muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/1218, Karar No: 2024/4310, Tarih: 06.03.2024

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalının cevap dilekçesinde Türk hukuku uygulanması konusunda çekişme bulunmadığının belirtildiği, ücret bordroları, banka kayıtları, tanık beyanları ve emsal mahkeme kararları dikkate alındığında davacının aylık ücretinin 1.800,00 USD olduğu kabulünün yerinde olduğu, davacının iş bitimi nedeniyle işten çıkarıldığı, bakiye ihbar tazminatına hak kazandığı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatili ücreti yönünden bordrolardaki tahakkuk ettirilen saatler üzerinden yapılan hesaplamanın yerinde olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, uygulanması gereken hukuk, ücretin tespiti, davacının bakiye ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatili alacaklarının ispatı ve bu hesaplanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un ( 5718 sayılı Kanun) 24 ve 27 nci maddeleri.

3. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17, 32, 41, 44, 46 ve 47 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 5718 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre hukuk seçimi, taraflarca açıkça yapılabileceği gibi zımni olarak da yapılabilir. Yabancılık unsuru taşıyan bir iş sözleşmesinin varlığı karşısında, Türk hukukuna göre açılmış bir davada davalı tarafça en geç cevap dilekçesi ile yabancı hukukun uygulanması gerektiği yönünde itirazda bulunulmaması yahut en geç ön inceleme duruşmasında tarafların hukuk seçimi konusunda anlaşmamış olmaları durumunda uyuşmazlığa uygulanacak olan hukukun Türk hukuku olarak zımnen seçilmiş olduğunun kabulü gerekir. Buna göre somut uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/12678, Karar No: 2019/15808, Tarih: 09.12.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/12678 E.  ,  2019/15808 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜMLER : İstinaf isteminin esastan reddi, beraat

Akşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/7 Esas ve 2019/104 Karar sayılı ilamı ile hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine karşı, sanık müdafiilerinin CMK'nın 272 ve müteakip maddeleri uyarınca İstinaf kanun yoluna başvurması üzerine; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu verilen 28.03.2019 gün, 2019/627 Esas ve 2019/663 Karar sayılı "Esastan Red ve Beraat" kararlarına karşı, sanık, sanık müdafii ve katılan vekili tarafından usulüne uygun olarak açılan temyiz davası incelenip görüşüldü:

Sanık ... hakkında 28.03.2019 tarihinde istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği, bu kararın kesin olduğunun belirtildiği ve 28.03.2019 tarihinde hükmün kesinleştirildiği, hükmün sanığa tebliğ edilmediği, sanığın 07.10.2019 tarihinde cezasının onaylanmasını talep eden dilekçe sunduğu anlaşılmakla dosya içerisinde sanığın temyiz isteminin içerir herhangi bir dilekçesi bulunmadığı görülerek yapılan incelemede;

