muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/10077, Karar No: 2010/2478, Tarih: 02.03.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/10077 E.  ,  2010/2478 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki uyarlama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 3.9.2008 tarihli dövize endeksli tüketici kredisi ile davalı bankadan 48 ay geri ödemeli olarak 58.755 İsviçre Frankı kredi kullandığını, döviz fiyatlarındaki ani yükseliş nedeniyle borcun ifasının imkansız hale geldiğini ileri sürerek sözleşmenin geri ödemelerinin TL cinsinden ve ilk ödemedeki değer esas alınarak uyarlanmasını istemiştir.

Davalı, dövizdeki artışın beklenmeyen hal olmadığı gibi, uyurlamayı gerektirecek bir artışında olmadığını, uyarlama koşullarının bulunmadğını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, 100 Japon yenindeki artış oranı ile Tefe ve Tüfe artış oranlarındaki artış kıyaslandığında uyarlamayı gerektirecek bir durumun olmadığı, uyarlama şartlarınında bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı eldeki davada, davalı bankadan İsviçre Frankı olarak kullandığı kredinin, döviz kurlarındaki artış nedeniyle uyarlanması talebinde bulunmuş, mahkemece 100 Japon yeni esas alınarak uyarlamayı gerektirecek bir durumun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hemen belirtmek gerekirki, davacının kullandığı kredi İsviçre Fankı olduğu için İsviçre Frankı baz alınarak uyuşmazlığın çözülmesi zorunlu olduğu halde, mahkemece 100 Japon Yeni esas alınarak karar oluşturulması olanaksızdır. Öte yandan iddianın ileri sürülmüş biçimi ve uyuşmazlığın niteliği gözetildiğinde ihtilafın çözümü için olayda bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. (HUMK 275) Hal böyle olunca mahkemece konusunda uzman bilirkişiden alınan kredinin İsviçre Frankı olarak değerlendirilmesi yapılmak suretiyle uyarlama koşullarının bulunup bulunmadığı

2009/10077-2010/2478

hususunda ihtilafın niteliğide gözetilerek açıklamalı, taraf mahkeme ve Yargıtay denetimine olanak sağlayacak rapor alınarak hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekir. Mahkemenin değinilen bu yönü gözardı ederek yazılı şekilde karar vermesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, 2.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5776, Karar No: 2022/1602, Tarih: 28.01.2022

**8. Ceza Dairesi         2019/5776 E.  ,  2022/1602 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

7201 sayılı tebligat kanunun 19.maddesinde ‘tebligatın yapıldığı tarihte kişinin cezaevinde hükümlü veya tutuklu olarak bulunması halinde tebligatın cezaevi müdür veya memuru aracılığıyla yapılması gerektiği’’ düzenlemesine yer verildiği cihetle; somut olayda, sanık hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra, denetim süresi içinde kasıtlı suç işlediğinden bahisle CMK.nın 231/11. maddesi uyarınca açılan duruşma üzerine sanığın bilinen en son adresine yapılan meşruhatlı davetiyenin savunmasında bildirdiği son adresi yerine doğrudan Mernis adresine yapıldığı, UYAP sisteminden yapılan incelemede tebligat tarihinde sanığın ... 1 nolu L Tipi kapalı ceza infaz kurumunda bulunduğu bu nedenle yapılan tebligatın usulsüz olduğu anlaşılmakla; duruşma günü usulüne uygun şekilde bildirilmeyen sanığın yokluğunda yargılama yapılmak suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK'nin 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 28.01.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1317, Karar No: 2018/6148, Tarih: 20.12.2018

**20. Ceza Dairesi         2018/1317 E.  ,  2018/6148 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : TEKİRDAĞ 2. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Kendisinde herhangi bir uyuşturucu ya da uyarıcı madde ele geçmeyen sanığın tüm aşamalardaki ısrarlı savunmalarının aksine atılı suçu işlediğine ilişkin; hakkında ayrı soruşturma yürütülen ...'ın sonradan döndüğü kolluktaki soyut beyanından başka, her türlü kuşkudan uzak, mahkumiyetine yeterli kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, bozmanın niteliğine ve tutuklu kaldığı süreye göre sanığın TAHLİYESİNE, başka bir suçtan hükümlü ya da tutuklu bulunmadığı takdirde salıverilmesinin sağlanması için ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına yazı yazılmasına, 20.12.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21655, Karar No: 2014/16055, Tarih: 03.07.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/21655 E.  ,  2014/16055 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

KARAR

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 321.maddesinin 2.fıkrasına göre; kararın tefhimi için hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanamadığı ve bu nedenle zorunlu olarak hüküm özetinin tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir. Bu hüküm doğrultusunda, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte tefhim edilmediği hallerde gerekçeli kararın taraflara tebliği zorunludur (Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (İkinci Bölüm) 20.03.2014 gün ve 2012/1034 Başvuru sayılı kararı da aynı yöndedir).

