muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/14306, Karar No: 2022/13746, Tarih: 31.10.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/14306 E.  ,  2022/13746 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 51. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : TAZMİNAT

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 54. ... Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılması için doyanın Ma

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) ncı alt bendi gereğince Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması halinde Bölge Adliye Mahkemesi; esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir.

Dosya içeriğine göre; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf talebinde bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince kararın ortadan kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmesi için İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olmakla; karar 6100 sayılı Kanun'a göre kesin niteliktedir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalının temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14199, Karar No: 2016/17704, Tarih: 14.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/14199 E.  ,  2016/17704 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının ........ İl Özel İdaresine ait işyerinde alt işverenlerin işçisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence haksız olarak feshedildiğini, alacak ve tazminatlarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalının Cevabının Özeti:

Davalı vekili, da........ın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, dosya içeriği ve bilirkişi raporu doğrultusunda da........ın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, kanuni süresi içinde taraflarca temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında, davalının taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

12.11.2012 tarihli 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrası ile ........ ili dahil sayılan illerde büyükşehir belediyesinin kurulduğu, 5. fıkrasında bu sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de Kanun'un bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle ........ İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkarsıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hâzineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır. Somut uyuşmazlıklarda il özel idaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara deverdildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiği sona eren il özel idarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzeleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanun'un yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildireceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları ... Bakanlığının onayına bağlı olduğu, 5 fıkarsında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı ... Hâzinesine devredilen taşınmazlar Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı Hâzinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan ... Bakanlığınca, bu Kanun'un l. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir .

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan Kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda davacı işçi devirden önce iş ilişkisini sona erdirdiğinden talep ettiği alacaklardan kimin sorumlu olduğunun belirlenmesi gerekecektir. Öncelikle devir, tasfiye ve paylaştırma komisyon kararının getirtilerek, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idaresinin devir öncesi borçlarının hangi kuruma devredildiğinin belirlendiği durumda davalı taraf sıfatının borcu devralan bu kurum veva kuruluş olduğu, borçların devri konusunda alınmış bir karar yok ise anılan il özel idaresinin aktiflerini ve alacaklarını devralanın borçlardan da sorumlu tutulması gerekeceği, tüm bu araştırmalarla borçtan sorumlu tutulacak davada taraf ehliyetine sahip bir kurum veya kuruluş tespit edilemediği hallerde borcun mahalli idare birimi olan il özel idaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması dikkate alındığında da........ın ... Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2793, Karar No: 2013/5795, Tarih: 01.04.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/2793 E.  ,  2013/5795 K.**

**"İçtihat Metni"**

DAVA TÜRÜ : Kiralananın tahliyesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, iş yeri ihtiyacı nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Türk Borçlar Kanununun 350/1 ve 351. maddesine göre işyeri ihtiyacına dayalı olarak açılan tahliye davalarında ihtiyaçlının kirada olması halinde ihtiyacın varlığının kabulü için ihtiyaçlının ya tahliye tehdidi altında bulunması veya kiralananın yapılacak iş için daha üstün nitelikte olması, en azından halen iş yapılan yerle eşdeğer nitelikte bulunması gerekir. Eşdeğerlik durumu varsa mülkiyet hakkına üstünlük tanınmalıdır. Bu iki halden birisinin varlığı ihtiyacın kabulü için yeterlidir. Her iki halin birlikte olması gerekmez. Tahliye tehdidinin varlığı davacı tarafından ileri sürülmemiş ise mahkemece kendiliğinden nazara alınamaz. Oysa kiralananın halen iş yapılan yerden üstün olduğu ileri sürülmemiş olsa bile ihtiyaç iddiasının içinde bu husus da mevcut olduğundan mahkemece uzman bilirkişi aracılığıyla keşif yapılarak kıyaslama suretiyle bu hususun belirlenmesi gerekir

