muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/9588, Karar No: 2021/11914, Tarih: 25.10.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/9588 E.  ,  2021/11914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada İstanbul 5. Asliye Hukuk ve İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, taraflar arasında düzenlenen alacağın temliki sözleşmesine dayalı olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, uyuşmazlığın her ne kadar alacağın temliki istemi ile açılmış ise de temel ilişkinin Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinin 6. bendinde Bankalar Kanunu'ndan doğan alacaktan kaynaklandığı, Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca ticari mahiyetteki alacak kapsamında kaldığından görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce ise, uyuşmazlığın alacağın temliki sözleşmesinden kaynaklanan edimin yerine getirilmemesi nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazına iptaline ilişkin olduğu, davacının tacir olmadığı gibi davanın da Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde 818 sayılı BK'nın 162. ve devamındaki maddeler (6098 sayılı TBK'nın 183. vd) uygulanacağından davaya bakmaya ticaret mahkemesi değil asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili dava dilekçesi ile birlikte, müvekkilinin tasfiye halinde bulunan İhlas Finans Kurumu A.Ş.'den 4.178 Amerikan Doları ve 7.922,47 Euro para alacağı bulunduğunu, tüm ülkede birçok vatandaşı olduğu gibi müvekkilinin de bahsedilen şirket tarafından uzun yıllar mağdur edildiğini, uzun yıllar bahsedilen şirketten alacaklarını tahsil edemeyen müvekkilinin İhlas Finans şirketi ile işbirliği içerisinde olduğunu öğrendiği davalı ... Day. Tük. Mal. A.Ş.'nin temlik ve ödeme teklifini kabul ettiğini, müvekkilinin uzun yıllar parasını alamadığı İhlas Finans şirketi tarafından mağdur edilmesinin sonrasında davalı şirket tarafından da mağdur edildiğini, temlik ve ibra sözleşmesinin 15/01/2011 yılında yapıldığını, davalı şirket bu süre zarfında müvekkilini sürekli olarak oyaladığını, geçen süreçte davalı şirketin müvekkile olan ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine İstanbul 4. İcra Müdürlüğü 2015/8143 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin müvekkilinin alacağını sürüncemede bırakmak amacıyla takibe itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu belirterek, davanın kabulü ile itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 fıkrası uyarınca dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, somut olayda uyuşmazlık, alacağın temliki sözleşmesinden kaynaklanan edimin yerine getirilmemesi nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir. Davacı, tacir olmadığı gibi eldeki dava da Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan değildir. Hal böyle olunca davaya bakmaya ticaret mahkemesi değil asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Bu durumda uyuşmazlığın, asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 25/10/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8894, Karar No: 2009/6155, Tarih: 30.04.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/8894 E.  ,  2009/6155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, 27.7.2004 tarihinden itibaren malülen sigortalılığının tespitine, aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının malullük aylığı istemini reddeden Kurum sataşmasının giderilerek 27.7.2004 tarihinden itibaren malul sayılması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının 26.11.2007 tarihinden itibaren malul sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Yasa’nın 28. ve 29. maddeleri olup, bu Kanuna tâbi sigortalılığın başladığı tarihte malul sayılacak derecede hastalık veya arızası bulunduğu önceden veya sonradan tespit edilen sigortalı, bu hastalık veya arızası nedeniyle malullük sigortası yardımlarından yararlanamayacağı, sigortalıların hangi hallerde çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş sayılacakları, sağlık işlemlerine ilişkin yönetmelikteki esaslara göre tespit olunacağı ve çalışma gücünü 2/3 oranında yitirdikleri tespit edilenlerin , en az beş tam yıl sigorta primi ödemiş olmak, yazılı istekte bulunmak ve istek tarihi itibariyle prim ve her türlü borçlarını ödemiş olmak şartı ile malüllük ayığından yaralanabilecekleri belirtilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 12.7.2007 tarihinde malulen emekli olmak için başvurduğu davalı Kurumca 8.5.2005 tarihinde davacının çalışma gücünün 2/3 ‘ünü kaybetmediğinden isteminin reddine karar verildiği, Burdur Devlet Hastanesi’nin 15.1.2004 ve 15.7.2004 tarihli raporlarında davacının sinir iletim bozukluğu nedeniyle işitme kaybı yaşadığı, Bucak Devlet Hastanesi’nin 8.12.2004 tarihli raporunda konuşma ve yürüme bozukluğu tespit edildiği, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesince özürlüler için düzenlenen 10.5.2004 tarihli Sağlık Kurul Raporunda davacının işitme ve görme kaybı yaşadığı çalışamaz durumda olduğu ve çalışma gücü kaybının %82 oranında olduğunun bildirildiği, yine aynı üniversite hastanesinden Yüksek Sağlık Kurulu’nun istemi üzerine hazırlanan 26.11.2007 tarihili raporda davacının görme alanının daraldığının belirlendiği tespit edilmiş ve 30.1.2008 tarihli Yüksek Sağlık Kurulu Raporunda da davacının çalışma gücünün 2/3 oranında kaybettiği ve maluliyet başlangıcının Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesinin 26.11.2007 rapor tarihi olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda davacı dava dilekçesinde malullük aylığı isteminin Kurumca reddi nedeniyle çıkan uyuşmazlığın da giderilmesini istediğinden davacının maluliyet aylığı bağlanması istemi konusunda bir karar verilmemesi usul ve yasaya aykırıdır.

