muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/58, Karar No: 2019/2727, Tarih: 05.02.2019

E) Gerekçe:

1- Davalı Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Turizm Madencilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyizi yönünden yapılan inceleme sonucunda;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Turizm Madencilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddine, karar verildi.

2- Davalı ...Ş. ve Kazancı Holding A.Ş. vekilinin temyizi yönünden yapılan inceleme sonucunda ise;

Davacı taraf, dava dilekçesinde davalılardan ... İnş. Mad. Taah. Av ve Spor Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin işçisi olduğu ileri sürmüş ancak davalı ...Ş. ve Kazancı Holding A.Ş.'nin sorumluluğu ile ilgili herhangi bir açıklamada bulunmadan anılan davalıların da alacaklardan sorumlu tutulmasını istemiştir.

Davalılar ... Elektrik Satış A.Ş. ve Kazancı Holding A.Ş. vekili tüm aşamalarda husumet itirazında bulunmuştur.

Dairemizin yukarıda yazılı bozma ilamı sonrası davacı taraf davalılar ... Elektrik Satış A.Ş. ve Kazancı Holding A.Ş. sorumluluğuna yönelik bir kısım internet ortamından temin edilen belgeler sunarak bu davalılar ile davacının çalıştığı Kozbükü Hes projesinin lisans sahibi olan dava dışı İdil 2 Enerji A.Ş.arasında organik bağ olduğunu ileri sürerek anılan davalıların da sorumlu tutulmasını istemiştir.

Mahkemece davacının sunduğu belgeler ve Tic. Sicil kayıtları gerekçe gösterilerek davacının çalıştığı ...Hes projesinin lisans sahibi olan dava dışı idil 2 Enerji A.Ş. ile davalılar ... Elektrik Satış A.Ş. ve Kazancı Holding A.Ş. arasında organik bağ olduğu gerekçesi ile davacı alacaklarından anılan davalıların sorumluluğuna karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belglere göre, davacının ... Hes Projesinin inşaat işinde Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Turizm Madencilik Nak. ve Tic. Ltd. Şirketinin asıl, ... İnş. Mad. Taah. Av ve Spor Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin ise alt işverenliğinde işçi olarak çalıştığı, söz konusu projenin lisans sahibinin ise dava dışı İdil 2 Enerji A.Ş. olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar proje lisans sahibi İdil 2 Enerji A.Ş. ile davalılar ... Elektrik Satış A.Ş. ve Kazancı Holding A.Ş. nin ortaklık yapısında benzerlik bulunsa ve davacı tarafça sunulan bir kısım internet ortamından temin edilen belgelerde, davacının çalıştığı proje ile ilgili bilgeler yer almış ise de, bu hususlar davalılar ... Elektrik Satış A.Ş. ve Kazancı Holding A.Ş.'yi davacının alacaklarından sorumlu tutmak için yetersizdir. Şirketlerin aynı Holding bünyesinde bulunması, birinin asıl işveren olduğu işte diğerlerini de asıl yada alt işveren konuma getirmez. Bunun dışında, birlikte istihdama yönelik olarak iddia ve ispat olmadığı gibi davalılar ... Elektrik Satış A.Ş. ve Kazancı Holding A.Ş. nin asıl işveren olarak sorumlu tutulmasını gerektirir somut deliller de ortaya konmamıştır.

Öte yandan davacının sunduğu ve Mahkemenin karar gerekçesinde yar alan belgelerin bir kısmı davalı ...Ş. ile ilgili olmayıp dava dışı ... Enerji Üretimi A.Ş. ile ilgilidir.

