muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/584, Karar No: 2013/166, Tarih: 30.01.2013

Çekişmeli parsellerin ifraz edildiği, Topallı köyü 316 sayılı parselin hiçbir imar ihya faaliyetine konu edilmeden, üzerinde bulunan delicelerden hiç birisi aşılanmadığı, eylemli pırnarlık, çalılık ve taşlık niteliğinde olduğu gözetilmeden, 3573 Sayılı Yasa uyarınca  oluşturulan ve  baştan beri yolsuz tescil niteliğindeki tapu kaydı davacıya  hiç bir zaman mülkiyet hakkı kazandırmaz. Başlangıcından itibaren yolsuz ve geçersiz olan tapu kaydının iptaline ilişkin mahkeme kararı yenilik doğuran (inşai) mülkiyet hakkını sona erdiren bir hüküm olmayıp, mevcut durumu saptayıp hukuksallaştıran, açıklayıcı (izhari) başka bir anlatımla; mülkiyet hakkının baştan beri doğmadığını belirleyen bir hüküm olup, bu tür kayıtlarda T.M.Y.'nın 1023. (E.M.Y. İsviçre M.Y.974) maddesindeki "iyi niyetle edinme" kuralı da uygulanamaz (T.M.Y.nın 1025. md.). Bu tescil  bütün sonuçlarıyla hükümsüz olması nedeniyle  malikine mülkiyet hakkı kazandırmaz.  T.M.Y.nın 1026. (E.M.Y.nın 934-İsviçre 976) maddesi gereğince sicil hiç bir süreye bağlı kalmadan her zaman iptal edilebilir.

Açıklanan hususlar gözetilerek Hazinenin davasının kabulüne parselin tapu kaydının iptaline kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları içinde kalması nedeniyle orman niteliğiyle tapuya tesciline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, Hazinenin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve bu yöne temas eden temyiz itirazları ile davalı ve karşı davacı gerçek kişinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün davalı ve karşı davacı M. Yarar aleyhine onanması gerekmiştir.

2)Davacı M. Yarar çekişmeli parselin tapu kaydında beyanlar hanesinde yer alan 6831 Sayılı Yasının 2/B uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığına ilişkin şerhin silinmesi istemiyle açılan davası hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmesi, buna göre davanın tarafları için yargılama gideri ve avukatlık ücretine hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırıdır...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, Asıl dava şerhin silinmesi, birleşen dava tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı-davalı, maliki olduğu 453 ada 5-6-12-13 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydındaki “3573 sayılı yasa kapsamında olup, veriliş amacı dışında kullanılamaz, miras dâhil bölünemez, veriliş tarihindeki yüzölçümü küçültülemez. Aksi takdirde hazinece geri alınır." Biçimindeki şerhin kaldırılmasını istemiştir.

Dava, Asıl dava şerhin silinmesi, birleşen dava tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı-davalı, maliki olduğu 453 ada 5-6-12-13 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydındaki “3573 sayılı yasa kapsamında olup, veriliş amacı dışında kullanılamaz, miras dâhil bölünemez, veriliş tarihindeki yüzölçümü küçültülemez. Aksi takdirde hazinece geri alınır." Biçimindeki şerhin kaldırılmasını istemiştir.

Davalı-davacı Hazine vekili de birleştirilerek görülen dava ile 453 ada 5-6-12 ve 13 parsellerin orman içerisindeki deliceliklerden olduğu, 3573 sayılı yasanın orman içindeki delicelikleri tahsis ve temlik edileceğine ilişkin hükümlerinin 1961 Anayasasının yürürlüğe girmesinden itibaren zımnen yürürlükten kalktığını ve uygulama olanağının kalmadığını, bu parsellerin ifraz edildiği 316 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının yolsuz oluşturulduğunu iddia ederek M.Yarar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; asıl dava ve birleşen davanın kabulüne, Topallı köyü 4533 ada 5,6,12,13 parsellerin beyanlar hanesindeki " 3573 sayılı yasa kapsamında olup veriliş amacı dışında kullanılamaz, miras dâhil bölünemez, veriliş tarihindeki yüzölçümü küçültülemez aksi takdirde hazinece geri alınır " şeklindeki şerhin terkinine, parsellerin tapu kayıtlarının iptali ile orman vasfı ile hazine adına tesciline karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece, yukarıda belirtilen bozma ilamının ikinci bendinde açıklanan nedenlerle karar bozulmuştur.

