muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/9772, Karar No: 2023/18885, Tarih: 24.05.2023

2. Sanığın, üzerine atılı suçlamaları kabul etmediği yönünde savunma yaptığı anlaşılmıştır.

3. Katılanın her aşamada oluşa ilişkin istikrarlı ve birbiriyle uyumlu anlatımlarının bulunduğu, tespit edilmiştir.

4.Tanıklar D.S., M.E.Y., M.Y.'nin beyanları tespit edilerek dava dosyasına eklenmiştir.

5.Olay tutanağı dava dosyasında mevcuttur.

IV. GEREKÇE

A.Sanık Hakkında Katılan M.K.'ye Yönelik Hakaret Suçundan Kurulan Beraat Hükmü Yönünden

Sanık müdafiinin sanık hakkında verilen beraat hükmünün gerekçesine yönelik olmayan temyizinde hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası ve 1412 sayılı Kanun'un 317 nci maddeleri uyarınca, sanık müdafiinin temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B.Sanık Hakkında Katılanlar E.G.Ö. ve S.D.'ye Yönelik Hakaret Suçundan Kurulan Mahkûmiyet Hükümleri Yönünden

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1.Sanığın katılanlar E.G.Ö. ve S.D.'ye yönelik hareketlerinin aynı yer ve zamanda, aynı suç işleme kararıyla, birbirini takip eden söz ve davranışlarla gerçekleşmesi nazara alındığında, hukuken bir bütün halinde tek bir hakaret fiilini oluşturduğu, buna bağlı olarak da tek fiille birden çok kişiye karşı hakaret suçunu işleyen sanık hakkında zincirleme suç hükümleri gereği hakaret suçundan bir kez ceza verilip, bu cezanın 5237 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca arttırılması gerekirken, katılanlara yönelik hakaret eylemlerinin bağımsız suç oldukları kabul edilerek sanık hakkında ayrı ayrı iki kez cezalandırılmasına karar verilmesi,

2.Hakaret suçunda haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiş ise de, özel hüküm olan ve daha lehe düzenleme içeren 5237 sayılı Kanun'un 129 uncu maddesi yerine genel tahrik kurumuna ilişkin aynı Kanun'un 29 uncu maddesinin uygulanması,

Hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

A.Sanık Hakkında Katılan M.K.'ye Yönelik Hakaret Suçundan Kurulan Beraat Hükmü Yönünden

Gerekçe bölümünün (A) paragrafında açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun'un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B.Sanık Hakkında Katılanlar E.G.Ö. ve S.D.'ye Yönelik Hakaret Suçundan Kurulan Mahkûmiyet Hükümleri Yönünden

Gerekçe bölümünün (B) paragrafında açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/11634, Karar No: 2006/11923, Tarih: 19.09.2006

**2. Hukuk Dairesi         2006/11634 E.  ,  2006/11923 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

#Yukarıda tarihi, numarası, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; Dairenin \* 20.4.2006 gün ve 21091-5881 sayılı ilamiyle\* onanmasına karar verilmişti. Sözü geçen Dairemiz kararının düzeltilmesi istenilmekle, evrak okundu, gereği görüşülüp düşünüldü.

#Temyiz ilamında yer alan açıklamalara göre Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 440. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE ve aynı Kanunun değişik 442. maddesi ile 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunun 52. maddesi hükmünce takdiren (140) YTL. para cezasının, harçlar kanunu uyarınca (25.10) YTL. ilam harcının karar düzeltme isteyene yükletilmesine, oyçokluğuyla karar verildi. 19.09.2006 (Salı)

KARŞI OY YAZISI

Davacı tarafından 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre velâyetin “yeniden düzenlenmesi” konusunda dava açıldığı ve dava konusu çocuğun bir “temsil kayyımı” tarafından temsil edilmeden karar verildiği konusunda değerli çoğunluk ile aramızda “görüş birliği” vardır.

Çekişme nedir?;

Velâyetin “yeniden düzenlenmesine” yönelik davalarda dava konusu çocuk bir “temsil kayyımı” tarafından “usulüne uygun biçimde” temsil edilmeden işin esasının incelenebileceğine yönelik değerli çoğunluğun düşüncesine katılmıyorum.