Dairemizce de benimsenen ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 23/10/2018 tarihli, 2017/1-842 Esas ve 2018/457 Karar sayılı içtihadında da belirtildiği üzere, "İncelenen dosya kapsamından; Yerel Mahkemenin direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün sanık müdafisi ile katılan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesinden sonra, sanığın tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumundan Yargıtay Ceza Genel Kurulu Başkanlığına hitaben "...Dosyamda lehe olacak durum var ise lehime uygulanmasını, şartlı tahliye, kefaletli tahliye, adli kontrollü tahliye, kelepçeli tahliye olabilir. Aksi karar çıkacaksa dosyamın bir an önce tasdik edilip gönderilmesini arz ve rica ederim" şeklinde 03.05.2016 tarihli; "...Dosyamın incelenip karara varılmasını rica ediyorum. Yarı açık hakkım doldu geçti, dosyam tasdiklenirse hiç değilse açık cezaevinde çoluğuma çocuğuma daha çok destek olurum. Başkanlığınızdan dosyamın incelenmesini mağduriyetimin giderilmesini, karara bağlanmasını saygılarımla arz ve rica ederim" şeklinde 03.05.2016 tarihli ve "...Tarafınızca uygun görüldüğü takdirde dosyamın onaylanmasını istiyorum. Bu konuda gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim" şeklinde 15.08.2017 tarihli dilekçeler gönderdiği anlaşılmaktadır." hususu, "Ceza miktarı yönünden resen temyize tabi olmayan Yerel Mahkeme direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün, sanık ve müdafisi tarafından süresinde temyiz edilmesinden sonra sanığın cezaevinden göndermiş olduğu dilekçelerde "...Dosyamda lehime olacak durum var ise lehime uygulanmasını,...Aksi karar çıkacaksa dosyamın bir an önce tasdik edilip gönderilmesini arz ve rica ederim", "...Dosyamın incelenip karara varılmasını rica ediyorum. Yarı açık hakkım doldu geçti...Mağduriyetimin giderilmesini, karara bağlanmasını saygılarımla arz ve rica ederim" "...Tarafınızca uygun görüldüğü takdirde dosyamın onaylanmasını istiyorum." şeklinde taleplerde bulunduğu anlaşılmış ise de, sanığın dilekçelerinin tamamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sanığın asıl iradesinin temyizden vazgeçmek değil de açık ceza infaz kurumuna geçiş yapmak, daha fazla görüş ve izin hakkı elde edebilmek için dosyanın bir an önce sonuçlanmasına yönelik olduğu, dilekçelerinde temyizden vazgeçtiğine dair açık bir ibare yazmadığı gibi müdafisinin de bu yönde bir talebinin olmadığı anlaşıldığından, sanık hakkındaki mahkûmiyet hükmüne yönelik temyiz incelemesinin, katılan vekili ile sanık ve müdafisinin temyiz istemlerine istinaden yapılması gerektiği kabul edilmelidir.”. Buna göre; sanık ...’nin 21.06.2019 ve 07.10.2019 tarihli “hükmün onaylanmasını” talep eden dilekçeleri eklenerek sanıktan dilekçelerine konu istemin feragat niteliğinde olup olmadığı hususu sorulup açıklattırılarak yine sanık ...’nin ise 07.10

