muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/835, Karar No: 2015/7747, Tarih: 26.05.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/835 E.  ,  2015/7747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı sigorta şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortalı aracın neden olduğu kazada araçta yolcu olarak bulunan müvekkillerinin 20 yaşındaki kızları ...'in hayatını kaybettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, asıl davada; davacı anne ve baba için 500'er TL'den 1.000 TL destek tazminatının 20.7.2012 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 17.1.2013 tarihinde talebini, anne için 19.156,50 TL, baba için 17.415 TL toplam 36.571,50 TL'ye yükseltmiş; birleştirilen 2013/228 Esas sayılı davada; davacı anne için 19.994,37 TL, baba için 21.084,73 TL olmak üzere toplam 41.079,10 TL destek tazminatının 20.7.2012 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, müvekkilinin sigortalının kusuru ve poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu, tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini öne sürerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; bilirkişi raporu benimsenerek, asıl ve birleşen davanın kabulüne, asıl davada; davacı anne için 19.156,50 TL, baba için 17.415 TL olmak üzere toplam 36.571,50 TL; birleşen davada; davacı anne için 19.994,37 TL, baba için 21.084,73 TL olmak üzere toplam 41.079,10 TL destek tazminatının 20.7.2012 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı sigorta şirketi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, dava konusu taşımanın hatır taşıması olmayıp sürücü ve destek ...'in yakın akraba olması sebebiyle ahlâki bir görevin ifası niteliğinde olmasına göre, davalı sigorta şirketi vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 1.485,61 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı Güneş Sigorta AŞ.'den alınmasına, 26.5.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4027, Karar No: 2018/8938, Tarih: 17.09.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/4027 E.  ,  2018/8938 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5809 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığın, sözleşmenin düzenlendiği yıllarda, dağıtıcı firmalar tarafından kendilerine çok sayıda faturasız ve kullanıma açık hat geldiği, hiçbir zaman bu hatlara dair bayilerinde bir abonelik sözleşmesi imzalanmadığı gibi kendilerine sözleşmeleri sisteme girmeleri için verilen anahtar kartı da Ar-Tek İletişim Sistemleri Elektronik Tic. Ltd. Şti.'nin sahibi olan diğer sanık ...'in kullandığı, işyerinde asıl işlerin büyük kısmıyla oğlunun ilgilendiği yönündeki savunmaları, aynı kamu davasında beraat eden diğer sanık ...'nin ise kendi firmalarının sadece hattı aktive ettiği, sisteme anahtar kart ile giriş yapan bayiinin sanığın sahibi olduğu ... adlı alt bayi olduğu yönündeki savunmaları, öte yandan dosyada mevcut abonelik sözleşmesi üzerinde bulunan "satış noktası/imza - kaşe" bölümünde ve ekli nüfus cüzdanı fotokopisi üzerinde; sadece diğer sanık ...'nin sahibi olduğu "Ar-Tek İletişim Sistemleri Elektronik Tic. Ltd.Şti."nin kaşe ve imzasının bulunması ve kimlik fotokopisi üzerinde "aslı görülmüştür" şeklindeki kaşeyle yanında yine şirket kaşesi ve imzası bulunması, sanık ...'ın sözleşmeyi yaptığına dair Avea şirkerinden gelen yazı cevabı dışında hiçbir delil ve gösterge bulunmaması, keza yapılan bilirkişi incelemesinde sözleşme üzerindeki yazı ve imzaların da sanığın eli ürünü olmadığının belirlenmesi karşısında;

Her ne kadar da işletmeci (operatör) şirket olan Avea'dan gelen yazı cevabına göre; suça konu abonelik sözleşmesinin aktive edeninin (iletişime açanın) "Ar-Tek İletişim Sistemleri Elektronik Tic.Ltd.Şti." alt bayiinin ise ... ünvanlı bayi olduğunun sistemde görüldüğü bildirilmişse de; rıza dışı oluşturulan sözleşme ve ekli kimlik fotokopisi üzerinde kaşe ve imzası yer alan satıcı bayiinin "Ar-Tek ... Ltd. Şti." isimli bayi olduğunun

dosyadan açıkça anlaşıldığı, bu firmanın sözleşmeyi aktive ederek hattı kullanıma açtığı, ancak sanık ...'ın bu sözleşmeyi hazırladığına dair dosyada yeterli delil bulunmadığı değerlendirilmekle,

