muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/4398, Karar No: 2025/6846, Tarih: 28.04.2025

F-Ayrıca hastanın evresi belirlendikten sonra uygulanması gereken tedavi yöntemi ve kullanılması gereken ilaç dozunun ne olması gerektiği, bunun nasıl ve kim tarafından belirlenmesi ve nasıl bir yol izlenmesi gerektiği,

G- Bu bağlamda, çocukluk yaşlarda teşhis konulan ve genetik bir hastalık olduğu anlaşılan hastalığa ilişkin yapılan mevcut tedavi yöntemleri ile hastanın bu zamana kadar hayatını idame ettiği (dava açan hastaların 40 yaş üzeri hastalarında mevcut olduğu) anlaşılmakta olup, Kurum tarafından bedeli ödenen ilaçların, hastanın hayatını idame etmesine yönelik asgari düzeyde tedavinin karşılanıp karşılanmadığı, ilaca ilişkin bütün faz çalışmalarının tamamlanıp tamamlanmadığı, hastalığının tedavisinde ... öneme haiz ve kullanılmasının zorunlu olup olmadığının, dolayısıyla kullanılmasının tıbben ve fennen sigortalının iyileşmesine katkıda bulunup bulunmayacağının en önemlisi dava konusu ilacın sürekli olarak daha etkin ve daha yararlı olduğunun tıbbi yöntemlerle belirlenerek karar verilmelidir. Bu bağlamda hastalığın uzmanlık alanı olan üniversitelerin anabilim dalı başkanlığından en az 3 kişilik bilirkişi kurulundan ( hasta çocuk ise çocuk göğüs hastalıkları veya çocuk sağlığı ve hastalıkları, hasta çocuk değilse göğüs hastalıkları veya iç hastalıklar bölümünden) rapor alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.

H) Karar verilirken, yukarıda yapılan açıklamalar ışında, talebe konu ilaç/ilaçların yargı yolu ile ödenebilmesi için ilacın tıbben ve fennen zorunlu, ... öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yarar olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/91, Karar No: 2012/1713, Tarih: 13.02.2012

**22. Hukuk Dairesi         2012/91 E.  ,  2012/1713 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kadıköy 3. İş Mahkemesi

TARİHİ : 07/12/2011

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin, davalı tarafça haksız ve geçersiz nedenle feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve buna bağlı feri haklara hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, sözleşmenin ekonomik göstergeler dikkate alınarak işgücü fazlalığı nedeniyle organizasyonel gelişim çalışmaları kapsamında Yönetim Kurulu ve İcra Kurulu karalarına dayanılarak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17.ve 18. maddeleri  gereği haklar ödenerek sona erdirildiği savunularak davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin davalı tarafça organizasyon  değişikliği ve norm kadro uygulaması sebebiyle sona erdirildiğini, işletmesel kararın tutarlılık, keyfilik, ölçülülük ve feshin son çare olma ilkesine uygunluğu yönünden yapılan denetimde davacının çalıştığı takım liderliği kadrosunun  iptal edildiği davacını yerine aynı sıfat ve kadro ile yeni eleman  alınmadığı  davacının işverenlik içersinde kaydırılabileceği başka bir pozisyonda bulunmadığı feshin son çare olma ilkesine uygun davranıldığı  gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı Kanun’un 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı Kanun’un 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

