muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/13497, Karar No: 2022/4137, Tarih: 30.06.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/13497 E.  ,  2022/4137 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Adana 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.05.2017 tarih ve 2016/75 - 2017/66 sayılı kararı

Suç : Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme

Hüküm : TCK’nın 220/7 maddesi delaletiyle 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 220/7, 53/1-2-3, 63 maddeleri gereğince kurulan mahkumiyet hükmüne ilişkin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi

Bölge adliye mahkemesince kesin olarak verilen hüküm, 24.10.2019 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanunun 29. maddesi ile 5271 sayılı CMK’nın 286. maddesine eklenen üçüncü fıkradaki düzenleme gereğince temyiz yolunun açılması üzerine anılan Kanuna eklenen geçici 5. maddesinin 1/f bendinde belirtilen süre içerisinde temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Dairemizin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 esas, 2017/3 karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Örgüt üyesi, örgüt amacını benimseyen, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olan ve bu suretle verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olmak üzere kendi iradesini

örgüt iradesine terk eden kişidir. Örgüt üyeliği, örgüte katılmayı, bağlanmayı, örgüte hakim olan hiyerarşik gücün emrine girmeyi ifade etmektedir. Örgüt üyesi örgütle organik bağ kurup faaliyetlerine katılmalıdır. Organik bağ, canlı, geçişken, etkin, faili emir ve talimat almaya açık tutan ve hiyerarşik konumunu tespit eden bağ olup, üyeliğin en önemli unsurudur. Örgüte yardımda veya örgüt adına suç işlemede de, örgüt yöneticileri veya diğer mensuplarının emir ya da talimatları vardır.

Ancak örgüt üyeliğini belirlemede ayırt edici fark, örgüt üyesinin örgüt hiyerarşisi dahilinde verilen her türlü emir ve talimatı sorgulamaksızın tamamen teslimiyet duygusuyla yerine getirmeye hazır olması ve öylece ifa etmesidir.

Silahlı örgüte üyelik suçunun oluşabilmesi için örgütle organik bağ kurulması ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetlerin bulunması aranmaktadır. Ancak niteliği, işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, örgütün amacı ve menfaatlerine katkısı itibariyle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk özelliği olmasa da ancak örgüt üyeleri tarafından işlenebilen suçların faillerinin de örgüt üyesi olduğunun kabulü gerekir. Örgüte sadece sempati duymak ya da örgütün amaçlarını, değerlerini, ideolojisini benimsemek, buna ilişkin yayınları okumak, bulundurmak, örgüt liderine saygı duymak gibi eylemler örgüt üyeliği için yeterli değildir (Evik, Cürüm işlemek için örgütlenme, Syf 383 vd.).

Örgüt üyesinin, örgüte bilerek ve isteyerek katılması, katıldığı örgütün niteliğini ve amaçlarını bilmesi, onun bir parçası olmayı istemesi, katılma iradesinin devamlılık arz etmesi gerekir. Örgüte üye olan kimse, bir örgüte girerken örgütün kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla kurulan bir örgüt olduğunu bilerek üye olmak kastı ve iradesiyle hareket etmelidir. Suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olmak suçu için de saikin "suç işlemek amacı" olması aranır (Toroslu özel kısım syf.263-266, Alacakaptan Cürüm İşlemek İçin Örgüt syf. 28, Özgenç Genel Hükümler syf.280).

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK’nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yer verilmiştir. “Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak” cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır.” şeklinde açıklanmış, 765 sayılı TCK’nın sistematiğinden tamamen farklı bir anlayışla düzenlenen maddede yardım etme fiilleri de örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilerek, bağımsız bir şekilde örgüte yardım suçuna yer verilmemiştir.

Yardım fiilini işleyen failin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK’nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir.

Yardım fiilleri örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım bir kez olabileceği gibi birden çok şekilde de gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise örgüt üyesi olarak da kabul edilebilecektir.

