muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/437, Karar No: 2019/203, Tarih: 12.03.2019

Beyan etmiş,

Sanık ... müdafisi huzurunda soruşturmada; 2010 yılı Ağustos ayının akşam saatlerinde evinde bulunduğu sırada kapının çalındığını, dışarı baktığında silahlı iki kişi gördüğünü, kendisini aşağı çağırmaları üzerine yanlarına gittiğini, kendilerini tanıtmayan ve karakolda gösterilen resimler içerisinde "Sabri" kod isimli..... ile "Rüstem" kod isimli Muhammed ..... olarak teşhis ettiği bu kişilerin silahlı olmaları nedeniyle terör örgütü üyesi olduklarını anladığını, bu kişilerin kendisinden gübre ve yiyecek istediklerini, bu malzemeleri vermemek için direndiğini ve gübre vermeyeceğini söylediğini, ama korktuğu için yiyecek vermeyi kabul ettiğini, tedarik edeceği malzemeleri kendisine ertesi gün köye geldiklerinde bahçeden alacaklarını söylediklerini, konuştukları üzere söz konusu malzemeyi alıp bir gün sonra evinin ilerisindeki bahçeye bıraktığını, bu kişileri bir daha görmediğini, ancak bahçeye çıktığında malzemelerin alındığını fark ettiğini, yine korkması nedeniyle olayı ailesine ve jandarmaya bildirmediğini,

Kovuşturmada; evine gelen iki örgüt üyesinin kendisinden yiyecek ve gübre istediğini, vermek istemeyip “Yok” diye söylediğinde "Ne demek yok?" diyerek kendisini tehdit ettiklerini, gübre vermediğini, ancak çocuklarına zarar verilmesinden korkarak gönülsüz olarak yiyecek vermeyi kabul ettiğini, kendisine sipariş edilen malzemeleri alıp bir gün sonra bahçeye bıraktığını, bu malzemenin sonradan bahçeden götürüldüğünü, tanığın beyanındaki aleyhe hususları kabul etmediğini,

Savunmuştur.

Uyuşmazlığın isabetli bir hukuki çözüme kavuşturulabilmesi için, öncelikle konuyla ilgili kavramlar ve bu kavramlara ilişkin yasal düzenlemelerin üzerinde durulması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkla ilgili silahlı terör örgütüne yardım etme suçuna ilişkin olarak;

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun (TMK) "terör örgütleri" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Cebir ve şiddet kullanılarak; baskı, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemleriyle, 1 inci maddede belirtilen amaçlara yönelik olarak suç işlemek üzere, terör örgütü kuranlar, yönetenler ile bu örgüte üye olanlar Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesi hükümlerine göre cezalandırılır. Örgütün faaliyetini düzenleyenler de örgütün yöneticisi olarak cezalandırılır.” hükmü ile TCK'nın 314. maddesine atıf yapılmıştır.

TCK'nın 314. maddesinde tanımlanan "Silâhlı örgüt" suçu ise;

"(1) Bu kısmın dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla, silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Birinci fıkrada tanımlanan örgüte üye olanlara, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.

(3) Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümler, bu suç açısından aynen uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.

TCK'nın 314. maddesinde tanımlanan "Silâhlı örgüt" suçu ise;

"(1) Bu kısmın dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla, silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Birinci fıkrada tanımlanan örgüte üye olanlara, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.

(3) Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümler, bu suç açısından aynen uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un "suç işlemek amacıyla örgüt kurma" başlıklı 220. maddesinin yedinci fıkrası ise suç tarihi itibarıyla; "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi, örgüt üyesi olarak cezalandırılır." şeklinde iken, 05.07.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun'un 85. maddesiyle fıkraya; "Örgüt üyeliğinden dolayı verilecek ceza, yapılan yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir" cümlesi eklenmiştir. Anılan fıkraya ilişkin madde gerekçesinde "Örgüte hâkim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişinin, örgüt üyesi kabul edilerek cezalandırılması öngörülmüştür" açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu hükümler göz önüne alındığında, silahlı terör örgütü üyesi olmasa bile bu örgüte bilerek ve isteyerek yardım edenler, TCK'nın 314. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca cezalandırılacaklardır.

