muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/28408, Karar No: 2013/19788, Tarih: 10.10.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/28408 E.  ,  2013/19788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın beraatine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1-Sanığın, nakliyatçılık yaptığı ve dava konusu kaçak motorini ticari araç niteliğindeki kamyonunda kullandığının anlaşılması karşısında, eylemin kaçak petrolü ticari amaçla satın alma fiili kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, sanığın mahkumiyeti yerine yazılı gerekçelerle beraat kararı verilmesi,

Kabule göre de;

2-Dosya kapsamından suç nedeniyle aracın trafik kaydı üzerine herhangi bir tedbir konulmadığı gözetilmeksizin araç üzerine konulan tedbirin karar kesinleştiğinde kaldırılmasına karar verilmesi,

3-İddianame ile müsaderesi istenen ve el konularak İl Özel İdaresine teslim edildiği anlaşılan petrol hakkında herhangi bir karar verilmemesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.10.2013 günü oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Suç tarihinde Artvin Sulh Ceza Mahkemesince verilen 24.12.2010 tarih ve 245 sayılı önleme arama kararına istinaden kolluk görevlilerince yapılan yol kontrol çalışmaları sırasında, sanığın yönetimindeki aracın deposundan alınan akaryakıt numunesinin marker seviyesi yetersiz çıkmış, 5015 sayılı Petrol Yasasına aykırı davrandığından sanık hakkında kamu davası açılmış, sanık mahkeme beyanında deposunda sızıntı olan bir kamyondan akaryakıtın boşa gitmemesi için aldığını savunmuştur.

Mahkemece sanığın aldığı petrolü başkasına satmadığından ticari kastı olmadığı ve ayrıca önleme arama kararının sanığa ait araç deposundan numune alma yetkisini vermeyeceğinden sanığın beraatine hükmetmiş, dairece sanığın kaçak olduğunu bildiği yakıtı ticari nitelikteki aracında kullandığından bahisle mahkumiyeti gerektiği kanaatiyle yerel mahkeme kararını oyçokluğuyla bozmuştur.

Sanığın mahkumiyeti için yeterli ve yasal delil olup olmadığı hususunu incelediğimizde;

Sanık mahkeme savunmasında aldığı yakıtın kaçak olduğunu bildiğine ilişkin bir beyanda bulunmamıştır.

Mahkemece sanığın beraatine karar verilirken, sanığın aldığı petrolü başkalarına satmadığından eyleminin ticari olmadığı gerekçesi yerinde değilse de, ayrıca önleme aramasının sanığın aracının deposundan numune alma yetkisini vermediği biçimindeki gerekçe aşağıda açıklanacak nedenlerle sonucu itibariyle doğru olup, beraat kararının onanması gerekmektedir.

Sanık yakıtın kaçak olduğunu kabul etmemiştir. Bu durumda mahkumiyetin asıl kanıtı ele geçen petrol ve üzerinde yapılan inceleme sonucu elde edilen diğer bilgilerdir. O halde sözü edilen yakıtın nasıl ele geçirildiğini ve bu işlemin hukuka uygun olup olmadığını irdelemek gerekmektedir.

Sanık yakıtın kaçak olduğunu kabul etmemiştir. Bu durumda mahkumiyetin asıl kanıtı ele geçen petrol ve üzerinde yapılan inceleme sonucu elde edilen diğer bilgilerdir. O halde sözü edilen yakıtın nasıl ele geçirildiğini ve bu işlemin hukuka uygun olup olmadığını irdelemek gerekmektedir.

Dosyada bir örneği bulunan Artvin Sulh Ceza Mahkemesinin 24.12.2010 tarihli arama kararı incelendiğinde; Arvin-Erzurum karayolu üzerinde, Artvin İl giriş çıkış noktasında seyir halinde bulunan şahıslarda ve araçlarda arama yapmak için daha önce bulunulan taleplerle mahkememizce verilen kararlar ile yapılan yol uygulamalarında müdahale edilen olaylarda yol uygulaması netice vermiş ve suçla mücadelede etkili olmuş ve olacağıda değerlendirildiği; Artvin-Erzurum Karayolu üzerinde Beton Köprü mevkii olarak bilinen Artvin İl giriş çıkışında bulunan mahalde, seyir halinde olan şahıslar, şüpheli araçlar ve araç içerisinde bulunan şahıslar ve beraberindeki eşyalar ile araç içerisindeki kaçak eşya kaçırmaya müsait sonradan yapılmış veya orjinal haliyle bulunan boşluklarda makul şüphe olması halinde 27.12.2010 ile 27.01.2011 tarihleri arasında önleme araması yapılmasına izin verilmesi, Artvin Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 24.12.2010 tarihli yazılarıyla talep edilmiş, Mahkemece de talep gibi karar verildiği görülmüştür.

