muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/17688, Karar No: 2014/4269, Tarih: 06.03.2014

.../...

-2-

mahkemece dikkate alınabilecek hususlara ilişkin olduğu, somut olayda devrin hükümsüzlük kararının verildiği 18.01.2007 tarihinden sonra 09.05.2008 tarihinde gerçekleştiği, hükümsüzlük kararının verilmesinden sonra yapılan devirden bilgilendirilmeyen Yargıtay ve yerel mahkemenin kendiliğinden bu hususu dikkate alamayacağı, bu aşamadan sonra kesinleşen kararın davacı yönünden dahi bağlayıcı olduğu, kesinleşen kararın HUMK'nın 186. maddesi uyarınca müddeabihin devri açısından usule aykırı olup olmadığının tartışılması görevinin, kararı infaz makamı olan ait bulunmadığı, öte yandan davacının müddeabihi devralan sıfatıyla bulunduğu yargılamanın yenilenmesi talebinin, 11.11.2009 tarihinde davacının sunduğu kullanıma ilişkin delillerin445. maddesi anlamında iadeyi muhakeme nedenleri arasında yer almadığından reddedildiği gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 27.06.2013 tarihli kararı ile onanmıştır.

Davacı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 01,95 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 228,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak gelir kaydedilmesine, 06/03/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19795, Karar No: 2017/7096, Tarih: 16.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/19795 E.  ,  2017/7096 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4159, Karar No: 2019/1749, Tarih: 06.03.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/4159 E.  ,  2019/1749 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : TCK'nun 155/2, 62, 50/1a. maddeleri gereğince mahkumiyet

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Katılan ... ve müşteki Veli'nin sorumlu yetkilileri olduğu Rasih ve İhsan Madencilik Ltd Şti'de genel müdür olarak görev yapan sanığın, şirket tarafından işçilere ödenmek üzere kendi adına açılan hesaba gönderilen paraların bir kısmını işçilere ödediği ancak 81.274,03 TL'yi uhdesinde tuttuğu, şirkete iade etmediği, bu suretle üzerine atılı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği iddia edilen olayda; sanığın savunması, katılan, müşteki ve tanık beyanları, bilirkişi raporları, müşteki şirket belgeleri, dekontlar, hesap dökümleri ile dosya kapsamından sanığın üzerine atılı suçu işlediğine yönelik mahkemece verilen mahkumiyet hükmü ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, sübuta, eksik incelemeye yönelik temyiz itirazının reddiyle hükmün ONANMASINA, 06/03/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2125, Karar No: 2018/17036, Tarih: 09.10.2018

**8. Hukuk Dairesi         2018/2125 E.  ,  2018/17036 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup, hükmün ...... yapılması suretiyle Yargıtayca incelenmesi ......lı olarak davacılar vekili, ......sız olarak bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin ......ya tabi olduğu anlaşılmış ve ...... için 09.10.2018 ...... günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. ...... günü temyiz eden davacılar vekili Av. ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. ......ya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra ......ya son verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar, mirasbırakanları ......'ten kalan 594 ada 45 parsel sayılı taşınmazda bulunan 1, 2, 9 ve 10 numaralı bağımsız bölümleri davalıların kullandığını ileri sürerek, ecrimisile karar verilmesini istemişlerdir.

Bir kısım davalılar, taşınmazların aralarında taksim edildiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, taşınmazların mirasbırakan ...... ile kardeşi ...... arasında taksim edildiği gerekçesiyle 1 ve 10 numaralı bağımsız bölümlere yönelik açılan davanın reddine, 2 ve 9 numaralı bağımsız bölümlere yönelik açılan davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacılar vekili ve bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir.

1- Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekilinin ve bir kısım davalılar vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacılar vekilinin temyiz itirazları incelendiğinde;

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişmeli 1, 2, 9 ve 10 numaralı mesken niteliğindeki bağımsız bölümlerde mirasbırakan ...... Tellal'ın, kardeşi ...... Tellal ile birlikte 1/2'şer hisse ile paydaş oldukları, taşınmazın mirasbırakan ve kardeşi tarafından inşa edildiği, 1 ve 10 numaralı bağımsız bölümlerin ...... Tellal adına, 2 ve 9 numaralı bağımsız bölümlerin mirasbırakan ...... Tellal'a özgülendiği, davacıların ...... Tellal mirasçısı olduğu anlaşılmaktadır.

Ne var ki; Mahkemece, çekişmeli bağımsız bölümlerin mirasbırakan ...... ile kardeşi ...... arasında özgülendiği kabul edildiğine göre, mirasbırakan ......'e özgülenen 2 ve 9 numaralı bağımsız bölümlerin tümü üzerinden ecrimisil hesaplanması gerekirken, anılan taşınmazlarda ...... Tellal'ın 1/2 payı düşülmek suretiyle ecrimisil hesaplanması isabetsizdir.

3- Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazına gelince,

Ne var ki; Mahkemece, çekişmeli bağımsız bölümlerin mirasbırakan ...... ile kardeşi ...... arasında özgülendiği kabul edildiğine göre, mirasbırakan ......'e özgülenen 2 ve 9 numaralı bağımsız bölümlerin tümü üzerinden ecrimisil hesaplanması gerekirken, anılan taşınmazlarda ...... Tellal'ın 1/2 payı düşülmek suretiyle ecrimisil hesaplanması isabetsizdir.

3- Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazına gelince,

Dava konusu 9 numaralı bağımsız bölümün kullanılıp kullanılmadığının, kullanılmıyor ise kimin tasarrufunda olduğunun ve davacıların taşınmazdan faydalanmasına davalılar tarafından engel olunup olunmadığı tespit edilmeden ecrimisile hükmedilmiş olması da doğru değildir.

Hal böyle olunca; öncelikle, tanıklar da dinlenerek, 9 numaralı bağımsız bölümün kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmesi, kullanılmıyorsa kimin/kimlerin tasarrufunda olduğunun saptanması, 2 ve 9 numaralı bağımsız bölümlerin mirasbırakan ......'e özgülendiği anlaşıldığından ecrimisile karar verilecek taşınmaz/taşınmazlarda ...... Tellal payı olan 1/2 pay düşülmeden ecrimisil hesabı yapılması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenlerle davacılar vekili ve bir kısım davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte yazılı nedenle davacılar vekilinin, (3) numaralı bentte yazılı nedenle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazı yerinde görüldüğünden, kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMKun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, Yargıtay ......sının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 1.630,00 TL Avukatlık Ücreti'nin davalılardan alınarak Yargıtay ......sında avukat marifetiyle temsil olunan davacılara verilmesine, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, 09.10.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9169, Karar No: 2013/13947, Tarih: 16.05.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/9169 E.  ,  2013/13947 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Çocuğun Mutad Meskene İadesi

Yukarıda tarihi, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; onanmasına dair Dairemizin 12.02.2013 gün ve 26180 - 3223 sayılı ilamıyla ilgili karar düzeltme isteminde bulunulmakla, evrak okundu, gereği düşünüldü;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, bu Kanuna 6217 sayılı Kanunla ilave edilen geçici 3. maddenin (1.) bendinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun kanun yollarına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlandığından, karar düzeltme talebinin incelenmesi gerekmiştir.

Temyiz ilamında yer alan açıklamalara göre Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, aynı Kanunun 442/3. maddesi gereğince; bu maddede gösterilen para cezasının miktarı 5252 sayılı Kanunun 4. maddesiyle artırıldığından ve aynı yasanın 7. maddesiyle; ceza, idari para cezasına dönüştürüldüğünden, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17. maddesinin 7. fıkrasıyla da idari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yıl uygulanan miktarın, o yıl için belirlenmiş olan yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağı öngörülmüş olmakla, bu suretle hesaplanan 219.00 TL. idari para cezasının ve Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 50.45 TL. ilam harcının karar düzeltme talep eden katılan Marcus'a yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna, oyçokluğuyla karar verildi.16.05.2013 (Per.)

(Muhalif)

KARŞI OY YAZISI

Çocuğun yaşının küçük olması tek başına La Haye Sözleşmesinin uygulanmasına engel oluşturmaz. Diğer yandan aynı sözleşmenin 13/b bendi uyarınca CİDDİ BİR RİSK kanıtlanmış değildir. Bu sebeplerle Türkiye’den taraf olduğu sözleşmenin yerine getirilmesi beklenir.
Yargıtay — Esas No: 2011/9658, Karar No: 2011/21205, Tarih: 27.10.2011

**11. Ceza Dairesi         2011/9658 E.  ,  2011/21205 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık, suç örgütü kurmak ve üye olmak suçlarından şüpheliler ..., ...ı ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonucunda Üsküdar Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 27/04/2010 tarihli ve 2009/10577 soruşturma, 2010/4100 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı müşteki ... vekili tarafından yapılan itirazın kabulüne dair Kadıköy 3. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığının 31/05/2010 tarihli ve 2010/660 değişik iş sayılı kararın tüm dosya kapsamına göre.

