muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/5951, Karar No: 2010/719, Tarih: 15.02.2010

TMK. nun 713/3 maddesine göre, tapusuz taşınmazın tapuya tesciline ilişkin açılan davalarda Hazine ve ilgili kamu tüzel kişileri kanuni hasım durumundadırlar. Bu tür davalarda TMK.nun 713/1 maddesi hükmü uyarınca Hazine ve diğer kamu tüzel kişileri

yasal hasım durumunda olup, hiçbir halde yargılama gideri ve avukatlık ücretinden sorumlu tutulamazlar ve bakiye harcın da davacıdan tahsili gerekir. Davada davacı davasını ispat etmiş olmasına rağmen yargı işlemleri harca tabi olacağından mahkemece, harcın davalılardan alınmasına, yapılan yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine ilişkin karar doğru değil ise de, kanuna uymayan bu husus hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç bulunmadığından HUMK. nun 438/7. maddesine göre, hükmün 3. 4. ve 5. fıkrasında yer alan “…Davacı tarafça yatırılan 24,65 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, yargılamanın yürütülmesi amacıyla 4 adet tebligat gideri olan 12,00 TL, keşif ve bilirkişi ücreti olarak takdir edilen 485,74 TL ile ilanlar için yapılan 430,00 TL olmak üzere toplam 827,74 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından AAÜT’ ne göre hesap edilen 575 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ...” sözlerinin çıkartılarak yerine “davanın niteliği itibariyle davalılar yasal hasım durumunda olduklarından davalıların harç, vekalet ücreti ve yargılama giderleri ile yükümlü tutulmamalarına " sözlerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekliyle onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı Hazine vekili ile davalı S.. B.. vekilinin temyiz itirazlarının açıklanan nedenlerle reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİYLE ONANMASINA, 2588 sayılı Kanunla eklenen 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca Hazineden harç alınmasına mahal olmadığına ve aşağıda dökümü yazılı 15,60 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 9,05 TL’nın temyiz eden S.. B..ndan alınmasına 15.02.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8883, Karar No: 2014/2067, Tarih: 28.01.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/8883 E.  ,  2014/2067 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki uyarlama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, davalı bankadan dövize endeksli konut kredisi kullandığını, kur artışına dayalı olarak ödemelerinin aşırı arttığını ve işlem temelinin çöktüğünü ileri sürerek, Japon yenindeki artışlar ile nedeniyle konut kredisinin imza tarihi olan 15/05/2008 tarihindeki kurdan TL çevrilip TL bazında aynı neviden konut destek kredilerine uygulanan faizlerin her yıl için ortalaması alınarak uygulanıp dava tarihinden itibaren aylık ödemelerin sabit TL taksitler olarak ödenmesi konusunda uyarlama yapılmasını istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın reddine, 9.457,16 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Açılmış bir davada, taraflar aleyhine nispi oranda vekalet ücretine hükmedilebilmesi için dava konusu edilen veya reddedilen miktarın açık, belli veya belirlenebilir olması zorunludur. Hemen belirtmek gerekir ki, eldeki dava tüketici tarafından Tüketici Mahkemesine açılmış bir uyarlama davası olup, tüketici davacı harçtan muaf olduğu için belirlenmiş bir değer üzerinden yatırılmış bir harç bulunmamaktadır. Kaldı ki açılan dava bir diğer yönüyle 2013/8883-2014/2067

kullanılan dövize endeksli kredi nedeniyle kur artışından kaynaklanan ve tarafların iradesi dışında oluşan artış sonucu ortaya çıkan muarazanın giderilmesine de yöneliktir. Hal böyle olunca, davacının açtığı uyarlama davasının reddi nedeniyle davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca Tüketici Mahkemeleri için geçerli bulunan maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir. Mahkemece, değinilen bu yön gözetilerek reddedilen dava nedeniyle davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret Tarifesi gereğince 600 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde nispi vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir. Ne var ki, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden usulün 438/7 maddesi gereğince hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca, mahkeme kararının hüküm bölümünün 3. numaralı bendinde yer alan “9.457,16 TL” ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine aynen “600 TL” ibaresinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 27.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4683, Karar No: 2016/7422, Tarih: 22.06.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/4683 E.  ,  2016/7422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davada ... Asliye Hukuk ile ... Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, nüfus kaydının düzeltimi istemine ilişkindir.

... Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın, soybağının kurulması istemine ilişkin olduğu, bu nedenle davaya bakma görevinin Aile Mahkemesine ait bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... Aile Mahkemesince ise davanın, nüfus kaydında düzeltim davası olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 4. maddesi uyarınca, 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun “Vesayet” başlıklı üçüncü kısımı hariç olmak üzere “Aile Hukuku” başlıklı İkinci Kitabından (m.118 ilâ 395 arası) kaynaklanan davalara bakmak görevi aile mahkemelerine aittir. Bu nedenle, TMK'nın “Hısımlık” başlıklı 282 ilâ 363. maddeleri arasında yer alan soybağına ilişkin davalar, aile mahkemeleri tarafından çözümlenmelidir.

Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi gereğince, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istemlerine ilişkin davalara bakmak görevi ise asliye hukuk mahkemelerine ait bulunmaktadır.

Davanın kabulü halinde, her iki dava türünde de nüfus kayıtlarında değişiklik yapılmasının gerekmesi nedeniyle, benzer sonuçlara sahip bu davalar arasında görevli mahkemenin belirlenebilmesi için davanın vasfının doğru olarak tayin edilmesi önem kazanmaktadır.

4721 sayılı TMK'nın 282. maddesi uyarınca, anne ile çocuk arasındaki soybağı doğum ile; baba ile çocuk arasındaki soybağı ise “Anne ile evlenme”, “Tanıma” ve “Hâkimin hükmü” ile kurulmaktadır. Diğer taraftan, evlat edinme de soybağı oluşturan hallerdendir.

TMK'nın 285. maddesinde yer alan “Babalık karinesi” uyarınca, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir.

Nüfusta kayıtlı anne ve baba adının gerçeği yansıtmadığı ve bu nedenle gerçek anne ve baba adının yazılması istemiyle açılacak ve nüfusa kayıtlı bulunan hanenin de değiştirilmesi sonucunu doğuracak davalarda, esasen iki iddia bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, çocuğun kayden anne olan kadından değil, başka bir anneden doğduğu; ikincisi ise, kayden baba olarak gözüken kişinin genetik baba olmadığı ididasıdır. Bu davada, kayden anne gözüken kişinin çocuğu doğurmadığı, genetik annenin başka bir kadın olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda sözü edilen babalık karinesi aksi yönde işleyecek ve “Genetik annenin kocası

olmayan” kayden babanın babalık sıfatı, aksine bir iddia bulunmadığı takdirde, ortadan kalkacaktır. Mahkemece belirlenen genetik annenin, çocuğun doğduğu tarihte evli bulunduğunun anlaşılması halinde, TMK'nın 285. maddesinde yazılı babalık karinesi nedeniyle genetik annenin kocası olan erkek, baba sıfatını kazanacaktır. Bu durumda, soybağı ihtilafı ortaya çıkmayacağından, açıklanan muhtevadaki davalar, “Gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davasından ibaret kalacak ve görevli mahkeme, 5490 sayılı Kanunun 36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olacaktır. Ancak, çocuğun doğduğu tarihte, genetik annenin evli bulunmaması halinde, anne yönünden dava, “Gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davası olarak kalmakla birlikte; genetik anne ile evli olmayan genetik baba yönünden, “Babalık karinesi” gerçekleşmediğinden, genetik babanın nüfus kaydına işlenmesi talebi “Soybağı davası” niteliğini kazanacaktır. Bu takdirde ise uyuşmazlığın, 4787 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca aile mahkemesi tarafından incelenip çözüme kavuşturulması gerekecektir (Yargıtay HGK 2013/354-1554, 18. HD 2015/1360-3281, 2015/1591-4537).

