muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2301, Karar No: 2024/7957, Tarih: 23.10.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/2301 E.  ,  2024/7957 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/2939 E., 2023/19 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I.HUKUKİ SÜREÇ

A. Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.09.2022 tarihli ve 2022/27888 Esas, 2022/102055 Soruşturma sayılı iddianamesi ile sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

B. Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.11.2022 tarihli ve 2022/317 Esas, 2022/433 Karar sayılı kararı ile sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci fıkraları ile üçüncü fıkrasının ilk cümlesi ve 58 inci maddesi uyarınca 9 yıl 2 ay hapis ve 20.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

C. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 11.01.2023 tarihli ve 2022/2939 Esas, 2023/19 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

Suçun unsurlarının oluşmadığına, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine, ... cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmemesi gerektiğine ve buna yönelik ilk derece mahkemesince gerekçe gösterilmediğine, eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturacağına, kararın usul ve kanuna aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

1. Dava konusu olay; sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu işlediği iddiasına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

1. Dava konusu olay; sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu işlediği iddiasına ilişkindir.

2. Olay tutanağına göre; sanığın ikametinde uyuşturucu madde ticareti yaptığına ilişkin alınan istihbari bilgi ve ihbar üzerine başlatılan soruşturmada, mahkemeden alınan arama emrine istinaden sanığın ikametine gidildiği, sanığın ikamet içindeki avlu içinden bahçe kısmına doğru kaçtığı ve kaçerken elinde bulunan siyah çantayı yere attığının görüldüğü, yine avluda tanık ...'un bulunduğu, sanığın ve tanığın yakalandığı, sanığın yere attığı çanta muhafaza altına alındığı, açılıp bakıldığında içerisinde 2 parça halinde metamfetamin ile hassas terazinin ele geçirildiği, ikamette yapılan aramada 1 paket metamfetamin ile 1 paket bonzai ele geçirildiği belirlenmiştir.

3. Bursa Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünün raporuna göre; ele geçen maddelerin metamfetamin ve sentetik kannobinoidler grubunda yer alan 5CL-ADB-A etken maddesini içerdiği tespit edilmiştir.

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Olay tutanağı, tanık ...'un beyanı, sanığın aşamalardaki değişen savunması ile tüm dosya kapsamından, sanığın açık kimliğini bilmediği Japon ... adlı şahıstan borcuna karşılık olarak aldığını beyan ettiği çantadaki uyuşturucu maddelerin kendisine ait olmadığı şeklindeki savunmasının hayatın olağan akışına aykırı olması, sanığın içerisinde uyuşturucu maddelerin bulunduğu çanta ile kaçerken yakalandığının anlaşılması, ele geçen metamfetamin maddesinin kişisel kullanım sınırının çok üzerinde oluşu bir bütün halinde değerlendirildiğinde sanığın suça konu metamfetamin içeren uyuşturucu maddeleri satış amacıyla bulundurduğu sabit görülerek uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyetine; sanıkta ele geçen net 0,8 gr gelen sentetik kannobinoid maddesinin kişisel kullanım sınırı içerisinde olduğu satış için bulundurduğuna dair somut herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmakla sanık hakkında koşulları oluşmadığından 5237 sayılı kanun'un 188 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular konusunda, Bölge Adliye Mahkemesince, isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Olay tutanağı, istihbari bilginin içeriği, suça konu uyuşturucu maddenin ele geçiriliş şekli ve miktarı, uyuşturucu maddelerle birlikte hassas terazinin de ele geçirilmiş olması, kriminal rapor ile tüm dosya kapsamından; İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun vasfına ve sübutuna, ... cezaların alt sınır aşılarak belirlenmesine ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı, delillerin hukuka uygun şekilde toplandığı anlaşılmakla, sanık müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanaatin dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 11.01.2023 tarihli ve 2022/2939 Esas, 2023/19 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bursa 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.10.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/13630, Karar No: 2012/6064, Tarih: 31.05.2012

