muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4115, Karar No: 2025/2637, Tarih: 21.04.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/4115 E.  ,  2025/2637 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/130 Esas, 2024/392 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/232 E., 2021/436 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2020/35436 sayılı "... ... ECZA DEPOSU" ibareli markanın tescili için TÜRKPATENT'e başvuruda bulunduğunu, davalı şirketin 2016/64675 sayılı "şekil + ..." ibareli markasını mesnet göstererek yaptığı itirazın Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun (YİDK) 2021-M-4137 sayılı kararıyla kabul edilerek başvurunun reddedildiğini, oysa tarafların faaliyet alanlarının tamamen farklı olduğunu, markaların görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzemediğini ve iltibas oluşmayacağını ileri sürerek dava konusu YİDK kararının iptale karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ... Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin “...” markasını tanınır hale getirdiğini, davacının kötüniyetli olarak dava konusu markayı tescil ettirmek istediğini, taraf markalarının birebir aynı olduğunu ve tescilin iltibasa sebebiyet vereceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markaları arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunduğu, “...” ibaresi anlamı olan bir kelime olsa dahi dava konusu hizmetler bakımından tanımlayıcı nitelik taşımadığı, bu nedenle ayırt edici niteliğinin ve tüketici nezdinde akılda kalıcılığının yüksek olduğu, taraf markalarının emtia sınıfları arasında da ayniyet bulunduğu, karıştırılma ve iltibas ihtimali şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvuru ile itiraza mesnet markalar arasında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1 hükmü anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimalinin bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK marka kararı iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK marka kararı iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 21.04.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9102, Karar No: 2012/6243, Tarih: 29.02.2012

**8. Ceza Dairesi         2010/9102 E.  ,  2012/6243 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suç tarihi itibariyle temel para cezasının alt sınırının 30 tam gün adli para cezası olmasına rağmen, kararda 450 TL olarak tayin edilmesi ve tekerrüre esas alınan mahkumiyetten daha ağır mahkumiyet içeren Kartal Ağır Ceza Mahkemesi'nin 15.09.1989 gün ve 62 esas, 218 karar sayılı ilamının tekerrüre esas alınması gerektiği halde, daha az cezayı içeren Pendik 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2000/387 esas, 2001/455 karar sayılı ilamının tekerrüre esas alınması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanık hakkında yapılan yargılamaya, toplanan kanıtlara, hükmün dayan dığı gerekçe ve takdire göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

1 Sanığa verilen hürriyeti bağlayıcı cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilirken dayanak kanun ve maddesinin gösteril memesi suretiyle CMK.nın 232/6. madde ve fıkrasına aykırılık yapılması,

2 Sanık hakkında, hükümde mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağının gösterilmesi ile yeti nilmesi gerekirken, ayrıca infazı sınırlar biçimde denetim süresi belirlenmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükümdeki mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulandığı kısımdan "1 yıl süre ile" ibaresinin

çıkarılması ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasına yönelik paragrafın başına “TCK.nun 58. maddesi uyarınca” ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 29.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2754, Karar No: 2024/4185, Tarih: 13.06.2024

**8. Hukuk Dairesi         2022/2754 E.  ,  2024/4185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/755 E., 2022/498 K.

DAVA TÜRÜ : Dernek Yönetim Kurulu disiplin cezasının iptali

KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile esas hakkında yeniden hüküm kurulmak sureti ile değişik gerekçe ile davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/100 E., 2019/569 K.

