muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2666, Karar No: 2024/3334, Tarih: 28.03.2024

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davcıya vefat eden babasından dolayı ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Eldeki davada, Mahkemenin gerekçeli kararında davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği değerlendirilmesine rağmen, hükümde hatalı olarak davacı vekille temsil edildiğinden 4.080 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine dair hüküm kurulmuş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

3.Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "Davacı vekille temsil edildiğinden 4.080TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine" cümlesinin silinmesine, yerine "Davacı vekille temsil edildiğinden 4.080TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" cümlesinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6238, Karar No: 2012/19802, Tarih: 11.06.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/6238 E.  ,  2012/19802 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük ve erteleme

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Korgan Kaymakamlığının 12.09.2007 günlü yazısı ve İl Tarım Müdür- lüğü’nün 18.02.2008 günlü yazısı ile suça konu Taşkesiği Yaylasının kullanımının Korgan ilçesi Yukarıyaylacık ve Aşağıyaylacık mahalleleri halkına ait olduğu ve her- hangi bir köy ve belde adına tahsisinin yapılmadığının bildirilmesi, mahalli bilirkişinin ise suça konu yerin eskiden beri köylünün ortak kullandığı mera-yaylak olduğunu beyan etmesi karşısında, dava konusu yerin belediye sınırları içinde kalıp kalmadığı, köy tüzel kişiliğine ait veya köylünün ortak kullanımında olup olmadığı duraksamaya yer verme- yecek biçimde tespit edilip sonucuna göre 5841 sayılı Kanunun 1. maddesiyle değişik 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154/1. madde ve fıkrası hükmüde gözetilerek sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2- Kabul ve uygulamaya göre ise;

a- Suçtan doğrudan zarar görmeyen hazine lehine vekalet ücretine hükme- dilmesi,

b- Suç tarihinin hukuki kesintinin gerçekleştiği 13.09.2007 iddianame tari- hi olacağı gözetilmeden, gerekçeli karar başlığında 18.07.2007 olarak yazılması,

Yasaya aykırı, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uy- gulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 11.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4133, Karar No: 2012/6088, Tarih: 17.10.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/4133 E.  ,  2012/6088 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçiler vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçiler vekili, şikayet olunan borçlu ...'a ait aracın satımı sonucu düzenlenen sıra cetvelinde, satış parasının tamamının şikayet olunan ...'a verilmesine karar verildiğini, müvekkillerinin haciz tarihinin şikayet olunanın haczinden önce olduğunu ancak şikayet olunanın alacağının dayanağı olan ilama esas davanın açılış tarihinin kendi hacizlerinden önce olması sebebiyle satış parasının şikayet olunanla aralarında garameten paylaştırılması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.

Şikayet edilen ... vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Şikayet edilen ..., şikayete cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ilk haczin alacaklısının takibinin, ilamlı takip olduğu hallerde, ilamın verildiği davanın açıldığı tarih olan 26.07.2010 tarihinden doğmuş bir alacağın varlığı halinde iştirakin söz konusu olabileceği, şikayetçilerin talebinin bu koşulları taşımadığı gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçiler vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, şikayetçiler vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçiler vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nun 366.maddesi uyarınca ONANMASINA, alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/16792, Karar No: 2006/19949, Tarih: 31.10.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/16792 E.  ,  2006/19949 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/04/2006

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 8.6.2006 tarih, 9428/12199 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki davalı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Düzeltilmesi istenen Yargıtay ilamıyla bunda atıf yapılan mahkeme kararında yazılı gerekçeler ve dosyada mevcut belgeler karşısında karar düzeltme isteği yerinde görülmediği gibi HUMK. nun 440. maddesinde yazılı dört halden hiç birine de uymadığından İİK.nun 366. ve HUMK.nun 442. maddeleri uyarınca (REDDİNE), takdiren 150 YTL para cezası karar düzeltme isteyenden  alınarak  hazineye gelir yazılmasına, 25.10. YTL ilam harcının alınmasına 31.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3375, Karar No: 2025/1588, Tarih: 18.02.2025

**2. Hukuk Dairesi         2024/3375 E.  ,  2025/1588 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/146 E., 2024/169 K.

