muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/16482, Karar No: 2014/15261, Tarih: 19.11.2014

Elektrik Piyasası Kanununun temel amaçları çerçevesinde getirildiği ve EPDK kurul kararları ve tebliğleri gereğince alınan; kayıp-kaçak, sayaç okuma, perakende satış hizmet, iletim sistemi kullanım ve dağıtım bedellerinin; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı, ayrıca Elektrik Piyasası Kanununun düşük maliyetli enerji temini ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasası oluşturulması ilkelerine uygun düşmemektedir.

Nitekim; kayıp-kaçak bedeli hakkında verilen ve Dairece de benimsenen HGK'nun 21/05/2014 günlü ve 2013/7-2454 Esas, 2014/679 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; Elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından kaçak kullanmak (hırsızlanmak) suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin, kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmek hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaştığı da sِöylenemez.

Bundan ayrı olarak; elektrik kaybını ِönleme ve hırsızlıkları engelleme veya hırsızı takip edip, bedeli ondan tahsil etme göِrevi de bizzat enerjinin sahibi bulunan dağıtım şirketlerine aittir.

Öte yandan, nihaî tüketici olan abonenin; kayıp-kaçak bedeli gibi davacı dağıtım şirketi tarafından faturalara yansıtılan; dağıtım bedeli, sayaç okuma bedeli, perakende satış hizmeti bedeli ve iletim bedelinin hangi miktarda olduğunu apaçık denetleyebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödediğini bilmesi, eş söyleyişle şeffaf bir hukuk devletinin vazgeçilmez unsurlarındandır. Ne var ki, davaya konu bedeller ile ilgili olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca kanunun verdiği genel ve soyut yetkiye dayanarak çıkarılan yöِِnetmelik, kurul kararları ve tebliğlerinin de, Elektrik Piyasası Kanununun temel amaçları ve ilkelerinden olan, şeffaflık ve düşük maliyetli enerji temini unsurlarını‎ ta‏‎şıdığının kabulü de mümkün değildir.

Hâl bِöyle olunca; dosyadaki yazı‎lara, karar‎ın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yukar‎ıda açı‎klanan ilke ve esaslar gözönünde tutularak yazılı‎ ‏şekilde hüküm tesisinde bir isabetsizlik bulunmad‎ığından, davac‎ın‎ın temyiz itirazları‎nı‎n reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 19.11.2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/337, Karar No: 2012/1737, Tarih: 13.02.2012

**22. Hukuk Dairesi         2012/337 E.  ,  2012/1737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kadıköy 3. İş Mahkemesi

TARİHİ : 01/12/2011

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin, davalı tarafça haksız ve geçersiz nedenle feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve buna bağlı feri haklara hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, sözleşmenin ekonomik göstergeler dikkate alınarak işgücü fazlalığı nedeniyle organizasyonel gelişim çalışmaları kapsamında Yönetim Kurulu ve İcra Kurulu karalarına dayanılarak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17.ve 18. maddeleri  gereği haklar ödenerek sona erdirildiği savunularak davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin davalı tarafça organizasyon  değişikliği ve norm kadro uygulaması sebebiyle sona erdirildiğini, işletmesel kararın tutarlılık, keyfilik, ölçülülük ve feshin son çare olma ilkesine uygunluğu yönünden yapılan denetimde davacının çalıştığı takım liderliği kadrosunun  iptal edildiği davacını yerine aynı sıfat ve kadro ile yeni eleman  alınmadığı  davacının işverenlik içersinde kaydırılabileceği başka bir pozisyonda bulunmadığı feshin son çare olma ilkesine uygun davranıldığı  gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı Kanun’un 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı Kanun’un 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

