muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/10678, Karar No: 2025/6201, Tarih: 17.04.2025

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.12.2009 tarihli kararıyla ;toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davalı Şirketin sosyal yardım zammı yükümlüsü olduğu 506 sayılı Kanun'un ek 24. maddesinin L bendinde sayılan kuruluşlardan ayrılarak malullük yaşlılık ve ölüm aylığı bağlananlara ilk sosyal yardım zammı ödemesinin Sosyal Sigortalar Kurumunca yapılarak durumun ilgili kuruluşa yazı ile bildirileceği ve bildirim tarihinden itibaren 1 ay içinde bu miktarın defaten Kuruma ödeneceği müteakkip aylarda ilgililere yapılacak ödeme için ayrıca kuruluşa bildirim yapılmayacağı geç ödeme halinde ise 506 sayılı Kanun'un 80. maddesi gereğince gecikme zammı tahakkuk ettirileceğinin belirtildiği, davacı Kurumca davalının yapmış olduğu bildirimler dikkate alınarak sosyal yardım zamlarının vaktinde yatırıldığı da belirtilerek bildirilen borç miktarı olan 36013,69 TL'nin davacı tarafından davalı SGK'ya ödendiği davalıdan çıkarılan borç miktarlarının hangi tarihte davacıya bildirildiğinin, ilk sosyal yardım ödemesi veya müteakip aylar sosyal yardım zammı ödemelerinden hangi sigortalılar için hangi aylara ilişkin ödeme yapıldığının sorulmasına rağmen bu hususta belge ibraz edilmediği sadece davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen 36013,69 TL'ye ilişkin dekont örneği ve yazışma örneklerinin ibraz edildiği, dolayısıyla davalı Kurumun borcun kaynağını ispat edemediği anlaşılmakla davanın kabulüne davacı tarafından davalıya ihtirazi kayıt ile ödenen 36.013,69 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin 16.12.2009 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 14.06.2011 tarihli kararı ile "Somut olayda; davacının sosyal yardım zammı sorumlusu olduğu dönemler ile Kurumun sosyal yardım zammı tahakkuklarının hangi tarihlere ve sigortalılara ait olduğu ayrı ayrı belirtilmemiştir. Bu nedenle sigortalılar için yukarıda belirtilen madde hükmü gereğince Kurumun çıkardığı borcun miktar olarak da yasaya uygun olup olmadığı anlaşılamamaktadır.

Yapılacak iş; Kurumca tahakkuk ettirilen borcun hangi döneme ait olduğu ve hangi sigortalılardan kaynaklandığı, bu sigortalılar için Kurum tarafından hangi tarihte bildirim yapıldığı, ilk sosyal yardım zammı ödemesi veya müteakip aylar sosyal yardım zammı ödemelerinden hangilerinin yapılmadığını belirlemek, davacı ... Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş.'nin özelleştirme kapsamına alınıp alınmadığı, alınmış ise, özelleştirme işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarih itibariyle gerçekleştiğini araştırmak, davacı şirketin sorumlu olduğu dönemleri belirleyip sonucuna göre 506 sayılı Kanun'un ek 24 maddesinin (m) bendi de dikkate alınarak sorumlu olunacak tutar saptamaktır. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 24.01.2018 tarihli kararı ile toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davacı ... kamu Kurumu (233 sayılı KHK kapsamında olduğundan) dava konusu devrede sosyal yardım zammından sorumlu olduğundan davanın yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

C. 2 nci Bozma Kararı

Mahkemenin 24.01.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairenin 24.02.2021 tarihli ilamı ile "...1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Eldeki davada, Mahkemece verilen 16.12.2009 tarihli karar, Dairemizin 14.06.2011 günlü ve 2010/4718 Esas, 2011/5592 Karar sayılı ilamı ile ''Somut olayda; davacının sosyal yardım zammı sorumlusu olduğu dönemler ile Kurumun sosyal yardım zammı tahakkuklarının hangi tarihlere ve sigortalılara ait olduğu ayrı ayrı belirtilmemiştir. Bu nedenle sigortalılar için yukarıda belirtilen madde hükmü gereğince Kurumun çıkardığı borcun miktar olarak da yasaya uygun olup olmadığı anlaşılamamaktadır.