Bu karara istinaden sanığın aracında arama yapılmış ve dava konusu yakıt ele geçirilmiştir.

Olayımız bakımından yasal düzenlemeler incelendiğinde;

Anayasamızın;

2.maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir.

12.maddesi "herkes kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilemez, temel hak ve hürriyetlere sahiptir" hükmünü taşımaktadır.

13.maddesi ise, "temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla, sınırlandırılabilir. Bu sınırlamalar Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz" biçimindedir.

20.maddesinde de, özel hayatın gizliliği güvence altına alınmış ve "Milli güvenlik, kamu düzeni ve suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlakın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hakim kararı olmadıkça yine sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça, kimsenin üstü, özel kağıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz..." hükümleri mevcuttur.

Yine Anayasamızın 38.maddesinin 6.fıkrası da "Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez." hükmünü amirdir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Yasası'nın 206/2-a, 217/2, 230/1 maddeleri fıkralarıda hukuka uygun surette elde edilen delillerin kullanılabileceğini, kanuna aykırı elde edilenlerin ise hükme esas alınamayacağı şeklinde açık düzenlemeleri içermektedir.

Yine Anayasamızın 38.maddesinin 6.fıkrası da "Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez." hükmünü amirdir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Yasası'nın 206/2-a, 217/2, 230/1 maddeleri fıkralarıda hukuka uygun surette elde edilen delillerin kullanılabileceğini, kanuna aykırı elde edilenlerin ise hükme esas alınamayacağı şeklinde açık düzenlemeleri içermektedir.

Adli aramaların nasıl yapılacağı 5271 sayılı CMK.nun 116 ve devamı maddelerde düzenlenmiş olup, arama kararı verebilmesi için makul şüphenin bulunması gereklidir.

Önleme araması ise Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanununun 9.maddesi ile Arama Yönetmeliğinin 18 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. PVSK.nun 9.maddesinin 2.fıkrası "arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleri ile birlikte gösterilmesi gerekir." hükmünü amirdir.

Arama talep yazısı dosyada mevcut değilse de, arama kararına derc olunan talep yazısındaki gerekçeler genel ve soyut kavramlardan ibaret olup 27 Aralık 2010 ile 27 Ocak 2011 tarihleri arasında 30 gün boyunca sürekli arama yapılmasına izin vermeyi haklı kılar nitelikte makul sebepler gösterilmemiştir. Belirtilen sebepler soyut ve genel olmaları yanında şehirler arası bir yolda 30 gün süre ile önleme aramasına izin verilmesi, amacı aşan ve genel arama boyutuna ulaşan yasaya aykırı bir karar olur ki, böyle bir arama sonucu ulaşılan delillerin yasal nitelikte olduğu kabul edilemez.

Arama için makul şüphe ve sebeplerin olduğunu gösteren hiçbir olguya yer verilmeden genel ve soyut ifadelere dayalı ve genel aramaya dönüşen söz konusu arama izni yukarıda maddeler halinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu, herkesin vazgeçilemez, dokunulamaz temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu, temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunulamayacağı, yalnızca şartları varsa Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olmamak kaydıyla kanunla sınırlandırılabileceği, usulüne göre verilmiş hakim kararı olmadıkça kimsenin üstü, özel kağıtları ve eşyasının aranamayacağı kurallarını boşa çıkaran ve adli aramayı düzenleyen CMK.nun 116.maddesindeki "yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe varsa, şüphelinin veya sanığın üstü eşyası, konutu, işyeri ve ona ait diğer yerler aranabilir" önleme aramasını düzenleyen PVSK.nun 9.maddesinin 2.fıkrasındaki "arama talep yazısında arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleri ile birlikte gösterilmesi gerekir." biçimindeki hükümleri bertaraf eden bir karar niteliğine dönüşmüştür. Aramanın genel ifadeler dışında haklı ve makul bir gerekçesi gösterilmemiştir. Belirtilen gerekçeler ile tüm yurt sathında arama izni almak mümkün olur ki, bu da hukuk devleti özelliği ile bağdaşmaz. Ayrıca Benzer nitelikte daha önce de önleme arama izni verildiği ve bunun süreklilik kazandığı, dolayısıyla genel aramaya dönüştüğü önleme arama kararı içeriğinden anlaşılmaktadır.