4857 sayılı Kanun’un 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda, davacının iş sözleşmesi, yeniden yapılanmadan dolayı işletmesel karar gerekçesi ile feshedilmiştir. Davalı tarafça alınan işletmesel karar ile tüm yapıdaki hipermarket ve süpermarketlerdeki takım lideri pozisyonun kaldırıldığı, alınan bilirkişi raporu ile hipermarketler organizasyonunda bulunan bakım, reseption ve dekorasyon takım liderliği pozisyonlarının  iptal edilmeyip yönetici adayı pozisyonuna dönüştürüldüğü, fesihten sonra 5’i İstanbul’da  bulunan 7 yeni mağazanın açıldığı, fesihten sonra işyerine yeni eleman alındığı, alınan bu elemanların “şef, takım lideri ve sorumlu “gibi bir ünvanlarının bulunmadığı belirtilmiş ise de, davalı tarafça alınan işletmesel karar ile davacının çalıştığı bölümdeki ekip şefliğinin kaldırıldığı, ancak örneğin, davacının çalışmış olduğu tekstil reyonu, balık reyonu gıda reyonu gibi birimlerin kapatılmadığı, esas itibariyle davacının  bu bölümlerde satış elemanı olarak çalışıp konumu ve tecrübesi gereği bu bölümün şefi durumuna geldiği hizmetini aynı nitelikte devam ettiği işletmenin ve çalışılan reyonların varlığını  sürdürdüğü sürece bu konumda çalışanlara ihtiyaç duyulacağı açıktır. Tutarlılık ve ölçülülük denetimi kapsamında takım liderliği pozisyonun kapatılmasına rağmen işletmecilik ve mağazacılık organizasyonundan anlayan bilirkişinin de aralarında bulunduğu bilirkişi heyeti ile gerekirse işyerinde keşif yapılarak; davacının çalıştığı kadro ve görev tanımında organizasyon değişikliğine gidilip gidilmediği, şubesinde kadrosunun kaldırılıp kaldırılmadığı, organizasyon değişikliğine gidilmiş ve kadrosu kaldırılmış veya değiştirilmiş ise davalı işverenin Türkiye genelinde  zincirleme mağazalara sahip olduğu ve yeni mağazalar açmaya devam ettiği gözetilerek  davacının şubesinde veya İstanbul  ilinde diğer şubelerde görev tanımına uygun bir kadroda iş şartlarında esaslı değişiklik niteliğinde olan yer değişikliği olmadan somut olarak değerlendirme olanağının bulunup bulunmadığı, salt takım liderliği pozisyonun kaldırılmasının davacının başka bir birimde  değerlendirilmesine engel olup olmadığı kısaca feshin son çare olarak uygulanıp uygulanmadığı yönünden yeniden denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13995, Karar No: 2011/13292, Tarih: 21.12.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/13995 E.  ,  2011/13292 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı ... vekili, ... adına kayıtlı çekişmeli taşınmazın gecekondu önleme projesi kapsamında kişilere fiilen teslim edildiğini, tapusunun devri yönünden 4706 Sayılı Yasa uyarınca tüm işlemlerin tamamlandığını, ancak taşınmazın ....ye devredilmediğini, bu konuda yapılan başvurunun da sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, tapunun iptaline ve .... adına bedelsiz tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., devir koşullarının gerçekleşmediğini belirtip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yasadaki devir amacının mülkiyet devri anlamına gelmeyip bir takım usuli işlemlerin gerçekleştirilmesine yönelik olduğu, ....ce de parselizasyon işlemlerinin yerine getirildiği, böylece devir sebebinin ortadan kalktığı, yasanın uygulamasının da Bakanlar Kuruluna ve .... Bakanlığına ait bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı ... tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle, 4706 ve 4916 Sayılı Yasalar gereğince Hazineye ait çekişme konusu taşınmazın bazı koşullar dairesinde ilgililerine temlik edilmek üzere ....ye devredilmesi öngörülmüş ise de, sonradan 6009 Sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle mülkiyetinin naklinin sebebi Bakanlığın vereceği izine tabi kılındığından, oysa somut olayda Bakanlığın böylesine bir izni bulunmadığı gözetilerek davanın reddedilmiş olması doğru olduğuna göre; davacı ....nin temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün (6100 sayılı HMK.'nın geçici 3.maddesi yollamasıyla) HMK.'nın 436.maddesi uyarınca ONANMASINA, 21.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1502, Karar No: 2015/3006, Tarih: 19.02.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/1502 E.  ,  2015/3006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu malüliyetinden doğan manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan ... vekillerince tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının eş ve çocuklarının manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, istemlerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; kazalı sigortalının sürekli iş göremezlik oranının %33,20 olduğu, anlaşılmaktadır.

