muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/2943, Karar No: 2007/7424, Tarih: 12.07.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/2943 E.  ,  2007/7424 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İstanbul 3. İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki şikayet davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili sıra cetvelinin ... Akaryakıt Gümrük Müdürlüğü’ne tebliğ edildiğini, bu tebliğin usulsüz olduğunu, dava süresinin kendisinin sıra cetveline ıttıla kesbettiği 30.05.2006 tarihinden başlatılması gerektiğini ileri sürmüş;

İcra Mahkemesi'nce davacı vekilinin tebligat usulsüzlüğüne yönelik itirazının kabulü ile sıra cetvelinin 30.05.2006 tarihinde tebliğ edildiğinin kabulüne, ancak yasal süre geçirildikten sonra 07.06.2006 tarihinde açılan davanın süre yönünden reddine karar verilmiş; hüküm davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İcra ve İflas Kanunu’nun 366 ncı maddesi uyarınca ONANMASINA, 12.07.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3558, Karar No: 2024/4469, Tarih: 03.07.2024

**8. Hukuk Dairesi         2022/3558 E.  ,  2024/4469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 19. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında İstanbul Anadolu 19. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, davalı dernek yönetiminin temelini oluşturan 19.03.2016 ve 25.09.2016 tarihli önceki genel kurulların mahkemece yok hükmünde sayıldığı, dolasıyla dava konusu 10.12.2017 tarihli genel kurul toplantısı ve bu toplantıda oluşan yönetim organlarının da hukuksuz olduğu ileri sürülerek 10 Aralık 2017 tarihinde yapılmış genel kurul toplantısının ve bu toplantıda alınan kararların yok hükmünde sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın süresinde açılmadığını, usulden reddedilmesi gerektiğini, davacının tüketici sorunları derneğinde demokratik yollardan seçilemediği için mahkeme yoluyla dernek yönetimini zaafiyete uğratma çabasında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, İstanbul Anadolu 15. Asliye Hukuk Mahkemesi 2016/369 Esas, 2017/55 Karar sayılı ilamıyla 19.03.2016 tarihli genel kurulun yok hükmünde olduğu derecatten geçmek suretiyle kesinleştiğinden bu kişilerin tekrar genel kurul yapıp, karar almalarının bağlayıcı ve geçerli olmadığı kanaatine varılarak 10.12.2017 tarihli genel kurul toplantısı ve bu toplantıda alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, Dairenin 2017/824 Esas, 2017/884 Karar sayılı kaldırma kararında da belirttiği üzere derneğe kayyım atanmasına bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olmasına, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından, yasaya aykırı bir durum bulunma bulunmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 33 üncü maddesinde hâkimin, Türk Hukukunu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava, davalı derneğin 10.12.2017 tarihli genel kurulu ile iş bu genel kurulda alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Dernekle ilgili açılan davalarda yetkili mahkeme belirlenirken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda iki ayrı düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir.

Kesin yetki kuralının öngörüldüğü 14/2 inci maddede, özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, mevcut bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu, bu özel ve sınırlı hal dışında kesin yetki kuralının mevcut olmadığı, maddede düzenlenen yetkinin, kesin nitelikte olup kamu düzenine ilişkin olduğundan Mahkemece yargılamanın her safhasında re'sen dikkate alınması gerekmektedir.

Kesin yetki kuralı dışındaki genel yetkili mahkeme ise, 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 9 uncu maddesini karşılayan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinde düzenlenmiş olup buna göre; yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Ayrıca aynı Kanun'un 19/4 üncü maddesine göre de yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir. Hakim doğrudan (re'sen) yetkisizlik kararı veremez.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 51 inci maddesinde; tüzel kişinin yerleşim yerinin, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yer olduğu, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun (5253 saylı Kanun) 2 inci maddesinde ise, bu Kanunun uygulanmasında, derneğin yerleşim yerinin, yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü yeri, dernek merkezinin ise derneğin yerleşim yerinin bulunduğu il veya ilçeyi ifade ettiği hükme bağlanmıştır.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 51 inci maddesinde; tüzel kişinin yerleşim yerinin, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yer olduğu, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun (5253 saylı Kanun) 2 inci maddesinde ise, bu Kanunun uygulanmasında, derneğin yerleşim yerinin, yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü yeri, dernek merkezinin ise derneğin yerleşim yerinin bulunduğu il veya ilçeyi ifade ettiği hükme bağlanmıştır.