Yapılacak iş davacının maluliyet aylığı bağlanması talebini 1479 sayılı Yasa’nın 28. ve 29 maddeleri kapsamında değerlendirerek aylık istemi konusunda bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 30.4.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17263, Karar No: 2014/2009, Tarih: 06.02.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/17263 E.  ,  2014/2009 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/04/2013

NUMARASI : 2011/493-2013/118

Taraflar arasında görülen davada İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04/04/2013 tarih ve 2011/493-2013/118 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında limited şirket hisse devrinden kaynaklanan borcun üstlenilmesine ilişkin 09/09/2009 tarihli protokol düzenlendiğini, buna göre davalının 15/01/2010 tarihinden başlamak üzere son taksit 15/12/2010 olacak şekilde aylık 3.000 TL den 12 eşit taksitte olmak üzere toplam 36.000 TL nin davacıya ödenmesine karar verildiğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, icra dosyasındaki 31.091,41 TL asıl alacak yönünden takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, protokol karşılığı olarak davacı tarafa R. T. A.Ş. ve D. A.Ş'den 36.610,00 TL ödeme yapıldığını, ayrıca 11.000 TL'de Av. M.. Ü.. hesabına ödendiğini, böylece faizi ile birlikte borcun tamamının eda edildiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı her ne kadar şahsı ile ödeme yapılan şirketin farklı olduğunu, ayrı özel ve tüzel kişiler olduklarını, sözkonusu ödemelerin borcun edası olarak kabul edilemeyeceğini ileri sürmüşse de, şirketin hakim ortağının davalı olması, ödemelerin yapılmış bulunması, davacının Ringtel ve Devinim Şirketleri ile herhangi bir ticari ilişiğinin tespit edilememesi karşısında davalının hakim ortağı bulunduğu şirket tarafından davacı tarafa yapılan ödemelerin ödeme olarak kabulünün gerekeceği, davacının 02/08/2011 tarih ve 01/08/2011 tarihli faturadaki malları şirkete teslim ettiğine dair bir kanıt mevcut olmadığının belirlendiği, gerekçesiyle, davanın reddine, karar verilmiştir.

Kararı, davacı ve davalı vekilleri temyiz etmiştir.

Kararı, davacı ve davalı vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan limited şirket hisse devrinden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı borçlu, borcunu davacının hakim ortak konumunda olduğu şirkete ödediğini savunmuş, davacı ise bu ödemelerin şahsına yapılmayıp, dava dışı şirkete yapılmış olmakla “kötü ödeme” niteliğinde olduğunu ileri sürdüğü gibi, esasen bu ödemelerin dava dışı şirket tarafından davalıya yapılan mal satışına ilişkin olduğunu savunmuştur. MK 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla yükümlüdür.Davalının varlığı ihtilafsız borcunu davacıya yöntemince ödediğini kanıtlaması gerekir. Dosya kapsamında doğrudan davacıya dava konusu alacakla ilgili olarak yapılmış bir ödeme sözkonusu olmayıp, davacının davalının ödeme savunmasına karşı ileri sürdüğü hususlar nedeniyle ispat yükünü üzerine aldığından söz edilemez. Davacının ödeme yapılan şirketin hakim ortağı olması bu sonucu değiştirir nitelikte değildir. Şu halde mahkemece ispat yükü ters çevrilerek davacının yapılan ödemenin bir başka hukuksal ilişkiden kaynaklanan borca ilişkin yapılmış olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamış, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün mümeyyiz davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 06.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3049, Karar No: 2019/787, Tarih: 25.06.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2017/3049 E.  ,  2019/787 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki "kadastro tespitine itiraz" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Marmaris Kadastro Mahkemesince davanın müdahil davacı yönünden kabulüne, diğer davacıların davasının reddine dair verilen 17.09.2014 tarihli ve 2013/5 E., 2014/105 K. sayılı kararın davacılar vekili tarafından temyizi üzerine, Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 30.06.2015 tarihli ve 2015/1445 E., 2015/9396 K. sayılı kararı ile:

