muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1939, Karar No: 2015/12985, Tarih: 22.12.2015

Bilindiği üzere mirasçı bırakmadan ölen kişilerin malvarlığı son mirasçı sıfatıyla Hazineye intikal eder. Somut olayda, tapu maliki Bayram oğlu S.. (S..)'nın hayatta olup olmadığı, mirasçısının bulunup bulunmadığı yönünde inceleme, araştırma yapılmadan Orman Yönetiminin isteği üzerine son mirasçı sıfatıyla Hazinenin davaya dahil edilmesi doğru değildir.

93 ada 7 sayılı parsel tapu kütüğünde Bayram oğlu S.. adına kayıtlı olup, tutanağa ekli komisyon kararıyla temyize konu taşınmaz Bayram oğlu S.. ve dava dışı Fethiye Belediyesi adına paylı mülkiyet üzere tespit edilmiştir. Anılan komisyon kararından sonra yeni bir komisyon kararı bulunup bulunmadığı da anlaşılamamaktadır. Çekişmeli taşınmazın tutanağına ekli olan Karaçulha köyünden Süleyman Sopa'nın kaymakamlık makamına hitaben yazdığı tarih bölümü gözükmeyen dilekçe içeriğinden dava dışı 93 ada 5 sayılı parselinde S.. S..'ya ait olduğu anlaşıldığı halde mahkemece 93 ada 5 sayılı parselin kadastro tespit tutanağı ve ekindeki tüm belgeler ile var ise revizyon tapu ve vergi kayıtları ile çekişmeli taşınmaza kadastro sırasında revizyon gören tapu kaydı ilk oluşumundan itibaren tüm gittileriyle birlikte getirtilip incelenmemiştir.

Bu sebeplerle; öncelikle çekişmeli taşınmazın kadastro tespit tutanağına ekli olan tüm belge ve kadastro komisyonu kararları ile kadastro sırasında revizyon gören K.Sani 1330 tarih 22 sıra nolu tapu kaydının ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri, yine davalıya ait olduğu anlaşılan Kesikkapı Mahallesi 93 ada 5 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağı ve var ise revizyon gören tapu kaydının ilk oluşumundan itibaren tüm gittilerinin tapu sicil müdürlüğünden, revizyon gören vergi kayıtlarının özel idare müdürlüğünden getirtilmesi, Patlangıç köyü nüfus kütüğünde Bayram oğlu S.. (S..) adına kayıt bulunup bulunmadığının var ise anılan kişiye ait vukuatlı aile nüfus kayıt tablosunun nüfus müdürlüğünden istenmesi, elverdiğince yaşlı ve yansız yerel bilirkişiler ile hayatta iseler kadastro tespit bilirkişileri, 06.04.2006 tarihli zabıta araştırmasında isimleri belirlenen kişiler

huzuruyla keşif yapılarak çekişmeli taşınmazın öncesinde ve halen kime ait olduğunun, kim, kimler tarafından kullanıldığının, Bayram oğlu S.. (S..)'nın ve mirasçılarının kim/kimler olduğunun belirlenmesi, tespit edilen mirasçılara dava dilekçesi ve duruşma gününü bildirir davetiye usulünce tebliğ edilip , delil ve belgeleri istenmeli, tüm inceleme ve araştırmaya rağmen tapu malikinin hayatta olup olmadığının, mirasçılarının bulunup bulunmadığının tespit edilememesi halinde tapu maliki Bayram oğlu S..'a 4721 sayılı TMK'nın 427. maddesi ve 3561 sayılı Kanun uyarınca kayyım tayin edilmek üzere davacı Orman Yönetimine uygun önel verilmesi, kayyım tayin edilmesi halinde yargılamanın kayyım huzuruyla yapılıp sonuçlandırılması gerekirken davanın görülebilirlik koşulu sağlanmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

SONUÇ: 1) Yukarıda 1. bentde açıklanan nedenlerle davacı Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının REDDİNE,