Velâyet ilişkisinde “iki taraf” (=Ebeveyn ve çocuklar) söz konusudur. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 32)

Velâyet, küçüklerin ve bazı durumlarda kısıtlı çocukların gerek kişiliklerinin gerek mallarının korunması ve onların temsili konusunda yasanın ana babaya yüklediği ödevler ile bu ödevlerin gereği olan hakların “tümünü” ifade eder. (Ömer Uğur GENÇCAN, Boşanma Hukuku, Yetkin Yayınevi, Ankara 2006, Kısaltma: GENÇCAN-Boşanma-2, s. 843)

Temsil kayyımı ise bir kimseyi belirli bir iş ya da birden fazla işte “temsil etmesi” için atanan kişiyi ifade eder.(OĞUZMAN/DURAL, Aile Hukuku, İstanbul-1994, s. 510)

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 183 hükmüne ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alacağı gibi çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hâkim 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 348 hükmünde yer alan hâllerde velâyetin kaldırılmasına da karar verir.

Velâyet, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hükümleri ile de ana baba yararına değil “çocuk yararına” bir hak olarak kabul edilmiştir. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 46)

Velâyet ilişkisinin yeniden düzenlenmesinde bu sebeplerle “çocuğun yararı” gözönünde tutulmalıdır.(ÖZTAN, Aile Hukuku, s. 472, Lüchinger/Geiser, Art.157, nr. 13, BGE 118 II 23)

Velâyet, ana-babaya bırakılan denetimsiz bir hak olmaktan çıkarılmış, kamusal niteliği olan bir hak olduğundan bu hakkın kullanımı “denetlenmektedir”. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 19)

Velâyet ilişkisinin yeniden düzenlenmesinde bu sebeplerle “çocuğun yararı” gözönünde tutulmalıdır.(ÖZTAN, Aile Hukuku, s. 472, Lüchinger/Geiser, Art.157, nr. 13, BGE 118 II 23)

Velâyet, ana-babaya bırakılan denetimsiz bir hak olmaktan çıkarılmış, kamusal niteliği olan bir hak olduğundan bu hakkın kullanımı “denetlenmektedir”. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 19)

Velâyetin kötüye kullanılması halinde çocuğu korumak üzere alınabilecek “en radikal”, “en etkin” önlem ve bu anlamda “son çare” ise velâyetin kaldırılmasıdır.(Rona SEROZAN, Çocuk Hukuku, İstanbul-2005, s. 292.)

Velâyete ilişkin dava “çocuğun güvenliğini” doğrudan ilgilendiren bir dava olup velâyet kendisinde bulunan davalının her zaman çocuğun yararına davranmayacağı şu veya bu gibi düşüncelerle çocuk aleyhinde birleşmesi ve onun zararına bir durum yaratması davanın açılış sebebi göz önüne alındığında olası olduğundan çocuğun “davalı tarafından temsil edilmesi” son derecede sakıncalıdır.

Dava konusu çocuk ile yasal temsilcisi davalı arasında menfaat çatışması vardır. (TMK. m. 426 b. 2). Zaten çocuk yönünden “işler yolunda gitmediğinden” bu sebeple velâyetin “yeniden düzenlenmesi” için dava açılmıştır/açılmak zorunda kalınmıştır.

O halde “velâyetin yeniden düzenlenmesi” davasında;

-dava konusu çocuğa bir temsil kayyımı atanmalı,

-temsil kayyımı davaya katılmalı,

-temsil kayyımı tarafından gösterildiği takdirde delilleri toplanarak sonucu uyarınca bir karar verilmelidir.

Hükmün bu gerekçe ile bozulması görüşünde olduğumdan değerli çoğunluğun “farklı görüşüne” katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2015/20282, Karar No: 2016/10643, Tarih: 17.05.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/20282 E.  ,  2016/10643 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Görevi yaptırmamak için direnme, hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığa yükletilen hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun öngörülen suç tipine uyduğu,

TCK'nın 125/4. maddesi, 43. maddeden önce uygulanması gerektiği gözetilmemiş ise de, bu husus sonuca etkili olmayacağından bozmayı gerektirmediği,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükümleri etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak;

TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun uygulanmasına ilişkin hükmün, Anayasa Mahkemesi'nin, 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararıyla, iptal edilmiş olması nedeniyle, uygulanma olanağının ortadan kalkmış olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık 'ın temyiz iddiaları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükümlerin BOZULMASINA, ancak; bu aykırılık, yeniden duruşma yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte olduğundan, 5320 sayılı Yasanın 8/1. madde ve fıkrası aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca, tebliğnameye uygun olarak, hüküm fıkrasından, TCK'nın 53/1-b maddesinin uygulanmasına ilişkin kısmın çıkarılması biçiminde HÜKÜMLERİN DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 17/06/2016 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Günümüz itibariyle yeryüzünde istisnalar dışında ekonomik kalkınmasını tamamlamış ve insanlarının mutlu olduğu ülkeler demokratik ülkelerdir. Bir ülkede demokrasinin ölçütlerinden birisi de temel hak ve özgürlüklere duyulan saygıdır. Hukuk sistemlerini bu esaslar üzerine kurmuş olan ülkeler soyut olan kuralları pratik yaşama geçirme konusunda da tavizsiz tavır içerisindedir.

