muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/13009, Karar No: 2014/17643, Tarih: 01.10.2014

Tereke tespiti davaları delil tespiti niteliğinde olup, istihkak davası niteliğinde değildir. Bu nedenle mahkemece yapılması gereken iş terekeye ait olduğu bildirilen mal varlığı unsurlarını tespit edip deftere geçirmek, bunlardan muhafazası mümkün olmayanlar varsa satıp paraya çevrilmesini sağlamak ve menkuller için de para, döviz vb. varsa bunları tereke malvarlığı olarak bankaya yatırmak; altın vb. ziynet eşyaları varsa bunları tereke mahkemesi kasasına alıp kaydetmek; diğer eşyaları ise ilgilisine veya üçüncü bir kişiye yediemin sıfatıyla teslim etmek ve böylece tespit edilen eşyaları kararda göstermekten ibarettir. Mirasçıların tamamının oluru alınmak suretiyle tereke malvarlığı unsurlarının bir kısmının veya tamamının bir mirasçıya teslimi de mümkündür. Mirasçıların tamamının oluru alınmadan terekenin paylaştırılması sonucunu doğuracak şekilde karar verilemez. Kuşkusuz bu şekilde tereke emanet hesabına alınan malvarlığı unsarlarının terekeye dahil olmayıp kendisine ait olduğu iddiasıyla her bir mirasçının istihkak davası açma hakkı mevcut olup; dava başarıya ulaştığı takdirde mirasçının o malvarlığı unsurunu tereke mahkemesinin kendisine teslimini istemesi imkan dahilindedir.

Kaldı ki, dosya içinde mevcut bilgi ve belgelerden mirasçılar arasında devam eden Akkuş Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/280 Esas sayılı istihkak davasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Durum böyle iken mahkemece; mirasçıların tamamının oluru alınmadan, mirasçılar arasında görülen istihkak davasını çözecek veya konusuz bırakacak ve terekenin paylaştırılması sonucunu doğuracak şekilde, kararda belirtilen malvarlığı unsurlarının bir kısım mirasçılara teslimine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle bir kısım mirasçılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve Kanun'a aykırı bulunan hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/III-2 bendi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden bir kısım mirasçılar A.. D.. ve müştereklerine iadesine, 01.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27161, Karar No: 2016/13, Tarih: 11.01.2016

**9. Hukuk Dairesi         2014/27161 E.  ,  2016/13 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 14. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/06/2014

NUMARASI : 2013/1174-2014/406

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava ihbar olunan alt işverenlere yazı yazılarak; davacı ile 2009-2013 yılları arasında imzalanan bireysel iş sözleşmelerinin istenilmesi ve yazı cevabı ile birlikte dairemize gönderilmek üzere dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11/01/2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/926, Karar No: 2010/12877, Tarih: 25.05.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/926 E.  ,  2010/12877 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/11/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu hakkında çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapılmış olup, örnek 10 numaralı ödeme emri borçluya Tebligat Kanununun 35. maddesi uyarınca 10.07.2009 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Borçlu 20.07.2009 tarihinde icra mahkemesine gelerek, yetki, imza ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, ayrıca dayanak çekin süresinde muhatap bankaya ibraz edilmediğini ileri sürdüğü gibi, ödeme emri tebligatının T.K 21 ve Tebligat Tüzüğü'nün 28. maddelerine aykırı yapıldığını, ıttıla tarihlerinin ise 17.07.2009 tarihi olduğunu iddia ederek takibin iptalini talep etmektedir.

Ödeme emri tebliğinin usulsüzusulsüz olduğunu ileri süren borçlunun bu iddiası, şikayet prosedürüne göre incelenmeli,tebligatın usulsüz usulsüz olduğunun saptanması halinde, T.K. 32. maddesi uyarınca öğrenme tarihinin tebliğ tarihi de olduğu dikkate alınarak, borçlunun süresi içinde yapılmış olan diğer itirazları hakkında  karar oluşturulmalıdır.