2) Yukarıda 2. bentde açıklanan nedenlerle dahili davalı Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına 22.12.2015 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/9099, Karar No: 2006/10460, Tarih: 11.12.2006

18. Hukuk Dairesi 2006/9099 E., 2006/10460 K.

**18. Hukuk Dairesi 2006/9099 E., 2006/10460 K.**

**- HUSUMET EHLİYETİ

- OKUTMA GİDERİ**- 926 S. TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNU [ Madde 112 ]

- 4353 S. MALİYE VEKALETİ BAŞ HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN VE MUH... [ Madde 18 ]

**"İçtihat Metni"**

Dava dilekçesinde 9.468,40 YTL eğitim ve öğretim alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istenilmiştir. Mahkemece, davanın aktif husumet yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup, gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı Serkan'ın re'sen emekliye ayrıldığını, 926 sayılı Askeri Personel Yasası'nın 112. maddesi gereğince, mecburi hizmet süresi ile orantılı olarak sorumlu olduğunu, askeri okula başlarken alınan yüklenme senedi gereğince hesaplanan eğitim ve öğretim giderlerinden dolayı Hazine'ye faiz hariç 9.468.400.000 TL borcu bulunduğunu, muhtelif tebligata rağmen borcun ödenmediğini, fazlaya ilişkin hak saklı kalmak kaydıyla 9.468,40 YTL Hazine alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir. Mahkemece, askeri öğrencilere yapılan masrafların, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinden yapıldığı, tahsili yetkisinin de Milli Savunma Bakanlığı'na ait olduğu halde, davanın Maliye Bakanlığı adına açıldığı, her iki Bakanlığın da genel bütçeden pay almakla birlikte Maliye Bakanlığı bütçesinden harcama yapılmadığı, bu Bakanlığın davalıya yapılan harcamayı isteme yetkisinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

4353 sayılı Yasa'nın 18. maddesine göre; genel bütçe içerisindeki dairelere ait hukuk ve ceza davalarında ve her türlü icra takiplerinde, bu daireler, mahkemeler, hakemler, icra daireleri ve dava ve icra işleriyle alakadar diğer merciler huzurunda temsil görevi Maliye Bakanlığı'na bağlı Hazine avukatlarına aittir.

Somut olayda, 926 sayılı Yasa'nın 112. maddesi gereğince mecburi hizmetle orantılı olarak davalı adına yapılan eğitim ve öğretim giderlerinin hesabı Maliye Bakanlığı'na bağlı İzmir İli Defterdarlığı Hava Eğitim Saymanlığı tarafından yapılmış ve istenilmiş, davalılar tarafından ödenmemesi üzerine de, belirtilen Saymanlığın bağlı bulunduğu Maliye Bakanlığı'nı temsile yetkili Hazine vekili tarafından dava açılmıştır. Harcama Milli Savunma Bakanlığı adına Maliye Bakanlığı'na bağlı bulunan Hava Eğitim Saymanlık Müdürlüğü tarafından yapıldığına ve tahsili de aynı Saymanlık tarafından istenildiğine göre, Maliye Bakanlığı'nın aktif husumet ehliyetinin yokluğundan söz edilemez. Usul ekonomisi de gözetilerek mahkemece, işin esasına girip yapılacak araştırma ve inceleme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla, yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nın 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 11.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11552, Karar No: 2019/7146, Tarih: 10.06.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/11552 E.  ,  2019/7146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın reddine ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davacıların eşi/ babası ...'in kullandığı banka kredisinin teminat altına alınması için davalı ...Ş. tarafından Hayat Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, poliçe süresi içinde ölümün gerçekleştiğini, davalı yana başvurulduğu halde ödeme yapılmadığını, iki davalı şirketin birleşmesi nedeniyle zarardan birlikte sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.500,00 TL tazminatın 10.10.2013'ten işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davalıların aynı şirket olduğunu, poliçede dain-i mürtehin kaydı olan bankanın öncelikli tazminat talep hakkı bulunduğundan davacıların dava açma ehliyeti bulunmadığını, sigortalının sağlık beyan yükümlülüğüne uymaması nedeniyle zarardan sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davacılar murisi sigortalı poliçe tanziminden önce mevcut olan kronik kalp yetmezliği rahatsızlığının poliçe tanzimi sırasında bildirilmediği ve beyan yükümlülüğüne aykırı davranıldığı, ölüm ile önceki rahatsızlık arasında illiyet bağı bulunduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davacılar murisi tarafından, poliçe tanzimi sırasında verilen sağlık beyan formunda, kalp damar rahatsızlığı ve şeker hastalığı dahil hiçbir sağlık problemi olmadığının imzalı biçimde beyan edildiği, poliçe tanziminden çok önce kronik kalp yetmezliği nedeniyle ameliyat olup tedavi gördüğünün gerek tedavi belgeleri ile gerekse alınan uzman bilirkişi raporuyla saptandığı, ölüm sebebinin kalp yetmezliği olduğu gözetildiğinde, muris sigortalının beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığı ve zararın teminat dışı olduğuna ilişkin mahkeme kabulünün yerinde görülmesine göre; davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA,