Açıklanan nedenlerle davalılar ... Elektrik Satış A.Ş. ile Kazancı Holding'e yönelik davanın husumetle ilgili ispat yetersizliği nedeniyle reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile kabulü bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 05/02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2488, Karar No: 2010/5598, Tarih: 26.04.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/2488 E.  ,  2010/5598 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için:

1- Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1976 tarihide yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin

2- Çekişmeli taşınmazın bir kısmının ... Köyü, bir kısmının ... Köyü mülki sınırları içinde kaldığı anlaşıldığından Kapuzlu ve ... köylerinde arazi kadastrosunun hangi tarihlerde yapıldığı ve hangi tarihlerde ilan edilerek kesinleştiği kadastro müdürlüğünden sorularak alınacak cevabi yazının,

3- Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yeri gösterir orijinal kadastro paftasının orijinalinden çekilmiş fotokopisinin,

4- Çekişmeli taşınmazın belediye imar planı içinde kalıp kalmadığı, eğer kalmakta ise hangi tarihte imar planı içine alındığı ... Belediye Başkanlığından sorularak alınacak cevabi yazının dosyada yer alması,

dosya içine konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 26/04/2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/22553, Karar No: 2017/27701, Tarih: 06.12.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/22553 E.  ,  2017/27701 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

01.07.2016 tarihinde kabul edilip 23.07.2016 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Kanunun 21 maddesi ile 2797 Yargıtay Kanununun 60. maddesinin 3. fıkrası değiştirilmiştir. Bu düzenlemeye göre dosya kendisine gönderilen ilgili Hukuk dairesi yapacağı ön inceleme sonucunda işbölümü bakımından kendisini görevli görmez ise gerekçeleri ile birlikte dosyayı görevli Daireye gönderecektir.

Bu durumda dosya içeriğine temyizin kapsamına, uyuşmazlığın dere yatağı olarak sınırlandırılan taşınmaza müdahalenin meni kal ve tapu iptali-tescili istemine ilişkin bulunmasına göre, temyiz inceleme görevi Yargıtay Kanununun 14.maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'ne aittir.

Yukarıdaki yasal düzenleme de dikkate alındığında, dosyanın görevli Yargıtay 8. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1585, Karar No: 2021/917, Tarih: 04.02.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/1585 E.  ,  2021/917 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ANKARA 26. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen cezai şartın tahsili ve uyarı verilmesi işlemlerinin iptali davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda; tarafların istinaf başvurularının reddine yönelik olarak verilen kararın süresi içinde davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; ... Eczanesi’nin sahibi olduğunu, davalı kurumun 23.11.2015 tarihli yazısı ile muayene katılım payını tahsil etmemek amacıyla reçete girip sildiği gerekçesiyle 2012 Eczane Protokolünün 5.3.15. maddesi uyarınca hakkında 49.060,00 TL cezai şartın tahsiline ve uyarı cezası verilmesine karar verildiğini, haksız yere uygulanan cezai şart ve uyarı işleminin iptalini talep etmiştir.

Davalı; davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince; davanın kısmen kabulüne, davalı SGK'nın 23.11.2015 tarih 40815654/12001-18348460/5901972 sayılı yazıları ile 2012 yılı protokolünün 5.3.15 maddesi gereği 49.060,00 TL cezai şart ve bir kez yazılı uyarı işleminin kısmen iptali ile cezai şartın 43.045,00 TL olarak tespitine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre tarafların tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalı aleyhine yargılama gideri olarak hükmedilen harca yönelik temyiz incelemesinde;

Davalı SGK Başkanlığı'nın, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 36. maddesi hükmüne göre harçtan muaf olması nedeniyle kendisinden karar ve ilam harcı alınamayacağı gibi davacı tarafından karşılanan 865,53 TL harç giderinin de davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının düzeltilerek onanması, HMK'nın 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının düzeltilerek onanması, HMK'nın 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle tarafların tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA ve ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının dördüncü bendinde yer alan "Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 27,70 TL başvuru harcı ve 837,83 TL peşin harcının toplamı 865,53 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine," cümlesinin çıkartılarak yerine "davacının yatırdığı tüm harçların karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine," cümlesinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine 04/02/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/27398, Karar No: 2022/5945, Tarih: 29.03.2022

**2. Ceza Dairesi         2020/27398 E.  ,  2022/5945 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Hüküm tarihinde farklı yargı çevresinde bulunan Tekirdağ 1 No’lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka bir suçtan hükümlü olduğu anlaşılan sanığa duruşmadan bağışık tutulmak isteyip istemediği sorulmadan ve bu hususta bir karar alınmadan, hükmün açıklandığı 22/10/2015 tarihli duruşmada hazır edilmeyerek hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK'nın 196. maddesine aykırı olarak savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 29/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16815, Karar No: 2014/19024, Tarih: 11.06.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/16815 E.  ,  2014/19024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 9. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/02/2012

