muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/23247, Karar No: 2025/4632, Tarih: 21.04.2025

İstanbul Anadolu 40. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/07/2016 tarihli kararı ile kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının ve denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından çıkarılan çağrı yazısının şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği gerekçesiyle kovuşturma şartının gerçekleşmediğinden kamu davasının düşmesine karar verilmiş ise de, benzer bir konuya ilişkin olarak Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 23/12/2019 tarihli ve 2019/5427 esas, 2019/8638 karar sayılı ve aynı Dairenin 05/10/2020 tarihli ve 2020/3684 esas, 2020/4900 karar sayılı ilâmlarında da değinildiği üzere, şüpheli hakkında verilen "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" kararı ve bu karar ile birlikte verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararların, şüpheliye tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı, somut olayda, şüpheli hakkında verilen kamu

davasının açılmasının ertelenmesine ve 1 yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair kararın şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği ve söz konusu karara karşı itiraz yoluna başvuru yolu ve süresinin belirtilmediği, usulüne uygun bir yasa yolu bildirimi yapılmaması nedeniyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın kesinleşmemesi nedeniyle kovuşturma şartının gerçekleşmediği cihetle, durma kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde düşme kararı verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A. Şüpheli hakkında, 12.03.2015 tarihinde işlediği kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 16.04.2015 tarihli ve 2015/49662 Soruşturma, 2015/888 Karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nın 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı Kanun'un 191/3. maddesi uyarınca bir yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, erteleme kararı içeriğinde, karara karşı itiraz kanun yolu, süresi ve mercii gösterilmediği, tedbirin infazı için kararın Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,

B. Şüpheli hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının 19.10.2015 tarihinde kaldırılarak İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 19.10.2015 tarihli ve 2015/49662 Soruşturma, 2015/42956 Esas, 2015/36466 sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı,

B. Şüpheli hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının 19.10.2015 tarihinde kaldırılarak İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 19.10.2015 tarihli ve 2015/49662 Soruşturma, 2015/42956 Esas, 2015/36466 sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı,

C. İstanbul Anadolu 40. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 12.07.2016 tarihli ve 2015/522 Esas, 2016/318 Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca kamu davasının düşmesine ve İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 12/03/2015 tarih 2015/49662 Soruşturma 2015/888 Karar sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı uyarınca ve karara uygun olarak denetimli serbestlik tedbiri ve aynı süresi içerisinde gerek görüldüğü takdirde tedaviye tabi tutulmasına, sanığın kararın gereğini yerine getirmemesi halinde yeniden kamu davasının açılması için Cumhuriyet Başsavcılığına ihbarda bulunulmasına karar verildiği, kararın, 06.09.2016 tarihinde istinaf edilmeksizin kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

D. 5271 sayılı CMK'nın 223/1. fıkrasında, "Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür." ve aynı maddenin sekizinci fıkrasında "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenlemelere yer verildiği,

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile bu karara bağlı olarak verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararlara yönelik TCK'nın 191/2. maddesinin ikinci cümlesinde yer alan "Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliye, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır." şeklindeki düzenleme gereği, "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" kararı ve bu karar ile birlikte verilen "tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına" ilişkin kararların itiraz yolu açık olmak üzere verilmesi ve şüpheliye tebliğ edilmesi gerektiği, şüpheliye hakkında verilen karara karşı itiraz hakkı tanınmadan ve kendisine tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı,

Sanık hakkında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 16.04.2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin karar şüpheliye usûlüne uygun şekilde tebliğ edilmediği gibi, erteleme karar içeriğinde, karara karşı itiraz kanun yolu, süresi ve mercii gösterilmediği, bu nedenle erteleme kararının usûlüne uygun şekilde verildiğinden ve kesinleştiğinden söz edilemeyeceği, usûlsüz olarak verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi, beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı, kararın kesinleşmemesi nedeniyle beş yıllık erteleme süresi işlemeye başlamadığından ihlâl kabul edilen 29.05.2015, 13.10.2015 tarihli eylemlerin erteleme süresi içinde işlendiğinden ve yükümlülük ihlalinden söz edilemeyeceği anlaşıldığından;

Mahkemesince; açılan kamu davası hakkında kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca "durma" kararı verilerek, sanık hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 5271 sayılı CMK'nın 173. maddesinin 7499 sayılı

