muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5130, Karar No: 2019/696, Tarih: 22.01.2019

**12. Hukuk Dairesi         2018/5130 E.  ,  2019/696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki üçüncü kişiler tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklının .... Aile Mahkemesinin 2011/136 Esas-2011/955 Karar sayılı 25.10.2011 tarihli ilamı ile hükmedilen nafakaya ilişkin başlattığı ilamlı icra takibinde, borçlunun adına kayıtlı taşınmazı üzerine haciz koydurduğunu ve taşınmazın kamulaştırılması üzerine kamulaştırma bedelinin icra dosyasına gönderilerek tarafına ödendiğini ancak yapılan ödemenin kamulaştırma bedeli üzerinde başkaca hacizlerin bulunduğundan bahisle sıra cetveli yapılması gerektiği gerekçesi ile iadesinin istendiği ve tarafına muhtıra gönderildiğini belirterek muhtıranın iptalini talep ettiği, mahkemece şikayetin kabulü ile muhtıranın iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nun 140. maddesi gereğince; “Satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar.” Sıra cetvelini düzenleme yetkisi ilk haczi koyan icra dairesine aittir. Sıra cetveli yapılmaması bir hakkın yerine getirilmemesine ilişkin olup, İİK’nun 16 maddesine göre süresiz şikayete tabidir.

İİK'nun 100. maddesi gereğince, borçluya ait paranın veya satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar birden fazla alacaklı tarafından haciz konulması halinde, anılan madde hükmü gereği icra müdürlüğünce derece kararı yapılması gerekir. Derece kararının yapılması için mutlaka satış sonucu para elde edilmesi zorunlu değildir.

İİK'nun 100. maddesi gereğince, borçluya ait paranın veya satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar birden fazla alacaklı tarafından haciz konulması halinde, anılan madde hükmü gereği icra müdürlüğünce derece kararı yapılması gerekir. Derece kararının yapılması için mutlaka satış sonucu para elde edilmesi zorunlu değildir.

Somut olayda, şikayetçi alacaklı tarafından borçlu aleyhine .... Aile Mahkemesi'nin 2011/136 Esas, 2011/955 Karar sayılı 25.10.2011 tarihli ilamında hükmedilen nafaka alacağına ilişkin ... 22. İcra Müdürlüğü'nün 2012/15538 Esas sayılı icra takip dosyası ile ilamlı icra takibi başlatıldığı ve borçlunun taşınmazına haciz konulduğu, borçlunun hissedarı bulunduğu taşınmazın kamulaştırılması sonucu kamulaştırma bedelinin şikayetçi alacaklının başlattığı icra takip dosyasına gönderildiği ve icra müdürlüğünce alacaklıya ödendiği ancak borçlu hakkında başlatılan bir başka icra dosyası olan ... ... 5.İcra Müdürlüğünün 2008/17116 Esasa sayılı icra takip dosyasında da borçlunun taşınmazı üzerine haciz konulduğu ve şikayetçi icra müdürlüğüne müzekkere yazılarak kamulaştırma bedelinin akıbetinin sorulması üzerine ... 22. İcra Müdürlüğünce şikayetçi alacaklıya muhtıra gönderilerek borçlu adına kayıtlı taşınmazın istimlak bedeli üzerinde ... ... 5. İcra Müdürlüğü'nün de haczinin bulunduğu belirtilerek ödenen 7.782,52 TL'nin iadesinin istendiği, şikayetçi alacaklı tarafından iş bu muhtıranın iptali talep edildiği ve mahkemece şikayetin kabulü ile muhtıranın iptaline karar verildiği görülmektedir.

Açıklamalar ışığında, birden fazla alacaklının bulunduğu böyle durumlarda, icra müdürlüğünce, öncelikle İİK'nun 140. maddesi gereğince sıra cetveli yapılmalı ve alacaklılara, diğer alacaklara yönelik itirazlarını ileri sürme imkanı tanınmalıdır. Alacağının rüçhanlı olup olmadığı ve öne sürdüğü diğer hususlar, sıra cetveli yapıldıktan sonra itiraz halinde tartışılacak hususlar olup bu aşamada icra müdürlüğünün sıra cetveli düzenlemekten imtina etmesi mümkün değildir. Bir başka anlatımla alacaklıların itirazlarını ileri sürebilmesi için öncelikle sıra cetveli yapılması gerekmektedir.