Yerel Mahkemece 2.bentteki bozma nedenine karşı, dava dilekçesinin incelenmesinde davacı-davalı vekilinin Yüksek Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin bozma ilamında gösterdiği şekilde 2/b şerhi ile ilgili herhangi bir talebinin bulunmadığı, mahkemelerin taleple bağlı kalarak hüküm oluşturabileceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiş, direnme kararı davalı-davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, bir kısım üyelerce bozma ilamının ikinci bendindeki bozma gerekçesinin kaldırılması suretiyle kararın düzeltilerek onanması ileri sürülmüş ise de Hukuk Genel Kurulu'nun çoğunluğunca bu görüşe itibar edilmemiştir.

Somut olayın incelenmesinde; Özel Dairece, davacı M. Yarar çekişmeli parselin tapu kaydında beyanlar hanesinde yer alan 6831 Sayılı Yasının 2/B uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığına ilişkin şerhin silinmesi istemiyle açılan davası hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi, buna göre davanın tarafları için yargılama gideri ve avukatlık ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğu yönündeki bozma gerekçesinin dava dilekçesi ve dosyadaki delillerle örtüşmediği görülmüştür. Bu yöne ilişkin bir talebin bulunmadığı da tartışmasız olup kararın açıkça maddi hataya dayalı olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.10.2009 gün, 2009/9-377-435 sayılı ve 18.11.2009 gün, 2009/12-474-518 sayılı kararlarında da vurgulandığı üzere; maddi hata nedeniyle incelenmediği anlaşılan temyiz istemlerinin incelenmesi görevi Hukuk Genel Kurulu’na değil Özel Daireye aittir.

Diğer taraftan üzere usul kuralları (görev konusu, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hata) kamu düzeni ile doğrudan bağlantılı olup, taraflar yararına usulü kazanılmış hak oluşturmamaktadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 23.01.2002 gün ve 2001/1-1010-2002/1, 12.07.2006 gün ve 2006/4–519–527 sayılı kararları; Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü-2001 Baskı, cilt 5, sayfa 4771 vd.)

Hal böyle olunca, maddi hata nedeniyle incelenmediği anlaşılan davalı-davacı Hazine vekilinin asıl dava olan şerhin silinmesine ilişkin temyiz istemlerinin incelenmesi gerekmektedir.

Ancak, Özel Dairece bu husus incelenmediğinden temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.

S O N U Ç : Açıklanan gerekçeyle, maddi hata nedeniyle incelenmemiş olan davalı-davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 20.HUKUK DAİRESİNE gönderilmesine, 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı HUMK' nun 440.maddesi uyarınca hükmün tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 30.01.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3432, Karar No: 2015/11104, Tarih: 16.06.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/3432 E.  ,  2015/11104 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ZONGULDAK 1. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 18/12/2014

NUMARASI : 2014/259-2014/637

Taraflar arasındaki yardım nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde, müvekkili olan davacının üniversite öğrencisi olup, davalı babanın yardımına ihtiyacının bulunduğunu beyan ederek, aylık 750 TL yardım nafakasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı savunmasında, ödeme gücünün bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, aylık 300 TL yardım nafakasına karar verilmiş, verilen bu hüküm süresi içinde davalı tarafca temyiz edilmiştir.

Dava, yardım nafakası talebine ilişkindir.

TMK.nun 328.maddesi gereğince, anne babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Ancak çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa ana ve baba durum ve koşullarına göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

TMK.'nun 364/1.maddesinde; "herkes yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve alt soyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür".

TMK.'nun 365/2 maddesinde; "dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir" düzenlemesi yer almaktadır.

Hukuk Genel Kurulunun 07.06.1998 tarih, 1998/656 E; 688 K.sayılı ilamında da; "...yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların yoksul kabul edilmesi gerektiği..." vurgulanmıştır.

Yardım nafakası, aile bireylerini yoksulluk ve düşkünlükten kurtarmaya ilişkin bir nevi sosyal yardımlaşma olup, ahlak kuralları ile geleneklerin zorunlu kıldığı bir ödevdir. Yardım nafakası isteyenin kusuru ile yardıma muhtaç duruma düşmüş olması, yükümlüyü borcundan kurtarmamaktadır. Aile bağlarının herhangi bir nedenle zayıflamış olması da yükümlülüğü ortadan kaldıran bir neden olarak düzenlenmemiştir. Bu nedenlerle kanun koyucu, yardım nafakasını kişinin ve toplumun vicdanına bırakmamış, kanuni bir ödev olarak düzenlemiştir.

