muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/36133, Karar No: 2019/3185, Tarih: 11.02.2019

2- Davacı yaz aylarında 09.00-19.30 saatleri, kış aylarında ise 09.00-19.00 saatleri arasında hafta sonu ise 09.00-15.00 saatleri çalıştığını iddia etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacının çalışma saatlerinin hafta içi yaz ayları için 09.00-19.00 saatleri arası bu dönem dışındaki aylar için ise 09.00-19.30 saatleri, hafta sonu ise 09.00-16.00 saat arası olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Ancak; Dairemizce incelenen ve onama kararı verilen ve davalı işyerinde çalışan davacı tanığına ait ... E., 2018/19589 K. sayılı dosyada çalışma saatleri yaz dönemi olarak kabul edilen 1 Nisan-1 Ekim döneminde 09.00-19.30 saatleri arası, kış dönemi olarak kabul edilen 1 Ekim -1 Nisan döneminde ise 09.00-19.00 saatleri arasında olduğu, hafta sonu çalışmasının ise 09.00-15.00 saatleri arasında olduğu kabul edilmiş ve mahkemece buna göre karar verilmiştir.

Davacı yaz dönemi 09.00-19.30, kış döneminde ise 09.00-19.00 saatleri arası çalıştığını, hafta sonu 09.00-15.00 arası çalıştığını iddia etmesine rağmen mahkeme tarafından yaz dönemi için Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarının kabulü ile 09.00-19.00 saatleri arasında, bu dönem dışında kalan aylar için ise 09.00-19.30 arasında, hafta sonu ise 09.00-16.00 saatleri arası çalışmanın olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Mahkemece gerekirse bilirkişiden ek hesap raporu alarak yukarıda belirtilen esaslara göre HMK.nın 25. maddesindeki maddi vakıa ile bağlılık ilkeside gözetilerek fazla mesai ücreti hesabı yapılmalı ve yine gerektiği takdirde davalı yararına usuli müktesep hak gözetilerek fazla mesai ücreti ile ilgili bir karar verilmelidir.

Buna göre davacının fazla mesai ile igili talebi, hafta içi yaz dönemi olan 1 Nisan- 1 Ekim arası dönemde 09.00-19.30 saatleri, kış dönemi olan 1 Ekim-1 Nisan arası dönemde ise 09.00-19.00 saatleri arasında, hafta sonu ise 09.00-15.00 saatleri arasında çalıştığı kabul edilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F)SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.02.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/30121, Karar No: 2014/6053, Tarih: 05.03.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/30121 E.  ,  2014/6053 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/05/2013

NUMARASI : 2011/400-2013/363

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 25.12.2010 tarihinde rahatsızlanması sonucu davalı hastaneye başvurduğunu, hastanenin acil servisinde muayene edilip iğne yapıldığını, yapılan iğne sonucunda sol ayağının tamamen uyuştuğunu ve ayağa kalkamadığını ve hala ağrılarının devam edip yürümekte zorlandığını, iş gücü kaybına uğradığını ve işlerini yardımla yürütebildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.500 TL maddi ve 50.000 tl manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, ilacın nörotoksit etki gösterebilceğini, bu durumdan kimsenin sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalı ve iğneyi enjekte eden dava dışı kişiye karşı başlatılan adli soruşturma dosyası kapsamında Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulundan alınan rapora göre davacının şikayetlerinin davalının hastanesinde yapılan enjeksiyon sonrası beklenebilir komplikasyon olarak değerlendirilmesi gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Bir davada dayanılan maddi olguları hukuksal açıdan nitelendirmek ve uygulanacak yasa hükümlerini bulmak ve uygulamak HUMK'nın 76. maddesi gereği doğrudan hakimin görevidir. Davacı davalının hastanesinde yapılan enjeksiyon uygulaması sonucu zarara uğradığı iddiası ile eldeki tazminat davasını açmıştır. Davanın temeli vekillik sözleşmesi olup, 2013/30121 2014/6053

Bir davada dayanılan maddi olguları hukuksal açıdan nitelendirmek ve uygulanacak yasa hükümlerini bulmak ve uygulamak HUMK'nın 76. maddesi gereği doğrudan hakimin görevidir. Davacı davalının hastanesinde yapılan enjeksiyon uygulaması sonucu zarara uğradığı iddiası ile eldeki tazminat davasını açmıştır. Davanın temeli vekillik sözleşmesi olup, 2013/30121 2014/6053