Zararlandırıcı olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 Sayılı Borçlar Kanununun 47. maddesine göre manevi tazminat isteme hakkı doğrudan doğruya cismani zarara maruz kalan kişiye aittir. Yansıma yoluyla aynı eylem nedeniyle üzüntü duyanlar manevi tazminat isteyemezler. Hal böyle olunca doğrudan doğruya cismani zarara maruz kalan yalnızca maddi sağlık bütünlüğü ihlal edilen kişi midir? Zarar kavramına (B.K. 46 ve 47) ruhsal bütünlüğün ihlali, sinir bozukluğu veya hastalığı gibi hallerin girdiği bu maddelerde sadece maddi sağlık bütünlüğünün değil, ruhsal ve sinirsel bütünlüğünde korunduğu doktrinde ve Yargıtay kararlarında kabul edilmektedir. Öyleyse, bir kişinin cismani zarara uğraması sonucunda, onun (ana, baba, karı, koca ve çocuklar gibi) çok yakınlarından birinin de aynı eylem nedeniyle ruhsal ve sinirsel sağlık bütünlüğünün ağır şekilde bozulmuşsa, onların da manevi tazminat isteyebilecekleri kabul edilmelidir. Nitekim, kaza sonucu ağır yaralanan ve 2 kez ameliyata rağmen iyileşmeyen çocuklarının durumu sebebiyle ruhsal bütünlüğü bozulan anne ve babanın (H.G.K. 26.4.1995 gün ve 1995/11-122, 1995/430) ve haksız eylem sonucu ağır yaralanan ve iktidarsız kalan kocanın karısının manevi tazminat isteyebileceklerine (H.G.K. 23.9.1987 gün ve 1987/9-183 1987/655) ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları aynı esaslara dayanmaktadır.

Dava ve karar tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56.maddesi ile bu konu yeniden düzenlenmiş olunup özetle "ağır bedensel zarar yada ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar para ödenmesine karar verilebilineceği"hükmü getirilmiştir. Bu yeni düzenlenme ile 818 sayılı Borçlar Kanununun yürürlülük zamanında içtihatlarla düzenlenen husus yasa koyucu tarafından açıklığa kavuşturulmuş ve yaralanan sigortalının yakınlarının manevi tazminat davası bakımından haksahipliği durumu ön şartı olarak "ağır bedensel"zarar koşulunu getirmiştir.

Somut olaya gelince; zararlandırıcı olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu ile dava ve karar tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, yukarıda açıklanan ilkeler ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları ışığında, iş kazası nedeniyle sağlık bütünlüğü bozulan sigortalının eşi ile çocuklarının manevi tazminat talep etme haklarının bulunduğu düşünülse dahi, olayın özelliğine, yaralanmanın niteliğine, meslekte kazanma gücündeki kayıp oranına ve özellikle sigortalının yaralanmasının ağır bedensel zarar oluşturmamasına göre davacı eş ile çocuklar lehine manevi tazminat verilemeyeceğinin anlaşılması karşısında davacıların manevi tazminat istemlerinin reddine karar vermek gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ...'ye iadesine

19/02/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/647, Karar No: 2006/2327, Tarih: 21.03.2006

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2006/647 E.  ,  2006/2327 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı, birleştirilen dosya davacısı ....vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı ... adına kayıtlı ve idaresinde bulunan.... plakalı araca çarpması nedeniyle araçta meydana gelen 12.000.000.000TL maddi zararın 20.7.2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili davanın reddini savunmuştur.

Birleştirme kararı verilen Pendik Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/689 esas, 900 karar sayılı dosyası ile davacı ... vekili müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar bedelinden fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 1.000.000.000TL'nin olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den tahsilini talep etmiştir. 29.12.2004 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 13.750.000.000TL arttırarak ıslah etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı ...'ın davasının kısmen kabulü ile 3.000.000.000TL hasar bedelinin 20.7.2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsiline, birleştirilen davada ise 3.850.000.000TL tazminatın 20.7.2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan

tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, ... Sigorta AŞ hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı, birleştirilen dosya davacısı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı-birleştirilen dosya davacısı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı fazla alınan 57.10.-YTL peşin harcın istek halinde iadesine 21.3.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/336, Karar No: 2023/135, Tarih: 08.03.2023

**Ceza Genel Kurulu         2022/336 E.  ,  2023/135 K.**

**"İçtihat Metni"**

İTİRAZ

İtirazname No : 2021/37821

YARGITAY DAİRESİ : 6. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Ceza

SAYISI : 156-23

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Nitelikli hırsızlık suçundan açılan kamu davasında sanık ... ile inceleme dışı sanık ...'ın, TCK'nın 37. maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 142/2-b, 168/1, 62/1, 53/1, 58 ve 63. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, hak yoksunluklarına, hapis cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba ilişkin Büyükçekmece 5. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 03.06.2014 tarihli ve 774-396 sayılı hükmün, inceleme dışı sanık ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 13. Ceza Dairesince 22.03.2017 tarih ve 15844-2904 sayı ile;

