muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/33626, Karar No: 2013/40130, Tarih: 16.12.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/33626 E.  ,  2013/40130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 3. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/01/2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İİK.nun 140. maddesi gereğince, “satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar.” Sıra cetvelini düzenleme yetkisi ilk haczi koyan İcra Dairesine aittir. Haczin talimatla uygulanması halinde sıra cetvelinin esas İcra Dairesince düzenlenmesi gerekir.

İİK.nun 100. maddesi gereğince, borçluya ait paranın veya satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar birden fazla alacaklı tarafından haciz konulması halinde anılan madde hükmü gereği icra müdürlüğünce derece kararı yapılması gerekir. Derece kararının yapılması için mutlaka satış sonucu para elde edilmesi zorunlu değildir.

HMK.nun 33. maddesi uyarınca hukuki tavsif hakime aittir. Hakim, bir davada sadece tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve neticei taleplerle bağlı olup, dayandıkları kanun hükümleri ve onların tavsifleri ile bağlı değildir. Kanunları re'sen tatbik ederek iddia ve müdafaadaki neticei talepleri karara bağlamakla mükelleftir( 4.6.1958 ve 15/6 sayılı İBK).

Somut olayda şikayetçi vekilinin icra mahkemesine başvurusunda; alacağa mahsuben alacaklıya satışı yapılan araç üzerinde, kendilerinin rehin haklarının olmasına rağmen alacağa mahsuben yapılan satış işleminin iptaline karar verilmesini istediği anlaşılmıştır.

Her ne kadar şikayetçi, satış işleminin iptalini istemiş ise de şikayetinin nedeni kendisinin de rehin alacağı bulunduğu ve bu alacağının dikkate alınmadığına ilişkin olup HMK 33. maddesinde öngörülen hukuki tavsifin hakime ait olduğu kuralı nazara alınarak, mahkemece, İcra müdürlüğünce İİK 140. maddesi uyarınca sıra cetveli yapılması gerektiğine karar vermesi gerekirken yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir

SONUÇ  :Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/38554, Karar No: 2014/35727, Tarih: 13.11.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/38554 E.  ,  2014/35727 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Merzifon Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

TARİHİ : 16/04/2014

NUMARASI : 2014/166-2014/256

Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, Avukatlık Kanunu ve Bilgi edinme hakkı kapsamında müvekkilinin davalı bankadan kullanmış olduğu kredi nedeniyle bankaya ödemiş olduğu dosya masrafı, kredi ekspertiz ücreti, erken ödeme cezası, ödeme planı değişikliği cezası ve ipotek fek ücreti ile sair masrafların nelerden ibaret olduğu, mahiyeti ve miktarının dava bankadan sorulmasına rağmen davalı bankanın her hangi bir cevap vermeyerek haklı ve yasal taleplerini zımnen reddetmiş olduğunu,bankanın bu hususta bilgi vermek yükümlülüğünün bulunduğunu ileri sürerek yaratılan muarazanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, açılan davanın kabulü ile taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki konut kredisi sözleşmesi kapsamında tahsil edilen ana para ve faiz ödemeleri dışındaki bedellerin nelerden ibaret olduğunun davacı tarafından bilgi edinme kanunu çerçevesinde davalıdan talep edilmesinden kaynaklanan muarazanın menine ilişkin olup mahkemece açılan davanın kabulü ile taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi bazı şartların gerçekleşmesine bağlı olup bunlara dava şartları denmektedir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu (varlığı mutlaka gerekli), bir kısmı da olumsuz (yokluğu mutlaka gerekli) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetecektir. Olumlu dava şartlarından biri de 6100 sayılı HMK m.114 1/h bendinde ifade edildiği üzere davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Hukuki yararın varlığı koşulunun mevcut olup olmadığı, her bir davada o davaya konu olayın somut özellikleri çerçevesinde hakim tarafından değerlendirilmelidir.

