muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4216, Karar No: 2023/5001, Tarih: 14.11.2023

Ceza Genel Kurulunun 09.04.2013 gün ve 78-136, 22.05.2012 gün ve 480-207, 07.06.2011 gün ve 54-120 ile 23.11.2010 gün ve 171-232 sayılı kararlarında da benzer hususlara işaret edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanığın olay günü akrabasına ait düğüne gittiği, düğün sırasında kayınpederinin evinin önünde ve balkonundan havaya doğru ateş ettiği sırada tüfeğin hakimiyetini kaybederek tüfeğin ucunun yere gelmesi sonucunda aşağıda düğünde bulunan çocukların, sanığın tüfeğin hakimiyetini kaybetmesinden sonra yaralanması şeklinde gerçekleşen olayda ülkemiz şartlarında benzer eylemlerin adet halinde gerçekleştiği, bu şekilde birçok olayın olduğu, düğüne eğlenmek amacıyla giden kişilerin havaya ateş etmek suretiyle birçok yaralanma eylemlerini gerçekleştirdikleri, olayımızdaki sanığın durumu amaç ve saiki gibi bu düğünlerde “sanığın öngörmesine rağmen, fiili işlemesi” söz konusu olmayıp, TCK'nun 22. maddesinin 3. Fıkrası kapsamında; Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi söz konusu olup sanığın eyleminin olası kast olmayıp bilinçi taksir olarak değerlendirilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Sanığın düğün sırasında havaya av tüfeğiyle ateş etmek suretiyle aynı zamanda düğünde bulunan ve yaralanan kişiler dışında diğer kişiler açısından korku kaygı panik yaratacak şekilde silahla ateş ettiği ve genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulduğu, dolayısıyla TCK'nun 44 maddesinde fikri içtima açısından yaralanan kişiler ve bu kişiler dışındaki düğünde bulunan diğer kişiler bakımından genel güvenliğin kasten tehlikeye sorulması eyleminin somut olayımızda gerçekleştiği anlaşılmakla, sanığın üzerine atılı ve subut bulan korku kaygı ve panik yaratacak şekilde silahla ateş ederek genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan ve vasıf değiştirerek sübut bulan bilinçli taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma suçundan TCK'nun 170-1-c, 89/4, 22/3 maddeleri uyarınca ayrı ayrı cezalandırılmasına, bilinçli taksirle yaralama eyleminde mağdurlarda meydana gelen yaralanmanın niteliği, mağdur sayısı, suçun işlendiği yer ve zaman, sanığın kusur oranının yüksekliği dikkate alınarak alt sınırdan uzaklaşılarak teşdiden cezalandırılmasına, Kahramanmaraş Adli Emanetin 2015/1976 sırasında kayıtlı suçta kullanılan av tüfeği ve eklerinin TCK'nın 54. Maddesi uyarınca müsaderesine, Kahramanmaraş Adli Emanetin 2015/1688 sırasında kayıtlı elbise olan emanet eşyalarının sahiplerine iadesine, atış artığının karar kesinleştiğinde imhasına karar vermek gereği duyularak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.''

Biçimindeki gerekçe ile sanık hakkında taksirle yaralama suçundan mahkumiyet kararı verilmiştir.

2.31.05.2015 tarihinde saat 05:25'te kolluk görevlilerince tanzim edilen olay yeri görgü tespit tutanağı ve olay yeri krokisi dosyada mevcuttur.

Biçimindeki gerekçe ile sanık hakkında taksirle yaralama suçundan mahkumiyet kararı verilmiştir.

2.31.05.2015 tarihinde saat 05:25'te kolluk görevlilerince tanzim edilen olay yeri görgü tespit tutanağı ve olay yeri krokisi dosyada mevcuttur.

3.İçişleri Bakanlığı Ankara Jandarma Genel Komutanlığı 10.07.2015 tarihli Uzmanlık Raporunda, tetkik için gönderilen silahın, ''6926'' seri numaralı, 12 kalibre av fişeği istismal eden, Türkiye yapısı, Üzümlü marka, Efsane 4124-G model, namlusu yiv ve set ihtiva etmeyen, fişek hazneli, yarı-otomatik av tüfeği olduğu, söz konusu av tüfeğinin yapılan tetkik kontrol ve muayenesinde, emniyet sisteminin sağlam ve işler durumda bulunduğu, atışına mani mekanik herhangi bir arızasının olmadığı, laboratuvarlarında yapılan deneme, mukayese atışlarında kalibresine uygun av fişeklerini patlattığının ve ayrıca inceleme konusu av tüfeğinden elde edilen mukayese av fişeği kartuşları ile tetkik için gönderilen on yedi av-ses fişeği kartuşundan, on altısının anılan tüfekten atıldığı, bir tanesinin ise başka tüfekten atıldığı, anılan tüfeğin, münhasıran avda ve sporda kullanılmak üzere imal edildiği cihetle; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a (6136 sayılı Kanun) göre memnun sayılmayacağı, taşıması ve bulundurulmasının 2521 sayılı Kanun kapsamında kalacağı tespit edilmiştir.