Bu açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı nazara alındığında, Bank ...'daki hesap kayıtları üzerinde yapılan incelemeye göre; dosya içerisinde bulunan ... nezdinde açtırdığı hesabını para yatırma, çekme, harcama gibi bankacılık işlemleriyle aktif olarak kullanan, ...’nın TMSF'ye devir işlemi sonrası da para yatırma işlemi gerçekleştiren sanığın dosya kapsamından para yatırma işlemlerinin örgüt liderinin talimatı ile olmayıp, rutin bankacılık işlemi sonucu örgüte yardım suçundan mahkumiyetini gerektirir her türlü şüpheden uzak delil bulunmaması karşısında atılı suçtan beraati yerine delillerin değerlendirilmesinde düşülen yanılgı sonucu yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Adana 11. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1157, Karar No: 2017/924, Tarih: 19.04.2017

**6. Ceza Dairesi         2017/1157 E.  ,  2017/924 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, hırsızlık, Konut dokunulmazlığını ihlal, mala zarar verme, tehdit, resmi belgede sahtecilik, 6136 sayılı Kanuna muhalefet, cinsel saldırı

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm sanıklar ..., ..., ... ve ... savunmanları tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre tayin edilen günde yapılan duruşma sonunda dosya okunarak gereği görüşülüp düşünüldü;

Soruşturmanın sonuçlarını içeren tutanaklar, belgeler ve sanık ... hakkında, yakınanlar ... ve ...’e karşı; sanık ... hakkında, yakınanlar ... ... ve ...’ya karşı; sanık ... hakkında, yakınanlar ... ve ...’ya karşı; sanık ... hakkında, yakınanlar ... ve ...’a karşı yağma suçlarından duruşmalı, diğer suçlar ile sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... (....) yönünden duruşmasız olarak yapılan incelemede;

I-Sanık ... hakkında, yakınanlar ..., ..., ..., ..., ... ve ...’a yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, yakınan ...’a yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, yakınan ...’a yönelik hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal ve mala zarar verme, yakınan ... ... ... yönelik tehdit, resmi belgede sahtecilik, 6136 sayılı Kanuna muhalefet, sanık ... hakkında, yakınanlar ... ve ...’a yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, yakınan ...’a yönelik hırsızlık, sanık ... hakkında, yakınanlar ... ... ve ... yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, yakınan ...’a yönelik hırsızlık, sanık ... hakkında, yakınan ...’ya yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, yakınan ...’a yönelik hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal ve mala zarar verme, sanık ... hakkında, yakınanlar ... ve ...’e yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, yakınan ...’a yönelik hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal ve mala zarar verme, sanık ... hakkında, yakınanlar ..., ... ve ... ...’a yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, yakınan ...’e yönelik yağma, yakınan ... ...’a yönelik cinsel saldırı, 6136 sayılı Kanuna muhalefet, sanıklar ... ve ... hakkında, yakınan ...’a yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, sanık .... hakkında, yakınanlar ... ...al ve ...’e yönelik yağma, suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Oluş ve dosya içeriğine göre, müşteki ...’a yönelik yağma eyleminin birden fazla kişiyle, konutta, silahla ve gece vakti işlendiğinin belirlenmesi karşısında, TCK.149. maddesinin 1. fıkrasının, (a), (c), (d) bentleri yanında (h) bendinin de uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi; müşteki ...’e yönelik yağma eyleminde, sanık ...’ün diğer sanıklarla el ve işbirliği içerisinde olduğu dikkate alındığında, 5237 sayılı TCK'nın 37/1. maddesi yerine aynı Kanunun 39. maddesi ile uygulanmak suretiyle noksan ceza tayini, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre, sanıklar ..., ..., ... ve ... savunmanlarının yağma suçundan duruşmada ileri sürdüğü savunmalar ile temyiz dilekçelerinde, sanıklar ..., ..., ... ve ....... savunmanları, sanıklar ... ve ..... ...’nın temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA;

II- Sanık ... hakkında 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanık ... hakkında 6136 sayılı Yasa'ya muhalefet suçundan kurulan hükümde, hapisten çevrilen adli para cezası ile aynı Yasa'nın 13/1. maddesi gereğince öngörülen adli para cezasının toplanamayacağının gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme kısmen aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından sanık ... ile ilgili 25 numaralı kısımda bulunan “Sonuç olarak 580.-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ilişkin bölümün çıkartılması suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

III- Sanık ... hakkında, yakınanlar ...’na yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, sanıklar ... ve ... hakkında, yakınan ...’a yönelik konut dokunulmazlığını ihlal, sanıklar ... ve ... hakkında, yakınan ...’a yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde ise;

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

III- Sanık ... hakkında, yakınanlar ...’na yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, sanıklar ... ve ... hakkında, yakınan ...’a yönelik konut dokunulmazlığını ihlal, sanıklar ... ve ... hakkında, yakınan ...’a yönelik yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde ise;

