muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4711, Karar No: 2023/9916, Tarih: 30.10.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/4711 E.  ,  2023/9916 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/251 Esas, 2023/290 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Büyükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/330 Esas, 2020/181 Karar

Taraflar arasındaki müdahalenin önlenmesi, eski hale getirme ve hakimin müdahalesi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili ve davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar vermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait 3 No.lu bağımsız bölüme bitişik 2 No.lu bağımsız bölümde kuyumcu dükkanı işletmekte olan davalının, iş yeri sınırlarını projeye aykırı şekilde genişleterek müvekkiline ait 3 No.lu bağımsız bölümün bir kısmını işgal etmiş bulunduğunu, davalının müvekkiline ait taşınmaza yaptıkları haksız müdahalenin men’i ile müdahele edilen kısımdan tahliyelerine karar verilmesini istedi.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin bağımsız bölümü önceki malik ... 'den satın aldığını, iş yerinde fiziki olarak hiçbir değişikliğe gitmediğini, ilerleyen günlerde fiili kullanımda 10 m²lik kısmın taşınmazına ilave olduğunun anlaşılması üzerine, tapu kaydında malik olan İsmail Koç ile 01.04.2011 tarihli, 10 yıl süreli kira sözleşmesi yapıldığını, 5 yıllık ücretin eski malike peşin olarak ödendiğini belirterek kötü niyetle açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; dosyada birbiri ile çelişkili bilirkişi raporu olduğu halde bilirkişiden çelişkiyi giderici ek rapor alınmadığı gibi yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmadan acele karar verildiğini, davacının da mesken niteliğinde tek taşınmazı olmasına rağmen iki bölüme ayırarak işyeri olarak kullanıldığını, bu durumun projesine aykırı olduğunu, tüm kat maliklerinin hukukunu ilgilendiren olay nedeniyle tüm kat malikleri davaya dahil edilmeden karar verilmesinin de doğru olmadığını, bu nedenle kabul kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; dosyada mevcut raporlar arasında çelişki olduğunu, 2019 tarihli bilirkişi raporunda davalıların 21 m²lik alana müdahalelerinin olduğu, 2016 tarihli raporda ise 12 m²lik alana müdahalelerinin olduğunu belirtildiğini, bu miktarın ne kadarının davacının alanına müdahale olduğunun açıklığa kavuşturulmadan karar verildiğini, davacının fiili kullanımına göre 4 m²lik ortak alana müdahalesinin bulunduğu, bu durumun tüm kat maliklerinin hukukunu ilgilendirdiğinden tüm kat malikleri davaya dahil edilmesi gerektiği halde tüm kat maliklerinin davaya dahil edilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, yine tespit edilen alanı diğer davalı malik ...'nın kullandığı halde, davalı müvekkilinin işgali ve kullanımı söz konusu olmadığından onun yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü kararı verilmesi hatalı olup kararın kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararında esası etkileyen bir usul hatası bulunmadığı, vakıa tespitlerinin tam ve doğru olarak yapıldığı, maddi hukuk normlarının doğru olarak uygulandığı, delillerin değerlendirilmesinde de hatalı bir sonuca varılmadığı anlaşıldığından davalı ... vekili ile davalı ...'nın istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ana gayrimenkulde mimari projeye aykırı imalatların eski hale getirilmesi ve müdahalenin önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19 uncu ve 33 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu ana gayrimenkulde davalının mimari projeye aykırı imalatlar dolayısı ile ortak alana müdahalede bulunduğu, yapılan müdahaleye ilişkin herhangi bir tadilat projesi yahut kat maliklerinin muvafakat verdiğine ilişkin belgenin dosyaya sunulamadığı anlaşılmaktadır.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu ana gayrimenkulde davalının mimari projeye aykırı imalatlar dolayısı ile ortak alana müdahalede bulunduğu, yapılan müdahaleye ilişkin herhangi bir tadilat projesi yahut kat maliklerinin muvafakat verdiğine ilişkin belgenin dosyaya sunulamadığı anlaşılmaktadır.

