muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/9215, Karar No: 2012/12353, Tarih: 26.09.2012

**6. Hukuk Dairesi         2012/9215 E.  ,  2012/12353 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Eşya alacağı

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı eşya alacağı davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, eşler arasında çeyiz ve ziynet eşyası alacağı istemine ilişkindir. Mahkemece bir kısım eşyalar yargılama sırasında iade edildiğinden, iade edilen eşyalar yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, bir kısım çeyiz eşyası ve ziynet eşyaları yönünden davanın reddine, bir kısım eşyalar yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm kabul edilen eşyalara ilişkin olarak davalı tarafından, reddedilen eşyalara yönelik olarak da katılma yolu ile davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre davacının ve davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak; Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması nedeni ile, 492 Sayılı Harçlar Kanuna göre kabul edilen kısım üzerinden, harca ilişkin olarak hüküm kurulmaması doğru değil ise de, bu nedenle hükmün bozularak yeniden yargılama yapılmasında yarar görülmediğinden hüküm fıkrasına “Mahkemece hüküm fıkrasının (1). ve (3). bendinde kabul edilen eşyaların değeri olan 58.960 TL üzerinden 492 Sayılı Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 3.502,20 TL harcın peşin alınan 8.122,40 TL'den mahsubu ile fazla alınan, 4.620,20 TL harcın isteği halinde davacıya iadesine” ibaresinin eklenerek 6100 Sayılı HMK'ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3/2 maddesi hükmü gözetilerek HUMK.nun 438.maddesi gereğince hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA ve aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya iadesine, davalıdan temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 26.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14766, Karar No: 2017/15869, Tarih: 29.11.2017

**8. Hukuk Dairesi         2015/14766 E.  ,  2017/15869 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İcra Hukuk Mahkemesi

DAVATÜRÜ:Şikayet

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Borçlu vekili; ... 2 İcra Müdürlüğünün 2014/683 Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibin ... 13. İcra Hukuk Mahkemesince iptal edildiğini, kararın Yargıtay'ca onanmış olmasına rağmen henüz kesinleşmeyen hakem kararının tekrar ... 20. İcra Müdürlüğünün 2014/3774 Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, yapılan haciz işlemleri ve icra işlemlerinin mükerrer ve kötüniyetli olduğunu belirterek, İcra Müdürlüğünün 08/05/2015 tarihli işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, borçlunun 3. şahıslara gönderildiği belirtilen müzekkerelere itirazında herhangi bir hukuki yararı bulunmadığı, ayrıca borçlunun belirttiği hususlarda tebliğden itibaren 3. şahısların cevap verebileceği gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiş, hüküm borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/232 Esas, 2014/408 Karar sayılı dosyasının karar düzeltme incelemesi sonucunda Yargıtay 8.Hukuk Dairesi 2016/1675 E., 2017/2216 K. sayılı ilamında... 13. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 29.01.2014 tarih ve 2014/59 Esas, 2014/751 Karar sayılı dosya safahatı dikkate alındığında; ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2014/683 Esas sayılı icra takibinin iptaline ilişkin hüküm bozulmakla ortadan kalktığına göre iptaline hükmedilen takip yeniden hayatiyet kazanmıştır. Gelinen bu aşamada, aynı hakem heyeti ilamına dayanılarak aynı taraflar arasında aynı alacak kalemlerine istinaden başlatılan ... 20. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3774 Esas sayılı takibinin mükerrer olduğu sabit olup, iş bu durum Mahkemenin de kabulündedir. O halde, Mahkemece şikayete konu ikinci takip mükerrer olduğundan şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verilmesi gerekirken şikayetin usulden reddine karar verilmesi hatalı olup, Dairemizce yerel Mahkeme kararının bu nedenle bozulması gerekirken; kararın değişik gerekçe ile alacaklı lehine bozulduğu anlaşılmakla, borçlu vekilinin karar düzeltme talebinin kabulüne" karar verilerek, kararın bozulmasına karar verilmiştir. İş bu temyiz incelemesine konu şikayete esas icra takip dosyası da bu kararda belirtilen ... 20. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3774 Esas sayılı takibidir. Kural olarak icra mahkemesi kararlarının uygulanması için kesinleşmesi gerekmez ise de, Mahkemece daha önce verilen bir icra mahkemesi kararı sonradan verilecek karara esas alınacak ise yani; hakim kararını önceki karar üzerine inşaa edecek ise yargılamanın düzenli bir şekilde ilerlemesini sağlamak adına 6100 sayılı HMK'nun 30. maddesinde düzenlenen usul ekonomisi gereğince önceki mahkeme kararının kesinleşmesini beklemek gerekir.

