muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/6936, Karar No: 2020/7220, Tarih: 15.12.2020

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; “Asıl ve Birleşen davalar birlikte değerlendirilerek; Maddi tazminat talebinin kabulü ile, 61.369,74-TL maddi tazminatın, maluliyetin kesin olarak belirlendiği 17/04/2014 tarihinden itibaren yürütülen yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Manevi tazminat talebinin ise kısmen kabul kısmen reddi ile, takdiren 35.000,00-TL manevi tazminatın 17.04.2014 tarihinden işletilecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,” şeklinde karar vermiştir..

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; “Mahkemece, ... Maden Mühendisliği Fakültesinden biri profesör, diğeri doçent 2 maden mühendisi ile ... Üniversitesi KBB Anabilim dalından bir doçent doktordan oluşturulan üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan 02/02/2011 tarihli raporun, İş Kanunu'nun 77. maddesi ile işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatı hükümleri irdelenerek, işverenin alması gerekli önlemlerin olup olmadığı, varsa bunların neler olduğu, işverenin hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususların ayrıntılı bir biçimde belirtilmesi suretiyle düzenlendiği, gerekçeli, hüküm tesisine elverişli ve yeterli olduğu, kusur oranlarının dayanakları belirtilmek suretiyle tespit edildiği anlaşıldığından davalı vekilinin kusur oranlarına yönelik itirazı yerinde görülmemiştir.

Sigorta müfettişinin hazırladığı 11/09/2008 tarihli raporda işverenin gerekli güvenlik önlemlerini aldığı, 2 yılda bir kulak odyogramlarının çekildiği belirtilse de, rapor tarihindeki durumun sigortalının gürültülü ortamda çalıştığı yaklaşık 25 yıllık dönemin tamamını yansıtması mümkün görülmemiştir. Sigortalının genellikle sondajcı ve kamyon sürücüsü olarak çalıştığı, sondaj çalışmalarındaki ses düzeyine ilişkin bir delil saptanamadığı, işyerinde sigortalıya kulak tıkacı verilmiş ise de, tıkacın koruyucu etkisinin ne kadar olduğu, yeterli olup olmadığı hususları tespit edilememiş olup bilirkişi heyeti tarafından tüm bu hususlar gözetilerek kusur oranları tespit edildiğinden davalı tarafın aksi yöndeki itirazlarına itibar edilmemiştir.

Her ne kadar SGK tarafından aynı Mahkemede açılan 2015/16 E, 2016/4 K. Sayılı rücu davasında alınan kusur raporunda sigortalının %30, davalı TKİ'nin %60 oranında kusurlu oldukları, olayda %10 oranında kaçınılmazlık bulunduğu tespit edilmiş ise de, söz konusu dosya eldeki dosya açısından güçlü delil olsa da sigortalının rücu dosyasında taraf olmadığı ve kararın henüz kesinleşmediği, 24 yaşında çalışmaya başlayan davacının 25 yıl kadar davalıya ait yer altı ve yer üstü sahalarında çalışması, işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliğini temin yönünde her türlü önlemi alma, alınan önlemlerin uygulanıp uygulanmadığını denetleme sorumluluğunun bulunması karşısında davacı sigortalıya %30 kusur atfına ilişkin kusur raporuna itibar edilmemiştir. Zira eldeki dosyada aldırılan kusur raporunun oluşa ve Mahkemenin fiili tespitlerine daha uygun olduğu, dolayısıyla güçlü delilin aksinin eş değer bilirkişi raporuyla ispatlandığı değerlendirilmiştir.

Tarafların kabul edilen kusur oranı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, olayın oluş şekli, işgöremezlik oranı, hastalığın ve sürekli iş göremezlik oranının tespit tarihleri dikkate alındığında yerel mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarı dosya kapsamına uygun olduğundan bu yöne ilişkin istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.