5809 sayılı Kanun'un 56/4. maddesi kapsamında düzenlenen suçun failinin; "...Kişinin bilgisi ve rızası dışında, işletmeci veya adına iş yapan temsilcisi sıfatıyla, abonelik tesisi veya işlemi veya elektronik kimlik bilgisini haiz cihazların kayıt işlemi yapan, yaptıran, bu amaçla gerçeğe aykırı evrak düzenleyen, evrakta değişiklik yapan veya bunları kullanan..." kişiler olması,

5809 sayılı Kanun'un 56/4. maddesi kapsamında düzenlenen suçun failinin; "...Kişinin bilgisi ve rızası dışında, işletmeci veya adına iş yapan temsilcisi sıfatıyla, abonelik tesisi veya işlemi veya elektronik kimlik bilgisini haiz cihazların kayıt işlemi yapan, yaptıran, bu amaçla gerçeğe aykırı evrak düzenleyen, evrakta değişiklik yapan veya bunları kullanan..." kişiler olması,

Suça konu sözleşmeler veya eklerinde, sanığın yetkilisi olduğu bayiinin isminin, kodunun, kaşesinin veya yetkili imzasının bulunmaması, dolayısıyla sanığın suça konu sözleşmelerle ilgisinin, operatör şirketin yazı cevabından başka bir delille ispatlanamamış olması nedeniyle sanığın atılı suçu işlediğinin sabit olmaması gerekçesiyle CMK'nın 223/2-e maddesinden beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Kabule göre ise;

1-) Sanığın iddianamede anlatılan eyleminin "kişinin rızası dışında abonelik sözleşmesi düzenlemek" olduğu kabul edilmesine ve dosyada yer alan sözleşmede ekinde kimlik fotokopisi olmasına rağmen, 5809 sayılı Kanun'un 56/3. maddesinde yazılı "abone kimlik bilgileri örneği almadan sözleşme düzenlemek" suçundan dolayı sanık hakkında 56/3. maddesi delaletiyle, yine aynı Kanun'un 63/10. maddesi gereği hüküm kurulması,

2-) Sanık hakkında hüküm kurulurken, temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenilmesini gerektirir özelliklerin neden ibaret olduğu denetime olanak verecek şekilde tartışılıp değerlendirilmeden, 5809 sayılı Kanun'un 63/10. maddesinde belirlenen cezai yaptırımın alt sınırı 50 gün olmasına rağmen; "suçun işleniş biçimi" gibi TCK'nın 61. maddesinde yer alan ibarelerin tekrarlanması suretiyle, gerekçesiz ve orantısız şekilde alt sınırdan uzaklaşılarak, temel cezanın teşdiden 160 gün adli para cezası olarak belirlenmesi,

Kanuna aykırı ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 17/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/222, Karar No: 2007/1539, Tarih: 08.02.2007

**2. Hukuk Dairesi         2007/222 E.  ,  2007/1539 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk ( Aile ) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Velayetin Değiştirilmesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle \* velayetin değiştirilmesi davasının durumun değişmesi halinde, her zaman açılmasının imkan dahilinde bulunduğunun anlaşılmasına göre yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine peşin alınan harcın mahsubuna, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oycokluğuyla karar verildi.08.02.2007

KARŞI OY YAZISI

Davacı tarafından 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre velâyetin “yeniden düzenlenmesi” konusunda dava açıldığı ve dava konusu çocuğun bir “temsil kayyımı” tarafından temsil edilmeden karar verildiği konusunda değerli çoğunluk ile aramızda “görüş birliği” vardır.

Çekişme nedir?;

Velâyetin “yeniden düzenlenmesine” yönelik davalarda dava konusu çocuk bir “temsil kayyımı” tarafından “usulüne uygun biçimde” temsil edilmeden işin esasının incelenebileceğine yönelik değerli çoğunluğun düşüncesine katılmıyorum.