Kanun ile değişik haline göre "iki hafta" içinde ilgili sulh ceza hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte usûlüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin sağlanması ve usûlüne uygun şekilde kesinleştirilmesini takiben geçerli tebligat işlemleri yapılarak erteleme ve denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi gerektiği gözetilmeden düşme kararı verilmesi ve davanın esasını çözen düşme kararıyla yargılama sonlandırıldıktan sonra, sanki durma kararı verilmişcesine "İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 12/03/2015 tarih 2015/49662 Soruşturma 2015/888 Karar sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı uyarınca ve karara uygun olarak denetimli serbestlik tedbiri ve aynı süresi içerisinde gerek görüldüğü takdirde tedaviye tabi tutulmasına, sanığını kararın gereğini yerine getirmemesi halinde yeniden kamu davasının açılması için Cumhuriyet Başsavcılığına ihbarda bulunulmasına" karar verilerek hükümde çelişkiye neden olunması ve hükmün karıştırılması, Kanun'a aykırı olup sanık lehine verilmiş olan ve davanın esasını çözen bu karardan dolayı yeniden yargılama yapılmamak ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere, hukuka aykırılığa işaret edilerek, kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

B. İstanbul Anadolu 40. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.07.2016 tarihli ve 2015/522 Esas, 2016/318 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

III. KARAR

A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

B. İstanbul Anadolu 40. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.07.2016 tarihli ve 2015/522 Esas, 2016/318 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı CMK'nın 309/4-c maddesi uyarınca yeniden yargılama yapılmamak ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere, gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

21.04.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8270, Karar No: 2010/9524, Tarih: 29.03.2010

**2. Ceza Dairesi         2009/8270 E.  ,  2010/9524 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama ve tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

İddianamedeki tavsif ve sevke, temyizin kapsamına, temyize tabi olan suçların en ağın olanına ve Yargıtay Kanununun 14/son. maddesine göre temyiz incelemesi Yargıtay Yüksek 4.Ceza Dairesinin görevi dahilinde olduğundan dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, ve dosyanın ilgili daireye sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 29.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1947, Karar No: 2024/105, Tarih: 10.01.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/1947 E.  ,  2024/105 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/155 E., 2023/204 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/435 E., 2021/360 K.

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin İzmir'de faaliyet gösteren ......,Eczanesinin sahibi olduğunu, davalı kurumca 12.09.2013 tarihli yazı ile müvekkilinin 01.02.2012-01.07.2015 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan Eczane Protokolüne aykırı hareket ederek hastaneden yönlendirme faaliyeti yaptığı gerekçesiyle sözleşmesinin üç ay süreyle askıya alındığının bildirildiğini, 18.09.2013 tarihinden 18.12.2013 tarihine kadar eczanenin SGK bağlantı ekranının kapatıldığını, ayrıca usulsüz olduğu iddia edilen 18 adet reçete bedeli olan 44.048,23 TL'nin yasal faiziyle birlikte müvekkilinin kurumdan olan alacağından mahsubuna karar verildiğini, kuruma fatura edilen 18 adet reçetenin İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim Hastanesi çalışanları ile müvekkilinin hastanede bulunan çalışanı tarafından yönlendirildiğinin iddia edildiğini, buna karşılık İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/461 E. 2015/138 K. sayılı dosyasında muarazanın giderilmesi talebiyle açmış oldukları davanın, kurum tarafından uygulanan işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle kabulüne karar verildiğini ve hükmün derecattan geçerek kesinleştiğini, müvekkilinin üç ay boyunca reçete sahiplerine ilaç satamamasının neredeyse iflasına sebep olduğunu, müşterilerini ve ticari itibarını kaybettiğini, borçlarını ve çalışanlarının maaşlarını ödeyemediğini, kesinleşen mahkeme kararı neticesinde kurum tarafından haksız olarak kesilen bedelin 09.07.2018 tarihinde 44.048,00 TL olarak hesabına yatırıldığını, ancak bu paranın faizinin ve mahrum kalınan kârın ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi ve 150.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiş; 08.7.2021 tarihli dilekçesiyle de maddi tazminat talebini bilirkişi raporu doğrultusunda 86.870,00 TL’ye yükselttiklerini bildirmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili kuruma fatura edilen 18 adet reçetenin, hastane çalışanları ve hastanede bulunan davacı eczacı çalışanları tarafından eczaneye yönlendirme yapılarak toplandığının 25.04.2013 tarihli inceleme raporu ile tespit edildiğini, 2012 yılı Eczane Protokolünün 5.3.14 üncü maddesine aykırılık sebebiyle davacı ile yapılan sözleşmenin 3 ay süreyle feshedildiğini, yine protokolün 4.3.6 ncı maddesinde yer alan hüküm gereği reçete toplama ve yönlendirmeyle elde edildiği belirlenen reçete ve ilaç bedelleri toplamı 44.048,23 TL'nin davacı eczacıdan tahsil edildiğini, bu süreçte haksız veya hatalı bir uygulamanın bulunmadığını, inceleme ve denetim raporu doğrultusunda işlem yapılmak zorunda olduğunu, müvekkilinin kusurlu davranışından bahsedilemeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; her ne kadar muarazanın giderilmesi davası davacı lehine sonuçlanmış ise de İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/461 E. 2015/138 K. sayılı kararının Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmesi neticesinde davalı kurum tarafından feshe konu edilen 18 adet reçete bedelinin davacı yana iade edildiği, yani eczaneye müşteri yönlendirme iddiasıyla başlayan işlemin, mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine davacıdan kesilen bedelin uhdesine geri döndüğü, davalı kurumun yaptığı işlemde kusuru bulunduğunun ispat edilemediği, bu nedenle davalıdan tazminat isteminde bulunulamayacağı, zira şikayet hakkının kullanılması durumunda nasıl tazminata hükmedilmesi hakkaniyete aykırı ise somut olayda da denetim görevini ve kanunun kendisine verdiği görevi yerine getiren kurumun yaptığı işlemde kusuru ya da hukuka aykırı bir fiili bulunmadığından tazminata mahkum edilmesi için gereken yasal koşulların oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; bilirkişi raporuyla hesaplandığı üzere, eczanesinin kapalı kaldığı üç aylık sürede müvekkilinin en az 86.870,00 TL maddi zararının olduğunu, davalı kurumun taraflar arasındaki sözleşmeyi haksız ve hukuka aykırı olarak askıya alması nedeniyle kusurlu olup bu hususun İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesinleşen kararıyla sabit olduğunu, Anayasanın 10 uncu ve 125 inci maddeleri uyarınca, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olup hukuka aykırı eylemi nedeniyle kusurlu olan davalı kurumun, müvekkilinin maddi ve manevi zararını karşılaması gerektiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesince, hukuki nitelendirmenin davadaki ileri sürülüş biçiminde ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun olduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkeme kararının gerekçesi ile hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve yasal unsurları taşıdığı gerekçe gösterilerek, usul ve yasaya uygun bulunan karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Dava vekili; istinaf itirazlarını tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden kaynaklanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 19 uncu maddesi,