3. 634 saylı Kanun'un 19 uncu maddesi uyarınca her kat maliki ana gayrimenkulün mimari durum ve güzelliğini korumaya mecbur olup, dosya kapsamı ile aksinin ispatlanamadığı ve yapılan müdahalenin ortak alanlardaki kat maliklerinin mülkiyet hakkı aleyhine olduğu gözetildiğinde mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5824, Karar No: 2012/9688, Tarih: 28.06.2012

**6. Hukuk Dairesi         2012/5824 E.  ,  2012/9688 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Menfi Tespit

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı menfi tespit davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece, hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, müvekkilinin davalının mülkiyetinde bulunan fuar sergi salonlarında kiracı olduğunu, davalı kiralayan tarafından ihtiyaç nedeniyle açılan tahliye davasının Bakırköy 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2005/143 esas 2008/658 karar sayılı kararı ile kabulü üzerine müvekkilinin davaya konu 1,5,6 ve 7 nolu sergi salonlarından icra marifetiyle tahliye edildiğini, verilen tahliye kararının karar düzeltme aşamasında Yargıtay’ca bozulduğunu, bu kez mahkemenin bozma ilamına uyarak tahliye isteminin reddine karar verdiğini, müvekkilinin ret kararı doğrultusunda salonları 02.12.2009 tarihinde üçüncü kişi konumunda olan ... ... A.Ş.’den teslim aldığını, icra marifetiyle tahliyenin gerçekleştirildiği 24.12.2008 ile salonların müvekkiline teslim edildiği 02.12.2009 tarihleri arasındaki dönem için müvekkilinin kira borcundan sorumlu tutulamayacağını belirterek bu dönem kira paralarına ilişkin müvekkili hakkında yapılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Davalı vekili; davacı kiracının takibe süresi içinde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, itirazın hükümden düşürülmesi amacıyla itirazın iptali davası açtıklarını, bu aşamada kiracının menfi tespit istemekte hukuki yararı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık icra takibinin itiraz ile durması üzerine, itirazın iptali davası açılmadan önce borçlunun menfi tespit istemekte hukuki yararı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı alacaklı kira alacağının tahsili için ...İcra Müdürlüğünün 2009/16746 sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış, borçlu tarafından süresinde borca itiraz edilmesi üzerine takip durmuştur. İtirazın iptaline yönelik her hangi bir dava açılmamışken davalı borçlu tarafından menfi tespit istemiyle 26.08.2009 tarihinde işbu dava açılmış, alacaklı ise 24.09.2009 tarihinde itirazın iptali ve tahliye istemiyle ayrı bir dava açmıştır.

İ.İ.K.’nun 72.maddesi hükmüne göre borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Borçlunun borçlu olmadığının tespitini istemekte hukuken korunmaya değer bir menfaati bulunmak koşulu ile davanın icra takibinden önce veya takip sırasında açılması mümkündür. Menfi tespit davası gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı bir dava olarak adlandırılmaktadır.