Davanın niteliği dikkate alındığında hüküm altına alınan tazminat miktarlarının tamamına davacının sürekli iş göremezlik oranının kesinleştiği tarihten itibaren faiz işletilmesi yerindedir.” gerekçesiyle “Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davanın niteliği dikkate alındığında hüküm altına alınan tazminat miktarlarının tamamına davacının sürekli iş göremezlik oranının kesinleştiği tarihten itibaren faiz işletilmesi yerindedir.” gerekçesiyle “Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle: tek bir kusur raporu ile yetinilmesinin hatalı olduğunu, SGK tarafından açılan ... İş Mahkemesinin 2015/16 Esas sayılı dava dosyasında iş bu dosyadakinden farklı kusur oranlarının benimsendiğini, davacının 2002 yılından öncesinde sondaj makinesi ile alakalı bir işte çalışmadığı için yüksek sese maruz kalmadığı 15/09/2002 tarihinden itibaren ise oklit olarak tabir edilen kamyonların işyerinde kullanılması nedeniyle yüksek sese maruz kalma iddiasının gerçeği yansıtmadığı çünkü iddia edilen kamyonların davacının çalıştığı dönemlerde kullanılmadığı, davacının kullandığı kamyonun yüksek gürültü düzeylerine ulaşan ses çıkarmadığını, davacıya periyodik muayene uygulandığını, işitme kaybının işyeri çalışma koşulları ile illiyet bağının olmadığını, aynı şikayetlerde bulunan işçilerin olmadığını, 20/11/2008 tarihinde %19,4 oranındaki sürekli iş göremezlik oranı 26/01/2010 tarihinde %41,9’a erişmiş olup prevü ve işyerlerinde yapıla ölçümlere göre bu tarihler arasında gürültüsüz ortamlarda çalışmıştır, bu durum hastanedeki işitme testinin tam olarak gerçeği yansıtmadığı düşüncesini akla getirdiğini, ıslah için ıslah tarihinden faize hükmedilmesi gerektiğini, manevi tazminatın da fahiş miktarda olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplerle temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir

2- Dava, meslek hastalığı sonucu sigortalının sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplerle temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir

2- Dava, meslek hastalığı sonucu sigortalının sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

4857 sayılı Kanun'un 77. maddesi uyarınca, işverenler iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumluluklar konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Anılan madde ile, işverenlere, işçi sağlığı ve iş güvenliği kavramından kapsamlı olarak, her türlü önlemi almak yanında, bir anlamda objektif özen yükümlülüğü de öngörülmektedir. Bu itibarla işverenin, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçinin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı takdirde gerekmeyeceği gibi bir düşünce ile almaktan sarfınazar etmesi kabul edilemez.

4857 sayılı Kanun'un 77. ve devamı bir kısım maddeleri 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37. maddesiyle, 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir.

Gerek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 77. maddesi gerekse 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. ve 5. maddeleri ile bunu uygun olarak çıkarılan iş güvenliği yönetmelikleri hükümleri işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler olarak değerlendirilmelidir. Bu sebeple mevzuatta yer alan teknik iş güvenliği kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak, işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

Öte yandan, objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştürmez. Çünkü, bu halde dahi işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Kusurun objektifleştirilmesi kriterinin yanısıra, Türk Borçlar Kanunu’nun 417/2. maddesinin, Anayasa hükümleri ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesi kapsamında yorumlanması da işverenin sorumluluğunu oldukça genişletecektir.

Öte yandan, objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştürmez. Çünkü, bu halde dahi işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Kusurun objektifleştirilmesi kriterinin yanısıra, Türk Borçlar Kanunu’nun 417/2. maddesinin, Anayasa hükümleri ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesi kapsamında yorumlanması da işverenin sorumluluğunu oldukça genişletecektir.

