muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/1580, Karar No: 2015/1476, Tarih: 03.06.2015

Davacı tapu malikleri vekili ve Hazine vekilinin temyizi üzerine karar Özel Dairece temyiz incelemesinde; Mihrişah Valide Sultan Vakfı’nın sahih vakıflardan olduğu, tapu kayıtları düzenli olarak kadastro tespitinin yapıldığı tarihe kadar intikal ettirilmiş olduğundan, mülkiyet hakkını doğrulayan yasal kayıtlar olduğu, Arazi Kanunnamesi’nin 4. maddesi gereğince mülk arazilerde ve sahih vakıflarda bu Kanun’un 20 ve 78. madde hükümlerinin uygulanamayacağı, eldeki davada bilirkişiler dava konusu taşınmazın orman olmadığı ve mahkemenin 05.04.2001 gün 1996/11-16 sayılı dosyasında yapılan uygulama ve düzenlenen, rapor ve eki haritalara göre çiftlik tapu kaydı kapsamında kaldığını bildirmişlerse de araştırma ve uygulamanın yetersiz olduğu, nitekim ormancı bilirkişinin ek raporunda dava konusu parselin güney tarafının orman alanında gösterildiği, tapu kaydı uygulanması yetersiz olduğu gibi çiftlik sahiplerinin 1969 yılına kadar ödedikleri vergi kayıtlarının da hiç uygulanmadığı belirtilerek dosyadaki deliller göz önünde bulundurularak yeniden keşif yapılması, zilyetliğe dayanan davacı Hüseyin’in babası Y...ile ilgili bilgi ve belgelerin zilyetlik iddiaları yönünden değerlendirilmesi, kayıtlarda geçen mevkii ve sınır yerleri işaretlenip tapu kapsamının belirlenmesi, dava konusu parsel ile komşu parsellerin ve Hisarönü, Çamlı (Gelibolu), Karacaköy (Karacasöğüt) Köyündeki tüm parsellerin konumu ve kesin hüküm konusu taşınmazlar ile kamulaştırmaya ve diğer işlemlere konu olan taşınmazların tümünün birleşik haritalar üzerinde gösterilmesi ve düzenlenecek raporlarda açıklanması, yine bu haritalar üzerinde yukarıda yazılı çiftlik tapu sahipleri adına tescil edilen ve kesinleşen parsellerde ayrı bir renk kalemle boyanıp işaretlenmesi, dava konusu Karacaköy 157 sayılı parselin güneydoğu bölümü üzerinde halen ve eylemli olarak yaşlı çam ağaçları bulunduğu ve iade üzerine orman bilirkişinin düzenlediği 14.01.2010 günlü ek raporda taşınmazın güney bölümünün 1959 tarihli memleket haritasında orman alanında kaldığı görüldüğünden, kadastro tespitinin yapıldığı 1988 yılına kadar geçen süre içinde bu bölümün ormandan açılmaya çalışıldığı ve zilyetliğe dayanan davacının tanık dışında başka bir yazılı delili olmadığı göz önünde bulundurularak deliller değerlendirilmeli, Karacaköy 157 sayılı parsele komşu olan 154 sayılı parselin ve 158 sayılı parselin dava konusu olduğu anlaşıldığından, bu dava dosyaları da bulunduğu yerden getirtilip incelenmeli tüm deliller toplanarak dava konusu parselin gerçek hak sahibi adına tesciline karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile oyçokluğu ile bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı H.. Y..’ın karar düzeltme istemi üzerine de hüküm Özel Dairece, yukarıda başlık bölümüne alınan gerekçelerle oybirliği ile bozulmuştur.

Davacı H.. Y..’ın karar düzeltme istemi üzerine de hüküm Özel Dairece, yukarıda başlık bölümüne alınan gerekçelerle oybirliği ile bozulmuştur.