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 8. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2023/378 E., 2023/910 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı kadın vekili tarafından tazminatların, yoksulluk nafakasının ve iştirak nafakasının miktarları yönünden; davalı-davacı erkek vekili tarafından ise her iki dava ve fer'îleri yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü;

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Bölge Adliye Mahkemesi kararının adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı belirlenmiştir.

Adli yardım, temyiz yoluna başvuru sırasında talep edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.

Adli yardım, 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Taraf vekillerinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Taraf vekillerinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle her ne kadar İlk Derece Mahkemesince erkeğe tehdit vakıası kusur olarak yüklenmişse de dosya kapsamından bu vakıanın ispatlanmadığının ve ispatlanmayan vakıanın erkeğe kusur olarak yüklenemeyeceğinin, ancak yine de boşanmaya sebebiyet veren olaylarda erkeğin tam kusurlu olduğunun anlaşılmış bulunmasına göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Adli yardımdan yararlanması sebebi ile başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının taraflara yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4601, Karar No: 2018/5286, Tarih: 14.03.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/4601 E.  ,  2018/5286 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ve ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde teknik ofis elemanı olarak çalıştığını, fazla mesai ücretlerinin ve ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini, yaş şartı dışında sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını yerine getirdiği nedeniyle 1475 sayılı yasanın md.14 bent 5 gereğince iş akdini kıdem tazminatı almak kaydıyla sonlandırdığını iddia ederek kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ve ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının 1475 5.11 İşK. md.14/5 gereğince kıdem tazminatı alma talebinde bulunduğunu, davacının başka bir işte çalıştığını, iddia ettiği gibi emeklilik nedeniyle yaşını beklemek için işten ayrılmadığını, kıdem tazminatı talebinin reddi gerektiğini, davacının hiçbir ücret alacağı bulunmadığını, tüm yıllık izinlerini kullandığını, davalı işyerinde ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma olmadığını, davalı işyerinde fazla mesai yapıldığı dönemlerde işçilere ödemeler yapıldığını saavunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Kural olarak, yargılama aşamasında dayanılıp sunulmayan deliller, temyiz veya karar düzeltme aşamasında sunulamazlar; sunulmuş olsalar bile, bu aşamalardaki incelemeler sırasında dikkate alınamazlar. Bu kuralın tek istisnası, dayanılıp sunulan delillin, o davaya konu borcu sona erdiren bir nitelik taşıması; örneğin, davaya konu borcun ödenmiş olduğunu gösteren makbuz, ibraname gibi bir belge olmasıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (Mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 188.) 114. maddesinde, “Hâkimin re’sen nazarı dikkate alması kanunen iktiza eden hususlar” deyimi ile dava şartlarının kastedildiği ve bu nedenle dava şartlarının mahkemece kendiliğinden gözetileceği hususu öğretide de kabul edilmektedir. (Prof. Dr. Baki Kuru; Hukuk Muhakemeleri Usulü, 2001 Bası, Cilt 2, s.1343, Prof. Dr. Saim Üstündağ; Medeni Yargılama Hukuku Cilt 1-II-İst. 1997 s.28 ve 871). Bu noktada, dava hakkının bir anlamda dava şartı olduğu da dikkate alınmalıdır. Dava hakkının varlığı ya da yokluğunun incelenmesi, doğrudan hâkime verilmiş ödevlerden olması karşısında, önceden ileri sürülmemiş olsa bile temyiz aşamasında dava şartının var olup olmadığını kendiliğinden gözetmesinde bir usuli engel bulunmamaktadır. Davanın hukuksal niteliği ve somut olayın özelliği gereği davalı, temyiz aşamasında dava konusu borcu sona erdiren nitelikte bir belge vermişse, bu belge üzerinde gerekli inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekir.

Diğer bir anlatımla yargılama aşamasında, borcu itfa eden belge değerlendirilmeye alınmalıdır. Temyiz aşamasında sunulan ve borcu sona erdiren bir belgenin varlığı karşısında savunmanın genişletilmesi yasağından söz edilemeyeceğinin (HMK 140, mülga HUMK. Md. 202) kabulü zorunludur(HGK Kararı: 27.02.2012 gün ve 2012/9-842 E, 2013/291 K).