2. Dairemizin 15.4.2021 tarihli ve 2020/8611 E. 2021/4193 K. sayılı kararı,

3. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 21.5.2018 tarihli ve 2016/7035 E. 2018/6025 K. sayılı kararı ile 06.11.2014 tarihli ve 2014/2975 Esas, 34564 Karar sayılı kararı.

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine ilişkin davanın davacı yararına sonuçlandığı anlaşılmakta ise de sözleşmeye aykırılık bulunup bulunmadığının ve feshin hukuka uygun olup olmadığının yargılamayı gerektirmesi, yapılan yargılama sonucuna göre de davalı kurumun sözleşmeyi feshetmesinde tazminat ödemesini gerektiren kusurlu bir davranışının bulunmadığı gibi fesih hakkını kötüye kullandığından da söz edilemeyeceği, davacının sözleşme hükümlerini kabul ederek sözleşmeyi imzalaması nedeniyle kâr mahrumiyeti iddiasında bulunarak tazminat talep etmesinin de hukuken olanaklı olmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun bulunduğundan, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14271, Karar No: 2014/6290, Tarih: 19.03.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/14271 E.  ,  2014/6290 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Sakarya İş Mahkemesi

Tarihi : 18.04.2013

No : 2010/713-2013/343

Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK Başkanlığı vekili ve davalılardan A. Yapı Ür. A.Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 26.07.2009 tarihinde meydana gelen zararlandırıcı sigorta olayı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanununun 21., 23. maddeleridir.

1-Mahkemece, davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Yasanın 23. maddesi kapsamında bir araştırma ve değerlendirme yapmaksızın karar verilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre; Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kuruma bildirim yükümlülüğü işverene ait olup; 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir. İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün; yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde, ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar; Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde, işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmeleri gerekir.

5510 sayılı Kanunun “Süresinde Bildirilmeyen Sigortalılıktan Doğan Sorumluluk” başlıklı 23’üncü maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarındaki düzenlemeye göre; işverenin rücu alacağından sorumluluğu için, çalıştırılan sigortalının işe giriş bildirgesinin süresi içinde Kuruma verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmemiş olması gerekir. Başka bir deyişle; sigortalının bildirimi kanunda belirtilen sürelerden sonra yapılsa bile, zararlandırıcı sigorta olayı işe giriş bildirgesinin verildiği veya çalışmanın Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmiş ise; işverenin anılan düzenleme kapsamında sorumluluğu yoluna gidilemez.

Sözü edilen madde ile; işverenin kaçak işçi çalıştırmasının önlemesi amaçlanmış olup, maddenin düzenleniş şeklinden de açıkça anlaşılacağı üzere, 23’üncü maddeye göre işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır. Zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemiş ise, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının tamamından sorumlu tutulması gerekir. Öte yandan; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 51’inci maddesindeki; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” ve 52’nci maddesindeki “Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.” hükümleri gözetilerek, üçüncü kişinin üçüncü kişi veya zarar gören(sigortalının) müterafik kusurları da nazara alınarak söz konusu maddeler kapsamında Hâkim tarafından takdir edilecek uygun bir indirimin yapılması gereği de göz önünde bulundurulmalıdır.