765 sayılı Türk Ceza Kanunu sistematiğinden tamamen farklı bir anlayışla düzenlenen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, örgütün faaliyetleri doğrultusunda işlenen suçlardan da ayrıca sorumluluk esası kabul edilmiş, yardım etme eylemleri de yaptırım açısından örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilerek, bağımsız bir şekilde örgüte yardım suçuna yer verilmemiştir.

Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dâhil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişilerin örgüt üyesi olarak cezalandırılacağı hüküm altına alınırken, örgüte yardım sayılan eylemlerin nitelik bakımından örgüt üyeliğine denk sorumluluğu gerektirdiği kabul edilmiştir. Buna göre, örgüt üyesi olmaksızın, bilerek ve isteyerek örgütün bir iş, görev ya da hizmetinin yerine getirilmesi eylemi örgüt üyeliği olarak cezalandırılmakta iken; TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında 6352 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, yapılan yardımın niteliğine göre cezanın üçte birine kadar indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Silahlı terör örgütüne yardım fiilinin oluşması için, failin örgüt üyeleriyle önceden bir anlaşma yapması veya yapılan planlara dahil olması zorunlu değildir. Yardım fiilinin örgüt üyelerinin tamamına veya üyelerden birine yapılması arasında bir fark bulunmamaktadır. Fakat, örgütün amacı ve kollektif faaliyetleri bilinerek ve istenerek yardım edilmesi zorunludur (Osman Yaşar, Hasan Tahsin Gökcan, Mustafa Artuç, Yorumlu-Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, 6. Cilt, Adalet Yayınevi, Ankara, 2014, s. 8934). Yardım edenler zamanlarının büyük bir bölümünü örgüte hasretmiş kişiler olmayıp kendi hayatlarının akışı içerisinde bazen örgüte ait işleri kabul eden şahıslardır.

Örgüte yardım etme suçuna ilişkin olarak öğretide;“Suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte bilerek ve isteyerek yardım edilmiş olması gerekir. Başka bir ifadeyle, yardım fiilinin örgütün suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgüt olduğu bilinerek gerçekleştirilmiş olması gerekir. Fıkra metninde geçen 'bilerek' ibaresi doğrudan kastı ifade eder. Doğrudan örgüte değil de örgüt mensuplarına yardım edilmesi halinde, yardım edilen kişilerin suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgüt mensubu olduklarının da bilinmesi gerekmektedir. Örgüt mensuplarına yapılan yardım, aynı zamanda örgüte yapılan yardım olarak değerlendirmek gerekir. Ancak, bu yardımın örgütün amacını gerçekleştirmeye hizmet eden bir yardım olması gerekmektedir” (İzzet Özgenç, Suç Örgütleri, Seçkin Yayıncılık, 7. Baskı, s. 38-39); “Yardımın maddî bir yardım olması gerekli değildir. Örneğin suç örgütüne belli bir hususta bilgi ve belge sağlanması da yardım olarak kabul edilmelidir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus yardımın örgüte yapılmasıdır. Kanun koyucu, yardımın niteliğini belirlemediği için örgüte bilerek ve isteyerek herhangi bir yardımda bulunan kişi bile bu durumda örgüt üyesi olarak cezalandırılacaktır. Örgüte sadece bir kez önemsiz nitelikte bir yardımda bulunan kişi bile, örneğin örgüt üyeleri arasında bir kez iletişim sağlayan kişi, bu hüküm nedeniyle örgüt üyesi gibi cezalandırılabilecektir” (Feridun Yenisey, Örgütlü Suçlar ve Terör Suçları Eğitim Modülü, s. 70) şeklinde görüşler ileri sürülmüştür.