Taraflar arasında İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile değişik gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı derneğin Yönetim Kurulu'nun 02.01.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı kararı ile "Bir yıl boyunca Dernek Lokali ve muhtelif sosyal tesisleri kullanmama" şeklinde verilen cezanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek yönetim kurulu kararının iptalini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafından uyuşmazlık konusu davayı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 83 üncü maddesindeki hak düşürücü süre içinde açılmadığının kabulü ile davalı müvekkili aleyhine açılan davanın usul yönünden reddine, hak düşürücü süreye ilişkin taleplerinin yerinde görülmediği takdirde esas hakkında öne sürdükleri hususlar dikkate alınarak haksız ve yersiz olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, 4721 sayılı Kanun'un 83 üncü maddesinin birinci fıkrasında öngörülen hak düşürücü sürenin kıyasen diğer zorunlu organların kararlarına karşı açılacak davalarda da uygulanabileceğinin kabulünün gerekli olduğu, davacıya Galatasaraylılar Dernek Yönetim Kurulu tarafından 02.01.2019 tarihli ve 2019/1 kararı ile 1 yıl süre ile dernek lokal ve muhtelif tesislerini kulanmama cezası verildiği, verilen kararın 07.01.2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, Dernek Tüzüğünün 66 ncı maddesinde yönetim kurulunca verilen disiplin kararlarına karşı, kesin çıkarma kararı müstesna olmak üzere itiraz imkanın olmadığını, "kesin çıkarma kararlarına karşı itiraz mercii genel kuruldur" düzenlemesine yer verildiği, dernek genel kurulunca bu maddeye dayanılarak itirazın işleme alınmadığı, davaya konu edilen yönetim kurulu kararının 07.01.2019 tarihinde davacıya tebliği edildiği, davanın ise 1 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra 22.03.2019 tarihinde açıldığı, bu nedenle davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçesi ile "açılan davanın hak düşürücü süre yönünden reddine" karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; 4721 sayılı Kanun'un 83 üncü maddesinde toplantıda hazır bulunan ve kanuna veya tüzüğe aykırı olarak alınan genel kurul kararlarına katılmayan her üye, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır bulunmayan her üye kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak suretiyle kararın iptalini isteyebilecekleri, diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamyacağı hükmünü içerdiği, buna göre, davacının yönetim kurulu kararına karşı Genel Kurula başvuru yapmasının doğru olduğu, genel kurulun, davacının itirazını işleme almaması üzerine 1 aylık sürede dava açmış olmasına göre davanın süresinde açıldığı, dolayısıyla İlk Derece Mahkemesince yönetim kurulu kararının tebliğ tarihini esas alarak davanın hakdüşürücü süreden reddi doğru olmadığı, ancak davalı derneğin Tüzüğünün 65 inci maddesinde "Cezayı Gerektiren Haller" belirtilmiş olup Tüzüğün 66 ncı maddesinde ise "Yönetim Kurulunca verilen disiplin kararlarına karşı, kesin çıkarma kararları müstesna olmak üzere itiraz imkanı yoktur' düzenlemesinin olduğu, bu durumda; dernek yönetim kurulunun tüzükte verilen yetkiyi kullandığı, verilen disiplin cezasının tüzüğe uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf talebinin gerekçeye ilişkin olarak kabulü ile kararın HMK 353/(1)-b.2 nci maddesi gereğince kaldırılmasına ve gerekçesinin değiştirilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek, davalı Dernek Yönetim Kurulunun, müvekkilinin başka bir dernek çatısı altındaki usulsüz işlemlere izin vermemesi nedeniyle cezalandırdığını, Yönetim Kurulu tarafından alınan bu karara karşı Tüzüğün 66 ncı maddesi gereğince itiraz yolu kapalı olsa da, Yargıtay görüşü doğrultusunda, 23.02.2019 tarihi yapılan genel kurul toplantısında, müvekkilinin disiplin cezasına karşı yapmış olduğu itirazının reddedildiğini, davalı derneğin vermiş olduğu disiplin cezası kendi faaliyetleri ile kadük ... geldiğini, müvekkilinin bizzat dernek başkanı ve genel sekreteri tarafından dernek lokaline davet edildiğini yani davalı dernek disiplin cezası olduğu halde başkanlık ve genel sekreterlik düzeyinde müvekkilini dernek lokali ve genel kurula davet ederek disiplin cezasını kendisi ortadan kaldırdığını, disiplin cezasının açıkça Anayasa, yasa ve dernek tüzüğüne aykırı olduğunu, verilen cezada tek amacın; kabile kayırmacılığı mantığı ile hareket ederek Galatasaray Spor Kulübü Sicil Kurulunda görev yapan müvekkili ve diğer Galatasaray Lisesi mezunu üyeleri baskı altında tutmak suretiyle, mevzuat ve yasa hükümlerine aykırı olsa dahi, başvurularda Galatasaray Lisesi mezunları aleyhine karar almalarını engellemek, usulsüzlüklere göz yummalarını sağlamaya çalışmak olduğunu, davalı Dernek Tüzüğünün 65 inci maddesinde sayılan; "...'nin ve Galatasaray Lisesi'nin manevi şahsiyetini, hak ve menfaatlerini, değerlerini ve tarihi mirasını zedeleyici hareketlerde bulunmak, Üyelerin ... ve itibarlarını zedeleyici söz söylemek veya hareketlerde bulunmak'' kurallarına aykırı davrandığı iddiasıyla cezalandırmış olmasına karşın iddiaların hiçbirisinin kanıtlanmamış tümüyle dedikodu aşamasında bir takım beyanlardan oluştuğunu, davalı demek müvekkilinin hangi hareket, tutum ve davranışıyla ... ve Galatasaray Lisesinin manevi şahsiyetini, hak ve menfaatlerini, değerlerini ve tarihi mirasını zedelediğini somut olarak ortaya koymak ve bunları ispatla mükellef olduğunu, açıkladıkları ve re’sen takdir olunacak nedenlere göre Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tespit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 33 üncü maddesinde hâkimin, Türk hukukunu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava, dernek yönetim kurulunca verilen disiplin cezasının iptali istemine ilişkindir.