Yerel Mahkeme önceki gerekçelere ek olarak; tapu kaydına tutunanların bu taşınmazların tamamına yönelik olarak dava açtıkları, Karaca Köyü’nde ve İçmeler’de bulunan taşınmazlara yönelik olarak açılan davaların tamamına yakınının neticelendiği, tapu kaydına tutunanlar lehine verilen tek kararın olmadığı; aynı şekilde Hisarönü Köyü’nde bulunan taşınmazlara yönelik davaların % 90’ının neticelendiği, tapu kaydına tutunanlar lehine neticelenen tek bir kararın dahi olmadığı; yine Çamlı Köyü’nde tapu kaydına tutunanlar lehine sonuçlanan kararların tarafların uzlaşması ile tesis edildiği; yine bu köyde tespit gören taşınmazların toplam alanın ¼’ini oluşturan parsellere yönelik davaların tapu kaydına tutunanlar aleyhine neticelenerek, Yargıtay 20. HD tarafından onanarak kesinleştiği, davacıların AİHM’ den aldığı tazminatın makul sürede yargılanma hakkının ihlalinden dolayı verildiği, davacıları tarafından dayanılan tapu kaydındaki hudutların birbirleri ile düz hatlarla birleştirilmesi sonucu oluşan geometrik şekil içerisinde; benzer evveliyata sahip başka şahıslara ait tapu kayıtlarının da olduğu; bu tapu kayıtlarına dayalı bir çok parselin tespit edildiği belirtilerek sonuç olarak tapu kaydının hukuken geçerli olmadığı, uygulanabilir olmadığı, davacı yanın sunduğu delillerin asıllarının sunulamadığı, ilgili kurumlarca da tanzim edildiklerinin doğrulanmadığı, istimlak edildiği iddia edilen yerlerle ilgili resmi belge olmadığı, tapuya dayanan davacılar lehine verilen Hisarönü ve Karaca Köyü’nde tek bir karar olmadığı, Çamlı Köyü’nde ise uzlaşma nedeniyle lehlerine sonuçlanan davalar olduğu, Arazi Kanunnamesi’nin 20.maddesindeki koşulların davacı zilyet lehine gerçekleştiğinden tapunun hukuki kıymeti kalmadığı, bu nedenle tapu uygulamasına yer olmadığı gerekçesi ile direnme kararı vermiştir.

Direnme kararını davacı tapu malikleri A.. O.. ve arkadaşları vekili ile davalı Hazine vekili temyiz etmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu Muğla Marmaris Karaca Köyü Ovacık mevkiinde bulunan 157 parsel kargir dam ve tarla vasfı ile 10577 m2 miktarlı, “tapusuz” olarak (tutanağa eklenen belgeler olarak; 6.2.1976 tarih, 521 sayılı ( 2 adet noter satış senedi), malik hanesi boş olarak 10.06.1988 yılında tespit edilmiştir.

Direnme kararını davacı tapu malikleri A.. O.. ve arkadaşları vekili ile davalı Hazine vekili temyiz etmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu Muğla Marmaris Karaca Köyü Ovacık mevkiinde bulunan 157 parsel kargir dam ve tarla vasfı ile 10577 m2 miktarlı, “tapusuz” olarak (tutanağa eklenen belgeler olarak; 6.2.1976 tarih, 521 sayılı ( 2 adet noter satış senedi), malik hanesi boş olarak 10.06.1988 yılında tespit edilmiştir.