O halde mahkemece, şikayetin reddi ile yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca ilk haczi koyan icra müdürlüğünce sıra cetveli yapılmasının emredilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile istemin kabulü ile muhtıranın iptaline hükmedilmesi isabetsizdir.

SONUÇ: Üçüncü kişilerin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nin 366. ve HUMK’nin 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/01/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/17401, Karar No: 2009/3625, Tarih: 04.03.2009

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/17401 E.  ,  2009/3625 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı ve davalı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Yargıtayca incelenmesine gerek görülen;

1- .....,Köyü 640, 641, 642, 643, 644, 645, 646, 647, 648, 649, 650, 651, 652 parsel sayılı taşınmazları ve komşularını gösterir orijinal geniş kadastro paftasının,

2- ..... Köyü Urla -L17b-21-d nolu orijinal kadastro paftasının Kadastro Müdürlüğünden istenerek,

3- 1 ve 2 numaralı cevaplar geldikten sonra 640, 641, 642, 643, 644, 645, 646, 647, 648, 649, 650, 651 parsel sayılı taşınmazların ve bu taşınmazlara komşu olan taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve var ise dayanak belgelerinin, davalı iseler dava dosyalarının, ayrıca kadastro yoluyla oluşan tapu kayıtlarının bulundukları yerlerden getirtilerek,

4- Nisan 1972 tarih 101 ve 102 sıra nolu tapu kayıtlarının ilk oluşumundan itibaren tüm gittilerinin Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından istenerek,

5- 4 numaralı cevap geldikten sonra Arşiv Dairesi Başkanlığının, istenilen kayıtların tüm tedavüllerini göndermeyip sadece eski yazı olanların tercüme edilmiş halini göndermesi halinde diğer tüm gitti kayıtlarının yerel Tapu Sicil Müdürlüğünden istenerek (tapu kayıtlarının sayfa fotokopisi olmayacak tapu sicil memuru tarafından istenilen tapu kayıtlarının geldileri, iktisap sütunları, gittileri ve revizyon durumlarını gösterir şekilde hazırlanacak yazı alınarak),

6- Çekişmeli 648 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören 36/1 yazım numaralı vergi kaydının Özel İdare Müdürlüğünden istenerek alınacak cevapların,

bu dosya arasına konulması; ayrıca, dava dosyasının H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 04/03/2009 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5383, Karar No: 2019/1965, Tarih: 13.02.2019

**8. Ceza Dairesi         2017/5383 E.  ,  2019/1965 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz, mala zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

... Enerji Limited Şirketi tarafından enerji nakil hattı yapımı sırasında katılana ait taşınmazdan yol geçirilip, taşınmaz üzerinde bulunan fındık ağaçlarına zarar verme şeklindeki eylemler ile atılı suçların oluşması karşısında sanığın anılan şirketi temsilen eylemlerden sorumlu olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tespit ve takdiri gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılanın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 13.02.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14609, Karar No: 2015/5845, Tarih: 25.02.2015

