muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/8573, Karar No: 2023/1260, Tarih: 03.05.2023

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tüm dosya içeriği, denetime elverişli hüküm kurmaya yeterli mahiyette bulunan bilirkişi kurulu raporu birlikte değerlendirildiğinde, cezai işleme konu reçetenin sehven yapılmış hatadan kaynaklı reçete olduğu, gerçeğe aykırı reçete olarak değerlendirilmemesi gerektiği anlaşıldığından, davanın kabulü ile, davalının 31.01.2019 tarih 1698947 sayılı davacının bir kez uyarılması, 13.707,40 TL ceza-i şart ve 1.318,51 TL ilaç bedeli kontrol aşamasında ödenmediği için kalan bedelin yasal faizi ile talebine ilişkin işlemlerin iptaline, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı istinaf dilekçesinde; davacı veya çalışanları tarafından reçetede bulunmayan kod ve tanının sisteme girildiğini, bunun sehven gerçekleşmiş olamayacağını, olayın sistemce reçetenin karşılanmasını sağlamak amacıyla bilinçli bir eylemle gerçekleştirildiğini, verilen kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355 inci maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı kurumca uygulanan protokolün 5.3.9 maddesinin son fıkrasında ''...sehven yapıldığı eczacı tarafından bildirilmiş ve kurumca yapılacak araştırma ve inceleme sonunda tespit edilmesi durumunda bu hüküm uygulanmaz.'' düzenlemesinin yer aldığı, davacı tarafça karşılanan reçetenin sahte olmadığı, reçeteye konu ilacın hasta tarafından kullanıldığı, reçetede bulunmayan tanının sisteme girilmesi eyleminin sehven gerçekleştiği, alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve uyuşmazlığı çözer mahiyette olduğu gerekçesiyle; mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davalının istinaf talebinin esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde bildirdigi sebepleri tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi gereğince davalı tarafından davacının hak edişlerinden yapılmak istene kesintinin ve cezai şart işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 26 ncı maddesi şöyledir:

" Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler."

3. Değerlendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi gereğince davalı tarafından davacının hak edişlerinden yapılmak istene kesintinin ve cezai şart işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 26 ncı maddesi şöyledir:

" Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler."

3. Değerlendirme

1.Taraflar arasında uygulanan 2016 yılı Protokolünün 5.3.9 uncu maddesi “Kurumca yapılan incelemeler neticesinde provizyon sistemine gerçeğe aykırı reçete kaydı yapılarak kurumca fatura edildiğinin tespiti halinde reçete bedelinin 10 katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır… Ancak bu durumun sehven yapıldığının eczacı tarafından bildirilmesi ve kurumca yapılacak araştırma ve/veya inceleme sonucunda tespit edilmesi durumunda bu hüküm uygulanmaz.”' şeklinde bildirilmiştir.

2.Aynı Protokolün 4.3.6 ıncı maddesinde ise “Protokolün (5.3) numaralı maddesindeki fiillerin tespit edildiği reçetede fiili ilgilendiren reçete veya ilaç bedelleri ödenmez. (5.3.3., 5.3.6.ve 5.3.14 maddeleri hariç), Kurumca yapılan yersiz ödemeler varsa ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte eczacının kurumda tahakkuk etmiş alacağından mahsup edilir. Eczacının alacağının yersiz ödeme tutarını karşılamaması veya alacağının olmaması halinde genel hükümlere göre tahsil edilir.” denilmiştir.