Somut olayda, mahkemece, borçlunun usulsüz tebligat şikayeti ile ilgili olumlu olumsuz bir karar verilmeksizin itirazın süreden reddine dair hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 25.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20164, Karar No: 2013/12359, Tarih: 05.09.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/20164 E.  ,  2013/12359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : Ticareti usulüne aykırı terk etmek

HÜKÜM : Sanıkların beraatine

Ayrıntıları, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2012 tarih ve 2011/505, 509 ve 513 Esas sayılı kararlarında da açıklandığı üzere, İİK.nun 337/a maddesinde düzenlenen “ticareti usulüne aykırı terk etmek” suçunun ticaret şirketleri müdür ve yetkililerince de işlenmesinin mümkün olduğu cihetle; ticaret şirketi yetkilisi olan sanıklara isnat edilen suçun oluşabilmesi için tacirin fiili olarak ticareti terk etmesi bu durumu onbeş günlük süre içerisinde kayıtlı olduğu ticaret siciline bildirmemesi, bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyannamesi vermemesinin gerekmesi nedeniyle, borçlu ticaret şirketinin ticareti terk edip etmediği yönünde zabıta araştırması yaptırılarak ve kayıtlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüğünden mükellefiyetinin devam edip etmediği sorularak, sonucuna göre hukuki durumlarının takdir edilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 05.09.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6427, Karar No: 2010/1313, Tarih: 25.03.2010

**8. Hukuk Dairesi         2009/6427 E.  ,  2010/1313 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

... ile ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair Milas Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 23.03.2007 gün ve 294/298 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, vekil edeninin miras bırakanından intikal eden taşınmazların taksim edilmediğini, kadastro çalışmalarında davalı adına tespit edildiklerini açıklayarak, 101 ada 148, 427, 435, 445, 450, 541, 568 ve 1128 parsellerin davalı üzerindeki tapu kayıtlarının kısmen iptali ile 1/9 paylarının vekil edeni adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, miras bırakanlarından intikal eden taşınmazların taksim edildiğini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece verilen kısa kararda “ 1- Davacının davasının kabulü ile Fesleğen köyü 101 ada 427, 435, 445, 450, 541, 568 ve 1128 parsellerin tapu kaydının malik hanesinin iptali ile 1/9 payın davacı Ahmet oğlu 1948 doğumlu ... adına, 8/9 payının ise davalı ... adına tapuya yeniden kayıt ve tesciline 2- Davacının feragati nedeniyle Fesleğen köyü 101 ada 148 no.lu parsel yönünden davasının reddine” denildiği halde, gerekçeli kararda “Davacının davasının kabulü ile Fesleğen köyü 101 ada 427, 435, 445, 450, 541, 568 ve 1128 parsellerin tapu kaydının malik hanesinin iptali ile 1/9 payın davacı Ahmet oğlu 1948 doğumlu ... adına, 8/9 payının ise davalı ... adına tapuya yeniden kayıt ve tesciline....” şeklinde hüküm kurulmuştur. Anayasanın 141.maddesinin koymuş olduğu duruşmaların aleniyeti kuralı ve HUMK.nun 382.maddesi gereği kararların alenen tefhimi icap eder. HUMK.nun 388. maddesinde ise bir kararda bulunması gereken hususlar tek tek bentler halinde gösterilmiş olup, karar yazılırken buna uyulması zorunludur. Kısa kararla gerekçeli kararın ayrı nitelikte ve çelişik bulunması işbu aleniyet kuralına aykırı düşer ve mahkemelere olan güveni sarsar. Gerekçeli kararın tefhim olunan kısa karara uygun bulunması ve yazılması zorunlu olup aynı zamanda kamu düzeniyle ilgilidir. 10.04.1992 tarih, 1991/7 Esas, 1992/4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi, “Kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması bozma nedenidir.

Yerel mahkeme bozmadan sonra önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydıyla hakimin vicdani kanaatine göre karar verebilir.” denilmiştir. Somut olayda; kısa kararda feragat nedeniyle 101 ada 148 parsel yönünden de hüküm oluşturulduğu halde, gerekçeli kararda yukarıda yazılı olduğu şekilde kurulan hüküm, bu nedenle kanuna, tarih ve numarası belirtilen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına aykırı olarak tesis edilmiştir.