Müşteki ... vekili Avukat ... 25/03/2009 tarihli dilekçe ile İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan suç duyurusunda özetle, ulusal basında yer alan haberlere de yansıdığı üzere, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin iştiraki olan ... Fabrikaları San. Tic. A.Ş ile ... İnşaat Mühendislik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti arasında akdedilen sözleşme neticesinde, İSFALT şirketinin (dolaylı olarak da İstanbul Büyükşehir Belediyesinin) zarara uğratıldığı, ... adlı şahsın şirketi konumundaki Euroasfalt şirketinden, İSFALT şirketine teknik yardım adı altında getirtilen uzmanlar ve kaliteli asfalt karşılığı kamu kaynaklarının aktarılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçunun işlendiği iddia edilmiş, Üsküdar Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturmada, bilirkişiler Prof. Dr. ..., Doç Dr. ... ve Mali Müşavir T. ... tarafından hazırlanan 01/04/2010 tarihli rapora göre, ... A.Ş. açısından herhangi bir zararın oluşmadığının, yapılan harcamalar karşılığında yeterli ve gerekli hizmetin alındığının bildirilmesi sebebiyle İsfalt A.Ş. Genel Müdürü ..., İsfalt A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı ... ve ... Ltd. Şti. sahibi ... haklarında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş, bu karara müşteki ... vekili Avukat ...tarafından yapılan itirazın, merci Kadıköy 3. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığınca, şikayet dilekçesinde ileri sürülen iddiaların değerlendirilmesinin mahkemeye ait olduğu gerekçesiyle kabulüne karar verilmiş ise de,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Cumhuriyet savcısının kararına itiraz" başlıklı 173/1. maddesinde yer alan, "Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu karan veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına itiraz edebilir." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, ihbar zedelenmediği cihetle itiraz hakkının bulunmadığı, nitekim Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 14/06/2010 tarihli ve 2009/16787 esas, 2010/7000 sayılı ilamında belirtildiği üzere, toplumdaki demokratik düzenin sağlanması açısından adalet hizmetinin verilmesinin, Devletin temel görevi olduğu, Devlete ait olan adaletin gerçekletmesi görevinin halka karsı bir görev olmakla birlikte, Devletin adalet mekanizmasını harekete geçirmesini istemek konusunda her vatandaşın genel bir talep hakkı olmayıp, vatandaşın bu konuda hak sahibi olması için özel bir düzenlemeye ihtiyaç bulunduğu, ceza muhakemesi hukukunda da bu hakkın ancak suçtan zarar görene tanınmış olduğu dikkate alındığında, itirazın bu yönden reddi yerine, yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 02.06.2011 gün ve 2011/7254-31736 sayılı kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29.06.2011 gün ve KYB.2011/225544 sayılı ihbarnamesiyle daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla incelenip gereği görüşüldü:

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın, “nitelikli dolandırıcılık, suç örgütü kurmak ve üye olmak” eylemine yönelik bulunmasına, kanun yararına bozma isteminin kapsamı ile Yargıtay Kanununun 14. maddesine göre kanun yararına bozma istemini inceleme görevi Yüksek Yargıtay 15. Ceza Dairesine ait olduğundan, Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın görevli Daireye gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12277, Karar No: 2010/13806, Tarih: 10.12.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/12277 E.  ,  2010/13806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 20.04.2009 gününde verilen dilekçe ile Tapu Sicil Müdürlüğünün şerh istemini red kararının iptali istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 24.06.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 46402 ada 1 parsel sayılı taşınmazı dava dışı şirketten kiraladığını, sözleşmenin tapuya şerhi konusunda anlaşma da yaptıklarını, ancak Tapu Sicil Müdürlüğünün şerh başvurusunu taşınmazın tapu kaydında kamu haczi bulunduğu gerekçesiyle reddettiğini, işlemin iptali için idari yargıya başvurduklarını, bu davalarının da adli yargının görevli olduğundan bahisle reddedildiğini ileri sürerek Tapu Sicil Müdürlüğünün şerh başvurusu isteminin reddine dair kararının iptalini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece taşınmazın tapu kaydında kamu haczi bulunduğu gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Davanın hukuki nitelemesini yapmadan önce kira sözleşmelerinin tapuya şerhinin hukuki niteliği ve bu husustaki yasal düzenlemelere kısaca değinmek gerekir.

Kira sözleşmesinin kurulması ile birlikte kiracı kiracılık hakkına sahip olur. Bu hak kişisel bir haktır. Bilindiği gibi kişisel haklar yalnızca sözleşmenin tarafına karşı ileri sürülebilir. Taşınmaz üzerinde doğan kişisel haklar da aynı niteliktedir. Borçlu bu taşınmazı üçüncü kişiye geçirirse kişisel hakkın üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilme olanağı yoktur, ancak borçludan borca aykırılıktan dolayı Borçlar Kanununun 96.maddesine göre tazminat istenebilir.

Taşınmazlarda mülkiyetin geçirilmesi değil yalnızca kullandırma, yararlandırma istemi veren adi kira ve ürün kirası hakkı gibi kişisel haklarda da durum böyledir.

