muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/11168, Karar No: 2018/17832, Tarih: 06.09.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/11168 E.  ,  2018/17832 K.**

**"İçtihat Metni"**

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Y A R G I T A Y K A R A R I

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427/3. maddesine göre alacağın bir kısmının dava edildiği durumlarda kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. Dolayısıyla bir davada verilen hükmün kesin olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılabilmesi için alacağın tamamının ne miktarda olduğunun ya davacının bağlayıcı bir beyanına dayalı olarak bilinmesi ya da mahkemece bu yönde bir belirleme yapılmış olması gerekir. Somut uyuşmazlıkta; harçlandırılan meblağ her ne kadar temyiz sınırının altında kalsa da talep fazlaya ilişkin olmakla gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süresinde yapılmış davacı temyizi dikkate alınmalı ve mahkemece davacı tarafın temyizinin kararın kesinlik sınırlarında olduğu gerekçesi reddine dair Bölge Adliye Mahkemesinin 30.10.2017 tarihli asıl ve 08.12.2018 tarihli EK KARARININ BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA karar verilerek; davacının istinaf isteminin incelenmesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06/09/2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/11870, Karar No: 2006/13498, Tarih: 20.11.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/11870 E.  ,  2006/13498 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 21.6.2006 gününde verilen dilekçe ile tapuda baba adı tashihi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18.7.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, tapu kaydı malik sütununda ... olarak yazılmış olan kayıt maliki ... ...’ın baba adının, ... ... olarak düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının miras bırakanı ... ...'ın 671, 746 ve 747 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydındaki malik bilgisinin “Karakuş” yazılı soyadının “...”, “...” yazılı baba adının “... ...” olarak düzeltimine karar verilmiş,

Hükmü davalı idare temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davalı temsilcisinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davadaki istem, sadece kayıt malikinin tapu kütüğünde yanlış yazılan baba adının nüfus bilgilerine uygun olarak ... ... şeklinde düzeltilmesine ilişkindir. HUMK.nun 74. maddesi hükmünce hakim davada ileri sürülen istekle bağlı olup, talepten daha fazlasına veya başkasına hüküm veremez. Böyle olunca, mahkemece istemin açıklanan çerçevede değerlendirilmesi suretiyle bir hükme varılması yerine HUMK.nun 74. maddesine aykırılık teşkil edecek şekilde karar kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı yanın diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte yazılı nedenlerle hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 20.11.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13417, Karar No: 2014/14507, Tarih: 24.12.2014

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2014/13417 E.  ,  2014/14507 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın kaldırılması

Dava, itirazın kaldırılması istemine ilişkindir. Mahkemece, kararın miktar itibariyle kesin olması nedeniyle temyiz isteminin reddine ilişkin verilen 14.08.2014 tarih 2013/622-2014/367 E-K sayılı ek kararın temyiz edilmesi üzerine, dosyanın yapılan temyiz incelemesi neticesinde Dairemizin 20.11.2014 gün 2014/11959 esas 2014/12777 sayılı ilamı ile ek kararın onanmasına karar verilmiş,dosya mahalline gönderilmiştir. İş bu defa dosyanın yeniden Yargıtay'a gönderildiği dairemizin 2014/13417 esas kayıt nosu aldığı,dosyada yeniden inceleme yapılmayacağı anlaşıldığından dosyanın mahalline iadesine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle dosyanın mahalline İADESİNE, 24/12/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/54545, Karar No: 2014/2816, Tarih: 03.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2011/54545 E.  ,  2014/2816 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/11/2011