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Oluş ve dosya içeriğine göre, yüzü açık olan sanığın kapı ziline basıp “...na paket var” diyerek müşteki ...’nun kapıyı açmasını sağladığı, arkasından gelen ve birinin yüzünde kadın çorabı, diğerinin yüzünde penye kar maskesi olan iki sanığın daha içeriye girerek müştekiyi yağmaladığı, müştekinin evinden alınan cep telefonunun aynı gün satılmaya çalışıldığı, mağaza sahibi ... ve çalışan ...’ın telefonu kendilerine satmak isteyen kişiler olarak ... ve ...’yı teşhis ettiği, müştekinin ise sanıklar müdafiinin bulunmadığı çoklu ortamda yapılan canlı teşhis işleminde, kargodan geldiğini söyleyen yüzü açık sanık olarak ...’ü, yüzünde kadın çorabı olan sanık olarak ...’ı, yüzünde penye kar maskesi olan sanık olarak da ...’yı teşhis ettiği; müştekinin yargılama sırasında talimatla alınan beyanında, kendisine imzalattırılmak istenilen evrakın üzerinde kocasının adıyla birlikte “... ve ...” isimlerini gördüğünü söylediği ancak karakolda alınan ilk beyanında bu konuya ilişkin bir ifadenin bulunmadığının anlaşılması karşısında, öncelikle, müştekinin yüzünde penye kar maskesi olan sanık ...'yı hangi ayırt edici özellikleri ile tanıdığının açıklattırılıp, buna ilişkin gözlemin denetime olanak verecek şekilde duruşma tutanaklarına aktarıldıktan sonra, müştekinin olay sonrası alınan beyanında yer almayan ve duruşmada gelişerek değişen beyanının neden kaynaklandığının belirlenerek, sonucuna göre sanık ...’nın suç teşkil eden haksız fiilin faillerinden birisi olup olmadığının netleştirilmesi gerekirken, eksik inceleme ve dosya ile örtüşmeyen gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Oluş ve dosya içeriğine göre, olay günü sabah saatlerinde gelen iki kişinin müşteki ...’ın eşi ...’a kestirecek odunları olduğunu söyleyip telefon numarasını aldıktan sonra uzaklaştıkları, ...’ın 1-2 saat sonra çarşıya gittiği sırada yeniden gelerek müştekiye eşini sordukları, eşinin çarşıya gittiğini söyleyip eve girmek için arkasını döndüğü sırada şahısların eve girerek elini ve ayaklarını bağladıktan sonra evdeki paraların yerini sorup etrafı aradıkları, 20.-TL. parayı alarak evden ayrıldıkları, müştekinin yardım çağrısına gelen komşusunun bağlarını çözüp kurtulmasını sağladığı;

...’ın 24.01.2013 tarihinde fotoğraf üzerinden yapılan teşhis işleminde, sanıklar ... ve ...’nın fotoğraflarını, 29.01.2013 günü saat 11.00’de fotoğraf üzerinden yapılan teşhis işleminde; “diğerine göre kısa boylu ve esmer tenli dediğim buydu” diyerek sanık ...’yı, “30-35 yaşlarında, köse sakallı, beyaz tenli, renkli gözlü, zayıf dediğim buydu” diyerek sanık ...’ü, 29.01.2013 günü akşam saatlerinde çoklu ortamda canlı olarak yapılan teşhis işleminde ise, sanıklar ... ve ...’yı teşhis ettiği;

Müştekinin eşi ...’ın ise, 24.01.2013 tarihinde fotoğraf üzerinden yapılan teşhis işleminde; sanıklar ..., ... ve ...'ı, 29.01.2013 günü saat 11.00’de fotoğraf üzerinden yapılan teşhis işleminde; “olay sabahı gelerek ağaç kestireceğini söyleyen” kişi olarak sanık ...’ü, “40-45 gün önce gelip ağaç kesme işi olduğunu söyleyen” kişi olarak sanık ...’yı, “diğerlerinin yanında olan kişiye benziyor” diyerek de sanık ...’ı 29.01.2013 günü akşam saatlerinde çoklu ortamda canlı olarak yapılan teşhis işleminde ise, “olay günü odun kesme işim var diyerek telefon numarasını alan kişi” olarak sanık ...’yı teşhis ettiği ve teşhis işlemleri sırasında sanıklar adına müdafii bulundurulmadığı;

Hal böyle olunca;