Suç işleyenlerin bulunup cezalandırılması devletin görevi ise de, yargılama faaliyeti icra edilirken hukuk içinde kalınarak, kişilerin temel hak ve özgürlükleri korunarak, hakların özüne dokunulmaksızın ve yasaya uygun bir biçimde elde edilen delillerin kullanılması suretiyle gerçeğe ulaşılmalıdır.

O halde; Artvin Sulh Ceza Mahkemesinin önleme aramasına ilişkin olarak verdiği karar hukuka aykırı olup, bu karara istinaden durdurulup aranan aracın deposunda: ele geçen ve asıl delil niteliğini taşıyan yakıtın ulusal marker içermediği yolundaki analiz sonuçlarına dayanılamaz. Anayasa'nın 38/6, 5271 sayılı Yasa'nın 206/2-a, 217/2, 230/1.madde ve fıkralarına nazaran hukuka aykırı olarak elde edilen bu delil hükme esas alınamaz.

Bütün bu açıklamalardan sonra;

Sanığın mahkumiyetini gerektiren delil mevcut değildir, savunmalarında suçlamayı kabullenmemiştir.

Hukuka aykırı bir arama kararına dayanılarak elde edilen yakıt ve bunların uzak etkisi sonucu elde edilen hiçbir delile dayanarak hüküm kurma olanağı yoktur.

Sonuç olarak;

Yerel mahkemece verilen beraat kararı neticesi itibariyle doğru olup, düzelterek onanması gerektiği düşüncesiyle Sn. Çoğunluğun bozma yönünde oluşan görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2023/7411, Karar No: 2023/4730, Tarih: 12.10.2023

**2. Hukuk Dairesi         2023/7411 E.  ,  2023/4730 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1100 E., 2023/1319 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurma

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kütahya 2. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2022/295 E., 2023/123 K.

Taraflar arasındaki çocukla kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı anne vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, davacı tanığı dinlenmeden eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile kararın kaldırılarak eksiklikler giderildikten sonra karar verilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Gönderme kararı sonrasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile baba ile ortak çocuk arasında boşanma ilâmı ile kurulan kişisel ilişkinin kaldırılarak kararda belirtilen zamanlarda kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiştir.