Yerel mahkeme bozmadan sonra önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydıyla hakimin vicdani kanaatine göre karar verebilir.” denilmiştir. Somut olayda; kısa kararda feragat nedeniyle 101 ada 148 parsel yönünden de hüküm oluşturulduğu halde, gerekçeli kararda yukarıda yazılı olduğu şekilde kurulan hüküm, bu nedenle kanuna, tarih ve numarası belirtilen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına aykırı olarak tesis edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazları yerinde bulunduğundan kabulü ile usul ve yasa hükümlerine aykırı olan hükmün HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve 13,50 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine 25.3.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/103, Karar No: 2022/407, Tarih: 02.06.2022

**Ceza Genel Kurulu         2022/103 E.  ,  2022/407 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 6. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Sayısı : 291-418

Şikâyetçi : ...

Nitelikli yağma suçundan sanıklar ..., ... ve ...’nın TCK’nın 37/1. maddesi delaletiyle aynı Kanun’un 149/1-a-c-h, 168/3-2, 62/1, 53 ve 63. maddeleri uyarınca iki kez 6 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin ... Anadolu 3. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 24.02.2020 tarihli ve 371-66 sayılı hükümlerin, sanıklar müdafileri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesince 30.06.2020 tarih ve 1486-1325 sayı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bu kararın da sanıklar müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 01.04.2021 tarih, 277-6494 sayı ve oy çokluğu ile;

“...Sanıklara verilen cezadan değer azlığı nedeniyle 5237 sayılı TCK’nın 150/2. maddesiyle cezadan indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel Mahkeme ise 24.02.2020 tarih ve 291-418 sayı ile bozmaya direnerek önceki hükümler gibi sanıkların nitelikli yağma suçundan mahkûmiyetlerine karar vermiştir.

Direnme kararına konu bu hükümlerin de sanıklar müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27.12.2021 tarihli ve 139560 sayılı "onama" istekli tebliğnamesiyle dosya, kararına direnilen Daireye gönderilmiş, inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 15.02.2022 tarih ve 25761-1620 sayı ile, direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Direnmenin ve temyizin kapsamına göre inceleme sanıklar ..., ... ve ... hakkında şikâyetçi ... ve katılan ...'a karşı nitelikli yağma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar; sanıklar hakkında TCK’nın 150. maddesinin 2. fıkrasının uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, hazır bulundukları oturumda son söz sanıklara verilmeden hüküm kurulmasının, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar; sanıklar hakkında TCK’nın 150. maddesinin 2. fıkrasının uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, hazır bulundukları oturumda son söz sanıklara verilmeden hüküm kurulmasının, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Tutuklu olan sanıklardan ...'nın mevcutlu olarak getirildiği, sanıklar ... ve ...'ın da SEGBİS aracılığıyla katıldığı, sanıklar müdafilerinin de hazır bulunduğu 07.09.2021 tarihli oturumda, önce sanıklardan ardından da sanıklar müdafilerinden Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki mütalaasına karşı diyeceklerinin sorulduğu, sonra "Tercüman bilirkişiye 200,00 TL ücret takdirine, sarf kararı yazılmasına karar verildi. Tefhimle açık yargılamaya devam olundu." şeklinde ara karar kurularak, hazır bulunan sanıklara son söz hakkı tanınmadan duruşmaya son verilip hükümler kurulduğu anlaşılmaktadır.

1412 sayılı CMUK'nın 251. maddesine benzer hükümler içeren 5271 sayılı CMK'nın "Delillerin tartışılması" başlıklı 216. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Hükümden önce son söz, hazır bulunan sanığa verilir" düzenlemesi yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca katılmış olduğu takdirde son söz mutlaka sanığa verilerek duruşma bitirilecektir. Ceza muhakemesinde sanığın en önemli haklarından biri de savunma hakkı olup, hazır bulunduğu oturumda son söz sanığa verilmeden hüküm kurulması, savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracaktır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun birçok kararında açıkça belirtildiği üzere, savunma hakkı ile yakından ilgili olan son sözün sanığa ait bulunduğuna ilişkin usul kuralı emredici nitelikte olup bu kurala uyulmaması kanuna mutlak aykırılık oluşturmaktadır.

Bununla birlikte, yürürlükten kaldırılmış bulunan 1412 sayılı CMUK’nın 251. maddesinin son fıkrasındaki; “Sanık namına müdafii tarafından müdafaada bulunulsa dahi müdafaaya ilave edecek bir şeyi olup olmadığı sanığa sorulur.” şeklindeki düzenlemenin yeni usul kanununda yer almamasının nedeni, aynı yöntemin yeni yasada kabul edilmemesi değil, 216. maddenin son fıkrasındaki “Hükümden önce son söz hazır bulunan sanığa verilir” ibaresinin bu anlamı da kapsamasıdır.