3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile yukarıda yer verilen hukuk kurallarına göre, dava konusu davacı tarafça karşılanan reçetenin sahte olmadığı, hastanın ilaç için raporunun bulunduğu, ilacın hasta tarafından alınmış ve kullanılmış olduğu, tarafların bu hususlara bir itirazlarının bulunmadığı, reçete bedelinin düşük olması, yanlış tanı girilmesi eyleminin bir kez yapılması, Protokolün 5.3.9 uncu maddesi, kurum yazışmaları hep birlikte değerlendirildiğinde, davalı vekili tarafından ileri sürülen temyiz itirazlarının reddi ile, usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.05.2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26483, Karar No: 2013/35669, Tarih: 12.11.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/26483 E.  ,  2013/35669 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 4. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/06/2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi haciz alacaklısı icra mahkemesindeki şikayetinde, menkullerin, satışın yapıldığı İzmir 25. İcra Müdürlüğü'nün 2011/9824 esas sayılı dosya alacaklısına alacağına mahsuben ihale edildiğini, ilk sırada kendi hacizleri bulunmasına karşın satış bedelinin dosyaya yatırılıp sıra cetveli yapılması taleplerinin reddine dair icra müdürlüğü kararının iptalini talep ettiği, mahkemece, şikayet kabul edilerek satış bedelinin dosyaya yatırılması ve sıra cetveli düzenlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İcra İflas Kanunu'nun 140. maddesi "Satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar" şeklinde düzenlenmiştir. Başkaca hacizlerin de bulunduğu taşınmaz 26.01.2010 tarihli arttırmada alacaklıya ihale edildiği görülmektedir. İcra müdürlüğünce öncelikle İİK'nun 140. maddesi uyarınca sıra cetveli yapılarak alacaklının ihale bedelini yatırması gerekip gerekmediğinin belirlenmesi, İhale bedelinin yatırılması gerekir ise İİK'nun 133. maddesine göre işlem yapılması gerekir.

Haciz koyduran alacaklının taşınırı (taşınmazı) ihale ile satın alması ve kendisinden önce gelen başka alacaklı bulunmaması halinde, alacağı oranında satış bedelini ödemekten kaçınabileceği, "satış bedelini, alacağına mahsup edebileceği", satışa çıkarılan taşınırın (taşınmazın) alacaklı tarafından alacağına mahsuben alınmak istenmesi ve taşınır (taşınmaz) üzerinde alıcının yaptığı takip nedeniyle koydurduğu hacizden önce konulmuş, başka haciz bulunması halinde ileride sıra cetveli yapılması gerekeceğinden ve henüz sıra cetveli yapılmamış olduğundan, alacaklının alacağının ihale bedelini karşılayıp karşılamadığı ve dolayısıyla alacaklı aleyhine fark doğup doğmadığı tespit edilmeden ve alıcıdan önce haciz koyduran 3.kişilerin alacaklarının miktarlarının ne olduğu belirlenmeden alıcı alacaklıya ihale bedelini yatırması için süre verilemez.

O halde, mahkemece, birden fazla alacaklı bulunması nedeniyle İİK.nun 140. maddesi gereğince icra müdürlüğünce sıra cetveli yapılarak alacaklının ihale bedelini yatırması gerekip gerekmediği belirlendikten sonra alacaklı aleyhine fark doğduğu tespit edilir ise alacaklıya ihale bedelini yatırmak üzere süre verilmesi yönünde işlem yapılması gerektiğine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile icra müdürlüğü kararının iptaline karar verilmesi isabetsizdir.

O halde, mahkemece, birden fazla alacaklı bulunması nedeniyle İİK.nun 140. maddesi gereğince icra müdürlüğünce sıra cetveli yapılarak alacaklının ihale bedelini yatırması gerekip gerekmediği belirlendikten sonra alacaklı aleyhine fark doğduğu tespit edilir ise alacaklıya ihale bedelini yatırmak üzere süre verilmesi yönünde işlem yapılması gerektiğine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile icra müdürlüğü kararının iptaline karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/28407, Karar No: 2013/20100, Tarih: 10.10.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/28407 E.  ,  2013/20100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 sayılı yasaya muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1- Sanığın, nakliyatçılık yaptığı ve dava konusu kaçak motorini ticari araç niteliğindeki kamyonunda kullandığının anlaşılması karşısında, eylemin kaçak petrolü ticari amaçla satın alma fiili kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, sanığın mahkumiyeti yerine yazılı gerekçelerle beraat kararı verilmesi,

Kabule göre de,

2- Dosya kapsamından suç nedeniyle aracın trafik kaydı üzerine herhangi bir tedbir konulmadığı gözetilmeksizin araç üzerine konulan tedbirin karar kesinleştiğinde kaldırılmasına karar verilmesi,

3- İddianame ile müsaderesi istenen ve el konularak il özel idaresine teslim edildiği anlaşılan petrol hakkında herhangi bir karar verilmemesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.10.2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

KARŞI OY

Suç tarihinde Artvin Sulh Ceza Mahkemesince verilen 31.01.2011 tarih ve 23 sayılı önleme arama kararına istinaden kolluk görevlilerince yapılan yol kontrol çalışmaları sırasında, sanığın yönetimindeki aracın deposundan alınan akaryakıt numunesinin marker seviyesi yetersiz çıkmış, 5015 sayılı Petrol Yasasına aykırı davrandığından sanık hakkında kamu davası açılmış, sanık mahkeme beyanında akaryakıtın kaçak olduğunu bilmediğini savunmuştur.

