muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2723, Karar No: 2023/1859, Tarih: 08.06.2023

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının Kuruma sahte reçete faturalandırdığı ve bir adet reçetedeki bir ilacı hastaya teslim etmediği gerekçesiyle Kurumca hakkında uygulanan cezai işlemin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki kişilerin Türk Eczacıları Birliği üyesi eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2012 yılı protokolünün 5.3.5 inci maddesi şu şekildedir;

“(Değişik: 19/09/2013-2013/1 Ek Protokol 12.md. Yürürlük:01/11/2013) Hasta veya hasta yakınına teslim edilmeyen ilaçlara ait reçetelerin Kuruma fatura edildiğinin tespiti halinde ilaç bedelinin 5 (beş) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır. Tekrarı halinde reçete bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 6 (altı) ay süre ile sözleşme yapılmaz. Ancak, Kurum tarafından yapılacak soruşturma neticesinde hastaya teslim edilmek üzere hastanın ilaç alım tarihinden itibaren 60 (altmış) günü geçmeyecek sürede ilaçların eczanede bekletildiğinin saptanması halinde bu madde hükmü uygulanmaz.”

2. Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki kişilerin Türk Eczacıları Birliği üyesi eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2012 yılı protokolünün 5.3.10 uncu maddesi şu şekildedir;

“Eczacı ya da eczane çalışanlarınca Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak Kuruma sahte ilaç fiyat kupürü/sahte karekod, sahte reçete veya sahte rapor fatura edildiğinin tespiti halinde reçete bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır. Tekrarı halinde reçete bedelinin 20 (yirmi) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 1 (bir) yıl süreyle sözleşme yapılmaz.

Ancak, söz konusu sahte ilaç fiyat kupürü/sahte karekod, sahte reçete veya sahte raporun eczacı ya da eczane çalışanları dışında üçüncü kişilerin dahli ile Kuruma fatura edildiğinin yapılacak araştırma ve/veya inceleme sonucunda tespit edilmesi halinde bu madde hükmü uygulanmaz.”

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi şu şekildedir;

“Hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hakimini bağlamaz.”

3. Değerlendirme

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi şu şekildedir;

“Hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hakimini bağlamaz.”

3. Değerlendirme

1. Mersin 5. Ağır Ceza Mahkemesinde, davacı eczacı ve çalışanı aleyhine açılan resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşları aleyhine dolandırıcılık suçlarından yapılan yargılama neticesinde, dosya kapsamında katılanın "reçetedeki ilaçları almadığına" dair soyut beyanı dışında reçetelerin sahte olduğu, sanıkların SGK'yı dolandırdıkları ve katılanın reçete tarihlerinde Samsun'da olduğunun kesin olarak saptanamadığı anlaşılmakla; düzenlenen reçetelerin gerçek oldukları; reçete arkasındaki imzanın katılana ait olmamasının reçeteyi sahte hale getirmeyeceği ve katılanın bilgisi dahilinde alınan ve katılana ulaştırılan ilaçlar nedeniyle reçete arkasına atılan imzanın usuli bir işlem olduğu, gerçek olan reçetelere dayalı olarak, tanık beyanları doğrultusunda katılanın bilgisi dahilinde olduğu anlaşılan ve katılana ulaştırılan ilaçlar yönünden hileli hareket bulunmadığı, katılanın kendi ilaçlarını parayla almak zorunda kaldığı şeklindeki beyanının ispatlanamadığı; katılanın, ilaçları almadığı şeklindeki beyanının soyut nitelikte kaldığı ve diğer beyanlarını da somut olarak delillendiremediği anlaşılmakla eczane sahibi ve çalışanı olan sanıkların haksız menfaat elde ettiklerinin tespit edilememesi nedeniyle beraatlerine karar verilmiş olup, 16.09.2020 tarihinde hükmün kesinleştiği görülmüştür.

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74 üncü maddesi hükmüne göre ceza mahkemesince verilen beraat kararı; kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliliği, illiyet gibi esasları hukuk hakimini bağlamayacaktır. Ancak hemen belirtilmelidir ki gerek öğretide gerekse Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hâkiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşıyacaktır. Bu doğrultuda maddi vakıanın tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlayıcı olup ceza mahkemesince bir maddi vakıanın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-92 E 2018/1362 K sayılı kararı)

