muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/6516, Karar No: 2013/16563, Tarih: 30.04.2013

Vurgulamakta yarar vardır ki, anılan belgelerin tamamlanması konusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26.04.2006 gün ve 2006/12-259 E. 2006/231 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere, eldeki davanın niteliği itibariyle "imzanın borçluya ait olduğunu" kanıtlama külfetinin alacaklıya ait olduğu gözardı edilmemeli ve ispat yükünü ters çevirecek bir uygulamaya da gidilmemelidir ( Hukuk Genel Kurulu'nun 06.02.2008 gün ve 2008/12-77 E. 2008/90 K. sayılı kararı).

Özetlemek gerekir ise, imza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa, daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise borçlunun duruşmada alınan medari tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır.

Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkar edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.

Ayrıca yerleşik Yargıtay uygulamasına ve Dairemizin istikrar bulan kararlarına göre fotokopi üzerinden imza incelemesi yapılması mümkün değildir. Bu nedenle imza incelemesine esas alınan borçlunun uygulamaya elverişli imzalarının bulunduğu belge asıllarının getirtilerek incelemenin bunlar üzerinden yapılması gerekir.

Öte yandan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.05.2001 gün 2001/12-436 E., 2001/467 K. ve 06.06.2001 tarih 2001/12-466 E., 2001/483 K. sayılı kararlarında da aynen benimsendiği gibi herhangi bir belgedeki imza veya yazının atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay'ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.

Somut olayda, borçlu vekilince, imza incelemesine esas olacak müvekkiline ait imza örneklerinin, Beykoz 37. Noterliği'nin 04.02.2009 tarih ve 03777 yevmiye numaralı ve Beykoz 2. Noterliği'nin 15.03.2011 tarih ve 10569 yevmiye numaralı vekaletnameleri ile Beşiktaş 16. Noterliği'nin 19.02.2008 tarih ve 30590 yevmiye numaralı imza beyannamesinde yer aldığı belirtilerek fotokopileri ibraz edilmiş ve asıllarının aynı mahkemenin 2011/698 Esas sayılı dosyasına ibraz edildiği bildirilmiştir. Mahkemece, söz konusu dosyadaki imza asıllarının toplanmasının beklenmesine karar verildikten sonra 30.04.2012 tarihli celsede, 2011/698 Esas sayılı dosyadaki imza sirküleri aslı nazara alınarak dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmişse de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda üç adet vekaletname fotokopisi ve imza beyanname fotokopisi üzerinden inceleme yapılarak rapor tanzim edildiği görülmüştür.

Bu durumda, hükme esas alınan bilirkişi raporunun, yukarıda yapılan açıklamalara ve ilkelere uygun olarak düzenlenmediği ve dolayısıyla hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşıldığından mahkemece bu rapora dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda (2) nolu bentte yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/04/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22427, Karar No: 2015/22658, Tarih: 30.06.2015

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2014/22427 E.  ,  2015/22658 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı ..., “Katı Atık Toplama, Taşıma, Süpürme ve Kent Temizliği” işinin ihale ile davalı şirkete verildiğini, davalı şirketin çalıştırmış olduğu işçilerden ...’ın ... akdinin feshedilmesi üzerine ... mahkemesinde açmış olduğu davada, dava konusu işçilik alacaklarının üst işveren sıfatıyla Belediyeden, alt işveren sıfatıyla da davalı şirketten müteselsilen tahsiline karar verildiğini, başlatılan takip üzerine ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, oysa ki taraflar arasındaki sözleşme ve şartnameler gereğince yüklenici şirketin, ihale konusu işin ifası için çalıştırdığı işçilerin her türlü hak ve alacaklarından nihai olarak sorumlu olduğunu ileri sürerek, asıl davada dava dışı işçiye yapılan 29.213,78 TL ödemenin, aynı nedenlerle açmış olduğu birleşen davada ise 6.601,73 TL ödemenin, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece kısa kararda, “davanın kısmen kabulüne (14.608,89 ve 3.300,86), fazlaya ilişkin talebin reddine” şeklinde karar verilmiş, gerekçeli kararın hüküm kısmında ise, davanın kısmen kabulüne, 14.608,89 TL’nin dava tarihi 8.3.2012 tarihinden itibaren, 3.300,86 TL’nin dava tarihi 20.7.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Davacı, asıl ve birleşen davalarda, talep etmiş olduğu alacağına, ödeme tarihlerinden itibaren faiz yürütülmesini talep etmiş olup, mahkemece verilen kısa kararda, “davanın kısmen kabulüne (14.608,89 ve 3.300,86), fazlaya ilişkin talebin reddine” şeklinde karar verilip, faiz ve başlangıç tarihi ile ilgili bir açıklama yapılmazken, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise, asıl ve birleşen davalarda hükmedilen alacak miktarlarına, dava tarihlerinden itibaren faiz yürütülmesi suretiyle, kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır. Bu husus, kısa kararla gerekçeli kararın birbirine uygun olması gerektiğine ilişkin ilke ve yasa hükümlerine aykırıdır.

