaydının yolsuz tescil durumuna düştüğü belirlenmek ve benimsenmek suretiyle kadastral mülkiyet durumunun ihyasına, davalı S. belediyesi yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, diğer davalılar A.Büyükşehir Belediyesi ve Çukurova Belediyesi aleyhine açılan davanın ise husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, sicil kayıtlarının illetini teşkil eden idari işlemin idari yargı yerinde iptal edilerek kayıtların dayanaksız hale geldiği ve sicil kaydının yolsuz tescil durumuna düştüğü belirlenmek ve benimsenmek suretiyle kadastral mülkiyet durumunun ihyasına, davalı S. belediyesi yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, diğer davalılar A.Büyükşehir Belediyesi ve Çukurova Belediyesi aleyhine açılan davanın ise husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle tescil harici alan içerisinde kalan çekişme konusu 1177 (205) parselin, 08/06/1998 tarih, 3014 sayılı Encümen kararına istinaden ihdas suretiyle 13.01.1999 tarih, 315 yevmiye ile S. Belediyesi adına tescil edildiği,  imar dağıtım cetvellerinde ise anılan kök parsel malikinin Hazine olarak gösterildiği, anılan taşınmazın S. Belediyesince birçok parselle birlikte 37-I etap imar düzenlemesine tabi tutulduğu, bu imar uygulamasının idari yargı yerinde iptal edilmesi üzerine bilahare davalı A.Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan 37-ll etap imar düzenlemesinin de idari yargı yerinde iptal edildiği, parsellerden bazılarının yargılama sırasında yeni kurulan Çukurova Belediyesi sınırları içinde kalması üzerine anılan Belediyenin de davaya dâhil edildiği görülmektedir.

Davacı Hazine, 1177 (205) nolu ihdasen oluşan parselde yapılan imar uygulamalarının idari yargı yerinde iptal edildiğini ve sicil kaydının dayanaksız hale geldiğini belirterek imar öncesi duruma dönülmesi ve ihdasen oluşan parselin yeniden adına tescili olmadığı takdirde zararının tazmini isteği ile eldeki davayı açmıştır.

Ne varki;  çekişme konusu  1177 (205) parselin ihdas suretiyle S. Belediyesi adına tescil edildiği halde sonradan hazırlanan imar dağıtım cetvellerinde malikin Hazine olarak gösterilmesinin mülkiyet hakkı kazandırmayacağı, nitekim Hazine adına da bir sicil kaydının bulunmadığı gözetilerek davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Bu nedenle, davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddine; davalıların temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA,  07.05.2012  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19185, Karar No: 2018/8516, Tarih: 06.06.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/19185 E.  ,  2018/8516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, cezanın temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nın 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nın 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nın 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise;

Suça sürüklenen çocuk ...’ın, olay tarihinde mağdurun eczanesine müşteri gibi geldiği ve annesinin geleceğini söylediği, müştekiye burada bekleyebilir miyim dediği, müştekinin de kendisine rıza gösterdiği; suça sürüklenen çocuğun eczane içerisinde otururken iki adet burun bandını gizlice cebine koyduğu ve sonrasında müştekiye burun bantlarını annesinin satın aldığını ancak bunu iade etmek istediğini söylediği, müştekinin de kendisine

Somut olayda ise;

Suça sürüklenen çocuk ...’ın, olay tarihinde mağdurun eczanesine müşteri gibi geldiği ve annesinin geleceğini söylediği, müştekiye burada bekleyebilir miyim dediği, müştekinin de kendisine rıza gösterdiği; suça sürüklenen çocuğun eczane içerisinde otururken iki adet burun bandını gizlice cebine koyduğu ve sonrasında müştekiye burun bantlarını annesinin satın aldığını ancak bunu iade etmek istediğini söylediği, müştekinin de kendisine

inanması nedeniyle 30,00 TL para verdiği somut olayda, suça sürüklenen çocuğun eyleminin neticesinde iki adet burun bandını hakimiyet alanına geçirdiğinin anlaşılması karşısında, eyleminin kül halinde hırsızlık suçunu oluşturduğunun anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocuk hakkında suçun işleniş şekli ve özellikleri itibariyle ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık konusunu oluşturan malın değerinin 30,00 TL olması ve az olması nedeniyle TCK'nın 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedeni bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 06.06.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6191, Karar No: 2016/7847, Tarih: 19.09.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/6191 E.  ,  2016/7847 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davada; ... 2. Asliye Hukuk ve ... Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, nüfus kaydının düzeltilmesi ist... ilişkindir.

