muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/20290, Karar No: 2016/15902, Tarih: 06.10.2016

Mahkemece yapılacak iş, altişveren davalı ... Güvenlik Hiz. Ltd.Şti ile idare arasında yapılan sözleşme ve ek protokollerin asıllarının getirtilerek sözleşmenin tarafının ... Yönetimi Başkanlığı’nın olduğunu tespiti halinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 124/4 maddesi uyarınca davacının hasımdaki yanılmasının kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmakla, 5902 sayılı ... Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 18/4 maddesi de gözetilmek suretiyle ilgili kuruma karşı davanın yöneltilmesi hususunda davacıya kesin mehil verilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

II- Kabule göre de;

Aylık ücretin miktarı konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmakta olup, davacı vekili davacının aylık ücretinin asgari ücretin %50 fazlası olarak kararlaştırıldığını savunmuş, Mahkemece yeterli araştırma yapılmadan davacının aylık ücretinin asgari ücretin %50 fazlası olduğu kabulü ile hesaplama yapılan bilirkişi raporuna göre alacakların hüküm altına alınması hatalı olup, davacıya ait iş sözleşmesi, alt işveren davalı ... Güvenlik Hiz. Ltd.Şti ile idare arasında yapılan sözleşme ve ek protokollerin asılları getirtilmeli, toplanacak deliller, toplanmış deliller ile birlikte değerlendirilerek aylık ücretin miktarı konusunda sonuca gidilmeli ve buna göre işçilik alacaklarının gerekirse yeniden hesap ettirilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi,

Anayasanın 141/3. maddesi ve ona koşut bir düzenleme içeren 6100 sayılı HMK.nun 297.ve 27.maddeleri gözetilerek hüküm altına alınan alacak miktarları yönünden hangi gerekçe ile bu sonuca ulaşıldığının açıkça kaleme alındığı anlaşılabilir ve denetlenebilir nitelikte bir hüküm kurulmamış olması,

492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olacağı belirtilmiş olup, Harçlar Kanunu 13/j maddesi kapsamında, davalı .... ... harçtan muaf olduğundan, davalı .... ... aleyhine harca hükmedilmiş olması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.’ne iadesine, 06/10/2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12075, Karar No: 2015/19976, Tarih: 09.12.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/12075 E.  ,  2015/19976 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : BURSA 1. TÜKETİCİ MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/02/2015

NUMARASI : 2013/150-2015/217

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili hakkında davalı şirket tarafından elektrik faturalarına ilişkin icra takibi başlatıldığını, faturalardaki tüketim miktarlarının sarf edilmesinin mümkün olmadığını, aylık 60,00 TL elektrik faturası gelmesi gerekirken aylık 400,00 TL civarı fatura geldiğini, başvuruların sonuçsuz kaldığını, yıllık % 16,80 avans faizi istenmesinin yasaya aykırı olduğunu, kayıp kaçak bedeline de itiraz ettiklerini belirterek, fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2012/10593 E. sayılı dosyasından 1.673,03 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taksitlendirilmiş tahakkuk, otomatik dönem tahakkuku ve endeks esaslı olmayan ek tahakkuktan dolayı borçlu olduğunu, faturalara itiraz etmediğini, içeriğini kabul ettiğini, geç ödemeler nedeniyle elektrik şirketinin faiz isteme hakkının bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporuna göre faturalandırmanın kullanılan tüketim miktarına uygun şekilde yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda; davalı elektrik şirketi tarafından mesken aboneliği bulunan davacı hakkında elektrik tüketim faturası enerji alacağı, abonman sözleşmesi ve şirket kayıtları dayanak yapılarak enerji bedeli, faizi ve KDV'si ile birlikte toplam 2.083,03 TL alacak üzerinden icra takibi yapıldığı, davacı tarafından tüketim miktarına, faiz oranına ve kayıp-kaçak bedeline yönelik temyize konu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; tüketim miktarına ilişkin inceleme yapıldığı, kayıp-kaçak bedeline de itiraz edilmesine rağmen bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmektedir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; tüketim miktarına ilişkin inceleme yapıldığı, kayıp-kaçak bedeline de itiraz edilmesine rağmen bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, Vergi Ödevi Başlıklı 73. maddesinde; “Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı, vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisinin Bakanlar Kuruluna verilebileceği" açıklanmıştır.