Özen borcuna aykırılığa dayandırılmıştır (BK m. 386-390). Vekil, vekalet görevine konu işi görürken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de, bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın, yaptığı işlemlerin, eylemlerin ve davranışların özenli olmayışından doğan zararlardan dolayı sorumludur. Vekilin sorumluluğu, genel olarak işçinin sorumluluğuna ilişkin kurallara bağlıdır. Vekil, işçi gibi özenle davranmak zorunda olup, en hafif kusurundan bile sorumludur (BK m. 321/1). O nedenle tedaviyi üstlenen hastane ve doktorların meslek alanı içinde olan bütün kusurları, hafif de olsa, sorumluluğun unsuru olarak kabul edilmelidir. Doktor ve hastane, hastasının zarar görmemesi için, mesleki tüm şartları yerine getirmek, hastanın durumunu tıbbi açıdan zamanında ve gecikmeksizin saptayıp, somut durumun gerektirdiği önlemleri eksiksiz biçimde almak, uygun tedaviyi de yine gecikmeden belirleyip uygulamak zorundadır. Asgari düzeyde dahi olsa, bir tereddüt doğuran durumlarda, bu tereddüdünü ortadan kaldıracak araştırmalar yapmak ve bu arada da, koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdür. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında bir seçim yapılırken, hastanın ve hastalığın özellikleri gözönünde tutulmak, onu risk altına sokacak tutum ve davranışlardan kaçınılmak ve en emin yol seçilmek gerekir. Gerçekten de müvekkil (hasta), mesleki bir iş gören vekilden, tedavinin bütün aşamalarında titiz bir ihtimam ve dikkat göstermesini beklemek hakkına sahiptir. Gereken özeni göstermeyen vekil, BK'nun 394/1. maddesi hükmü uyarınca, vekaleti gereği gibi ifa etmemiş sayılmalıdır. Tıbbın gerek ve kurallarına uygun davranılmakla birlikte sonuç değişmemiş ise, doktor ve hastane sorumlu tutulmamalıdır.

Somut olaya bakıldığında, dava, davacının davalı hastanede kendisine yapılan enjeksiyon sonucu uğramış olduğu zararlardan dolayı davalı hastane aleyhine açmış olduğu maddi ve manevi tazminat taleplerinden ibarettir. Mahkemece, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan 7.9.2011 tarihli rapor dikkate alınarak, davacının yakınmalarının, enjeksiyon sonrası beklenebilir komplikasyon olduğu değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, karara esas adli tıp kurulu raporunun davacının iddia ettiği gibi yanlış enjeksiyon yapılıp yapılmadığı hususunu yeterince aydınlatmış olmaması ve davacının şikayetlerinin hala devam ettiği hususları da gözönünde bulundurularak, dosyanın tomar halinde üniversitelerden seçilecek, konusunda uzman bilirkişilere tevdi edilerek taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine açık, ayrıntılı ve gerekçeli rapor tanzim edilmesinin istenmesi, bundan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan kararın temyiz eden davacı yararına (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 05.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.

AY.
Yargıtay — Esas No: 2023/588, Karar No: 2024/22, Tarih: 24.01.2024

**Hukuk Genel Kurulu         2023/588 E.  ,  2024/22 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1359 E., 2022/1468 K.