Öte yandan davaların birleştirilmesi durumunda, asıl ve birleşen davaların birbirinden bağımsız, müstakil davalar olması nedeniyle, hüküm kısmında her bir dava hakkında o davaya ilişkin vekalet ücretleri ve mahkeme masraflarıyla birlikte ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiği halde, asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması da, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir

Öte yandan davaların birleştirilmesi durumunda, asıl ve birleşen davaların birbirinden bağımsız, müstakil davalar olması nedeniyle, hüküm kısmında her bir dava hakkında o davaya ilişkin vekalet ücretleri ve mahkeme masraflarıyla birlikte ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiği halde, asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması da, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir

O halde mahkemece, 10.4.1992 gün ve 1991/7 esas ve 1992/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da benimsendiği gibi, kısa karar ile bağlı kalınmaksızın, ancak kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişki giderilecek şekilde yeniden bir karar verilebilmesi ve yine asıl ve birleşen davalarda ayrı ayrı hüküm kurulması için usul ve yasaya aykırı olan hükmün bozulması gereklidir.

2-Bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) no’lu bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, (2) no’lu bent gereğince tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan 108,55 TL harcın taraflara iadesine, 30/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/12397, Karar No: 2009/522, Tarih: 29.01.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/12397 E.  ,  2009/522 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Tarih :

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili dava dışı borçluya ait aracın satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde üst sıraya alınan davalının dayandığı rehnin geçersiz olduğunu, aracın kime yediemin olarak verildiğinin bilinemediğini, aracın paraya çevrilme tarihine kadar rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe girişilmediğinden bu hakkın kaybolduğunu, davalının aracın satışından on bir ay sonra bu takibe giriştiğini, sıra cetvelinin yapıldığı tarih itibariyle davalı alacağının hesaplanmadığını, zira başka teminatlar nedeniyle yapılmış tahsilâtlar olduğunu ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna göre, bedeli paylaşıma konu aracın trafik siciline şerh verilmek suretiyle rehnedilmesinde yasaya aykırı yön bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle Türk Medeni Kanunu’nun 940/II nci maddesine uygun biçimde trafik siciline şerhedilen rehnin geçerli olmasına göre, davacı şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Bedeli paylaşıma konu araç üzerinde, davalı şirket yararına rehin hakkı tesis edilmiştir. İcra ve İflas Kanunu’nun 138 nci maddesine göre sıra cetveline esas alacakların belirlenmesi, satış tarihi dikkate alınarak yapılmalıdır. Bu tarihten sonra alacakta meydana gelen artışlar, rehin ya da haciz konusu malın bedelinden karşılanamaz. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda alacağın rehinden fazla olduğu belirtilmekle yetinilmiş ise de, yukarıda belirtilen ilke çerçevesinde denetime elverişli bir hesaplama yapılmamıştır. Diğer taraftan davalının İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün 2004/2902 sayılı takip dosyasından tahsilât yapıldığı ve davalının alacağının bu oranda azaldığı yönündeki davacı itirazlarının değerlendirilmemiş olması da doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda (1) sayılı bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) sayılı bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 29.01 .2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Aslı gibidir.
Yargıtay — Esas No: 2020/21231, Karar No: 2021/1428, Tarih: 02.02.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/21231 E.  ,  2021/1428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak,