NUMARASI : 2009/614-2011/626

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, maaş alacağı ile prim alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde yurt içinde lastik dağımı işinde şoför olarak çalışırken iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde fesh edildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, yıllık izin, hafta tatili, maaş, prim, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının 03.03.2009-04.03.2009-05.03.2009 günlerinde izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediğinden hakkında devamsızlık tutanağı düzenlendiğini ve haklı olarak iş akdinin fesh edildiğini, fazla mesai ücretlerinin ise ödendiğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının davalı iş yerinde 04.08.2007-02.03.2009 tarihleri arasında çalıştığı, iş yerinde müdür yardımcısı olarak çalışan T.. K.. ve sevkıyat müdürü S.. A..'ün 02.03.2009 günü "siz şoförsünüz nereye gidin dersek gitmek zorundasınız beğenmiyorsanız defolun gidin" demek suretiyle sözlü olarak söylendiği, davacı tanığı E.. B..'un da orada bulunduğu ve bu sözleri fesih olarak algılamadığını beyan ettiği, buna göre davacının kendisine muhatap bir fesih bildirimi olmadığı halde haklı bir neden olmaksızın işe gelmediği bu halde akdin devamsızlık nedeniyle fesh edildiğinden davacının ihbar ve kadım tazminatına hak kazanamadığı, 2 günlük ücret alacağı bulunduğu, tüm yıllık izinlerini kullandığı gibi ücret alacağı dışında diğer taleplerin ispatlanamadığı, gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dosya kapsamı ve özellikle bir kısım tanık anlatımlarına göre 01/03/2009 günü davacının amiri konumunda bulanan müdür yardımcısının davacının da arasında bulunduğu işçilere yönelik olarak "siz şoförsünüz nereye gidin dersek gitmek zorundasınız beğenmiyorsanız defolun gidin" şeklinde sözler söylediği anlaşılmakta olup bu durum Mahkemenin de kabulündedir.

2- Dosya kapsamı ve özellikle bir kısım tanık anlatımlarına göre 01/03/2009 günü davacının amiri konumunda bulanan müdür yardımcısının davacının da arasında bulunduğu işçilere yönelik olarak "siz şoförsünüz nereye gidin dersek gitmek zorundasınız beğenmiyorsanız defolun gidin" şeklinde sözler söylediği anlaşılmakta olup bu durum Mahkemenin de kabulündedir.

İşyerinde amirin işçilere yönelik bu şekildeki sözleri iş sözleşmesinin feshi anlamına gelmekte olup, işverence davacıya bu sözlerin fesih olmadığı yönünde bir bildirim de yapılmamıştır.

Amirinin davacının iş sözleşmesini sözlü olarak feshinden sonra, işverence işe gelinmediğinden bahisle tutulan devamsızlık tutanakları hukuki değer taşımayacağı gibi bir kısım işçilerin amirlerinin bu sözlerine itibar etmeyip çalışmaya devam etmesi kendi tercihleri olup, davacı açısından fesih olmadığı sonucunu doğurmaz.

Açıklanan nedenlerle iş aktinin davacının amiri konumunda olduğu anlaşılan işyeri yetkilisi tarafından haksız şekilde fesh edildiği anlaşılmakla, davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile bu taleplerin reddedilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 03/02/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22341, Karar No: 2014/11939, Tarih: 30.05.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/22341 E.  ,  2014/11939 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İstanbul 7.Aile Mahkemesi

TARİHİ :23.05.2013

NUMARASI :Esas no:2011/875 Karar no:2013/329

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı-karşı davacı (kadın) tarafından davacı-karşı davalı (koca)'nın kabul edilen boşanma davası, kusur belirlemesi, tazminatlar, nafakalar ve kişisel ilişki yönünden; davacı-davalı (koca) tarafından ise katılma yoluyla kusur belirlemesi yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 30.05.2013 günü duruşmalı temyiz eden davalı-karşı davacı N.. S.. vekili Av. D. K.. ve karşı taraf temyiz eden davacı-karşı davalı N.. S.. vekili Av. N. H.. geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı-karşı davalı kocanın katılma yolu ile temyizi ve davalı-karşı davacı kadının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Davacı-karşı davalı koca dava dilekçesinde "hiçbir kusurunun bulunmadığını, boşanma yüzünden mevcut ve beklenen menfaatlerinin haleldar olduğunu, Türk Medeni Kanununun 174/1 maddesi şartlarının gerçekleştiğini, evin davalının annesine ait olduğunu, ancak müvekkilinin hiçbir masraftan kaçınmadan evin tadilatını yaptırdığını, bu nedenle müvekkilinin eve yaptığı giderleri maddi tazminat olarak talep ettiğini" beyan etmiştir. Davacı-karşı davalı kocanın dava dilekçesindeki açıklamaları dikkate alındığında maddi tazminat isteğinin hem boşanma yüzünden zedelenen mevcut veya beklenen menfaatlerine ve hem de aile konutu olarak kullanılan eve yaptırdığı masrafların karşılanmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. O halde mahkemece davacı- karşı davalı kocaya isteğinin ne kadarlık kısmının boşanma yüzünden zedelenen mevcut ve beklenen menfaatlere yönelik olduğu (TMK md 174/1) açıklattırılıp sonucu uyarınca karar vermek gerekirken bu yönün gözetilmemesi usul ve yasaya aykırıdır.