Velâyet ilişkisinde “iki taraf” (=Ebeveyn ve çocuklar) söz konusudur. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 32)

Velâyet, küçüklerin ve bazı durumlarda kısıtlı çocukların gerek kişiliklerinin gerek mallarının korunması ve onların temsili konusunda yasanın ana babaya yüklediği ödevler ile bu ödevlerin gereği olan hakların “tümünü” ifade eder. (Ömer Uğur GENÇCAN, Boşanma Hukuku, Yetkin Yayınevi, Ankara 2006, Kısaltma: GENÇCAN-Boşanma-2, s. 843)

Temsil kayyımı ise bir kimseyi belirli bir iş ya da birden fazla işte “temsil etmesi” için atanan kişiyi ifade eder.(OĞUZMAN/DURAL, Aile Hukuku, İstanbul-1994, s. 510)

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 183 hükmüne ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alacağı gibi çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hâkim 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 348 hükmünde yer alan hâllerde velâyetin kaldırılmasına da karar verir.

Velâyet, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hükümleri ile de ana baba yararına değil “çocuk yararına” bir hak olarak kabul edilmiştir. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 46)

Velâyet ilişkisinin yeniden düzenlenmesinde bu sebeplerle “çocuğun yararı” gözönünde tutulmalıdır.(ÖZTAN, Aile Hukuku, s. 472, Lüchinger/Geiser, Art.157, nr. 13, BGE 118 II 23)

Velâyet, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hükümleri ile de ana baba yararına değil “çocuk yararına” bir hak olarak kabul edilmiştir. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 46)

Velâyet ilişkisinin yeniden düzenlenmesinde bu sebeplerle “çocuğun yararı” gözönünde tutulmalıdır.(ÖZTAN, Aile Hukuku, s. 472, Lüchinger/Geiser, Art.157, nr. 13, BGE 118 II 23)

Velâyet, ana-babaya bırakılan denetimsiz bir hak olmaktan çıkarılmış, kamusal niteliği olan bir hak olduğundan bu hakkın kullanımı “denetlenmektedir”. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 19)

Velâyetin kötüye kullanılması halinde çocuğu korumak üzere alınabilecek “en radikal”, “en etkin” önlem ve bu anlamda “son çare” ise velâyetin kaldırılmasıdır.(Rona SEROZAN, Çocuk Hukuku, İstanbul-2005, s. 292.)

Velâyete ilişkin dava “çocuğun güvenliğini” doğrudan ilgilendiren bir dava olup velâyet kendisinde bulunan davalının her zaman çocuğun yararına davranmayacağı şu veya bu gibi düşüncelerle çocuk aleyhinde birleşmesi ve onun zararına bir durum yaratması davanın açılış sebebi göz önüne alındığında olası olduğundan çocuğun “davalı tarafından temsil edilmesi” son derecede sakıncalıdır

Dava konusu çocuk ile yasal temsilcisi davalı arasında menfaat çatışması vardır. (TMK. m. 426 b. 2). Zaten çocuk yönünden “işler yolunda gitmediğinden” bu sebeple velâyetin “yeniden düzenlenmesi” için dava açılmıştır/açılmak zorunda kalınmıştır.

O halde “velâyetin yeniden düzenlenmesi” davasında;

-dava konusu çocuğa bir temsil kayyımı atanmalı,

-temsil kayyımı davaya katılmalı,

-temsil kayyımı tarafından gösterildiği takdirde delilleri toplanarak sonucu uyarınca bir karar verilmelidir.

Hükmün bu gerekçe ile bozulması görüşünde olduğumdan değerli çoğunluğun “farklı görüşüne” katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/11253, Karar No: 2015/4790, Tarih: 24.03.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/11253 E.  ,  2015/4790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SARAY(TEKİRDAĞ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 31/03/1997

NUMARASI : 1995/310-1997/64

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescili ile alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava dosyasında bulunması gereken, Saray Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/615 Esas sayılı dava dosyasına rastlanılamamıştır. Sözü geçen dosyanın, dosyasına konularak temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16967, Karar No: 2022/6682, Tarih: 04.04.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/16967 E.  ,  2022/6682 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 15/03/2022 Salı günü asıl ve birleşen davada davacı vekili Av. ... ile asıl ve birleşen davada davalı vekili Av. ... Akyazı geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan tarafların vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili; davalı şirketin işlettiği taş ocağından çıkan tozun müvekkiline ait meyve ağaçlarına zarar verdiğini, taş ocağından çıkan atıkların ise dere yatağında birikerek yağış sonrası taşması sonucu meyve ağaçlarının kurumasına, verimlerinin düşmesine, mahsul kaybına ve bir kısım taşınmaz üzerine bu atıkların birikmesine sebebiyet verdiğini belirterek, maddi zararın giderilmesini, müdahalenin men’ini ve işletmenin kal’ini talep etmiştir.