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın soybağına ilişkin ve görevin aile mahkemelerine ait olduğu gerekçesi ile görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

... Aile Mahkemesince ise uyuşmazlığın neseple ilgisinin olmadığı, sehven oluşturulan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Somut olayda, davalılar arasındaki ...'ın gerçekte diğer davalılar ... ve ...'nin çocuğu olduğu, sehven dayısı olan davacı ve eşinin nüfus kaydına yazılı olarak görüldüğü belirtilerek, nüfus kaydındaki bu yanlışlığın düzeltilmesi talep ve dava edilmiştir.

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 4. maddesi uyarınca, 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun “Vesayet” başlıklı üçüncü kısmı hariç olmak üzere “Aile Hukuku” başlıklı İkinci Kitabından (m. 118 ilâ 395 arası) kaynaklanan davalara bakma görevi aile mahkemelerine aittir. Bu nedenle, TMK'nın “Hısımlık” başlıklı 282 ilâ 363. maddeleri arasında yer alan soybağına ilişkin davalar, aile mahkemeleri tarafından çözümlenmelidir.

Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi gereğince, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istemlerine ilişkin davalara bakma görevi ise asliye hukuk mahkemelerine ait bulunmaktadır.

Davanın kabulü halinde, her iki dava türünde de nüfus kayıtlarında değişiklik yapılmasının gerekmesi nedeniyle, benzer sonuçlara sahip bu davalar arasında görevli mahkemenin belirlenebilmesi için davanın vasfının doğru olarak tayin edilmesi önem kazanmaktadır.

4721 sayılı TMK'nın 282. maddesi uyarınca, anne ile çocuk arasındaki soybağı doğum ile; baba ile çocuk arasındaki soybağı ise “anne ile evlenme”, “Tanıma” ve “Hakimin hükmü” ile kurulmaktadır. Diğer taraftan, evlat edinme de soybağı oluşturan hallerdendir.

TMK'nın 285. maddesinde yer alan “Babalık karinesi” uyarınca, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir.

TMK'nın 285. maddesinde yer alan “Babalık karinesi” uyarınca, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir.

Nüfusta kayıtlı anne ve baba adının gerçeği yansıtmadığı ve bu nedenle gerçek anne ve baba adının yazılması istemiyle açılacak ve nüfusa kayıtlı bulunan hanenin de değiştirilmesi sonucunu doğuracak davalarda, esasen iki iddia bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, çocuğun kayden anne olan kadından değil, başka bir anneden doğduğu; ikincisi ise, kayden baba olarak gözüken kişinin genetik baba olmadığı iddiasıdır. Bu davada, kayden anne gözüken kişinin çocuğu doğurmadığı, genetik annenin başka bir kadın olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda sözü edilen babalık karinesi aksi yönde işleyecek ve “genetik annenin kocası olmayan” kayden babanın, babalık sıfatı kendiliğinden ortadan kalkacaktır. Mahkemece belirlenen genetik annenin, çocuğun doğduğu tarihte evli bulunduğunun anlaşılması halinde, TMK'nın 285. maddesinde yazılı babalık karinesi nedeniyle genetik annenin kocası olan erkek, kendiliğinden baba sıfatını kazanacaktır. Bu durumda soybağı ihtilafı ortaya çıkmadığından, açıklanan muhtevadaki davalar, sadece nüfus kayıtlarında düzeltim davasından ibaret kalacaklar ve görevli mahkeme, 5490 sayılı Kanunun 36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemeleri olacaktır. Ancak, çocuğun doğduğu tarihte, genetik annenin evli bulunmaması halinde, anne yönünden dava, kayıt düzeltim davası olarak kalmakla birlikte, genetik anne ile evli olmayan genetik baba yönünden babalık karinesi gerçekleşmeyeceğinden, genetik babanın nüfus kaydına işlenmesi talebi “Soybağı davası” niteliğini kazanacaktır. Bu takdirde uyuşmazlığın, 4787 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca aile mahkemesi tarafından incelenip çözüme kavuşturulması gerekecektir. (Yargıtay HGK 2013/354-1554, 18. HD 2015/1360-3281, 2015/1591-4537)

Somut olaya gelince; dosya içinde mevcut nüfus kayıtlarından, anne-baba adının değiştirilmesi talep edilen ...'ın doğum tarihi olan 08/10/1985 tarihinde, iddia edilen genetik annenin iddia edilen baba ile evli bulunduğu anlaşılmaktadır. O halde, yukarıda açıklanan ilkeler karşısında dava, nüfus kayıtlarında düzeltim yapılması davasından ibarettir. Bu nedenle uyuşmazlığın, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 19/09/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.