4.İçişleri Bakanlığı Ankara Jandarma Genel Komutanlığı 13.07.2015 tarihli Uzmanlık Raporunda, inceleme konusu bulgular bölümünde özellikleri belirtilen av tüfeği üzerinde mukayese elverişli izin olmadığı müşahede olunmuştur.

5.İçişleri Bakanlığı Ankara Jandarma Genel Komutanlığı 09.09.2015 tarihli Uzmanlık Raporunda, sanık ve ...'ye ait tüm svaplar üzerinde atış artıklarının bulunduğu, atış artığı analizi ve atış mesafesi tayini için gönderilen giysiler üzerinde yapılan fiziksel inceleme neticesinde, yaralananlardan ...'a ait gömleğin ve fanilasının sol sırt bölgesinde parçalanan bir kısmın olduğu, ...'a ait eşofman üstünün sol kol üst kısmına ve kapüşon bölgesine dağılmış vaziyetteki 10 adet küçük ebatlı delinmenin ''uzak atış'' ı gösterdiği, sanığın tişörtün ön bölgesinde ve ...'ın eşofman üstü ön ve tişört ön bölgesinde atış artıklarının var olduğu, ...'ın gömleğindeki atış artıklarının ''uzağa yakın atış'' a işaret ettiği bildirilmiştir.

6.Katılanların kati adli muayene raporları dosyada bulunmaktadır.

7.Sanık aşamalarda, olay günü akrabasına ait düğüne gittiğini, kayın pederin evinin ön kısmında otomatik av tüfeğini doldurduğunu ve havaya ateş ettiğini, daha sonra balkona geçtiğini, tüfeğin içine 3 fişek koyduğunu ve tüfeği havaya doğrulttuğunu, bir el ateş ettikten sonra tüfeğin hakimiyetini kaybettiğini, tüfeğin ucunun yere doğru yöneldiğini, aşağıda bulunan çocuklara istemeyerek ateş ettiğini, yaralananlardan ...'ı yerde yatar vaziyette görünce tüfeği kayın pedere verdiğini, kendisini hastaneye götürdüklerini, atılı suçu istemeyerek işlediğini, yaptığından pişman olduğunu ileri sürmüştür.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

1.İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular, Bölge Adliye Mahkemesince isabetsiz görülmüş, duruşma açılarak, sanık hakkında yeniden yargılama yapılmıştır.

2.Bölge Adliye Mahkemesi ''Olay tarihi olan 30/05/2015 günü sanığın akrabası olan ... isimli kişinin kızının düğününe gitmeden önce sanığın babasına ait ancak sahiplik belgesi bulunmayan adli emanetin 2015/1976 sırasına kayıtlı 1 adet 6926 seri numaralı, 12 kalibre, üzümlü marka, efsane 4124-G model fişek hazneli yarı otomatik av tüfeğini babası ...'ın evine giderek babasından habersiz olarak aldığı ve düğün yerine gittiği, düğün yerinde sanığın kayınpederinin evinin ön kısmında av tüfeği ile havaya doğru bir kaç kez ateş ettiği, daha sonra kayınpederinin evinin balkonuna çıktığı, tüfeğin içine 3 adet fişek doldurduğu, bir el ateş ettikten sonra tüfeğin hakimiyetini kaybettiği, bu sırada tüfeğin namlusunun aşağı doğru yönelmesi üzerine fişeklerin orada bulunan mağdurlara isabet ettiği, mağdurlardan ...'ın hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığı, mağdur ...'ın kraniektomiye neden olan yaralanmasının duyularından veya organlarından birini işlevinin sürekli yitirilmesi niteliğinde olduğu, vücudundaki kemik kırıklarının hayati fonksiyonlarını ağır (4) derecede etkileyecek nitelikte olduğu, ayrıca yüzde sabit iz niteliğinde olduğu, mağdur ...'ın yaralanmasının basit tıbbı müdahale ile giderilemeyecek nitelikte olduğu, sağ gözde saptanan görme oranının duyulardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması ve yüzde sabit iz niteliğinde olduğu, mağdur ...'ın basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek nitelikte yaralandığı, mağdur ...'ın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek nitelikte yaralandığı anlaşılmıştır.