3. Yukarıda yer verilen yasa hükmü uyarınca yeniden yapılan incelemede; dava konusu reçeteler nedeniyle yapılan ceza yargılamasında reçetelerin sahte olmadığı, davacının katılana ulaştırılan ilaçlar yönünden hileli hareketi bulunmadığı tespit edildiğinden davacı hakkında Kurum tarafından uygulanan cezai işlemin yerinde olmadığı, hastanın uyuşmazlığa konu reçetelerdeki ilaçları teslim aldığı gözetilerek davanın kabulüne dair verilen kararın onanması gerekirken zuhulen bozulduğu anlaşıldığından; davacının bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulü ile bozma ilamının kaldırılarak Mahkeme kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle ;

Davacı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairece verilen 21.12.2022 tarihli ve 2022/7935 Esas, 2022/9668 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılarak Mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı para cezasının karar düzeltme isteyene yükletilmesine,

08.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7761, Karar No: 2023/2416, Tarih: 24.04.2023

**8. Ceza Dairesi         2020/7761 E.  ,  2023/2416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığının 08.02.2016 tarihli ve 2016/857 Soruşturma, 2016/1184 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 216 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca dava açılmıştır.

2. Kocaeli 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.07.2016 tarihli ve 2016/156 Esas, 2016/551 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama suçundan 5237 sayılı Kanun'un 216 ncı maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği;

1. 5237 sayılı Kanun'un 216 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca hakkında dava açıldığı halde aynı maddenin birinci fıkrası uyarınca cezalandırıldığına,

2. Yorum ve düşünceleri nedeniyle mahkumiyetine karar verildiğine, paylaşımların AİHS'in 10 uncu madde kapsamında ifade hürriyeti kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine,

3. Paylaşımlarının bilirkişilerce incelenmeden eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna,

4. Savunma hakkının kısıtlandığına,

5. Ve sair hususlara, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, sanığın halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağılamasının kamu barışını bozmaya elverişli olup olmadığına ilişkindir.

2. Sanığın kullandığını beyan ettiği hesaplardan yapılan paylaşımlar şu şekildedir:

a. "İnsanlar" ve 'Ergenekon Hakan" adlı hesaplardan ayrı ayrı "Kendisine Hz. Mahogani diyen adamın biri size gelse ve Piçinardi adında bir tanrının elçisi olduğunu söylese ve bu Yüce Piçinardi'den kendisine evlerinin bodrum katında bir sürü ayet indiğini söylese, siz """şahitlik ederim ki Piçinardi tektir ve Piçinardi'den başka ilah yoktur ve yine şahitlik ederim ki Mahogani onun kulu ve elçisidir""" DER MİSİNİZ?"

a. "İnsanlar" ve 'Ergenekon Hakan" adlı hesaplardan ayrı ayrı "Kendisine Hz. Mahogani diyen adamın biri size gelse ve Piçinardi adında bir tanrının elçisi olduğunu söylese ve bu Yüce Piçinardi'den kendisine evlerinin bodrum katında bir sürü ayet indiğini söylese, siz """şahitlik ederim ki Piçinardi tektir ve Piçinardi'den başka ilah yoktur ve yine şahitlik ederim ki Mahogani onun kulu ve elçisidir""" DER MİSİNİZ?"

b. "İnsanlar" adlı hesaptan "Kelime-i şahadetin yalancı şahitlik olduğunu ve yalancı şahitliğin şerefsizlik olduğunu anlatmaya çalışıyoruz... 700 takla atıyoruz bunun anlatabilmek için... Anlamıyorlar çünkü...beyinleri durmuş mümünlerin...yeniden aktif hale getirmeye çalışıyoruz. İşimiz zor..."

c. "İnsanlar" adlı hesaptan "Aslen Allah da çalıntı bir tanrıdır... Niye? Mekke putperestleri al ilah a yani ay tanrısına ve onun 3 kızına (EL LAT, EL UZZA ve Menat) taparlardı... Muhammed EL LAH'ı ALLAH yapmış görünmez olduğunu söylemiş bu 3 tanrıça kıza da tekmeyi koymuştur... Tekmeyi koyarken en zorlandığı EL LAT'tır. Çünkü kendi sülalesi en çok ona tapıyordu... Eğer o kıza tekmeyi direk koysaydı ailesinin İslama verdiği askeri desteği kaybederdi.. O yüzden başlarda hem El Lat'a hem de muhammed'in el ilahtan bozarak imal ettiği Allah'a tapıldı.... Kör cahil müslümanların çoğı bilmez bunu... Mesela, hacer ül esved EL LAT adlı tanrıçayı simgeler... Muhammed bu putu kıramamış.. Mecburen bu puta da tapınılmıştı zamanında... Kendi bile öpmüştü bu putu 'seni bize allah gönderdi' diyerek."