4857 sayılı Kanun’un 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda, davacının iş sözleşmesi, yeniden yapılanmadan dolayı işletmesel karar gerekçesi ile feshedilmiştir. Davalı tarafça alınan işletmesel karar ile tüm yapıdaki hipermarket ve süpermarketlerdeki takım lideri pozisyonun kaldırıldığı, alınan bilirkişi raporu ile hipermarketler organizasyonunda bulunan bakım, reseption ve dekorasyon takım liderliği pozisyonlarının  iptal edilmeyip yönetici adayı pozisyonuna dönüştürüldüğü, fesihten sonra 5’i İstanbul’da  bulunan 7 yeni mağazanın açıldığı, fesihten sonra işyerine yeni eleman alındığı, alınan bu elemanların “şef, takım lideri ve sorumlu “gibi bir ünvanlarının bulunmadığı belirtilmiş ise de, davalı tarafça alınan işletmesel karar ile davacının çalıştığı bölümdeki ekip şefliğinin kaldırıldığı, ancak örneğin, davacının çalışmış olduğu tekstil reyonu, balık reyonu gıda reyonu gibi birimlerin kapatılmadığı, esas itibariyle davacının  bu bölümlerde satış elemanı olarak çalışıp konumu ve tecrübesi gereği bu bölümün şefi durumuna geldiği hizmetini aynı nitelikte devam ettiği işletmenin ve çalışılan reyonların varlığını  sürdürdüğü sürece bu konumda çalışanlara ihtiyaç duyulacağı açıktır. Tutarlılık ve ölçülülük denetimi kapsamında takım liderliği pozisyonun kapatılmasına rağmen işletmecilik ve mağazacılık organizasyonundan anlayan bilirkişinin de aralarında bulunduğu bilirkişi heyeti ile gerekirse işyerinde keşif yapılarak; davacının çalıştığı kadro ve görev tanımında organizasyon değişikliğine gidilip gidilmediği, şubesinde kadrosunun kaldırılıp kaldırılmadığı, organizasyon değişikliğine gidilmiş ve kadrosu kaldırılmış veya değiştirilmiş ise davalı işverenin Türkiye genelinde  zincirleme mağazalara sahip olduğu ve yeni mağazalar açmaya devam ettiği gözetilerek  davacının şubesinde veya İstanbul  ilinde diğer şubelerde görev tanımına uygun bir kadroda iş şartlarında esaslı değişiklik niteliğinde olan yer değişikliği olmadan somut olarak değerlendirme olanağının bulunup bulunmadığı, salt takım liderliği pozisyonun kaldırılmasının davacının başka bir birimde  değerlendirilmesine engel olup olmadığı kısaca feshin son çare olarak uygulanıp uygulanmadığı yönünden yeniden denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16105, Karar No: 2015/36446, Tarih: 21.12.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/16105 E.  ,  2015/36446 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2011/181737

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 26/01/2011

NUMARASI : 2009/251 (E) ve 2011/23 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Anayasa Mahkemesinin 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08/10/2015 tarih ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı kararı ile TCK'nin 53.maddesindeki bazı ibareler iptal edilmiş ise de; bu husus infaz aşamasında dikkate alınabileceğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık ve müdafiinin temyiz itirazının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 21.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4573, Karar No: 2020/6471, Tarih: 03.11.2020

**17. Hukuk Dairesi         2019/4573 E.  ,  2020/6471 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan istinaf incelemesi sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı istinaf başvurusunun reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalı şirkete sigortalı aracın 06/11/2014 tarihinde sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde meydana gelen kazada sürücü ... ve araç içerisinde yolcu olarak bulunan müvekkillerinin murisi ...'in hayatlarını kaybettiğini, desteklerini kaybeden müvekkillerinin maddi olarak zarara uğradıklarını belirterek, müvekkilleri için ayrı ayrı 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Islah dilekçesiyle ..."in 205.347,81 TL, ..."in 28.939,67 TL, ..."in 2.319,44 TL'ye arttırılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davanın davacılar ...,... yönünden kabulüne, 205.347,81 TL destekten yoksun kalma tazminatının 1.000,00 TL"sine kaza tarihinden, 204.347,81 TL"sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ... şirketinden (sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacı ..."e verilmesine, 28.939,67 TL destekten yoksun kalma tazminatının 1.000,00 TL"sine kaza tarihinden, 27.939,67 TL"sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ... şirketinden (sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacı ..."e verilmesine, 2.319,44 TL destekten yoksun kalma tazminatının 1.000,00 TL"sine kaza tarihinden, 1.319,44 TL"sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ... şirketinden (sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacı ..."e verilmesine, davanın davacı ... yönünden kısmen kabulüne, 163,28 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ... şirketinden (sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacı ..."e verilmesine, karar verilmiş; Samsun Bölge Adliye Mahkemesi’nce, tüm dosya kapsamına göre, davalı vekilinin davacılar ... ve ... lehine hükmedilen maddi tazminatlara yönelik istinaf dilekçesinin 6100 sayılı HMK'nun 346. maddesi gereğince reddine, davalı vekilinin davacılar ... ve ... lehine hükmedilen tazminata yönelik istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından davacı ... yönünden temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda, Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi, HMK'nun 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına dosyada bilgi ve belgelerden araç sürücüsünün ... olduğunun belirlenmesine göre, usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nun 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, aşağıda dökümü yazılı 12.711,35 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 03/11/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8939, Karar No: 2023/904, Tarih: 07.02.2023

**10. Hukuk Dairesi         2021/8939 E.  ,  2023/904 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2009/144 E., 2012/105 K.