20/01/2001 tarih 4628 sayılı ve 14/03/2013 tarih 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunlarının; Amaç, Kapsam ve Tanımlar başlıklı 1. maddelerinin 1. fıkralarında; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre fâaliyet gösteren, mâli açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetim yapılmasının sağlanmasının amaçlandığı belirtilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21/05/2014 gün, 2013/7-2454 Esas- 2014/679 Karar sayılı kararında; elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile kaçak kullanılan elektrik bedellerinin abonelerden tahsili yoluna gitmenin, hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmayacağı; öte yandan, nihai tüketici olan abonenin; kayıp-kaçak bedeli gibi dağıtım şirketi tarafından faturalara yansıtılan; dağıtım bedeli, perakende satış hizmeti bedeli ve iletim bedelinin hangi miktarda olduğunu apaçık denetleyebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödediğini bilmesi, eş söyleyişle şeffaf bir hukuk devletinin vazgeçilmez unsurları olduğu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca kanunun verdiği genel ve soyut yetkiye dayanarak çıkarılan yönetmelik, kurul kararları ve tebliğlerinin de, Elektrik Piyasası Kanununun temel amaçları ve ilkelerinden olan, şeffaflık ve düşük maliyetli enerji temini unsurlarını taşıdığının kabulünün mümkün olmadığı, gerekçeleriyle; elektrik enerjisini kaçak kullanmayan abonelerden kayıp-kaçak bedeli alınamayacağı, diğer bir ifadeyle kayıp-kaçak bedelinin faturalara yansıtılamayacağına karar verilmiştir.

Dairemizce de, anılan Genel Kurul kararındaki ilkeler benimsenerek, kayıp-kaçak bedeli yanında, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin de dağıtım şirketleri tarafından elektrik abonelerinden alınamayacağına karar vermiştir.( 3.Hukuk Dairesi Dairesi'nin 20/10/2014 tarih, 2014/7090 Esas- 2014/13588 Karar ile 03/11/2014 tarih ve 2014/7083 Esas- 2014/14256 Karar sayılı kararları )

Dairemizce de, anılan Genel Kurul kararındaki ilkeler benimsenerek, kayıp-kaçak bedeli yanında, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin de dağıtım şirketleri tarafından elektrik abonelerinden alınamayacağına karar vermiştir.( 3.Hukuk Dairesi Dairesi'nin 20/10/2014 tarih, 2014/7090 Esas- 2014/13588 Karar ile 03/11/2014 tarih ve 2014/7083 Esas- 2014/14256 Karar sayılı kararları )

Elektrik dağıtım şirketlerinin EPDK kurul kararları ve tebliğleri çerçevesinde, elektrik kullanan abonelerin faturalarına yansıtarak aldıkları, kayıp-kaçak, perakende satış hizmeti, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin elektrik enerjisi kullananlara (sanayi, ticarî ve mesken abonelerine) aktif tüketim bedeli dışında ek bir mâli yük ve külfet getirmektedir. Anayasamızın 73. maddesi gereğince; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı düzenlenmiştir. Nitekim, elektrik faturalarına yansıtılan %2 TRT payınında kanunla getirildiği ve kanunun verdiği açık ve şeffaf yetkiye dayanarak tahsil edilmektedir. Elektrik Piyasası Kanunun temel ilkeleri çerçevesinde amaçlanan hususun; 1 kw elektrik enerjisinin kullanıcılara ulaşıncaya kadar ki maliyet ve kâr payı olup; aksine, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme yetkisi ve görevi verilmemiştir. EPDK kurul kararları ve tebliğleri gereğince alınan; kayıp-kaçak, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı, ayrıca Elektrik Piyasası Kanunun düşük maliyetli enerji temini ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasası oluşturulması ilkelerine uygun düşmemektedir.

Hâl böyle olunca; mahkemece, yukarıda açıklanan ilke ve esaslar gözetilerek, kayıp-kaçak, bedelinin davacı taraftan tahsil edilemeyeceği kabul edilip, bu hususta itiraz edildiği de göz önüne alınarak davacının alacağının hesaplanması amacıyla borç dökümü ve faturalar incelenerek Yargıtay denetimine açık ve bilimsel verilere uygun şekilde, bilirkişiden alınacak ek rapor doğrultusunda karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın tamamen reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 09.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4675, Karar No: 2020/41, Tarih: 13.01.2020

**20. Hukuk Dairesi         2019/4675 E.  ,  2020/41 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, davalı tarafından anagayrimenkulün ortak yerlerinden çatı katına inşaat yapıldığını, merdiven altı boşluğun demir parmaklıkla kapatılmak suretiyle odunluk hale getirildiğini, ortak yerlerden olan çatıya çıkışın da demir kapı kapatılarak engellendiğini, yasaya aykırı olarak yapılan söz konusu imalatların kaldırılarak projeye uygun hale getirilmesi istenilmiştir.