Mahkemece sanığın aldığı petrolü başkasına satmadığından ticari kastı olmadığı ve ayrıca önleme arama kararının sanığa ait araç deposundan numune alma yetkisini vermeyeceğinden sanığın beraatine hükmetmiş, dairece sanığın kaçak olduğunu bildiği yakıtı ticari nitelikteki aracında kullandığından bahisle mahkumiyeti gerektiği kanaatiyle yerel mahkeme kararını oyçokluğuyla bozmuştur.

Sanığın mahkumiyeti için yeterli ve yasal delil olup olmadığı hususunu incelediğimizde;

Sanık mahkeme savunmasında aldığı yakıtın kaçak olduğunu bildiğine ilişkin bir beyanda bulunmamıştır.

Mahkemece sanığın beraatine karar verilirken, sanığın aldığı petrolü başkalarına satmadığından eyleminin ticari olmadığı gerekçesi yerinde değilse de, ayrıca önleme aramasının sanığın aracının deposundan numune alma yetkisini vermediği biçimindeki gerekçe aşağıda açıklanacak nedenlerle sonucu itibariyle doğru olup, beraat kararının onanması gerekmektedir.

Sanık yakıtın kaçak olduğunu kabul etmemiştir. Bu durumda mahkumiyetin asıl kanıtı ele geçen petrol ve üzerinde yapılan inceleme sonucu elde edilen diğer bilgilerdir. O halde sözü edilen yakıtın nasıl ele geçirildiğine ve bu işlemin hukuka uygun olup olmadığını irdelemek gerekmektedir.

Sanık yakıtın kaçak olduğunu kabul etmemiştir. Bu durumda mahkumiyetin asıl kanıtı ele geçen petrol ve üzerinde yapılan inceleme sonucu elde edilen diğer bilgilerdir. O halde sözü edilen yakıtın nasıl ele geçirildiğine ve bu işlemin hukuka uygun olup olmadığını irdelemek gerekmektedir.

Dosyada bir örneği bulunan Artvin Sulh Ceza Mahkemesinin 31.01.2011 tarihli arama kararı incelendiğinde; Arvin-Erzurum karayolu üzerinde, Artvin İl giriş çıkış noktasında seyir halinde bulunan şahıslarda ve araçlarda arama yapmak için daha önce bulunulan taleplerle mahkememizce verilen kararlar ile yapılan yol uygulamalarında müdahale edilen olaylarda yol uygulamasının netice vermiş ve suçla mücadelede etkili olmuş ve olacağı da değerlendirildiği; Artvin-Erzurum Karayolu üzerinde Beton Köprü mevkii olarak bilinen Artvin il giriş çıkışında bulunan mahalde, seyir halinde olan şahıslar, şüpheli araçlar ve araç içerisinde bulunan şahıslar ve beraberindeki eşyalar ile araç içerisindeki kaçak eşya kaçırmaya müsait sonradan yapılmış veya orjinal haliyle bulunan boşluklarda makul şüphe olması halinde 31.01.2011 ile 03.03.2011 tarihleri arasında önleme araması yapılmasına izin verilmesi, Artvin Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 31.01.2011 tarihli yazılarıyla talep edilmiş. Mahkemece de talep gibi karar verildiği görülmüştür.

Bu karara istinaden sanığın aracında arama yapılmış ve dava konusu yakıt ele geçirilmiştir.

Olayımız bakımından yasal düzenlemeler incelendiğinde;

Anayasamızın;

2.maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir.

12.maddesi "herkes kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilemez, temel hak ve hürriyetlere sahiptir" hükmünü taşımaktadır.

13.maddesi ise, "temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlandırılabilir. Bu sınırlamalar Anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz" biçimindedir.