Davacılar A.. O.. ve arkadaşları vekili Mihrişah Valide Sultan Vakfına ait, Mart 1290 Safer 1291 tarih, 20 nolu (7000 dönüm) tapu kaydına dayalı olarak 157 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitine itiraz ettikleri, anılan kaydın Çamlı Köyü 373 ila 633 nolu parsellere revizyon gördüğü, ancak tespitlere itiraz edildiği; diğer tapu kayıtlarının da 18 nolu (4000 dönüm) ve 19 nolu (3000 dönüm) maliki Hacı Fevzi Efendi olan tapu kayıtları olduğu, anılan tapu kayıtlarının kızı Habibe Hanım’a intikal ederek Ağustos 1326 tarih 2-3 ve 4 nolu tapulara gittiği; Habibe Hanım’ın da çocukları Kamil Bey ve Celal ve Mahmut ve Necip’e ölünceye dek bakıp gözetmeleri karşılığında verildiği ve Eylül 1340 tarih 3-4-5 nolu kayıtların oluştuğu; bu kayıtların da 7.2.1962 tarih, 1-4 ve 5 nolu tapulara gittiği; 18 nolu tapu kaydının 23.05.1969 tarih 10 ve 11 nolu tapulara; oradan da 21.07.1969 tarih 63 ve 64 nolu tapulara gittiği, bu kayıtların da Hisarönü Köyü 1 ila 169 nolu parsellere revizyon gördüğü; 19 nolu tapu kaydının ise revizyon görmediği; 20 nolu tapu kaydının da Çamlı Köyü 373 ila 633 nolu parsellere revizyon gördüğünün belirtildiği, ancak tespitlere itiraz edildiği; tapu kayıtlarının Hisarönü Çiftliği'ne ait Hisarönü Köyü 1 ila 169 sayılı parsellere revizyon gören sınırlarının; D: Mezar Gediği, B: Dikili Taş, K: Löngöz, G: Kırvasil Beli ve bu yerden müfrez çiftlik ; Gelibolu-Söğüt Çiftliği'ne ait Şubat 1962 tarih 1 sıra numarada 639 hektar 5240 m2 yüzölçümündeki (7000 dönüm)kadastro sırasında Çamlı Köyü 373 ila 633 sayılı parsellere revizyon gören sınırları D: Kocalan ve Balan Dağı, B: Taşbük ve Löngöz, K: Çilecik Gediği, G: Gökbel ve Karadağ ve Mezar Gediği ile çevrili olan ve Örköz (Ergöz) Çiftliği'ne ait Şubat 1962 tarih 4 sıra numarada 275 hektar 7907 m2 (3000 dönüm) yüzölçümündeki ve kadastro sırasında hiç bir parsele revizyon görmeyen sınırları D: Mezar Gediği, B: İnbükü ve Dikilitaş K. Löngöz, G: Gölenya Beli sınırlı kayıtlar olduğu ve bu kayıtların doğru temele dayanan, intikalleri düzenli yapılan tapu kaydı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı A.. O.. ve arkadaşlarının dayandığı tapu kayıtları; hudutların arazinin tamamının etrafını kapatır şekilde çevrelememesi, bazı hudutların nokta hudutlar olması, hudutların birbiri ile düz hatlarla birleştirilmesi suretiyle meydana gelen geometrik şekil içerisinde kullanılmayan ve kullanılması mümkün olmayan deniz, dağ, dere, orman, ırmak, tepe gibi yerlerin bulunması nedeniyle dayanılan kayıtlar sabit hudutlu tapu kayıtları olmadığından hudutları ile değil, miktarı ile geçerli olan tapu kayıtlarıdır.

Hukuk Genel Kurulu görüşmeleri sırasında, davacı tapu maliklerinin dayandığı Mart 1290 Safer 1291 tarih 18-19 ve 20 nolu kök tapu kayıtları kapsamındaki taşınmazların Marmaris Kadastro Mahkemesinin 1996/11 Esas, 2001/16 Karar sayılı dosyasına sunulan 08.03.2000 tarihli İsmet Sungurbey- Hüseyin Hatemi ve Nejla Giritlioğlu tarafından düzenlenen raporda da belirtildiği gibi, gayrisahih (tahsisat kabilinden, irsadi ) vakıf taşınmazı olarak Mihrişah Valide Sultan Vakfına ait olan ve geliri vakfedilen miri araziler olduğunun aynı tapu kayıtlarına dayalı olarak açılan Yargıtaydan geçen ve kesinleşen bir çok dava sonucunda belirlendiği belirtilmiştir.

Öte yandan miri arazilerde uygulanan 1274 tarihli (1858) Arazi Kanunnamesi’nin 20. ve 78.maddesinin yürürlükte olduğu da tartışmasızdır. Dava konusu edilen taşınmazda da koşulları varsa bu hükümler uygulanacaktır. Arazi Kanunnamesi’nin 20.maddesinin uygulanmasında öncelikle dava konusu taşınmazın zilyet edilebilir nitelikte bir taşınmaz olması gerekir. Diğer iktisap şartları da şöyle sıralanmaktadır:

1) Davacının kesintisiz 10 yıl boyunca araziye malik sıfatıyla zilyet olması

2) Davacının süre boyunca küçük veya gayri mümeyyiz olmaması

3) Davacının araziye kaba güçle el koymuş olmaması

4) Arazinin ulaşması çok uzun sürecek uzak bir yerde olmaması (Sahibinin yaşadığı yer açısından)

5)Davacının araziyi geçerli bir sebep olmaksızın ele geçirip kullandığını süre içinde ikrar ve itiraf etmiş olmaması.