Türkiye mevzuatı ile insan hak ve özgürlüklerinin gelişmiş olduğu ülkelerden geri olmayıp, gerek iç mevzuatı, gerekse imzaladığı uluslararası sözleşmelere bakıldığında çağdaş demokrasiler ile yanyanadır. Ülkemizin yukarıda sözü geçen ülkelerden en belirgin farkı uygulamadaki sorunlarıdır.

Türkiye mevzuatı ile insan hak ve özgürlüklerinin gelişmiş olduğu ülkelerden geri olmayıp, gerek iç mevzuatı, gerekse imzaladığı uluslararası sözleşmelere bakıldığında çağdaş demokrasiler ile yanyanadır. Ülkemizin yukarıda sözü geçen ülkelerden en belirgin farkı uygulamadaki sorunlarıdır.

Türkiye Cumhuriyeti, kendi ulusu ve ülkesi için yararı tartışılmaz olan, temel hak ve özgürlüklerin tanınması amacıyla BM. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, 4. Nisan 1949 tarihli Kuzey Atlantik Antlaşması gibi sözleşmelere taraf olmuş, demokrasi, bireysel özgürlükler ve hukukun üstünlüğü ilkeleri konusunda taahhütlerde bulunmuştur.

İnsanlar esasen doğuştan özgür olup hak ve özgürlükleri hukuk ile teminat altına alınmaktadır. Temel hakların korunmasında öncelikli sorumluluk yargı görevlilerine aittir. CMK.daki düzenlemeler derin tarihi tecrübelere dayanmakta olup Anayasada düzenlenen temel hak ve özgürlüklerin dolaylı teminatı rolünü taşımaktadır. Ceza yargılaması evrelerinde görev alanları bu haklara saygılı davranmaya zorlamaktadır. Özel hayatın mahremiyeti bu hak ve özgürlüklerden birisi olup bu alana müdahalenin insanda oluşturduğu manevi sıkıntı, tedirginlik, huzurunu yok etmesi ve insan onurunu zedelemesi gibi gerekçelerle örnek hukuk devletlerinde anayasalar, yasalar ve uluslararası sözleşmelerle teminat altına alınmıştır.

Özel hayatın gizliliği, Anayasanın 90/son maddesi yollamasıyla İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin 8. maddesi, Anayanın 20. maddesi, CMK.nın 116, 119, 1559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyetleri Kunununun 4/A ve 9. maddeleri ile anayasal ve yasal korumaya alınmıştır.. Temel hakların ancak yasa ile sınırlanabileceği gözönüne alındığında, Adli ve Önleme Aramaları yönetmeliğinin 8. maddesinin daraltıcı hükümleri ceza yargılaması yönünden bağlayıcılık taşımamaktadır.

Tüm bu düzenlemeler, temel hak ve özgürlüklere ilişkin yorum yapılırken daraltıcı yorumun yapılamayacağı kuralı ile birlikte değerlendirildiğinde arama kararı olmaksızın üst araması yapılamayacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Hukuk normunun yorumlanması görev ve yetkisi hakime ait olup hakim bu hakların teminatıdır. Bu görevini kolluğa devredemez. Aksi görüş herkesin üzerinin denetimsiz olarak kollukça sınırsızca aranabilmesi sonucunu doğuracaktır.

Tüm bu düzenlemeler, temel hak ve özgürlüklere ilişkin yorum yapılırken daraltıcı yorumun yapılamayacağı kuralı ile birlikte değerlendirildiğinde arama kararı olmaksızın üst araması yapılamayacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Hukuk normunun yorumlanması görev ve yetkisi hakime ait olup hakim bu hakların teminatıdır. Bu görevini kolluğa devredemez. Aksi görüş herkesin üzerinin denetimsiz olarak kollukça sınırsızca aranabilmesi sonucunu doğuracaktır.