"...Yargıtay bozma ilamında özetle; "dosya içinde mevcut nüfus kayıtları ve veraset ilamından karar tarihinden önce ve yargılama sırasında öldüğü anlaşılan davacı ... ...'nin tüm mirasçılarına tebligat çıkarılmadan ve bu şekilde yöntemince taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesinde isabet bulunmadığına" değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacı ... ve müştereklerinin davasının reddi ve müdahiller ... ve müştereklerinin davalarının kabulü ile Hisarönü Köyü çalışma alanında bulunan çekişmeli 221 ada 31 parsel sayılı taşınmazın eşit paylarla müdahiller ..., ..., ..., ... ve ... adına tesciline, çekişmeli taşınmazın 2. derece doğal sit alanında kaldığının beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmaz, kadastro tespiti sırasında Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılarak tespit edilmiştir. Davacılar ... ve müşterekleri tarafından davalı ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde Mart 1290 tarih 9/18 defter varak sayılı Hisarönü Mevkiindeki 4000 dönüm yüzölçümlü çiftlik hakkında oluşturulan tarafları; “Mezar Gediği” ve “Kırvasil Beli” ve “Dikilitaş” ve “Löngöz Çiftliği” sınırlı; Mart 1290 tarih 9/19 defter varak sayılı, Öküz (Löngöz) Çiftliği Mevkiindeki 3000 dönüm yüzölçümlü çiftlik hakkında oluşturulan, tarafları; “Mezar Gediği” ve “İnbükü” ve “Dikilitaş” ve “Gülenya Beli” ve “Löngöz Çiftliği” sınırlı; Mart 1290 tarih 9/20 defter varak sayılı, Gelibolu-Söğüt Çiftliği Mevkili 7000 dönüm yüzölçümlü çiftlik hakkında oluşturulan, tarafları “Kocaalan ve Balandağı”, “Taşbük” ve “Löngöz”, “Gökbel”, “Karadağ” ve “Mezar Gediği” ve “Çilecik Gediği” sınırlı tapu kayıtları ile bu kayıtlardan gelme Ağustos 1326 tarih 2, 3 ve 4 nolu ve Şubat 1962 tarih 1, 2 ve 3 nolu tapu kayıtlarına dayanılarak açılan tapu iptali ve elatmanın önlenmesi davası dava konusu taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Müdahiller Emine Zeytinoğlu mirasçıları ... ve müşterekleri çekişmeli taşınmazın 20.10.1995 tarihli noter senedi ile miras bırakanları tarafından satın alındığı iddiasına dayanarak davaya katılmıştır. Kadastro Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda; verilen önceki karar davacı ... ve müşterekleri vekili taraflarınca temyiz edilmekle Yargıtay Yüksek 7. Hukuk Dairesi’nin yukarıda özetli kararıyla usulden bozulmuştur. Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda müdahiller ve öncüllerinin çekişmeli taşınmaz üzerinde Medeni Kanun’un yürürlüğe girdiği 1926 yılından önce 10 yılı aşkın süre ile aralıksız, çekişmesiz ve malik sıfatıyla zilyetliğinin sürdüğü, malik sıfatıyla süren zilyetliklerinin Medeni Kanun’un yürürlüğünden sonra ve kadastro tespitine kadar kesintisiz olarak devam ettiği, bu suretle Arazi Kanunnamesi’nin 20 ve 78. maddeleri gereğince davacı ... ve müştereklerinin dayanağını oluşturan ve uygulama yeteneği bulunmayan tapu kayıtlarının hukuki kıymetini kaybettiği, müdahiller yararına edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın müdahiller adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Yukarıda belirtildiği ve dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere; davacı ... ve müşterekleri vekili tarih ve numarası yazılı tapu kayıtlarına dayanmış, davalı taraf ve müdahiller ile öncüllerinin arazi üzerindeki zilyetliklerinin malik sıfatı ile değil, kiracılık ilişkisine dayalı olduğunu ileri sürmüşler, Medeni Kanun’un yürürlüğe girmesi ile Arazi Kanunnamesi yürürlükten kalktığı için, Arazi Kanunnamesi'nin 20 ve 78. maddeleri hükümlerinin davalı ve müdahil taraf yararına uygulanma imkanının bulunmadığını iddia etmişlerdir. Davacı ... ve müştereklerinin bu iddialarına karşılık olarak karşı taraf; dayanılan tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazı kapsamadığını, Kadastro Mahkemesinin 1996/11 Esas sayılı dosyasında yapılan kapsam belirlemesinin kendileri yönünden bağlayıcı olamayacağını, kayıt maliki ile davacılar arasında akdi veya ırsi bir ilişkinin kurulamaması sebebiyle davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, taşınmaz üzerindeki çok uzun süreli zilyetliğin kiracılık değil malik sıfatıyla sürdüğünü, davacı ... ve müştereklerinin dayanağını oluşturan tapu kayıtları taşınmaza uysa dahi uzun süreli nizasız kullanma nedeniyle kaydın hukuki kıymetini kaybettiğini, kendileri adına edinme koşullarının oluştuğunu ileri sürmüştür. Bu iddia ve savunma çerçevesinde yerel mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulamanın yeterli olup olmadığı, delillerin değerlendirilmesinde hataya düşülüp düşülmediği, varılan sonucun usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığı konularında yargıya varmadan önce, tarafların iddia ve savunmaları ile ilgili olarak ileri sürdükleri yukarıda özetlenen tüm vakıa ve delillerin ayrı ayrı tahlillerinin yapılıp buna göre bir sonuca ulaşılması uygun olacaktır. Şöyle ki;