1) Davacının kesintisiz 10 yıl boyunca araziye malik sıfatıyla zilyet olması

2) Davacının süre boyunca küçük veya gayri mümeyyiz olmaması

3) Davacının araziye kaba güçle el koymuş olmaması

4) Arazinin ulaşması çok uzun sürecek uzak bir yerde olmaması (Sahibinin yaşadığı yer açısından)

5)Davacının araziyi geçerli bir sebep olmaksızın ele geçirip kullandığını süre içinde ikrar ve itiraf etmiş olmaması.

Şu halde, 10 yıl boyunca malik sıfatıyla zilyet olma, Arazi Kanunnamesi’nin 20. maddesine göre hak kazanmanın temel şartıdır. 20. maddenin aradığı maddi vakıaların ve kanuni şartların Medeni Kanun’un yürürlük tarihi olan 04.10.1926 tarihine dek tamamlanmış olması gerekir. Buna göre, miri arazi niteliğindeki tapulu taşınmaz zilyedi tarafından malik sıfatıyla 04.10.1926 tarihinde yürürlüğe giren Medeni Kanun’dan geriye doğru yani en az 1916 yılından 1926 yılına kadar kullanılıyorsa ve anılan maddedeki diğer koşulların da gerçekleşmesi halinde zilyet lehine tescil kararı verilebilecektir. Bunun yanı sıra edinim koşullarının oluşup oluşmadığının, her parsel yönünden ayrı ayrı irdelenmesi, parsel bazında tapu kaydının hukuki kıymetini koruyup korumadığının değerlendirilmesi gerekir. Tapu kaydının dava konusu edilen bir taşınmaz yönünden Arazi Kanunnamesi’nde belirtilen hükümler gözetilerek hukuki kıymetini yitirmiş olması, o tapu kaydının tamamen hukuki kıymetini yitirdiği anlamına gelmeyip, sadece dava konusu edilen ilgili taşınmaz yönünden hukuki kıymetini kaybettiğini gösterir. Başka bir taşınmaz yönünden aynı tapu kaydı, Arazi Kanunnamesi’ndeki koşullar oluşmamışsa hukuki kıymetini koruyacaktır.

Mahkemece dikkate alınması gereken husus, dava konusu edilen taşınmaz kadim tarım arazisi ise zilyedi lehine 1274 tarihli (1858) Arazi Kanunnamesi’nin 20.maddesinde düzenlenen koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasıdır. Taşınmaz kadim tarım arazisi olmayıp, hali arazi gibi zilyet edilmesi olanaklı bir yer değilse, en az 1916-1926 yılları arası 10 yıl zilyet olma koşulu gerçekleşmiş olmayacağından ve tapu hukuki kıymetini kaybetmeyeceğinden tapu kaydının kapsamının belirlenmesi ve hak sahibi olacak kişinin belirlenen bu kapsamdaki yeri kullanıyor olması gerekir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden ve özellikle mahallinde yapılan keşifte dinlenen tanık beyanına göre; dava konusu taşınmazın davacı H.. Y..’a babasından taksimen intikal ettiği, babasına da onun babasından kaldığı, ekilip dikildiği, zirai bilirkişinin de raporunda, dava konusu taşınmazın kadim kültür arazisi olduğunu belirtmiş olup, dava konusu taşınmazın davacı tapu malikleri tarafından zilyet edildiğinin kanıtlanamadığı; Marmaris Kadastro Mahkemesinin 1996/11 Esas, 2001/16 Karar sayılı dosyasına sunulan 08.03.2000 tarihli İsmet Sungurbey- Hüseyin Hatemi ve Nejla Giritlioğlu tarafından düzenlenen raporda da belirtildiği gibi, davacı tapu maliklerinin dayandığı Mart 1290 Safer 1291 tarih 18-19 ve 20 nolu kök tapu kayıtları kapsamındaki taşınmazların Mihrişah Valide Sultan Vakfı’na ait taşınmazlardan geliri vakfedilen (tahsisat kabilinden, irsadi ) miri arazilerden olduğu, bu nedenle dava konusu taşınmazda Arazi Kanunnamesi’nin 20.maddesinde düzenlenen koşulların davacı H.. Y.. lehine gerçekleştiği anlaşıldığından, dava konusu parsel yönünden dayanak tapu hukuki kıymetini kaybetmiş olmakla, zilyet lehine tescil kararı veren yerel mahkeme kararının isabetli olduğu kanaatına varılmıştır.

