muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/9261, Karar No: 2015/5348, Tarih: 08.07.2015

Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile de nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

İİK'nın 142/1. maddesinde "Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebilir." hükmü düzenlenmiştir. Bu hükümde yer alan "alakadarlar" ifadesi, sıra cetvelinde kendisine pay ayrılan ve dava sonucunda etkilenecek olan alacaklıları ifade eder. Bu hükümde belirtilen mahal mahkemesinin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolunda açık bir düzenleme bulunmadığı, somut olayda olduğu gibi taraflar arasında temel ilişki (doğrudan ticari bir ilişki) ya da TTK'nın kambiyo senetlerine ilişkin hükümlerinin uygulanmasını gerektiren kambiyo hukuku ilişkisi bulunmadığı hallerde bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Dairemizin 04.06.2013 tarih ve 3440 E., 3763 K; 15.09.2014 tarih ve 2019 E., 5643 K; 15.10.2014 tarih ve 1764 E., 6313 K. sayılı ilamlarında da açıklandığı üzere; HMK'nın yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra açılan sıra cetveline itiraz davaları için görevli mahkeme (alacağın sıra cetveline göre düşen hissenin miktarına bakılmaksızın) HMK'nın 2/1. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:738)

Bu durumda mahkemece, davanın ticari nitelikte bir dava olmadığı, sıra cetvelinde yer alan alacaklılar arasındaki sıraya ilişkin şikayete yönelik olduğu, tarafların alacaklarının dayanağı olan takip dosyalarının kambiyo senetlerine dayalı takibe dayalı olmasının taraflar arasında hukuki ilişki bulunmadığından davanın niteliğini değiştirmeyeceği, muvazaa nedenine dayalı sıra cetvelinin iptali istemini inceleme görevinin İİK'nın 142/1. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu, gözetilerek uyuşmazlığın esasının incelenmesi, gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.

2-Kabule göre de; 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, karar tarihinde yürürlükte olmayan ve göreve ilişkin dava şartı öngörmeyen HUMK'nın göreve ilişkin 7 ve 27. madde hükümlerine uygun olarak gerekçede ve hüküm fıkrasında "Dava dilekçesinin görev yönünden reddine" ibarelerine yer verilmesi doğru değildir.

2-Kabule göre de; 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, karar tarihinde yürürlükte olmayan ve göreve ilişkin dava şartı öngörmeyen HUMK'nın göreve ilişkin 7 ve 27. madde hükümlerine uygun olarak gerekçede ve hüküm fıkrasında "Dava dilekçesinin görev yönünden reddine" ibarelerine yer verilmesi doğru değildir.