Davaya konu olayda, taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmesi hükümlerine göre sözleşme iki nüsha olarak tanzim edilmiş ve sözleşmenin bir nüshası, geri ödeme planının bir sureti ve kredi kullandırım dekontu ile ilgili belgeler davacıya teslim edilmiştir. Dolayısıyla davacının ne kadar kredi kullandığı, kendisine fiilen ne kadar ödeme yapıldığı, ne miktarda ödeme yapacağı ve kullanılan kredi tutarının ne kadarının masraf ve komisyon olarak tahsil edildiği davacıya verilen bu belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Davacının sureti kendisinde bulunan belgeleri yeniden bankadan talep ederek muaraza yaratması hukuken korunamaz. Kaldı ki davacı tarafından haksız olarak yapıldığı iddia edilen kesintinin iadesi için miktar belirtmeksizin Tüketici Sorunları Hakem Heyetine harçsız olarak başvurulması mümkündür. Yapılan kesinti tutarına göre hakem heyetince verilen karar kesin veya Tüketici Mahkemesinde açılacak dava için delil niteliği taşıyacaktır. Bir başka anlatımla davacı yanın amacı, kredi kullanımı esnasında haksız olarak yapıldığı ileri sürülen kesintinin iadesinin sağlanmasıdır. Bu amaçla başvurulacak hukuki mercilerce öncelikle bankaca yapılan kesinti tutarının belirleneceği göz önüne alındığında davacının isteminin ayrı bir dava şeklinde ileri sürülmesinde hukuki yararı da bulunmamaktadır. O halde mahkemece, davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup Bozma nedenidir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11311, Karar No: 2015/22700, Tarih: 23.06.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/11311 E.  ,  2015/22700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Kısa kararın gerekçesiz şekilde davalı vekilinin yüzüne tefhim edildiği anlaşıldığından, davalı Şirket vekiline gerekçeli kararın tebliğ edilerek temyiz süresinin sonuna kadar beklenmesi, tebellüğe dair belge ve verilir ise temiz dilekçesi ile birlikte gönderilmesi için dosyanın ilk derece Mahkemesi'ne GERİ ÇEVRİLMESİNE 23/06/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/13732, Karar No: 2020/2857, Tarih: 18.02.2020

**2. Ceza Dairesi         2019/13732 E.  ,  2020/2857 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında değerlendirilmesi mümkün görülmüştür.

I-Sanık ..., ... hakkında hırsızlık ve konut dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazının incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

a-Sanık ... hakkında İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 21/05/2018 tarih ve 2007/302 Esas – 2008/217 Karar sayılı ilamına konu konut dokunulmazlığını bozma suçundan verilen 1 yıl hapis cezasının tekerrüre esas alınması gerekirken, Ümraniye 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilmiş 10/07/2008 karar tarihli, 2007/1001 Esas, 2008/792 Karar sayılı erteli, deneme süresi 09.09.2009 tarihinde sona eren ve suç tarihine kadar 3 yıllık sürenin geçmesi nedeniyle tekerrüre esas nitelikte olmayan ilamın tekerrüre esas alınması,

b-Sanık ... hakkında daha ağır cezayı içeren Pendik 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 09/04/2012 tarih ve 2011/523 Esas – 2012/473 Karar sayılı ilamına konu 6136 sayılı yasaya muhalefet suçundan verilen 1 yıl hapis cezasının tekerrüre esas alınması gerekirken, İstanbul Anadolu 4. Asliye Ceza Mahkemesince verilmiş 09/04/2012 karar tarihli, 2011/523 Esas, 2012/473 sayılı kararındaki 6136 sayılı Yasa'ya muhalefet suçundan verilen 600 TL adli para cezasının mükerrerliğe esas alınması,