1- Anayasanın 141, 5271 sayılı CMK’nın 34, 230, 232 ve 289. maddeleri uyarınca, mahkeme kararlarının Yargıtay denetimine olanak sağlayacak şekilde açık olması ve Yargıtay’ın bu işlevini yerine getirebilmesi için kararın dayandığı tüm kanıtların, bu kanıtlara göre mahkemenin ulaştığı sonuçların, iddia, savunma ve dosyadaki diğer belgelere ilişkin değerlendirmelerin, sanığın eyleminin ne olduğunun açık olarak gerekçeye yansıtılması gerekirken, bu ilkelere uyulmadan sanık hakkında bozmadan sonraki kararda, yalnızca uzlaşma hususunun tartışılmış ve hükmün gerekçesine yer verilmemiş olması,

2-Kararda 7 gün olması gereken temyiz süresinin 15 gün olarak hatalı gösterilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın ve o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 02.02.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2909, Karar No: 2008/5659, Tarih: 21.03.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/2909 E.  ,  2008/5659 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun 1. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 25/12/2007

Borçluya gönderilen ödeme emri tebligatına ilişkin tebligatın ve yine takip dayanağı bononun arka yüzünün onaylı ve okunaklı birer suretleri ile birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.03.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4818, Karar No: 2011/10443, Tarih: 04.10.2011

**6. Hukuk Dairesi         2011/4818 E.  ,  2011/10443 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, bir adet taşınmazdaki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu edilen 4 nolu parselin, tapu kaydında, elbirliği mülkiyetine göre davacı ve davalılar adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan 18.05.2010 tarihli bilirkişi raporunda, tapu kaydı ile mirasçılık belgelerine göre davacı ve davalıların payları hesaplanmış ise de, bilirkişi tarafından hesap hatası yapılmış, Ayşe ve Kudret kızları Melahat ve Sebehe’ye 28 / 200 pay verildiği halde, bunlarla aynı payı alması gereken Nusettin (Nurettin) mirasçıları 48 / 200 pay almış, dolayısıyla tüm payların dağıtımında hata yapılmıştır. Ayrıca tapu kaydına ilişkin tüm tedavül kayıtları getirilmediği için yapılan intikaller ve satışlar dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu nedenle dava konusu 4 nolu parsele ait tapu kaydının tüm tedavül kayıtları getirilerek mirasçılık belgeleri ve tapu kaydına göre hüküm kurulması gerekirken, mirasçılık belgeleri ve tapu kaydındaki oranlara uygun olmayan yetersiz bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda yazlı nedenlerle hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 04.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5576, Karar No: 2025/1118, Tarih: 20.02.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/5576 E.  ,  2025/1118 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/964 Esas, 2024/784 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2019/245 E., 2021/598 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin yurt dışında birçok ülkede yatırılan paraların istenildiği her an geri çekilebileceği ve karşılığında yüksek oranda faiz verileceği garantisi ile müvekkilinin davalı tarafa para verdiğini, ancak ödenen paranın bir türlü geri alınamadığını ileri sürerek taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve ödenen paranın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini, şirkete sermaye olarak verilen paranın geri istenemeyeceğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin borsada işlem görmediği, 7194 sayılı Kanun kapsamına girmediği, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi kurulmadığı, taraflarca ifası gerçekleşen edimlerin iadesinin gerektiği gerkçesiyle davanın kısmen kabulüne, taraflar arasında bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespitine, 20.000,00 DM karşılığı 10.225,83 euro ve 7.862,00 euro olmak üzere 18.087,83 euronun 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının l yıllık döviz hesaplarına uygulamış olduğu en yüksek faiz oranı üzerinden dava tarihinden itibaren işleyecek faiz ile beraber fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme

1. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun, 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararıyla mudilerin off shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde off shore hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiğine karar verilmiştir. İçtihadı birleştirme kararları konularıyla sınırlı, gerekçeleri ile açıklayıcı, aydınlatıcı, yol gösterici, sonuçlarıyla bağlayıcı soyut kararlardır. Bu itibarla off shore alacakların tahsiline ilişkin davalar bakımından verilen işbu içtihadı birleştirme kararının gerekçesi, somut uyuşmazlık bakımından da açıklayıcı ve yol gösterici mahiyette olup zamanaşımı hususunun bu bakış açısı ile değerlendirilmesi elzemdir.