Olayımıza gelince; Davacı vekili dava dilekçesinde davalının işyeri niteliğindeki kiralananda 15/9/2006 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiracı olduğunu ve eczacılık yaptığını, müvekkilinin de eczacı olup, kiracı olarak eczane işlettiğini,müvekkilinin kira süresinin 01/01/2012 tarihinde sona ereceğini, kiracısı olduğu dükkan sahibinin kira dönemi sonunda kira sözleşmesinin yenilenmeyeceğini,bu nedenle işyerini tahliye etmesini istediğini ve müvekkiline ihtarname keşide edildiğini,bu nedenle tahliye tehdidi altında olması nedeniyle kiralanana ihtiyacı olduğunu belirterek davalının tahliyesini talep etmiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, davalının iş yeri sahibi tarafından ihtarname ile kira sözleşmesi sonunda kira sözleşmesinin yenilenmeyeceği, işyerini tahliye etmesinin bildirdiğini ancak davacının iş yeri sahibi tarafından bu ihtarla yetinildiği, tahliye konusunda her hangi bir davanın açılmadığnı,bu nedenle davacının tahliye tehdidi altında olduğundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Tahliye tehdidinin varlığı için tahliye davası açılması zorunlu değildir.Davacının tahliye tehdidi altında bulunduğu kendi kiralayanı tarafından keşide edilmiş ihtarname içeriği ve davacı tanıklarının ifadesi ile doğrulanmıştır.Davacının tahliye tehdidi altında bulunması halinde kiralananın daha üstün nitelikte olması koşulu da aranmaz.İhtiyaç iddiasının gerçek, samimi ve zorunlu olduğunun kabulü ile tahliyeye karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 01.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4035, Karar No: 2017/11460, Tarih: 11.12.2017

**17. Hukuk Dairesi         2015/4035 E.  ,  2017/11460 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

Nisbi harca tabi davalarda, hükmü temyiz eden davalının temyiz ilam harcının 1/4'nü peşin olarak yatırması gerekir (10.5.1965 gün ve 1/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin süresinde temyiz defterine kaydının yapılmış bulunmasına rağmen, peşin temyiz harcının eksik olarak yatırdığı anlaşılmaktadır.

Davalının temyiz dilekçesi temyiz defterine kaydedilmiş ise de, temyiz harcının 1.024,65 TL yerine 768,40 TL eksiğiyle 256,25 TL yatırıldığı anlaşılmaktadır. 21.05.1985 gün ve 1984/5 esas, 1985/1 sayılı ... İçtihadı Birleştirme Kararında, harca tabi olmasına rağmen hesap edilip ilgilisinden alınmadan temyiz defterine kaydedilen temyiz dilekçeleri hakkında da HUMK`nin 434/3 (yeni 6100 sayılı HMK’nin 344) maddesinde öngörülen eksik harç ödenmesi ile ilgili işlemin kıyasen uygulanması ve bu durumda temyiz isteminin, temyiz defterine kaydedildiği tarihte yapılmış sayılması gerektiği açıklanmıştır.

Bu durumda 25.01.1985 gün ve 5/1 sayılı İ.B.K göz önünde tutularak, davalı vekiline eksik harcı ikmal etmesi için HUMK'nun 434/3. maddesi uyarınca önel verilmesi, süresi içinde harç yatırıldığı takdirde, dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi, süresi içerisinde harç yatırılmadığı takdirde bu konuda bir karar karar verilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6578, Karar No: 2023/8233, Tarih: 14.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/6578 E.  ,  2023/8233 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1445 E., 2022/2134 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/367 E., 2020/85 K.

Taraflar arasındaki rücuan tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde sigortalı ...'nın davalı ...'na ait yer altı maden ocağında çalışmakta iken 27.11.2017 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, bu kazanın davalının işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarının gerektirdiği önlemleri almamış olması nedeniyle meydana geldiğini, vefat eden sigortalının hak sahiplerine müvekkili Kurumca 556.978,46 TL ilk peşin değerli gelir bağlandığını, 531,00 TL cenaze yardımı yapıldığını belirterek, toplam 567.509,46 TL'ye ulaşan Kurum zararından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, gelirler için 10.000,00 TL, cenaze masrafı için 50,00 TL olmak üzere toplam 10.050,00 TL'sinin gelirlerin onay, masrafın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, kazanın meydana gelmesinde müvekkili Kurumun kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabulü ile davalının % 100 kusurlu olduğu anlaşılmakla, davacının davalıdan sigortalının eşi ...'a bağlanan bağlanan gelirden kaynaklı isteyebileceği alacağının 439.363,95 TL, sigortalının kızı ...'a bağlanan bağlanan gelirden kaynaklı isteyebileceği alacağının 127.614,51 TL ve yapılan cenaze masraflarından kaynaklı isteyebileceği alacağının 531,00 TL olduğu anlaşılmakla birlikte taleple bağlı kalınarak,