**5. Ceza Dairesi         2008/13630 E.  ,  2012/6064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Zimmet, görevi ihmal ve 1163 sayılı Yasaya

muhalefet

HÜKÜM : ...'ın zimmet, ... ve ...'ın görevi ihmal, ..., ... ve ...'ın 1163 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından mahkümiyetlerine

müdafiileri

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıklar ... ve ...’ın üzerine atılı görevi ihmal, ..., ... ve ...’ın üzerine atılı 1163 sayılı Yasaya muhalefet suçlarının kanunda öngörülen cezasının üst sınırı itibariyle 765 sayılı TCK'nın 102/4 ve 104/2. maddelerine göre 7 yıl 6 aylık asli ve ilave zamanaşımı sürelerine tabi olduğu, suç tarihi 17/05/2001 ile inceleme günü arasında bu sürelerin gerçekleştiği anlaşıldığından, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilmek suretiyle CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Yasanın 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... haklarında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,

Sanık ... hakkında zimmet suçundan kurulan mahkümiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarına gelince;

S.S. Kepezbeleni Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı olan sanığın, kooperatifçe hiç kullanılmayan iş makinesini kullanılmış gibi göstererek 860.947.000 lira tutarında akaryakıt aldığı, 10/10/2000 tarihinde faksla gönderilen 31.500.000 lira tutarındaki faturaları, 01/11/2000 tarihinde tekrar gider olarak gösterdiği, bu şekilde toplam 933.947.000 TL parayı zimmetine geçirdiği, kabul edilmişse de; sanığın, ...../......

-2-

S.S. Kepezbeleni Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı olan sanığın, kooperatifçe hiç kullanılmayan iş makinesini kullanılmış gibi göstererek 860.947.000 lira tutarında akaryakıt aldığı, 10/10/2000 tarihinde faksla gönderilen 31.500.000 lira tutarındaki faturaları, 01/11/2000 tarihinde tekrar gider olarak gösterdiği, bu şekilde toplam 933.947.000 TL parayı zimmetine geçirdiği, kabul edilmişse de; sanığın, ...../......

-2-

kooperatifin borçları nedeniyle hesaplarına el konulduğunu, kooperatife üye olan ve kooperatife iş yapan kamyon sahiplerinin mazot ihtiyaçlarının karşılanması için Duruk Tesislerine teminat çeki verdiklerini, kamyon sahipleri ödeme yapınca çeki geri aldıklarını, kayıtların tutulmasında hata varsa muhasebecinin sorumlu olduğunu, kooperatifin parası olmadığından vergisini dahi kendisinin ödediğini, hukuk mahkemesinde açtıkları davanın masraflarını da kendisinin karşıladığını, müdafiin de kooperatif işini yapan kamyoncuların mazot ihtiyacını karşılamak üzere Ömer Duruk Tesislerinden 860.000.000 TL'lik mazot alındığını, bu mazotun 360.000.000 TL'lik kısmının kooperatife ait kepçe için hali hazırda müvekkilin de beklemekte olduğunu, kalan 500.000.000 TL'lik kısmın kamyonculara verildiğini savunması; kooperatife ait kepçe üzerine 03/10/2000 tarihinde ihtiyati haciz konulduğu, Duruk tesislerinden alınan faturaların bu tarihten önce 18/08/2000, 19/08/2000, 21/08/2000 ve 23/08/2000 tarihlerinde düzenlendiğinin anlaşılması, şikayetçi ...'ın 30/01/2002 tarihli beyanında kepçe operatörü olduğunu, kepçenin gelir getiren işlerde çalıştırıldığını bildirmesi karşısında, ceza yargılamasının amacının maddi gerçeğin ortaya çıkartılması olduğu nazara alındığında öncelikle, kooperatife iş yapan anılan kamyon sahiplerinin sanıktan sorulup kooperatif kayıtlarından tespit edilerek tanık sıfatıyla dinlenilmesi, suç tarihlerinde mazotu nasıl temin ettikleri, ödemeyi kimin yaptığının açıklattırılması, Duruk Tesislerinin kayıtlarının incelenmesi ve yetkilisinin tanık sıfatıyla dinlenilmesi, kooperatif adına düzenlenen faturalardaki mazotun kooperatife mi, kamyon sürücülerine mi verildiği, ödemeyi kimin, ne zaman yaptığı hususlarının, ...'dan alınan mazotların ne kadarının kepçede kullanılmış olabileceğinin sorulması, varsa belgelerini, ayrıca 126 ve 136 yevmiye numarası ile ödenen 73.000.000 TL paranın sarf evrakları içinde yer almayan harcama belgelerinin asıllarının veya alınan yerlerden temin edilecek onaylı örneklerinin ibraz etmesinin sağlanmasından sonra dava dosyasının emekli Sayıştay Uzman Denetçilerinden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilerek suç tarihi itibarıyla kooperatifin suç tarihlerindeki tüm gelir ve giderlerinin tespit edilmesi, sanığın üzerinde kooperatife ait para bulunup bulunmadığının saptanmasından sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri yerine eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık ... ve müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 31/05/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/171, Karar No: 2013/1048, Tarih: 18.01.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/171 E.  ,  2013/1048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/11/2012