20.maddesinde de, özel hayatın gizliliği güvence altına alınmış ve "Milli güvenlik, kamu düzeni ve suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlakın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hakim kararı olmadıkça yine sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça, kimsenin üstü, özel kağıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz..." hükümleri mevcuttur.

Yine Anayasamızın 38.maddesinin 6.fıkrası da "Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez." hükümünü amirdir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Yasası'nın 206/2-a, 217/2, 230/1 maddeleri fıkraları da hukuka uygun surette elde edilen delillerin kullanılabileceğini, kanuna aykırı elde edilenlerin ise hükme esas alınamayacağı şeklinde açık düzenlemeleri içermektedir.

Yine Anayasamızın 38.maddesinin 6.fıkrası da "Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez." hükümünü amirdir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Yasası'nın 206/2-a, 217/2, 230/1 maddeleri fıkraları da hukuka uygun surette elde edilen delillerin kullanılabileceğini, kanuna aykırı elde edilenlerin ise hükme esas alınamayacağı şeklinde açık düzenlemeleri içermektedir.

Adli aramaların nasıl yapılacağı 5271 sayılı CMK.nun 116 ve devamı maddelerde düzenlenmiş olup, arama kararı verebilmesi için makul şüphenin bulunması gereklidir.

Önleme araması ise Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanunu'nun 9.maddesi ile Arama Yönetmeliğinin 18 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. PVSK.nun 9.maddesinin 2.fıkrası "arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleri ile birlikte gösterilmesi gerekir." hükmünü amirdir.

Arama talep yazısı dosyada mevcut değilse de, arama kararına derc olunan talep yazısındaki gerekçeler genel ve soyut kavramlardan ibaret olup 31 Ocak ile 03 Mart 2011 tarihleri arasında 31 gün boyunca sürekli arama yapılmasına izin vermeyi haklı kılar nitelikte makul sebepler gösterilmemiştir. Belirtilen sebepler soyut ve genel olmaları yanında şehirler arası bir yolda 31 gün süre ile önleme aramasına izin verilmesi, amacı aşan ve genel arama boyutuna ulaşan yasaya aykırı bir karar olur ki, böyle bir arama sonucu ulaşılan delillerin yasal nitelikte olduğu kabul edilemez. Arama için makul şüphe ve sebeplerin olduğunu gösteren hiçbir olguya yer verilmeden genel ve soyut ifadelere dayalı ve genel aramaya dönüşen söz konusu arama izni yukarıda maddeler halinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu, herkesin vazgeçilemez, dokunulamaz temel hak ve Özgürlüklere sahip olduğu, temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunulamayacağı, yalnızca şartları varsa Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olmamak kaydıyla kanunla sınırlandırılabileceği, usulüne göre verilmiş hakim kararı olmadıkça kimsenin üstü, özel kağıtları ve eşyasının aranamayacağı kurallarını boşa çıkaran ve adli aramayı düzenleyen CMK.nun 116.maddesindeki "yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe varsa şüphelinin veya sanığın üstü eşyası, konutu, işyeri ve ona ait diğer yerler aranabilir" önleme aramasını düzenleyen PVSK.nun 9.maddesinin 2.fıkrasındaki "arama talep yazısında arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleri ile birlikte gösterilmesi gerekir" biçimindeki hükümleri bertaraf eden bir karar niteliğine dönüşmüştür. Aramanın genel ifadeler dışında haklı ve makul bir gerekçesi gösterilmemiştir. Belirtilen gerekçeler ile tüm yurt sathında arama izni almak mümkün olur ki, bu da hukuk devleti özelliği ile bağdaşmaz. Ayrıca benzer nitelikte daha önce de önleme arama izni verildiği ve bunun süreklilik kazandığı, dolayısıyla genel aramaya dönüştüğü önleme arama kararı içeriğinden anlaşılmaktadır.

Suç işleyenlerin bulunup cezalandırılması devletin görevi ise de, yargılama faaliyeti icra edilirken hukuk içinde kalınarak, kişilerin temel hak ve özgürlükleri korunarak, hakların özüne dokunulmaksızın ve yasaya uygun bir biçimde elde edilen delillerin kullanılması suretiyle gerçeğe ulaşılmalıdır.