Somut olaya gelince; dosya içinde mevcut nüfus kayıtlarından, nüfus kaydının iptali ve anne ve baba adının değiştirilmesi talep edilen çocuğun doğduğu tarihte, iddia edilen anne ve babanın evli olmamakla birlikte daha sonra evlendikleri anlaşılmaktadır. Ancak, iddia edilen genetik baba, anne ile birlikte imzaladığı dava dilekçesinde kendi çocuğu olduğu yönünde bildirimde bulunmuştur. O halde, yukarıda açıklanan ilkeler karşısında dava, “Gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davasından ibarettir. Bu nedenle uyuşmazlığın, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 22.06.2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4952, Karar No: 2016/1342, Tarih: 08.02.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/4952 E.  ,  2016/1342 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 09/12/2013 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 02/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece dava kısmen kabul edilmiş; karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının sahibi olduğu .... adlı internet sitesinde farklı tarihlerde birden fazla kez onur, şeref ve saygınlığını rencide eder nitelikte yayın yapıldığından, uğradığı manevi zararın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu edilen haberlerin davacının görevi nedeni ile kendisine yönelik eleştiriler olup görünür gerçeğe uygun olduğunu; basın özgürlüğü kapsamında yayınlandığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Dosya kapsamından dava konusu yayınlar nedeniyle, davalı hakkında Sulh Ceza Mahkemesinin 2013/202 esas sayılı dosyası ile “Sesli yazılı ve görüntülü bir ileti ile hakaret etmek” suçundan açılan ceza davası neticesinde, davalının TCK'nın 125/1-2 maddesi uyarınca adli para cezası ile cezalandırılmasına kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, dava konusu edilen Sulh Ceza Mahkemesinin 2013/202 esas sayılı dosyası kapsamında, farklı tarihlerde yapılan haberlerde kullanılan ifadeler nedeniyle davacının kişilik haklarının ihlal edilmiş olduğu, davacının sosyal ve duygusal kişilik değerlerinde bir eksilme olduğundan manevi tazminata ilişkin şartların gerçekleştiği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece, dava konusu edilen Sulh Ceza Mahkemesinin 2013/202 esas sayılı dosyası kapsamında, farklı tarihlerde yapılan haberlerde kullanılan ifadeler nedeniyle davacının kişilik haklarının ihlal edilmiş olduğu, davacının sosyal ve duygusal kişilik değerlerinde bir eksilme olduğundan manevi tazminata ilişkin şartların gerçekleştiği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasa'nın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır. Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasa'nın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanunu'nun 24. ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında, o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 22 Nisan 2013 tarihli ve .... başvuru numaralı kararında “İfade özgürlüğünün, demokratik bir toplumun vazgeçilmez esasını ve bu toplumun gelişiminin ve her bireyin kendini gerçekleştirmesinin temel koşulunu oluşturduğunu, 10. maddenin 2. fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla ifade özgürlüğünün sadece kabul edilen, zararsız ya da farklı olan «bilgi» ya da «düşünceler» için değil ama ayrıca hoşa gitmeyen, sarsıcı ya da rahatsız edici olanlar için de geçerli olduğunu, bunların, «demokratik toplumun» onlarsız olamayacağı çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gereği olduğunu, 10. maddede açıklandığı gibi bu özgürlüğe yapılan sınırlamaların her halde dar yorumlanması gerektiğini ve herhangi bir sınırlama gereksiniminin ikna edici bir biçimde ortaya koyulması gerektiğini,...” ifade etmektedir.

Şu durumda dava konusu kararda belirtilen ifadelerin basın özgürlüğü kapsamında kaldığı, ifadelerin bir bölümünün maddi gerçeğe, bir bölümünün görünür gerçeğe uygun bilgilerden ibaret olduğu, davacının yapmış olduğu görev itibariyle faaliyet ve uygulamalarının toplumsal ilgiye haiz olması dikkate alındığında tartışılmasında kamu yararı olduğu, toplumun bilgi edinme, basının da haber verme hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan davalı hakkındaki ceza mahkemesi tarafından verilmiş adli para cezasına ilişkin kesin nitelikteki mahkumiyet hükmünün, hukuk hakimi yönünden bağlayıcı olup olmadığının tartışılması gerekmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09/04/2014 tarihli 2013/4-1008 E. 2014/490 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine (davasına) etkisi, hukukumuzda mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde (TBK'nın 74. maddesinde) düzenlenmiş olup; hukuk hakimi, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında ilke olarak bağımsız kılınmıştır.

Bu ilke, ceza kurallarının kamu yararı yönünden bir yasağın yaptırımını; aynı uyuşmazlığı kapsamına alan hukuk kurallarının ise, kişi ilişkilerinin Medeni Hukuk alanında düzenlenmesi ve özellikle tazmin koşullarını öngörmesi esasına dayanmaktadır.

818 sayılı BK'nın "Ceza Hukukuyla Medeni Hukuk Arasında Münasebet" başlıklı 53. maddesinde: "Hakim, kusur olup olmadığına yahut haksız fiilin faili temyiz kudretini haiz bulunup bulunmadığına karar vermek için ceza hukukunun mesuliyete dair ahkamiyle bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinde verilen beraat kararıyla da mukayyet değildir. Bundan başka ceza mahkemesi kararı, kusurun takdiri ve zararın miktarını tayin hususunda dahi hukuk hakimini takyit etmez." hükmü yer almaktadır (6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi hükmü de paralel bir düzenlemeyi içermektedir.).

Bu düzenleme nedeniyle, ceza mahkemesince verilen, beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmadığı kabul edilmektedir. Ancak, öğretide ve Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle "fiilin hukuka aykırılığı" konusuyla hukuk hakiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Yani, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararının, taraflar yönünden kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilmektedir. (Yargıtay H.G.K.nın 10.1.975 gün ve 1971/406 E., 1975/1 K.; H.G.K.nın 23.1.1985 gün ve 1983/10-372 E., 1985/21 K.; H.G.K.nın 27/04/2011 gün ve 2011/17-50 E., 2011/231 K. sayılı ilamları).