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin görevi 2797 sayılı kanunun 14. maddesinde gösterilmiştir.  Anılan madde hükmü ile 12.Hukuk Dairesinin, İİK.nun uygulanmasından doğan dava, itiraz ve şikayetler  dolayısıyla icra mahkemelerinden verilen ve diğer Hukuk Dairelerinin görevi dışında kalan  hüküm ve kararları inceleyeceği öngörülmüştür.

İnceleme konusu karar, ilamlı takipte şikayete ilişkin olup, belirgin biçimde Dairemizin inceleme alanı dışında kalmakta ve niteliği bakımından Yargıtay 8.Hukuk Dairesinin görevi içine girmektedir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü dosyanın Yargıtay 8.Hukuk Dairesine gönderilmesine, 18/01/2013 gününde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/756, Karar No: 2021/6442, Tarih: 18.05.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/756 E.  ,  2021/6442 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyularak ilamda belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili ile davalı ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamından davacı tarafından ibraz edilen gerekçeli temyiz dilekçesinin davalılara tebliğ edilmediği, davalı ... Demir Çel. İnş. Taah. Nak. Ak. Ür. Tic. Ltd. Şti.‘nin ticaret sicil kayıtlarındaki son adresinin Bayır Mahallesi ... Cad. ... Karabük adresinden farklı olduğu halde adı geçen davalının istifa eden vekilinin istifa dilekçesi ve gerekçeli kararın 7201 sayılı yasanın 35. Maddesine göre bu adreste tebliğ edildiği anlaşıldığından,

1-Davacı tarafça ibraz edilen gerekçeli temyiz dilekçesinin davalı ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. tebliği,

2-Karabük Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden davalı ... Demir Çel. İnş. Taah. Nak. Ak. Ür. Tic. Ltd. Şti.‘nin son adresinin sorulup tespit edilmesinden sonra istifa dilekçesi, gerekçeli karar ve davacı tarafça ibraz edilen gerekçeli temyiz dilekçesinin tespit edilen bu adrese tebliği ve temyiz süresi geçtikten ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere, dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, temyiz itirazlarının bu noksanlık giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine, 18.05.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2014/3096, Karar No: 2015/242, Tarih: 16.01.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/3096 E.  ,  2015/242 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın husumet nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı alacaklı ....'nin müvekkili aleyhine başlattığı takip sonucunda müvekkiline ait taşınmazların satılarak,satış bedelinin paylaşımı için sıra cetveli düzenlediğini, ancak müvekkilinin davalı alacaklıya borcu bulunmadığını, davalı alacaklının hacizlerinin düştüğünün dikkate alınmadığını, diğer davalılara bir borcunun bulunmadığını, sıra cetvelinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili, davacı borçlunun sıra cetveline itiraz davası açamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının vergi mükellefi olduğunu, müvekkili kurumunun alacağının 6111 sayılı Yasa uyarınca yapılandırılmış tutar üzerinden dikkate alındığını savunarak, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar, cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının düzenlenen sıra cetvelinde alacaklı olmayıp borçlu olduğu, bu nedenle dava takip yetkisinin (aktif husumet ehliyetinin) bulunmadığı gerekçesiyle, davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacı vekilince ileri sürülen temyiz nedenlerinin sıraya değil, borcu bulunmadığına yönelik olmasına ve davalı ...'nca sıra cetveline yasal süresi içerisinde itiraz edilmemiş olup, kendi alacak miktarı ile ilgili temyiz itirazlarının dinlenemeyecek olmasına göre, davacı vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