KARAR : YİDK kararının iptali yönünden reddine, hükümsüzlük talebi

hakkında karar verilmesine yer olmadığına

ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.06.2022 tarihli ve

2021/177 Esas, 2022/4514 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurumun istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın YİDK kararının iptali yönünden reddine, hükümsüzlük talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı şirketin 2015/41954 sayılı “MAKRO SOFT” ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, anılan başvuruya karşı müvekkilince yapılan itiraz üzerine Markalar Dairesi kararı ile ilk aşamada davalı marka başvurusunun bir kısım mal ve hizmetlerde reddedildiğini, kalan mallar bakımından müvekkilinin itirazının reddine karar verilmesi üzerine bu karara karşı YİDK nezdinde itirazda bulunulduğunu, bu itirazın dava konusu YİDK kararıyla reddedildiğini, kararın hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin “MAKRO”, “MACRO” ve “MACROCENTER” esas ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, markalar arasında 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8/1-b maddesi kapsamında karıştırılmaya neden olacak düzeyde benzerliğin bulunduğunu, müvekkiline ait markalarının ayırt ediciliğinin yüksek olduğunu, marka başvurusunun kötüniyetli olduğunu ileri sürerek 2016-M-10140 sayılı YİDK kararının iptali ile davalı şirkete ait marka başvurusunun tescili hâlinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Kurum vekili; YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, markadaki esas unsurun zayıf ibare olduğunu, karıştırılmaya neden olacak mal ve hizmetlerin davalı marka başvurusu kapsamından çıkarıldığını, kalan mal ve hizmetler bakımından karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı şirket usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

II. CEVAP

1. Davalı Kurum vekili; YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, markadaki esas unsurun zayıf ibare olduğunu, karıştırılmaya neden olacak mal ve hizmetlerin davalı marka başvurusu kapsamından çıkarıldığını, kalan mal ve hizmetler bakımından karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı şirket usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 07.06.2018 tarihli ve 2016/478 Esas, 2018/196 Karar sayılı kararı ile; markalar arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında karıştırılmaya neden olacak düzeyde benzerliğin bulunduğu, aynı KHK’nın 8/4 üncü maddesi kapsamında tanınmışlığa dair iddia bakımından değerlendirme yapılmasına gerek bulunmadığı, kötüniyet iddialarını ispata yeter delilin mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu YİDK kararının iptaline, davalı şirkete ait markanın tescil edilmemiş olması nedeniyle hükümsüzlük talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 25.09.2020 tarihli ve 2019/390 Esas, 2020/763 Karar sayılı kararı ile; dava konusu marka başvurusuna itiraz olarak davacı tarafça birçok marka mesnet gösterilmiş ise de bu markalarından sadece 99/296 ve 99/1458 sayılı markaların benzer bulunduğu, bu kapsamda davacının itirazının kısmen reddine karar verildiği, Markalar Dairesinin bu kararına karşı davacı itirazı sonrasında YİDK tarafından sadece davacının mesnet 99/296 ve 99/1458 sayılı markaları kapsamında değerlendirme yapılarak itirazın reddine karar verildiği, davanın davalı şirketin marka başvurusu ile davacının itirazına mesnet 99/296 ve 99/1458 sayılı markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında iltibas bulunup bulunmadığı hususunda kaldığı, 99/296 ve 99/1458 sayılı markalarının asli unsurları "MAKRO SUPER CENTER" ibarelerinden oluştuğu ve bu ibarede yer alan “MAKRO” kelimesinin dilimizde “büyük, geniş” anlamlarına geldiğinden ayırt ediciliğinin düşük olduğu, taraf marka ibarelerinde yapılan bütünsel değerlendirme neticesinde markalar arasında 556 sayılı KHK’nın 8/1-b anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, aynı KHK’nın 8/4 üncü maddesinin marka tesciline engel olamayacağı gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın YİDK kararının iptali yönünden reddine, davalı şirketin marka başvurusu tescil edilmediğinden hükümsüzlük talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...1- Dava, YİDK kararının iptali, markanın hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesince markanın tescil edilmemiş olması sebebiyle hükümsüzlük talebi konusunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi isabetli olmuştur. Ancak, YİDK kararının iptali istemi ile ilgili olarak davacı şirketin itirazına gerekçe gösterdiği markaları arasından 99/293, 99/295, 99/296, 2004/41535 ve 99/1458 sayılı markaların benzer olduğu, bunlardan da sadece 99/296 ve 99/1458 sayılı markaların tescil kapsamları itibarı ile dava konusu başvuru markasıyla aralarında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu değerlendirilerek karar verildiği, zaten Markalar Dairesi Başkanlığınca 99/296 ve 99/1458 sayılı markaların benzer bulunması nedeni ile 35. sınıftaki bazı hizmetlerin başvurudan çıkartıldığı YİDK tarafından işaretsel olarak benzer olmakla birlikte tescil kapsamlarının farklı olduğu gerekçesiyle 99/293, 99/295 ve 2004/41535 sayılı markalar yönünden itirazın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Davalı şirket de başvurunun reddine dair TPMK kararı aleyhine dava açmamıştır. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince 99/293, 99/295, 99/296, 2004/41535 ve 99/1458 sayılı markaların benzer olduğu kabul edilerek itiraza gerekçe bu beş markanın tescil kapsamları itibarı ile YİDK kararının yerinde olup olmadığının ve başvuru markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesinin gerekip gerekmediği hususunun tartışılması gerekirken, hatalı gerekçeyle ve eksik incelemeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmiş olması doğru olmamış ve bu nedenle hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre, davacının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