TCK'nın 21/2 maddesinde kişinin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesi hali olası kast olarak tanımlanmıştır.

TCK'nın 22/3 maddesinde failin öngördüğü neticeyi istememesine rağmen neticenin meydana gelmesi bilinçli taksir olarak tanımlanmıştır.

Olası kast ve bilinçli taksir öngörme unsurunu barındırmasına rağmen olası kastta isteme unsuru bulunurken bilinçli taksirde isteme unsuru bulunmamaktadır.

Olası kastı bilinçli taksirden ayıran özellik fail öyle yada böyle her halde hareketi gerçekleştirirdim diyorsa olası kast, neticenin gerçekleşeceğini bilseydim hareketi gerçekleştirmezdim diyorsa bilinçli taksir söz konusudur. (Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 27/05/2015 tarih 2014/18353-2015/9101 E-K sayılı ilamı)

Olası kast ve bilinçli taksir öngörme unsurunu barındırmasına rağmen olası kastta isteme unsuru bulunurken bilinçli taksirde isteme unsuru bulunmamaktadır.

Olası kastı bilinçli taksirden ayıran özellik fail öyle yada böyle her halde hareketi gerçekleştirirdim diyorsa olası kast, neticenin gerçekleşeceğini bilseydim hareketi gerçekleştirmezdim diyorsa bilinçli taksir söz konusudur. (Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 27/05/2015 tarih 2014/18353-2015/9101 E-K sayılı ilamı)

Bu açıklamalar gözönüne alınarak somut olay değerlendirildiğinde ;Sanığın babasına ait olup sahiplik belgesi bulunmayan adli emanette kayıtlı yarı otomatik av tüfeğini babasından habersiz olarak alıp akrabasının düğünü yerine gittiği, olayın meydana geldiği yerin Yolyanı mahallesi (köyü) olduğu, düğün nedeniyle etrafın kalabalık olduğu, düğün yerinde sanığın kayınpederinin evinin de bulunduğu, sanığın ilk önce evin önünden tüfekle havaya ateş ettiği, daha sonra balkona çıkarak tekrar havaya doğru bir el ateş ederken tüfeğin hakimiyetini kaybetmesi üzerine namlunun aşağıya doğru yöneldiği ve ateşlenen fişeklerin aşağıda bulunan mağdurlara isabet ettiği, mağdurların çeşitli niteliklerde yaralandıkları, sanığın yargılama sırasında tüm aşamalarda olayın istemeden meydana geldiğini ve pişman olduğunu dile getirdiği, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde bilinçli taksirin unsuru olan öngörme unsuru gerçekleşmiş olmasına rağmen sanığın neticeyi istemediğinin kabulü gerektiği, bu şekilde isteme unsuru bulunmadığından sanığın bilinçli taksirle hareket ettiği kanaatine varılmıştır.

Olayda sanığın olası kastla hareket etmediğine dairemizce kanaat getirildiğinden sanık hakkında olası kast hükümleri uygulanmamıştır.

Sonuç olarak sanığın bilinçli taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına sebebiyet vererek üzerine atılı suçu işlediği vicdani kanaatine varılmıştır.

Olayda sanığın olası kastla hareket etmediğine dairemizce kanaat getirildiğinden sanık hakkında olası kast hükümleri uygulanmamıştır.

Sonuç olarak sanığın bilinçli taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına sebebiyet vererek üzerine atılı suçu işlediği vicdani kanaatine varılmıştır.

Taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. ve 22/4. madde ve fıkralarında yer alan ölçütlerden olan failin bilinçli taksire dayalı kusurunun yoğunluğu, olay nedeniyle 5 kişinin yaralanması, yaralı mağdurlardan bir kısmının yaralanmasının çok ağır nitelikte olması nedeniyle meydana gelen zararın ağırlığı, yaralıların yaşı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle aynı Kanunun 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında adalet ve hakkaniyet kuralları uyarınca cezada orantılılık ilkesi gözetilerek alt sınırdan bir miktar daha uzaklaşmak suretiyle ceza tayini gerekirken sanığa eksik ceza verildiği, ayrıca TCK'nun 50/4 maddesi uyarınca bilinçli taksir halinde hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilemeyeceği gözetilmeden hatalı bir şekilde hüküm kurulduğu, atılı suçun taksirli suç olduğu, iddianamede müsadere talep edilmediği ve savcılıkça 2521 sayılı kanun ile kabahatler kanunu yönünden kaymakamlığa idari yaptırım ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi konusunda bildirimde bulunulmasına rağmen müsadare kararı verilmesi kanuna aykırı olduğundan o yer Cumhuriyet Savcısının yerinde görülen sanık aleyhine istinaf başvurusu da gözetilerek Dairemizce duruşma açılması yoluna gidilmiş, bu şekilde yapılan yargılama neticesinde hatalı olan ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, sanığın sabit olan taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına sebebiyet verme suçundan kanunda öngörülen cezanın alt sınırından daha fazla uzaklaşılarak cezalandırılmasına, eylemi bilinçli taksirle gerçekleştirmesi nedeniyle cezasının TCK 22/3 maddesi uyarınca arttırılmasına, sanığın atılı suçtan pişmanlık duyması nedeniyle cezasından takdiri indirim yapılmasına, Kahramanmaraş Adli Emanetinin 2015/1688 sırasında kayıtlı elbise olan emanet eşyalarının sahiplerine iadesine, atış artığının imhasına, taksirli suçta kullanılan adli emanetin 2015/1976 sırasında kayıtlı tüfekle ilgili kabahatler kanunu gereğince mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin Cumhuriyet Savcılığının yazısı doğrultusunda tekrar bildirimde bulunulmasına karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Biçimindeki gerekçe ile sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmiştir.

3.Sanık Bölge Adliye Mahkemesince alınan savunmasında baldızı Gülhan Gövde'nin düğününde babasının av tüfeği ile havaya ateş ediyorken, av tüfeği elinden kayınca etraftakileri yaraladığını, çok pişman olduğunu dile getirmiştir.

IV. GEREKÇE

Biçimindeki gerekçe ile sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmiştir.

3.Sanık Bölge Adliye Mahkemesince alınan savunmasında baldızı Gülhan Gövde'nin düğününde babasının av tüfeği ile havaya ateş ediyorken, av tüfeği elinden kayınca etraftakileri yaraladığını, çok pişman olduğunu dile getirmiştir.

IV. GEREKÇE

Olay günü, kayınpederinin evinde baldızı için tertip edilen düğüne katılan sanığın önce yarı otomatik av tüfeği ile önce evin önünde, ardından kurma kolunu çektikten sonra fişeği namlunun ağzına sürdükten sonra bir kere de merdivenleri çıkarak evin balkonunda ateş ettiği, bu esnada sanığın kontrolünü kaybetmesiyle aşağı yönelen tüfekten çıkan saçmaların evin bahçesinde kayalıkların üzerinde bulunmakta olan davetlilere isabet etmesiyle, bir kişinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilir, bir kişinin organlarından birinin sürekli zayıflaması, bir kişinin basit tıbbi müdahale ile giderilemez şekilde, bir kişinin hayati tehlike geçirecek ve bir kişinin de yüzde sabit iz oluşacak ve organlardan birinin işlevini yitirecek şekilde yaralandıkları olayda,

Sanık hakkında hüküm tesis edilirken olası kast, taksir ve bilinçli taksir gibi ceza hukuku kavramlarının incelenmesi ve somut olaya tatbik edilmesi gerekmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 02.07.2019 tarihli ve 2019/1-121 Esas-2019/518 Karar sayılı ilamında: ''Bilinçli taksirde gerçekleşen sonuç, fail tarafından öngörüldüğü hâlde istenmemiştir. Gerçekten neticeyi öngördüğü hâlde, sırf şansına veya başka etkenlere, hatta kendi beceri veya bilgisine güvenerek hareket eden kimsenin tehlikelilik hâli, bunu öngörememiş olan kimsenin tehlikelilik hâli ile bir tutulamayacaktır. Neticeyi öngören kimse, ne olursa olsun bu sonucu meydana getirecek harekette bulunmamakla yükümlüdür. Öngörülen muhtemel neticenin meydana gelmesine kayıtsız kalınması durumunda olası kast, öngörülen muhtemel neticenin meydana gelmesinin istenmemesine rağmen neticenin meydana gelmesinin engellenemediği ahvalde bilinçli taksir söz konusu olacaktır. Diğer bir deyişle, failin neticeyi istememekle beraber neticenin meydana gelmesinin muhtemel olduğunu bilmesine rağmen duruma kayıtsız kalarak hareketini sürdürmek suretiyle muhtemel neticeyi kabullenmesi durumunda olası kast, failin neticeyi öngörmesine rağmen becerisine, şansına, tecrübesine ya da başka bir etkene güvenip neticenin meydana gelmeyeceğine inanarak gerektiğinde muhtemel neticenin gerçekleşmemesi için gerekli önlemleri de almak suretiyle hareketini sürdürmesi hâlinde ise bilinçli taksir söz konusu olacaktır.'' denilmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında kullanılan silahın etki alanı, silahın niteliği, elverişliliği, davetli topluluğunun bulunduğu alan, atış sayısı, saçma tanelerinin sayısı hususları birlikte değerlendirildiğinde sanığın gece vakti, kendisine yakın mesafede ve hareketli bulunan topluluğa doğru açtığı ateş sonucu dağılacak saçma taneleri ile birilerinin yaralanabileceğini öngörmesine rağmen sonucun gerçekleşmemesi adına bir çaba sarf etmediği, bir başka deyişle neticeyi istememekle beraber neticenin meydana gelmesinin muhtemel olduğunu bilmesine karşın duruma kayıtsız kalarak hareketini sürdürmek suretiyle neticeyi kabullendiği gözetildiğinde eylemin olası kastla yaralama olarak kabulü gerekirken suç vasfında yanılgıya düşülerek bilinçli taksirle yaralama suçu olarak kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemi yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16.Ceza Dairesinin, 18.03.2021 tarihli ve 2019/1550 Esas, 2021/719 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca takdîren Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19576, Karar No: 2016/14773, Tarih: 11.04.2016

