muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2393, Karar No: 2022/12882, Tarih: 24.10.2022

**4. Hukuk Dairesi         2022/2393 E.  ,  2022/12882 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 2019/4737 esas- 2020/7958 karar sayılı ilamıyla '' mahkeme ilk hükmünün davalı ... Japan Sigorta A.Ş. dışındaki diğer davalılar yönünden kesinleştiği gözetilerek, bozma kapsamında sadece davalı ... Japan Sigorta A.Ş. yönünden inceleme yapılıp hüküm tesisi gerekirken, usuli kazanılmış haklar gözönüne alınmadan diğer davalılar yönünden yeniden hüküm tesis edilmesi ve bozma ilamında "somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda belgeli tedavi giderinin 6.494,00 TL olarak belirlendiği ve tedavi giderleri yönünden SGK'nın sorumluluğunun tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle ilk hüküm temyiz eden davalı ... Japan Sigorta A.Ş lehine bozulmuştur. Bozma ilamında da belirtildiği üzere bozma öncesi hükme esas alınan raporda belgeli tedavi gideri 6.494,00 TL olarak tespit edilmiştir. İlk hüküm davacı tarafından temyiz edilmemiş olup, 6.494,00 TL belgeli tedavi giderinden SGK'nın sorumlu tutulması gerekirken bozma öncesi alınan raporda tespit edilen 7.390,30 TL tedavi giderine hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.'' gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davacının kazanç kaybı yönünden açmış olduğu maddi tazminat isteğine ilişkin davanın kabulü ile 25.616,27 TL'nin davalılardan ... ve davalı araç sigortacısı Sompo Japan A.Ş.'den (Fiba Sigorta A.Ş), (Sigorta şirketi Sompo Japan A.Ş. yönünden 4.789,50 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Hükmedilen bedele, davalı ... yönünden 24/05/2009 tarihinden, davalı ... Japan A.Ş yönünden ise davacı vekilinin ıslah dilekçesindeki talebi gözetilerek 2.539,50 TL'sinin ıslah tarihi olan 14/05/2013 tarihinden, 2.250,00 TL'sine ise dava tarihi olan 30/06/2010 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

Davacı tarafça dahili davalı ... aleyhine yöneltilen davanın kabulüne, 6.494,00 TL tedavi gideri masrafının dahili davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiş; karar, davacılar vekili ve davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmiştir.10.04.1992 gün 7/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, hakimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olmasını öngörmektedir. Kısa kararda hükmedilmeyen bir yükümlülüğün gerekçeli kararda hüküm altına alınmasının ya da hükmün gerekçe kısmında kabul edildiği belirtilen bir yükümlülüğün hüküm fıkrasında reddedilmiş olmasının çelişki teşkil etmediğini söylemek mümkün değildir.

Diğer taraftan, 6100 sayılı HMK'nın 294-297. maddelerinde, hükmün tefhimi, nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. HMK'nın 297/II maddesi; hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalıdır.

Somut olayda; taraflar arasındaki yapılan yargılamanın son oturumunda hüküm olarak ''Davacının kazanç kaybı yönünden açmış olduğu maddi tazminat isteğine ilişkin davanın kabulü ile 25.616,27 TL'nin davalılardan ... ve davalı araç sigortacısı Sompo Japan A.Ş.'den (Fiba Sigorta A.Ş), (Sigorta şirketi Sompo Japan A.Ş. yönünden 4.789,50 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Hükmedilen bedele, davalı ... yönünden 24/05/2009 tarihinden, davalı ... Japon A.Ş yönünden ise davacı vekilinin ıslah dilekçesindeki talebi gözetilerek 2.539,50 TL'sinin ıslah tarihi olan 14/05/2013 tarihinden, 2.250,00 TL'sine ise dava tarihi olan 30/06/2010 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

1.596,50 TL maddi tazminatın ise davalılar ..., ... ve AK Sigorta A.Ş den, sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Hükmedilen bedele AK Sigorta A.Ş yönünden 750,00 TL için dava tarihi olan 30/06/2010 tarihinden itibaren, 846,50 TL yönünden ise ıslah dilekçesi ve davacı vekilinin talebi gözetilerek 14/05/2013 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, diğer davalılar ... ve ... yönünden ise 24/05/2009 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

Davacı tarafça dahili davalı ... aleyhine yöneltilen davanın kabulüne, 6.494,00 TL tedavi gideri masrafının dahili davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine,

Davacının manevi tazminat isteğinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ..., ...'dan 24/05/2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

Davacı tarafça dahili davalı ... aleyhine yöneltilen davanın kabulüne, 6.494,00 TL tedavi gideri masrafının dahili davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine,

Davacının manevi tazminat isteğinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ..., ...'dan 24/05/2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

Davacının araçta meydana gelen hasar nedeni ile uğradığı zararın tazmini isteği ile açtığı dava yönünden ise; % 75'ine tekabül eden 5.063,00 TL'nin davalı ...'a ait aracın sigortacısı tarafından ödendiği sabit olup kalan 1.499,50 TL yönünden raporun dosyaya sunulduğu 29/05/2014 tarihinden sonra verilmiş ıslah dilekçesi bulunmadığı gibi açılmış ek davada olmadığı anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, '' karar verilmişken daha sonra yazılan gerekçeli kararda ''Davacının kazanç kaybı yönünden açmış olduğu maddi tazminat isteğine ilişkin davanın kabulü ile 25.616,27 TL'nin davalılardan ... ve davalı araç sigortacısı Sompo Japan A.Ş.'den (Fiba Sigorta A.Ş), (Sigorta şirketi Sompo Japan A.Ş. yönünden 4.789,50 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Hükmedilen bedele, davalı ... yönünden 24/05/2009 tarihinden, davalı ... Japon A.Ş yönünden ise davacı vekilinin ıslah dilekçesindeki talebi gözetilerek 2.539,50 TL'sinin ıslah tarihi olan 14/05/2013 tarihinden, 2.250,00 TL'sine ise dava tarihi olan 30/06/2010 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

Davacı tarafça dahili davalı ... aleyhine yöneltilen davanın kabulüne, 6.494,00 TL tedavi gideri masrafının dahili davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine,'' öngörülmüş ve böylece kısa kararla gerekçeli karar arasında açık bir çelişki ortaya çıkmıştır.

Bu durumda, mahkemece; yukarıda açıklanan yasa hükümlerine ve içtihada uygun şekilde; hüküm çelişkisi içermeyen kendi içinde tutarlı, maddi olaya ve talebe uygun, denetime elverişli gerekçeli karar oluşturulmak gerekirken, Anayasa ile 6100 sayılı HMK'nın 297 ve 298. maddelerine aykırı şekilde, hükümde çelişki ve infazda tereddüt yaratacak şekilde karar yazılması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın açıklanan yönden BOZULMASINA, bozma biçimine göre diğer temyiz nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 24/10/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4977, Karar No: 2012/6098, Tarih: 22.05.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/4977 E.  ,  2012/6098 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalı vekili mahkeme kararını (davacı vekilinin temyiz dilekçesinin tebliği üzerine) temyiz etmiş ise de, dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydının yapıldığını gösteren ve ayrıca ödenmesi gereken temyiz harcının alındığına dair belge ya da bilgi dosyada bulunmamaktadır. Söz konusu dilekçenin mahkeme temyiz defterine süresinde kaydedilmediğinin ve harcının yatırılmadığının inceleme sonucu anlaşılması halinde keyfiyetin tutanakla tespitinden, süresinde kayıt yapılmış ve harcı da alınmışsa kayıt tarihi bildirilmekle birlikte harcın alındığına dair belgenin dosyasına konulmasından, deftere kaydı yapılmış ve ancak temyiz harcı alınmamışsa HUMK.nun 2494 Sayılı Kanun ile değiştirilen 434. maddesinin 3. fıkrası uyarınca gerekli tebligat yapılarak harcın süresinde tamamlanmasından,

2-Davalı tarafın temyiz dilekçesinin davacı vekiline tebliğine dair belge dosyada bulunmamaktadır. Temyiz dilekçesi tebliğ edilmiş ise belgesinin dosyasına konulması ya da kayıtlara göre tarihinin saptanarak bildirilmesi, tebliğ edilmemiş ise, yöntemince yapılarak cevap süresinin beklenmesinden,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/582, Karar No: 2017/5294, Tarih: 03.05.2017

**2. Hukuk Dairesi         2017/582 E.  ,  2017/5294 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm taraflarca temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Davacı anne, davalı erkek eş (baba) ile aralarında görülen ... Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi'nin E.2012/38 sayılı boşanma dosyasında ortak çocuk 2003 doğumlu Batuhan ile baba arasında tedbiren kurulan kişisel ilişkinin kaldırılmasını talep etmiş, mahkemece; davanın kısmen kabulü ile baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiştir.

Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, taraflar arasında görülen ... Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi'nin 12.2012/38 sayılı boşanma davasında ortak çocuk 2003 doğumlu ... ile baba arasında tedbiren kişisel ilişki kurulmasına karar verildiği, boşanma davasının reddedildiği ve ret kararının karar düzeltme yoluna gidilmeden 14.04.2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davacı anne boşanma davasında kurulan tedbiren kişisel ilişki kararı ile ilgili olarak temyiz yasa yoluna başvurma hakkına sahip olduğuna göre eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yarar dava şartı olup, davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerekirken (HMK m.114/1, f-115) yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Ancak, davacının kaldırılmasını dava ettiği tedbiren kişisel ilişki kararı boşanma davasının reddi kararının kesinleşmesi ile sona erdiğinden eldeki davanın konusu kalmamıştır. Bu husus gözetilerek konusuz kalan dava hakkında "karar verilmesine yer olmadığına" dair karar vermek ve yargılama giderleri ile vekalet ücretini, dava tarihi itibariyle tarafların haklılık durumları dikkate alınarak, tayin ve takdir etmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3-Hakim iki taraftan birinin talebi olmaksızın kendiliğinden bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz (HMK m.24/1). Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; Ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez (HMK m.26/1). Yukarıda 1. bentte açıklandığı üzere dava; ... Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi'nin E.2012/38 sayılı boşanma dosyasında ortak çocuk 2003 doğumlu ... ile baba arasında tedbiren kurulan kişisel ilişkinin kaldırılmasına ilişkindir. Davalı babanın kişisel ilişki kurulması konusunda davası bulunmadığı halde, mahkemece baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulması gerekmistir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatıranlara geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 03.05.2017(Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2022/2029, Karar No: 2023/1827, Tarih: 27.03.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/2029 E.  ,  2023/1827 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1553 Esas, 2021/1335 Karar

HÜKÜM : Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Yozgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2016/484 E., 2019/470 K.

Taraflar arasındaki ortak olunmadığının tespiti ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşmalı olarak davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 117.960,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin yurt dışında birçok ülkede yatırılan paraların istenildiği her an geri çekilebileceği ve karşılığında yüksek oranda faiz verileceği garantisi ile müvekkilinin davalı tarafa para verdiğini, ancak ödenen paranın bir türlü geri alınamadığını ileri sürerek, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve ödenen paranın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini, şirkete sermaye olarak verilen paranın geri istenemeyeceğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; anonim şirket ortaklarının sermaye olarak şirkete verdiklerini şirketten geri isteyemeyeceğini, davaya ilişkin hak düşürücü süre ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davalı ...'ın uyuşmazlık konusu olaydan dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanun'larda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un (7194 sayılı Kanun) 41 inci maddesi kapsamında olduğunu bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmak suretiyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi kapsamında olmadığı, yatırılan paranın yüksek faiz getireceği ve istediği her an paranın geri ödeneceği vaadiyle davacıya güven telkin edildiği, davalı şirketin yöneticileri hakkında ceza mahkemelerinde davalar açıldığı, açılan davaların sonucunun uzun bir süreç aldığı gözetildiğinde davacının açmış olduğu davada davalı tarafça zamanaşımı definin ileri sürülmesinin Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı olduğu gerekçesiyle davalılar vekilinin diğer istinaf itirazlarının reddine, davacının ortak olmadığının tespiti talebi hakkında karar verilmemiş olmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle ve davanın zamanaşımına uğradığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 321 inci ve 336 ncı maddeleri

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarihli ve 2021/7 E., 2022/2 K. sayılı kararı

3. Değerlendirme

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 321 inci ve 336 ncı maddeleri

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarihli ve 2021/7 E., 2022/2 K. sayılı kararı