3-Davalı-karşı davacı kadın dava dilekçesinde; müşterek çocuk için talep ettiği iştirak nafakasının en yüksek zam oranında her yıl artırılmasını talep etmiştir. Mahkemece bu konuda olumlu olumsuz hüküm kurulmaması hatalıdır.

3-Davalı-karşı davacı kadın dava dilekçesinde; müşterek çocuk için talep ettiği iştirak nafakasının en yüksek zam oranında her yıl artırılmasını talep etmiştir. Mahkemece bu konuda olumlu olumsuz hüküm kurulmaması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan kısımlarının ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, duruşma için takdir olunan 1100.00 TL. vekalet ücretinin Niko'dan alınıp Nayat'a verilmesine, aşağıda yazılı harcın Niko'ya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 119.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcını yatıran Nayat'a geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.30.05.2014 (Cuma)
Yargıtay — Esas No: 2022/6775, Karar No: 2023/86, Tarih: 10.01.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/6775 E.  ,  2023/86 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

HÜKÜM : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.01.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp, hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin içinde bulunduğu Yimpaş Grubu tarafından 1990 yılından itibaren Almanya başta olmak üzere birçok ülkede iade garantisi verilerek binlerce insandan mevduat toplandığını, müvekkilinin 140.000,00 DM ödediğini, parasını her istediği anda alabileceği garantisinin verildiğini, müvekkiline herhangi bir faiz ve ana para ödemesi yapılmadığını ve paranın geri ödenmediğini ileri sürerek ortak olmadığının tespitini ve yatırdığı paranın faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini, şirkete sermaye olarak verilen paranın geri istenemeyeceğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 02.06.2009 tarih, 2009/50 E. ve 2009/563 K. sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş ve bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 09.12.2011 tarih, 2009/15055 E. ve 2011/16692 K. sayılı kararıyla araştırma yapılması gerektiğine işaret edilerek Mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 04.04.2019 tarih, 2012/195 E. ve 2019/148 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 27.10.2020 tarih, 2019/4071 E. ve 020/4512 K. sayılı kararıyla yargılama aşamasında yürürlüğe giren 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un (7194 sayılı Kanun) 41 inci maddesinin değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 27.10.2020 tarih, 2019/4071 E. ve 020/4512 K. sayılı kararıyla yargılama aşamasında yürürlüğe giren 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un (7194 sayılı Kanun) 41 inci maddesinin değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi kapsamına girmediği, davanın kısmen kabulü ile taraflar arasında bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespitine, kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğünün tespitine, alacak talebi yönünden ise 140.000,00 DM (71.580,79 euro) karşılığı 151.056,94 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; anonim şirket ortaklarının sermaye olarak şirkete verdiklerini şirketten geri isteyemeyeceğini, hak düşürücü süre ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davalı ...'ın uyuşmazlık konusu olaydan dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi kapsamında olduğunu bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 321 inci ve 336 ncı maddeleri

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararı

3. Değerlendirme

1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar vekilinin davalı şirket hakkında 7194 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik temyiz itirazının reddi gerekir.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararı

3. Değerlendirme

1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar vekilinin davalı şirket hakkında 7194 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik temyiz itirazının reddi gerekir.

2.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararıyla mudilerin off shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde off shore hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiğine karar verilmiştir. İçtihadı birleştirme kararları konularıyla sınırlı, gerekçeleri ile açıklayıcı, aydınlatıcı, yol gösterici, sonuçlarıyla bağlayıcı soyut kararlardır. Bu itibarla off shore alacakların tahsiline ilişkin davalar bakımından verilen işbu içtihadı birleştirme kararının gerekçesi, somut uyuşmazlık bakımından da açıklayıcı ve yol gösterici mahiyette olup zamanaşımı hususunun bu bakış açısı ile değerlendirilmesi elzemdir.

3.Bir hakkın belli bir süre içinde ileri sürülememesi sebebiyle dava yoluyla elde edilebilme imkanının kalmaması veya kanunda öngörülen sürenin geçmesi sonucu bir hakkın kullanılmasının mümkün olmaması zamanaşımı kurumunu ifade etmektedir (Türk Hukuk Kurumu: Türk Hukuk Lügatı, C. I, Ankara 2021, s. 1244). Zamanaşımı, borçluya borcunu ödememe imkanını veren ayrıca alacaklıyı alacağını zamanında istemeye teşvik eden bir kurumdur. Başka bir deyişle zamanaşımı kurumu hukuki güvenlik ilkesinin bir sonucu olarak alacaklıyı alacağını zamanında ileri sürmeye zorlamaktadır. Zira alacaklının alacağını kanunda öngörülen süre içerisinde ileri sürmeyip hareketsiz kalması, alacağın tahsili için ciddi bir iradeye sahip olunmadığı hususunda borçluda bir güven uyandırır.

4. Zamanaşımı bir maddi hukuk kurumu olmadığından borcu sona erdiren değil, var olan bir hakkın talep edilmesini engelleyen bir savunma aracıdır. Bu niteliği itibarıyla da zamanaşımı alacağın varlığını değil, talep edilebilirliğini ortadan kaldırır. Başka bir deyişle kanunun öngördüğü zamanaşımı süresinin dolması, hakkın varlığını sona erdirmemekte fakat dava yoluyla hakkın ileri sürülmesi durumunda borçlunun bir karşı hakka (defi hakkına) dayanarak ileri sürülen hakkı sürekli olarak engellemesi söz konusu olmaktadır. Borçlu, zamanaşımı defini ileri sürerek alacak hakkı zamanaşımına uğradığı için edimi ifa etme zorunda olmadığını ifade etmektedir. Bununla birlikte eğer davalı zamanaşımı defini ileri sürmezse hakim bu durumu resen nazara alamayacak ve şartlar mevcutsa alacağa hükmedebilecektir. Ancak zamanaşımı defini ileri süren tarafın bu hakkını dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde kullanmaması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye kullanılması sözkonusu olur. Başka bir deyişle borçlunun zamanaşımı defini ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırı olmadığı sürece hakkın kötüye kullanılması yasağı gündeme gelmez (Akyol, Şener: Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı, İstanbul 2006, s. 65).

5. Zamanaşımı süreleri genel olarak yalnızca alacak hakları için öngörülmüş olup bu hakların zamanaşımı sürelerine tabi tutulmasının çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Özellikle uzun yıllar boyunca talep edilmemiş olan alacak hakkının ya elde edilmiş ya da ifa dışındaki bir nedenle sona ermiş olması, uzun yıllar boyu ifanın kanıtı olan belgeleri saklamasının borçludan beklenemeyecek olması, ifa talebiyle karşılaşan borçlunun borcunu ifa etmiş olsa bile ifayı ispat etmesinin neredeyse olanaksız olması ve bu durumda borçlunun hukuken korunmasının gerekmesi, hukuk düzeninin istikrar kazanmış durum ve ilişkilere dokunmak istememesi, hukuki güvenlik ilkesi ve geçmişte kalan olaylardan dolayı uyuşmazlığın sürdürülmesinde kamu yararı bulunmaması bu nedenler arasında yer almaktadır (Erdem, Mehmet: Özel Hukukta Zamanaşımı, İstanbul 2010. s. 16.)