Hukuk Genel Kurulu görüşmeleri sırasında bir kısım üyeler, 1996/11 Esas nolu dosyada alınan 08.03.2000 tarihli İsmet Sungurbey- Hüseyin Hatemi ve Nejla Giritlioğlu tarafından düzenlenen raporda Mihrişah Valide Sultan Vakfının gayri sahih vakıf olduğu, gelirinin vakfedildiği belirtilmişse de, davacı tapu malikleri tarafından dosyaya sunulan Vakıflar Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığının emri ile Av. S....ve arkadaşları tarafından düzenlenen raporda ve diğer raporlarda da belirtildiği gibi Mihrişah Valide Sultan Vakfının sahih vakıf olduğu, taşınmazların mülk arazilerden olduğunun belirtildiği, bu nedenle öncelikle vakfın sahih vakıf mı gayrisahih vakıf mı olduğu hususunun tereddütsüz belirlenmesi gerektiği, bunun sonucuna göre dava konusu taşınmazın miri arazi mi mülk arazi mi olduğu belirlenmeli, miri arazi olmadığının anlaşılması halinde Arazi Kanunnamesi’nin uygulanma olanağının olmayacağının gözetilmesi, öte yandan bozma ilamında değinildiği gibi araştırma yapılması gerektiği görüşü ileri sürülmüşse de, bu görüş dosya kapsamı, taşınmazların cins ve vasıfları itibariyle miri arazi niteliğinde olduğu ve Mihrişah Valide Sultan Vakfı’nın gayrisahih vakıf olup, gelirinin vakfedilmiş olduğu hususlarının Yargıtay 7, 16, 17 ve 1. Hukuk Dairelerinden aynı doğrultuda geçerek kesinleşen benzer dosyalarda hüküm altına alındığı gerekçeleri ile Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

Açıklanan nedenlerle Yerel Mahkeme direnme kararı usul ve yasaya uygun olup, onanmalıdır.

SONUÇ: Davacılar A.. O.. ve arkadaşları vekili ile davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddi direnme kararının ONANMASINA, gerekli temyiz ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 03.06.2015 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Açıklanan nedenlerle Yerel Mahkeme direnme kararı usul ve yasaya uygun olup, onanmalıdır.

SONUÇ: Davacılar A.. O.. ve arkadaşları vekili ile davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddi direnme kararının ONANMASINA, gerekli temyiz ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 03.06.2015 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Mahkemece, davacılar A.. O.. ve arkadaşlarının dayandığı 07.02.1962 tarih 1 sıra sayılı tapu kaydının Arazi Kanunnamesinin 20. maddesi uyarınca eklemeli zilyet bulunan diğer davacı

H.. Y.. yararına hukuki kıyetini kaybettiği kabul edilerek, davacı A.. O.. ve arkadaşlarının davasının reddine ve çekişmeli 157 parsel sayılı taşınmazın diğer davacı H.. Y.. adına tesciline karar verilmiştir.

Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, davacıların dayandığı tapu kaydı, mart 1290 tarih Safer 1291 tarih 1819-20 varak sayılı tapu kayıtları ile ilk kez tescil edilen Mihrişah Valide Sultan Vakfına ait taşınmazlara aittir. Mahkemece, vakfa ait taşınmazların miri araziden olduğu ve anılan vakfın gayrisahih vakıf niteliğinde bulunduğundan, Arazi Kanunnamesinin 20. maddesi uyarınca zilyetlik nedeniyle hukuki kıymetini kaybettiği kabul edilmiş ise de, vakfın niteliğine ilişkin yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmadığı gibi taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin malik sıfatı ile olup olmadığı hususundaki araştırma da yeterli değildir.

Arazi Kanunnamesinin 4. maddesi hükmü, vakıf arazilerinin kökeninin mülk arazi olup olamamasına göre tabi olduğu hukuk rejiminin değişeceğine amirdir.

Kanunname, vakıf arazilerini iki kısma ayırmaktadır. Buna göre birinci kısım araziler, esasında mülk olup malikleri tarafından vakfedilen arazidir ki bunlara arâzi-i mevkûte-i sahîha denilir. Bu tür vakıf arazileri mülk arazi tahsisinden oluştuğundan, sahih vakıf olarak anılmakta olup, kanunname hükümleri kapsamı dışında tutulmuş ve bunlar hakkındaki düzenleme fıkıh kitaplarına, vakıf hukukuna havâle edilmiştir. Bu nedenle sahih vakıfların idaresi, her türlü hukuki muameleleri vakfın şartlarına göre vakfın mütevellisi tarafından icra edilecektir.