2-Bozma sebep ve şekline göre, davacının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile önceki gerekçeye ilaveten; YİDK kararındaki değerlendirmenin davacının 99/296 ve 99/1458 sayılı markaları kapsamında yapıldığı ve İlk Derece Mahkemesince de bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde verilen kararın davacı tarafça istinaf edilmediği, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf sebepleriyle bağlı olup uyuşmazlığın davalının başvurusu ile davacının mesnet 99/296 ve 99/1458 sayılı markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında iltibas bulunup bulunmadığı hususunda kaldığı, emsal Özel Daire kararlarında da kabul edilip açıklandığı üzere tanımlayıcılığa yakın olan ibareleri içeren markaların koruma düzeylerinin düşük tutulması ve sadece ayırt edicilik taşımayan ekleri ile oluşturdukları biçimler itibariyle korunmaları gerektiği, davalı şirketin marka başvurusundaki “MAKRO” ibaresi yanına eklenen “SOFT” ibaresinin markaya yeterli düzeyde ayırt edicilik sağladığı, bu durumun taraf markaları arasında iltibas riskini ortadan kaldırdığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; itiraza mesnet tüm markaların benzerlik değerlendirmesinde dikkate alınması gerektiğini, davalı şirkete ait marka ile müvekkiline ait markalar arasında 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi kapsamında karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu, başvuru markasının seri marka olarak algılanma ihtimalinin bulunduğunu, markalar arasında bağlantı kurulabileceğini, müvekkilinin markasının tanınmış olup ayırt edici niteliğinin yüksek olduğunu, davalı şirketin bunlardan istifade etme amacıyla marka tescil başvurusunda bulunduğunu belirterek direnme kararını temyiz etmiştir.

C. Uyuşmazlık

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dava konusu “MAKRO SOFT” ibareli marka başvurusu ile davacıya ait 99/293, 99/295, 99/296, 2004/41535 ve 99/1458 sayılı markalardaki "MAKRO" ve "MACRO" esas unsurlu ibarelerin benzer olarak kabul edilip itiraza mesnet markaların tescil kapsamları itibarı ile ileri sürülen iddialar bakımından YİDK kararının değerlendirilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

556 sayılı KHK'nın 7, 8, 9, 35 ve 42 nci maddeleri.

2. Değerlendirme

1. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukuki kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar bulunmaktadır.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

556 sayılı KHK'nın 7, 8, 9, 35 ve 42 nci maddeleri.

2. Değerlendirme

1. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukuki kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar bulunmaktadır.

2. Hemen belirtmek gerekir ki, tescilli bir markanın, ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu (6769 sayılı Kanun) ile düzenlenmiştir. Ancak somut olayda uyuşmazlığın çözümü için başvuru ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 556 sayılı KHK’nın uygulanması gerekmektedir.