Takip hukuku bakımından itirazın hukuki sonuçları İİK’nun 66/1.maddesinde belirtilmiş olup anılan madde hükmüne göre süresinde borca itiraz edilmesi ile takip işlemleri kendiliğinden durur. İtirazın hükümden düşürülmesi için alacaklı tarafından itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel hükümler dairesinde itirazın iptali davası açılması veya altı ay içinde İ.İ.K.’nun 68.maddesinde belirtilen belgelere dayalı olarak icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenilmelidir. İtirazın iptali süresini geçiren alacaklının genel hükümler dairesinde alacak davası açması da mümkündür. Alacaklı tarafından belirtilen bu süreler içinde bir dava açılmasını beklemek yerine takip borçlusunun; maruz kaldığı icra takibi nedeniyle oluşan belirsizliğin bir an evvel giderilmesini istemekte hukuken korunmaya değer bir yararı olduğu kabul edilmelidir. Yasanın açık hükmüne (İ.İ.K.’nun 72/1) göre ortada bir icra takibi söz konusu olmasa dahi yapılabilecek olası bir takibi düşünerek menfi tespit davası açması mümkün olan borçlunun icra takibiyle kendisinden hak talebinde bulunan alacaklıya karşı bu davayı açmasında hukuki yararı olduğunda kuşku yoktur. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.01.2012 gün 2011/19-622 esas – 2012/9 sayılı kararı da aynı doğrultudadır. Menfi tespit davası bakımından takibin İ.İ.K.’nun 68.maddesinde sayılan belgelere dayalı olması veya olmaması arasında da bir fark bulunmamaktadır. Her iki halde de borç tehdidi söz konusu olup davacının menfi tesit istemekte hukuki yararı bulunmaktadır. Yapılan bu açıklamalardan sonra somut olayda davacının, alacaklı tarafından henüz bir itirazın iptali davası açılmamışken, kendisine yönelik icra takibi nedeniyle menfi tespit istemekte hukuki yararı bulunmakta olup mahkemece aksi kanaatle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Hüküm belirtilen bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 28.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4326, Karar No: 2015/6216, Tarih: 01.10.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/4326 E.  ,  2015/6216 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı...vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı...vekili, ... İcra Müdürlüğü'nün 2010/1056 Esas sayılı dosyasında oluşturulan sıra cetvelinin, ilk sıra alacaklısı .... haczinin İİK'nın 106, 110. maddeleri uyarınca düştüğünü, bankanın, borçlu ... adına olan hisselerine haciz konulduktan sonra 500,00 TL satış masrafı yatırdığını, satış masrafının yetersiz olduğunu, masrafın ilk taşınırın satışı için konulduğunun kabul edilmesi gerekeceğini, diğer taşınırlara konan hacizlerin düşeceğini, masrafın hangi taşınır için konulduğunun belli olmadığını, sıra cetvelinde ilk sırada yer verilen ... Vergi Dairesi'nin pay defterine işlenmiş haczi olmadığını, satıştan sonra haciz yazısı yollandığını, sıra cetvelinin ikinci sırasında yer verilen ....'nin haciz tarihinin sıra cetvelinde yanlış yazıldığını ileri sürerek, müvekkilinin alacağının 1. sıradan kabulü ile 1. sırada yer alan .... ve ...'nün hacizlerinin düşürülmesine, 2. sırada yer alan ....'nin pay defterindeki haciz tarihi itibariyle kendilerinden sonra yer verilerek sıra cetveli düzenlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... .... vekili, davacının aynı iddia ile 26.11.2013 tarihinde .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2013/661 Esas sayılı dosyasında, banka haczinin düştüğüne dair şikayette bulunduğunu, yargılama neticesinde haczin devam ettiğinin karara bağlandığını, bankanın kıymet takdiri raporu tebliğ edilir edilmez hisse senetlerinin satışını istediğini, satış avansının icra dosyasına yatırıldığını, müvekkilinin alacağını tahsil ettiği ve mükerrer tahsilat sağlamaya çalıştığı iddialarının asılsız olduğunu, bankanın alacaklı olup olmadığına ilişkin borçlunun açmış olduğu menfi tespit davasının devam ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Vergi Dairesi, borçlu ... adına kayıtlı ....'nin müvekkil idareye borçlarından dolayı 6183 sayılı Yasa kapsamında sorumlu olduğunu, Mustafa Adanır adına kayıtlı hisse senetlerinin İstanbul ve ... İcra Müdürlüklerince satışının yapılacağının öğrenildiği zaman mükellefin şahsi ve şirket borçlarına mahsup edilmek üzere satış bedelinin ... Vergi Dairesi hesaplarına aktarılmasının istendiğini, davaya konu olan sıra cetvelinin usulüne uygun düzenlendiğini, dava dilekçesinde ... davalı...gösterildiği; ancak dava dilekçesinin müvekkile tebliğ edildiğini, husumet itirazında bulunduklarını, tüzel

kişiliğin ...'nda olduğunu, usulsüz tebliğ olduğunu, davanın sıra cetveline şikayet yolu ile İcra Hakimliği'nde görülmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı......., davaya cevap vermemiştir.