Öte yandan, mahkemece, mahkemenin yetkisi ile ilgili herhangi bir karar verilmemesine rağmen gerekçe ve hüküm fıkrasında, "yetkili" ibarelerine yer verilmesi de doğru olmamıştır.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 08.07.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/653, Karar No: 2025/264, Tarih: 15.01.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/653 E.  ,  2025/264 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/235 E., 2023/2252 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/66 E., 2021/710 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı ile 01.03.2016 tarihinde imzalanan kira sözleşmesi ile dava konusu iş yerinin müvekkili tarafından beş yıllığına kiralandığını, akabinde aynı yıl içinde kiralananın davalının da bilgisi dahilinde dava dışı üçüncü kişiye devredildiğini, bahse konu iş yerinin kira bedellerinin de devralan şahıs tarafından ödendiğini, müvekkili şirketin 2016 yılında iş yerini devrederek taşınmazı tahliye ettikten sonra, müvekkili ile davalı arasında hukuki bir ilişki kalmamasına karşın, davalının sözleşmeyi müvekkili şirkete iade etmediğini, ayrıca müvekkili şirket aleyhine tahliye kararı verildiğini, müvekkilinin bir başkasına teslim edip tahliye ettiği taşınmaza ait kira bedellerinden sorumlu bulunmadığını ileri sürerek; öncelikle müvekkili aleyhinde başlatılan icra takibinin durdurulmasını ve müvekkilinin sözleşmeye konu iş yerinde kiracı olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; kiracılık ilişkisinin devredildiği belirtilen şahsın kira sözleşmesinin kefili olduğunu, bu nedenle ödenmeyen bedellerin sözleşmenin kefili tarafından ödendiğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin (3.) maddesinde kira ilişkisinin devrinin yasaklandığını, devir olması halinde bu hususun yazılı muvafakat şartına bağlandığını, ancak böyle bir muvafakatin söz konusu olmadığını, kira ilişkisinin halen ayakta olduğunu, hatta taşınmaza ilişkin abonelik bilgilerinin sorgulanmasında kiralananın davacı tarafa ait olduğunun açıkça ortaya çıkacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında imzalandığı belirtilen kira sözleşmesi incelendiğinde, kiracının, kiralananını kısmen veya tamamen 3. kişilere ancak kiraya verenin yazılı muvafakatı ile devir edebileceği, kiraya verenin haklı bir neden olmaksızın devire karşı çıkamayacağı hususlarının kararlaştırılmış olduğu, davacı tarafça söz konusu devire ilişkin kiraya verenin yazılı muvafakatının alındığına ilişkin herhangi bir belge ve delil sunulmadığı gerekçesiyle, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş; kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; dava konusunun kullanma hakkının devrine ilişkin olup bu konuda Kanunda açık bir düzenleme bulunmadığını, Mahkemece devir ile birlikte kiraya veren ile kullanma hakkını devralan arasında doğrudan sözleşme ilişkisi meydana geleceği hususunun göz ardı edildiğini, devir ile birlikte yasa gereği kiraya verene karşı sorumluluğunun kalmadığını, ayrıca davalı tarafça devir hususunun bilinmekte olduğunu, sunulan delillerin Mahkemece değerlendirilmediğini, müvekkili şirketin adresi ile davaya konu kira sözleşmesinde belirtilen adresin farklı olduğunu, müvekkilinin hiç oturmamış olduğu, bir başkasına teslim edip tahliye ettiği bir yerin kira bedellerinden sorumlu tutulmasının haksız ve hukuki mesnetten uzak olduğunu, davalının kötüniyetli olup verilen kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kiracılık ilişkisinin devri nedeniyle menfi tespit ve kiracı olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye ve dava konusu taşınmazın davalı tarafça 01.03.2016 tarihinde 5 yıllığına davacı şirkete kiralanmış olduğu, sözleşmesinin (3.) maddesinde "Kiracı, kiralananı kısmen veya tamamen üçüncü kişilere devredemez, ancak kiraya verenin yazılı muvafakati ile devredebilir. Kiraya veren haklı bir neden olmaksızın devre karşı çıkamaz" hükmü düzenlenmiş olup, gerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 322 ve 323. maddeleri, gerekse kira sözleşmesinin (3.) maddesi uyarınca davacı tarafça davalı kiraya verenin yazılı muvafakati alınmak suretiyle kiralananın üçüncü kişiye devredilmiş olduğu hususunun ispatlanamadığı, bu sebeple taraflar arasında yapılmış olan kira sözleşmesinin ayakta olduğu ve davacının halen kiracı sıfatını taşıdığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/73, Karar No: 2013/30796, Tarih: 25.12.2013

**12. Ceza Dairesi         2013/73 E.  ,  2013/30796 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : 5271 sayılı CMK'nın 223/2-c maddesi gereğince beraat

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK’nın 179/3. maddesinde düzenlenen; alkol ve uyuşturucu madde etkisiyle veya başka bir nedenle “emniyetli bir şekilde” ... kullanamayacak kişinin, bu halde ... kullanması suçu kasıtla işlenebilecek bir suçtur. Alkol ve uyuşturucu maddenin sırf kullanılmış olması bu suçun oluşması için yeterli olmamakla birlikte Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere; alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde ... kullanması halinde, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip etmediği, bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomadasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dahili muayenesine yönelik tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, ancak böyle bir tespit yapılmamış olsa bile bireysel farklılıkları da elimine edebilecek şekilde 100 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği anlaşılmakla;

İncelenen dosyada; 1,52 promil alkollü olarak ... kullandığı tespit edilen sanığın, güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği ve dolayısıyla atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği halde, beraatine karar verilmesi isabetsiz olup, mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 25.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/16578, Karar No: 2007/19340, Tarih: 23.10.2007

**12. Hukuk Dairesi         2007/16578 E.  ,  2007/19340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sultanbeyli İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/06/2007

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Herhangi bir belgedeki imza ve yazının, atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak  bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli  teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik araç  gereç yardımıyla   Binoküler mikroskopla büyütülerek kıyaslama, ultraviole lambası ve ınfraded ışınları altında tahrifat, belgelerin  arka yüzündeki  yatık  ışık verilerek   Fülaj izi görüntüsü, alttan aydınlatmalı  lambalarla imza kopyacılığı, grofolojik, grafoloyik, grafometrik esaslar içersinde milimetrik mukayeseli ölçümler ve belgelerin niteliğine göre gerekli değişiklik fenni metodlarla yapılması; bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı  derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay’ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması; gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle  farklı veya aynı kişinin  eli ürünü olduklarını fotoğraf ya da  diğer uygun  görüntü  teknikleriyle de desteklenmesi şarttır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hangi ortamda, ne tür teknik  cihazlar  kullanılarak  inceleme  yapılıp sonuca varıldığı açıklanmamış; sadece, grafolojik ve grafomeetrik metotların uygulandığının  belirtilmesiyle yetinilmiş, ulaşılan sonucun maddi  dayanakları  denetime  elverişli şekilde  ortaya konulmamıştır. Bu nitelikteki bir bilirkişi raporuna dayalı olarak  hüküm kurulamaz. Mahkemece yapılması  gereken iş, itiraza konu belge asılları ve yöntemince toplanmış karşılaştırmaya  esas olabilecek  nitelikteki diğer  belgeler üzerinde, yukarıda  açıklanan  yöntem ve ilkelere uygun olarak, yeniden  bilirkişi incelemesi yaptırılması, ortaya çıkacak  uygun  sonuç çerçevesinde bir karar verilmesidir. Eksik incelemeye ve yetersiz  bilirkişi raporuna  dayalı karar verilmesi  isabetsiz olduğu gibi (Hukuk Genel Kurulunun  30.5.2001 tarih ve 2001/12-246 Esas 2001/467 karar sayılı  kararı.)  kabule göre de İİK.nun 170 maddesinde öngörülmediği halde alacaklı cirantanın % 40 icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması da doğru değildir

SONUÇ :Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 23/10/2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13648, Karar No: 2015/21536, Tarih: 07.12.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/13648 E.  ,  2015/21536 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sakarya 2. İş Mahkemesi

Tarihi :03.03.2015

No :2015/882-2015/32

Dava, davacının yaşlılık aylığının iptaline yönelik Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

15.03.2003 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı alan davacının, 01.08.2007 tarihinden itibaren belediyeye ait işyerinde 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışması nedeniyle 5335 sayılı Kanunun 30. maddesi gereğince 20.08.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının kesilerek borç kaydedildiği anlaşılmaktadır.

15.03.2003 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı alan davacının, 01.08.2007 tarihinden itibaren belediyeye ait işyerinde 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışması nedeniyle 5335 sayılı Kanunun 30. maddesi gereğince 20.08.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının kesilerek borç kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanakları, 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 25. maddesinin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragrafları ile 5335 sayılı Kanunun 30/2. maddesi ve 5510 sayılı Kanunun 96. maddesidir. 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5277 sayılı Bütçe Kanununun 25. maddesinin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragrafları “…Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda her hangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar. Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11. maddesine göre alınmış Bakanlar Kurulu kararları 2005 yılında uygulanmaz.” düzenlemesini içermektedir. Bütçe Kanunu ile yapılan bu düzenleme sonrasında kanun koyucu; bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağına ilişkin Anayasa’nın 161. maddesi hükmünü gözeterek, bütçe kanunlarında yer almaması gereken hükümlerin temizlenmesi amacıyla çıkardığı 27.04.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 29.maddesinin (c) bendi ile; 5277 sayılı Kanunun 25. maddesinde yer alan hükmü yürürlükten kaldırmış, ancak, aynı düzenlemeyi anılan kanunun 30. maddesi ile yeniden getirmiş ve bu madde 27.04.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Diğer taraftan, 5277 sayılı Kanunun 25. maddesinin Anayasaya aykırılığı iddiası ile açılan dava sonucunda, 28.12.2005 gün 2005/146-105 sayılı kararla; anılan maddenin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragraflarının Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş, aynı yönde yapılan başka bir başvuru üzerine de anılan mahkemenin 29.11.2005 gün 2005/6-93 sayılı kararı ile 5277 sayılı Yasanın 25. maddesinin (f) fıkrasının, 21.4.2005 günlü 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 29. maddesinin (c) fıkrasıyla yürürlükten kaldırıldığına ve 25. maddenin (f) fıkrasına yönelik Anayasaya aykırılık iddiasına ilişkin konusu kalmayan istemler hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiş, aynı düzenlemeyi içeren 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının Anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılan dava sonucunda ise 03.04.2007 gün 2005/52 Esas 2007/35 Karar Sayılı hükümle, anılan kanun maddesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal isteminin reddine karar verilmiştir.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 105. maddesinde sayılan uygulanmayacak hükümler arasında 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin yer almaması, Anayasanın 153. maddesinin “iptal kararları geriye yürümez” hükmünü içermesi karşısında, her hangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların, bu aylıkları kesilmeksizin her hangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılmayacakları ve görev yapamayacaklarına dair düzenlemenin 01.01.2005 tarihinden başlamak suretiyle yürürlükte olduğunun kabulü gerekir.

Anılan hukuki gerçeklik karşısında; davacının çalıştığı iş yerinin genel bütçeye dahil kamu kurumu olup davacının 01.08.2007 tarihinden itibaren dava dışı işveren yanında yaşlılık aylığı kesilmeksizin çalışmasının, yukarıda açıklandığı üzere 5277 ve 5335 sayılı Kanunlar ile getirilen yasal düzenlemelere aykırı olduğu ve bu nedenle 506 sayılı Kanun kapsamında aldığı yaşlılık aylıklarının 20.08.2007 tarihi itibariyle kesilmesine ilişkin Kurum işleminde isabetsizlik bulunmamaktadır.

5510 sayılı Yasanın 96. maddesi, “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a)Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

a)Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b)Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren (Değişik ibare:13.02.2011-6111 S.K./44.mad) yirmi dört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, (Değişik ibare:13.02.2011 - 6111 S.K./44.mad) yirmi dört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır…” hükmünü içermektedir.

Konuya ilişkin 5510 sayılı Yasa öncesi mevzuata bakıldığında, 506 sayılı Yasanın "Yersiz ve yanlış ödemelerin tahsili"ni düzenleyen 121. maddesinde yersiz ödeme halinde iade yükümünün kapsamını belirleyen bir düzenleme bulunmadığı gibi, anılan Yasa içeriğinde konuyu düzenleyen başka bir düzenlemenin de yer almadığı görülmektedir. 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi ile 506 sayılı Yasada yer almayan yeni bir düzenleme getirilmiş, sebepsiz zenginleşmenin kasıtlı kusurlu davranıştan veya Kurumun hatalı işleminden kaynaklanmasına bağlı olarak istirdadı mümkün ödeme miktarları belirlenmiştir. Kapsam belirlendikten sonra, ilgilinin Kurumdan alacağı yoksa geri alma işleminin genel hükümlere göre yapılacağı öngörülmüştür. 5510 sayılı Yasanın geçici maddelerinde ise, yersiz ödemelerin tahsili konusunda önceki hükümlerin uygulanması gereğini öngören herhangi bir kural yer almamaktadır.

Belirtilen nedenlerle; 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi hükmünün, Kurumun yersiz ödemeden kaynaklanan alacakları konusunda süren uyuşmazlıklara uygulanması gerekmektedir.

Hal böyle olunca, davacının Kuruma 01.08.2007 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında çalışmaya başladığının bildirilerek sosyal güvenlik destek primi ödemesinin yapıldığının anlaşılması karşısında, davacıya yapılan yaşlılık aylığı ödemelerinin Kurumun hatalı işlemine dayandığı ve bu halde 5510 sayılı Kanunun 96. Maddesinin 1. Fıkrasının (b) bendinin davacı hakkında uygulanması gerektiği gözetilerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.