aşağıda dökümü yazılı 84,60 TL fazla alınan peşin harcın temyiz eden davacılara geri verilmesine 10/06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11904, Karar No: 2012/17898, Tarih: 01.10.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/11904 E.  ,  2012/17898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Taşınmazın niteliği, geometrik durumu, yüzölçümü ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak, irtifak hakkı nedeniyle değer düşüklüğü oranının, taşınmazın tüm değerinin binde dördünü geçemeyeceği gözetilmeden, daha yüksek oranda değer düşüklüğü tespit eden rapora göre irtifak hakkı bedelinin fazla tespiti,

2-Davacılar, dava konusu taşınmazda pay sahibi olup, payları oranında bedele hükmedildiği halde, taşınmazın tamamı üzerinde irtifak hakkının tesciline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 01.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6254, Karar No: 2015/17436, Tarih: 22.12.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/6254 E.  ,  2015/17436 K.**

**"İçtihat Metni"**

.Davacı A.. L.. vek.Av. Ü.. B.. ile davalı ............ San. ve Tic. A.Ş. vek.Av. B.. G.. aralarındaki itirazın iptali davası hakkında İstanbul 40. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 26.09.2013 gün ve 2012/143 E. 2013/202 K. sayılı hükmün davalı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av. Ü.. B.. ile davalı vek.Av. K. U. T.r'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dairemizin 27.11.2014 tarih ve 2014/1367 E. 2014/17053 K. sayılı kararıyla hükmü temyiz eden davalı vekili tarafından Harçlar Kanununa göre nisbi temyiz harcı yatırılması gerekirken maktu temyiz harcı yatırılması nedeniyle eksik harcın tamamlanması için dosya geri çevrilmiştir.

Mahkemece, Dairemizin geri çevirme kararı üzerine davalı vekiline 09.02.2015 tarihli muhtıra çıkarılmış ise de, muhtıra içeriğinde hüküm altına alınan harç üzerinden 1/4 alınması gereken nisbi temyiz harcı 522,04 TL, davalı vekili tarafından yatırılan tutar (24,30 TL maktu harç) dikkate alınarak 497,75 TL harcın tamamlanması istenmesi gerekirken, 100 TL harcın tamamlanması için muhtıra çıkarıldığı görülmüştür. Bu durumda çıkarılan muhtıra içeriği Dairemizin geri çevirme kararına uygun değildir.