kişiliğin ...'nda olduğunu, usulsüz tebliğ olduğunu, davanın sıra cetveline şikayet yolu ile İcra Hakimliği'nde görülmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı......., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davaya konu sıra cetvelinin 02.05.2014 tarihinde düzenlendiği, 09.05.2014 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu, davacının sıra cetveline kendisinden önce birinci sırada yazılı davalı .... ... alacağının yanlış hesaplandığı, icra dosyasına yapılan önceki ödemelerle alacağının sona ermiş bulunduğu, haczin paraya çevrilmesine ilişkin talebin kötüniyetle yerine getirilmediği, satış masraflarının kendisi tarafından karşılandığı için davalının .... alacağının sıra cetvelinden çıkarılması, diğer davalı...Maliye Hazinesi'nin vergi alacağına ilişkin haczin satıştan sonraki tarihte kayıtlara işlendiğinden kendi alacağından sonraya yazılması gerektiği ve davalı...... alacağına ilişkin gerçek haciz tarihi 19.07.2013 olduğu halde sıra cetveline hatalı olarak 09.03.2012 olarak yazılmış olması nedeni ile kendisinden sonraki sırada yer verilmesinin gerektiğini iddia ettiği, davacının sıra cetvelinde kendisinden önce yer alan davalı...alacaklarının varlığı ve miktarına yönelik bir itirazı olmadığı, davalıların icra dosyasındaki tahsilat tutarları ile haciz tarihlerinin yanlış uygulanması sonucu kendisinden önceki sırada yer aldığı, davanın İİK'nın 142/1. maddesinde gösterilen nitelikte olmadığı, 142/3. maddesi kapsamında icra müdürlüğünün hacizlerin geçerliliği ve tarihlerdeki hatalı işlemlerine dayandığı, görevli mahkemenin İİK'nın 142/3 ve 16. maddeleri uyarınca İcra Mahkemeleri'ne olduğu gerekçesiyle, davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı...vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacı...vekilinin, davalılar ... ve Maliye Hazinesi'ne yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı...vekilinin, davalı .... ...'ye yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Dava, sıra cetveline itiraza ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın "Hâkimin Davayı Aydınlatma Ödevi" başlıklı 31/1. maddesi "Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlenmiş ve bunun hakimin görevi olduğu açıkça vurgulanmıştır. Maddede, hakimin maddi anlamda davayı sevk yetkisi düzenlenmektedir. Bu yetkisiyle hakim, olayın ve hukuki uyuşmazlığın olgusal ve hukuki boyutlarını gerekli olduğu ölçüde taraflara birlikte ele alabilecek, tarafların zamanında uyuşmazlığın çözümü için önemli vakıaların tamamı hakkında açıklama yapmalarını, özellikle ileri sürülen vakıalardaki eksiklikleri tamamlamalarını, delilleri ikame etmelerini ve gerekli talepleri ileri sürmelerini sağlayabilecektir.

HMK'nın 194. maddesinde de somutlaştırma yüküne yer verilmiştir. Bir davada, ispat faaliyetinin tam olarak yürütülebilmesi, mahkemenin uyuşmazlığı doğru tespit ederek yargılama yapabilmesi, karşı tarafın ileri sürülen vakıalara karşı kendini savunabilmesi için, iddia edilen vakıaların açık ve somut olarak ortaya konulması gerekir. Genel geçer ifadelerle, somut bir şekilde ortaya koymadan iddia veya savunma amacıyla vakıaların ileri sürülmesi durumunda, yargılamanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesi mümkün olmayacağı gibi, vakıaların anlaşılması için ayrıca bir araştırma yapılması ve zaman kaybedilmesi söz konusu

olacaktır. Taraflar, haklarını dayandırdıkları hukuk kuralının aradığı koşul vakıalara uygun, somut vakıaları açıkça ortaya koymalıdırlar. Bu vakıaların somut olarak ileri sürülmesi, ilgili taraf için bir yüktür; bu yükü yerine getirmeyen sonuçlarına katlanacaktır.