1- Davacı ... ve müştereklerinin kök kayıt malikinin mirasçısı olup olmadığı: Karşı taraf, kayıt maliki ile davacı ... ve müşterekleri ile murisi Habibe Hanım arasında irs ilişkisi olmadığını ileri sürmüşlerse de; davacı ... ve müştereklerinin Habibe Hanımın mirasçısı oldukları hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Tereddüt, karşı tarafın iddia ettiği gibi Habibe Hanımın tapu maliki Hacı Fevzi’nin kızı olup olmadığı konusundadır. Dosyada Habibe Hanımın nüfus kaydı mevcut olup, bu kayıtta baba adı Mustafa Fevzi’dir. Tapu kayıtlarında ise “Hacı Fevzi kızı” olarak geçmektedir. Ancak ibraz edilen ve Osmanlı arşivleri ile şer’i sicil kayıtları üzerinde yapılan araştırmanın yer aldığı klasör içindeki belgeler arasında yer alan 1303 tarihli vekaletnamede; vekil eden olarak “Muğla, Şeyh Bedrettin Mahallesi sakinlerinden Hacı Fevzi Efendi Zade Şevket Ağa İbn-i Mustafa Fevzi Efendi adı geçmektedir. Şevket Ağanın Habibe Hanımın kardeşi olduğu sabittir. Yine Şer’i sicil defterinde kayıtlı Şevket Ağaya ait bir dilekçede “Hacı Fevzi Efendi Zade Şevket Ağa İbn-i Mustafa Efendi, İbn-i Hacı Osman” ve “kız kardeşim Habibe Hanım İbnetü Mustafa Fevzi Efendi İbn-i Hacı Osman” yazılıdır. Yine aynı belgeler içerisinde yer alan Orman ve Maadin Nezaretinin Sadaret Makamına sunduğu 4 Nisan 1311 tarihli tezkerede “Muğlalı Mütevefta Hacı Fevzi Efendi Kerimesi Habibe Hanımın uhdei tasarrufunda bulunan Gelibolu Erköz “Hisarönü Nam Çiftliklerin” ifadeleri yer almaktadır. Bu ve benzeri kayıtlardan Hacı Fevzi ile Mustafa Fevzi’nin aynı kişi ve Habibe Hanımın Hacı (Mustafa) Fevzi’nin kızı olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla karşı tarafın kayıt maliki ile davacı ... ve müştereklerinin murisi Habibe hanım arasında irs ilişkisi olmadığına ilişkin iddiasında isabet bulunmamaktadır.