Dava, dernek yönetim kurulunca verilen disiplin cezasının iptali istemine ilişkindir.

Anayasanın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş olup anılan maddede düzenlenen hak arama özgürlüğü, yargılama usulüne ilişkin güvencelerle hakkaniyete uygun yargılama yapılmasını hedefleyen ve demokratik toplumda vazgeçilmez nitelikte olan adil yargılanma hakkını da kapsayan geniş bir içeriğe sahiptir.

Hak arama, kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme ... ve insan onuru kavramıyla yakından ilgilidir. Bu nedenle demokratik hukuk düzenlerinde hakların korunmasını ve hak ihlallerinin giderilmesini temin edebilecek hukuki yollar öngörülmüştür. Nitekim Anayasa Mahkemesi (AYM) de kararlarında hak arama özgürlüğünün hukuk devletinin başlıca ölçütü ve demokrasinin vazgeçilmez koşullarından biri olduğunu ifade etmiştir (AYM 19.09.1991 tarihli ve 1991/2 Esas, 1991/30 Karar; 25.11.2015 tarihli ve 2014/86 Esas, 2015/109 Karar, 01.10.2020 tarihli ve 2020/21 Esas, 2020/53 Karar). Bu doğrultuda Anayasanın 40 ıncı maddesinde hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkesin yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.

4721 sayılı Kanun'un "Toplantı usulü" başlıklı 79 uncu maddesi gereği genel kurul toplantısında yalnız gündemde yer alan maddelerin görüşüleceği, ancak, toplantıda hazır bulunan üyelerin en az onda biri tarafından görüşülmesi yazılı olarak istenen konuların gündeme alınmasının zorunlu olduğu, aynı Kanun'un "Kararın iptali" başlıklı 83 üncü maddesinde ise; toplantıda hazır bulunan ve kanuna veya tüzüğe aykırı olarak alınan genel kurul kararlarına katılmayan her üye, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır bulunmayan her üye kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak suretiyle kararın iptalini isteyebilecekleri, diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamayacağı düzenlenmiştir.

Şimdi 4721 sayılı Kanun'un 83 üncü maddesinde düzenlemiş olan diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamayacağı düzenlenmesi üzerinde durulması gerekmektedir.

Şimdi 4721 sayılı Kanun'un 83 üncü maddesinde düzenlemiş olan diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamayacağı düzenlenmesi üzerinde durulması gerekmektedir.