d. "İnsanlar" adlı hesaptan "Kuran allak sözü filan değildir, muho'nun fantezisidir,... (allak yoktur)... ve onun düşük ahlakının bir yansımasıdır... Ordan burdan çaldığı hikayeler arasına kendi düşük ahlak anlayışını yerleştirmiş olmakla kalmayıp kendi seks hayatını düzenlediği bir günlüğe de çevirmiştir kuranı muho adlı şarlatan... Tanrım 4 ve 5 hafsayı s\*kmesi üzerine karılarıyla arasında çıkan anlaşmazlığa binaen kendi tarafından yazılmış allak sözüdür"

"2 karısı (hafsa ve aisha) kazan kaldırır...o da allak üzerinden bu iki karısını tehdit etmektedir bu ayetlerde... Bütün islam alimleri HAFSA olayı olarak anlatır bu olan biteni... Detaya girip sizi piçlek'ten tiksindiren ben olmayım... Açın araştırın ve kendi başınıza tiksinmeyi ÖĞRENİN muho adlı şarlatandan..."

"Bana ilginç gelen allak'ın bu iki karıyı tehdit etme şekli... Koskoca allak tek başına meydan okumaz bu iki feminist karıya... Melekleri, medineli müslümanları ve cebraili de arkasına alır... Tek başına 2 karıyla baş edemeyen allak ilah filan olamaz. ... Olsa olsa soytarı olur... Anlaşılacağı üzere kendi yarattığı allak'ın ağzından konuşan muho son derece aptaldır... Ama tahrim 4 ve 5 şi tanrı sözü zannedenler muhodan 20 kat daha aptaldır... İslam işte tam da bu aptallığın ürünü bir dindir..."

e. "İnsanlar" adlı hesaptan "Kelime-i şahadet tüm dünyanın müslümanlardan tiksinmesine yol açan yalancı şahitlik eylemidir."

e. "İnsanlar" adlı hesaptan "Kelime-i şahadet tüm dünyanın müslümanlardan tiksinmesine yol açan yalancı şahitlik eylemidir."

f. "İnsanlar" adlı hesaptan "Ey ateist!! Sen sen ol asla tanık olmadığın bir olaya şahitlik etme...bırak bu tür şerefsizlikleri başkaları yapsın..."

g. "Agasikse&Şirinler" adlı hesaptan " 'Kölelerinize iyi davranın' diyen bir tanrıdan tiksinmek yerine ona tapıyorsan ne sana, ne dinine, ne de tanrına saygı duymamı filan bekleme benden!!"

h. "Agasikse&Şirinler" adlı hesaptan "Nisa 36 da iyi davranın der... ama Nur 31 de çok kötü davranılmasını ister... Açın okuyun... Lütfen Kuranı açın okuyun ve tiksinin bir an önce İslamdan!! Ben iğrendim... Siz de iğrenin... Lütfen dediğimi yapın. İslamı terk edeceksiniz okuyunca Kuran'ı... O derece iğrenç!! Hadi başlayın okumaya... Kolay gelsin!!"

i. "Agasikse&Şirinler" adlı hesaptan "allah el lah adlı ay tanrısından bozma fason ve çakma bir tanrısıdır..."

i. "Agasikse&Şirinler" adlı hesaptan "allah el lah adlı ay tanrısından bozma fason ve çakma bir tanrısıdır..."