Kanunnameye göre ikinci kısım araziler ise, devlet başkanının yahut yetkili kaldığı makamın beytülmâle ait mirî araziden bir kısmının gelirini hayır cihetine tahsis etmesidir ki buna arâzi-i mevkûfe-i gayri sahîha denmekte ve kendi içinde çeşitli kısımlara ayrılmaktadır. Bu tür arazilerden oluşan gayrisahih nitelikli vakıflar, fıkhen sahih vakıf için gerekli şartları içinde barındırmadığından gerçekte vakıf niteliğinde değildir. Arazi Kanunnamesindeki düzenlemelere göre, kanunname kapsamına alınan “vakıf” ile kastedilen de bu ikinci sınıf mîri arâzi kapsamındaki gayrisahih vakıflardır.

Dava konusu taşınmazlara yönelik dayanılan tapu kayıtlarının vakfedildiği Gelibolu ma Söğüt, Erköz ve Hisarönü Çiftliklerine ilişkin Mihrişah Valide Sultan'a verilen mülknamede, Padişah III. Selim tarafından padişah hazinesinden Valide Sultan'a mülk arazi olarak verildiği belirtilmiş olduğundan, Padişah'ın özel mülkünden mi, yoksa miri araziden mi verildiği hususu yeterince araştırılmadığından, Mihrişah Valide Sultan Vakfının sahih vakıf veya gayrisahih vakıf olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Şöyle ki;

Vakfın niteliği konusunda görüş bildiren Prof. Dr. İsmet Sungunbey, Prof. Dr. Hüseyin Hatemi, Prof. Dr. Necla Giritlioğu 08.03.2000 tarihli raporlarında, Mihrişah Valide Sultan Vakfı'nın bir hanedan vakfı olduğu, padişahın tarım arazisinin miri gelirlerinin vakıf amacına tahsis edilmesine izin verdiğinden, sahih vakıf olmadığını belirtmiş olmalarına karşın, dosyaya taraflarca sunulan çeşitli uzman kişilerin hazırladığı mütalaa raporlarında ise vakfın sahih vakıf olduğunun mütalaa edildiği görülmüştür. Ayrıca;

a) Vakıflar Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığının 2000/183 sayılı görev emri ile kurulan, Hukuk Müş. v. Av. S.... Başkontrolör M..., müfettiş Mustafa Aslan'dan oluşan heyet tarafından yapılan inceleme sonunda düzenlenen ve dava dosyası arasında bulunan 17.11.2000 tarihli raporda da "Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde bulunan Mihrişah Valide Sultan Vakfı'nın, Osmanlı Vakıf hukukunda geçerli olan usul kurallarına göre yapılmış gerçek ve geçerli bir vakıf olduğu, çiftliklerin "mülk" kelimesi kullanılarak vakıfnamede sayıldıkları için bu vakfın sahih vakıf ve mutasarrıfına icareteynle verildiği için de icareteynli vakıf olduğu, vakıf taviz bedelinin 7.11.1961 tarihinde Vakıflar Genel Müdürlüğü veznesine yatırılmış olduğu belirtilmiştir.

b) Danıştay'ın 28 Safer 1297 (1881) tarihli mazbatasında ve 1314 (1898) tarih 338/2840 sayılı kararlarında "Hisarönü, Erköz ve Gelibolu Çiftliklerinin mülkname ile verildiği ve sonra vakfedildiği, icareteyn usulü ile tasarruf edildiği" belirtilmiştir.

c) Beyoğlu Asliye İkinci Hukuk Mahkemesinin 27.6.2002 tarih 2002/135 esas ve 2002/417 karar sayılı ilamında da dayanılan tapu kaydında yer alan Mihrişah Valide Sultan Vakfı ibaresinden dava konusu taşınmazın vakfedenin Özel mülkünden tahsis edilen arazi türünden olduğu bu nedenle sahih bir vakıf olduğu belirlenmiş bu hüküm Yargıtay Onüçüncü Hukuk Dairesince onanmak suretiyle kesinleşmiştir.