Müştekilerin teşhis işlemlerinde verdiği eşgaller dikkate alınmak ve denetime olanak verecek şekilde Mahkeme heyetinin gözlemlerine yer verilmek suretiyle, teşhis işlemleri arasındaki çelişkinin giderilmesi ve sonucuna göre sanıkların suç teşkil eden haksız fiilin failleri olup olmadığının belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3- Oluş ve dosya içeriğine göre, müşteki ...’ın bağımsız bir bina niteliğine sahip olan ikametinin alt katında bulunan daireyi kiraya vermeyi hedeflediği, kiralık daireyi sormak bahanesiyle müştekinin kapısını çalan sanıklardan birisinin zorunlu ihtiyacı nedeniyle evin tuvaletini kullanmak istediğini söyleyerek müştekinin rızası ile ikametine girdiği, müştekinin diğer iki sanık ile birlikte kiralık olan alt kata indiği sırada tuvalete girme bahanesiyle evde kalan sanığın hırsızlık eylemini gerçekleştirdiği olayda, müştekinin evine rıza ve onayı ile girip burada kalan sanığın eyleminin ayrıca konut dokunulmazlığını ihlal suçunu oluşturmayacağı düşünülmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve savunmanı, sanıklar ..., ..., ... savunmanlarının temyiz dilekçeleri ile sanıklar ..., ... ve ... savunmanlarının duruşma sırasında ileri sürdüğü tüm temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, ilişkin oybirliğiyle alınan karar 19.04.2017 gününde, Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Nezihe Balcı Demirel'in katıldığı oturumda, duruşma istemi olmayan sanık ... savunmanı ...'ın yüzüne karşı, diğer sanıklar ve savunmanlarının yokluklarında açıkça ve yöntemince okunup anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2013/20338, Karar No: 2014/5947, Tarih: 19.03.2014

**1. Hukuk Dairesi         2013/20338 E.  ,  2014/5947 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar,miras bırakanları ... ve ...'nın eşit paylarla malik oldukları 982 parsel sayılı taşınmazda tapuda "..." olarak yazılı baba adları ile "..." olarak yazılı soyadlarının düzeltilmesi için açtıkları dava sonucunda ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1983/229 Esas,1983/228 Karar sayılı ilamı ile baba adlarının "..." soyadlarının ise "..." olarak düzeltilmesine karar verildiğini,kararın kesinleştiğini ancak nüfus kaydına göre miras bırakanlarının baba adlarının "..." olduğunu ve kararı veren mahkemede tavzih isteminde bulunmalarına rağmen dosyanın ... İşletmesine gönderildiğinden istemleri hakkında herhangibir karar verilemediğini ileri sürerek miras bırakanlarının tapuda "..." olarak yazılı baba adlarının nüfus kaydına uygun olarak "..." olarak düzeltilmesini istemişlerdir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere,hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle,nüfus kayıtlarına uygun olarak tapu kaydında düzeltme yapılması doğru olduğuna göre;davalı ... Müdürlüğünün temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince davalı ... Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, 19.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16772, Karar No: 2019/1287, Tarih: 18.02.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/16772 E.  ,  2019/1287 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davacının hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, davacının eşiyle birlikte, davalıya ait evde, 01.08.2009 ve 22.06.2011 tarihleri arasında, ev hizmetlerinde, toplamda 1 yıl 10 ay 21 gün geçen çalışmalarının sigortalı olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda,davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı yanında ev hizmetleri işinde, 01.08.2009 - 15.08.2009 tarihleri arasında 15 gün ve 15.06.2010 - 15.08.2010 tarihleri arasında 60 gün, günlük 93,04 TL karşılığında hizmetlerinin bulunduğunun tespitine,davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Hukuk Genel Kurulu'nun 05.02.2014 tarih ve 2013/10-2280 E., 2014/65 K. sayılı ilamında, ev hizmetlerinde çalışma ile ilgili davaların hukuki niteliği ve ispat şekline ilişkin ilkeler şu şekilde belirtilmiştir.

İş mevzuatı yönünden, ev hizmetlerinin, gerek mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, gerekse 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan hükümler ile bu Kanunların uygulama alanı dışında bırakıldığı görülmektedir. Sosyal güvenlik mevzuatı açısından ise gerek mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gerekse 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olabilmek üç temel koşula bağlanmıştır. Bu koşullar; hizmet akdi ile çalışma, işin işverene ait iş yerinde yapılması ve mülga 506 sayılı Kanun’un 3. ve aynı yöndeki 5510 sayılı Kanun’un ise 6. maddesi kapsamında olmamak olarak sıralanabilir. 506 sayılı Kanun’un 3. maddesi sigortalı sayılmayanları; diğer bir ifade ile anılan Kanun kapsamına alınmayanları sıralamaktadır.

Buna göre mülga 506 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3. maddesi uyarınca: