muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/9096, Karar No: 2019/7347, Tarih: 01.04.2019

**9. Hukuk Dairesi         2017/9096 E.  ,  2019/7347 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 20/10/2010-16/05/2014 tarihleri arasında eczane teknisyeni olarak çalıştığını, davalı işverenin müvekkilini ayda en az bir hafta 7 gün boyunca aralıksız şekilde çalıştırdığını, fazla çalışma yönetmeliğinin 5/2 maddesinde “fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma süresinin hesabında yarım saatten az olan süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler işe bir saat sayılır” düzenlemesinin yer aldığını, davalı işverence bu düzenlemeye hiç uyulmadan fazla çalışma sürelerinin eksik hesaplandığını, davalı işyerinde denkleştirme uygulamasının bulunduğunu ancak bu uygulamanın 4857 sayılı Kanunun 63. Maddesinde belirtildiği şekilde 2 aylık süre içinde kullandırılmadığını, ayrıca günlük 11 saati aşmamak koşulunu da uyulmadığını, serbest zamanın 1 saat fazla mesaiye karşılık 1,5 saat olarak kullandırılması gerekirken 1 saat olarak kullandırıldığını, ayrıca müvekkiline ayda kaç saat fazla çalışma yaptırıldığına, karşılığında ne kadar serbest zamana hak kazandığına dair bir çizelge de verilmediğini, 4857 sayılı Kanunun 5. Maddesiyle işverenin çalışanlarına yönelik eşti davranma yükümlülüğünü düzenlediğini, müvekkili davacının 2013/Haziran ayrında ... İş sendikasına üye olmasının akabinde davalı işverence bir takım haklardan mahrum bırakıldığını, davalı işyerinde her yılın Ocak ayında çalışanların maaşlarına zam yapıldığını, müvekkiline de işe girdiği tarihten itibaren her yıl Ocak ayında ücretine zam yapıldığını ancak 2014/Ocak ayında hiçbir gerekçe gösterilmeksizin sadece müvekkilinin maaşına zam yapılmadığını, ayrıca davalı işveren tarafından müvekkilinin eczane ortak mail grubundan çıkartıldığını, Sağlık Bakanlığı'nın bu konudaki mevzuatına aykırı şekilde kemoterapi ilaçlarının müvekkiline hazırlatıldığını, bu nedenlerle iş akdinin müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğini ancak müvekkilinin almaya hak kazandığı tazminat ve bir kısım işçilik alacaklarının davalı işveren tarafından ödenmediğini ileri sürerek, kıdem ve eşit davranamama tazminatları ile ücret farkı, fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 20/10/2010 tarihinden işten ayrıldığı tarihi kadar müvekkiline ait işyerinde eczane teknisyeni olarak çalıştığını, davacının 15/05/2014 tarihli ihtarnamesi ile iş akdini ücretlerinin tam ödenmediği ve haklarının verilmediği gerekçesiyle feshettiğini, davacının imzaladığı hizmet sözleşmesinin 5.4.maddesinde “personel işverenin talebi halinde fazla mesai yapmayı, gerek gördüğünde Pazar günleri, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayı kabul eder” düzenlemesine yer verildiğini, bu günlere denk gelen çalışmalara karşılık ücretlerin de bordrolarda gösterilerek ödendiğini, ayrıca denkleştirme yapıldığını, fazla mesailere karşılık işçilere izin kullandırıldığını veya bunun karşılığı olan ücretin ödendiğini, müvekkili şirketin davacıya her talep ettiğinde zam yapma zorunluluğu bulunmadığını, işçiler arasında kişilerin özelliklerine göre ücret bakımından farklılıklar olabildiğini, zam konusunda işyerinde performansın ön planda tutulduğunu, bu değerlendirmenin hastane genelinde yapıldığını, davacıya özel bir durumun söz konusu olmadığını, müvekkili hastanenin personeli arasında herhangi bir ayrım yapmadığını, işçinin sendikalı olmasının bir sebep sayılmadığını, hastanede sendikalı olup çalışmaya devam eden bir çok personel olduğunu, davacının sendikalı olması nedeniyle maruz kaldığı hiçbir ayrımcılık olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu ve davacıyla aynı konumda çalışan işçilerin ücretlerine 2014 yılında zam yapıldığı halde davacının ücretine zam yapılmadığını, davalı taraf ücret zamlarının performansa bağlı olarak yapıldığı savunulmuş ise de, davacının 2013 yılı performansının düşük olduğuna dair delil sunulmadığı ve bu nedenle davacının eşit davranmama tazminatını da almaya hak kazandığı gerekçeleri ile toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, eşit davranmama tazminat talebi kısmen, diğer talepler ise kabul edilmek suretiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Uyuşmazlık işverenin eşit davranma borcuna aykırı davranıp davranmadığı ve bunun sonuçları noktasında toplanmaktadır.

D) Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Uyuşmazlık işverenin eşit davranma borcuna aykırı davranıp davranmadığı ve bunun sonuçları noktasında toplanmaktadır.

Eşit davranma ilkesi tüm hukuk alanında geçerli olup, iş hukuku bakımından işverene işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcu yüklemektedir. Bu bakımdan işverenin yönetim hakkı sınırlandırılmış durumdadır. Başka bir ifadeyle işverenin ayrım yapma yasağı işyerinde çalışan işçiler arasında keyfi biçimde ayrım yapılmasını yasaklamaktadır. Bununla birlikte eşit davranma borcu tüm işçilerin hiçbir farklılık gözetilmeksizin aynı duruma getirilmesini gerektirmeyip, eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaç edinmiştir.

“Eşitlik İlkesi” en temel anlamda T.C. Anayasasının 10’uncu ve 55 inci maddelerinde ifade edilmiş, 10’uncu maddede “Herkes, dil, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” kuralına yer verilmiştir. 55’inci maddenin kenar başlığı ise “Ücrette Adalet Sağlanması” şeklindedir.

Bundan başka eşit davranma ilkesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı, Avrupa Ekonomik Topluluğu Antlaşması, Uluslararası Çalışma Örgütünün Sözleşme ve Tavsiye Kararlarında da çeşitli biçimlerde ele alınmıştır.

İstihdam ve Meslek Konularında Kadın ve Erkeğe Eşit Muamele ve Fırsat Eşitliği İlkesinin Uygulanmasına Dair 5 Temmuz 2006 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 2006/54/EC Sayılı Direktifinin “Analık (Doğum) İzninden Dönüş” başlıklı 15’inci maddesinde, “doğum iznindeki bir kadının, doğum izninin bitiminden sonra işine veya eşdeğer bir pozisyona kendisi için daha dezavantajlı olmayan koşul ve şartlarda geri dönmeye ve çalışma koşullarında yokluğu sırasında yararlanmış olacağı her türlü iyileştirmeden yararlanmaya hakkı vardır” şeklinde kurala yer verilerek, doğum iznini kullanan kadın işçi yönünden işverenin eşit davranma borcuna vurgu yapılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu sistematiğinde, eşit davranma borcu, işverenin genel anlamda borçları arasında yerini almıştır. Buna karşın eşitlik ilkesini düzenleyen 5’inci maddede, her durumda mutlak bir eşit davranma borcu düzenlenmiş değildir. Belli bazı durumlarda işverenin eşit davranma borcunun varlığından söz edilmiştir. Dairemiz kararlarında “esaslı nedenler olmadıkça” ve “biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça” bu yükümlülüğün bulunmadığı vurgulanmıştır. (Yargıtay 9.HD. 25.7.2008 gün 2008/ 27310 E, 2008/ 22095 K.).

İşverence, işçiler arasında farklı uygulamaya gidilmesi yönünden nesnel nedenlerin varlığı halinde eşit işlem borcuna aykırılıktan söz edilemez. ( Yargıtay 9.HD. 2.12.2009 gün, 2009/33837 E, 2009/ 32939 K).

4857 sayılı Yasanın 5’inci maddesinin ilk fıkrasında, dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplere dayalı ayrım yasağı getirilmiştir. Belirtilen bu hususların tamamının mutlak ayrım yasağı kapsamında ele alınması gerekir. Eşit davranma ilkesinin uygulanabilmesi için aynı işyerinin işçileri olma, işyerinde topluluk bulunması, kolektif uygulamanın varlığı, zamanda birlik ve iş sözleşmesiyle çalışmak koşulları gerekmektedir.