j. "Agasikse&Şirinler" adlı hesaptan "Tesettür: 1. Penguen kılığında dolaşan erkek mi kadın mı belli olmayan, rüzgar çıktığında orası burası bir de kukusu görünen çünkü 'a-aaavvv don da giymemiş bu' dediğimiz ucube yaratık mahfazası. 2. Yumurta kafalı desinler diye kafaya tutturulan perdelik kumaş. Örnek: Hafsadingil muho'nun yumurtaya bayıldığını zannederek o gün kafasına tesettür formatı atıp yatağa girdiydi ve çok beklediydi ama Muho seksi Marya'ya gitmişti, allağ için. Elhamdürüllak. ORUÇ: sadece unutkan şapşiklerin diskalifiye edildiği katılan herkesin kazandığı ortalama 30 gün süren çift molalı, iftarlı sahurlu, gece davullu aç kalma müsabakası. Dingil muho silahını ateşler ateşlemez 17 karısı ve 29 cariyesi sütlü nuriye tatlısı yemeyi bıraktılar. Çünkülüm korkudan ödleri boklarına karışmıştı. O devirde silah yoktuysa muho silahı nereden bulduydu? siz hala inanmazsınız pis ateyizler!! NAMAZ: Hafif miyop kişilerin yerde sarı bişey görünce alsam mı almasam mı acaba diye tereddüt içinde bir süre eli kolu bağlı kala kalması çabuk düşünememesi, sonra akıl mekanizmalarının devreye girmesiyle yakından bakmak için eğilmeleri fakat altın mı bakır mı bir türlü anlayamamaları etraf kalabalıklaşınca yerden alan yer köpeği demesinler diye epeydir orada oturuyor taklidi yapmaya başlamaları ve bir punduna getirerek sanki bir tanrıya tapıyormuşçasına köpekleme sarı şeye iki pençe ve burunlarıyla iyice yakından bakmak ve incelemeler yapmak için domalmaları ve elleriyle değil de sarı şeyi ağızlarıyla yoklamaları, ısırarak altınmış deyip dillerinin altına saklamaları ya da değilmiş AMK deyip bırakmaları sonra da sarı şeyle yaşadıkları bu ilginç deneyimi acaba gören oldu mu diye sağa sola selam veriyormuşcasına bakmaları. Umarım gören olmamıştır deyip HUŞU içinde oradan sıvışmak eylemlerinin bütünü. Piçlek muhonun hindistandan çaldığı, araplara ve mümün kavimlere günde 5 kere oynamayı zorunlu kıldığı ALTIN BULDUM KİMİNSE sahibi yoksa BENİMSE adlı çocuk ritüeli...allahu ekberli... Dua: orada olmayan birşeyle konuşma.olmayan birşeyden peynir, kalemtraş vs. öteberi isteme. Vermediğinde suçu kendinde bulmaca. Peynire ve kalemtraşa kavuşunca o olmayan şeye teşekkür edip amin demece. Örnek: Allakım bana verdiğin bu silgi için sana sonsuz şükranlarımı sunarım. ... şimdi de kalemtraşımı aldı vermiyor. Sübhaneke, amin. EZAN: Periodik olarak günde 5 kere söylenen minare türküsü. Türküyü duyan bazı memeliler koşa koşa cami denilen yerlere gidip el başparmaklarını kulak memelerinin arkasına değdirip bir dizi tuhaf beden eğitimi hareketleri yaparlar. Önlerinde oturanların götüne bakıp çoraplarını koklarlar... Örnek: Pavlov köpeklere her yemek verdiğinde zil takıp dans da

ediyordu ve köpeklerin ağzının suyu akıyordu... Gel zaman git zaman, bir gün evde hiç yemek yoktu ve Pavlov sadece zil takıp dans edince köpekler şöyle düşündü: Yemek herşey değil. Pavlov bize yıllarca yemek verdi. Bugün sadece zil takıp oynadı diye ağzımızı sulandırmazsak çok ayıp olur PAVLOV'a.."

k. "Agasikse&Şirinler" adlı hesaptan "Eğer allah varsa ve kuran allah sözüyse, muhammed'e karı ayarlamaya çalıştığı ve muhammed'in seks hayatını düzenlemeye çalıştığı için onu ALKIŞLIYORUM (Tahrim 5 ve Ahzab 51)"

IV. GEREKÇE

1. 5237 sayılı Kanun'un 216 ncı maddesinin üç fıkrasında üç ayrı suça yer verilmiştir. Maddenin birinci fıkrası ile halkın kin ve düşmanlığa alenen tahrik eylemi suç haline getirilirken ikinci fıkrası ile halkın bir kesimini alenen aşağılama, üçüncü fıkrası ile de halkın bir kesimini benimsediği dini değerlerden dolayı aşağılama suçları hüküm altına alınmıştır.

5237 sayılı Kanun'un 216 ncı maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen suç işlendiğinde, halkın bir kesimi diğer kesimi aleyhine kamu güvenliği açısından tehlikeli olacak şekilde tahrik edildiğinde halk kitlelerinin birbirine girmesi ve toplum içinde kargaşa çıkması tehlikesi kendini gösterecektir. Yine ikinci ve üçüncü fıkralarında olduğu gibi, halkın bir kesimi belli nedenlerle aşağılandığında, bu kesim kendisini dışlanmış hissedecek ve böylece toplum dışına itilen kimselerin suça karışması ve diğer kesimini düşmanca görmesi riski ortaya çıkacaktır. O halde bu suçla korunan asıl hukuki yararın kamu barışının korunması olduğunu söylemek mümkündür.

Anılan maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında geçen din kavramını yakından incelemek gerekirse;

Din, genellikle doğaüstü, kutsal ve ahlaki öğeler taşıyan, çeşitli ayin, uygulama, değer ve kurumlara sahip inançlar bütününe verilen isim veya tanımdır. Zaman zaman inanç sözcüğünün yerine kullanıldığı gibi bazen de inanç sözcüğü din sözcüğü yerine kullanılır. Dinler tarihine bakıldığında, birçok farklı kültür, topluluk ve bireyde din kavramının farklı biçimlere sahip olduğu görülür. Arapça kökenli bir sözcük olan din sözcüğü, köken itibariyle "yol, hüküm, mükafat" gibi anlamlara sahiptir.