Davalı vekili; tesisin ruhsat ve izinleri çerçevesinde ve çevreye zarar vermeyecek şekilde faaliyet yürüttüğünü, izin sahası dışına bir taşma olmadığını, zararın yoğun yağan yağmur ve kar sularının erimesi ile oluştuğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalının yürüttüğü faaliyetin bir sonucu olarak zarar meydana gelmiş ise de, davalının işletme için gerekli izinlerinin bulunduğu, idarece belirlenen alana pasa döküldüğü, davalı tarafından gerekli tedbirlerin alındığı, bu nedenle bir kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla hukuki sorumluluğunun da olmayacağı, işletmeye ruhsat verilmesi ve pasa döküm alanının belirlenmesine ilişkin olarak idarenin sorumluluğunun olduğu gerekçesiyle, davalının asıl ve birleşen davalarda pasif dava ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine dair verilen 04/05/2016 tarihli ilk karar, Dairemizin 08/10/2019 tarihli ve 2016/14594 esas, 2019/4452 karar sayılı ilamı ile “dosya kapsamından, asıl ve birleşen davalarda davacının taleplerinin davalı tarafından işletilen taş ocağı nedeniyle oluşan zararların tazminine ve dolayısıyla haksız fiil sorumluluğuna dayandığı, davalı şirketin faaliyetinin gerekli ruhsat ve izinlere uygun olmasının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, haksız eylem faili olarak davalıya husumet düştüğü, bu durumda, işin esasının incelenmesi” gereğine değinilerek kararın bozulmasına karar verilmiş; davalı vekilinin karar düzeltme istemi Dairemizin 29/06/2020 tarihli ve 2020/186 esas, 2020/2395 karar sayılı ilamı ile reddedilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmuş, davalının yürüttüğü faaliyetin bir sonucu olarak zarar meydana gelmiş ise de, çevre bilirkişi raporlarında davalının işletme için gerekli izinlerinin bulunduğu, idarece belirlenen alana pasa döküldüğü, davalı tarafından gerekli tedbirlerin alındığının belirtildiği, yine davalının dosyaya sunduğu uzman görüşünde yer alan tesiste toz tutma sisteminin bulunup etkin olarak çalıştığı, emisyon izin belgesine sahip olduğu yönündeki tespit dikkate alındığında davalının faaliyetini, ilgili kurumlar tarafından verilen ruhsatlara uygun olarak yerine getirdiği, faaliyetin yürütülmesi sırasında bir kusuru bulunmadığı ve davalının davacının uğradığı zarardan da sorumlu olmadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Asıl ve birleşen davalar, haksız eyleme dayalı maddi tazminat, müdahalenin önlenmesi ve işletmenin kâl’i istemlerine ilişkindir.

Mahkemece her ne kadar bozma ilamına uyulduğu belirtilerek asıl ve birleşen davaların esastan reddi yönünde hüküm kurulmuş ise de; varılan sonucun bozma ilamı ve dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında haksız fiilin varlığı tespit edilmiş olup, bu konuda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bozma kararında, tespit olunan davaya konu haksız fiilin faili olan davalının faaliyetinin gerekli ruhsat ve izinlere uygun olmasının sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı ve dava konusu uyuşmazlığın esasının çözümüne gidilmesi gereğine işaret edilmiştir.