Yargıtayın istikrarlı bir şekilde uyguladığı iç denetim yollarını tüketmeden dava açılamaması kuralı uygulanırken bu konuda derneğin tüzüğünde genel kurul dışındaki diğer organların (somut uyuşmazlıkta yönetim kurulu kararı) kesin olduğuna dair bir hüküm bulunmamasının arandığı, dolayısı ile dernek tüzüğünde somut uyuşmazlıkta olduğu gibi yönetim kurulu kararına karşı genel kurula itiraz yolu açıkça kapatılmış yani verilen kararın kesin olduğu belirtilmiş ise artık bu durumda iç denetim yolunun tüketilmesini aramanın Anayasanın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36 ncı maddesini ihlali anlamına geleceğinden derneğin genel kurul dışındaki diğer organlarının kesin nitelikteki kararlarına karşı doğrudan dava açılması önünde yasal bir engel bulunmamaktadır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, davalı dernek yönetim kurulu tarafından 02.01.2019 tarihli 2019/1 Kararı ile 1 yıl süre ile dernek lokal ve muhtelif tesislerini kulanmama cezası verildiği, verilen kararın 07.01.2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, davalı derneğin 23.02.2019 tarihli genel kurul toplantı gündemin davacıya verilen disiplin cezasının görüşülmesine dair bir gündem maddesi olmadığı gibi Kanunda belirtilen bir çoğunlukta verilmiş bir yazılı önerge olmaksızın sadece davacı hakkında verilen disiplin cezası üzerine konuşma yapmıştır. Dolayısı ile bu durumu davaya konu disiplin cezasının gündeme alınıp görüşüldüğü olarak yorumlamanın mümkün olmadığı açıktır.

Somut olayda; davalı derneğin tüzüğünün 66 ncı maddesinde "Yönetim Kurulunca verilen disiplin kararlarına karşı, kesin çıkarma kararları müstesna olmak üzere itiraz imkanı yoktur" düzenlemesinin olduğu, davacıya da davalı dernek yönetim kurulu kararı ile verilen 1 yıl süreli geçici mahrumiyet kararına karşı artık iç denetim yollarının tüketilmesine gerek olmadan iş bu karara karşı dava açılabileceği, iş bu davanın da 4721 sayılı Kanun'un 83 üncü maddesinin birinci fıkrasında öngörülen "kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak" hak düşürücü sürenin kıyasen diğer zorunlu organların kararlarına karşı açılacak davalarda da uygulanması halinde yönetim kurulu kararının davacıya 07.01.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davanın ise bir aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra 22.03.2019 tarihinde açıldığı, bu nedenle davanın hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi isabetsiz ise de, bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden ve hükmün redde ilişkin bölümü sonucu itibari ile doğru görüldüğünden bozma nedeni yapılmamış ve 6100 sayılı HMK'nin 370/4 üncü maddesi uyarınca, hükmün gerekçesinin açıklanan şekilde değiştirilmesi/düzeltilmesi suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmeye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile sonucu itibarıyla doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7807, Karar No: 2009/8398, Tarih: 06.07.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/7807 E.  ,  2009/8398 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 23.06.2006 gününde verilen dilekçe ile temliken tescil, mümkün değilse tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davacıların tapu iptali ve tescil davasının reddine, Türk Medeni Kanununun 723/son maddesi gereğince 51.423.33 YTL.nin davalıdan tahsiline dair verilen 07.10.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayalı temliken tescil, ikinci kademedeki talep tazminat tahsili istemlerine ilişkindir.

Davalı Hazine, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, temliken tescil istemi reddolunmuş, malzeme bedeli 51.423.33 YTL.nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Hükmü, taraflar temyiz etmiştir.

Çekişme konusu taşınmaz 948 parsel no’su ile davalı Hazine adına ham toprak olarak kayıtlıdır. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden dava konusu taşınmazın 1952 yılında yapılan tapulama çalışmaları sırasında tapulama dışı bırakıldığı, davacıların mirasbırakanı Hacı Mustafa Koç tarafından açılan kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebine dayalı tescil davasının taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

Türk Medeni Kanununun 684. ve 718.maddeleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi Türk Medeni Kanununun 722, 723. ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Konunun bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde diğer koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

Türk Medeni Kanununun 724. maddesinde bina sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir. Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaza sonradan malik olan kişiye karşı da bu kişisel hak ancak bina sahibini bu haktan mahrum bırakmak amacıyla arsa sahibi ile el ve işbirliği içinde olduğu iddiasıyla ileri sürülebilir.

Malzeme sahibinin Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır.

Öncelikli koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır.