muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/8628, Karar No: 2018/126, Tarih: 22.01.2018

Av.K.nun 166/2. fıkrasında “sözleşme ile kararlaştırılan ve hakim tarafından takdir olunan ücretin” cümlesinde “veya” bağlacı kullanılmayarak “ve” bağlacının kullanılması dahi tarafların, mahkemenin takdir ettiği ücretin üstünde bir ücret kararlaştırmaları halinde, bu ücretin afaki olacağı, üçüncü kişilerin hakkını etkileyeceği dolayısıyla taraflar arasında kararlaştırılan ücretin sıra cetvelinde öncelikli olabilmesi için, ilamda asıl edimin eklentisi olarak ya da konusu vekalet ücreti olan bir davada ilama bağlanmış olması gerektiği düşünülerek bilinçli olarak tercih edilen bir bağlaçtır.

Kanun hükmü böyle yorumlanıp uygulanmadığı taktirde, hukuki güvenlik zafiyete uğrayacak ve çözümsüz olaylar ortaya çıkacaktır. Şöyle ki; avukatlık sözleşmesinin dava açılmadan önce yapılması mümkündür. Av.K. nın 164. maddesinde “Avukatlık ücretinin, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın yüzde yirmi beşini aşmayacak şekilde kararlaştırılabileceği” belirtildiğine göre; taraflar 100.000 TL lik bir dava için % 25 (yani 25.000 TL) vekalet ücreti kararlaştırmış olmalarına rağmen dava sonunda 10.ooo TL ye hükmedilmesi ve bu meblağla ilgili sıra cetveli yapılması halinde, sıra cetveline konu paranın tamamı, rüçhaniyeti olan vekalet ücretini karşılamayacaktır. Keza, her sıra cetveli yapılma aşamasında diğer alacaklıları zarara uğratmak için üst sınır olan % 25 oranında bir sözleşme yapılıp icra dairesine sunulacak veya taraflar arasında gerçek sözleşme sunulmayarak üst sınırdan muvazaalı olarak düzenlenen vekalet sözleşmesi icra dairesine sunularak hacze iştirak eden diğer alacaklıların önünde cetvelde yer alınacaktır. Kanun koyucunun izah edilen veya benzeri örnekleri arzuladığını kabul etmek mümkün değildir.

Somut olayda, müşteki avukat, borçlu şirketle ... Belediyesi arasındaki davada vekalet görevi yapmış ve bu dava nedeniyle borçlu belediyeden sıra cetveline konu 267.661,19 TL borçlu şirketin alacaklı olduğu icra dosyasına intikal etmiştir. Sıra cetvelinde, ... 10.12.2014 tarihinde, ... 21.2015 tarihinde, müşteki ... ise toplam 137.344,10 TL (dava ve icra) vekalet alacağı için 17.02.2015 tarihinde “dosya haczi” olarak haciz uygulamışlardır.İcra Dairesi, paylaşıma konu parayı, ilk haciz sahibinin alacağının tamamına ve ikinci haciz sahibi alacaklının alacağına kısmen yeterli olduğundan ikisi arasında paylaştırmış müştekiye para kalmadığı için pay ayıramamıştır. Müştekinin sıra cetveline iştirak koşulları mevcuttur. Bu durumda, yukarıdaki izahatlarda dikkate alınarak dayanak ilamda hükmedilen vekalet ücreti ile, söz konusu ilamın icraya konulmasından kaynaklanan ve icra dairesince kararlaştırılan vekalet ücreti miktarı kadar, müştekinin rüçhaniyet hakkı mevcuttur. Bu hususlar belirtilerek yerel mahkeme kararının bozulması gerekirken “müşteki ile müvekkili arasındaki sözleşmede kararlaştırılan orada” rüçhaniyetinin varlığı belirtilerek kararın bozulmasına dair, Sayın çoğunluğun kararına gerekçe yönünden muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2020/71, Karar No: 2020/3291, Tarih: 29.06.2020

**11. Hukuk Dairesi         2020/71 E.  ,  2020/3291 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesin'ce bozmaya uyularak verilen 07.11.2019 tarih ve 2019/88-2019/591 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu meblağ 32.970 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK 3156 sayılı Kanunla değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, emekli maaşının bağlı olduğu Ziraat Bankası Kocaeli Derince Şubesi'nin ... kart no, ...numaralı hesabı dışında, Ziraat Bankası Kocaeli Bekirpaşa Şubesi'nde kartında görülmeyen ...numaralı ikinci bir hesabın mevcut olduğunu ve emekli maaşından bireysel kredi ve bakiyesinin de Ayışığı Dayanaklı Tüketim Sanayi Tic. Ltd. Şti. ortağı olan kardeşi ...'nin adına verdiği talimatla davalı banka tarafından hesabına yatan nema ve key ödemeleri ile tüm sosyal haklarının kesildiğini öğrendiğini ileri sürerek, emekli maaşından bireysel krediden sonraki bakiyenin kesilmesine son verilmesine ve kesintinin başladığı tarihten itibaren nema ve key ödemeleri ile tüm kesinti ve sosyal haklarının kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dışı ... ile müvekkili banka arasında akdedilen ticari kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak taksitlerinin süresinde ödenmemesi nedeniyle takip hesaplarında izlenilmeye başlanıldığını, ilgililer hakkında icra takibi işlemlerine devam olunduğunu, akdedilen ticari kredi sözleşmesinde davacı ...'nin herhangi bir kefalet ilişkisi bulunmadığını, davacı ...'nin Eskişehir 4. Noterliği tarafından düzenlenen 27.02.2007 tarih ve 7627 yevmiye sayılı vekaletname ile dava dışı ...'yi imzalanması icap eden, istikraz, kredi sözleşmeleri, kefaletnameleri, taahhütnameleri ve eklerini tanzim ve imzaya yetkilerini de vermek suretiyle kendisine vekil kıldığını, dava dışı vekil ... tarafından ... hesap numaralı ...'e ilişkin kredi borcunun davacı ...'ye ait müvekkili bankanın Bekirpaşa Şubesi'ndeki ... numaralı hesabından tahsil edilmesi yönünde taahhüt verildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davadışı kardeşi ...'ye vekaletname verdiği, bu vekaletnameye dayanılarak verilen virman talimatı ile davacının maaş hesabından davadışı kredi borçlusu ...'in kefili olan Ayışığı Dayanıklı Tüketim Malları Güzellik Merkezi Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin borcunun ödenmesi için kesintiler yapıldığı, vekaletnamenin incelenmesinde vekile halen mevcut veya ileride açılacak özel ve resmi banka şubeleri nezdinde temsile, hesaplar açtırmaya, hesapları tasviye, hesaplarını bir bankadan diğer bir şubesine veya diğer bir bankaya nakle, nakil ile ilgili işlemleri takip ve sonuçlandırmaya, para yatırmaya, 1.000.000,00 YTL'ye kadar para almaya, bankalarda her türlü krediler açtırmaya veya açılmış kredilerden faydalanmaya, kredi artırma taleplerinde bulunmaya, tanzim ve imzalanması icap eden, istikraz, kredi sözleşmeleri, kefaletnameleri, taahhütnameleri ve eklerini tanzim ve imzaya, vadelerini tespit etmeye, borçlarını vadesinde veya vadesinden evvel veya sonra ödemeye, sözleşmelerde tadilatlar yapmaya, icabında feshe, yeniden akit yapmaya, tebliğ ve tebellüğe, teslim ve tesellüme, borç tecil ve imhal taleplerinde bulunmaya, ahzu kabza, sulh ve ibraya, 1.000.000,00 YTL'ye kadar kambiyo senetlerini tanzim ve imzaya, borçlarını ödemeye, 1.000.000,00 YTL'ye kadar her nevi kefalet ve senetleri tanzim ve imzaya, 1.000.000,00 YTL'ye kadar bankalara gelen havaleleri almaya izin ve yetki verildiği, verilen yetkilerin sınırının çok geniş olduğu ve vekilin yetkisinin parasal miktarda sınırlı olduğu, vekaletnamede içeriğindeki yetkiler dikkate alındığında vekaletnamenin virman yetkisini de kapsadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 10,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 29/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7300, Karar No: 2023/5508, Tarih: 16.10.2023

**1. Hukuk Dairesi         2022/7300 E.  ,  2023/5508 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 11.08.2020

SAYISI : 2022/857 E., 2022/815 K.

HÜKÜM/KARAR : Ek Kararın Kaldırılması / Feragatin Reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/124 E., 2019/441 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede;

Dava, muris muvazaası hukuki sebebine dayalı tapu iptali ile tüm mirasçılar adına tescil isteğine ilişkin olup, yargılama sırasında ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 27.04.2018 tarihinde kesinleşen 2017/1125 Esas, 2017/1459 Karar sayılı kararıyla mirasçılardan ...'ın tereke temsilcisi olarak atandığı, davanın tereke temsilcisi tarafından takip edildiği, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.05.2019 tarihli ve 2017/124 Esas, 2019/441 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, mirasçılar adına payları oranında tapu iptali ve tescile karar verildiği, henüz gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmeden davacı ...'ın 22.07.2020 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini bildirdiği, İlk Derece Mahkemesinin 11.08.2020 tarihli ek kararı ile, davacının davadan feragati nedeniyle davanın reddine karar verildiği, ek kararın taraflara tebliği üzerine, tereke temsilcisi tarafından ek karara karşı istinaf yoluna başvurulduğu, istinaf dilekçesinde İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesinin istendiği, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 23.05.2022 tarihli ve 2022/857 Esas, 2022/815 Karar sayılı kararı ile, terekeye temsilcisi atanması neticesinde davada taraf sıfatı kalmayan davacının davadan feragatinin mümkün olmadığı gerekçesiyle tereke temsilcisinin istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesinin 11.08.2020 tarihli ek kararının ortadan kaldırılmasına, davacının vaki feragatinin aktif husumet yokluğundan reddine karar verildiği, kararın tereke temsilcisi tarafından vekalet ücretine hasren, adli yardım istekli temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı anlaşılmaktadır.

Adli yardım talebi temyiz yoluna başvuru sırasında istendiğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tereke temsilcisinin adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.

Adli yardım 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebini içeren dilekçe ile ekindeki temsilciye ait öğrenci belgesi, mirasçının borcundan dolayı hakkında icra takibi yapıldığına ilişkin belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; temsilci tarafından tereke adına adli yardım talebinde bulunulduğundan, mirasbırakan ...'ın terekesinin temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödemeye yeterli olmadığı yönünde kanaat oluşmadığından, adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan, yukarıda da belirtildiği üzere İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin 28.05.2019 tarihli kararının taraflara tebliğ edilmediği, yalnız İlk Derece Mahkemesinin davanın feragat nedeniyle reddine ilişkin ek kararının ve temyize konu Bölge Adliye Mahkemesi kararının taraflara tebliğ edildiği görülmektedir.