Öte yandan, borçluya ait mahcuz satış bedelinin bütün alacaklıların alacağını karşılamaması halinde düzenlenecek sıra cetveline itiraz, alacağın esas ve miktarına ya da hem sıraya hem alacağın esasına yönelikse dava yoluyla genel mahkemede (İİK m. 142/1), itiraz sadece sıraya yönelikse şikayet yoluyla icra mahkemesinde (İİK m. 142/son) ileri sürülmelidir. Hem sıraya ve hem de alacağın esas ve miktarına yönelik itirazların birlikte ileri sürülmesi halinde mahkemece kural olarak, önce sıraya yönelik uyuşmazlığın çözülmesi, bu itirazın yerinde olmadığının anlaşılması halinde ise davalı...alacağının varlığına ve miktarına yönelik itirazın incelenmesi gerekir.

Somut olayda, davacı...tarafça, dava dilekçesinin 2. sayfasında davalı ..... yönünden ".... alacağının dayandığı, verilen krediler toplamı 1.250.000,00 TL karşılığı olarak yine ... 2010/9956 sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyasında 1.786.375,34 TL tahsilat yapmıştır. Yine ortak borçlu ...'ın kullandığı kredinin kontr-garantörü olarak alınan ....'ninde yine takip dayanağı kredilere ilişkin kontr-garantisi karşılığı 22.07.2010 tarihinde ....'ye 750.000,00 TL ödeme yaptığını, 29.01.2014 tarihinde de yine tarafımızca ... İcra Müdürlüğü 2010/3456 E. sayılı dosyadan satışını yaptığımız ....'nin satışından tahsil edilen 93.910,90 TL olmak üzere toplam 2.630.286,24 TL tahsil etmelerine rağmen halen 1. sıra alacaklısının alacak iddiasında bulunması hukuka, kanuna ve adalete aykırı hareket eden alacaklı bankanın mükerrer tahsilat yapma niyetinde olduğu aşikardır." denilerek sıra cetveline itiraz edilmiştir. Davacının, dava dilekçesindeki bu anlatımından, itirazın icra memuruna 100. madde bilgilerinin eksik ya da yanlış bildirildiğine yönelik olup olmadığı ya da davalı ....'ye ayrılan paya ilişkin alacağın hiç doğmadığına ya da doğup ta ödeme ile sonra erdiğine ya da sıra cetvelinde gösterilen miktarda bulunmadığına yönelik olup olmadığı hususu anlaşılamamaktadır.

Davacının itirazı, icra memuruna 100. madde bilgilerinin eksik ya da yanlış bildirildiği yönünde olması halinde, bu itiraz, takip hukuku kuralları çerçevesinde icra müdürlüğünce yapılması gereken İİK'nın 138. madde hükmüne dayalı hesaplamaya, diğer anlatımla kendi alacağının srasına ilişkin olduğundan, mahkemece şimdiki gibi İİK'nın 142/son maddesi uyarınca İcra Mahkemesi'nin görevli olduğu kabul edilmelidir. İtirazın, davalı .... İş Bankası A.Ş' nin sıra cetvelinde ayrılan paya ilişkin alacağın hiç doğmadığına ya da sıra cetvelinde gösterilen miktarda bulunmadığına (alacağın doğumuna ya da gerçek miktarına) yönelik olduğunun belirlenmesi durumunda ise, davalı .... yönünden dosyanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydı ve uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece, davacı...vekilinden itirazın niteliğiyle ilgili açıklama alındıktan sonra davalı .... İş Bankası A.Ş'nin alacaklı olduğu icra dosyası getirtilerek, davacı...vekilinin açıklamasının sonucuna göre yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde işlem yapılması ve bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Öte yandan, HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca, mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Mahkemece, HMK'nın 114/1-c maddesi

hükmü uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle, davanın anılan 115/2. madde hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunmayan 1086 sayılı HUMK'nın dava şartı öngörmeyen göreve ilişkin 7 ve 27. madde hükümlerine uygun olarak gerekçede, "mahkememizin görevsizliğine, hüküm fıkrasında, "Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine'' ibarelerine yer verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı...vekilinin davalılar .... ve Maliye Hazinesi'ne yönelik temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün re'sen BOZULMASINA, alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 01.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. karar verildi.