Kararın davalı baba tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle boşanma ilâmı baba ile çocuk arasında kurulan kişisel ilişkinin değiştirilerek baba ile çocuk arasında kararda belirtilen zamanlarda kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı baba vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı anne vekili dava dilekçesinde; tarafların boşandıklarını, ortak çocuk ...'in velâyetinin anneye verilerek baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulduğunu, çocukta okul öncesi dönemde sadece geç yürüme ve geç konuşma dışında bir sorun bulunmazken, okula gitmeye başlaması ile birlikte öğrenme güçlüğünün olduğunun anlaşıldığını, "dikkat eksikliği ve disleksi" tanısı konduğunu, çocuğun durumundan dolayı özel eğitim aldığını, özel eğitiminin aksamamasının önemli olduğunu ancak babanın bu durumu önemsemediğini, yazın baba ile yatılı kurulan kişisel ilişkide çocuğun eğitiminin aksadığını, "okusa da olur okumasa da olur, herkes okuyacak diye bir şart mı var" dediğini, babanın evlendiğini ve bir çocuğu daha olduğunu, çocuğun babasının kardeşi ile ilgilenip onun yaptığı yaramazlıklardan dolayı kendisini suçlayıp tokat attığını söylediğini ve çocuğun psikolojisi bozulduğunda da öğrenmesinin iyice yavaşladığını iddia ederek; baba ile çocuk arasındaki kişisel ilişkinin yeniden düzenlenerek çocuğun ilköğretimi bitene kadar yatılı olmayacak şekilde kişisel ilişki kurulmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı baba vekili cevap dilekçesinde; baba hakkındaki iddiaların doğru olmadığını, tarafların anlaşmalı boşanma kararındaki iradelerinden dönmelerini gerektirecek bir durumun kanıtlanmadığını, babanın da çocuğun eğitimine önem verdiğini, annenin babanın yeniden evlenip bir düzen kurmasını kabullenemediğini ve bu konuda çocuğu babanın yeni eşine karşı olumsuz yönlendirdiğini iddia ederek; davanın reddine hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. İlk Derece Mahkemesinin Birinci Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 20.04.2021 tarih ve 2020/750 Esas, 2021/421 Karar sayılı kararı ile, çocuğun babası ile olan kişisel ilişkinin sınırlandırılmasını gerektirecek bir durumun ispatlanmadığı gerekçesi ile, davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Gönderme Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı anne vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin 11.03.2022 tarih ve 2021/1222 Esas, 2022/561 Karar sayılı kararı ile, davacı tanığı Mualla dinlenmeden eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile kararın kaldırılarak eksiklikler giderildikten sonra karar verilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesinin Son Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların boşandıkları ve boşanma ilâmı ile baba ile ortak çocuk ... arasında çocuk üç yaşına gelene kadar pazar günleri ve dini bayramların ikinci günleri saat 10.00 ile 18.00 arasında ve üç yaşından sonra her ayın birinci ve üçüncü cumartesi günü saat 10.00 ile pazar günü saat 18.00 arasında, babalar gününde ve dini bayramların ikinci gününde saat 10.00 ile 18.00 arasında, her yıl şubat ayının birinci günü saat 10.00 ile yedinci günü saat 18.00 arasında ve her yıl temmuz ayının birinci günü saat 10.00 ile otuz birinci günü 18.00 arasında kişisel ilişki kurulmasına karar verildiği ve son alınan uzman raporunda çocuk ile baba arasındaki kişisel ilişkinin yatılı olmayacak şekilde kurulmasının çocuğun üstün yararına olacağının belirtildiği gerekçesi ile; davanın kabulü ile boşanma ilâmındaki kişisel ilişki hükmünün kaldırılarak baba ile ortak çocuk ... arasında her hafta pazar günü sabah saat 8.00'den aynı gün akşam saat 18.00'e kadar ve dini bayramların ikinci günü sabah saat 8.00'den aynı gün akşam saat 18.00'e kadar kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı baba vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı baba vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı baba vekili istinaf dilekçesinde özetle; uzman raporunun usulüne uygun hazırlanmadığını, iki uzman raporu arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, annenin çocuğu babaya teslim ederken dersleri için gerekli araç ve gereçleri vermemesi nedeniyle babanın çocuğu okula götüremediğini, çocuğun annesinin yönlendirmesi ile beyanda bulunduğunu ve özel eğitim dersleri hafta içi olmasına rağmen hafta sonu olan yatılı ilişkinin kaldırılmasının doğru olmadığını belirterek; tamamı yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamındaki deliller, tarafların iddia ve savunmaları, uzman raporları ve özellikle son uzman raporunun daha kapsamlı ve dosya içeriğine uygun olması dikkate alındığında, velâyeti annede bulunan ... ile babası arasında boşanma ilâmı ile kurulan kişisel ilişkideki sömestr ve yaz tatillerinde kurulan uzun süreli yatılı ilişkinin kaldırılması çocuğun özel durumu dikkate alındığında yerinde ise de, dini bayramların ikinci günü kurulan yatısız kişisel ilişkinin babalık duygusunu tatmin etmediği ve çocuğun üstün yararına uygun olmadığı, her hafta pazar günleri kurulan kişisel ilişkinin de çocuğun gelişimi ve velâyet sahibi olan anne açısından uygun olmadığı, her yıl babalar günü saat 10.00 dan, saat 18.00'e kadar, iki hafta da bir cumartesi ve pazar günleri, dini bayramların ikinci ve üçüncü günü yatılı olacak şekilde kişisel ilişki kurulmasının babalık duygularını tatmini ve çocuğun gelişimi açısından üstün yararına olacağı gerekçesi ile; istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile boşanma ilâmındaki kişisel ilişkinin değiştirilerek baba ile tarafların ortak çocuğu ... arasında, her ayın birinci ve üçüncü haftasonu cumartesi günü saat 10.00'dan pazar günü saat 18.00'e kadar, her yıl babalar günü saat 10.00'dan saat 18.00'e kadar ve dini bayramların ikinci günü saat 10.00'dan üçüncü günü saat 18.00'a kadar yatılı olacak şekilde kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı baba vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı baba vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı baba vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki kanun yolu itirazlarını tekrar ederek, sömestr ve yaz tatilinde çocuğun özel eğitim kurumundaki eğitim günleri dikkate alınarak cuma günleri okul çıkışından salı gününe kadar kişisel ilişkiye hükmedilmemesinin doğru olmadığını ve kararın bu nedenle usul ve kanuna aykırı bulunduğunu beyanla; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tarafların ortak çocuğu ... ile davalı baba arasında kurulan kişisel ilişkinin çocuğun üstün yararına uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 4 üncü, 323 üncü ve 324 üncü maddeleri. Birleşmiş Milletler Çocuk hakları Sözleşmesi'nin 3 üncü, 9 uncu ve 12 nci maddeleri. Çocuk Haklarının Kullanılmasına Dair Avrupa Sözleşmesi'nin 3 üncü ve 6 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı baba vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18339, Karar No: 2013/10484, Tarih: 16.05.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/18339 E.  ,  2013/10484 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, itirazın iptali istenme ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, davacı kurum tarafından davalı sigortalıya ödenen geçiçi iş göremezlik ödeneğinin, iş kazasında sigortalının bağışlanamaz kusurlu bulunması nedeniyle, % 10’unun sigortalıdan tahsili istemiyle başlatılan icra takibine, davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup; mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