.”. Buna göre; sanık ...’nin 21.06.2019 ve 07.10.2019 tarihli “hükmün onaylanmasını” talep eden dilekçeleri eklenerek sanıktan dilekçelerine konu istemin feragat niteliğinde olup olmadığı hususu sorulup açıklattırılarak yine sanık ...’nin ise 07.10.2019 tarihli “hükmün onaylanmasını” talep eden dilekçesi eklenerek sanığın temyiz istemi bulunup bulunmadığı hususu açıklattırılarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi için, incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 09.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12144, Karar No: 2013/16694, Tarih: 30.10.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/12144 E.  ,  2013/16694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, icra takibine konu bonodaki keşideci imzasının senet tanzim tarihi itibariyle müvekkili şirketin temsil ve ilzama yetkili kişi olan ... tarafından atılmadığından bononun kambiyo vasfını taşımadığını, bonoda imzası bulunan ...'in müvekkili şirketin yetkili temsilcisi olmadığını, müvekkili şirketin iş bu senet nedeniyle sorumlu olmadığını ileri sürerek takibe konu senet üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline, bono nedeniyle müvekkili şirketinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve bononun iadesine, %40 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu bono keşidecisinin davacı şirketin ... şubesi olduğunu, bono üzerindeki keşideci imzasının anılan şubeyi tek başına temsile yetkili ...'e ait olduğunu, ...'un ise davacı şirketin merkez şubesinin yetkilisi olduğunu, Ordu 2. Noterliğinin 03621 yevmiye nolu ve davacı şirketin Ortaklar Kurulu'nun 2006/1 ve 14.03.2006 tarihli kararı ile davacı şirketin ... şubesine ...'in on yıl süre ile müdür olarak atandığını ve tek başına temsile, ahzu kabza ve bağlayıcı işlere yetkili kılınmasına karar verildiğini, davacı şirketin eski ortağı olan müvekkilinin oğlu ...'in hileli olarak azledildiğini ve senedi ödememe yoluna gittiklerini ileri sürerek davanın reddi ile %40 kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara katılarak beyanda da bulunmamıştır.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara katılarak beyanda da bulunmamıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda toplanan delillere göre; 31.03.2006 tarihinde davacı şirketin ... şubesinin müdürlüğüne 10 yıl süre ile dava dışı ...’in atandığı ve şube unvanı adı altında tek başına temsile yetkili kılındığı, davacı şirket bünyesinde 08.07.2009 tarihinde alınan ortaklar kurulu kararı ile ... yerine ...'u müdür olarak seçildiği, tüzel kişi olan davacı şirketin borçlanabilmesi ve kambiyo senedi tanzim edebilmesi için sözü geçen kambiyo senetlerinin temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalanmasının gerektiği, dava konusu senedin tanzim tarihinde şirketi temsil ve ilzama yetkili kişinin ... olduğu ve bu kişinin, senedi imzalayandan farklı bir kişi olması nedeni ile bu durumda davacı şirketin usulüne ve hukuka uygun şekilde ad ve hesabına kambiyo senedi tanzim etmediği, diğer yandan davacı şirketin bir ticaret şirketi olması ve borçlanmasından dolayı şirket kayıtlarında bir bulgu olmaması ve ticari işleri ile ilgili bir borçlanmasının söz konusu ise bunun şirket kayıtlarında yer alması gerektiği ve şirketin hangi mal ya da hizmet alımına ya da hangi ticari işine karşılık olduğunun ortaya konulması gerektiği, ayrıca incelenen ticari defter kayıtları ve belgelerde davacı şirketin davalılara borçlu olmadığının, sadece dava dışı kimi kişilere borcu olduğunun anlaşılması nedeniyle davacı şirketin davalılara borcu olduğunun kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının takibe konu 07/04/2009 tarihli ve 307.000,00 TL bedelli senetten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalıların toplam 312.395,63 TL takip tutarının %40 'ı olan 124.958,252 TL icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 30.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9972, Karar No: 2014/15167, Tarih: 12.05.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/9972 E.  ,  2014/15167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 8. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/10/2011

NUMARASI : 2008/38-2011/613

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılardan T.C. Sağlık Bakanlığı ve D.. Güvenlik Hiz. Ltd. Şti. avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı Bakanlığa ait hastanede alt işveren işçisi ve güvenlik görevlisi olarak çalışırken haksız şekilde işten çıkarıldığını iddia ederek, kıdem-ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti ve genel tatil ücretinin ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C. Sağlık Bakanlığı vekili, husumet yokluğundan davanın reddini istemiştir.

Davalılardan Ç..Şirketi ve D.. Şirketi vekilleri, davanın reddini istemiştir.

Davalı Z.. Şirketi, davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı Ç.. Şirketi yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı T.C. Sağlık Bakanlığı ve davalı D.. Şirketi vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-4857 sayılı İş Kanunu’nun 69. maddesine göre gece çalışmalarının 7,5 saati geçen kısmı fazla çalışmadır. Mahkemece gece çalışılan günlerde 7,5 saat geçen sürelerin yerine günlük 11 saati geçen kısmın fazla çalışma sayılması temyiz edenin sıfatına göre bozma sebebi yapılmamıştır.

2- Mahkemenin günlük 11 saati geçen çalışmaların fazla çalışma sayılacağı ve diğer hususlardaki kabulüne yönelik davalılar T.C. Sağlık Bakanlığı ve davalı D.. Şirketinin temyizine yönelik incelemede;

a) Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı T.C. Sağlık Bakanlığı ve davalı D. Şirketinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

b) Fazla çalışma ücretlerinin hesabı ve ara dinlenmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

a) Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı T.C. Sağlık Bakanlığı ve davalı D. Şirketinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

b) Fazla çalışma ücretlerinin hesabı ve ara dinlenmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde on bir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, cumartesi ve pazar günü normal tatil olduğundan cuma ve cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanunu’nun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün, 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırk beş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırk beş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmi beş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat on beş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmi beş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.