3. Türk Hukukunda sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinde bir marka tescil başvurusunun Türk Patent ve Marka Kurumu (Kurum) tarafından “mutlak ret nedenleri” kapsamında yapılacak inceleme sonucunda reddedilmesinin koşulları belirlenmiştir. Mutlak ret nedenlerinin ortak özelliği, marka olarak tescili talep olunan işaretin kamuyu ilgilendirmesi veya kamuya mal olmasıdır. Ret nedenlerinin mutlak karakteri icabı, herhangi bir kişinin ileri sürmesine gerek kalmaksızın Kurum ve mahkeme tarafından "resen" dikkate alınırlar. Zira mutlak ret nedenleri birer defi değil, itiraz sebebidir. Mutlak ret nedenlerini, mükellefiyetleri olmamasına rağmen, 556 sayılı KHK’nın 34 üncü maddesi gereği herkes Kurumun bilgisine arz edebilir ve ilgililer (tescil neticesinde menfaat kaybına uğrayabilecek kişiler) de 556 sayılı KHK’nın 35 inci maddesi çerçevesinde "itiraz" konusu yapabilirler. İlgililer bu itirazlarından feragat edemezler. İtiraza rağmen YİDK tarafından verilen kesinleşmiş tescil kararına karşı, 556 sayılı KHK’nın 53 üncü maddesi gereğince iptal davası ikame edilebilir. Bu davalarda, mutlak ret nedenleri mahkemece resen dikkate alınır. YİDK kararlarının iptali için açılan davalarda mutlak ret nedenleri hakkındaki inceleme ve değerlendirme başvuru tarihindeki koşullara göre yapılır. Mutlak ret nedenlerinden birinin varlığı dolayısıyla tescil olunmaması gerekirken her nasılsa tescil olunan bir markaya karşı 556 sayılı KHK’nın 42/1-a maddesi gereğince hükümsüzlük davası açılabilir. Böyle bir dava sonuçlanmadan tescili yolsuz da olsa bir markanın kullanımı engellenemez (Hakan Karan, Mehmet Kılıç, Markaların Korunması 556 sayılı KHK Şerhi ve İlgili Mevzuat, Ankara, 1. Baskı, 2004, s. 79-80).

4. 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinde ise markanın tescili ile ilgili “nispi ret nedenleri” düzenlenmiştir. Bu nedenlerin ortak özelliği, tescili talep olunan marka üzerinde üçüncü bir kişinin üstün hak iddiasına dayanmasıdır. Mutlak ret nedenlerinden farklı olarak nispi ret nedenlerinin kamu menfaati ile herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır. Nispi ret nedenleri, mahkeme veya Kurum tarafından resen dikkate alınmazlar. Bunların mutlaka 556 sayılı KHK’nın 35 inci maddesi gereğince ilgili kişiler (yani daha önceki bir tarihte tescil edilmiş veya tescil başvurusunda bulunulmuş bir markanın sahibi ile tescilsiz markayı kullanarak bu işaret üzerinde daha eski bir tarihte hak kazanmış olan kişiler) tarafından “itiraz” olarak ileri sürülmesi gerekir. İlgili kişiler, itiraz hakkını kullanmaktan feragat edebilirler. Nispi ret nedenlerinden birinin varlığı dolayısıyla tescil olunmaması gerekirken her nasılsa tescil olunan bir markaya karşı 556 sayılı KHK’nın 47 ilâ 53 üncü maddeleri arasındaki prosedür takip edilerek kesinleşmiş YİDK kararı aleyhine iptal davası açılabileceği gibi, 556 sayılı KHK’nın 42/1-b maddesindeki şartlar dairesinde hükümsüzlük davası da ikame edilebilir.

5. Somut olay ile ilgisi bulunması bakımından nispi ret nedenlerinden 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi üzerinde durulmasında yarar vardır.

6. 556 sayılı KHK’nın 8/1-a ve b maddesindeki düzenleme gereğince tescil için başvurusu yapılan marka ile tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka arasında halk tarafından karıştırılma ihtimalinden (iltibas) bahsetmek için hem karşılaştırmaya konu marka işaretleri arasında hem de işaretlerin tescil edileceği mal ve hizmetler arasında aynılık veya benzerlik olması gerekir.

7. 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi kapsamında markalara ait mal ve hizmet listelerinde yer alan mal ve hizmetlerin “aynı veya benzer” olup olmadığının değerlendirmesinde, sınıflandırmaya ilişkin ulusal ve uluslararası düzenlemelerin bağlayıcı kurallar içermediği dikkate alındığında, karşılaştırma konusu mal ve hizmetlerin ait oldukları sınıf numaraları ile bağlı kalınmamalıdır. Karşılaştırmaya konu mal veya hizmet farklı sınıflarda yer almakla birlikte, hammadde-mamul ilişkisi, pazarlama koşulları, amaçları, satış sonrası servis ve onarım süreçlerinde ortaya çıkan müşteri çevresindeki ayniyet, birinin diğeri yerine ikame edilebilmesi gibi birçok açıdan benzerlik içerebilmektedir. Bu itibarla karşılaştırmaya konu mal veya hizmet farklı sınıflarda olsa da “aynı veya benzer” olabilmektedir.