Gelinen bu aşamada TCK'nın 28. maddesinde tanımlanan "Cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit" düzenlemesinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan düzenleme; "Karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir ve şiddet veya muhakkak ve ağır bir korkutma veya tehdit sonucu suç işleyen kimseye ceza verilmez. Bu gibi hallerde cebir ve şiddet, korkutma ve tehdidi kullanan kişi suçun faili sayılır." şeklindedir.

Gelinen bu aşamada TCK'nın 28. maddesinde tanımlanan "Cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit" düzenlemesinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan düzenleme; "Karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir ve şiddet veya muhakkak ve ağır bir korkutma veya tehdit sonucu suç işleyen kimseye ceza verilmez. Bu gibi hallerde cebir ve şiddet, korkutma ve tehdidi kullanan kişi suçun faili sayılır." şeklindedir.

Cebir, şiddet, korkutma veya tehdidin etkisinde kalarak suç teşkil eden bir fiili işleyen kişinin irade yeteneği etkilenmiş olduğundan, başka türlü davranma imkânının varlığından söz edilemeyecektir. Tehdit hâlinde kişi bir saldırının, kötülüğün ileride gerçekleştirileceği beyanıyla korkutularak, belli bir davranışta bulunmaya zorlanmaktadır. Korkutma ve tehditte cebirden farklı olarak mağdur üzerinde fiziki, maddi değil, manevi, iç hürriyete yönelik bir baskı söz konusu olmaktadır (Mehmet Emin Artuk - Ahmet Gökcen - M. Emin Alşahin - Kerim Çakır, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 11. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2017, s. 514).

Korkutma ve tehdit hâlinde failin kusurluluğunun ortadan kalkması; korkutma ve tehdidin konusu ile işlenen suç arasında orantı bulunmasına, dolayısıyla muhakkak ve ağır olmasına bağlıdır (Nur Centel - Hamide Zafer - Özel Çakmut, Türk Ceza Hukukuna Giriş, 5. Bası, Beta Yayınları, İstanbul 2008, s. 421). Eylemi gerçekleştiren kişi üzerinde oluşturulan korkunun, buna maruz kalan kişiyi kendisinden gerçekleştirilmesi istenen haksızlığı işlemeye mecbur edecek boyutta olup olmadığı ise olaya uygun bir yöntemle, başka bir deyişle her somut olayın kendine özgü özelliklerine göre değerlendirilmelidir. Buna göre; terör örgütüne veya mensuplarına erzak, yaşam malzemesi veya para temin etmeye yönelik eylemlerin TCK'nın 28. maddesi kapsamında olup olmadığı değerlendirilirken; maruz kalınan korkutma veya tehdidin gerçekleştiği zaman ve yerin, yarattığı korkutucu etkinin ağırlığının, failin somut olayda bu cebir, korkutma veya tehdidin etkisinden kurtulma olanağının var olup olmadığının ve bu etkinin failin fiilinin işlenme anına kadar devam edip etmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Olay tarihinde Kahramanmaraş ili Pazarcık ilçesine bağlı Yolboyu Köyünde ikamet eden sanık ... Üsküplü'nün, evine gelen iki PKK/KONGRA-GEL silahlı terör örgütü mensubunun kendisinden gübre ve yiyecek istemesi üzerine önce bu talebi reddettiği, ancak bu kişilerin kendisini tehdit etmesi üzerine yardımda bulunmayı kabul ettiği ve örgüt mensuplarınca verilen para karşılığında kendisinden istenen malzemeleri ilçe merkezinden alıp köye döndükten bir gün sonra söz konusu malzemeyi evinin yakınında bulunan ve bu kişilerce tarif edilen yere bırakarak teslim almalarını sağladığı olayda; örgüt mensuplarının sanığı tehdit ettikten sonra evden ayrılmış olmaları, böylece tehdit eyleminden söz konusu malzemelerin teslim edildiği ana kadar geçen bir günlük süre zarfında örgüt mensuplarınca yapılan tehdidin ağırlığını ve korkutucu etkisini kaybetmesi, bu süre içerisinde köyden ayrılıp ilçe merkezine giden sanığın olayla ilgili ihbarda bulunma ve örgüt mensuplarını yakalatma olanağına kavuşmasına rağmen bu yola başvurmayarak suça konu malzemeleri alıp örgüt mensuplarına teslim etmesi ve olaydan sonra da ihbarda bulunmaması karşısında, örgüt mensuplarınca gerçekleştirilen tehdidin başta ağır ve korkutucu etkisinin bulunduğu kabul edilebilir ise de bu etkinin suça konu malzemelerin örgüt mensuplarına teslim edildiği ana kadar devam etmediği ve sanığı bu tehdidin etkisinden geçici süreyle de olsa kurtulduğu anlaşılmakla; sanığın maruz kaldığı tehdidin örgüte yardım etme kastını ortadan kaldıracak nitelikte karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı ağır ve muhakkak nitelikte olmadığından, sanığa atılı silahlı terör örgütüne yardım etme suçunun unsurlarının oluştuğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, haklı nedene dayanmayan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu üyesi; itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ

EDİLMESİNE, 12.03.2019 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11379, Karar No: 2023/13082, Tarih: 19.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/11379 E.  ,  2023/13082 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2013/365 E., 2022/153 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi‘nce mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 19.12.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı adına Av. ... geldi. Davacı adına gelen olmadı. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle; müvekkilinin davalıya ait iş yerinde çalışmakta iken 27.11.2007 tarihinde iş kazası geçirerek yaralandığından bahisle 5.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 16.03.2022 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat istemini 85.658,37 TL 'ye ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili işçisi olmayıp hiçbir zaman da olmadığını, davacının iddialarının asılsız ve gerçek dışı olduğunu, açılan davayı kabul etmediklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkeme'nin 31.05.2012 tarih ve 2008/329 Esas, 2012/344 Karar sayılı kararıyla; ispatlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin 31.05.2012 tarih ve 2008/329 Esas, 2012/344 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 21 inci Hukuk Dairesi'nin 18.03.2013 tarih ve 2012/16540 Esas, 2013/5001 Karar sayılı kararı ile davacıya; Sosyal Güvenlik Kurumu ve hak alanını etkileyeceğinden işveren aleyhine “iş kazasının tespiti” davası açması için önel verilmesi, tespit davasının eldeki dava için bekletici sorun yapılması, olayın iş kazası olduğunun tespiti halinde, davacıya sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi, giderek iş kazası sigorta kolundan sürekli iş göremezlik geliri bağlanması için Sosyal güvenlik Kurumu'na başvuruda bulunmak üzere önel verilmesi ve çıkacak sonuca göre, olayın iş kazası olmadığının kesinleşmiş yargı kararı ile tespiti halinde ise davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra verilen temyiz incelemesine konu 25.04.2022 Tarih, 2013/365 Esas, 2022/153 Karar sayılı kararla davacının davalıya ait işyerinde çalılşmaktayken 27.11.2007 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda %16,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, kazanın meydana gelişinde davacının %30, davalının %70 oranında kusurlu olduklarından bahisle davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 25.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının müvekkili şirketin işçisi olmadığını, ...’ın işçisi olduğunu, onun da davaya dahil edilmesi gerektiğini, olayın bir iş kazası olmadığını, davacının beyanlarının çelişkili olduğunu, önce ayak parmağının yaralandığını söylemesine rağmen daha sonra ayak baş parmağının koptuğunu beyan ettiğini, eğer gerçekten iş kazası ile yaralandı ise yaralanma ile daha sonra parmağının kesilmesi arasında illiyet bağı olmadığını, davacının kusuru ile ayak parmağının kaybedildiği hususu dikkate alınarak davacının kusurunun göz önüne alınması gerektiğini, beyanlara değil de dosyadaki hastane ve doktor raporlarına bakılacak olursa yaptıkları araştırmada Trafik hastanesine gelen davacının bunu bir iş kazası olarak beyan etmediği, basit bir sargı ile evine gönderildiğini, yine raporlardan ve tanıklardan alınan bilgiye göre basit yaralanmayı çevresindekilerin telkini ile ve bunu sigortalılığa ve kazanca dönüştürme saikiyle bakımını yapmayarak hastaneye geldikten çok sonra bu kez parmağını kestirdiğini, hastaneye gelişi ile parmağının kesilişi arasında illiyet