Dosya içeriğine göre, davalı vekili temyiz aşamasında davacının imzasını içeren yıllık ücretli izin tahakkukları bulunan bordrolar sunmuştur. Bu bordrolar, yukarıda yer alan Hukuk Genel Kurulu kararında açıklandığı gibi borcu sona erdiren nitelikte olduğundan yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerekir. Bu imzalı bordrolardaki tahakkuku yapılan ücretli izine karşı davacı tarafa diyecekleri sorulmalı, değerlendirilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 14.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14849, Karar No: 2013/19079, Tarih: 02.10.2013

**7. Ceza Dairesi         2013/14849 E.  ,  2013/19079 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanıkların hükümlülüklerine, ertelemeye ve müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I-Katılan Gümrük İdaresi vekilinin temyiz itirazları üzerine yapılan incelemede;

Açılan kamu davasının niteliğine göre suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen gümrük idaresinin davaya katılmasına karar verilmesi hukuken geçersiz olup, hükmü temyize hak vermeyeceğinden, gümrük idaresi adına hazine vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUK.nun 317.maddesi uyarınca REDDİNE,

II-Müşteki Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu vekilinin ve sanık müdafiinin temyizine yönelik yapılan incelemede;

5271 sayılı CMK.nun 260/1.maddesi gereğince, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun hükmü temyize hakkı bulunduğu gözetilerek yapılan incelemede;

5015 sayılı yasaya muhalefet suçundan açılan kamu davasında suçtan doğrudan doğruya zarar gören kurum olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun davaya müdahale hakkı bulunduğu halde, duruşmadan haberdar edilmeden yargılamaya devam edilip, yazılı şekilde karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK.nun 234/1-b-1 maddesine muhalefet edilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafii ve müşteki EPDK vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı hükmün sair yönleri incelenmeksizin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 02.10.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1095, Karar No: 2015/1940, Tarih: 19.06.2015

**16. Ceza Dairesi         2015/1095 E.  ,  2015/1940 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi (Malatya 4. Ağır Ceza Mahkemesi)

Suç : Anayasayı ihlal, 6136 sayılı Kanuna muhalefet, tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması, kasten öldürme, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

Hüküm : 1- TCK'nın 309/1, 53, 58/9, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet 2- TCK'nın 309/2. maddesi yollamasıyla 82/1-g, 35/2, 53, 58/9, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet 3- 6136 sayılı Kanunun 13/2, TCK'nın 53, 58/9, 52, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet, 4- TCK'nın 309/2. maddesi yollamasıyla 174/1-2, 53, 58/9, 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet 5- Kasten öldürme ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından: Beraat (...'ya karşı)

Sanık hakkında duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda gereği düşünüldü:

1- Ceza yargılamasının temel ilkelerinden biri “doğrudan doğruyalık- vasıtasızlıktır.” Bu nedenle CMK 193/1. maddesinde “sanık olmaksızın yargılama olmaz” genel kuralına yer verildikten sonra istisnaları CMK 193/2, 194/2, 195, 196, 200/1 ve 204. maddelerinde gösterilmiştir. Sanığın kabulüne bağlı olarak alt sınırı 5 yıl ve daha fazla hapis cezası gerektiren suçlar hariç olarak istinabe yoluyla sorguya çekilebilecektir. Görüntülü ve sesli iletişim tekniği kullanılarak sorgu yapma

imkanı CMK 196/4. madde hükmüne göre mümkün kılınmıştır.

Somut olaydaki hukuki sorun sanık ve müdafiisinin görüntülü ve sesli iletişim tekniğini kullanarak savunma yapmak istemediğini ısrarla beyan ederek duruşmada hazır bulunmak istekleri karşısında, bu sistemle savunma alınması durumunda, savunma hakkının kısıtlanarak adil yargılama ilkesinin ihlal edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

Duruşmada hazır bulunmak isteyen sanığın, duruşmada hazır bulundurulması sadece ödev değil aynı zamanda bir haktır. (Y.C.G.K. 10.06.2008, 9-148/169 s.k.)