Ne var ki; bunu vermekle yükümlü tutulacak kişilerin geçim sıkıntısına düşürülmemesi asıldır. Bunun için belirlenen nafakanın; davacının geçinmesi için gerekli, nafaka yükümlüsünün geliriyle orantılı olacak şekilde TMK.'nun 4.maddesindeki hakkaniyet ilkesi de gözetilerek takdir edilmesi gerekir.

Ne var ki; bunu vermekle yükümlü tutulacak kişilerin geçim sıkıntısına düşürülmemesi asıldır. Bunun için belirlenen nafakanın; davacının geçinmesi için gerekli, nafaka yükümlüsünün geliriyle orantılı olacak şekilde TMK.'nun 4.maddesindeki hakkaniyet ilkesi de gözetilerek takdir edilmesi gerekir.

Somut olayda; davacının davalının kızı olduğu, Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık hizmetleri Meslek Yüksekokulu saç bakımı ve güzellik hizmetleri programı 2. sınıf öğrencisi olduğu, annesi ile birlikte yaşadığı, annesinin ev hanımı olup gündelik temizlik işlerine gittiği davalının ise işçi olup aylık 975 TL gelirinin bulunduğu, yeniden evli olup 2 çocuğunun bulunduğu tespit edilmiştir.

Tarafların gerçekleşen ekonomik ve sosyal durumları, nafakanın niteliği, davalının gelir durumu nazara alındığında hükmedilen nafaka miktarı fazla olup, TMK.'nun 4.maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun görülmemiş ve bu husus bozmayı gerektirmiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş; tarafların ekonomik sosyal durumları değerlendirilerek davacının giderleri ile nafaka yükümlüsünün geliriyle orantılı şekilde hakkaniyet ilkesi de gözetilerek uygun bir nafakaya hükmetmek olmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/30359, Karar No: 2014/8063, Tarih: 19.03.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/30359 E.  ,  2014/8063 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

MAHKEMESİ : İstanbul 6. Tüketici Mahkemesi

TARİHİ : 25/06/2013

NUMARASI : 2011/470-2013/816

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan Ümraniye Çakmak mahallesi .. ada . nolu parselde inşaa edilen Ye.Şelale evleri D...blok.. nolu daireyi 13.11.1999 tarihli sözleşme ile satın aldığını, satış ilanlarında, reklam ve tanıtım broşürlerinde, satış maketlerinde, mahal listesi ve krokide; kapalı otopark, futbol, voleybol, basket sahaları tenis kortları, çocuk oyun parkı, büfe, lokal gibi sosyal tesis ve alanların, etrafı çevrili site içinde bulunacağının belirtildiğini, inşaat tamamlandıktan sonra da bu tesislerin site alanına dahil edilerek etrafının duvarla çevrildiğini, ancak bu sosyal tesislerin Ümraniye Belediyesi'nin mülkiyetinde olan arazi üzerine inşaa edildiğinin anlaşıldığını, açıklanan nedenle konutunun değer kaybettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00- TL tazminatın teslim tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, herhangi bir ayıp ve eksik ifanın söz konusu olmadığını, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın edimini eksik olarak yerine getirdiğinin tespiti ile değer kaybı 8.893,00 TL.nin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, satış esnasında sunulan katalog, proje ve tanıtımlarda belirtilen ancak bunlara uygun olarak yapılmayan veya eksik yapılan işler nedeni ile davacının satın aldığı dairede oluşan değer kaybının ödetilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, tanıtım materyallerinde proje kapsamında ve vaziyet planı içerisinde gösterilerek taahhüt edilen sosyal tesislerin inşaa Edilmiş olduğu ancak bu alanların sitenin bulunduğu 20 nolu parsel dışında kamuya açık alanda kaldığı, bu şekilde taahhüt edilen şekilde edimlerin yerine getirilmediği, bu durumun eksik ifa niteliğinde olduğu kabul edilerek, değer kaybına hükmedilmiştir.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, tanıtım materyallerinde proje kapsamında ve vaziyet planı içerisinde gösterilerek taahhüt edilen sosyal tesislerin inşaa Edilmiş olduğu ancak bu alanların sitenin bulunduğu 20 nolu parsel dışında kamuya açık alanda kaldığı, bu şekilde taahhüt edilen şekilde edimlerin yerine getirilmediği, bu durumun eksik ifa niteliğinde olduğu kabul edilerek, değer kaybına hükmedilmiştir.