Bu itibarla;

1. Hükmü veren Mahkeme tarafından 6100 sayılı Kanun’un 337 nci maddesi uyarınca;

a) Adli yardım talebinin reddine dair kararın, talebi reddedilen tarafa “6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 337 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğinden itibaren bir hafta içinde mahkemeye dilekçe vermek suretiyle karara itiraz edebileceği” şerhini içeren davetiye ile tebliğ edilmesi,

b) Adli yardım talebinde bulunan tarafın, ret kararına karşı itiraz etmesi hâlinde dosyanın itirazı incelemekle görevli Yargıtay 2. Hukuk Dairesine gönderilmek üzere Dairemize gönderilmesi,

2. Adli yardım talebinin reddi kararına karşı itiraz edilmemesi veya itirazın Yargıtay tarafından reddedilmesi hâlinde, 6100 sayılı Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 344 üncü maddesi uyarınca;

a) Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,

b) Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,

3. Verilen kesin süre içinde;

a) Temyiz harçlarının tamamlanması hâlinde,

b)Temyiz harçlarının tamamlanmaması sebebiyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde temyiz edilmesi durumunda ise temyiz harç ve giderleri de yatırıldıktan sonra,

4. Ayrıca İlk Derece Mahkemesinin 28.05.2019 tarihli kararının taraflara usulünce tebliğinin sağlanması, karara karşı taraflarca istinaf yoluna başvurulması halinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilecek karar temyiz edilir ise, gerekli temyiz harç ve giderler de yatırıldıktan sonra,

Dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Tereke temsilcisinin adli yardım talebinin REDDİNE,

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

16.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/26487, Karar No: 2015/10565, Tarih: 26.05.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/26487 E.  ,  2015/10565 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İpoteğin kaldırılması (fekki)

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 26.05.2015 günü temyiz eden davacı ... vekili Av. ... ve karşı taraf davalı ... Vekili ... geldiler. Davalı ... gelmedi. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Daya konusu taşınmazın aile konutu olarak özgülendiği tartışmasızdır. Türk Medeni Kanununun 194/1. maddesi gereğince, taşınmaz üzerinde hak sahibi olan eşin tasarrufu, diğer eşin açık rızasına bağlıdır. Bu rıza alınmadan hak sahibi olan koca, taşınmaz üzerine ... lehine 06.10.2005 tarihinde ipotek tesis ettirmiştir. Davalılardan ... ipotek tesisine davacı eşin muvafakatinin alındığını ileri sürmüş, davacı ise sunulan "muvafakatname"deki imzanın kendisine ait olmadığını belirterek muvafakatnameyi, kabul etmemiştir. "Eş Muvafakatnamesi" başlıklı belgedeki davacının ismi altındaki imzanın davacının eli ürünü olmadığı adli tıp raporu ile tespit edilmiştir. Banka, davacı kadının rızasını gösteren muvafakatname istediğine göre taşınmazın aile konutu olduğunu biliyor demektir. Aile konutu niteliğinde duraksama bulunmayan taşınmaz için davacı kadının açık rızası bulunmadan Türk Medeni Kanununun 194/1. maddesi hükmüne aykırı olarak ipotek tesis edilmesi nedeniyle açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile ret hükmü kurulması doğru bulunmamıştır (HGK'nun 22.10.2014 tarih, 2013/1181 esas, 2014/811 karar sayılı ilamı).

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, duruşma için takdir olunan 1.100.00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 26.05.2015(Çarş.)
Yargıtay — Esas No: 2022/5844, Karar No: 2022/8774, Tarih: 08.06.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/5844 E.  ,  2022/8774 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :... Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (kapatılan) bozma ilamına uyularak hükümde belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenleri göre; davalılar vekillerinin tüm, davacı vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Hukuk Genel Kurulu'nun 05.02.2014 tarih ve 2013/10-2280 E., 2014/65 K. sayılı ilamında, ev hizmetlerinde çalışma ile ilgili davaların hukuki niteliği ve ispat şekline ilişkin ilkeler şu şekilde belirtilmiştir.