O halde Mahkemece, ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/232 Esas, 2014/408 Karar sayılı kararının Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2016/1675 E., 2017/2216 K. sayılı bozma ilamıyla ... 20. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3774 Esas sayılı takibinin mükerrer olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmesi gerektiği yönünde bozulduğu görülmekle, anılan Mahkemece, bozmadan sonra yapılan yargılamada verilecek kararın kesinleşmesi beklenerek bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 29.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/14682, Karar No: 2023/993, Tarih: 13.02.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/14682 E.  ,  2023/993 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.02.2021 Tarihli ve 2020/1015 Esas, 2021/116 Karar Sayılı Kararı

Davacı tanıkları duruşmadaki beyanlarında gaipliği istenilenin son olarak İstanbul ili ...'nde ikamet ettiğini bildirdikleri, dolayısı ile gaipliği istenilen şahsın kayıp olmadan önceki son ikametgahının İstanbul ili olduğu olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Gaziosmanpaşa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.10.2022 Tarihli ve 2021/395 Esas, 2022/1253 Karar Sayılı Kararı

Gaipliği istenilenin yerleşim yeri adresinin .... Yenimahalle/Ankara olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 32 nci maddesi uyarınca gaipliğe karar verilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Gaiplik kararı” başlıklı 32 nci maddesi şöyledir:

“Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir. Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri; eğer Türkiye'de hiç yerleşmemişse nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer; böyle bir kayıt da yoksa anasının veya babasının kayıtlı bulunduğu yer mahkemesidir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, gaipliği istenilenin 1996 yılında kaybolmadan önceki son adresinin İstanbul ili Sultangazi ilçesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın, Gaziosmanpaşa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gaziosmanpaşa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 13.02.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/17443, Karar No: 2006/20931, Tarih: 10.11.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/17443 E.  ,  2006/20931 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ           : İstanbul 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/07/2006

Takip konusu bonoların ön ve arka yüzlerinin okunaklı ve tasdikli örneklerinin birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/17265, Karar No: 2017/14151, Tarih: 12.12.2017

**8. Ceza Dairesi         2017/17265 E.  ,  2017/14151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık, kasten yaralama

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Hükmün, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141/3, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 34. ve 230. maddeleri uyarınca, Yargıtay denetimine olanak sağlayacak biçimde açık olması ve Yargıtay’ın bu işlevini yerine getirebilmesi için, kararın dayandığı tüm kanıtların, bu kanıtlara göre mahkemenin ulaştığı sonuçların, iddia, savunma ve dosyadaki diğer belgelere ilişkin değerlendirmeler ile sanığa yüklenen suçun unsurlarının nelerden ibaret olduğunun açık olarak gerekçeye yansıtılması ve CMK.nun 230. maddesinde yazılı hususları kapsaması gerekirken, bu kurallara uyulmaksızın gerekçesiz olarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 12.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14098, Karar No: 2013/27828, Tarih: 27.11.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/14098 E.  ,  2013/27828 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz dilekçesinde temyiz eden davacı koca vekilinin imzası bulunmamaktadır. Hükmü veren mahkemeye temyiz dilekçesinin UYAP işletim sistemi kullanılarak elektronik ortamda verilmesi, ya da fiziki olarak verilen belgenin elektronik ortama aktarılması mümkün ise de; birinci halde temyiz dilekçesinin güvenli elektronik imza ile imzalanmış olması ve bunun dilekçede açıkça belirtilmiş bulunması, ikinci halde de, başka bir ifade ile elektronik ortamdan fiziki örnek çıkartılmışsa, bunun aslının aynı olduğunun hakim veya görevlendirdiği yazı işleri müdürü tarafından imzalanıp, mühürlenmiş olması gerekir (HMK, md.445). Temyiz dilekçesinin üzerinde, aslının aynı olduğuna dair hakim veya görevlendirdiği yazı işleri müdürünün herhangi bir imzası ve mühürü bulunmamaktadır. Bu haliyle temyiz dilekçesinin incelenmesi mümkün değildir.Dilekçe;

a)Fiziki olarak verilmiş ise imza noksanlığının dilekçeyi veren vekile tamamlattırılması,

b)Elektronik ortamdan alınan çıktı ise, aslına uygun olduğunun hakim veya görevlendirdiği yazı işleri müdürü tarafından imzalanıp mühürlenmesinden sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 27.11.2013 (Çar.)
Yargıtay — Esas No: 2017/19908, Karar No: 2019/10004, Tarih: 09.09.2019