Yapılacak iş; Kurumca tahakkuk ettirilen borcun hangi döneme ait olduğu ve hangi sigortalılardan kaynaklandığı, bu sigortalılar için Kurum tarafından hangi tarihte bildirim yapıldığı, ilk sosyal yardım zammı ödemesi veya müteakip aylar sosyal yardım zammı ödemelerinden hangilerinin yapılmadığını belirlemek, davacı ... Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş.'nin özelleştirme kapsamına alınıp alınmadığı, alınmış ise özelleştirme işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarih itibariyle gerçekleştiğini araştırmak, davacı şirketin sorumlu olduğu dönemleri belirleyip sonucuna göre 506 sayılı Kanun'un ek 24 maddesinin (m) bendi de dikkate alınarak sorumlu olunacak tutar saptamaktır. ” gereğine işaret edilerek, bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir. (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada ise bozmaya uyulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada ise bozmaya uyulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Mahkemece, Kurumca tahakkuk ettirilen borca konu sigortalılar için Kurum tarafından hangi tarihte bildirim yapıldığı, ilk sosyal yardım zammı ödemesi veya müteakip aylar sosyal yardım zammı ödemelerinden hangilerinin yapılmadığı belirlenerek denetime elverişli bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir... " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, Yargıtay bozma ilamı uyarınca yapılan araştırmalar ve davalı Kurum cevabi yazıları ile mevcut delil durumu dikkate alındığında, davalı SGK Başkanlığının dava konusu istirdatı istenen borca ilişkin denetime elverişli bilgi ve belgeleri ibraz edemediği, borcun nedeni, kaynağı, gerekçeleri ile hangi sigortalıları kapsadığının ortaya konulamadığı kanaatine varılmakla davanın kabulüne davacı tarafından davalıya ihtirazi kayıt ile ödenen 36.013,69 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum işleminde hata olmadığını, eksik inceleme ile hatalı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Kuruma karşı borçlu olmadığının tespiti ile ihtirazi kayıtla ödenen 36.013.69 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21045, Karar No: 2018/110, Tarih: 22.01.2018

**16. Hukuk Dairesi         2015/21045 E.  ,  2018/110 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Akine Köyünde bulunan çekişmeli 3 parsel sayılı taşınmaza ait güncel tapu kaydının getirtilerek dosyasına konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.01.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12271, Karar No: 2010/16175, Tarih: 14.12.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/12271 E.  ,  2010/16175 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili birleşen davada kamulaştırmasız el atmanın önlenmesi istenilmiştir. Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

... 5018 sayılı Yasaya ekli I sayılı cetvelde genel bütçeye dahil kamu idareleri kapsamına alınmış olup, anılan Yasanın 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazların Hazine adına tapu sicilinde tescil olunacağı gözetilmeden dava konusu taşınmazın doğrudan idare adına tesciline karar verilmesi doğru değil ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının ikinci bendinde yer alan "davacı ... adına" sözcükleri yerine "Hazine adına" ibaresi yazılarak hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 14.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/34584, Karar No: 2015/6943, Tarih: 29.01.2015

**7. Ceza Dairesi         2014/34584 E.  ,  2015/6943 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık ...'un kollukta ve mahkemede verdiği tüm ifadelerinde, sigaraları aile dostu olan diğer sanık ...'in gönderdiği para ile satın alarak ucuz olduğundan içmesi için gönderdiğini beyan etmesi, sigara taşınan kolilerin üzerine kendi kimlik bilgisini açıkça yazması, diğer sanığın da bu savunmayı doğruladığı dikkate alınarak, sanığın mahkumiyetine yeterli bir delil elde edilemediği gözetilmeden sanık ...' un beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi,

Kabul ve uygulamaya göre ise;