2- Çiftlik tapu kayıtlarının nitelikleri ile Arazi Kanunnamesi'nin uygulanıp uygulanamayacağı: Dosya kapsamına, tapu kayıtlarının cinsine, niteliğine ve bilirkişi raporlarına göre çiftlik tapu kayıtlarının oluşumunda geçen Mihrişah Valide Sultan Vakfı; bir hanedan vakfı olup, bu gibi vakıflar çerçevesinde yapılan tahsisler, bugünkü anlamı ile mülkiyetin (eski tabirle rakabenin) tahsisi değil, miri arazinin gelirinin tahsisi niteliğindedir. Osmanlı İmparatorluğunda ilke olarak Padişah tarafından; arazinin özel mülkiyete geçirilerek vakıf kurulmasına (sahih vakıf) izin verilmemiş, arazinin gelirinin vakıf amacına tahsis edilmesine (gayrisahih vakıf) izin verilmiştir. Yani; dava konusu taşınmazlar miri arazi niteliğindeki arazilerden olup, kurulan vakıf da gayrisahih nitelikli vakıflardandır ve olayda 1858 tarihli Arazi Kanunnamesinin uygulanmasına, tapu kayıtlarının oluşum şekli itibariyle bir engel bulunmamaktadır.

Yine, Arazi Kanunnamesinin uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığını saptamak amacıyla, davacı ... ve müştereklerinin dayanaklarını oluşturan çiftlik tapu kayıtlarının hukuki değerlerini kaybedip kaybetmedikleri yönünden yapılacak değerlendirmenin her bir taşınmaz yönünden ayrı ayrı yapılması zorunludur. Bir parsel ve zilyet yönünden hukuki değerini koruyan tapu kaydının diğer bir parsel yönünden hukuki değerini kaybetmesi mümkün olup, tapu kayıtlarının tüm parseller yönünden genel geçerli bir değerlendirmeye ve kabule tabi tutulmasında isabet bulunmamaktadır.

3- 1274 (1858) tarihli Arazi Kanunnamesinin tespit ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunup bulunmadığı ve şartları mevcut olduğu takdirde uygulanıp uygulanamayacağı: Medeni Kanun’un 4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra Arazi Kanunnamesi'nin Medeni Kanun’a aykırı olmayan hükümlerinin yürürlükte bulunup bulunmadığı uzun süre tartışılmıştır. Bazı hukukçular Medeni Kanun'un taşınmaz mal mülkiyetini yeni baştan düzenlediğini, 864 sayılı Uygulama Kanunu’nun 43. maddesi ile Arazi Kanunnamesinin yürürlükten kaldırıldığının kabul edilmesi gerektiği savunmuşlarsa da; tatbikatta Arazi Kanunnamesi'nin Medeni Kanun'a aykırı olmayan hükümlerinin yürürlükte bulunduğu kabul edilmiş, uygulamada istikrarlı olarak bu yönde sürdürülmüştür. Arazi Kanunnamesi'nin Medeni Kanun’a aykırı olmayan hükümlerinin yürürlükte olduğunu kabul eden hukukçular; 864 sayılı Uygulama Kanunu’nun 43. maddesinde “Mecelle” açıkça yürürlükten kaldırıldığı halde, Arazi Kanunnamesi'nin kaldırılan Kanunlar arasında sayılmamasını, Medeni Kanun’un kabulünden sonra, ancak yürürlüğünden önce kabul edilen 2.5.1926 tarih 87 sayılı Kanunla Arazi Kanunnamesi'nin 68, 69, 70, 71, 74, 76, 84 ve 85. maddeleri yürürlükten kaldırıldığı halde diğer maddelerin yürürlükte olduğunun kabul edilmiş bulunduğunu, Yargıtay’ın 27.1.1943 tarih 5/7 ve 9.2.1944 tarih 4 numaralı İçtihadı Birleştirme Kararları ile 28 Şubat 1998 tarihinde yürürlüğe giren 4342 sayılı Mera Kanunu’nun 36. maddesi ile Arazi Kanunnamesinin 97, 98, 99, 100, 101, 102 ve 105. maddelerinin yürürlükten kaldırılmasını görüşlerine dayanak yapmışlardır. Dairemiz de Arazi Kanunnamesinin Medeni Kanun’a aykırı düşmeyen hükümlerinin, bu arada Arazi Kanunnamesi'nin 20 ve 78. maddelerinin yürürlükte olduğunu kabul etmiş ve uygulamasını bu yönde sürdürmüştür. Daha önceki dönemlerde gayrimenkul davalarına bakmakla görevli bulunan Yargıtay Dairelerinin de benzer uygulamalarda bulunmuş oldukları bilinmektedir. Bu durumda davaya konu parselin tespiti ve dava tarihi itibariyle, Medeni Kanun'a aykırı düşmeyen Arazi Kanunnamesinin hükümlerinin bu arada Arazi Kanunnamesinin 20. ve 78. maddelerinin yürürlükte bulunduğunun kabulü ile olayda anılan yasa hükümlerinin uygulanması gerekip gerekmediğinin araştırılıp tartışılması zorunludur.