Ceza mahkemesinin maddi nedensellik bağını (illiyet ilişkisi) tespit eden kesinleşmiş hükmünün hukuk hakimini bağlamasına, 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinin bir engel oluşturmayacağı belirtilmektedir.(H.G.K.nın 16.9.1981 gün 1979/1-131 E., 1981/587 K. sayılı ilamı; M. Çenberci, Hukuk Davalarında Kesin Hüküm, 1965, s.22 vd.; H.G.K.nın 27.4.2011 gün ve 2011/17-50 E., 2011/231 K. sayılı ilamı). Bu şekilde kabulün nedeninin de, hukuk usulünün bir şekil hukuku olması, davanın açılması, itirazların ileri sürülmesi, tanıkların ve diğer delillerin bildirilmesinin belirli süre koşullarına bağlı kılınması, tanık listesi verilememesi, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı gibi, yargılamanın süratle sonuçlandırılması gayesiyle yargılamaya belirli kısıtlamalar getirilmesi ve bunun sonucunda da hukuk hakiminin şekli gerçeği araması, maddi gerçeğin öncelikli hedefi olmaması gösterilmektedir. Ceza hakimi ise bunun tersine öncelikli hedef olarak maddi gerçeğe ulaşmayı hedeflemektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına ve öğretideki genel kabule göre, maddi olgunun tespitine dair ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlar. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir (H.G.K.nın 11/10/1989 gün ve 1989/11-373 E., 472 K.; H.G.K.nın 27/04/2011 gün ve 2011/17-50 E., 2011/231 K. sayılı ilamları).

Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine etkisi konusundaki doktrin ve Yargıtay'ın uygulaması bu şekilde olmakla birlikte, temyize konu davada, davalı hakkında verilen ve kanundan kaynaklanan kesin karar niteliğinde bulunan ceza mahkemesi kararının hukuk mahkemesine etkisi konusunun ayrıca tartışılması gerekmektedir.

Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine etkisi konusundaki doktrin ve Yargıtay'ın uygulaması bu şekilde olmakla birlikte, temyize konu davada, davalı hakkında verilen ve kanundan kaynaklanan kesin karar niteliğinde bulunan ceza mahkemesi kararının hukuk mahkemesine etkisi konusunun ayrıca tartışılması gerekmektedir.

Yukarıda belirtildiği şekilde ceza mahkemesi kararının hukuk hakimini bağlamasının bir nedeni de ceza mahkemesinin maddi gerçeğe ulaşmada resen araştırma yetkisinin bulunması, ceza hakiminin elinde daha fazla araştırma imkanının bulunması ve hukuk usulünün bir şekil hukuku olmasıdır. Ancak temyize konu olayda, yayınlanan haberlerin davacının kişilik haklarına zarar verip vermediği konusunda ceza mahkemesinin sonuca varırken kullandığı imkanlarda hukuk hakiminden bir farkı bulunmamaktadır. Haberlerin yayınlandığı tarih, konu edilen olaylar, yönelinen kişiler ve haberi yapan kişi belirli olup, ayrıca bir araştırmaya gerek bulunmamaktadır. Dolayısıyla haberlerin değerlendirilmesinde ceza hakimi ile hukuk hakimi aynı derecede yetkiye ve imkana sahiptir. Dolayısıyla maddi olayların tespiti konusunda her iki hakim yönünden bir fark bulunmamaktadır.

Fiilin hukuka aykırılığı konusunda ise, davalı hakkında verilen ve kanundan kaynaklanan kesin karar niteliğinde bulunan ceza mahkemesi kararının mevcudiyetinin, tek başına hukuk hakimini bağlayıcı nitelikte olmadığı değerlendirilmiştir. Zira söz konusu ceza mahkemesi kararının taraflarca temyiz edilme ve dolayısıyla deracaattan geçirilme imkanının olmadığı, özellikle ceza mahkemesinde hangi ifadelerin hakaret suçunu oluşturduğu tartışılmamıştır. Kesin nitelikte verilen ceza kararında ifadelerin hiçbiri değerlendirilmemiş yazıların "katılanların onur, şeref ve saygınlığını rencide ettiği" karar yerinde kabul edilmiştir. Cezalandırmaya konu olan bu ifadeler ceza hakimi tarafından değerlendirilmediği için hukuk hakimi tarafından değerlendirilmelidir. Hükme esas alınan ifadelerin basın özgürlüğü kapsamında kaldığı, ifadelerin bir bölümünün maddi gerçeğe, bir bölümünün görünür gerçeğe uygun bilgilerden ibaret olduğu, davacının yapmış olduğu görev itibariyle de toplumsal ilgiye haiz olduğu düşünüldüğünde manevi tazminata hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenlerle istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle kısmen kabul edilmiş olması doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 08/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.