d) 7. Hukuk Dairesinin 26.1.1977 tarih 1976/4217 esas, 1977/424 karar sayılı ilamı ile "esasen Mihrişah Valide Sultan Vakfından 6960 dönüm çiftlik olarak Muğla Şerif evlatları namlarına kayıtlı iken Kaymakamlık makamınca 1 hektarlık kısmının kamulaştırıldığı, geri kalan kısmının tapu kaydı kapsamında kaldığı gerekçesi ile kurulan mahkeme hükmü derecattan geçerek kesinleşmiştir. (Marmaris Kadastro Mahkemesinin 1977/61 esas 2001/9 karar sayılı 7. Hukuk Dairesinin 20.9.2002 tarihli 2002/1795 esas 2002/4523 karar sayılı ilamı)

Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. maddeleri miri arazi niteliğindeki vakıf gayrimenkullerin uygulanmakta olup, mülk araziye ve mülk araziden oluşan sahih vakıflara uygulanması mümkün değildir. Kanunnamenin 20. maddesine göre bir kimsenin tasarrufu altında bulunan miri arazinin bila özür terk edilmesi ve bir başkası tarafından bilaniza 10 sene tasarruf edilmesi halinde ilk mutasarrıfın bu husustaki davası istima olunamaz (dinlenemez). 78. maddesi ise; Devlet tarafından herhangi bir şahsa tevfiz edilmemiş olan bir arazi üzerinde on sene müddetle ziraat ve tasarruf eden kimsenin de hakkı kararı sabit olacağı ve bu kimseye arazi tevfiz olunarak yeddine senet verileceği hükmünü içermektedir. Görüldüğü üzere Kanunnamenin 20. maddesi miri arazi üzerinde tasarrufta bulunan gerçek kişiye karşı, 78. madde ile düzenlenen hakkı karar ise, tasarruf edilmeyen miri arazide Devlete karşı ileri sürülebilir.

Hal öyle olunca, yerel mahkemece vakfın niteliği konusunda yeterli araştırma yapılmadan ve sahih vakıf niteliğinde bulunduğuna ilişkin yargısal kararlar gözetilmeden miri araziden oluşan gayrisahih vakıf olduğu kabul edilerek Arazi Kanunnamesinin 20. maddesinde belirlenen 10 yıllık zilyetlik süresinin oluştuğunun kabulü doğru değildir. Bu nedenle sorunun çözümü için vakfın niteliğinin kesin olarak belirlenmesi zorundadır. Mahkemece bu konuda yapılan inceleme eksik olup dosyadaki tüm belge ve bilgiler karar vermeye yeterli değildir.

Ayrıca, mahkemece, dayanılan tapu kayıtlarının kapsamı Kadastro Mahkemesinin 1996/11 E sayılı dosyası arasında belirlendiği kabul edilmiş ise de, anılan dosya sadece tarafları yönünden bağlayıcıdır. Kaldı ki, tapunun kapsamına ilişkin çizilen geometrik şekil içinde ne kadar alanın 4785 sayılı Kanun uyarınca Devletleşen orman alanı olduğu, ne kadar kısmın özel mülkiyete konu olamayacak dağ, taşlık, göl v.s. yerlerden olduğu belirlenmemiştir. Bu nedenle, eski tarihli haritalar, yerel bilirkişi beyanları, orman kadastro komisyonları kararları, Y. Osmaniye Bölge Şefi Ö...... Hisarönü Köyü muhtarı Mehmet Tarım ile azalar S... M.... Ata Tarım tarafından imzalanan 27 Aralık 1947 tarihli tapu tatbikat zaptı gibi belgeler uygulanmak suretiyle yeniden tapuya kapsam belirlenmeli, belirlenen kapsama ilişkin harita veya kroki içinde Devletleşen orman alanları, dağ, dere, tepe, kayalık, göl ve bataklık gibi Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerler ile tapu kapsamında kabul edilerek daha önce tapu malikleri adına kesinleşmiş taşınmazlar bu harita veya kroki üzerinde gösterilmeli, belirlenecek bu kısımlar ile 4785 sayılı Kanun kapsamında Devletleştirilen alanlar tapunun miktarından düşüldükten sonra sabit sınırlı olmayan tapunun 3402 sayılı Kanunun 20/c maddesine göre kapsamı belirlenmeli miktar aşılmamak üzere dava konusu taşınmazların tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadıkları kesin olarak saptanmalıdır. Mahkemece bu yönde usûlünce bir araştırma da yapılmamıştır.