NUMARASI : 2010/148-2012/59

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, izin ücreti, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti ile hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacıların murisi olan işçinin, davalı işyerinde çalışırken 15/03/2009 tarihinde iş kazasında vefat ettiğini belirtip, kıdem tazminatı ile izin ücreti, fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacıların murisinin tüm alacaklarının ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, davacıların murisi olan işçinin 15/03/2009 tarihinde iş kazasında öldüğü ve bu nedenle kıdem tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki ilk uyuşmazlık, davacıların murisi olan işçinin hizmet süresinin (kıdeminin) doğru olarak tespit edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacı vekili davacıların murisi olan işçinin 22/03/2003 tarihinde işe başladığını, 15/03/2009 tarihinde iş kazasında vefat ettiğini, işçinin 2004-2005 yıllarında askerlik nedeniyle 15 ay işine ara verdiğini, askerlik dönüşü hiç ara vermeden işine devam ettiğini ileri sürmüştür.

Davalı, davacıların murisi olan işçinin 22/03/2003 tarihinde işe başladığını, yaklaşık 11 ay çalıştıktan sonra işten ayrıldığını, sonrasında davalı şirkete ait olmayan 1082726 sicil numaralı bir işyerinde çalıştığını, 18/10/2005 tarihinde ise tekrar davalı şirkete ait işyerinde çalışmaya başladığını savunmuştur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacıların murisi olan işçinin 22/03/2003 tarihinde işe başladığı, 12/02/2004 tarihinde askerlik nedeniyle işten ayrıldığı, 18/10/2005 tarihinde tekrar davalı işyerinde işe başladığı ve 15/03/2009 tarihinde iş kazasında vefat ettiği buna göre işçinin iki dönem halinde davalı işyerinde çalıştığı, 22/03/2003-12/02/2004 tarihlerini kapsayan birinci dönem çalışmasının 10 ay 20 gün sürdüğü, 18/10/2005-15/03/2009 tarihlerini kapsayan ikinci dönem çalışmasının ise 3 yıl 4 ay 27 gün sürdüğü, işçinin toplam çalışma süresinin 4 yıl 3 ay 17 gün olduğu belirtilmiş ve tüm alacak hesaplamaları bu süreye göre yapılmıştır.

SGK hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, davacıların murisi olan işçinin, davalının savunmasını doğrular şekilde, 1082726 sicil numaralı bir işyerinde 15/09/2005-27/09/2005 tarihleri arasında çalışması görünmektedir. Dosya kapsamından, bu işyerinin davalı şirkete ait olup olmadığı tespit edilememiştir. Ayrıca, aynı işyerinde çalışan bir işçinin davalı işverene karşı açtığı işçilik alacaklarının tahsiline dair Bakırköy 13. İş Mahkemesi'nin 2007/654 esas numaralı dosyasında davacıların murisi olan işçi tanık olarak verdiği ifade de kendisinin 2005 yılının Ekim ayında işe başladığını söylemiştir.

Bu yapılan tespitler kapsamında, öncelikle SGK hizmet döküm cetvelinde davacıların murisi olan işçinin 15/09/2005-27/09/2005 tarihleri arasında çalıştığı anlaşılan 1082726 sicil numaralı işyerinin davalı şirkete ait olup olmadığının araştırılarak sonucuna göre işçinin tanık olarak verdiği yukarıda yazılı beyanı, tanık anlatımları ve dosyadaki tüm bilgi ve belgeler yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak davacıların murisi olan işçinin hizmet süresinin (kıdeminin) belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile hizmet süresinin hatalı olarak tespit edilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3- Taraflar arasındaki ikinci uyuşmazlık davacıların murisi olan işçinin fazla çalışma süre ve ücretinin doğru olarak hesaplanıp hesaplanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırkbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışmaücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.