Mahkemece 17/09/2015 tarih 2015/243 Esas - 2015/1054 Karar sayılı ilam ile davacının davasının kabulüne karar verilmiş, ilgili kararın davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 23/10/2017 tarih, 2017/3729 Esas - 2017/8243 Karar sayılı ilamı ile “Mahkemece verilen kararın hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi ve verilen karar ile iki tarafın leh ve aleyhine hükmedilen görev ve hakların gayet açık ve anlaşılır biçimde yazılması gerekmektedir. Somut olayda, uygulamada duraksama ve kargaşaya yol açmayacak biçimde hangi tarihli bilirkişi raporuna göre hüküm kurulduğu belirtilerek, ayrı ayrı projeye aykırılıkların somut şekilde belirlenerek, eski hale getirilmesine karar verilmemesi, kabule göre de hüküm fıkrasında müdahale edilen eylemlerin infazda tereddüt yaratmayacak şekilde belirlenerek somut maddeler halinde tek tek yazılıp açıklanması gerekirken sadece bilirkişi raporuna atıf yapılması doğru görülmemiştir” gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davacıların davasının kabulü ile, davalı 2.kat-3 nolu bağımsız bölüm maliki ...'ın Antalya ili, Manavgat ilçesi, Pazarcı mahallesi 573 ada 3 parsel sayılı anagayrimenkulde bulunan binanın çatısının, kadastro kontrol teknikeri ve inşaat bilirkişilerinin 30/10/2018 tarihli ve 23/11/2018 tarihli raporlarında belirtilen (B) harfi ile mavi renkte gösterilen 14,56 m2'lik alanında ilave oda yapmak suretiyle yapmış olduğu değişikliğin, anayapının Manavgat Belediyesince onaylı mimari projesine (25/08/2000 tarih 172-11/11 nolu inşaat ruhsatına esas) uygun olarak eski haline getirilmesine, davalı 2.kat-3 nolu bağımsız bölüm maliki ...'ın Antalya ili, Manavgat ilçesi, Pazarcı mahallesi 573 ada 3 parsel sayılı anagayrimenkulde bulunan binanın zemin katındaki merdiven altı boşluğunu kadastro kontrol teknikeri ve inşaat bilirkişilerinin 30/10/2018 tarihli raporlarında belirtildiği şekilde 1,00\*1,00 m boyutlarında parmaklıklı kapı ile kapatmak suretiyle ortak alanda yaptığı değişikliğin anayapının Manavgat Belediyesince onaylı mimari projesine (25/08/2000 tarih 172-11/11 nolu inşaat ruhsatına esas) uygun olarak

eski haline getirilmesine, davalı 2.kat-3 nolu bağımsız bölüm maliki ...'ın .... ili, .... ilçesi, ..... mahallesi 573 ada 3 parsel sayılı anagayrimenkulde bulunan binanın, alt katı zemin kat sayılmak suretiyle, 1.ve 2. kat sahanlığının başlangıç noktasında kadastro kontrol teknikeri ve İnşaat bilirkişilerinin 30/10/2018 tarihli raporlarında belirtildiği şekilde 1,00\*2,45 m boyutlarında parmaklıklı demir kapı ile kapatmak suretiyle ortak alanda yaptığı değişikliğin anayapının Manavgat Belediyesince onaylı mimari projesine (25/08/2000 tarih 172-11/11 nolu inşaat ruhsatına esas) uygun olarak eski haline getirilmesine, davalı ...'a ortak alanlara hukuka aykırı olarak yaptığı değişiklikleri anayapının belediyece onaylı mimari projesine uygun hale getirmesi için 30 günlük süre verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava projeye aykırılıkların eski hale getirilmesi istemine ilişkindir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 19. maddesinin 1. fıkrasında, kat maliklerinin anataşınmazın bakımı ve mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecbur olduğu; 2. fıkrasında ise kat maliklerinden birinin, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anataşınmazın ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis ve değişiklik yaptıramayacağı hükme bağlanmıştır.

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve gereği yerine getirilerek, davalının anataşınmazın ortak alanlarına yaptığı müdahalelerin tespiti ile eski hale getirilmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 13/01/2020 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7747, Karar No: 2019/10053, Tarih: 08.05.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/7747 E.  ,  2019/10053 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/2. maddesinde; "Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur" düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan tarifenin 12. maddesi ise,"Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla,) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." hükmünü içermektedir.