Somut olayda; Sanığın üzeri, önleme araması kararına dayandığı gerekçesiyle aranmak istenmiş, sanık ise buna karşı çıkarak görevliye direnme suçunu işlemiştir. Önleme aramalarında uyulması gereken hususlar İ .M. Gillan ve Quinton- Birleşik Krallık davasında detaylarıyla belirlenmiştir. Önleme aramalarının ülkemizde bu ilkelere aykırı olarak uygulandığı bilinmektedir. Temyiz incelemesine konu dava dosya içeriğinde önleme arama kararı bulunmamaktadır. Bu karar olmaksızın arama yapılması haksızlık oluşturmaktadır. Görevli memura direnme suçu yönünden, arama kararının varlığının yerel mahkemece araştırılmalıdır. Yok ise, sanığın özel hayatın gizliliği temel hakkının ihlali/haksızlık nedeniyle atılı suçu işlediği gerekçesiyle lehine TCK. 29. maddesi uygulanmalıdır. Bu gerekçelerle yerel mahkeme hükmünün eksik kovuşturma nedeniyle bozulması düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2007/994, Karar No: 2007/1957, Tarih: 28.05.2007

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2007/994 E.  ,  2007/1957 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “Önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklarla tesbit bilirkişileri ve fen bilirkişileri huzurunda yeniden keşif yapılarak kaydın kuzey sınırında okunan çayın (dere) nereden geçtiği bilirkişi ve tanıklardan sorularak kesin olarak saptanması, kaydın kapsamının yüzölçümü ile geçerli olduğu nazara alınarak 894 nolu parselin güneyindeki ... deresinden başlanmak suretiyle kuzeyde belirlenecek dere ile bağlantı kurularak kayda yüzölçümü ile kapsam tayin edilmesi, fen bilirkişisine 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 32/3. maddesinin öngördüğü biçimde kayıt kapsamı ve davalılar adına tescil edilen yerlerle mera olarak sınırlandırılan yerleri yansıtır biçimde raporlu kroki düzenlettirilmesi, ondan sonra toplanan deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişisinin 29.08.2006 tarihli raporunda çekişmeli 895 nolu parselin krokide (F) harfi ile gösterilen 4812 metrekarelik kısmının, 896 nolu parselin krokide (E) harfi ile gösterilen 5661 metrekarelik kısmının, 897 nolu parselin krokide (D) harfi ile gösterilen 7093 metrekarelik kısmının, 898 nolu parselin krokide (C) harfi ile gösterilen 6520 metrekarelik kısmının, 899 nolu parselin krokide (B) harfi ile gösterilen 8982 metrekarelik kısmının, 900 nolu parselin krokide (A) harfi ile gösterilen 5475 metrekarelik kısmının ifraz edilerek Hazine, kalan kısımlarının da tespit malikleri adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

İlk derece mahkemelerinin nihai kararlarına karşı 15 gün olan genel temyiz süresinden farklı olarak 4353 sayılı Kanun'a tabi kamu kuruluşları için 30 günlük temyiz süresi hakkı veren 1086 sayılı “Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432. maddesinin 3156 sayılı Yasa ile değiştirilen birinci fıkrasının ikinci tümcesi, Anayasa Mahkemesinin 2.12.2004 tarihli 2001/126 esas, 2004/120 sayılı kararı ile Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olup bu iptal kararı 22.4.2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir. İptal kararının yürürlüğe girdiği 22.4.2006 ve bu tarihten sonra yapılacak temyizlerde temyiz süresi Hazine için de 15 gündür. Temyiz incelemesi yapılan bu dosyada gerekçeli karar davacı Hazine temsilcisine 22.9.2006 günü usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, temyiz dilekçesi 20.10.2006 tarihinde hakim tarafından havale edilip temyiz defterine kaydedilmiştir. Buna göre 15 günlük yasal temyiz süresi geçmiş olduğundan davacı Hazine temsilcisinin temyiz isteminin reddine, 28.5.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14523, Karar No: 2015/12182, Tarih: 03.12.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/14523 E.  ,  2015/12182 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada, ... 6. Aile ve ... 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, nüfus kaydının iptali ve baba adının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Aile Mahkemesince, davanın, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'ndan kaynaklanan nüfus kayıt düzeltim davası olduğu ve genel mahkemelerin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Asliye Hukuk Mahkemesince, davada soybağının değiştirilmesi istemi de bulunduğu ve bu talebin aile mahkemesinin görevine girdiği gerekçesi ile karşı görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 4. maddesi uyarınca, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Vesayet” başlıklı üçüncü kısımı hariç olmak üzere “Aile Hukuku” başlıklı İkinci Kitabından (m.118 ilâ 395 arası) kaynaklanan davalara bakmak görevi aile mahkemelerine aittir. Bu nedenle, TMK'nın “hısımlık” başlıklı 282 ilâ 363. maddeleri arasında yer alan soybağına ilişkin davalar, aile mahkemeleri tarafından çözümlenmelidir.

Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi gereğince, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istemlerine ilişkin davalara bakmak görevi asliye hukuk mahkemelerine ait bulunmaktadır.

Davanın kabulü halinde, her iki dava türünde de nüfus kayıtlarında değişiklik yapılmasının gerekmesi nedeniyle, benzer sonuçlara sahip bu davalar arasında görevli mahkemenin belirlenebilmesi için davanın vasfının doğru olarak tayin edilmesi önem kazanmaktadır.

4721 sayılı TMK'nın 282. maddesi uyarınca, anne ile çocuk arasındaki soybağı doğum ile; baba ile çocuk arasındaki soybağı ise “anne ile evlenme”, “tanıma” ve “hâkimin hükmü” ile kurulmaktadır. Diğer taraftan, evlat edinme de soybağı oluşturan hallerdendir.

TMK'nın 285. maddesinde yer alan “babalık karinesi” uyarınca, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir.

TMK'nın 285. maddesinde yer alan “babalık karinesi” uyarınca, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir.

Nüfusta kayıtlı anne ve baba adının gerçeği yansıtmadığı ve bu nedenle gerçek anne ve baba adının yazılması istemiyle açılacak ve nüfusa kayıtlı bulunan hanenin de değiştirilmesi sonucunu doğuracak davalarda, esasen iki iddia bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, çocuğun kayden anne olan kadından değil, başka bir anneden doğduğu; ikincisi ise, kayden baba olarak gözüken kişinin genetik baba olmadığı ididasıdır. Bu davada, kayden anne gözüken kişinin çocuğu doğurmadığı, genetik annenin başka bir kadın olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda sözü edilen babalık karinesi aksi yönde işleyecek ve “genetik annenin kocası olmayan” kayden babanın babalık sıfatı, aksine bir iddia bulunmadığı takdirde, ortadan kalkacaktır. Mahkemece belirlenen genetik annenin, çocuğun doğduğu tarihte evli bulunduğunun anlaşılması halinde, TMK'nın 285. maddesinde yazılı babalık karinesi nedeniyle genetik annenin kocası olan erkek, baba sıfatını kazanacaktır. Bu durumda, soybağı ihtilafı ortaya çıkmayacağından, açıklanan muhtevadaki davalar, “gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davasından ibaret kalacak ve görevli mahkeme, 5490 sayılı Kanunun 36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olacaktır. Ancak, çocuğun doğduğu tarihte, genetik annenin evli bulunmaması halinde, anne yönünden dava, “gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davası olarak kalmakla birlikte; genetik anne ile evli olmayan genetik baba yönünden, “babalık karinesi” gerçekleşmediğinden, genetik babanın nüfus kaydına işlenmesi talebi “soybağı davası” niteliğini kazanacaktır. Bu takdirde ise uyuşmazlığın, 4787 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca aile mahkemesi tarafından incelenip çözüme kavuşturulması gerekecektir. (Yargıtay HGK 2013/354-1554, 18. HD 2015/1360-3281, 2015/1591-4537)

Diğer taraftan, 4721 sayılı Kanunun 292 ve 293. maddeleri uyarınca, evlilik birliği dışında doğan çocuk, anne babanın sonradan evlenmesi halinde eşlerin, evlilik akti sırasında ya da sonradan bildirimde bulunması kaydıyla evlenen anne-babanın hanesine kaydedilecektir. Bu nedenle, anne-babanın, çocuğun doğum tarihinde evli bulunmamakla birlikte sonradan evlenmiş olmaları durumunda; babanın bildirimde bulunması (başka bir anlatımla çocuğun kendi çocuğu olduğunu bildirmesi) ya da davada davacı olarak taraf bulunması halinde, ortada soybağı yönünden çözülmesi gereken bir ihtilaf kalmadığı için bu davanın da müstakilen “gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davası olarak kabul edilmesi usul ekonomisinin gereğidir.

Somut olaya gelince; dosya içinde mevcut nüfus kayıtlarından, nüfus kaydının iptali ve baba adının değiştirilmesi talep edilen çocuğun doğduğu tarihte, iddia edilen anne ve babanın evli olmamakla birlikte daha sonra evlendikleri anlaşılmaktadır. Ancak, iddia edilen genetik baba ... 6. Aile Mahkemesinin 30.01.2014 tarihli duruşmasındaki beyanı ile çocuğun, kendi çocuğu olduğu yönünde bildirimde bulunmuştur. O halde, yukarıda açıklanan ilkeler karşısında dava, “gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davasından ibarettir. Bu nedenle uyuşmazlığın, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 03.12.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.