O halde; Artvin Sulh Ceza Mahkemesinin önleme aramasına ilişkin olarak verdiği karar hukuka aykırı olup, bu karara istinaden durdurulup aranan aracın deposunda ele geçen ve asıl delil niteliğini taşıyan yakıtın ulusal marker içermediği yolundaki analiz sonuçlarına dayanılamaz. Anayasa'nın 38/6, 5271 sayılı Yasa'nın 206/2-a, 217/2, 230/1.madde ve fıkralarına nazaran hukuka aykırı olarak elde edilen bu delil hükme esas alınamaz.

Bütün bu açıklamalardan sonra;

Sanığın mahkumiyetini gerektiren delil mevcut değildir, savunmalarında suçlamayı kabullenmemiştir.

Hukuka aykırı bir arama kararına dayanılarak elde edilen yakıt ve bunların uzak etkisi sonucu elde edilen hiçbir delile dayanarak hüküm kurma olanağı yoktur.

Sonuç olarak;

Yerel mahkemece verilen beraat kararı neticesi itibariyle doğru olup, düzelterek onanması gerektiği düşüncesiyle Sn. Çoğunluğun bozma yönünde oluşan görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/18227, Karar No: 2015/22231, Tarih: 15.12.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/18227 E.  ,  2015/22231 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Zonguldak 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 30.05.2014

No : 2014/96-2014/379

Dava, meslek hastalığı nedeniyle uğradığı % 30,56 sürekli işgöremezlik oranı üzerinden gelir almakta iken 01.12.2007 tarihinde vefat eden muris üzerinden davacıya ölüm geliri bağlanması ve biriken ölüm aylıklarına mahsuben alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı avukatının temyiz etmeleri üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Yapılan yargılma sonunda, murisin sağlığında almakta olduğu sürekli işgöremezlik gelirinin, 5510 sayılı Kanunun 20/3. maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihini takipeden aybaşından itibaren davacıya gelir olarak bağlanmasına, bu gelire bağlı alacak taebi hakkında ise şu aşamada karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm tesis edilmiştir.

Bazı hükümleri dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 20/3 maddesi, “İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü % 50 oranının altında kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerin, ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmaması halinde sigortalının almakta olduğu sürekli iş göremezlik geliri, 34 üncü madde hükümlerine göre hak sahiplerine gelir olarak bağlanır.” hükmünü getirmiştir.

Öte yandan 506 sayılı Kanunun, “Zamanaşımı ve hakkın düşmesi” başlıklı 99/1. maddesinde, bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, iş kazalarıyla meslek hastalıkları ve ölüm sigortalarından hak kazanılan gelir ve aylıkların, hakkı doğuran olay tarihinden itibaren 5 yıl içinde istenmezse zamanaşımına uğrayacağı, bu durumda olanların gelir ve aylıklarının, yazılı istek gününü izleyen aybaşından itibaren başlayacağı öngörülmüş, diğer taraftan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren “Zamanaşımı, hakkın düşmesi ve avans” başlığını taşıyan 97/1. maddesinde ise bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan durumlarda, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malûllüğü ve ölüm hallerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı günden itibaren 5 yıl içinde istenmeyen kısmının zamanaşımına uğrayacağı açıklanmıştır.

Şu durumda, 99/1. madde gereğince 5 yıl içinde istenmediğinden tümüyle zamanaşımına uğrayan gelir ve aylığın, ancak yazılı başvuru tarihini izleyen aybaşından itibaren ve geriye dönük olmamak üzere bağlanabilmesine karşın 97/1. maddede, gelir ve aylığın 5 yıl içinde istenmeyen kısmının zamanaşımına uğrayacağı belirtilerek her bir gelir ve aylık için 5 yıllık zamanaşımı süresi benimsenmiş, 99/1. maddede yer alan, gelir ve aylıkların yazılı talep gününü izleyen aybaşından itibaren başlayacağı yönündeki hükümden tamamen farklı düzenleme yapılmış olmakla buna göre hak sahipleri bakımından lehe olan 5510 sayılı Kanunun 97. madde hükmünün uygulanması gerekmektedir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, davacıya bağlanması gereken ölüm gelirinin başlangıç tarihi infazda tereddüt ve kuşkuya yer verilmeksizin belirlenmek suretiyle karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması; usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenleridir.

O hâlde, davalı avukatatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.