... mevzuatı yönünden, ev hizmetlerinin, gerek mülga 1475 sayılı ... Kanunu’nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, gerekse 4857 sayılı ... Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan hükümler ile bu Kanunların uygulama alanı dışında bırakıldığı görülmektedir. Sosyal Güvenlik Mevzuatı açısından ise gerek mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gerekse 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olabilmek üç temel koşula bağlanmıştır. Bu koşullar; hizmet akdi ile çalışma, işin işverene ait işyerinde yapılması ve mülga 506 sayılı Kanun’un 3. ve aynı yöndeki 5510 sayılı Kanun’un ise 6. maddesi kapsamında olmamak olarak sıralanabilir. 506 sayılı Kanun’un 3. maddesi sigortalı sayılmayanları; diğer bir ifade ile anılan Kanun kapsamına alınmayanları sıralamaktadır.

Buna göre mülga 506 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3. maddesi uyarınca:

“Aşağıda yazılı kimseler bu Kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar.

D) (Değişik: 11/8/1977 - 2100/1 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)…”

Yine 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 6. maddesi uyarınca;

Buna göre mülga 506 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3. maddesi uyarınca:

“Aşağıda yazılı kimseler bu Kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar.

D) (Değişik: 11/8/1977 - 2100/1 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)…”

Yine 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 6. maddesi uyarınca;

“…Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında;

…c) (Değişik: 17/4/2008-5754/4 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)…4 üncü ve 5 inci maddelere göre sigortalı sayılmaz.”.

Buna göre ev hizmetleri, mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun ilk halinde Kanun kapsamı dışında bırakılmış iken, 24.08.1977 tarih ve 16037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 24.11.1977 tarihinde yürürlüğe giren 11.08.1977 tarih ve 2100 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle yapılan değişiklik ile mülga 506 sayılı Kanun’un 3. maddesinin (D) bendinde yapılan düzenleme uyarınca, ev hizmetlerinde “ücretle ve sürekli çalışanlar” anılan maddede yer alan istisnalar içinden çıkarılmış, 5510 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile de aynı yöndeki uygulamaya devam edilmiştir.

Görüldüğü üzere, anılan maddeler uyarınca, ev hizmetlerinde çalışanlar; ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç, bu Kanunların uygulanmasında sigortalı sayılamazlar.

Sigortalı sayılmak için, ücret ve sürekli çalışma birlikte arandığından, her iki koşulun da gerçekleşmiş olması gerekir. Hizmet karşılığı ücret alınmıyorsa veya ücret alınmakla birlikte çalışmada süreklilik yoksa bu tür çalışmayı sigortalı çalışma saymak mümkün değildir.

Buna göre, diğer koşulları gerçekleştirmiş olanlar eğer anılan maddelerin kapsamına giriyorlarsa, sigortalı sayılamayacak ve 506 veya 5510 sayılı Kanunlarda düzenlenen haklardan yararlanamayacaklardır.

Yeri gelmişken belirtilmelidir ki, mülga 1475 sayılı ... Kanunu’nun 5/1. maddesi ve 4857 sayılı ... Kanunu’nun 4/1. maddeleri uyarınca, ... Kanunları hükümleri ev hizmetlerine ve ev hizmetleri çalışanlarına uygulanamayacak, bu işler ve bu işleri yapan kişiler Borçlar Kanunu’nun hizmet akdini düzenleyen hükümlerine tabi olacaklardır.

Evde yapılan işle, ev hizmetleri arasında bazı farklılıkların da tanımlanması gerekir. Ev hizmeti evde yapılmakla birlikte, herhangi bir ... olmayıp doğrudan yaşanan mekâna yönelik bir iştir. Yaşanan konutla doğrudan bağlantı içerisindedir. Doğrudan eve ve ev yaşamına yöneliktir. Dolaylı olarak ev yaşamına katkıda bulunan, onu kolaylaştıran hizmetlerdir. Ev hizmetinin doğrudan eve veya ev yaşamına yönelik olması gerekir. Ev hizmeti evden soyutlanamaz (... A. R., Ev Hizmetlerinde (İşlerinde) Çalışanların Sigortalılığı, Kamu-... Dergisi, Cilt 7, Sayı 3, 2004, s. 10).