Somut olayda, genel kurul toplantısı ile toplantıda alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespiti istenilen dernek tüzüğünde (Dernek Tüzüğü 1/1.md) merkezinin İstanbul (İstanbul Adliyesi yargı çevresinde) olarak belirtildiği anlaşılmaktadır. Derneklerle ilgili mevzuatta düzenlenen dernek ile üyeler arasındaki davaların dernek merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemede bakılacağına dair yetki kuralı kesin nitelikte olup kamu düzenine ilişkin olduğundan Mahkemece re'sen gözönüne alınması gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesi gereği yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olup, dava şartlarının 115 inci madde gereği yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir. Yine aynı Kanun'un 19 uncu maddesi gereği yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır. Bu durumda Mahkemece, derneğin merkezi olan İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinin üyenin açtığı dernek genel kurulu ile alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespiti davasında kesin yetkili olması sebebi ile yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilip hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/177, Karar No: 2017/6203, Tarih: 06.12.2017

**14. Ceza Dairesi         2015/177 E.  ,  2017/6203 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun basit cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosyanın incelenmesinde, 14.03.2013 tarihli gerekçeli kararda zabıt katibinin ıslak imzası ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinde yapılan kontrole göre elektronik imzasının bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu imza eksikliği tamamlandıktan sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.12.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2873, Karar No: 2013/4612, Tarih: 25.03.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/2873 E.  ,  2013/4612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalı vekili mahkeme kararını temyiz etmiş ise de, dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydının yapıldığını gösteren ve ayrıca ödenmesi gereken harcın alındığına dair belge ya da bilgi dosya içerisinde bulunmamaktadır. Sözkonusu dilekçenin süresinde temyiz veya (muhabere) defterine kaydedilip edilmediği araştırılarak kaydedilmediğinin ve harcının yatırılmadığının inceleme sonucu anlaşılması halinde keyfiyetin tutanakla tespit edilip başkaca işlem yapılmadan; süresinde kayıt yapılmış ve harcı da alınmışsa kayıt tarihi bildirilmekle birlikte harcın alındığına dair belgenin dosyasına konulması ve dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi, deftere kaydı yapılmış ve ancak temyiz harcı alınmamışsa HUMK nun 2494 Sayılı Kanun ile değiştirilen 434.maddesinin 3.fıkrası uyarınca gerekli tebligat yapılarak harcın süresinde tamamlanmasından,

2-Bilirkişi raporunda değerlendirmeye alınan buğday, buğday samanı, nohut ve arpanın 2011 yılına ilişkin kuru ve sulu arazide dekar başına ortalama verimini ve üretim giderlerini (masraf kalemleri ayrı ayrı açıklanmak suretiyle) ile kg başına ortalama satış fiyatlarını gösteren veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden sorularak alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6953, Karar No: 2009/7720, Tarih: 02.07.2009

**1. Hukuk Dairesi         2009/6953 E.  ,  2009/7720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BEYKOZ 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 21/05/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden makili olduğu çekişme konusu taşınmazlarına davalıların haklı ve geçerli bir neden olmaksızın müdahalede bulunduklarını ileri sürerek, elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisile karar  verilmesini istemiştir.

Davalılar, iyiniyetli olduklarını, yıkımın fahiş zarar doğuracağını belirtip, uygun bir bedel karşılığında tecavüzlü kısmın kendilerine verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi  raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne varki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde, HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa kararda; ... "elatmanın önlenmesi ve ecrimisilin kabulüne"... gerekçeli kararda ise ... "elatmanın önlenmesi, ecrimisil ve yıkımın kabulüne" ... karar  verilmek suretiyle kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428. maddesi ereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 2.7.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2599, Karar No: 2019/5077, Tarih: 03.10.2019

**20. Ceza Dairesi         2017/2599 E.  ,  2019/5077 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARLA

İLGİLİ BİLGİLER:

Mahkeme : TEKİRDAĞ 2. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

TCK'nın 53. maddesinin uygulanması ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve E.2014/140; K.2015/85 sayılı kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 03/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23448, Karar No: 2017/8757, Tarih: 11.12.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/23448 E.  ,  2017/8757 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ile davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesi 1. fıkrası ile “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş olup, 21. maddenin 4. fıkrası ise 3. kişilerin sorumluluğu "İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir." şeklinde düzenlenmiştir.

İnceleme konusu davada; 30.01.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda vefat eden sigortalının hak sahiplerine yapılan gelirin tahsilinin talep edildiği, mahkemece talep gibi kabule karar verildiği, davalılar... Enerji Metal İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile ...Mühendislik Makina İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında... firmasına ait fabrikanın kurutma fırını bacası atık gazlarından sıcak su elde etmek amacıyla ekonomizer cihazı takılmak üzere 26.12.2012 tarihli sözleşme yapıldığı, kaza olayının ...firmasında elektrikçi olarak çalışan ... ile beraberinde gelen ve kendi adına serbest çalışan Kenan Kaya'nın elektrik ve elektro mekanik otomasyon sistemlerinin kurulum ve ayarlarını yaptıkları sırada meydana geldiği, işyerinde ekonomizerin kurulduğu yerin yanında galvaniz kaplama sistemi ile ilgili havuzların olduğu, bu nedenle kaza sırasında fabrikadaki rutin işlerini yapmakta olan işçilerden sigortalı da içlerinde olmak üzere ve ..., Kenan Kaya ile birlikte yedi kişinin vefat ettiği, sekiz kişinin yaralandığı, Sosyal Güvenlik Kurumu raporunda olayın iş kazası olduğu, kazanın meydana gelmesinde... ...Ltd. Şti.'nin %25, ... ve onun işvereni ...Mühendislik Makina İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. 'nin müştereken % 75 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, dosyada alınan 25.06.2014 tarihli raporda ...Müh...Lti.Şti.'nin % 100 kusurlu bulunduğu,... Enerji .. Ltd. Şti.'ne kusur verilmediği, mahkemece karara da esas alınan 15.12.2014 tarihli raporda ise ...Mühendislik Makina İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin % 50,... Enerji...Ltd. Şti.'nin % 20, ...'nın % 30 kusurlu olduğunun belirtildiği, ...C.Başsavcılığı tarafından alınan 26.02.2013 tarihli raporda ...Müh...Ltd. Şti.'nin sahibi ... asli kusurlu,... Enerji Metal İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin sahibi ... tali kusurlu bulunduğu, daha sonra ceza dosyasında alınan 06.12.2013 tarihli raporda ise ... ile ...'nin kusursuz, ...'nın kusurlu olduğunun belirtildiği, ...1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/94 Esas, 2014/87 Karar sayılı kararı ile ... ile ...'nin beraatine karar verilmiş ise de Yargıtay 12.Ceza Dairesinin 2015/1980 Esas, 2016/9867 Karar sayılı 09.06.2016 tarihli ilamı ile sanıkların kusursuz bulunarak beraatlerine karar verilmesinin yerinde olmadığı yönünden bozulduğu anlaşılmaktadır.

... Enerji ..Ltd. Şti. İle ...Müh....Ltd. Şti arasında ekonomizer cihazının kurulumu için sözleşme yapılmış olduğundan yapılan işin istisna akdi kapsamında olduğunun kabulü ve... Enerji ...Ltd. Şti.'nin işçisi olup kazada vefat eden işçiler yönünden ...Müh....Ltd. Şti.'nin 3. kişi olduğunun tespiti yerindedir.

... Enerji ..Ltd. Şti. İle ...Müh....Ltd. Şti arasında ekonomizer cihazının kurulumu için sözleşme yapılmış olduğundan yapılan işin istisna akdi kapsamında olduğunun kabulü ve... Enerji ...Ltd. Şti.'nin işçisi olup kazada vefat eden işçiler yönünden ...Müh....Ltd. Şti.'nin 3. kişi olduğunun tespiti yerindedir.

Mahkemece hükme esas alınan 15.12.2014 tarihli bilirkişi raporunda... Enerji...Ltd.Şti.'nin, ...firması tarafından yapılan çalışmalar esnasında kendi çalışanlarının da aynı bölümde çalışmalarına izin verdiği, bu durumun çalışanların sağlık ve güvenliği için uygun olmadığı, yapılan çalışma esnasında ortaya çıkabilecek tehlikeli durumlarla ilgili ...firmasından bilgi alarak gerekli denetimleri yapması gerektiğinden bahisle ilgili firmanın % 20 oranında kusurlu olduğu belirtilmiş ise de... Enerji ...Ltd.Şti.'nin hangi sebeplerle sorumluluğu olduğunun yeterince incelenmemiş ve açıklanmamış olması, ayrıca kaza ile ilgili alınan kusur raporları arasında çelişki olmasına rağmen bu çelişki giderilmeden karar verilmiş olması isabetli değildir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 77’nci maddesi uyarınca, işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Anılan madde ile, işverenlere, işçi sağlığı ve iş güvenliği kavramından kapsamlı olarak, her türlü önlemi almak yanında, bir anlamda objektif özen yükümlülüğü de öngörülmektedir. Bu itibarla işverenin, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçinin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı takdirde gerekmeyeceği gibi bir düşünce ile almaktan sarfınazar etmesi kabul edilemez.

Ancak işverenin, üçüncü kişilerin ve sigortalının iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespitinde iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin bu şekilde belirlenmesi gerekir.

Ancak işverenin, üçüncü kişilerin ve sigortalının iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespitinde iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin bu şekilde belirlenmesi gerekir.

Bu bağlamda; öncelikle ceza dosyası getirtilerek ... ile ... hakkında ne karar verildiği incelenmeli, ceza dosyasında mahkum olmaları halinde bu kişilerde kusur dağılımına dahil edilmeli, kaza nedeniyle yedi kişinin öldüğü, sekiz kişinin de yaralandığı dikkate alınarak diğer kişiler yönünden işlem yapılıp yapılmadığı, dava açılıp açılmadığı araştırılmalı, ilgili firmalar tarafından alınması gerekli önlemlerin neler olduğunu, bu önlemlerin alınıp alınmadığını, nedenleri ile birlikte açıklayan, tarafların kusur oran ve aidiyetlerini belirleyen, raporlar arasındaki çelişkiyi gideren, denetime elverişli, konusunda uzman yeni bilirkişi heyetinden oluşa uygun rapor alınmalı ve elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 11/12/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.