Mahkemece, taraflara tefhim edilen kısa kararda (hüküm özeti) hükmün tüm unsurları yer almakla birlikte kararın gerekçesinin tefhim edilememesi halinde temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Ancak, hüküm tüm unsurları ve gerekçesi ile birlikte tefhim edilmiş ise artık hükmün HMK’nın 321/2 maddesine göre usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tefhim edildiği kabul edilir ve temyiz süresi tefhim tarihinden itibaren başlar. 5521 sayılı Kanun‘un 8.maddesinde yer alan ve temyiz süresinin başlangıcına esas alınan tefhim kavramının “hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklandığı hal“ olarak anlaşılması zorunludur.

Tarafların, gerekçeli karar tebliğ edilmeden önce, temyiz süre tutum dilekçesi veya gerekçeli temyiz dilekçesi sunmak suretiyle kararı temyiz ettikleri hallerde dahi, kararın gerekçesini dikkate alarak yeni temyiz gerekçelerine dayanmaları mümkün olduğundan, bu gibi hallerde bile gerekçeli kararın taraflara tebliği gerekir.

Davanın tümden kabulü yada reddi söz konusu olsa bile tarafların kararın gerekçesini temyiz etmekte hukuki yararları bulunabileceğinden, bu gibi durumlarda bile gerekçeli kararın yöntemince taraflara tebliği zorunludur.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda;

Temyiz eden davalı Kurum vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesinin, HUMK'nun 433. maddesi gereğince davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek, tebligat parçası eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03/07/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17809, Karar No: 2017/1622, Tarih: 14.02.2017

**2. Ceza Dairesi         2016/17809 E.  ,  2017/1622 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 20.04.2010 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkumiyete konu suçun işlendiği 02.07.2010 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun müştekiye karşı gündüz vakti işlediği hırsızlık suçundan eylemine uyan TCK'nın 142/1-b, 31/3. maddelerinde öngörülen cezanın miktar ve nev’i itibariyle tabi olduğu TCK'nın 66/1-e, 66/2, 67/4. maddeleri uyarınca hesaplanan 7 yıl 12 aylık zamanaşımının, suç tarihinden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 14.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10679, Karar No: 2014/2491, Tarih: 13.02.2014

**11. Hukuk Dairesi         2012/10679 E.  ,  2014/2491 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28.03.2012 tarih ve 2009/370-2012/59 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 11.02.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av.... ile davalı vekili Av.....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin kiracısı bulunduğu davalı şirkete sigortalı işyerinde 04/01/2009 tarihinde su basması sonucu hasar meydana geldiğini, ekspertiz raporuna göre toplam hasar miktarının 34.411,01 USD. karşılığı 40.307,46 TL. olarak tespit edildiğini, ancak davalı sigortacının müvekkili ile taşınmaz maliki arasındaki kira sözleşmesinde ... katın tedbir alınsa da yoğun yağışta su basabileceği kaydının bulunduğu, bu durumdan kendilerine bilgi verilmediği gerekçesiyle TTK'nın 1290. maddesi gereğince hasar bedelini ödemediğini, bu hususta girişilen icra takibinin, davalının yetkiye, borca ve fer'ilerine itirazı sonucu durduğunu, dava konusu sigorta poliçesinin davalının ...'de bulunan yetkili acentesi tarafından düzenlendiğini, bu nedenle yetkiye ve esasa dair itirazların yerinde olmadığını ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takibin devamını ve %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, dava konusu taşınmaz ve çevresindeki binaların zemin ve ... katlarında yağış miktarlarının aşırı derecede yüksek olması ve körfezden fırtına şeklinde esen kuvvetli lodos neticesi drenaj kanallarının aşırı şişmesi nedeniyle sık sık su baskınına maruz kalabildiği, davacının kira sözleşmesinde belirlenen bu durumunu bildiği halde sigortacıya bildirmediği, dolayısıyla TTK'nın 1290. maddesindeki ihbar ve doğru beyan yükümlülüğüne aykırı hareket etmiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 13.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/828, Karar No: 2007/6229, Tarih: 14.06.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/828 E.  ,  2007/6229 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Tarih :