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/1. maddesine göre;

Cezai bir suç ile itham edilen herkesin, kendini savunma, iddia tanıklarını sorguya çekme veya çektirme, duruşmada kullanılan dili anlamadığı veya konuşamadığı takdirde bir tercüman yardımından para ödenmeksizin yararlanması haklarını güvence altına almıştır. Duruşmada hazır bulunmaksızın bu hakları nasıl kullanabileceğinin anlaşılması zordur. (Colozza v. İtalya 12 Şubat 1985)

Adil bir ceza yargılaması sürecinin oluşumunda sanığın mahkeme nezdinde hazır bulunmasının büyük önemi bulunmaktadır. (Lala v. Hollanda 22 Eylül 1994) Bunun sebebi hem adil yargılama hakkının mevcudiyeti hem de beyanların doğruluğunun anlaşılması ve mağdur ile tanıkların beyanlarıyla karşılaştırılmasıdır. (Sedoviç v. İtalya)

Temyiz aşamasında davalının duruşma salonunda şahsen hazır bulunması ilk derece mahkemesinde görülmekte olan duruşmalarda hazır bulunmasına nispeten daha az önem arzetmektedir. (Kamasinsıki v. Avusturya, 19 Aralık 1989)

Temyiz aşamasında davalının duruşma salonunda şahsen hazır bulunması ilk derece mahkemesinde görülmekte olan duruşmalarda hazır bulunmasına nispeten daha az önem arzetmektedir. (Kamasinsıki v. Avusturya, 19 Aralık 1989)

Adaletin gerçekten adil bir şekilde sağlanmasının demokratik bir toplumda tuttuğu yer göz önünde bulundurularak savunma hakkının kısıtlanmasına yönelik her bir tedbirin ciddi şekilde gerekli olmasına işaret edilmiştir. Daha az kısıtlayıcı bir tedbirin bulunması halinde o uygulanmalıdır. (Van Mechelen ve diğerleri)

Sözleşme ile garantiye alınan hakkın kullanılmasından vazgeçilmesi, bunun açıkça söylenmesi ile mümkün olabilir. (Zana/Türkiye)

CMK'nın genel ilkeleri ve 196. maddedeki düzenleme Dairemizce benimsenen Y.C.G.K.'nın 10.06.2008 tarih ve 9-148-169 sayılı kararı ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin İçtihadları göz önünde bulundurulduğunda; duruşmada hazır bulunma hakkı adil yargılama kapsamında değerlendirilmekte olup, bu hakkın sınırlanması ancak ciddi şekilde gerekli olması halinde istisna olarak uygulanmalıdır. A.İ.H.M.'nin Marcello Viola v. İtalya kararı temyiz duruşmasına ilişkindir. Bu nedenlerle kovuşturma aşamasında;

1-) Genel kural sanığın duruşmada hazır bulundurulmasıdır. Bu hak ciddi nedenlere dayalı olarak mahkeme kararı ile sınırlandırılabilir.

2-) İlk ve son savunmanın yapıldığı, esasa ilişkin delillerin toplandığı oturumlara sanığın SEGBİS yolu ile katılması, açık kabulüne dayalı olmalıdır.

3-) Sesli ve görüntülü yöntemle savunma alınması halinde sanık müdafiisinin talebi durumunda sanığın yanında bulunma olanağının sağlanması; koşulları gerçekleştiğinde savunma hakkının kısıtlanmadığı kabul edilebilecektir.

Tüm bu açıklamalar karşısında; esas hakkında son savunmasını duruşmada hazır bulunarak yapmak istediğini beyan eden sanığın duruşmada hazır bulundurulmayıp SEGBİS sistemi aracılığıyla yargılaması yapılarak mahkumiyetine karar verilmesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2- Silahlı terör örgütü mensubu olduğu kabul edilen sanığın 15.11.2012 tarihinde güvenlik kuvvetleri ile silahlı çatışmaya giren grup içinde yer alarak vahim nitelikteki öldürmeye teşebbüs suçuna iştirak ettiğinin iddia ve kabul edilmiş olması ve aynı grup içerisinde yer alan diğer sanıklar hakkında ayrıca Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/10-84-85-86-87-88-89-90-92-93-94-95-96-97-98-99-100-101- 102-103-104-105-106 esas sayılı dosyalarında aynı olaya ilişkin anayasayı ihlal suçundan mahkumiyet hükmü kurulması, 2013/10 esas sayılı dosyada sanık olan ...'ın beyanları ile 14.01.2013 tarihli teşhis ve yer gösterme tutanaklarının bulunması karşısında aralarındaki CMK'nın 8. maddesi anlamında hukuki ve fiili bağlantı bulunan davaların birleştirilip delillerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,