Bununla birlikte, yürürlükten kaldırılmış bulunan 1412 sayılı CMUK’nın 251. maddesinin son fıkrasındaki; “Sanık namına müdafii tarafından müdafaada bulunulsa dahi müdafaaya ilave edecek bir şeyi olup olmadığı sanığa sorulur.” şeklindeki düzenlemenin yeni usul kanununda yer almamasının nedeni, aynı yöntemin yeni yasada kabul edilmemesi değil, 216. maddenin son fıkrasındaki “Hükümden önce son söz hazır bulunan sanığa verilir” ibaresinin bu anlamı da kapsamasıdır.

Temyiz mercisince verilen bozma kararından sonra ilk derece mahkemeleri tarafından yargılamaya devam olunduğunda, dava henüz sonuçlanmamış bulunduğundan, ilk defa hüküm kurulurken "son sözün sanığa verilmesi" kuralı, bozmadan sonra başlayan yargılamalarda da "kamu davasının kesintisizliği ve sürekliliği" ilkesinin doğal bir sonucu olarak aynen geçerli olacaktır. Kovuşturmanın sona erdirilip hükmün tesis ve tefhimine geçilmesinden önce son söz alan tarafın sanık olması gerektiği şeklinde anlaşılması gereken "son sözün sanığa verilmesi" kuralına uyulmaması hâli, gerek "savunma hakkının sınırlandırılamayacağı" ilkesine, gerekse CMK'nın 216. maddesinin üçüncü fıkrasına açık aykırılık teşkil edecek ve bu durum, temyiz incelemesi aşamasında hükmün esasına geçilmeden önce bozma nedeni kabul edilecektir.

Öğretide; "Son söz sanığındır. Son sözün sanığa verilmesi, müdafaa bakımından çok önemlidir. Bunun içindir ki son sözün hazır bulunan sanığa verilmemesi mutlak temyiz sebebi, hukuka kesin aykırılık ve dolayısıyla bozma sebebi sayılmaktadır." (Nurullah Kunter-Feridun Yenisey-Ayşe Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 18. Baskı, Beta Yayınları, ... 2014, .... 1484.); "Hüküm safhasına geçmeden önce son söz hazır olan sanığa verilmek zorundadır. Bu hüküm silahların eşitliği ve suçsuzluk karinesi ilkelerinin gereği olarak düzenlenmiş, uyulması zorunlu ve emredici bir hükümdür. Son sözün sanığa verilmesi bozmadan sonraki yargılamada da uyulması zorunlu bir usul kuralıdır." (Yener Ünver-Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku, 7. Baskı, Adalet Yayınevi, ... 2013, cilt: 2, .... 146–149.) şeklinde görüşler ileri sürülmek suretiyle, hükmün tesis ve tefhim edildiği duruşmada hazır bulunan sanığa mutlaka son sözün verilmesi gerektiği düşüncesi ittifakla benimsenmiştir.

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Yerel Mahkemece hükmün tefhim edildiği oturumda, önce sanıklardan ardından da sanıklar müdafilerinden Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki mütalaasına karşı diyeceklerinin sorulduğu, sonra "Tercüman bilirkişiye 200,00 TL ücret takdirine, sarf kararı yazılmasına karar verildi. Tefhimle açık yargılamaya devam olundu." şeklinde ara karar kurulduğu anlaşılan dosyada; sanıklara yeniden zorunlu hâle gelen son söz hakkı tanınmadan yargılama bitirilerek hükmün tesis ve tefhim edilmesi, CMK'nın 216. maddesinin 3. fıkrasına açıkça aykırılık oluşturduğundan, savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuran bu usule aykırılık nedeniyle, Yerel Mahkemece sanıklar hakkında katılan ... ve şikâyetçi ...'ye yönelik nitelikli yağma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan bu usule aykırılık nedeniyle Yerel Mahkemenin sanıklar hakkında kurduğu direnme kararına konu hükümlerin, hükümden önce son sözün hazır bulunan sanıklara verilmemesi isabetsizliğinden diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmelidir.