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili tarafından keşide edilen 30.9.2005 vade tarihli 7.500 YTL bedelli çekin 19.9.2005 tarihinde kaybedilip durumun ... ve ilgili muhatap bankaya bildirildiğini ve ödemeden men talimatı verildiğini, ancak dava dışı bankaya çekin ibraz edildiği ve karşılıksız kaşesi yazıldığını, ancak ödemeden men şartının çekin arkasına yazılmadığını, çekin davalı ... ... tarafından bulunup takibe konulduğunu oysaki müvekkilinin bu şahsı tanımadığını, çekin ecza deposuna verilmek üzere düzenlendiği, ancak diğer kıymetli eşyalarla birlikte çalındığını bu nedenle dava açma zarureti doğduğunu belirterek müvekkilinin çek nedeniyle borçlu olmadığının tesbiti ile %40 tazminata karar verilmesini talep ve dave etmiştir.

Davalı ... ... vekili ... ... tarafından işletilen dükkanın davacıya devri hususunda 17.500 YTL bedel üzerinden taraflar arasında şifahi anlaşma yapılıp davacının ... ...'a 5.000 YTL nakit ödeme yapıp bakiye borcu için ise aralarında dava konusu çekin de olduğu (2) adet çek düzenlenip ... ...'a verdiğini ve bu şahsın çekleri tahsil için Avukat olarak kendisine teslim ettiğini, zira davacının dükkan devir işinden vazgeçip çeklerin iadesine rağmen ...'ın bunu kabul etmeyip çekleri vekil olarak kendisine 24.8.2005 tarihinde teslim ettiğini ve çeklerin o tarihten itibaren kasada bulunduğunu, davacı tarafından kaybedilmesinin mümkün olmadığını, dava dışı 5.000 YTL'lık çekin tahsil edildiğini, dava konusu çekin ise, ... tarafından müvekkili ... ...'a verildiği ve takibe konulduğunu ancak icradaki alacağın yeniden ... tarafından temellük edildiğini öne sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuş, olayda adı geçen ... davaya dahil edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı ...'ın sahibi olduğu işyerinin davacı tarafından kullanılmak üzere taraflar arasında görüşmeler yapıldığı ve dükkanın davacıya devredildiği, dava konusu çekin bu amaçla düzenlendiği, davacının iddiasını ispat edemeyip hakkında kaybetmediği çeki kaybetmiş gibi göstermek suretiyle "suç uydurma ve karşılıksız çek keşide etme"nedeniyle Aşkale Asliye Ceza Mahkemesinde dava açılıp davacının mahkum olduğu, dosyanın temyiz aşamasında bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazına gelince:;

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazına gelince:;

Mahkemece İİK.nun 72/4.maddesi uyarınca tazminat yönünden olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 14.6..2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21257, Karar No: 2013/19779, Tarih: 09.09.2013

**2. Ceza Dairesi         2013/21257 E.  ,  2013/19779 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2012/166530

MAHKEMESİ : Şanlıurfa 5. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 01/03/2012

NUMARASI : 2011/699 (E) ve 2012/183 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

O yer Cumhuriyet savcısının, 01/03/2012 tarihinde verilen hükmü, Uyap sistemi üzerinden 1412 sayılı CMUK'nın 310/2.maddesinde öngörülen bir aylık süre içerisinde 02/04/2012 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından, tebliğnamedeki temyiz isteminin reddine dair düşünceye katılınmamıştır.

Olay tarihinde saat 14:35' te gelen ihbarda Diş Hastanesi önünde park halinde bulunan araçtan 45 yaşlarında bir şahsın teyp çaldığının belirtilmesi üzerine belirtilen istikamette elinde torba ile tedirgin hareketlerde bulunan sanık saat 15:30' da yakalandığında elindeki poşette bir adet pense, 7 adet kaset ve yakınana ait oto teybinin ele geçirildiğinin anlaşılması ve sanığın hastaneden rapor almaya gittiğinde, 15-16 yaşlarında tanımadığı bir gencin verdiğini bildirmesi, yakınanın ise sanığı, aracını kilitlerken aracının yanında otururken gördügünü, 15 dakika sonra geldiğinde teybin çalınmış olduğunu, adamın polis arabasında olduğunu ve teybin polisler tarafından aynı şahıstan alınmış olduğunu beyan etmesi karşısında; yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile sanık hakkında beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, O yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 09/09/2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3709, Karar No: 2018/5060, Tarih: 02.07.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/3709 E.  ,  2018/5060 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... . Asliye Hukuk ve ... . Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, davalıların nüfus kaydındaki baba adı düzeltilmesi istemine ilişkindir.

... . Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın soybağına ilişkin ve görevin aile mahkemelerine ait olduğu gerekçesi ile görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

... . Aile Mahkemesince ise uyuşmazlığın neseple ilgisinin olmadığı, sehven oluşturulan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 4. maddesi uyarınca, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Vesayet” başlıklı üçüncü kısımı hariç olmak üzere “Aile Hukuku” başlıklı İkinci Kitabından (m.118 ilâ 395 arası) kaynaklanan davalara bakmak görevi aile mahkemelerine aittir. Bu nedenle, TMK'nın “Hısımlık” başlıklı 282 ilâ 363. maddeleri arasında yer alan soybağına ilişkin davalar, aile mahkemeleri tarafından çözümlenmelidir.

Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi gereğince, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istemlerine ilişkin davalara bakmak görevi ise asliye hukuk mahkemelerine ait bulunmaktadır.

Davanın kabulü halinde, her iki dava türünde de nüfus kayıtlarında değişiklik yapılmasının gerekmesi nedeniyle, benzer sonuçlara sahip bu davalar arasında görevli mahkemenin belirlenebilmesi için davanın vasfının doğru olarak tayin edilmesi önem kazanmaktadır.

4721 sayılı TMK'nın 282. maddesi uyarınca, anne ile çocuğu arasındaki soybağı doğum ile; baba ile çocuk arasındaki soybağı ise “Anne ile evlenme”, “Tanıma” ve “Hâkimin hükmü” ile kurulmaktadır. Diğer taraftan, evlat edinme de soybağı oluşturan hallerdendir.

TMK'nın 285. maddesinde yer alan “Babalık karinesi” uyarınca, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir.

TMK'nın 285. maddesinde yer alan “Babalık karinesi” uyarınca, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir.

Nüfusta kayıtlı anne ve baba adının gerçeği yansıtmadığı ve bu nedenle gerçek anne ve baba adının yazılması istemiyle açılacak ve nüfusa kayıtlı bulunan hanenin de değiştirilmesi sonucunu doğuracak davalarda, esasen iki iddia bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, çocuğun kayden anne olan kadından değil, başka bir anneden doğduğu; ikincisi ise, kayden baba olarak gözüken kişinin genetik baba olmadığı iddiasıdır. Bu davada, kayden anne gözüken kişinin çocuğu doğurmadığı, genetik annenin başka bir kadın olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda sözü edilen babalık karinesi aksi yönde işleyecek ve “Genetik annenin kocası olmayan” kayden babanın babalık sıfatı, aksine bir iddia bulunmadığı takdirde, ortadan kalkacaktır. Mahkemece belirlenen genetik annenin, çocuğun doğduğu tarihte evli bulunduğunun anlaşılması halinde, TMK'nın 285. maddesinde yazılı babalık karinesi nedeniyle genetik annenin kocası olan erkek, baba sıfatını kazanacaktır. Bu durumda, soybağı ihtilafı ortaya çıkmayacağından, açıklanan muhtevadaki davalar, “Gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davasından ibaret kalacak ve görevli mahkeme, 5490 sayılı Kanunun

36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olacaktır. Ancak, çocuğun doğduğu tarihte, genetik annenin evli bulunmaması halinde, anne yönünden dava, “Gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davası olarak kalmakla birlikte; genetik anne ile evli olmayan genetik baba yönünden, “Babalık karinesi” gerçekleşmediğinden, genetik babanın nüfus kaydına işlenmesi talebi “Soybağı davası” niteliğini kazanacaktır. Bu takdirde ise uyuşmazlığın, 4787 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca aile mahkemesi tarafından incelenip çözüme kavuşturulması gerekecektir (Yargıtay HGK 2013/354-1554, 18. HD 2015/1360-3281, 2015/1591-4537).