Mahkemece, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu kabul edilmesine karşın ve birden fazla davalı aleyhine açılan davanın aynı sebepten kısmen reddi halinde ret sebebi ortak olan davalılar lehine tek avukatlık ücretine hükmolunması gerekirken ayrı ayrı ve reddedilen miktarın üzerinde vekalet ücreti takdir edilmiş olması hatalıdır. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi uyarınca aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının, vekalet ücretine ilişkin,

"Davalı ...Bilişim Temizlik Turz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,

Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine," bentlerinin çıkartılmasına yerine,

Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine," bentlerinin çıkartılmasına yerine,

"Reddedilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 1.499,37 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine" cümlesinin eklenmesine, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden ...Bilişim Tem. Turz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine, 08.05.2019 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4857 sayılı İş Kanunu’nun 6.maddesine göre işyeri veya işyerinin bir bölümü başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.

Türk Borçlar Kanununun 428. maddesinde de işyerinin devri ve hukuki sonuçları İş Kanunu’nun 6.maddesine paralel bir biçimde düzenlenmiştir.

İşyerinin devri ile birlikte, devralan işveren önceki işverenin işçilere karşı olan genel hak ve borç statüsünü üstlenmekte, iş ilişkisinden kaynaklanan tüm yükümlülüklerin borçlusu ve aynı zamanda tüm hakların da alacaklısı durumuna gelmektedir. Bu durumda, iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralan işverene geçtiğine ve devralan işveren devreden işverenin hukuki konumunu üstlendiğine göre, işyerini devralan işveren, sadece kendi döneminde gerçekleşen haklardan değil, aynı zamanda işçinin devreden işveren yanındaki çalışması nedeniyle kazandığı haklardan da sorumlu olacaktır (ÖZKARACA, Ercüment, “İşyeri Devri, Devirden Önce Doğan Borçlardan Sorumluluk”, Karar İncelemesi, Çalışma ve Toplum Dergisi, 131-162, s.142-143).

Devreden işverenin devir tarihinde muaccel olan alacaklardan müteselsil sorumluluğu için öngörülen iki yıllık süre bir zamanaşımı süresi olmayıp hak düşürücü süre niteliğindedir(ÖZKARACA, s.150). Dolayısıyla, iki yıllık bu sürenin durması, kesilmesi söz konusu olmayıp, hâkim tarafından resen nazara alınması gerekir. Bu durumda, devir tarihinden başlamak üzere iki yıllık bir süre geçtikten sonra devreden işverenin sorumluluğu sona erecektir.

Dava açılması ile hak düşürücü sürelerin korunması, yalnız dava edilen kısım için geçerlidir. Dolayısıyla, kısmi dava açılması durumunda alacağın sadece kısmi dava yapılan kesimi için hak düşürücü süreler korunmuş olur; saklı tutularak dava dışı kalan kesim için ise hak düşürücü süre korunmuş olmaz (KURU, Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt: 2, 6. Baskı, İstanbul, 2001, s.1544, 1671).

Dava açılması ile hak düşürücü sürelerin korunması, yalnız dava edilen kısım için geçerlidir. Dolayısıyla, kısmi dava açılması durumunda alacağın sadece kısmi dava yapılan kesimi için hak düşürücü süreler korunmuş olur; saklı tutularak dava dışı kalan kesim için ise hak düşürücü süre korunmuş olmaz (KURU, Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt: 2, 6. Baskı, İstanbul, 2001, s.1544, 1671).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun HGK, 22.03.2006, 2006/5-147 E, 2006/97 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, davadaki talep sonucunun ıslah yoluyla arttırılması veya değiştirilmesi için, o hakkın maddi hukuk açısından mevcut bulunması gerekir. Hiç var olmayan veya başlangıçta var olmakla birlikte hak düşürücü süre nedeniyle ortadan kalkan bir hak için, usul hukukunun kurum ve kuralları kullanılarak talepte bulunulması mümkün değildir.

Yargıtay hak düşürücü süre içinde açılan kısmi davanın saklı tutulan haklar bakımından hak düşürücü süreyi uzatmayacağına ilişkin pek çok karar vermiştir (Y5HD, 4.5.1989, 23307-9906, YKD, 1989/10, s.1398; Y5HD, 30.01.1986, 15480-959, YKD, 1986/5, s.662-663; HGK, 22.03.2006, 2006/5-147 E, 2006/97, UYAP).

Somut olayda davacı işçi, devreden davalı işveren döneminde doğmuş bulunan alacaklarını kısmi dava konusu yapmıştır. Dava devir tarihinden itibaren iki yıllık süre içinde açılmış ise de, iki yıllık süre geçtikten sonra kısmi ıslahla dava konusu miktar arttırılmıştır. Başka bir anlatımla, kısmi ıslahla dava konusu yapılan miktar bakımından iki yıllık hak düşürücü süre geçmiştir. Bu nedenle davalı devreden işveren bakımından ıslahla dava konusu edilen miktarın reddine karar verilmelidir. Çoğunluğun kararına bu gerekçe katılamıyoruz. 08.05.2019