506 sayılı Yasanın 111. maddesi “Bağışlanmaz kusuru yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek hastalığına tutulan veya hastalanan sigortalıya verilecek geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri, bu kusurun derecesine göre, Kurumca, yarısına kadar eksiltilebilir.

Tehlikeli olduğu veya hastalığa sebebolacağı bilinen yahut yetkili kimseler tarafından verilen emirlere aykırı olan veyahut açıkça izne dayanmadığı gibi hiçbir gereği veya yararı bulunmayan bir işi elinde olarak sigortalının yapması veya yapılması gerekli bir hareketi savsaması kusurun bağışlanmazlığına esas tutulur.” hükmünü içermekte olup; Sosyal Sigortalar Kanununa özgü bir kavram olan

"bağışlanmaz kusur", 506 sayılı Yasanın 111. maddesinin son fıkrasında tanımlanıp, içerik ve sınırları açıkça belirlenmiştir. Tanımlayıcı hüküm karşısında, anılan kavramın başka şekilde anlaşılıp, farklı alanlardaki yaklaşımlar uyarınca nitelendirilmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

Sigortalının, iş kazası veya meslek hastalığının oluşmasında etkili bulunan davranışının "bağışlanmaz kusur" niteliğinde kabul edilebilmesi, 506 sayılı Yasanın 111. maddesinin son fıkrasındaki tanıma uygun olmasına bağlıdır.

Genel anlamda sigortalının yüksek oranlı kusuru, mutlak olarak "bağışlanmaz kusur" kabulü için yeterli değildir.

İş kazası üzerinde etkili davranışların kusur oranı yönünden değerlendirmesini yapacak bilirkişi kurulu, iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman kişilerden seçilmeli; mahkemece, kabul edilen maddi olgular ışığında yapılacak incelemede; mevzuat uyarınca hangi önlemlerin alınması gerektiği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığı yönleri irdelenerek, bilirkişi raporunda yargısal denetime elverir biçimde ortaya konulmalıdır.