b-Sanık ... hakkında daha ağır cezayı içeren Pendik 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 09/04/2012 tarih ve 2011/523 Esas – 2012/473 Karar sayılı ilamına konu 6136 sayılı yasaya muhalefet suçundan verilen 1 yıl hapis cezasının tekerrüre esas alınması gerekirken, İstanbul Anadolu 4. Asliye Ceza Mahkemesince verilmiş 09/04/2012 karar tarihli, 2011/523 Esas, 2012/473 sayılı kararındaki 6136 sayılı Yasa'ya muhalefet suçundan verilen 600 TL adli para cezasının mükerrerliğe esas alınması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz itirazları, bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA; ancak bu aykırılığın aynı Kanun'un 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün olduğundan, hüküm fıkralarından TCK'nın 58. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümlerin çıkarılmasına ve yerine,'' Sanık ... hakkında, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 21/05/2018 tarih ve 2007/302 Esas – 2008/217 Karar sayılı ilamına konu konut dokunulmazlığını bozma suçundan verilen 1 yıl hapis cezasının tekerrüre esas alınmasına, ancak karşı temyiz bulunmaması nedeniyle 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca sanığın kazanılmış hakkı korunarak, 5275 sayılı Kanun'un 108/2. maddesi gereğince mükerrer olan sanık hakkında koşullu salıverme süresine eklenecek miktarın Ümraniye 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilmiş 10/07/2008 karar tarihli, 2007/1001 Esas, 2008/792 Karar sayılı kararındaki hırsızlık suçundan verilen 6 ay hapis cezası esas alınarak belirlenmesine karar verilmesi’’ , sanık ... hakkında, Pendik 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 09/04/2012 tarih ve 2011/523 Esas – 2012/473 Karar sayılı ilamına konu 6136 sayılı Yasa'ya muhalefet suçundan 1 yıl hapis cezasının tekerrüre esas alınmasına, ancak karşı temyiz bulunmaması nedeniyle 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca sanığın kazanılmış hakkı korunarak, 5275 sayılı Kanun'un 108/2. maddesi gereğince mükerrir olan sanık hakkında koşullu salıverme süresine eklenecek miktarın İstanbul Anadolu 4. Asliye Ceza Mahkemesince verilmiş 09/04/2012 karar tarihli, 2011/523 Esas, 2012/473 sayılı kararındaki 6136 sayılı yasaya muhalefet suçundan verilen 600 TL adli para cezası esas alınarak belirlenmesine karar verilmesi’’ , suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun olan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II-Sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hüküm yönünden temyiz itirazlarına gelince;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

5237 sayılı TCK'nın 54/3. maddesine göre orantılılık ilkesi gereği müsaderesine karar verilen 43 AR 718 plakalı araç ile çalınan eşyaların değerinin orantılı olup olmadığı tespit edilerek, müsadere kararının işlenen hırsızlık suçuna nazaran daha ağır ve hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurup doğurmayacağı hususları karar yerinde gösterilip tartışılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde aracın müsaderesine karar verilmesi,

5237 sayılı TCK'nın 54/3. maddesine göre orantılılık ilkesi gereği müsaderesine karar verilen 43 AR 718 plakalı araç ile çalınan eşyaların değerinin orantılı olup olmadığı tespit edilerek, müsadere kararının işlenen hırsızlık suçuna nazaran daha ağır ve hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurup doğurmayacağı hususları karar yerinde gösterilip tartışılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde aracın müsaderesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 18/02/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2854, Karar No: 2015/7855, Tarih: 05.06.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/2854 E.  ,  2015/7855 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/10/2014

NUMARASI : 2014/190-2014/300

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/10/2014 tarih ve 2014/190-2014/300 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 41, 45. sınıf hizmetler yönünden 2012/88940 sayılı ve “İ..O.” ibareli marka başvurusunun, KHK’nın 7/1 (a) ve (c) maddesi uyarınca YİDK’nın 2014-M-3500 sayılı kararıyla reddedildiğini, müvekkil derneğin iş hukukunun gelişimine ve mevzuat değişikliklerine katkıda bulunmak, mevzuat değişikliklerine karşı halkı bilinçlendirmek ve danışmanlık vermek amacı ile kurulduğunu, bu faaliyetlerinin büyük bir kısmını www.ishukuku.org internet sitesi üzerinden gerçekleştirdiğini, dava konusu markanın kelime unsurundan oluştuğunu, kelimelerin kural olarak soyut ayırt edici ve çizimle görüntülenebilme niteliğine sahip olduğunu, KHK’nın 7/1-c maddesi anlamında tescil kapsamı hizmetler yönünden tanımlayıcı olmadığını, başvuruya konu ibarenin yoğun kullanım ve kuvvetli tanıtımla ayırt edicilik kazandığını ileri sürerek YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı TPE vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davaya konu marka başvurusunda yer alan “O.” ibaresinin, internet alan adına ekli, o sitenin türünü gösteren tali nitelikli alan adı uzantısı olduğu, “İ. HUKUKU” ibaresinin ise, bir hukuk anabilim dalı türü olduğu, tüm sektörlerde iş hukukunu ilgilendiren konular olduğu, dolayısıyla, 41 ve 45. sınıf hizmetlerde başvuru markasını gören ortalama tüketici kitlesinde bu ibarenin “marka algısı” oluşturmayacağı, ibarenin somut ayırt edicilik gücünden yoksun olduğu, ayrıca tanımlayıcılığa yakın bir ibare olduğu, bu ibarenin kullanım tekelinin tek bir gerçek veya tüzel kişiye verilmesinin mümkün olmadığı, kullanım sonucu ayırt edici kılınmasının neredeyse imkansız olduğu, davacı tarafın da böyle bir delili ibraz edemediği, başvurunun reddine dair YİDK kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 05/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/334, Karar No: 2015/19161, Tarih: 10.12.2015