Mahkemece ise bozma sonrası dosya kapsamındaki tüm deliller değerlendirilmeden ve başkaca bir inceleme yapılmadan, bozma öncesi husumet yönünden verilen ret kararına ilişkin gerekçenin aynen tekrarlanmasıyla yetinilmiş, bozmanın gereği yerine getirilmeksizin eksik inceleme ile asıl ve birleşen davaların esastan reddine karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde; davalı her ne kadar ruhsat içerisinde kendisine gösterilen pasa döküm sahasına döküm yaptığını, gerekli izinlerinin olduğunu savunmakta ise de; tespit raporu, bilirkişi raporları, ilgili kurumlar ve Bakanlıklar tarafından davacıya ait taşınmazlarda yaptırılan inceleme ve denetim sonucunu bildiren raporlar, davalı şirket yöneticileri hakkında çevrenin taksirle kirletilmesi suçundan açılan ceza davası kapsamında yer alan olay yeri tespit tutanakları ve mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporları, Sakarya Valiliği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından davalı şirket hakkında uygulanan idari para cezaları ve gönderilen uyarı yazıları kapsamında; davalı şirketin çalışma alanı içerisinden dere yatağını oluşturan kollardan ikisinin geçmesi nedeniyle taş ocağından çıkan moloz, çakıl vb atıkların dere yatağına yağışlı havalarda akmasını önlemek için gerekli tedbirlerin alınmadığı, ağaçların zarar gördüğü, dere yatağına yakın bölgelerde stoklanan atıkların yağışlarla birlikte dere yatağına akarak toprakta kalıcı etki bıraktığı değerlendirilmiştir.

Şu halde mahkemece, önceki 08/10/2019 tarihli bozma ilamının gereği yerine getirilerek davacının asıl ve birleşen davalardaki tüm iddia ve talepleri doğrultusunda ayrı ayrı inceleme yapılıp davaya konu parsellerde zararın oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise hangi sebeplerle oluştuğu konusunda gerektiğinde uzman bilirkişiler vasıtasıyla taşınmazlar başında keşif de yapılmak suretiyle dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davalının sorumluluğu yönünden zarar kapsamı belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, bozma gereği yerine getirilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamış, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.

2-Kabule göre de; davacı yan bozma öncesi 07/04/2016 havale tarihli ıslah dilekçesi ile asıl ve birleşen iki davaya ilişkin toplam talebini 174.260,00 TL ye yükselttiğini bildirmiş, ıslah harcını yatırmış, bozmadan sonra da 2016/456 esas sayılı dosyanın asıl dosya ile ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Bozmadan sonra mahkemece, davacının dilekçesinde hangi dosya için ne miktarda dava değerini ıslah ettiğini ayrı ayrı belirtmediği, bozmadan önceki asıl ve birleşen iki dosyadaki talepler yönünden toplam değer üzerinden tek bir kalemde ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle, 07/04/2016 tarihli dilekçenin ıslah dilekçesi niteliğinde olmayıp davacının asıl dosya, birleşen 2011/589 ve birleşen 2011/660 esas sayılı dosyalarda ıslah yapmamış sayılmasına karar vermiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hakimin davayı aydınlatma ödevi” başlıklı 31. maddesine göre, “Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu olduğu durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.”

Düzenlemede her ne kadar “açıklama yaptırabilir” denilmişse de bunun, hâkimin davayı aydınlatması için bir “ödev” olduğunu kabul etmek gerekir. Çünkü davayı aydınlatma ödevi sayesinde hâkim, iddia ve savunmanın doğru ve tam olarak anlaşılmasını sağlayacak ve bu şekilde doğru olmayan bir kararın verilmesini önleyecektir.

Şu durumda, mahkemece davacıya asıl ve birleşen davaların her biri yönünden ıslahla talep edilen miktarların ne olduğu konusunda hâkimin aydınlatma ödevi kapsamında açıklama yaptırılması ve taleplerin açıklığa kavuşturulması gerekirken, yazılı şekilde ıslahın yapılmamış sayılmasına karar verilmesi de doğru olmamıştır.

3-Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

Şu durumda, mahkemece davacıya asıl ve birleşen davaların her biri yönünden ıslahla talep edilen miktarların ne olduğu konusunda hâkimin aydınlatma ödevi kapsamında açıklama yaptırılması ve taleplerin açıklığa kavuşturulması gerekirken, yazılı şekilde ıslahın yapılmamış sayılmasına karar verilmesi de doğru olmamıştır.

3-Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 3.815,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 04/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.