1- Kaçakçılık suçlarında, yasal olmayan yollardan yurda getirilen veya yurt içinde alım satıma konu edilen eşyanın, ithalinde öngörülen gümrük vergileri ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükler toplamının kamu zararı olduğu gözetilmeden, sanığa gümrüklenmiş değerin kamu zararı olduğu bildirilerek bu, zararı ödemediğinden bahisle 5271 sayılı CMUK.nun 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

2- Kısa süreli olmayan hapis cezası ertelenen sanık hakkında 5237 sayılı TCK.nun 53.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, anılan maddenin 1.fıkrasının (c) bendinde yazılı hak yoksunluğunun kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından uygulanamayacağı, ancak altsoyu dışında kalanlar yönünden ise bu hak ve yetkilerden cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

3- Atılı suçun niteliğine göre suçtan zarar görmediği halde davaya katılmasına karar verilen gümrük idaresi lehine dilekçe yazım ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11887, Karar No: 2021/4454, Tarih: 31.03.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/11887 E.  ,  2021/4454 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.Arsa niteliğindeki ... İli, ... İlçesi, ... Köyü 165 ada 3 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak,

1-Bozma öncesi hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmazın yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak taşınmazın tamamında meydana gelecek değer düşüklüğü oranının %0,7 olarak tespit edilip bedele yansıtılarak hesaplama yapıldığı ve bu husus bozma kapsamı dışında kaldığından bozma sonrası hükme esas ek bilirkişi raporunda %3,7 olarak tespit edilmek suretiyle davalı idarenin usuli kazanılmış hakkı ihlal edilerek fazla irtifak bedeli tespiti,

2- Davacı ...’ın 29/10/2018 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, gerekçeli karar başlığında muris yerine mirasçıların adlarının yazılması gerektiğinin düşünülmemesi,Doğru görülmemiştir.Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle taraf vekillerinin temyiz istemlerinin kabulü ile BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 31/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8726, Karar No: 2010/11936, Tarih: 02.12.2010

**21. Hukuk Dairesi         2009/8726 E.  ,  2010/11936 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :iş Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, 1987 yılında meydana gelen iş kazası nedeniyle davacı sigortalının uğradığı maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece,davanın 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

K A R A R

Dava, 1987 yılında meydana gelen iş kazası nedeniyle davacı sigortalının uğradığı maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece,davanın 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1987 yılında davalıya ait maden ocağı işyerinde tavan tahkimatı işi ile ilgili tavana kama atma işini yaparken tavandan gözüne kömür tozu döküldüğü,sigorta müfettişinin 22.07.2002 tarihli raporunda, davacının meydana geldiğini iddia ettiği olayın işyerinde meydana gelmediği sonucuna varılarak, davacıda meydana gelen arıza ile ilgili Kurumca yapılacak bir işlem bulunmadığının bildirildiği,iş kazası iddiası ile ilgili yeterli bilgi ve belgenin bulunmadığının belirtildiği,Kurumca malüliyet tesbiti yapılmadığı, Yüksek Sağlık Kulunun 03.04.2007 tarihli raporuda, davacının hastalığının iş kazasına bağlı olup meslek hastalığı olmadığına karar verildiği, Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesinin17.01.2003 tarihli raporunda , davacının sağ gözünün alındığı yerine protez takıldığı halihazırdaki durumu itibariyle meslek hastalığı konusunda inceleme yapılamayacağının bildirildiği,... SSK Hastanesinin 27.08.1987 tarihli raporunda, tedavinin başlangıç tarihinin 21.08.1987 olarak belirtildiği,"sağ örtülü Eliot ameliyatlısı" tanısı konulduğu, 26.08.1987 tarihinden itibaren 1,5 ay istirahatli sayılması gerektiğinin tesbit edildiği, 27.11.1987 tarihli raporunda, "sağ gözde absolu glokom" ameliyatlısı olduğunun, sağ kulakta işitme kaybı bulunduğunun belirtildiği, 20.11.1987 tarihinden itibaren geçen sürelerin istirahatten sayılmasına, 12.12.1987 tarihinde çalışmasına karar verildiği, 05.02.1988 tarihli raporunda, davacının 05.02.1988 tarihinden itibaren 1,5 ay istirahatli sayılmasına karar verildiği,tedavi başlangıcının 28.12.1987 tarihi olarak gösterildiği, "Sağ evissefasyon geçirmiş göz tanısı" konulduğu,... Üniversitesi. Tıp Merkezinin 24.02.1999 tarihli raporunda, göz muayenesinde davacının hastalığının meslek hastalığı değil, iş kazası olarak yorumlanacağının bildirildiği,... Bölge Hastanesinin 02.03.1999 tarihli raporunda, davacının sağ gözünün "orbita protezli" olduğu, hafif derecede işitme kaybının bulunduğu, göz hastalığının meslek hastalığı olmadığı, ancak iş kazası sonucu olabileceğinin bildirildiği,davacının 22.10.1993 tarihli dilekçe ile, 27.11.1987 tarihinde iş kazası sonucu sakatlandığını, malülen emeklilik talebinin reddedildiğini belirterek, gelir vergisinden muaf olmayı talep ettiği, Kurumca 12.11.1993 tarihinde, davacı