**12. Ceza Dairesi         2015/334 E.  ,  2015/19161 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ağır Ceza Mahkemesi

Dava : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

Koruma tedbirlerinden hukuka aykırı arama nedeniyle açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulüne ilişkin hüküm, davalı hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Davacı vekili, 09.10.2013 tarihli dilekçe ile, müvekkili davacının 08.07.2013 günü saat 18:45 sıralarında gözaltına alındığını, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/ 96961 sayılı soruşturma dosyası kapsamında, ... Sulh Ceza Mahkemesinin 09.07.2013 tarih ve 2013/ 333 değişik iş sayılı kararı ile müvekkilinin de aralarında bulunduğu 5 kişi hakkında arama ve el koyma kararı verildiğini, bu karar uyarınca müvekkilinin evinin 09.07.2013 tarihinde arandığını, arama kararına hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle itiraz ettiklerini, itiraz üzerine ... Asliye Ceza mahkemesinin 11.07.2013 gün ve 2013/141 sayılı kararı ile arama kararında aramanın nedenini oluşturan fiilin açıkça gösterilmediği gerekçesiyle ve...Asliye Ceza Mahkemesinin 11.07.2013 tarih 2013/109 değişik iş sayılı kararı ile; “aramanın nedenini oluşturan fiil olarak sadece 2911 sayılı yasanın gösterildiği, bunun dışında ne tür bir ihbar ve şikayet olduğunun ortada ne tür bir makul şüphe olduğunun gösterilmediği” gerekçesiyle arama kararın kaldırılmasına karar verildiğini, arama kararının Kanun’da belirtilen nitelikleri taşımadığını, gerekçeden yoksun olduğunu, arama işleminin de usul ve yasaya uygun olarak yapılmadığını, müvekkiline isnat edilen fiilin 2911 sayılı Kanuna muhalefet ve görevli memura direnme olması nedeniyle bu suçlamalara ilişkin delillerin fiilin gerçekleştiği yerde aranması gerekmesine rağmen, evde yapılan arama ile delil arandığını, arama işlemi sırasında soruşturma ile ilgisi olmayan kişilerin odalarının ve özel eşyalarının arandığını, zorunluluk ve ölçülülük kriterlerinin açıkça ihlal edildiğini belirterek, mahkeme tarafından kaldırılan arama kararı ve bu karara istinaden yapılan arama işlemi nedeniyle 20.000 TL manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141-144.maddelerinde koruma tedbirleri nedeniyle zarara uğrayanlar için tazminat ödenmesinin koşulları gösterilmiş olup, tazminat istemini düzenleyen 141.maddenin (1/i) fıkrasında açıkça suç soruşturması ve kovuşturması sırasında “Hakkında arama kararı ölçüsüz şekilde gerçekleştirilenler”e tazminat ödenmesi kabul edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141-144.maddelerinde koruma tedbirleri nedeniyle zarara uğrayanlar için tazminat ödenmesinin koşulları gösterilmiş olup, tazminat istemini düzenleyen 141.maddenin (1/i) fıkrasında açıkça suç soruşturması ve kovuşturması sırasında “Hakkında arama kararı ölçüsüz şekilde gerçekleştirilenler”e tazminat ödenmesi kabul edilmiştir.