1)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacı vekilince ileri sürülen temyiz nedenlerinin sıraya değil, borcu bulunmadığına yönelik olmasına ve davalı ...'nca sıra cetveline yasal süresi içerisinde itiraz edilmemiş olup, kendi alacak miktarı ile ilgili temyiz itirazlarının dinlenemeyecek olmasına göre, davacı vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2) İİK'nın 142. maddesinde, "Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretile cetvel mündericatına itiraz edebilir." hükmü düzenlenmiştir. Sıra cetveline itiraz davaları kural olarak sıra cetveline giren ya da girme hakkı bulunduğu halde sıra cetveline alınmayan alacaklılar tarafından aynı iştirak derecesi ya da üst sırada bulunup kendilerine pay ayrılan alacaklılara karşı açılır. Bir diğer ifade ile bedeli paylaşıma konu mal üzerinde haczi ya da rehni bulunan alacaklının, sıra cetvelinin iptalini istemekte de hukuki yararı vardır. Bu madde hükmü ile sıra cetveline itiraz hakkı takip alacaklılarına tanınmış olup, borçlunun alacaklı sıfatı bulunmadığından ve kendisine pay ayrılmadığından, itirazda hukuki yararı bulunmamaktadır. Borçlunun, menfi tespit davasında ileri sürülebilecek iddialarla-somut olayda davacı ile davalı ..... arasında derdest menfi tespit davası bulunduğu anlaşılmaktadır-sıra cetveline itiraz hakkı bulunmamaktadır.

Öte yandan 6100 sayılı HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114/1-d maddesindeki dava ehliyeti, fiil ehliyetinin medeni usûl hukukunda büründüğü şeklidir. Fiil ehliyetine sahip olan bütün gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptir.

Aynı Kanun'un 114/1-e maddesindeki dava takip yetkisi, davada taraf olan kişinin o davayı kendi adına yürütebilme ve talep sonucu hakkında kendi adına hüküm alabilme yetkisidir. (HMK 53). Sözü edilen kurum, şeklî taraf kuramının kabulünün sonucu olarak ortaya çıkmış ve sözü edilen kuramı tamamlamak amacıyla geliştirilmiştir. Davayı takip yetkisi, maddi hukuktaki tasarruf yetkisinin usul hukukundaki karşılığını oluşturur. Ayrıca, bu kavram, davada taraf olmadığı halde kanun gereği taraf gibi davranmakla görevli kılınmış olanların hukuki konumlarının açıklanmasında başvurulan bir kavram konumundadır. Kural olarak taraf ehliyeti ve dava ehliyeti bulunan kişinin taraf dava takip yetkisi vardır. Ancak bazı istisnai durumlarda davada taraf olarak gösterilen kişinin taraf ve dava ehliyeti olmasına rağmen dava takip yetkisi olmayabilir. Örneğin hakkında iflas kararı verilen kişinin taraf olduğu hukuki davalarda da istisnai durumlar dışında davayı takip yetkisi iflas idaresine aittir.

Taraf sıfatı (husumet) ise, maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usulî hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usûli bir kavramdır. Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Buna göre tüm insanlar, hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahiptir. Dava ehliyeti ise, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir. (HMK'nın 51) Fiil ehiyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usûl işlemlerini yapabilir. Reşit olan ve temyiz kudretine sahip olan kişiler fiil ehliyetine sahiptir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen gözönünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir. Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin, ileri sürülme zamanı Yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def'i de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.

Bu durumda mahkemece, borçlunun sıra cetveline itiraz davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle HMK 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, davacının dava takip yetkisi bulunduğu gözardı edilip, HMK'nın 114/1-e maddesinde dava şartları arasında düzenlenen dava takip yetkisi ile itiraz niteliğindeki husumete aynı anda yer verilerek, davacının dava takip yetkisinin (aktif husumet ehliyetinin) bulunmadığı gerekçesiyle, husumet yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış ise sonucu itibariyle doğru olan kararın, HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek ve hüküm fıkrasında yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilmesi suretiyle onanması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı ve davalı ... vekillerin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, kararın, gerekçesi değiştirilerek ve ''HÜKÜM'' bölümünün 1 no'lu bendinde yer alan "husumet yönünden " ibaresinin çıkarılarak yerine " HMK'nın 114/1-h ve 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı noksanlığından usulden" ibarelerinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.