Davaya konu projenin imal edildiği 20 no'lu parselin bitişiğindeki parsellerin Ümraniye Belediyesi'ne terk edilen alanlar olduğu ve açık ve kapalı otopark ile park alanı ve spor sahalarının terk edilen kamuya açık alanda inşaa edildiği ve dava konusu 4 nolu dairenin davacı adına tapu devrinin yapıldığı tüm dosya kapsamı ile anlaşılmaktadır. Emsal dosyalarda alınan bilirkişi raporlarında ekli kroki ile açıklandığı üzere, otopark alanı ve spor alanlarının davaya konu 20 nolu parsel ve dava dışı 19 nolu parselde kurulu bulunan site sakinleri tarafından kullanıldığının belirtildiği görülmektedir.

Uyuşmazlık; dava konusu olayda “ayıplı ifa” mı, yoksa “eksik ifa”nın mı söz konusu olduğu; burada varılacak sonuca göre satıcının sorumluluğuna gidilebilecek ihbar ve zaman aşımı süreleri ile talep hakkının kapsamının ne olduğu noktalarında toplanmaktadır.

Davacı tüketici olduğuna göre, tüketici hukuku ile ilgili ayıba ilişkin düzenleme, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK)’un 4. maddesinde yer almaktadır.Anılan maddenin birinci fıkrasında; “Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan veya satıcı tarafından vaat edilen veya standardında tespit edilen nitelik ve/veya niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mal veya hizmetler, ayıplı mal veya ayıplı hizmet olarak kabul edilir.” denilmekte, devam eden fıkralarda ise buna ilişkin biçimsel koşullar sayılmaktadır.

Ayıp kavramı ile eksik iş ise birbirinden farklıdır.

Ayıp; yasa yada sözleşmede öngörülen unsurlardan birinin veya birkaçının eksikliği yada olmaması gereken vasıfların olmasıdır.

Eksik iş ise; sözleşme konusu işlerin yapılmaması yani hiç yapılmayan iştir.

Eksik ifa ise, kanunlarımızda tanımı yapılmamakla birlikte, 4077 sayılı Kanun’un 4 maddesinde sayılan ayıp kavramı içerisinde mütalaa olunmaktadır.

Yukarıda da ayrıntısı ile açıklandığı üzere; malın ayıplı olması halinde taraflara ait hak ve yükümlülüklerin nelerden ibaret olduğu, 4822 sayılı Kanun’la değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 4.maddesinde düzenlenmiş; ayıbın gizli ya da açık olması halleri için ayrı ihbar süreleri getirilmiş; hatta ayıbın ağır kusur veya hile ile gizlenmesi halinde zamanaşımı süresinden yararlanılamayacağı, açıkça ifade edilmiştir.

Yukarıda da ayrıntısı ile açıklandığı üzere; malın ayıplı olması halinde taraflara ait hak ve yükümlülüklerin nelerden ibaret olduğu, 4822 sayılı Kanun’la değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 4.maddesinde düzenlenmiş; ayıbın gizli ya da açık olması halleri için ayrı ihbar süreleri getirilmiş; hatta ayıbın ağır kusur veya hile ile gizlenmesi halinde zamanaşımı süresinden yararlanılamayacağı, açıkça ifade edilmiştir.

Buna göre; satılan maldaki ayıp açık ayıp niteliğinde ise, 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesi uyarınca malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde; gizli ayıp niteliğinde ise, dava zamanaşımı süresi içinde ve ayıp ortaya çıktıktan sonra derhal (dürüstlük kuralına uygun olan en kısa sürede), ihbar edilmesi; ayıbın açık mı, yoksa gizli mi olduğunun tayininde ise, ortalama (vasat) bir tüketicinin bilgisinin dikkate alınması, gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacının 1999 yılında satın aldığı dairenin fiilen teslim edildiği ve 2.7.2001 tarihinde tapusunun devir edildiği, davacının satın aldığı bu taşınmazla ilgili ayıp ihbarını, dava tarihinden önce davalıya bildirdiğine ilişkin bir delil bulunmadığı ve sonrasında 30.11.2011 tarihinde açtığı eldeki dava ile de, taahhüt edilen tesislerin kamunun kullanımına da açıldığı gerekçesi ile bu ayıp nedeniyle satın aldığı taşınmazda meydana gelen ekonomik eksikliğin tazminini istediği anlaşılmaktadır.