**19. Ceza Dairesi         2015/19576 E.  ,  2016/14773 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

I-Katılan ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Katılan vekilinin CMUK'nın 310/1. maddesinde öngörülen 1 haftalık süre geçtikten sonra hükmü temyiz ettiğinden, aynı Kanun'un 317. maddesi uyarınca, temyiz isteminin REDDİNE,

II-O yer Cumhuriyet Savcısı ve katılanlar ..., ... vekillerinin temyiz itirazları nedeni ile yapılan incelemeye gelince,

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 03/03/2001 tarih ve 4630 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle değişik “ İşaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı” başlıklı 25. maddesinde “ Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı münhasıran eser sahibine aittir.

Eser sahibi, eserinin aslı ya da çoğaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda eserine erişimini sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına da sahiptir.

Bu madde ile düzenlenen umuma iletim yoluyla eserlerin dağıtım ve sunumu eser sahibinin yayma hakkını ihlal etmez.” şeklindeki düzenleme ile umuma iletimin niteliği ve çerçevesi belirlenmiştir.

Eser sahibi, eserinin aslı ya da çoğaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda eserine erişimini sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına da sahiptir.

Bu madde ile düzenlenen umuma iletim yoluyla eserlerin dağıtım ve sunumu eser sahibinin yayma hakkını ihlal etmez.” şeklindeki düzenleme ile umuma iletimin niteliği ve çerçevesi belirlenmiştir.

Anılan Kanun'un “Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar” başlıklı 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle değişik 41. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar.” şeklindeki düzenlemeye göre girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahallerde bir fonogramın, eser veya icranın umuma iletimi için işyeri sahiplerinin, eser sahiplerinden veya bunların temsilcisi meslek birliklerinden aynı Kanun'un 52. maddesine uygun şekilde yapacakları sözleşme ile izin almak zorunda oldukları düzenlenmiştir. Anılan maddenin sonraki bentlerinde ise , meslek birliklerine umuma açık yerlerde eserlerin umuma iletilmesi hakkı yönünden yıllık tarifeler belirleme hakkı ile ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un “Eser, icra, fonogram ve yapımların yayınlanmasına ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar” başlıklı 03/03/2004 tarih ve 5101 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değişik 43. maddesinde ise “Radyo-televizyon kuruluşları, uydu ve kablolu yayın kuruluşları ile mevcut veya ileride bulunacak teknik imkânlardan yararlanarak yayın ve/veya iletim yapacak kuruluşlar, yayınlarında yararlanacakları opera, bale, tiyatro ve benzeri sahneye konmuş eserlerle ilgili olarak hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadırlar.

Bu kuruluşlar sahneye konmuş eserler dışında kalan eser, icra, fonogram ve yapımlar için ilgili alan meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak, söz konusu yayın ve/veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandıkları eser, icra, fonogram ve yapımlara ilişkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadırlar.

3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun çerçevesinde faaliyet gösteren radyo-televizyon kuruluşları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından, anılan Kanun dışında kalan ve yayın ve/veya iletim yapan diğer kuruluşlar ise Bakanlık tarafından sınıflandırılır.