**8. Ceza Dairesi         2017/19908 E.  ,  2019/10004 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141/3, CMK'nın 34. ve 230. maddeleri uyarınca hükmün gerekçesinin, Yargıtay denetimine olanak sağlayacak biçimde açık olması ve Yargıtay'ın bu işlevini yerine getirebilmesi için, kararın dayandığı tüm kanıtların, bu kanıtlara göre mahkemenin ulaştığı sonuçların, iddia, savunma ve dosyadaki diğer belgelere ilişkin değerlendirmeler ile sanığın suç oluşturmadığı sabit görülen fiillerinin belirtilmesi ve bu fiillerin nitelendirilmesinin yapılarak açık olarak gerekçeye yansıtılması ve CMK'nın 230. maddesinde yazılı hususları kapsaması gerekirken, bu kurallara uyulmaksızın gerekçesiz olarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 09.09.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/12813, Karar No: 2023/25161, Tarih: 05.12.2023

**4. Ceza Dairesi         2023/12813 E.  ,  2023/25161 K.**

**"İçtihat Metni"**

HAKİMLİĞİ : Aksaray 2. Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2022/1024 Değişik İş

SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itirazın reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan yapılan soruşturma sonunda, Cumhuriyet başsavcılığınca verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Aksaray 2. Sulh Ceza Hakimliğinin kararı ile reddedildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarih ve 94660652-105-68-10656-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/58166 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, Cumhurbaşkanına hakaret suçundan yürütülen soruşturma sonucu şüpheli hakkında suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 160. maddesinde yer alan “Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar. Cumhuriyet savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.” şeklindeki düzenleme karşısında, şüphelinin, www.....com isimli sosyal paylaşım sitesinde mevcut kendi hesabı üzerinden 17/02/2022 tarihinde yaptığı paylaşımlarda, sayın Cumhurbaşkanına hitaben, "eşimin koluna hermes çanta taktım mı? Çocuklarıma gemicikler aldım mı? Marmaris'e 350 odalı yazlık saray yaptım mı? Ahlat'a saray yaptım mı? Tank paleti satıp karşılığında 450 milyon dolarlık uçağa bindim mi? yandaşlara kur garantili ihaleler verdim mi? 7 TL'lik doları 18'e çıkartıp hazineyi yandaşa soydurup! gariban kaybetti sermaye kazandı dedim mi? Kamu bankalarından gece yarıları yandaşa ucuz usd sattım mı? etrafımdaki insanlara ballı ballı 5 yerden maaş verdim mi? 10 milyon mülteci'yi getirip 40 milyar dolar harcadım gerekirse bir 40 milyar dolar daha harcarım dedim mi? Kendi vatandaşıma 1 maske veremeyip 136 ülke'ye sağlık yardımı yaptım'mı? Ukrayna savunma sanayisine milyonlarca dolar hibe yardımı yaptım'mı? Yangın'da.sel'de,depremde halka iban atıpi, Makedonya'ya 500 konut yaptım 'mı? Halka kemer sıkma politikası uygularken, binlerce makam arabası aldım'mı? Merkez bankasın'dan 128 milyar dolar'ı arka kapı'dan sattım'mı... ... daha bu milletin....? Derken vergi borçları'nı affet'mi?Sahi neyi beraber yedikte şimdi kulfetini beraber çekeceğiz ? Biz yedik sofrayı toplayın:bulaşıklarıda yıkayın diyorsunuz. Kimle yediyseniz onunla kaldırın sofrayı” şeklinde paylaşımda bulunduğu, yine 26/01/2022 tarihinde de, " imamoğlu karla mücadelesine üç saat ara vermiş balık yemiş. 1150 odalı saraylarda senin tadını değil adını bile bilmediğin yiyecekler yeniyor hemde senin paranla. Not o saraylarda iki tane daha yapılıyor senin paranla," şeklindeki ifadeler kullandığı, söz konusu bu ifadelerin şeref ve haysiyeti ihlal edici ve kişilik haklarını zedeler mahiyette olduğu ve delillerin mahkemesince takdir ve değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 299/3. maddesinde yer alan, “Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.” şeklindeki düzenleme gereğince Adalet Bakanlığından kovuşturma izni alınması ve şüpheli hakkında kovuşturma yapılması gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5237 sayılı Türk Ceza Kanun'un (5237 sayılı Kanun) 299 uncu maddesinde "Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (Değişik: 29/6/2005 – 5377/35 md.) Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır. Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır." şeklinde düzenleme mevcuttur.

5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenleme mevcuttur.