Davacının dava dilekçesinde tanımladığı ve davalı tarafında da inşaa edildiği anlaşılan mevcut durumun satın aldığı bağımsız bölümün ekonomik değerini düşüren açık ayıp olduğu, davalıların bu ayıbı gizlemek için de herhangi bir hileye başvurmadıkları, davacının bu ayıplardan bağımsız bölümü satın ve teslim aldığı tarihte kolayca bilgi sahibi olabileceği kuşkusuzdur.

Davacının teslim aldığı bağımsız bölüm nedeniyle, 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesi gereğince malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde davalıya ayıp ihbarında bulunmadığı da anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, 4.madde de konut satışlarında zaman aşımı süresi beş yıl olarak öngörülmüş ise de, konutu satın alan davacı, açık ayıp halinde, malı teslim aldığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde satıcı veya malike ayıp ihbarında bulunur ise, bu durumda malı teslim aldığı tarihten itibaren beş yıl içerisinde 4077 sayılı Kanun’a dayanarak dava açabilecektir.

Hal böyle olunca, otopark ve spor alanlarına ilişkin mahkemece ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı gerekçesi ile davanın reddi gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 19.3.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10527, Karar No: 2011/20446, Tarih: 08.12.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/10527 E.  ,  2011/20446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm; davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan rapor uyarınca taşınmazların göl mutlak koruma alanında kalan bölümlerinin dava tarihindeki değerinin biçilmesi ve bedellerinin davalı idareden tahsili ile el atılan taşınmazların davacı üzerindeki tapusunun iptali ve davalı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 08.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6461, Karar No: 2016/8058, Tarih: 31.03.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/6461 E.  ,  2016/8058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, ilave tediye alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, muvazaalı alt işverenlik sözleşmeleri kapsamında ve gerçekte davalı şirket işçisi olarak çalıştığını ileri sürerek, ilave tediye alacaklarının ödetilmesi talebi ile dava açmıştır.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, husumet itirazında bulunmuş, davacının yüklenici işçisi olarak çalıştığını ve asıl işveren alt işveren ilişkisi ile muvazaanın bulunmadığını savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının kesinleşen muvazzaa kararı sebebiyle baştan itibaren davalının işçisi olduğunun ortaya çıktığı gerekçesiyle davaya konu isteklerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, yasal süresi içinde davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının ücreti emsal işçinin ücreti esas alınarak belirlenmiş ve buna göre hesaplama yapılarak davaya konu ilave tediye alacağı kabul edilmiştir.

Asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanması sebebiyle davacı işçi baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayılsa da sendikaya üyeliğinin işverene bildirildiği tarihten itibaren toplu iş sözleşmesinden yararlanma söz konusu olur. Bu nedenle davalının işçisi olarak çalışan ve daha önceki sendikaya üyeliği sebebiyle önceki toplu iş sözleşmelerinde de yararlanan işçi ücretinin emsal alınması hatalıdır.

Davacı işçinin sendikaya üye olup olmadığı ya da dayanışma aidatı dilekçesi verip vermediği dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır. Kaldı ki, davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanma koşullarını sağladığı belirlendiğinde dahi, baştan itibaren toplu iş sözleşmelerinden yararlanan bir işçinin ücretinin hesaplamaya esas alınması hatalıdır.

Mahkemece, öncelikle davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanma koşullarını haiz olup olmadığı belirlenmeli, yararlanması durumunda ileriye dönük olarak toplu iş sözleşmesi zamları uygulanmak suretiyle ilave tediye hesabına ilişkin ücret tespit olunmalıdır. Davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanmadığı belirlendiğinde ise aynı işi yapan ve toplu iş sözleşmesinden yararlanmayan bir emsalinin varlığı halinde bu emsal işçiye ödenen ücretler, yoksa almakta olduğu dönem ücretleri üzerinden hesaplamaya gidilmelidir.