İşte taşınmazlardaki kişisel hakların tapu kütüğüne şerhi, hak sahiplerine, kendileri için doyurucu olmayan üstelik gerçekleşmesi borçlunun ödeme gücüne bağlı, bu nedenle de kuşkulu olan yalnız tazminat gideri istemiyle yetinmek zorunda kalmaktan kurtarmakta, bu hakların taşınmaza edinen üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesine olanak sağlamaktadır. Ancak, bu açıklamalardan her türlü kişisel hakkın tapu kaydına şerh edilebileceği anlamı çıkartılmamalıdır. Yasalarda şerh edilebilecek kişisel haklar sınırlı sayıda gösterilmiş, kira sözleşmesinden kaynaklanan ve kişisel hak niteliğinde olan kiracılık hakkı da tapuya şerh edilebilecek haklardan olup gerek Borçlar Kanunu da gerekse Türk Medeni Kanununun da düzenleme yeri bulmuştur.

Borçlar Kanununun 255 ve bunun paralelinde olan 277. maddesi gereğince taraflar bir taşınmazın kiralanmasında sözleşmenin tapu siciline şerh verilmesini kararlaştırabilirler. Bu sözleşme kira sözleşmesinden bağımsız bir sözleşme olup, kira sözleşmesi içinde veya ondan ayrı olarak düzenlenebilir.

Türk Medeni Kanununun 1009. maddesi düzenlemesi ile de tapu kütüğüne şerh edilebilecek kişisel haklar arsında kira sözleşmesinden kaynaklanan kiracılık hakkı da sayılmıştır.

Gerek Borçlar Kanunu düzenlemesinde(m.225/2) gerekse Türk Medeni Kanunu Düzenlemesinde(m.1009/2) tapuya şerhedilen kişisel hak niteliğindeki kiracılık hakkının taşınmazın el değiştirilmesi halinde yeni malike karşı da ileri sürülebileceği kabul edilmiştir(şerhin munzam etkisi). Kiracılık hakkının tapuya şerhi aynı zamanda borç ilişkisini eşyaya bağlı borç durumuna koyacağından şerhten sonra taşınmaza malik olan kişi, kendi mülkiyeti sırasında doğacak borçla yükümlü olur(Gürsoy-Eren-Cansel, Türk Eşya Hukuku, 1978, s. 294; Oğuzman-Seliçi, Eşya Hukuku, İstanbul 2006, s. 17ve 201; Şafak Erel, Eşyaya Bağlı Borç İlişkisi, Ankara 1982, s 7; Haluk N.Nomer Vefa Hakkı, İstanbul 1992, s.73; Haluk Tandoğan, Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri C.I/2 İstanbul 1988, s.133; İsviçre Hukuku, Fransız Hukuku, ve Alman Medeni Kanunu ile Mukayeseli Olarak Türk Hukukunda Hasılat Kirası Erol Cansel Ankara 1953 s.90; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları, 20.6.1951 gün ve 13/15; 21.5.1958 gün ve 7/5 sayılı). Şu hale göre bir taşınmazın kiraya verilmesine ilişkin sözleşmeden kaynaklanan kiracılık hakkının tapu siciline şerhinin kabul edilmesi ve sonuç olarak şerhin tapuya da işlenmesi gerektiği hususunda herhangi bir kuşku yoktur ve bu gibi durumlarda kiralayan tescil yükümlülüğünü yerine getirmezse kiracı bu yükümlülüğün ifası için dava açabilir.

Somut olayda; davacı kira sözleşmesinden kaynaklanan kiracılık hakkının tapuya şerhi isteminin Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından reddine dair kararının iptalini istemektedir. Yukarıda da değinildiği gibi şerh anlaşmasının bulunması halinde kiracı bu anlaşma gereğince tapuya kira sözleşmesinin şerhi için dava açabilir. Kuşkusuz bu davasını sözleşmenin akidine (taşınmaz malikine) yöneltmesi gerekir. Davacının Tapu Sicil Müdürlüğünün şerh talebini karşılamaması halinde izleyeceği yöntem budur. Tapu sicil müdürlüğünün şerh talebini karşılamaması nedeniyle işlemin iptalinin istenmesi yöntemiyle değil, sözleşmenin tarafının hasım gösterileceği davada amaca ulaşma olanağı bulunmaktadır. Bu nedenle davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur. Mahkemece davanın bu nedenle reddi gerekirken yazılı gerekçelerle reddi doğru görülmemiştir. Ancak, verilen karar sonucu itibariyle doğru olduğundan HUMK'nun 438/son maddesi gereğince kararın gerekçesinin açıklandığı şekilde değiştirilerek ve düzeltilerek hükmün onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün gerekçesinin DEĞİŞTİRİLEREK ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 10.12.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.