**13. Hukuk Dairesi         2014/14609 E.  ,  2015/5845 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... ile davalı ... vekili avukat ...'ın gelmeleriyle duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, eczacı olduğunu, 7.07.2009 tarihli davalı kurumun yazısı ile hasta Enize turan isimli hastaya düzenlenen rapor ve reçetenin sahte olduğundan bahisle 2009 eczane protokolünün 6.3.19, 6.33 ve 6.3.10 maddeleri uyarınca sözleşmenin 2 yıl süre ile feshedilerek 57918,60 TL cezai işlem uygulandığını, olay tarihinin 2005-2006 yılları olduğundan 2005 protokolünün uygulanması gerektiğini, 6.3.3 maddesinin 2005 protokolünde düzenlenmediğini, 2009 protokolü uyarıca verilen cezanın haksız olduğunu belirterek uygulanan fesih ve cezai işlemin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddini karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için mahkemece 1.06.2012 tarihinde aldırılan 1.Bilirkişi raporunda “ incelemeye konu reçetelerin tanzim edildiği tarihte geçerli protokol hükümlerinin esas alınarak işlem tesis edilmesi gerektiği, reçete tarihleri itibariyle yürürlükte bulunan 2005 ve 2006 yıllarına ait protokollerde 6.3.3 ve 6.3.19 maddelerinde öngörülen hükümler mevcut olmadığından davalı idarenin dava konusu işleminin iptali gerektiği belirtilmiştir.Davalının itirazı üzerine alınan 25.01.2013 tarihli 2.bilirkişi raporunda “2009 protokolünün 6.13 maddesi uyarınca davacının yazılı talebi bulunmadığından reçete tarihlerinde geçerli olan protokol hükümlerinin davacıya uygulanmasının mümkün olmadığı ,davacıya uygulanan fesin ve cezai işlemin doğru olduğu belirtilmiştir. Görüldüğü üzere, yargılama sırasında alınan raporlar arasında değerlendirmeler ve varılan sonuçlar açısından tam bir çelişki bulunmaktadır Hal böyle olunca eldeki dosyada aldırılan 2.bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm tesis edilemez. O halde mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği gözetilerek, konusunda uzman bilirkişinin de yer aldığı yeni bir bilirkişi kurulu oluşturulmak suretiyle taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olacak ve bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilecek şekilde rapor hazırlanması sağlanarak hasıl olacak sonuca uygun karar verilmelidir. Mahkemece, açıklanan hususlar göz ardı edilerek eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, 1100,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan 25,20 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 25.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15731, Karar No: 2017/24674, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/15731 E.  ,  2017/24674 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7151, Karar No: 2013/7794, Tarih: 06.12.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/7151 E.  ,  2013/7794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-KARAR-

Heyetçe incelenmesine gerek görülen sıra cetvelinin düzenlendiği ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2008/13424 Esas sayılı dosyasının, sıra cetvelini ve sıra cetvelinin tebliğine ilişkin tebligat parçalarını da içerir şekilde aslının ya da okunaklı, düzenli, dizi listesine bağlanmış, onaylanmış bir suretinin eklenerek birlikte gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın yerel mahkemsine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/71, Karar No: 2014/4008, Tarih: 23.05.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/71 E.  ,  2014/4008 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Denizli 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 12/09/2013

NUMARASI : 2013/63-2013/16

Davacı tarafından açılan iflasın ertelenmesi davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili iflasın ertelenmesi kararı sonrasında iyileştirme projesinin başarı ile uygulandığını, borçların bir kısmının ödendiğini, bir kısmının da ödeme planına bağlandığını; şirketlerin mali durumlarının iyileştiğini ileri sürerek iflasın ertelenmesi kararının her iki şirket için de bir yıl süre ile uzatılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece iddia, müdahil beyanları, kayyım ve bilirkişi raporları, Yargıtay bozma kararı ile tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketlerin ciddi ve inandırıcı bir iyileştirme projesi sunamadıkları, ilk erteleme kararının verildiği 10.09.2008 tarihinden bu yana yasal beş yıllık erteleme ve uzatma sürelerinin dolduğu gerekçesiyle iflasa karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Yüksek 19. Hukuk Dairesi'nin 3.11.2010 gün ve 2010/7470 E., 12423 K. sayılı kararında aradan geçen sürecin de dikkate alınarak davacı şirketin varlıklarının rayiç değerlerinin tekrar belirlenmesi istenmişse de mahkemece, bu bozma kararı gereği yerine getirilmemiş; bu husus da davacılar vekilince temyiz konusu edilmiştir.

Gerek kayyım raporlarında ve gerek davacılar vekilinin beyanlarında şirketin varlıklarını koruduğu belirtilmiştir. Makine ve teçhizatlar başta olmak üzere duran varlıkların geçen zaman içindeki yıpranmaları da gözönüne alındığında değerlerinin azalacağı tartışmasızdır. Taşınmazların da başta imar işlemleri olmak üzere, durumlarında değişiklik olduğuna dair bir iddia da bulunmadığından, rayiç değer artışının borca batıklık durumu üzerindeki etkisinin belirgin olmayacağı belirgindir.