Türk Dil Kurumuna göre sözcük olarak dinin tanımı;

"Tanrı'ya, doğaüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve tapınmayı sistemleştiren toplumsal bir kurum, diyanet" ve "Bu nitelikteki inançları kurallar, kurumlar, töreler ve semboller biçiminde toplayan, sağlayan düzen" anlamına gelir.

Farklı din tanımlamalarının ortak noktaları birleştirildiğinde, din insanlara bir hayat tarzı sunan, onları belli bir dünya görüşü içinde toplayan kurum, bir değer biçme ve yaşama tarzı; yaratıcıya isteyerek bağlanma, birtakım şeyleri duyma, onlara inanma ve onlara uygun iradi faaliyette bulunma olgusu; üstün varlıkla ona inanan insan arasındaki ilişkiden doğan deneyimin inanan kişinin hayatındaki etkileri olarak tanımlanabilir.

Farklı din tanımlamalarının ortak noktaları birleştirildiğinde, din insanlara bir hayat tarzı sunan, onları belli bir dünya görüşü içinde toplayan kurum, bir değer biçme ve yaşama tarzı; yaratıcıya isteyerek bağlanma, birtakım şeyleri duyma, onlara inanma ve onlara uygun iradi faaliyette bulunma olgusu; üstün varlıkla ona inanan insan arasındaki ilişkiden doğan deneyimin inanan kişinin hayatındaki etkileri olarak tanımlanabilir.

5237 sayılı Kanun'un 216 ncı maddesinin birinci fıkrasında, halkın din bakımından farklı özelliklere sahip bir kesimini, diğer bir kesimi aleyhine kin ve düşmanlığa alenen tahrik eden kimse, bu nedenle kamu güvenliği açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması şartıyla cezalandırılır. O halde bu suçun işlenebilmesi için, halkın bir kesiminin, diğer kesimi aleyhine tahrik edilmesi gerekir. Kin ve düşmanlığa tahrikin anlamı "husumet beslenen konuya karşı tasarlayarak zarar vermeye, öç almayı gerektirecek şiddette nefret duymaya yönelik hareketlerin zeminini oluşturan psikolojik hal" olarak belirlenebilir. Tahrik ise, başkalarına, belirli yönde hareket etmeleri için, açık bir psikolojik baskı demektir. Suçun oluşması için "grupların, gruplara karşı kin ve düşmanlığa bilfiil tahrik edilmiş olmaları" gerekir.

5237 sayılı Kanun'un 216 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen suçun hareket unsuru ise, halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri kamu barışını bozmaya elverişli bir biçimde alenen aşağılamaktır. Madde metni, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (765 sayılı Kanun) 175 inci maddesinin üçüncü fıkrasına benzer şekilde düzenlenmiştir. Ancak 765 sayılı Kanun'un anılan hükmünde, dini değerden ne anlaşılması gerektiğini "Allah, dinler, dinlerin peygamberleri ve kutsal kitapları" şekilde sınırlı şekilde saymışken, 5237 sayılı Kanun'daki düzenlemede bu sınırlama kaldırılarak sadece "dini değerlerden" söz edilmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında düzenlenen suçun oluşması için bu dini değerlerin halkın bir kesimi tarafından benimsenmiş olmalıdır. Madde metnindeki asıl hareket unsuru, dini değerleri aşağılamaktır. Bu aşağılamanın, mutlaka alenen yapılması ve kamu barışını bozmaya elverişli nitelikte olması gerekir. Kamu barışını bozmaya elverişli olmaktan maksat, aşağılama fiilinin bireylerin taşıdıkları, barış esasına dayalı bir hukuk toplumunda yaşadıklarına dair duyguyu zedelemesi veya zedeleme ihtimalinin somut biçimde ortaya koymasıdır. Tehlike suçu olması nedeniyle eylemin yapılması ile halkın dini değerlerinin aşağılandığı duygusuna kapılması önemli değildir, objektif olarak eylemin aşağılayıcı nitelikte olması yeterlidir.

2. Düşünce özgürlüğü ile ilgili gerek uluslararası hukuk gerekse ulusal hukuk alanında ayrıntılı düzenlemeler bulunmaktadır.

10 Aralık 1948 tarihli Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 19 uncu maddesi;