O halde mahkemece Dairemizin anılan geri çevirme kararında belirtildiği üzere davalı vekili tarafından yatırılan tutarlar dikkat alındığında eksik kalan 397,75 TL nisbi temyiz harcının tamamlanması için muhtıra çıkarılarak HUMK'nun 434/3 maddesi uyarınca işlem yapıldıktan sonra sonucuna göre gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2016/2256, Karar No: 2016/8812, Tarih: 21.12.2016

**9. Ceza Dairesi         2016/2256 E.  ,  2016/8812 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza

Kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/2. maddesi uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesine, 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verilmesini müteakip, şüphelinin yükümlülük ihlalinde ısrar ettiği gerekçesiyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 02.09.2015 tarihli ve 2015/28963 soruşturma, 2015/36005 esas, 2015/30467 sayılı iddianame ile açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda, sanık hakkındaki açılan kamu davasının 5271 sayılı Kanun'un 223/8 maddesi uyarınca düşürülmesine dair .... Asliye Ceza Mahkemesi’nin 15.03.2016 tarihli ve 2015/499 esas, 2016/119 sayılı kararı ile ilgili olarak;

Mahkemesince “... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının şüpheliye tebliğ edilmediği, dolayısıyla sanık hakkında kovuşturma şartının gerçekleşmediği” gerekçeleriyle kamu davasının düşürülmesine karar verilmiş ise de;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/2. maddesinde "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir.", 191/3. maddesinde "Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır." ve 191/4-a maddesinde "Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,...hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklinde düzenlemeler yer aldığı, yine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8 maddesinde "Türk Ceza Kanunun da öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenleme yer aldığı,

Somut olayda ise sanığın üzerine atılı uyuşturucu madde kullanma fiilinin kanunda suç olarak tanımlanmış olduğu, hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmiş olan sanık hakkında düşme kararı verilmesi durumunda uyuşturucu madde kullanmak suçundan bir daha kovuşturma yapılmasının mümkün olmayacağı, bu halde kamu davasının açılması bir şarta (yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etme şartına) bağlanmış olduğundan, mahkemece kovuşturma şartının gerçekleşmediği kanaatine varılması durumunda, Yargıtay 20. Ceza Dairesi’nin 14.09.2015 tarihli ve 2015/8259 esas, 2015/3572 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8-2. cümlesi uyarınca durma kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde düşme kararı verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığı’nın 15.11.2016 tarih ve 94660652-105-34-8067-2016-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 06.12.2016 tarih ve KYB-2016/393540 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran bu gerekçelerle yerinde görüldüğünden, .... Asliye Ceza Mahkemesi’nin 15.03.2016 tarihli ve 2015/499 esas, 2016/119 sayılı kararının CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine, dosyanın gereği için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na tevdiine, 21.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11100, Karar No: 2022/14435, Tarih: 24.10.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/11100 E.  ,  2022/14435 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada Diyarbakır 3. Asliye Hukuk ve Diyarbakır 2. Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, nüfus kaydında baba adının değiştirilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili dava dilekçesi ile birlikte, müvekkillerinin...'in çocukları olduğunu, müvekkillerin baba isminin nüfusta ... olarak göründüğünü, gerçekte babaları olmadığını, ...'nın aile tablosundan anlaşılacağı üzere ... ...nin ...'in babası olduğunu, ... ile imam nikahlı evli olduklarını müvekkillerinin baba isminin ... olarak düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, soy bağına ilişkin hükümlerin 4721 sayılı Medeni Kanun’un 282. maddesi ve devamında düzenlenmiş olup aile mahkemelerinin görevi kapsamında olduğu, Nüfus Kanunu’nun 46. maddesinde düzenlenen nüfus kaydının düzeltilmesi davalarına ise asliye hukuk mahkemelerinde bakılacağı, ancak nüfus kayıtlarının davacının talebi gibi düzeltilebilmesi için öncelikle gerçek anne-babanın dolayısı ile soy bağının tespit edilmesi gerektiği, o halde her iki davanın birlikte açılması halinde görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi değil aile mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Diyarbakır 2. Aile Mahkemesince ise, davacıların annesi ...'ın imam nikahlı eşi ... ölünce, ...'ın... ile imam nikahlı evlendiği bu birliktelikten davacıların doğduğu ancak baba isimlerinin nüfusa annelerinin ilk imam nikahlı eşi ... olarak yazıldığından bahisle baba isimlerinin ... olarak düzeltilmesi istemi ile açılan iş bu davanın soybağının tespitine ilişkin olmayıp, hatalı yazılan nüfus kaydının 5490 sayılı Kanun’un 36. maddesine göre düzeltilmesi istemine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Vesayet” başlıklı üçüncü kısmı hariç olmak üzere “Aile Hukuku” başlıklı ikinci kitabından (m.118 ila 395 arası) kaynaklanan davalara bakmak görevi aile mahkemelerine aittir. Bu nedenle, TMK'nın “hısımlık” başlıklı 282 ila 363. maddeleri arasında yer alan soybağına ilişkin davalar, aile mahkemeleri tarafından çözümlenmelidir.

Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 36/1-a maddesi gereğince, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istemlerine ilişkin davalara bakmak görevi ise asliye hukuk mahkemelerine ait bulunmaktadır.

Davanın kabulü halinde, her iki dava türünde de nüfus kayıtlarında değişiklik yapılmasının gerekmesi nedeniyle, benzer sonuçlara sahip bu davalar arasında görevli mahkemenin belirlenebilmesi için davanın vasfının doğru olarak tayin edilmesi önem kazanmaktadır.

Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 36/1-a maddesi gereğince, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istemlerine ilişkin davalara bakmak görevi ise asliye hukuk mahkemelerine ait bulunmaktadır.

Davanın kabulü halinde, her iki dava türünde de nüfus kayıtlarında değişiklik yapılmasının gerekmesi nedeniyle, benzer sonuçlara sahip bu davalar arasında görevli mahkemenin belirlenebilmesi için davanın vasfının doğru olarak tayin edilmesi önem kazanmaktadır.

4721 sayılı TMK'nın 282. maddesi uyarınca, anne ile çocuk arasındaki soybağı doğum ile baba ile çocuk arasındaki soybağı ise “anne ile evlenme”, “tanıma” ve “hakimin hükmü” ile kurulmaktadır. Diğer taraftan, evlat edinme de soybağı oluşturan hallerdendir.

TMK'nın 285. maddesinde yer alan “babalık karinesi” uyarınca, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir.

Nüfusta kayıtlı anne ve baba adının gerçeği yansıtmadığı ve bu nedenle gerçek anne ve baba adının yazılması istemiyle açılacak ve nüfusa kayıtlı bulunan hanenin de değiştirilmesi sonucunu doğuracak davalarda, esasen iki iddia bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, çocuğun kayden anne olan kadından değil, başka bir anneden doğduğu; ikincisi ise, kayden baba olarak gözüken kişinin genetik baba olmadığı iddiasıdır. Bu davada, kayden anne gözüken kişinin çocuğu doğurmadığı, genetik annenin başka bir kadın olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda sözü edilen babalık karinesi aksi yönde işleyecek ve “genetik annenin kocası olmayan” kayden babanın, babalık sıfatı kendiliğinden ortadan kalkacaktır. Mahkemece belirlenen genetik annenin, çocuğun doğduğu tarihte evli bulunduğunun anlaşılması halinde, TMK'nın 285. maddesinde yazılı babalık karinesi nedeniyle genetik annenin kocası olan erkek, kendiliğinden baba sıfatını kazanacaktır. Bu durumda soybağı ihtilafı ortaya çıkmadığından, açıklanan muhtevadaki davalar, sadece nüfus kayıtlarında düzeltim davasından ibaret kalacaklar ve görevli mahkeme, 5490 sayılı Kanun’un 36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemeleri olacaktır. Ancak, çocuğun doğduğu tarihte, genetik annenin evli bulunmaması halinde, anne yönünden dava, kayıt düzeltim davası olarak kalmakla birlikte, genetik anne ile evli olmayan genetik baba yönünden babalık karinesi gerçekleşmeyeceğinden, genetik babanın nüfus kaydına işlenmesi talebi “soybağı davası” niteliğini kazanacaktır. Bu takdirde uyuşmazlığın, 4787 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca aile mahkemesi tarafından incelenip çözüme kavuşturulması gerekecektir. (Yargıtay HGK 2013/354-1554, 18. HD 2015/1360-3281, 2015/1591-4537)