ile ilgili gelir vergisinden muafiyete dair gerekli işlemlerin yapılmasının istediği,... Mal Müdürlüğünce davacının 01.01.1994 tarihinden itibaren gelir vergisinden muaf olması gerektiğinin bildirildiği,davacının 19.07.1980-13.02.1997 tarihleri arasında davalı işyerinde lağım ustası olarak çalıştığı,puantaj kayıtlarına göre 21.08.1987-14.10.1987, 01.11.1987-15.11.1987, 14.12.1987-27.12.1987 tarihleri arasında istirahatli sayıldığı, 06.12.1987-13.12.1987 tarihleri arasında hasta olduğunun belirtildiği, 1980 tarihli iki adet sağlık raporunda , davacının her iki gözünde rahatsızlık olmadığının tesbit edildiği, davacının ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/145 Esas 2007/154 Karar sayılı dosyası ile 22.12.1997 tarihinde davalı işverene karşı Meslek Hastalığı Nedeniyle Tazminat davası açtığı, Mahkemece hastalığın meslek hastalığı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ,kararın Dairemizin 10.06.2008 tarih ve 2007/23395 Esas, 2008/8897 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, davalı tarafça süresinde zaman aşımı def’inde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık bu tür davalarda B.K.’nun 125. maddesi gereğince uygulanmakta olan 10 yıllık zaman aşımı süresinin hangi tarihte başlatılması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Uygulama ve öğretide kabul edildiği üzere, zamanaşımı failin ve zararın öğrenildiği tarihten başlatılmalıdır. Zarar görenin zararı öğrenmesi demek, zararın varlığı, mahiyeti ve esaslı unsurları hakkında bir dava açma ve davanın gerekçelerini göstermeye elverişli bütün hal ve şartları öğrenmiş olması demektir. Vücut bütünlüğünün ihlalinden doğan zarar, ancak bakım ve tedavi sonucunda düzenlenen hekim raporuyla belirli bir açıklığa kavuşur. Bedensel zararın gelişim, gösterdiği durumlarda zamanaşımına başlangıç olarak hastalık seyrinin yani gelişimin tamamlandığı tarihin esas alınması gerekir.

Somut olayda, Mahkemece değişen ve gelişen bir durumun söz konusu olup olmadığının, davacının malüliyet durumunun ne zaman kesinleştiğinin ve gözünün görme kabiliyetini hangi tarihte yitirdiğinin araştırılmadığı, eksik inceleme ile sonuca gidildiği ortadadır.

Öte yandan, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. Diğer yandan, sigortalıya bağlanacak gelir ve hükmedilecek tazminatın miktarını doğrudan etkilemesi nedeniyle, işçide oluşan meslekte güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin kesin olarak saptanması gerekir.