1.Sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak olarak 10.000,00 TL'nin gelirin onay tarihinden itibaren,

2.Kurum tarafından yapılan cenaze masraflarından kaynaklı alacak olarak 50,00 TL'nin sarf tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

2.Kurum tarafından yapılan cenaze masraflarından kaynaklı alacak olarak 50,00 TL'nin sarf tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, kusur raporunda, denetim ve nezaret görevinin gerektiği şekilde yapılmadığı belirtilerek işverene kusur verildiğini, vefat eden işçinin gerekli eğitimleri aldığını ve kurslardan geçtiğini, işverene kusur verilmesinin hatalı olduğunu, hesap raporunda, faizin olay tarihinden başlatılması halinde zararın olay tarihi itibariyle sermayeleştirilmesi (iskonto edilmesi) gerektiğini, fiili gün ortalaması tespitinde sadece fiilen çalışılan günlerin esas alınması gerektiğini, izinli ya da istirahatli geçen ve tatil olan günlerin de fiili gün ortalaması tespitinde dikkate alınmasının hatalı olduğunu, müteveffanın 50-60 yaş arası yılın tamamını düzenli olarak asgari ücretli işte çalışarak geçireceği varsayımının ülke gerçeklerine uygun olmadığını, belirterek mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğu iddiasıyla kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan cenaze yardımı ödemesi nedeniyle oluşan davacı Kurum zararının davalı işverenden rücuan tahsili talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

5510 sayılı Kanun'un “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21 inci maddesine göre; iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile işveren davalının, Kurumun rücu alacağından sorumluluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Diğer taraftan 5510 sayılı Kanun'un 76/4 üncü fıkrasında "iş kazası ve meslek hastalığı işverenin kasdı veya genel sağlık sigortalısının iş sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucu olmuşsa kurumca yapılan sağlık hizmeti giderleri işverene tazmin ettirilir. İşverenin sorumluluğunda kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır" hükmü mevcuttur. Anılan madde ile de aynı şekilde işverenin, Kurumun rücu alacağından sorumluluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusurun belirlenmesinde ise; zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğunun, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak belirlenmesi ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, aynı olay nedeni ile daha önce açılmış ve kesinleşmiş tazminat ve ceza davaları varsa, tazminat davasında verilen kararın güçlü delil oluşturduğu hususu ile ceza davasında belirlenen maddi olguların bağlayıcı olacağı hususu da gözetilmek suretiyle sigortalı ile davalının ve varsa dava dışı kişilerin kusur oran ve aidiyetleri konusunda rapor alınması gereklidir.

Bu yasal düzenlemeler uyarınca iş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; maddi olayın özellikleri dikkate alınarak, ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Diğer taraftan, tarafları ve konusu farklı olan sigortalının açtığı tazminat dosyasında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmeyecektir. Şayet, kesinleşmiş ise ancak, güçlü delil teşkil edebilir. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada, verilen kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu iş kazası nedeniyle sigortalının hak sahipleri tarafından davalı işverene karşı açılan tazminat dava dosyası kapsamında hükme esas alınan kusur raporunda, davalı işverenin %70, kazalının %15,kazada vefat eden diğer işçi ...'in %15 oranında kusurlu olduklarının belirlendiği, dosya kapsamında hükme esas olmak üzere alınan kusur raporunda ise davalı işverenin %100 kusurlu bulunduğu,anılan kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ve değerlendirme sonucu karar verildiği anlaşılmaktadır.

2.Bu sebeple Mahkemece, anılan tazminat dosyası ile işbu dosya kapsamında alınan kusur raporları arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde işçi sağlığı ve iş güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken hatalı kusur raporuna dayanılarak hüküm tesisi hatalıdır.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.