muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4263, Karar No: 2025/3815, Tarih: 17.04.2025

**2. Hukuk Dairesi         2024/4263 E.  ,  2025/3815 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3089 E., 2024/539 K.

DAVA TÜRÜ : Boşanma-Tedbir Nafakası

İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 5. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2019/975 E., 2022/447 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı erkek vekili tarafından, maddi ve manevi tazminat miktarı, kadın lehine hükmedilen tedbir nafakası, iştirak nafakası miktarı ve velayet yönünden; davalı-davacı kadın vekili tarafından ise asıl davanın kabulü, kusur belirlemesi, iştirak nafakası miktarı, erkek lehine hükmedilen maddî tazminat ve manevî tazminat yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı kadın vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği belirlenmiştir.

Adli yardım, temyiz yoluna başvuru sırasında talep edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.

Adli yardım, 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1798, Karar No: 2013/5574, Tarih: 16.04.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/1798 E.  ,  2013/5574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : EDREMİT 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/03/2012

Yanlar arasında görülen bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı tapu iptali e tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar dahili davacılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; Dava, bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın davacı ve eşi tarafından 19.09.1989 tarihli resmi akitle kayıtsız şartsız olarak davalı kuruma bağışlandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının, eşi ile ½'şer paylı mülkiyet üzere kayden malik oldukları 341 ada 3 sayılı taşınmazdaki 5 nolu bağımsız bölümü davalı kuruma ait huzur evinde ücretsiz kalmak şartıyla 19.09.1989 tarihinde bağışladıklarını, 2 yıl sonra eşinin ölümünden sonra huzur evinde kalmak istediği halde davalı kurum tarafından kabul edilmediğini bildirip, taşınmazdaki kendisine ait ½ payın iptal edilerek adına tescili isteğiyle eldeki dava açtığı, davanın devamı sırasında ölümü üzerine dahili davacılar huzuruyla davaya devam edildiği, davacının çocuksuz ve dul olarak ölümüyle geride dahili davacılar ile kardeşi c.y.'un kaldığı, dahili davacılardan s.y.c.hakkında gaiplik kararı verilmesi isteğiyle dava açtığı, Edremit 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.11.2011 gün 2011/426-681 sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verildiği, eldeki davada mahkemenin bu dosyanın sonucunu bekletici mesele yaptığı, 14.2.2012 tarihli oturumda ise Edremit 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/426 esas sayılı dosyasında herhangi bir işlem yapılmadığını belirterek dosyanın sonucunu beklemekten vazgeçtiği ve resmi akitte bağışın kayıtsız şartsız yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nun 50,52. maddesi(1086 Sayılı HUMK 38. maddesi) ve 6100 sayılı HMK'nun 114/d maddesi hükmü gereğince taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup mahkemece istek olmaksızın resen gözetilmelidir.

6100 sayılı HMK'nun 165. maddesinde " Bir davada hüküm verilebilmesi başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir" hükmü yer almaktadır. Gaiplik kararı verilmesine ilişkin dava dosyasının sonucu görülmekte olan davada aktif dava ehliyeti yönünden önem arz etmektedir. Bu sebeple o davanın eldeki dava bakımından bekletici sorun olarak kabul edilmesi gereklidir.

Yasal ayrıcalıklar dışında yargılamayı yürüten hakim davanın taraflarını dinlemeden veya iddia ve savunmalarını yapmak üzere yasal şekil ve şartlara göre çağırmadan , delilleri toplayıp hüküm veremez.(Anayasanın 36. ve 6100 sayılı HMK’nun 27. “ HYUY’nın 73.” maddeleri).

Öyle ise, anılan dava sonucu beklenip oluşacak sonuca göre taraf teşkilinin sağlanması daha sonra işin esası bakımından bir karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Dahili davacıların temyiz itirazları bu yön itibarı ile yerindedir. Kabulüyle hükmün, açıklanan nedenlerle ( 6100 sayılı geçici 3/2 maddesi yollamasıyla) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,16.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9274, Karar No: 2012/16322, Tarih: 16.10.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/9274 E.  ,  2012/16322 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03/02/2011 tarih ve 2010/348-2011/24 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı Gökmen Nak. İnş. Tah. Oto. Tur. Gıd. San. Tic. Ltd. Ştinin malik ve işleteni olduğu otobüsün sürücü davalı ...'un sevk ve yönetimindeyken TEM otoyolunda İstanbul'dan Ankara istikametine seyretmekteyken , meydana gelen kazada, otobüste yolcu olarak bulunan davacılar ... ve ...'in kızları, diğer davacıların kardeşleri olan ...'in vefat ettiğini, davalı şoförün kusurlu olduğunu, davalıların büyük manevi acı çektiklerini belirterek anne davacı ... için 25.000 TL, baba davacı ... için 25.000 TL, kardeş davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 15.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulü ile, anne davacı ... için 20.000 TL, baba davacı ... için 20.000 TL, kardeş davacılar ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... temyiz etmiştir.

1- Hüküm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan HUMK'nun 376. maddesi (HMK'nun 186.maddesi) uyarınca, tarafların tüm delilleri toplanıp inceledikten ve son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra, hakimin, aynı Yasa'nın 388. maddesi uyarınca, kararı gerekçesi ile birlikte yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Ne var ki, uygulamada Yasa'nın 381/son fıkrası hükmüne dayanılarak, zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde, HUMK'nun 389. maddesine (HMK'nun 297 nci maddesi) uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara uygun olarak gerekçeli kararın yazılması zorunludur. Esasen, kısa karar yazıp tefhim etmekle davadan el çekmiş olan hakimin, artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması yargılamanın aleniyetine, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasa'nın 141. maddesi ile HUMK'nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksi düşünce ve uygulama yargının, yargıcın ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Somut olayda ise mahkemece, kısa kararda, hükmedilen manevi tazminatlara faiz uygulanmasına karar verilmediği halde, gerekçeli kararda hükmedilen manevi tazminatlara olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Bu durum karşısında, kısa ve gerekçeli kararlar arasında çelişki oluştuğundan, mahkemece 10.04.1992 gün ve 1992/7 esas, 1992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde, bu kısa kararla bağlı kalınmadan, yeni bir kısa ve buna uygun gerekçeli karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

2- Bozma neden ve şekline göre, davalı ...'un diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle, davalı ...'un temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenle, davalı ...'un diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16/10/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3587, Karar No: 2011/10696, Tarih: 10.10.2011

**8. Ceza Dairesi         2011/3587 E.  ,  2011/10696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Göçmen kaçakçılığı

HÜKÜM : Hükümlülüklerine ve müsadereye; sanıklar Zeynep Şahin ve Abdülhalik Talay'a verilen cezanın ertelenmesine

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Tüm sanıklar hakkında dosya içeriği gözetilerek cezadan takdiri indirim yapılmasına yer olmadığına karar veren mahkemenin fiili takdirinde bir isabetsizlik görül- mediğinden tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

I- Sanıklar ..., ... ve ... hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz talebinin incelenmesinde:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkeme- nin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dos- ya içeriğine göre sanıkların yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün oyçokluğuyla (ONANMASINA),

II- Sanıklar ..., ve ... hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

Kasıtlı bir suçtan engel mahkumiyeti olmayan sanıkların kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları irdelenerek bir karar verilmesi gerekirken, yasal ve yeterli olmayan gerekçelerle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 10.10.2011 gününde bozulması yönünden oybirliğiyle gerekçe yönünden oyçokluğuyla karar verildi.

KISMEN KARŞI DÜŞÜNCE: Sanıkların geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın sanıkların geleceği üzerindeki olası etkileri irdelenmeden, yetersiz gerekçeyle TCK.nun 62. maddesinin uygulanmaması nedeniyle hükmün bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/1558, Karar No: 2018/5206, Tarih: 08.11.2018

**23. Hukuk Dairesi         2016/1558 E.  ,  2018/5206 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetvelindeki sıraya şikayet davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen dosyada şikayetin kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan .... vekili ve ... Varlık Yönetim A. Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Asıl ve birleşen dosyalarda şikayetçi vekili, müvekkilinin borçlu ...'in taşınmazlarına 07.11.2001 tarihinde haciz koydurduğunu, 10.11.2010 tarihinde düzenlenen sıra cetvellerinde müvekkilinin haczinin daha önce olması nedeniyle, tüm alacaklarının ödenmesi yönünde sıra cetveli düzenlenmesi gerekirken garameten paylaştırma yapıldığını ileri sürerek 10.11.2010 tarihli sıra cetvellerinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Şikayet olunanlardan bir kısmı şikayetin reddini istemiş, diğerleri yanıt vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün 2007/12580 sayılı dosyasından konulan 06.11.2001 tarihli ihtiyati haczin, kamu alacaklarından dolayı konulan hacizlerden sonra 23.03.2005 tarihinde kesin hacze dönüştüğü, 6183 Sayılı Kanun’un hacze iştirak yönünden 21. maddesinin uygulanmasının gerekeceği gerekçesiyle asıl ve birleşen dosyada şikayetin kabulü ile 10.11.2010 tarihli sıra cetvellerinin iptaline karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunanlardan ... Yönetim A. Ş. vekili ve ... Varlık Yönetim A. Ş. vekili temyiz etmiştir.

1- Dosya incelendiğinde, iptallerine karar verilen sıra cetvellerinde asıl ve birleşen dosyada taraf olmayan Beyoğlu Sigorta Müdürlüğü lehine de karar verildiği görülmüştür. Asıl ve birleşen dosyada taraf olmayan anılan kurum lehine karar verilemez. Ayrıca Beyoğlu Sigorta Müdürlüğünün de aynı sıra cetvellerinin ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/143 Esas sayılı dosyası üzerinden iptalini talep ettiği, verilen karar Dairemizin

27.11.2017 tarihli ve 2016/9382 Esas, 2017/3461 Karar sayılı ilamıyla Beyoğlu Sigorta Müdürlüğünün şikayet dosyalarının bu dosya ile birleştirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece, aynı sıra cetvellerinin iptaline yönelik şikayet dosyalarının HMK'nın 166/4. maddesi uyarınca birbiriyle bağlantılı olduğunun kabulü ile her iki şikayetin önce esas kaydı yapılan şikayet dosyası üzerinde HMK’nın 166/1. maddesi uyarınca birleştirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

2- Bozma nedenine göre asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan ... Varlık Yönetim A.Ş. vekilinin tüm, asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan .... vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

2- Bozma nedenine göre asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan ... Varlık Yönetim A.Ş. vekilinin tüm, asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan .... vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan .... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle bozma nedenine göre asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan ... Varlık Yönetim A.Ş. vekilinin tüm, asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan .... vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 08.11.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/33167, Karar No: 2011/14018, Tarih: 04.07.2011

**12. Hukuk Dairesi         2010/33167 E.  ,  2011/14018 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/11/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılan takiplerde imzaya itiraz İİK. nun 170. maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddenin üçüncü fıkrasında, icra mahkemesince imza incelemesinin aynı kanunun 68/a maddesinin dördüncü fıkrasına göre yapılması gerektiğine işaret edilmiştir.

İİK. nun 68/a maddesinin dördüncü fıkrasında ise; “İmza tatbikinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun bilirkişiye ait hükümleri ile 309. maddesinin 2., 3. ve 4. fıkraları ve 310, 311 ve 312. maddeleri hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır.. Anılan hükümde atıf yapılan HUMK. nun 308 ve devamı maddelerinde imza inkarı halinde mahkemece yapılacak usuli işlemler düzenlenmiş; 309. maddesinin 2., 3. ve 4. fıkralarında aynen; “Ehlihibre vasıtasıyla tahkikata karar verildiği takdirde medarı tatbik olacak yazı ve ehlihibrenin tahkikatı icra edeceği gün hakim tarafından tayin olunur. Mahkeme bu bapta ancak iki tarafın ittifak ettikleri her nevi evrak ile senedatı resmiyeden olan ve bir kimse tarafından hasbelmemuriye veya mahkeme huzurunda tahrir veya imza edilen evrakı tatbika esas addedebilir. Tatbika esas ittihaz olunabilecek evrak olmadığı veyahut olup da derecei kifayede bulunmadığı takdirde ehlihibre tarafından terkip olunacak ibarelerle münkir olan kimseye yazı yazdırılarak tatbikat icra olunur.” düzenlemesi yer almıştır.

Görüldüğü üzere; inkar edenin atılış tarihi itibariyle inkar edilen imzası ile yakın tarihte atılmış, uygulamaya elverişli imzalarının temin edilmesi gerekir. Uygulamaya elverişli (tatbike medar) belgeler, HUMK m. 309/3'te “ancak iki tarafın ittifak ettikleri her nevi evrak ile senedatı resmiyeden olan ve bir kimse tarafından hasbelmemuriye veya mahkeme huzurunda tahrir veya imza edilen evrakı tatbika esas addedebilir.” şeklinde tahdidi olarak sayılmıştır. Vurgulamakta yarar vardır ki, anılan belgelerin tamamlanması konusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 26.04.2006 gün ve 2006/12-259 E. 2006/231 sayılı kararında da açıklandığı üzere, eldeki davanın niteliği itibariyle "imzanın borçluya ait olduğunu" kanıtlama külfetinin alacaklıya ait olduğu gözardı edilmemeli ve ispat yükünü ters çevirecek bir uygulamaya da gidilmemelidir.    ( Hukuk Genel Kurulu'nun 06.02.2008 gün ve 2008/12-77 E. 2008/90 sayılı kararı)

Özetlemek gerekir ise, imza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa, daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise borçlunun duruşmada alınan medari tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır. Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkar edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.

Ayrıca yerleşik Yargıtay uygulamasına ve Dairemizin istikrar bulan kararlarına göre fotokopi üzerinden imza incelemesi yapılması mümkün değildir. Bu nedenle imza incelemesine esas alınan borçlunun uygulamaya elverişli imzalarının bulunduğu belge asıllarının getirtilerek incelemenin bunlar esas alınarak yapılması gerekir.

Öte yandan, her hangi bir belgedeki imza veya yazının, atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak; grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması; bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özellikleri tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay'ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması; gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır. (HGK.nun 06.6.2001 tarih ve 2001/12-466 E. - 2001/483 K. sayılı kararı)

Somut olayda hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişinin kriminalistik uzmanı olduğu anlaşılmıştır. Buna göre grafoloji dalında özel ihtisas yaptığı anlaşılamayan bilirkişi tarafından düzenlenen ve yukarıda açıklanan genel ilkelere uygun bulunmayan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, yukarıda açıklanan yöntem ve ilkelere uygun olarak yeniden bilirkişi incelemesi yaptırmak ve oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir. Eksik incelemeye ve yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ :Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 04/07/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.