Anılan bentte genel olarak, haksız arama veya hukuka aykırı arama tazminat nedeni olarak öngörülmemiş, arama kararının ölçüsüz bir şekilde yerine getirilmesi tazminat nedeni olarak düzenlenmiş ve Dairemizce de bu yönde uygulama yapılmış ise de, açıkça hukuka aykırı olarak verilen bir arama kararı nedeniyle tazminat isteminde bulunulup, bulunulamayacağının, başka bir anlatımla, hukuka aykırı olduğu yargı kararıyla veya yapılan yasal denetimde açıkça anlaşılan arama kararına dayalı olarak gerçekleştirilen aramanın da tazminatı gerektirip gerektirmeyeceği hususunun açıklığa kavuşturulmasında zorunluluk bulunmaktadır. Aramanın dayandığı kararın hukuka aykırı olması halinde, buna dayanılarak yapılan aramanın hukuki olduğu dolayısıyla yasanın öngördüğü korumadan yararlanamayacağının kabulü hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığı gibi yasayla amaçlanan koruma ile de örtüşmemektedir. Ancak bu hallerde değerlendirme yapılırken, yargılamanın devam edip etmediği, arama ile delil olarak kabul edilebilecek bir belge veya eşyanın ele geçip geçmediği hususları dikkate alınarak, asıl yargılamada tartışılması gereken hususların değerlendirilmesinde kaçınılmalı, bu hallerde istem hükmün kesinleşmesinden sonra değerlendirilmelidir.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesinde “(1) Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.

(2) Cumhuriyet savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür. ” hükmüne yer verilip, şüpheli veya sanıkla ilgili aramanın düzenlendiği CMK’nın 116. maddesinde “Yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe varsa; şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, iş yeri veya ona ait diğer yerler aranabilir” hükmüne yer verilmiş, 119. maddesinde arama kararı ile ilgili hususlar belirtilmiş, 134. maddesinde ise, bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koymanın şartları ile yöntemleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

CMK’nın 116. maddesinde belirtilen makul şüpheden neyin anlaşılması gerektiği ise; Adli ve Önleme Arama Yönetmeliğinin 6. maddesinde, “hayatın akışına göre somut olaylar karşısında genellikle duyulan şüphe” şeklinde açıklanmış, maddenin 3. fıkrasında ise makul şüphede, ihbar veya şikâyeti destekleyen emarelerin bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Konut dokunulmazlığının korunması Anayasanın 21. maddesinde de güvence altına alınarak “Kimsenin konutuna dokunulamaz. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar.” hükmüne yer verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin, 8. maddesinin 1. fıkrasında da; “Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.” hükmüne yer verildikten sonra, 2. fıkrasında bu hakkın kullanılmasına, bir kamu otoritesinin müdahalesinin, ancak ulusal güvenlik, kamu emniyeti, ülkenin ekonomik refahı, dirlik ve düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için, demokratik bir toplumda, zorunlu olan ölçüde ve yasayla öngörülmüş olmak koşuluyla söz konusu olabileceği belirtilmiştir.

Sözleşmenin ilkelerini uygulamak suretiyle ona dinamik bir yapı kazandıran Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de, 24 Mayıs 2011 tarihli (AYDEMİR - TÜRKİYE DAVASI-Başvuru no: 17811/04) kararında arama kararı ile ilgili ilkeleri şu şekilde belirlemiştir; “Sözleşmeci Devletler bazı suçlar için maddi delil toplamak amacıyla evlerde arama yapma gibi tedbirlerin gerekli

olduğuna karar verebilir. AİHM, böyle durumlarda, müdahaleyi haklı göstermek için ileri sürülen gerekçelerin alaka ve yeterliliği ile orantılılık ilkesine uygunluğunu denetlemektedir.

Bu noktada AİHM, öncelikle iç hukuktaki yasa ve ilgili uygulamaların bireyleri uygun ve etkili bir şekilde suiistimallere karşı güvence altına aldığından emin olmalıdır.