muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/9089, Karar No: 2014/3797, Tarih: 13.02.2014

**7. Hukuk Dairesi         2012/9089 E.  ,  2014/3797 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün,Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Gereği görüşüldü:

Dava, davalı dernek için yapıldığı öne sürülen harcamanın tahsili için başlatılan icra takibine karşı öne sürülen itirazın iptali istemine ilişkindir.

1-İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, bu yolla saptanan dava niteliği ile dosya kapsamında toplanıp değerlendirilen delillere, delillerin takdir, tahlil ve tartışımına ilişkin hükümde gösterilen gerekçelere göre davalı tarafın aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalının icra inkar tazminatına yönelik temyiz itirazlarına gelince, mahkemece asıl alacağın % 40 'ı oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ise de, oluşturulan hüküm yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir. İcra ve İflas Kanunu'nun 6352 sayılı Yasa ile değişik 67.maddesi uyarınca, hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminata mahkum edileceği hükmü dikkate alındığında, hüküm yerinde yüzde kırk tazminata hükmedilmesi doğru olmamıştır. Davalının temyiz itirazı bu nedenlerle yerinde ise de; yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ :Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle hüküm yerinin 2.bendinde yer alan “% 40” ibaresinin çıkarılmasına,yerine “%20” ibaresinin yazılmasına , hükmün düzeltilen bu şekli ile ONANMASINA, hüküm düzeltilerek onandığından harç alınmasına yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 13.02.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10907, Karar No: 2024/705, Tarih: 22.01.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/10907 E.  ,  2024/705 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/366 Esas, 2023/1513 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 1. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/532 Esas, 2018/703 Karar

Taraflar arasındaki müdahalenin önlenmesi ve eski hâle getirme davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 3 nolu bağımsız bölümün, davalının da 5 nolu bağımsız bölümün maliki olduğunu ayrıca 1 nolu bağımsız bölümün de maliki olduğunu, burada da davalının oğlu ... oturduğunu, davalının 1 nolu bağımsız bölümün arka bahçesine bakan ortak alana taşacak şekilde ruhsata ve projeye aykırı olarak sundurma yaptığını, bu nedenle apartmanın ortak yeri olan bahçeye sundurma koymak suretiyle bahçeyi kendi bireysel amacı için kullanması şeklindeki davalının müdahalesinin önlenmesine ve giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava açmakta hukuki yararının olmadığını, kat maliklerinin oy birliği ile almış olduğu karar doğrultusunda tekerlekli, açılıp, kapanır sundurma niteliğinde balkon yapıldığını, davanın reddine talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yapı kayıt belgesi aldığını, hem belediyeye hem dosyasına sunulduğunu, ekli yapı kayıt belgesinin 01.09.2018 tarihli olup kesinleşmeyen dosya yönünden istinaf incelenmesinde dikkate alınması gerektiğini, yapı kayıt belgesi olmasa dahi yapının niteliğinin yanlış tanımlandığını ve hatalı hüküm kurulduğunu, yapılan sundurmanın kapalı olmayan, sabit eser niteliğinde bulunmayan tekerlekli bir yapı olduğunu, ileri geri hareket edip mobil nitelikte olduğundan yağmurlu ve güneşli havalarda koruyuculuk ve gölge sağladığını, taşınabilir nitelikte olduğunu, kolon ve kirişi bulunmayan bir yapı hakkında imar kanunu ve projeye aykırılığın söz konusu olmadığını, sundurmanın kullanım durumunda olduğu belirtilmiş ise de bu hususun doğru olmadığını, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (634 sayılı Kanun) ve 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca ana bina ve eklentilerinin ana bina yapısına ve çevreye zarar vermesinin söz konusu olmadığını, mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkemenin mimari projeye aykırı imalatla ilgili verdiği kararın usul ve kanuna uygun olduğunu, 634 sayılı Kanun'a tabi taşınmazlarda mimari projeye aykırı imalat yapılarak, ortak alana müdahale niteliğindeki tasarrufların yapı kayıt belgesi ile 634 sayılı Kanun'a uygun hale gelmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tarafların kat maliki ve sürekli faydalanan oldukları ana gayrimenkulde mimari projeye aykırı imalatların eski hale getirilmesi ve müdahalenin önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 634 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 634 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu ana gayrimenkulde davalının mimari projeye aykırı imalatlar dolayısı ile ortak alana müdahalede bulunduğu, yapılan müdahaleye ilişkin herhangi bir tadilat projesi yahut kat maliklerinin usulüne uygun muvafakat verdiğine ilişkin belgenin dosyaya sunulamadığı anlaşılmaktadır.

3. 634 sayılı Kanun'un 19 ncu maddesi uyarınca her kat maliki ana gayrımenkulün mimari durum ve güzelliğini korumaya mecbur olup, dosya kapsamı ile aksinin ispatlanamadığı ve yapılan müdahalenin ortak alanlardaki kat maliklerinin mülkiyet hakkı aleyhine olduğu gözetildiğinde mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4107, Karar No: 2016/15230, Tarih: 28.11.2016

**19. Hukuk Dairesi         2016/4107 E.  ,  2016/15230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında et alım satım ilişkisi olduğunu, davalının etleri teslim ettiğini, davalının eti teslim alarak imzaladığı faturalara yada imzalara itiraz etmediğini, başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ile aralarında böyle bir et alım satımı olmadığını, malların teslimine dair hiçbir evrakın sunulmadığını, faturalarda ... haricinde başka birinin imzasının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tanık.. beyanının davacı ve davalı arasındaki hem alım-satım ilişkisini hemde faturaların varlığını ortaya koyduğu, tanık ... vekaletname uyarınca davalı adına o dönem karar alma hareket yetkisine sahip olduğu gerekçesiyle davanın kabulü yönünde karar verilmiş, hüküm davalı vekilince süresinde temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 28/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7250, Karar No: 2011/15025, Tarih: 28.09.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/7250 E.  ,  2011/15025 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Yapılan incelemede; dava konusu taşınmaza 27.04.1979 tarihinde el atıldığı anlaşılmıştır.

30.06.2010 günü yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa uyarınca uzlaşma esas ise de; davacı tarafın uzlaşma için başvurmadığı anlaşıldığından işin esasının incelenmesinde;

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor değer biçme yöntemi bakımından yasa hükümlerine uygundur.

Arazi niteliğindeki taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetizlik görülmemiştir. Ancak;

Dava konusu taşınmazlardan 765 parsel sayılı taşınmazın niteliği, geometrik durumu, yüzölçümü ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak irtifak hakkı nedeniyle değer düşüklüğü oranının taşınmazın tüm değerinin %0,86'sını geçemeyeceği gözetilmeden daha yüksek oranda değer düşüklüğü tesbit eden rapora göre irtifak hakkı bedelinin fazla tesbiti,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 28.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18318, Karar No: 2015/2746, Tarih: 17.02.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/18318 E.  ,  2015/2746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R AR

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının "hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal" olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veya gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda; Temyiz eden davalı ...ve Davalı ... vekillerince sunulan temyiz dilekçelerinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17/02/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/697, Karar No: 2007/22034, Tarih: 06.12.2007

**21. Hukuk Dairesi         2007/697 E.  ,  2007/22034 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ordu İş Mahkemesi

TARİHİ : 12/12/2006

Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine  karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalılık süreleri dışında 01.01.1987 tarihi ile 5458 sayılı Yasa’dan yararlanarak prim borçlarını yeniden yapılandırarak ödediği 30.06.2006 tarihi arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun ve 5458 sayılı Yasa’dan yararlanarak prim borçlarını ödediği 30.06.2006 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile Kurumun bazı kayıtlarında “Apti” olarak geçen isminin nüfus kaydına uygun olarak “Abdi” şeklinde düzeltilmesi istemine ilişkindir.

HUMK'nun 389. maddesinde, mahkeme kararında taraflara yükletilen görev ve verilen hakların şüphe ve tereddüdü gerektirmeyecek biçimde açık olarak yazılması öngörülmüştür. Hüküm fıkrası, kararın esası olup, açık ve infazı mümkün olmalıdır. Şarta bağlı ve terditli olarak hüküm kurulamaz. Davanın açıldığı tarihteki duruma göre hüküm fıkrasında, asıl talep ile yardımcı talepler hakkında, şüphe ve tereddüdü gerektirmeyecek biçimde, açık olarak karar verilmelidir.

Mahkemece,  davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalılık süreleri dışında 01.01.1987 tarihi ile 5458 sayılı Yasa’dan yararlanarak prim borçlarını yeniden yapılandırarak ödediği 30.06.2006 tarihi arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tespitine ve Kurumun bazı kayıtlarında sehven “Apti” olarak geçen isminin nüfus kaydına uygun olarak “Abdi” şeklinde düzeltilmesi  isteminin kabulüne karar verilmesi doğrudur. Ancak “prim borcu yok ise emeklilik maaşının yeniden yapılandırma tarihinden itibaren” davalıdan alınıp davacıya verilmesine şeklinde şarta bağlı hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; davacının prim borcunun bulunup bulunmadığını açıkça belirleyerek  davacının tahsis talep tarihi itibariyle emeklilik aylığına hak kazanıp kazanmadığına ilişkin yasal koşulların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğini tüm unsurlarıyla birlikte araştırıp değerlendirdikten sonra, bağlanacak yaşlılık aylığının kısmi aylık mı yoksa tam aylık mı olduğu belirtilerek bu konuda açık ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları  kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 06.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7206, Karar No: 2024/4181, Tarih: 13.06.2024

**8. Hukuk Dairesi         2022/7206 E.  ,  2024/4181 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/2999 E., 2022/1687 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/68 E., 2019/173 K.

Taraflar arasında İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, davacılar ... ve arkadaşlarının Karaosmanzade namı ile (...) ... ... Ağa bin ... Ağa Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespiti istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, daha önce kesinleşen ilamlar ile davacılarla vakfeden arasında soybağının kurulduğu, vakfiyedeki galle fazlası için öngörülen şartların davacılar yönünden gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne ve davacıların Karaosmanzade Elhaç ... Ağa Bin ... Ağa (Karaosmanzade ... ... Ağa) Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile davalı tarafın yerinde olmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı ... vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek eksik inceleme ile karar verildiğini, arz edilen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tespit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesinde hâkimin, Türk hukukunu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 3 üncü maddesine göre, mülhak vakıf mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin yürürlük tarihinden önce kurulmuş olan yönetimi vakfedenlerin soyundan gelenlere şart edilmiş ve bu kişiler tarafından; mazbut vakıf ise bu kanun uyarınca Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve 2762 sayılı Vakıflar Kanunu gereğince ...'nce yönetilen vakıflar olarak tanımlandıktan sonra, aynı Kanun'un 6 ve 7 nci maddelerinde ise mazbut vakıfların ... tarafından yönetilip temsil edileceği hükme bağlanmıştır.

Vakıflarla ilgili açılan davalarda yetkili mahkeme belirlenirken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda iki ayrı düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir.

Kesin yetki kuralının öngörüldüğü 14/2 nci madde de, özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, mevcut bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu bu özel ve sınırlı hal dışında kesin yetki kuralının mevcut olmadığı, maddede düzenlenen yetkinin, kesin nitelikte olup kamu düzenine ilişkin olduğundan Mahkemece yargılamanın her safhasında re'sen dikkate alınması gerekmektedir.

Kesin yetki kuralı dışındaki genel yetkili mahkeme ise, 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 9 uncu maddesini karşılayan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6 ncı maddesinde düzenlenmiş buna göre; yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Ayrıca aynı Kanunun 19/4 üncü maddesine göre de yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili ... gelir. Hakim doğrudan (re'sen) yetkisizlik kararı veremez.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 51 inci maddesinde; tüzel kişinin yerleşim yerinin, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yer olduğu hükme bağlanmıştır. İntifa haklarının (tevliyet, sükna ve galle) tespit ve tahsili için; mülhak vakıflar aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, vakfın yerleşim yeri (kurulduğu yer); mahkemeleri kesin yetkilidir.

Dava konusu vakıf, mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi’nin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve yönetimi vakfedenin soyundan gelenlere şart edilmiş vakıf yani “mülhak vakıf"tır. Dosyada bulunan ve ...'nden gelen belgelerde dava konusu mülhak vakfın Manisa'da kurulu olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.