2. Bir hakkın belli bir süre içinde ileri sürülememesi sebebiyle dava yoluyla elde edilebilme imkanının kalmaması veya kanunda öngörülen sürenin geçmesi sonucu bir hakkın kullanılmasının mümkün olmaması zamanaşımı kurumunu ifade etmektedir (Türk Hukuk Kurumu: Türk Hukuk Lügatı, C. I, Ankara 2021, s. 1244). Zamanaşımı, borçluya borcunu ödememe imkanını veren ayrıca alacaklıyı alacağını zamanında istemeye teşvik eden bir kurumdur. Başka bir deyişle zamanaşımı kurumu hukuki güvenlik ilkesinin bir sonucu olarak alacaklıyı alacağını zamanında ileri sürmeye zorlamaktadır. Zira alacaklının alacağını kanunda öngörülen süre içerisinde ileri sürmeyip hareketsiz kalması, alacağın tahsili için ciddi bir iradeye sahip olunmadığı hususunda borçluda bir güven uyandırır.

3. Zamanaşımı bir maddi hukuk kurumu olmadığından borcu sona erdiren değil, var olan bir hakkın talep edilmesini engelleyen bir savunma aracıdır. Bu niteliği itibarıyla da zamanaşımı alacağın varlığını değil, talep edilebilirliğini ortadan kaldırır. Başka bir deyişle kanunun öngördüğü zamanaşımı süresinin dolması, hakkın varlığını sona erdirmemekte fakat dava yoluyla hakkın ileri sürülmesi durumunda borçlunun bir karşı hakka (defi hakkına) dayanarak ileri sürülen hakkı sürekli olarak engellemesi söz konusu olmaktadır. Borçlu, zamanaşımı defini ileri sürerek alacak hakkı zamanaşımına uğradığı için edimi ifa etme zorunda olmadığını ifade etmektedir. Bununla birlikte eğer davalı zamanaşımı defini ileri sürmezse hakim bu durumu resen nazara alamayacak ve şartlar mevcutsa alacağa hükmedebilecektir. Ancak zamanaşımı defini ileri süren tarafın bu hakkını dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde kullanmaması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye kullanılması sözkonusu olur. Başka bir deyişle borçlunun zamanaşımı defini ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırı olmadığı sürece hakkın kötüye kullanılması yasağı gündeme gelmez (Akyol, Şener: Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı, İstanbul 2006, s. 65).

4. Zamanaşımı süreleri genel olarak yalnızca alacak hakları için öngörülmüş olup bu hakların zamanaşımı sürelerine tabi tutulmasının çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Özellikle uzun yıllar boyunca talep edilmemiş olan alacak hakkının ya elde edilmiş ya da ifa dışındaki bir nedenle sona ermiş olması, uzun yıllar boyu ifanın kanıtı olan belgeleri saklamasının borçludan beklenemeyecek olması, ifa talebiyle karşılaşan borçlunun borcunu ifa etmiş olsa bile ifayı ispat etmesinin neredeyse olanaksız olması ve bu durumda borçlunun hukuken korunmasının gerekmesi, hukuk düzeninin istikrar kazanmış durum ve ilişkilere dokunmak istememesi, hukuki güvenlik ilkesi ve geçmişte kalan olaylardan dolayı uyuşmazlığın sürdürülmesinde kamu yararı bulunmaması bu nedenler arasında yer almaktadır (Erdem, Mehmet: Özel Hukukta Zamanaşımı, İstanbul 2010. s. 16.)