Adalet Bakanlığının 18/1 sayılı Genelgesi;

"5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 299’uncu maddesi gereğince kovuşturma yapılması Adalet Bakanının iznine bağlı olan “Cumhurbaşkanına hakaret” suçu nedeniyle yapılan soruşturma işlemleri ile anılan Kanun'un “Türklüğü, Cumhuriyeti, Devletin kurum ve organlarını aşağılama” kenar başlıklı 301’inci maddesinde yer alan suçlardan dolayı kovuşturma yapılmasının Adalet Bakanının iznine bağlı olmaktan çıkarıldığına ilişkin hususları vurguladığımız 01/01/2006 tarihli ve (18) No'lu Genelgenin; TCK'nın 301 "inci maddesinde 30/4/2008 tarihli ve 5759 sayılı Kanun’un 1 ’inci maddesi ile yapılan değişiklik sonucu bu maddede yazılı suçlarda soruşturma yapılmasının Adalet Bakanının iznine bağlanması karşısında güncellenmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Bu kanuni düzenleme sebebiyle; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 299 ve 301' inci maddelerinde yer alan suçların soruşturma evresinde, işin sürüncemede kalmaması için lüzumsuz yazışma ve gecikmelere sebebiyet verilmemesi bakımından aşağıda yer alan hususların hatırlatılmasında yarar görülmüştür.

Bilindiği üzere; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 24’üncü maddesinde din ve vicdan hürriyeti, 25’inci maddesinde düşünce ve kanaat hürriyeti, 26’ncı maddesinde düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, 27’nci maddesinde ise bilim ve sanat hürriyeti düzenlenmiş bulunmaktadır.

Öte yandan; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 9'uncu maddesinde düşünce, vicdan ve din özgürlüğü, 10'uncu maddesinde ise ifade özgürlüğü yer almıştır.

Bilindiği üzere; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 24’üncü maddesinde din ve vicdan hürriyeti, 25’inci maddesinde düşünce ve kanaat hürriyeti, 26’ncı maddesinde düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, 27’nci maddesinde ise bilim ve sanat hürriyeti düzenlenmiş bulunmaktadır.

Öte yandan; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 9'uncu maddesinde düşünce, vicdan ve din özgürlüğü, 10'uncu maddesinde ise ifade özgürlüğü yer almıştır.

Nitekim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre de, temel hak ve özgürlüklerden biri olan “düşünceyi açıklama özgürlüğü”; demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden ve toplumun ilerlemesi ve her bireyin özgüveni için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince yapılan yorumunda bu “hürriyet”; sadece toplumda beğenilen, kabul gören, zararsız veya kayıtsızlık içeren bilgiler veya fikirler için değil aynı zamanda kırıcı, şok edici veya rahatsız edici olanlar için de geçerli sayılmış ve bunun demokratik bir toplumun olmazsa olmaz unsurlarından olan çok seslilik, tolerans ve hoşgörünün gereği olduğu vurgulanmıştır.

Diğer taraftan;

İzne bağlı olan bu suçlar hakkında yapılan soruşturmalarda, soruşturma veya kovuşturma yapılmasının Adalet Bakanının iznine bağlı tutulmasındaki amaç da göz önünde bulundurularak:

A) TCK'nın 299' uncu maddesi gereğince "kovuşturma" yapılması Adalet Bakanının iznine bağlı "Cumhurbaşkanına hakaret" suçlarında:

1- Soruşturmanın, kolluk makam ve memurlarına bırakılmayarak bizzat Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği bir Cumhuriyet savcısı tarafından yapılması.

2- Soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, kamu davası açılmasını gerektirecek şekilde suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, düzenlenecek evrakın, buna ilişkin gerekçeli düşünce de belirtilmek suretiyle fezlekeye bağlanarak ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla Bakanlığımız Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmesi, aksi durumda soruşturma evrakı gönderilmeden kanuni gereğinin mahallinde takdir ve ifa olunması.

3- Kovuşturma yapılması izne bağlı olan suçu işlediği iddia olunan şüphelilerden hangilerinin tutuklu olduğunun fezlekede açıkça belirtilmesi yanında, fezlekenin sağ üst köşesine de "Tutuklu-İş" ibaresinin belirgin bir şekilde yazılması.

4- Şüpheliye isnat edilen suçun: ne şekilde ve hangi sözlerin sarf edilmesi suretiyle işlendiğinin fezlekede açık bir şekilde belirtilmesi.

5- Olayın failine ait nüfus kayıtları ile akıl hastalığına duçar veya akli maluliyete müptela olanların raporlarının mutlaka soruşturma evrakına eklenmesi.

6- Kovuşturması izne bağlı suçun birden fazla olması durumunda, şüphelinin bütün suçları ile ilgili olarak izin talebinde bulunulması.