DAVA TARİHİ : 24.09.2009

KARAR : Red

Taraflar arasındaki eksik hesaplandığı iddiası ile yaşlılık aylığı miktarının yeniden belirlenmesi ve fark aylıkların yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine dair karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Artvin İli Yusufeli İlçesinde eczane sahibi esnaf olarak çalışan bir kişi olduğunu, 21.01.1986 tarihinde dahil olduğunu ve primlerini ödeyerek emekliliğe hak etmesini müteakip 29.12.2008 tarihli tahsis talebini müteakip 01.01.2009 tarihi itibariyle emekli olduğunu, müvekkilinin davalı Bağ-Kur kurumundan 21 inci basamaktan ve %65 aylık bağlama oranı ile 25 yıl ve 9000 gün prim ödemesi yaparak emekli olduğunu, müvekkilinin davalı kuruma sigortalı olarak girdiği tarihte geçerli şartlar olan basamak sistemli emeklilik sisteminin müvekkilinin onaylı alınmadan bellirli bir dönemden sonrası için prim sistemli sisteme dönüştürülmesi ve bu nedenle müvekkilinin emsallere göre uğradığı açık olan zararların tahsili gerektiğini ve kurumca müvekkilinin emekli aylığının mevcut düzen dahilinde de yanlış hesaplanmış olduğunu, buna göre 01.01.2009 tarihinde alması gereken net emekli aylık miktarının tespiti ile eksik ödenen miktarın ödenmesi gereken tarihlerden topluca ödeneceği tarihine kadar işleyecek faizi ile birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde, mevzuat gereği aylık bağlama işlemi sigortalının tahsis talep tarihinde bulunduğu yaşı, toplam sigortalılık süresi ve basamağı gibi kriterlerin dikkate alınarak hesaplandığını bu nedenle basamaklar arasında maaş farklarının olabileceğini beyan etmekle, davacının davasının haksız olduğunu, bu suretle reddedilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada gerekli hesaplamaların yapılabilmesi ve davacı vekilinin itirazı üzerine dosya üç kez bilirkişiye gönderilmiştir.

Üç bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; davacı ve davacı vekilinin talebi doğrultusunda alınması gereken net emekli aylık miktarının, hesap ve ödenmesinde bir eksiklik ve hata tespit olunmadığından ayrıca davacının ve davacı vekilinin davasını ispat edemediğinden davanın reddine yönelik karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Üç bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; davacı ve davacı vekilinin talebi doğrultusunda alınması gereken net emekli aylık miktarının, hesap ve ödenmesinde bir eksiklik ve hata tespit olunmadığından ayrıca davacının ve davacı vekilinin davasını ispat edemediğinden davanın reddine yönelik karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili verilen kararın hatalı olduğunu esasen davacı hakkında kazanılmış haklara aykırı şekilde hesaplama yapıldığını ve alınan bilirkişi raporlarında dahi hatanın mevcut olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı hakkında bağlanan aylığın eksik veya hatalı olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile birlikte 5510 sayılı Kanun'un geçici 2 nci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,;

07.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2014/18554, Karar No: 2014/15278, Tarih: 19.11.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/18554 E.  ,  2014/15278 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen, Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararına itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda, mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Uyuşmazlık; davacı dağıtım şirketinin, abonelerinden kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, parekende satış hizmet ve iletim bedeli isteyip isteyemeyeceği; buradan varılacak sonuca göre Tüketici Hakem Heyeti Kararının iptaline karar verilip verilmeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için, davaya konu edilen bedellerin incelenmesinde ve yasal dayanaklarının açıklanmasında yarar vardır.

Kayıp-kaçak bedeli; elektrik sisteminde ortaya çıkan teknik ve teknik olmayan kaybın maliyetinin, kayıp/kaçak hedefi oranları ölçüsünde karşılanabilmesi amacıyla belirlenen bir bedeldir.

Kayıp-kaçak bedeli; 20/02/2001 tarihli 4628 Sayılı Kanunun 1/1., 4/1., 10/05/2006 tarihli 5496 Sayılı Kanunun 6., geçici 9., 14/03/2013 tarihli 6446 Sayılı Kanunun 1/1.,5/4., 17/1., 4., 27., geçici 1., maddeleri ve bu kanunların temel amaçlarına uygun şekilde çıkarılan yönetmelikler ve kanunun verdiği yetkiye dayanılarak alınan EPDK kurul kararları ve tebliğleri çerçevesinde alınmaktadır.