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin davalı şirketler hakkında 7194 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik temyiz itirazının reddi gerekir.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun, 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararıyla mudilerin off shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde off shore hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiğine karar verilmiştir. İçtihadı birleştirme kararları konularıyla sınırlı, gerekçeleri ile açıklayıcı, aydınlatıcı, yol gösterici, sonuçlarıyla bağlayıcı soyut kararlardır. Bu itibarla off shore alacakların tahsiline ilişkin davalar bakımından verilen işbu içtihadı birleştirme kararının gerekçesi, somut uyuşmazlık bakımından da açıklayıcı ve yol gösterici mahiyette olup zamanaşımı hususunun bu bakış açısı ile değerlendirilmesi elzemdir.

3. Bir hakkın belli bir süre içinde ileri sürülememesi sebebiyle dava yoluyla elde edilebilme imkanının kalmaması veya kanunda öngörülen sürenin geçmesi sonucu bir hakkın kullanılmasının mümkün olmaması zamanaşımı kurumunu ifade etmektedir (Türk Hukuk Kurumu: Türk Hukuk Lügatı, C. I, Ankara 2021, s. 1244). Zamanaşımı, borçluya borcunu ödememe imkanını veren ayrıca alacaklıyı alacağını zamanında istemeye teşvik eden bir kurumdur. Başka bir deyişle zamanaşımı kurumu hukuki güvenlik ilkesinin bir sonucu olarak alacaklıyı alacağını zamanında ileri sürmeye zorlamaktadır. Zira alacaklının alacağını kanunda öngörülen süre içerisinde ileri sürmeyip hareketsiz kalması, alacağın tahsili için ciddi bir iradeye sahip olunmadığı hususunda borçluda bir güven uyandırır.

4. Zamanaşımı bir maddi hukuk kurumu olmadığından borcu sona erdiren değil, var olan bir hakkın talep edilmesini engelleyen bir savunma aracıdır. Bu niteliği itibarıyla da zamanaşımı alacağın varlığını değil, talep edilebilirliğini ortadan kaldırır. Başka bir deyişle kanunun öngördüğü zamanaşımı süresinin dolması, hakkın varlığını sona erdirmemekte fakat dava yoluyla hakkın ileri sürülmesi durumunda borçlunun bir karşı hakka (defi hakkına) dayanarak ileri sürülen hakkı sürekli olarak engellemesi söz konusu olmaktadır. Borçlu, zamanaşımı defini ileri sürerek alacak hakkı zamanaşımına uğradığı için edimi ifa etme zorunda olmadığını ifade etmektedir. Bununla birlikte eğer davalı zamanaşımı defini ileri sürmezse hakim bu durumu resen nazara alamayacak ve şartlar mevcutsa alacağa hükmedebilecektir. Ancak zamanaşımı defini ileri süren tarafın bu hakkını dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde kullanmaması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye kullanılması sözkonusu olur. Başka bir deyişle borçlunun zamanaşımı defini ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırı olmadığı sürece hakkın kötüye kullanılması yasağı gündeme gelmez (Akyol, Şener: Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı, İstanbul 2006, s. 65).

5. Zamanaşımı süreleri genel olarak yalnızca alacak hakları için öngörülmüş olup bu hakların zamanaşımı sürelerine tabi tutulmasının çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Özellikle uzun yıllar boyunca talep edilmemiş olan alacak hakkının ya elde edilmiş ya da ifa dışındaki bir nedenle sona ermiş olması, uzun yıllar boyu ifanın kanıtı olan belgeleri saklamasının borçludan beklenemeyecek olması, ifa talebiyle karşılaşan borçlunun borcunu ifa etmiş olsa bile ifayı ispat etmesinin neredeyse olanaksız olması ve bu durumda borçlunun hukuken korunmasının gerekmesi, hukuk düzeninin istikrar kazanmış durum ve ilişkilere dokunmak istememesi, hukuki güvenlik ilkesi ve geçmişte kalan olaylardan dolayı uyuşmazlığın sürdürülmesinde kamu yararı bulunmaması bu nedenler arasında yer almaktadır (Erdem, Mehmet: Özel Hukukta Zamanaşımı, İstanbul 2010. s. 16.)