Yasanın 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında tam süreli - kısmî süreli işçi ile belirli süreli - belirsiz süreli işçi arasında farklı işlem yapma yasağı öngörülmüş, üçüncü fıkrada ise cinsiyet ve gebelik sebebiyle ayrım yasağı düzenlenmiş ve bu durumda olan işçiler bakımından iş sözleşmesinin sona ermesinde de işverenin eşit davranma borcu vurgulanmıştır. Bununla birlikte, işverenin işin niteliği ile biyolojik nedenlerle farklı davranabileceği bahsi geçen hükümde açıklanmıştır.

Yine değinilen maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında, işverenin ücret ödeme borcunun ifası sırasında ayrım yapamayacağından söz edilmektedir. Burada sözü edilen ücretin genel anlamda ücret olduğu ve ücretin dışında kalan ikramiye, pirim v.b. ödemleri de kapsadığı açıktır.

Bundan başka 4857 sayılı Kanunun 18’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen sendikal nedenlere dayalı ayrım yasağı da mutlak ayrım yasağı kapsamında değerlendirilmelidir. Yasanın 5’inci maddesiyle 18’inci maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan haller sınırlayıcı olarak düzenlenmiş değildir. İşçinin işyerinde olumsuzluklara yol açmayan cinsel tercihi sebebiyle ayrım yasağı da buna eklenebilir. Yine siyasî sebepler ve dünya görüşü gibi unsurları esas alan bir ayrımcılık da korunmamalıdır.

İşverenin eşit davranma borcuna aykırı davranmasının yaptırımı değinilen Yasanın 5’inci maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenmiştir. Anılan hükme göre işçinin dört aya kadar ücreti tutarında bir ücretten başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep imkânı bulunmaktadır. Söz konusu fıkra metni emredici nitelikte olduğundan, anılan hükme aykırı olan sözleşme kuralları geçersizdir. Geçersizlik nedeniyle ortaya çıkan kural boşluğu eşit davranma ilkesinin gereklerine uygun olarak doldurulmalıdır.

Eşit davranma borcuna aykırılığı ispat yükü işçide olmakla birlikte, anılan maddenin son fıkrasında yer alan düzenlemeye göre işçi ihlalin varlığını güçlü biçimde gösteren bir delil ileri sürdüğünde aksi işveren tarafından ispatlanmalıdır.

Eşit davranma borcuna aykırılığı ispat yükü işçide olmakla birlikte, anılan maddenin son fıkrasında yer alan düzenlemeye göre işçi ihlalin varlığını güçlü biçimde gösteren bir delil ileri sürdüğünde aksi işveren tarafından ispatlanmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı işçinin ücretinin emsali işçiden az ödenmesi 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen ayrımcılık kapsamında değerlendirilemez. Davacıya emsal işçilere nazaran zam yapılmadığı sabit olmakla birlikte bunun ayrımcılık tazminatına hükmedilmesini gerektirecek şekilde cinsiyet, dil, ırk, sosyal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayandığı iddia ve ispat edilemediğinden, şartları bulunmayan ayrımcılık tazminatı talebinin reddi yerine yazılı gerekçe ile kabulü hatalıdır.

3- Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta; taraflar arasında yapılan ve dosyada bir sureti mevcut olan iş sözleşmesinde, fazla mesai ücretinin aylık ücrete dahil olduğu hüküm altına alınmıştır. Sözleşmede yer alan bu hüküm nedeniyle, yıllık 270 saatlik, haftalık 5,2 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekirken, bu yönteme uyulmadan fazla çalışma hesabı yapan bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulması isabetsizdir.

4- Dava kısmi dava olarak açılmış olup, her kısmi davada alacağın tamamını oluşturacak şekilde tespit hükmü içermek ve taleple bağlı kalınarak talep edilen miktarlara hükmedilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, ücret alacağı ve kıdem tazminatı alacağı bakımından hak edilen miktar, keza fazla mesai ve hafta tatili alacakları bakımından da karar gerekçesinde %20 olarak açıklanan karineye dayalı makul indirim (takdiri indirim) yapıldıktan sonra hak edilen miktarlar tam olarak belirlenip daha sonra taleple bağlı kalınarak hüküm kurulması gerekirken hak edilen miktarlar belirlenmeden doğrudan talep edilen miktarların hüküm altına alınması hatalıdır.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 01/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2461, Karar No: 2010/5764, Tarih: 02.12.2010

**8. Hukuk Dairesi         2010/2461 E.  ,  2010/5764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tescil

... ile Hazine, İriağaç Köyü Tüzel Kişiliği ve Karayolları Genel Müdürlüğü aralarındaki tescil davasının kabulüne dair ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 30.12.2009 gün ve 13/164 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı Hazine ve ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Hazine birliği" ni düzenleyen 6/2. maddesi ile aynı kanunun 12/3 maddesinin bu kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerini genel bütçe kapsamında göstermesi karşısında (I) sayılı cetvelde yer alan ... de genel bütçeye dahil olup 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesine göre harçtan muaf bulunduğundan Hazine ve Karayolları Genel Müdürlüğünden harç alınmasına mahal olmadığına 02.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/39259, Karar No: 2018/573, Tarih: 25.01.2018

**13. Hukuk Dairesi         2015/39259 E.  ,  2018/573 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, bel ağrıları nedeniyle davalı doktora muayene olduğunu ve 06.02.2007 tarihindede davalı doktor tarafından diğer davalı hastanede ameliyat edildiğini, ameliyat sonrası topuğunda şişme, ayak parmağında uyuşma şikayetlerinin başgösterdiğini, yürüyemez hale geldiğini, davalının kendisine bu durumun normal olduğunu söylediğini ancak daha sonra başvurduğu başka bir hastanede ilk ameliyatta kendisine takılan platinlerin kaydığını, ameliyatın başarısız geçtiğini öğrendiğini, bunun üzerine mecburen tekrardan ameliyat olmak zorunda kaldığını, platinlerin çıkartıldığını, bu olay sonrası Tabipler Odasına başvurduğunu ve davalı doktora ceza verildiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacının tedavisini üstlenen davalı doktorun tedavi sırasındaki hatasından kaynaklanan zararların tazminine ilişkindir. Davacı davalı doktor tarafından yapılan ilk ameliyatın başarısız olduğunu ve kendisine takılan platinlerin kaydığını yeniden ameliyat olmak zorunda kaldığını iddia ederek manevi zararının tazminini istemiş, davalılar olayda bir kusurları olmadığını savunarak davanın reddini dilemişlerdir. Mahkemece, alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

Vekil (Doktor), hastasının zarar görmemesi için, mesleki tüm şartları yerine getirmek, hastanın durumunu tıbbi açıdan zamanında ve gecikmeksizin saptayıp, somut durumun gerektirdiği önlemleri eksiksiz biçimde almak, uygun tedaviyi de yine gecikmeden belirleyip uygulamak zorundadır. Asgari düzeyde dahi olsa, bir tereddüt doğuran durumlarda, bu tereddüdünü ortadan kaldıracak araştırmalar yapmak ve bu arada da, koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdür. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında bir seçim yapılırken, hastanın ve hastalığın özelliklerinin göz önünde tutulması,onu risk altına sokacak tutum ve davranışlardan kaçınılması ve en emin yolun seçilmesi gerekir. Gerçekten de müvekkil (hasta), mesleki bir iş gören vekilden, tedavinin bütün aşamalarında titiz bir ihtimam ve dikkat göstermesini beklemek hakkına sahiptir. Gereken özeni göstermeyen vekil, BK.nun 394/1 maddesi hükmü uyarınca, vekaleti gereği gibi ifa etmemiş sayılmalıdır. Mahkemece, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu ve genel kuruldan alınan raporlarda bilirkişilerin, hastanın o zamanki durumuna göre doktorun seçtiği implant ve uyguladığı x-stop yönteminin doktorun seçebileceği geçerli bir yöntem olduğunu, hastadaki olumsuz gelişmenin bununla bir ilgisi olmadığını, implantların kaymasının bu tarz ameliyatlarda görülebilecek bir sorun olduğunu bildirdikleri anlaşılmaktadır. Davacılar tarafından alınan bu rapora itiraz edilmiş olup mahkemece bu itirazları karşılayacak şekilde bir rapor alınmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, Tabipler Birliği Onur Kurulu tarafından olay nedeniyle davalı doktora ceza uygulandığı ve verilen kararda gerekçe olarak, endikasyon olmadan interspinoz cihazları kullandığı için davalı doktorun kusurlu davrandığının belirtildiği anlaşılmıştır. O halde mahkemece, üniversitelerin ilgili ana bilim dallarından seçilecek, konularında uzman bilirkişilerden oluşmuş bir kurul aracılığı ile davalıların hukuki konum ve sorumluluğu, dosyada mevcut delillerle birlikte bir bütün olarak değerlendirilip, tıbbın gerek ve kurallarına göre olayda doktor ve hastaneye kusur izafe edilip edilmeyeceğini gösteren, nedenlerini açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davacının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 25/01/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2000/6247, Karar No: 2000/7201, Tarih: 02.05.2000

12. Hukuk Dairesi 2000/6247 E., 2000/7201 K.

**12. Hukuk Dairesi 2000/6247 E., 2000/7201 K.**

**- BONO

- KEŞİDECİNİN TEMERRÜDÜ**- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 592 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 620 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 624 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 637 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 690 ]

**"İçtihat Metni"**

Mercii kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 12/04/2000 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü.

Lehtar İbrahim, keşideci borçlu Mehmet hakkında 01/01/1997 tanzim ve 15/11/1997 vade tarihli 255.000.000.-TL'lık bono ile ilgili, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapmıştır.

Yasal süresi içersinde borçlu merci nezdinde yapmış olduğu itirazında; Açık senet verdiğini tanzim ve vade tarihinin geçmişe dönük yazılarak bu tarihlere göre faizin fahiş istendiği, senet protesto edilmediğinden geçmişe dönük takipte istenilen 504.000.000.-TL faizi kabul etmediğini, %95 ve aylık %25 talep edilen faiz oranını kabul etmediğini, asıl borca bir itirazları olmadığını açıklamıştır.

Mercii: işlemiş faiz oranına ilişkin itirazın kabulüne, bono vadesinde protesto edilmediğinden bahisle ancak takip tarihinden itibaren faiz talep edebileceği gerekçesi ile borçlunun faize itirazının kabulüne karar vermiştir. Karar alacaklı vekilince temyiz olunmuştur.

TTK.nun 690. maddesi göndermesi ile bonolarda da uygulanması gereken TTK.nun 592. maddesi uyarınca açık bono düzenlenmesi mümkündür. Tamamen doldurulmamış bono tedavüle çıkarken anlaşmalara aykırı olarak doldurulduğu yazılı belge ile kanıtlanmadığı sürece, bono üzerinde yazılı vade, tanzim gibi tarihler gerçekliğini ve varlığını korur.

Muayyen bir günde ödenmek üzere düzenlenen bönünün TTK.nun 620. maddesi gereği hamil tarafından ödenmek için keşideciye ibrazı zorunludur. Bononun vadesinde keşideciye ibrazı ile borçlu mütemerrit olur. Bononun anılan Kanun gereği vadesinde ibraz olunmadığı hallerde keşideci borçlu, TTK.nun 624. maddesi gereği masraf ve hasar hamile ait olmak üzere bono bedelini notere tevdi ederek borçtan kurtulur. Bu gereği yerine getirmeyen keşideci borçlunun vadesinde senedin ödenmek üzere ibraz olunmadığını, vadenin gerçeğe aykırı olarak doldurulduğunu merci nezdinde ileri sürmesine yasal olanak yoktur (HGK. 22/03/2000, 200/12-706-181).

Bu açıklamalar ışığında vadesinde ödenmek için ibraz olunup da ödenmeyen bono hamili TTK.nun 637/11. maddesi gereği temerrüt tarihi olan vadeden itibaren faiz istenebileceği düşünülmeksizin merciin yazılı biçimde reeskont faizine ilişkin takibin iptali yerinde görülmemiştir.

Sonuç: Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mercii kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366 ve HUMK.nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 02/05/2000 gününde oybirliğiyle karar verildi.