muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/2686, Karar No: 2019/5359, Tarih: 30.09.2019

Dava projeye aykırılığın eski hale getirilmesi istemine ilişkindir.

Kat Mülkiyeti Kanununun 19. maddesinin “Kat malikleri, anagayrimenkulün bakımına ve mimarı durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar.”

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, mahkemece Kat Mülkiyeti Kanununun 19. maddesi gözönünde bulundurularak ve bozmanın gereği yerine getirilerek davalının projeye aykırı müdahalelerin tespiti ile eski hale getirilmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına 30/09/2019 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/17367, Karar No: 2010/19993, Tarih: 01.12.2010

**2. Hukuk Dairesi         2009/17367 E.  ,  2010/19993 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Samandağ Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :16.04.2009

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm kusur, tazminatlar ve nafakalar yönünden temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, bozmaya uygun işlem ve araştırma yapılmış olmasına, delillerin takdirinde bir yanlışlık bulunmamasına ve özellikle sık sık evi terk eden kadının yanında birlik görevlerini yerine getirmeyen kocanın boşanmaya neden olan olaylarda eşit kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre davacı-davalı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. (TMK.m.175) Toplanan delillerle, boşanmaya sebep olan olaylarda davacı-davalı kadının daha ağır kusurlu olmadığı, her hangi bir geliri ve malvarlığının bulunmadığı, boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği gerçekleşmiştir. O halde, davacı-davalı kadın yararına geçimi için uygun miktarda yoksulluk nafakası takdiri gerekirken isteğin reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2.bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1.bentte gösterilen nedenlerle ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi.01.12.2010 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2013/1215, Karar No: 2013/1449, Tarih: 11.03.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/1215 E.  ,  2013/1449 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin, ... .... ... Müdürlüğü'nün 2008/12190 Esas sayılı dosyasında davalı borçlu ...'ya ait aracın satış bedeline ilişkin düzenlenen sıra cetvelinde müvekkilinden önce yer alan davalı alacaklı ...'ın ilamsız takip yoluyla yaptığı takipte borcun dayanağının nakden olarak belirtildiğini, aynı gün sürelerden feragat edilerek takibin kesinleştirilmesinin muvazaayı gösterdiğini ve aksinin davalılarca ispatlanması gerektiğini ileri sürerek, takibin, haczin ve sıra cetvelinin iptaline, davalıya ayrılan satış bedelinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; sıra cetvelinin düzenlendiği tarihte henüz davacının, davalı borçlu ...'dan olan 175.000,00 Amerikan Doları bedelli bonoyu icraya koymadığı, bu nedenle davalıların ... .... ... Müdürlüğü'nün takip dosyasındaki işlemleri yapmalarında yasal bir engel olmadığı, ayrıca ticaret sicilinden gelen cevabı yazılarda da davalı ...'ın diğer davalı ile herhangi bir ortaklığının olmadığı, davalılar arasında ... .... ... Müdürlüğü dosyasında işlem yapılmasının, davacı tarafın iddia ettiği gibi muvazaalı olduğuna ilişkin bir delil elde edilemediği, davanın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, muvazaa nedenine dayalı sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir. İİK'nın 142/.... hükmüne göre, cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin ... edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel münderecatına itiraz edebilir. Anılan hükümde yer alan "alakadarlar" ifadesi, kural olarak borçluyu değil, davacı alacaklıdan sıra itibariyle önce olan alacaklıları ifade .... İtiraz davası kural olarak davacıya göre sıra cetvelinde öncelikli olan ya da aynı derecede hacze iştirak eden alacaklılara yöneltilmelidir. Sıra cetvelinde kendisine pay ayrılan ve dava sonucundan etkilenecek olan alacaklılar da yargılamaya dahil edilmeli, onlar hakkında da hüküm kurulmalıdır. Borçlunun pasif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Muvazaa nedenine dayalı sıra cetveline itiraz davalarında iddia, kural olarak, borçlu ile davalı alacaklının anlaşmalı ( muvazaalı) biçimde borç ilişkisi oluşturarak, diğer alacaklılardan mal kaçırma amacı güttükleri noktasındadır. Bunun için muvazaalı muamelenin borçlandırıcı işleme göre yapıldığı tarih önem taşır. Muvazaadan söz edilebilmesi için, kural olarak, muvazaalı tasarrufun, diğer alacaklı lehine yapılan borçlandırıcı işlemden sonraki tarihi taşıması gerekir. Takip işlemlerinin hızlandırılması, İİK’nun .... maddesi uyarınca sürelerden feragat ve haczin borçlunun beyanı üzerine konulması, tek başına muvazaayı gösteren vakıalar değildir.

Muvazaa hukuki nedenine dayalı sıra cetveline itiraz davalarında ispat yükü, davalı alacaklıda olup, somut olayda, bu yük borçlu ...'nın değil, davalı alacaklı ... üzerindedir. Davalı ..., alacağının, gerçek bir alacak olduğunu, birbirini teyit eden ve takipten önce düzenlenmiş usulüne uygun delillerle ispatlamalıdır. Davalı ...'ın alacaklı olduğu ... dosyasının dayanağını oluşturan ....09.2008 tarihli noter satış sözleşmesinde satış bedelinin nakden ve peşinen ödendiği belirtildiği gibi, satıcı davalı ...'ın sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle ve ayrıca ....09.2008 tarihli önsatış sözleşmesinin her zaman düzenlenebilecek belgelerden olması yanında, bu sözleşmenin uyuşmazlık konusu araca ilişkin olduğunun anlaşılamaması sebebiyle sadece bu belgelere dayanılarak, hüküm kurulamayacağı açıktır. Mahkemece, yukarıda anılan ilke doğrultusunda muvazaanın olmadığına dair davalı alacaklının savunma ve delilleri çerçevesinde alacağın gerçek olup olmadığının tartışılması, davalı ile borçlu arasındaki hukuki ilişkinin kuruluşu, davalının alacağının doğum tarihinin, yukarıdaki ilke de göz önünde tutularak değerlendirilmesi gerekirken, davalı ... üzerinde olan ispat yükünün, davacıda olduğu anlamına gelecek şekilde muvazaanın ispatlanamadığı gerekçesiyle ve alacağın gerçek alacak olduğunu gösteren delillerin ne olduğu belirtilip, tartışılmadan yetersiz gerekçeyle yanılgılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3491, Karar No: 2018/2285, Tarih: 01.03.2018

**12. Ceza Dairesi         2016/3491 E.  ,  2018/2285 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Öldürme

Hüküm : Beraat

Taksirle öldürme suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü;

1991 doğumlu anne ...’nın olaydan önce 13/03/2012 tarihinde Özel ... Hastanesinde Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı olan Dr. ... tarafından gebelik muayenesinin yapıldığı, daha önce de katılanın aynı hastanede 25.05.2011 tarihinde bir doğum yaptığı, önceki doğumu da sanık doktorun yaptırdığı, sanık tarafından 25/05/2012 tarihinde Down sendromu taram testi (üçlü test) tetkiki yapıldığı test sonucuna göre Down sendromu risk değerinin üzerinde olduğu, üçlü test pozitifliği nedeniyle amniyosentez önerildiği, bunun üzerine katılan annenin müracaat ettiği Özel ... Hastanesinde 11/06/2012 tarihinde yapılan gebelik USG tetkikinde, fetal kalp atışı pozitif olan 22 haftalık gebelik tespit edildiği, annenin aynı gün 11/06/2012 tarihinde Özel ... Hastanesine müracaat etmesi ile 21 haftalık gebeliği bulunan hastanın üçlü test pozitifliği nedeniyle amniosentez yapılması için yatırıldığı, yapılan gebelik USG tetkikinde fetal kalp atışı pozitif olan 21 haftalık gebelik tespit edildiği, aynı gün riskli gebelik tanısı ile amniosentez yapıldığı, steril örtünmeyi takiben 22 nolu spinal iğne ile girilerek toplam 20cc amnian mayı alındığı, amniosentez sonrası kontrol USG’de kalp atışlarının olmadığı tespit edildiği, hastaya bu konuda bilgi verildiği, NSD ile doğurtulması önerildiği, hasta kendi isteğiyle ertesi gün gelmek üzere taburcu edildiği, katılan annenin 12/06/2012 tarihinde başvurusu üzerine Özel ... Hastanesine yatırıldığı, yapılan gebelik USG tetkikinde fetal kalp atışı negatif olan 22 haftalık gebelik tespit edildiği, aynı gün saat 13.45’de sezaryen ile 500 gr. ağırlığında ölü bir fetüs doğurtulduğu olayda;

Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Kurulu'nun 16.04.2014 tarihli raporunda; kişinin üçlü test sonucu yüksek olması sebebi ile amniosentez endikasyonunun doğru olduğu, bütün amniosentez işlemi sonrası %1-5 arası intrauterin ölüm veya düşük ile sonuçlanabileceği dikkate alındığında kişiye amniosentez yapan Kadın Hastalıkları Uzmanı Dr. ...’a atf-ı kabil kusurun bulunmadığı görüşüne yer verildiği, mahkemece bu rapor doğrultusunda kusuru bulunmadığı kabul ve tespit edilen sanığın beraatine karar verildiği; tüm dosya içeriğinden, tıbbi işlem sırasında bebeğin anne karnında olduğu, henüz doğmamış çocuğun kişilik kazanmadığı ve taksirle öldürme suçunun mağduru olamayacağı, bu nedenle suçun taksirle öldürme olarak kabul edilemeyeceği, tıbbi işlem sonucu katılan annenin suçtan zarar görmesinin söz konusu olabileceği, bu suretle suçun, katılan anneye yönelik taksirle yaralama suçu olarak nitelendirilmesi gerektiği, bu suç açısından değerlendirme yapıldığında ise; dosya kapsamı ile uyumlu olan Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Kurulu'nun raporlarındaki tespitler karşısında, sanığın kusursuz olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Yapılan yargılama sonunda yüklenen suç açısından sanığın taksirinin bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılanlar vekilinin, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Beraat eden ve kendisini vekille temsil ettiren sanık yararına, hazine aleyhine vekalet ücretine hükmolunması gerekirken, vekalet ücretinin katılanlardan alınmasına karar verilmesi;

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu hususun yeniden yargılama yapılmaksızın aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan ,aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden, hüküm fıkrasının vekalet ücretine ilişkin bölümündeki ''katılanlardan'' ibaresinin, ''hazineden'' şeklinde değiştirilmesi suretiyle, hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA; 01.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14180, Karar No: 2017/2296, Tarih: 22.03.2017

**19. Hukuk Dairesi         2016/14180 E.  ,  2017/2296 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmiştir. Belli günde taraflardan gelen olmadığından dosya üzerinden inceleme yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, taraflar arasında 12.12.2011 tarihli sayısal loto bayiliği devir sözleşmesi imzalandığını, buna istinaden davalıya 55.000,00 TL ödeme yapıldığını, sözleşmede... İdaresinin devir işleminde sorun yaratması halinde davalıya ödenen meblağın kayıtsız ve şartsız olarak iade edileceğinin kararlaştırıldığını, ...İdaresince devrin mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle ruhsatın iptal edildiğini, ödenen bedelin iadesi amacıyla başlatılan takibin davalının itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, işletmenin devrine ilişkin sözleşmenin feshi yoluna gidilmeden paranın iadesinin talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, taraflar arasında 12.12.2011 tarihinde imzalanan devir sözleşmesine göre,... idaresinin devir işleminde sorun yaratması halinde davalıya ödenen meblağın kayıtsız ve şartsız olarak iade edileceğinin düzenlendiği, davalıya 55.000 TL ödeme yapıldığı, devrin mevzuata aykırı olması nedeni ile ... İdaresince bayilik ruhsatının iptal edildiği taraflar arasında imzalanan sözleşme dikkate alındığında davalıya ödenen 55.000 TL' nin davacılara iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, alacak likit olduğundan alacağın %20' si olan 11.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 22/03/2017gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17645, Karar No: 2014/19421, Tarih: 11.12.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/17645 E.  ,  2014/19421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVACILAR : ... V.D.

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Davacılar, kayden paydaşı oldukları çekişme konusu 1319 ada a parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında baba isiminin '' ... '' yerine, ''...'' olarak yazıldığını ileri sürerek, baba isminin nüfus kaydına uygun olarak düzeltilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile tespit kararı verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, dava konusu konusu 1319 ada a parsel sayılı taşınmazda davacıların paydaş oldukları ve kayıtta baba adlarının ''...'' olarak yazılı olduğu,''... .''mirasçılarından dava dışı .... tarafından başka taşınmazlar için açılan tapu kaydında düzeltim davasının kabulle sonuçlandığı ve davacılar murisinin adının ''....'' olarak düzeltilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece eldeki davada; davacıların babasının, kimlik bilgilerinin eksik yazıldığı saptanmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş olması kural olarak doğrudur.

Ne var ki; davacı taraf, dava dilekçesi ve yargılama sırasında alınan beyanında kayden paydaşı oldukları 1319 ada, a parselde '' ... '' olan baba adının " .... " olduğunun tespiti yönünde bir istekte bulunmamış olup, istek baba adının düzeltilmesine ilişkindir. Ancak, mahkemece düzeltme yönünde bir karar verilmesi gerekirken HMK'nun (Hukuk Muhakemeleri Kanununun) 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde talep aşılmak suretiyle '' davacının davasının kabulü ile; ... ili, ... ilçesi, .... köyü sınırları içinde bulunan 1319 ada, a parselde kayıt maliklerinin ... olan baba adının " .... " olduğunun tespitine'', karar verilmesi doğru değildir.

Davalının bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7580, Karar No: 2021/14821, Tarih: 22.09.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/7580 E.  ,  2021/14821 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Konut dokunulmazlığını bozma, basit tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 29/01/2009 tarihi itibarıyla duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkumiyete konu suçun işlendiği 23/02/2009 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığın eylemlerine uyan 5237 sayılı TCK'nın 116/1. ve 106/1-2. cümle maddelerinde tanımlanan suçlar için öngörülen cezaların türü ve üst sınırlarına göre, aynı Kanun'un 66/1-e, 67/4. maddelerine göre hesaplanan 12 yıllık dava zamanaşımının, suçların işlendiği 04/08/2008 tarihinden itibaren inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8.maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davalarının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince isteme aykırı olarak DÜŞÜRÜLMESİNE, 22/09/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1710, Karar No: 2020/3817, Tarih: 24.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/1710 E.  ,  2020/3817 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 2017/90-2018/504

Dava, 25.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli işe göremez hale gelen sigortalıya bağlanan gelirler ve yapılan masraflar nedeniyle oluşan Kurum zararının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ile davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile davalıların Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 5510 sayılı Yasanın 21., 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 ve devamı maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Eldeki davada, alt işveren ... Güv. Ltd. Şti.’nin sigortalısı olan kazalı, asıl işveren PTT’ye ait işyerlerine silahlı para nakli aracında silahlı güvenlik görevlisi olarak çalışırken kaza tarihinde ... PTT şubesine para nakli aracıyla gelmiş, ayrıca güvenlik personeli olmayan PTT şubesine girerek yanına aldığı görevli memur ile aracın yanına geri dönmüş, görevli memur aracın içindeki kasayı anahtarı ile açmaya çalışırken yanında bulunan sigortalı, faili meçhul 3 silahlı soyguncunun müdahalesi ile karşılaşmış, bu esnada soygunculardan birinin silahını ateşlemesiyle sağ bacağından girip sol bacağından çıkan mermi ile yaralanmış olduğu kazaya ilişkin olarak Mahkemece alınan kusur raporundaki asıl işveren PTT %15, alt işveren ... Güv. Ltd. Şti. %10, faili meçhul soyguncular %65, kazalıya %10 kusur oranları gözetilmek suretiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan söz konusu kusur oran ve aidiyetleri oluşa uygun değildir. Asıl işveren PTT, Emniyet Genel Müdürlüğünden küçük miktarlarda şehiriçi para nakli ile ilgili aldığı görüş doğrultusunda para nakli işinde özel güvenlik personelini görevlendirmek için ihale yoluyla ... Güvenlik Ltd. Şti. ile akdettiği sözleşme çervesinde alt işveren elemanı olan sigortalıyı bu işte görevlendirmiştir. Öte yandan, davalı ...’nin, şubesi içinde başkaca güvenlik personeli bulundurma zorunluluğu olmadığı gibi, PTT şubesinin dışında gerçekleşen olay ile ilgili alabileceği başkaca bir önlem de bulunmadığı göz önüne alındığında davalı ...’nin kusurunun olmadığı buna karşın sigortalısına eski ve tutukluk yaptığı için olayda kulanmaktan imtina ettiği silahı veren işvereni ... Güv. Ltd. Şti.’nin kusurunun olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, yukarıda yapılan değerlendirmelere göre, Mahkemece, asıl işverenin kusuru bulunmasa dahi alt işverenin kusurundan sorumlu olacağı da gözetilerek, uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden uygun bir kusur raporu alınmak suretiyle kusur oran ve aidiyetleri belirlenmelidir.

2-Kabule göre de, faili meçhul kişilerin kusurlarından, içe rücu imkanı olmadığından, faili meçhul kişilerin kusurundan da teselsülen diğer kusurlu bulunanların sorumlu tutulması da isabetsizdir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda değerlendirme yapmak suretiyle mahkemesince yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum ile davalılardan ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcını istek halinde davalılardan ...'ne iadesine, 24/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.