Dağıtım bedeli; dağıtım sistem kullanım fiyatını kapsamakta olup, dağıtım hizmeti sunabilmek için dağıtım sistemine ilişkin yatırım harcamaları, işletme ve bakım giderleri dikkate alınarak hesaplanan bedeldir. Bu bedel, 4628 Sayılı Kanunun 13/1-b-4. bendi, 6446 Sayılı Kanunun 17/6-ç bendi, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinin 9., Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında çıkarılan EPDK tebliği çerçevesinde alınmaktadır.

Sayaç okuma bedeli; sayaç okuma maliyetlerini yansıtan bedeldir ve 4193 sayılı EPDK kurul kararının 8. maddesinin e bendine dayanarak alınmaktadır.

Perakende satış hizmeti bedeli; perakende sat‎‏ hizmeti maliyetini (sِöz konusu fâaliyete ilişkin düzenlemeye esas net yatırım harcamasının itfa tutarı, faturalama ve tahsilat giderleri, tanıtım ve pazarlama giderleri, müşteri hizmetlerine ilişkin giderler, perakende satış ve hizmete ilişkin diğer işletme giderleri, düzenleme giderleri payı, fâaliyet giderleri payı, olağan ve olağan dışı giderler payından fâaliyet ile ilgili diğer gelirler payı ve olağan dışı gelirler payının düşülmesi suretiyle bulunan esas net işletme gideri ve amortisman itfa süresi farkı vergi tutarını) yansıtan bedeldir ve 4628 Sayılı Kanunun 1/1., 13/1-b-5. bendi, 6446 Sayılı Kanunun 17/6-d bendi, Elektrik Piyasası Tarifeler Yöِnetmeliğinin 4/36. bendi, 5/e bendi ve 10. maddesine göِre alınmaktadır.

İletim bedeli; elektrik enerjisinin tüketici sayaçlarına kadar ulaştırılmasında, üreticilerle dağıtım sistemi arasında yer alan iletim sisteminin kullanılmasından kaynaklanan maliyetlerin karşılanması için alınan bir bedeldir ve 4628 Sayılı Kanunun 13/1-b-2. bendi, 6446 Sayılı Kanunun 17/6-b bendi, Elektrik Piyasası Tarifeler Yِönetmeliğinin 8. maddesi ile EPDK kurul kararları ve tebliğlerine göِre alınmaktadır.

Yukarıda yasal dayanakları açıklanarak, detaylı olarak belirtildiği üzere kayıp-kaçak, sayaç okuma, perakende satış hizmet, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin, kanunun temel amaçları gِözöِnünde bulundurularak EPDK tarafından çıkarılan kurul kararları ve tebliğleri ile belirlendiği anlaşılmaktadır.

Herşeyden öِnce; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası‎nın, Vergi öِdevi Başlıklı 73. maddesine göِre; “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göِre, vergi öِdemekle yükümlüdür.

Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, Maliye politikasının sosyal amacıdır. Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.

Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir."

Bundan başka; 20/01/2001 tarih 4628 sayılı ve 14/03/2013 tarih 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunlarının; Amaç, Kapsam ve Tanımlar başlıklı 1. maddelerinin 1. fıkralarında; "Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için rekabet ortamında öِzel hukuk hükümlerine gِöre fâaliyet göِsteren, mâli açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetim yapılmasının sağlanmasıdır".

Hükümleri yer almaktadır.

Bundan ayrı‎ olarak; 22/09/2002 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yöِnetmeliğinin; 31.maddesinde "müşterilerin yeterli, verimli, güvenli, sürekli ve ekonomik hizmet almalarını ve hizmet seçeneklerini öğrenmelerini teminen her türlü bilgilendirme fâaliyeti, ilgili tüzel kişiler tarafından ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirilir".

Aynı yِönetmeliğin 33.maddesinde; "bu yöِnetmelik hükümleri uyarınca elektrik enerjisi hizmeti alan müşterilerin hakları ve zararlarının tazmini konusunda, Kanunun 11. maddesi ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri ile buna ilişkin diğer mevzuat hükümleri uygulanır".