Ulaşılan bu sonuç karşısında, sanıklar hakkında TCK’nın 150. maddesinin 2. fıkrasının uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığına ilişkin uyuşmazlık konusu değerlendirilmemiştir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- ... Anadolu 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.02.2020 tarihli ve 291-418 sayılı; sanıklar hakkında katılan ... ve şikâyetçi ...'ye yönelik nitelikli yağma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin, hükümden önce son sözün hazır bulunan sanıklara verilmemesi isabetsizliğinden diğer yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 02.06.2022 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/26014, Karar No: 2019/24511, Tarih: 26.12.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/26014 E.  ,  2019/24511 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalıya ait iş yerinde numune alma ve hazırlama işçisi olarak çalıştığını, davacının ihale alan firmalara bağlı olarak çalışmasına rağmen gerçekte davalının asıl işçisi konumunda olduğunu, ihale alan taşeron firmaların Kamu İhale Kanunu'nun 4. maddesinde hizmet olarak tanımlanan faaliyetlerin hiç birini yürütmediğini, gerçek durumun dava dışı firmaların davalıya işçi temin etmesinden ibaret olduğunu, davalı ile taşeron firmalar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, teknik şartnamedeki hususlara göre davalının davacının asıl işvereni olduğunu, ihaleyi alan firmaların aslında idareden bağımsız olmadığını, idarenin emrinde ve idareye bağlı olduğunu, idarenin asıl işini yapan firmalar olduğunu, uygulamada çalışanların tamamen asıl işverenin işçisi olduğunu, bilirkişi tarafından yapılacak teknik değerlendirmede yapılan işin asıl işin parçası olduğunun ortaya çıkacağını belirterek, davacının baştan beri davalının işçisi olduğunun tespiti ile ücret farkı ve ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davalı ile dava dışı şirket arasında Kamu İhale Kanunu'na uygun olarak hizmet alımı işi sözleşmesi imzalandığını, davacının ihale alan firmanın çalışanı olduğunu ve numune alma ve hazırlama işinin asıl işin parçası olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre ve bilirkişi raporu doğrultusunda davalı ile dava dışı şirketler arasındaki hizmet alımı işi sözleşmesinin muvazaalı olduğu, davacının baştan beri davalı Genel Müdürlüğün işçisi sayılması gerektiği gerekçesiyle miktar itibariyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Karar, davalı vekili tarafından temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı işveren işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden faydalanıp faydalanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39. maddesi gereğince işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden yararlanma taraf işçi sendikasına üyelikle veya sendikaya dayanışma aidatı ödemekle mümkündür.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı işveren işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden faydalanıp faydalanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39. maddesi gereğince işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden yararlanma taraf işçi sendikasına üyelikle veya sendikaya dayanışma aidatı ödemekle mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta; Mahkemenin davacı işçinin baştan itibaren davalı işverenin işçisi sayılması gerektiğinin tespitine yönelik kararı isabetlidir. Ancak, davacının davalı işveren işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinin tarafı olan sendikaya üyeliği veya dayanışma aidatı ödeyerek faydalanma talebi yok ise anılan toplu iş sözleşmesinden faydalanması olanaklı değildir. Kayden işveren görünen alt işverenin işkolunun farklı olması sebebi ile sendikaya üye olunamadığı kabul edilmiş ise de; 6356 sayılı Kanun'un 17/4. maddesi gereğince bir işyerinde yardımcı işlerde çalışan işçiler de, işyerinin girdiği işkolunda kurulu bir sendikaya üye olabilir. Belirtilen sebeplerle; toplu iş sözleşmesinin tarafı olan sendikaya üyeliği bulunmayan ve dayanışma aidatı da ödemeyen bir işçinin toplu iş sözleşmesinden faydalanabileceğinin kabulü ile sonuca gidilmesi isabetli değildir. Davalı işveren işyerinde sendikasız emsal işçi bulunmadığına göre; davacının uyuşmazlık konusu dönemde sendikaya üyeliği olup olmadığı yada dayanışma aidatı ödeyip ödemediği netleştirilmeli yok ise fark ücret alacağı talebi reddedilmeli, bu takdirde ilave tediye alacağı yönünden de davacının mevcut ücreti üzerinden yapılan hesaplama esas alınarak hüküm kurulmalı; var ise üyelik tarihi yada dayanışma aidatı ödemeye başladığı tarih dikkate alınarak sonuca gidilmelidir.

Mahkemece bu husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 26/12/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.