Şirketin içinde bulunduğu ekonomik durum, faaliyetinin durma noktasına gelmiş olması, borçların hızla artması, davanın başından beri yabancı kaynak bulunamaması ve ortağın da taahhüt ettiği fonu sağlamaması dikkate alındığında, sadece rayiç değerlerin yeniden tesbit edilmemiş olduğuna yönelik temyiz itirazları bozmaya yeterli görülmemiştir.

Yukarıdaki açıklamalara, dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Yukarıdaki açıklamalara, dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4398, Karar No: 2008/6069, Tarih: 09.05.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/4398 E.  ,  2008/6069 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 13.10.2004 gününde verilen dilekçe ile maden arama katkı payı alacağı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 26.05.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, 29.08.1990 tarihli rödövans sözleşmesinden kaynaklanan rödovans payı alacağının tahsili istemiyle açılmıştır.

Davalı, rödovans sözleşmesinin 6/e maddesi hükmünce rödovans payının ancak sahada üretim yapılması halinde ödeneceğini, dava konusu dönemi kapsayan tarihlerde üretim yapılmadığını, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava savunma doğrultusunda reddedilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Taraflar arasında 29.08.1990 günlü sözleşme içeriğinde ve sözleşme süresinin 08.11.2001 tarihinde sona erdiği hususunda bir uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık sözleşmelerin devam ettiği 1998, 1999, 2000ve 2001 yıllarında davacının rödevans payı talep edip edemeyeceği noktasındadır.

Yanlar arasındaki sözleşmenin 6/e maddesinde «…..işletmeci ayrıca işletmenin ömrü boyunca ürettiği cevherin (DİYATOMİT..) beher tonu için ocakbaşı satış fiyatının yüzde (yüzde beş) MTA’ya ödemeyi taahhüt eder…» hükmüne yer verilmiştir. Diğer taraftan; aynı sözleşmesinin «zorlayıcı sebepler» başlıklı 10. maddesinde «işletmeci kuruluş aşağıdaki zorlayıcı sebepler dışında sahada sürekli madencilik faaliyetini sürdürmek zorundadır» hükmü bulunmaktadır. Sözleşmede zorlayıcı sebep olarak kabul edilen nedenler

de sıralanmıştır. Sözleşmenin anılan hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davalının zorlayıcı sebepler yoksa madencilik faaliyeti sürdürmek zorunda olduğu, 6/e maddesine göre de madencilik faaliyetlerinden elde edeceği ocakbaşı satış fiyatının yüzde beşini davacıya rödevans payı olarak ödemesi gerektiği sonucu çıkmaktadır. Eldeki uyuşmazlıkta davalı rödevans payı ödememesini gerektiren ve sözleşmenin 10. maddesinden sayılan zorlayıcı sebebin varlığını ileri sürmediğinden, davacı sözleşmenin 6/e maddesinden yararlanarak dava konusu yaptığı döneme ilişkin maden arama katkı payını davalıdan isteyebilir. Esasen, aksine sözleşme hükmü bulunmadığı sürece hasılat kira sözleşmelerine uygulanması zorunlu Borçlar Kanununun 274. maddesine göre de, kiralayanın kiralananı akid dairesinde kullanmaya hazır bulundurduğu sürece kiracı kiranın tamamını ödemekle yükümlüdür.

Bütün bu açıklamalardan sonra mahkemece yapılması gereken iş; konusunda uzman kişilerden oluşacak bilirkişi kuruluna davacının talebe haklı olduğu maden arama katkı payı tutarını sözleşmenin 6/e ve (g) maddeleri doğrultusunda hesaplatmak, bu konuda Yargıtay denetimine elverişli ayrıntılı ve gerekçeli alınacak rapor sonucuna uygun karar vermek olmalıdır.

Bütün bu açıklamalardan sonra mahkemece yapılması gereken iş; konusunda uzman kişilerden oluşacak bilirkişi kuruluna davacının talebe haklı olduğu maden arama katkı payı tutarını sözleşmenin 6/e ve (g) maddeleri doğrultusunda hesaplatmak, bu konuda Yargıtay denetimine elverişli ayrıntılı ve gerekçeli alınacak rapor sonucuna uygun karar vermek olmalıdır.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek ve hukuki olan konuda bilirkişi raporuna bağlı kalınarak yazılı bazı gerekçelerle davanın reddi doğru olmadığından, karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 09.05.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.