bağı olmadığını, hastaneye ayak baş parmağı kopuk olarak gelmediğini, bu hususun raporlarda mevcut olduğunu, inceleme raporunda yaralanma olayının nerede meydana geldiği hakkında kesin bilgiye ulaşılamamış olduğundan olayın 506 sayılı SSK'nun 11 inci maddesine göre iş kazası olup olmadığının tespit edilemediğinin belirtildiğini, bilirkişi raporunun sonuç bölümündeki sorumluluğu genişleten beyanlarına katılmadıklarını, bu hususta iş güvenliği uzmanı raporunun yeterli olmadığını, konu tıbbi olduğu için ayak parmağının kopma mı, yoksa bakımsızlıktan hastanede ameliyatla kesilme mi olduğu kusur oranını belirleyeceğinden ayrıca rapor alınması gerektiğini, bilirkişi raporundaki bazı cümlelerin raporunu objektiflikten uzaklaştırdığını, duygusal değil, objektif tarafsız rapor hazırlanması gerektiğini, bu nedenle hem tıp doktoru hem de iş hukukunda uzman ayrı bir heyetten rapor alınmasını talep ettiklerini, maddi tazminat miktarı ile özellikle manevi tazminatın ülkemiz koşullarına uygun olmadığını, hakkaniyet ilkesine uymadığını, unsurlarının bulunmadığını, davacının iş kazası diye belirttiği tarih olan 27.11.2007 tarihi itibariyle davanın zamanaşımına uğradığı savunmalarıyla davanın düşürülmesini talep ettiklerini, dosya incelendiğinde görüleceği üzere Uyap sisteminde açılmamasına karşın tutanaklarda yer aldığı kadarıyla 13.5.2009 ve 3.12.2009 tarihlerinde dosyanın işlemden kaldırıldığı ve davacının yeniden işleme konulması dilekçesi verdiğinin görüldüğünü, dosyanın ayrıntılı incelemesine göre her dilekçe ve belgenin UYAP sistemine yüklenmemesi nedeniyle bu yönün de araştırılması ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep ettiklerini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından, kaza tarihinin 27.11.2007 tarihi, dava tarihinin 13.08.2008, ıslah tarihinin ise 15.03.2022 olduğu, ıslah dilekçesinin davalı vekiline 21.03.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 28.03.2022 tarihli dilekçesi ile ıslaha karşı zamanaşımı defi ileri sürdüğü, mahkemece zamanaşımı defi konusunda olumlu olumsuz herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalabilmesini ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu “eksik bir borç” haline dönüştürür. Bu itibarla zamanaşımı savunması bir defi olup, ileri sürüldüğünde, şartları gerçekleşmişse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu incelemesi mümkün değildir. 11.01.1940 tarihli 15/70 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nda aynı husus "zamanaşımı defi davanın esası hakkında her türlü muameleye manidir. Bu sorun halledilmeden davanın esası incelenemez." şeklinde ifade edilmiştir.

Somut olayda davalı tarafın ıslah talebine karşı zamanşımı def‘i ileri sürdüğü gözden kaçırılarak, bu konıuda bir değerlendirme yapılmaksızın davanın esası hakkında yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; davalının ıslaha karşı ileri sürdüğü zamanaşımı konusunda bir değerlendirme yapmak ve çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine,

Davalı yararına takdir edilen 17.100,00 TL Duruşma Avukatlık parasının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

19.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17234, Karar No: 2012/3873, Tarih: 16.02.2012

**12. Hukuk Dairesi         2011/17234 E.  ,  2012/3873 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/02/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 18,40 TL onama harcı alındığından mahsubuna bakiye, 2,75 TL harcın temyiz edenden alınmasına, 16/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.