"1- Müştekinin cebinden 10 TL parayı çekip alan sanık hakkında TCK'nın 145. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması,

2- Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 günlü, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan kısmi iptal kararı uyarınca, 5237 sayılı TCK'nın 53. madde 1. fıkra (b) bendinde düzenlenen 'seçme ve seçilme ehliyetinden ve diğer siyasi hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına' hükmünün iptal edilmesi nedeniyle uygulanamayacağının gözetilmesi zorunluluğu," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece 14.01.2021 tarih ve 156-23 sayı ile lehe bozma sebebinin hükmü temyiz etmeyen sanığa da sirayet ettirilmesi suretiyle devam olunan yargılama sonucunda önceki hüküm gibi sanığın ve inceleme dışı sanığın cezalandırılmalarına karar verilmiştir.

Bu hükmün de sanık ... tarafından temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 30.03.2022 tarih ve 22755-4566 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 20.04.2022 tarih ve 37821 sayı ile; "...Sirayet kurumunun, koşulları oluştuğu takdirde, hükmü temyiz edenler lehine oluşacak durumdan, temyiz yoluna başvurmayan, süresinden sonra başvuran veya temyize başvurmakla beraber başvurusu kabul edilmeyen sanıkların da yararlanmalarının sağlanması suretiyle, bu kişilerin temyiz edenlerden daha ağır bir ceza ile cezalandırılmaları adaletsizliğini giderme amacını taşıması ve bozmanın sirayetinde, yerel mahkeme hükmünün temyiz etmeyen sanık (...) yönünden bozulmayıp, sadece bozma kararının sonucundan yararlandırılması karşısında; ilk hükmü temyiz etmeyen sanık ...'ün, yalnızca inceleme dışı sanık ...'ın hakkındaki lehe bozmanın sonucundan yararlanması nedeniyle, yerel mahkemece kurulan ikinci hükmü temyiz etme hakkı bulunmadığının kabulü gerekmektedir..." görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 01.06.2022 tarih ve 2773-8295 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

İtirazın kapsamına göre inceleme sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükümleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; ilk hükmü temyiz etmeyen sanık ...'ün inceleme dışı sanık ...'ın temyizi üzerine hükmün lehe bozulmasının ardından, sirayet nedeniyle hakkında kurulan ikinci hükmü temyiz etmesinin olanaklı olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Yerel Mahkemece 03.06.2014 tarih ve 774-396 sayı ile, sanık ... ve inceleme dışı sanık ...'ın nitelikli hırsızlık suçundan mahkûmiyetlerine karar verildiği, yüze karşı verilen hükmün süresi içinde yasa yollarına başvurulmaması nedeniyle sanık ... bakımından 17.06.2014 tarihinde kesinleştiği, inceleme dışı sanık ...'ın temyiz talebine yönelik yapılan incelemede, Özel Dairece, atılı suçun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle TCK'nın 145. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verildiği, Yerel Mahkemece, lehe bozma sebebi, ilk hükmü temyiz etmeyen sanığa da sirayet ettirilerek devam olunan yargılama sonucunda, sanık ve inceleme dışı sanığın mahkûmiyetlerine karar verildiği, kurulan hükümlerin bu kez, sanık tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Hukuki Açıklamalar

Çok sanıklı dosyalarda, sanıkların her biri birbirlerinden bağımsız olarak kanun yoluna başvurma hakkına sahiptir. Kural olarak sanıklardan birinin, verilen karara karşı yaptığı kanun yolu başvurusu, diğer sanıklar hakkında kurulan hükümleri kapsamaz. Kanun yoluna başvurmayan diğer sanıklar hakkında verilen hüküm, kanun yoluna başvurma için öngörülen sürenin sonunda kesinleşir. Bu durum, davasız yargılama olmaz ilkesinin bir sonucudur.

Ancak temyiz kanun yolu bakımından, gerek 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda gerekse 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda, ilgili hükümlerdeki koşullar oluştuğu takdirde, temyiz edenler lehine oluşacak durumdan, temyiz yoluna başvurmayan, süresinden sonra başvuran veya temyize başvurmakla beraber başvurusu kabul edilmeyen sanıkların da yararlanmaları kabul edilmiştir. Buna; bozma kararının sirayeti, genişleme etkisi ya da teşmili (yayılma) etkisi denilmektedir.