İşverenin sorumluluğu kapsamında kaçınılmazlık incelendiğinde; işveren tarafından tüm önlemler alındığı ve kazalı da bu önlemlere uyduğu halde kaza/hastalık meydana gelmişse ancak bu durumda kaçınılmazlıktan söz edilebilecektir. “Kaçınılmazlık sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram…”(Prof.Dr. ..., Kurumun işverene Rücuu-Olayda Kaçınılmazlık Durumu, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 185) olup; bu halin kabulünün şartı, “…vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmazlık olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.” (Prof.Dr. ..., Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139)

32 yıl formülü olarak adlandırılan ve yer altı kömür madeni işyerlerindeki toz oranının mevcut teknolojik imkanlarla belirli bir oranın altına indirilmesinin mümkün olmadığı ve yer altı çalışma koşulları tümüyle kontrol altına alınamayacağı için, 32 yıllık bir çalışma süresi sonunda meslek hastalığı üzerinde belirli oranda kaçınılmazlığın etkili olacağı kabulünden hareket eden yaklaşımın, yer altı kömür madeni işyeri dışındaki çalışmalardan kaynaklanan meslek hastalıklarına ilişkin kusur incelemesinde esas alınması mümkün bulunmamaktadır. Aksine yaklaşım, her tür meslek hastalığının oluşumunda belirli oranda kaçınılmazlığın etkili olacağı kabulüne yol açacaktır. Böylesi bir yaklaşım ise, gelişen bilimsel ve teknolojik imkanlar ile sosyal güvenliğin yöneldiği amaçla bağdaştırılamaz.

Eldeki davada, davacı sigortalının davalı işveren şirkete ait işyerinde çalışması sırasında meslek hastalığı niteliğinde sensörinöral işitme kaybına uğradığı, bu meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik oranı 20/11/2008 tarihli kurum sağlık kurulu raporunda %19,4 olarak tespit edilmişken, 26/01/2010 tarihli kurum sağlık kurulu raporunda %41,9 olarak tespit edildiği, davacı tarafça açılan maluliyet tespiti davası neticesinde ise Atk Genel Kurulundan alınan 17/04/2014 tarihli rapor esas alınarak bu tarihten itibaren %45 oranında sürekli iş göremezlik oranı tespit edildiği, hükme esas kusur bilirkişi heyetinden alınan 02/02/2011 tarihli raporda %41,9 oranındaki sürekli iş göremezlik oranı üzerinden 32 yıl formulüne göre davalının %80,12 oranında kusurlu olduğu tespit edilmişken, meslek hastalığının gelişmesinde %19,88 oranında kaçınılmazlığın bulunduğunun tespit edildiği, aynı olay ile ilgili kurum tarafından açılan rücu dava dosyasında ise bilirkişi heyetinden alınan 06/01/2015 tarihli rapora göre davalı işverenin %60, davacının %30 oranında kusurlu olduğu kabul edilmişken, meslek hastalığının gelişmesinde %10 oranında kaçınılmazlığın bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda hükme esas alınan kusur raporunun hatalı olduğu gözetilerek, rücu dava dosyasındaki kusur raporu da dosya kapsamını getritilip, davacının %45 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı dikkate alınıp 32 yıl formulünün de dikkate alınamayacağı gözetilerek alanında uzman iş güvenliği uzmanları ile KBB alanında uzman hekim bilirkişiden rapor alınarak tarafların kusur oranları ile olayda kaçınılmazlığının bulunup bulunmadığının tartışılması, alınacak bu kusur raporu ile, davacının sürekli iş göremezlik oranın yukarıda işaret edilen raporlar ve maluliyet tespiti davası sonuca göre yıldan yıla farklılık arz ettiği dikkate alınarak, işaret olunan tarihlerden itibaren kademeli olarak sürekli iş göremezlik oranın, (davalı lehine usuli kazanılmış hak teşkil ettiği belirgin olan) 16/03/2017 tarihli hesap raporuna uygulanması, bu rapordaki bilinen (işlemiş) dönemin ileri çekilmemesi suretiyle maddi tazminat alacağının belirlenmesi gerekirken; yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin davalının istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin davalının istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, davalı tarafından yatırılan harcın istem halinde iadesine 15/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7516, Karar No: 2013/10950, Tarih: 14.05.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/7516 E.  ,  2013/10950 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin davacının 2012 yılı Mayıs ayı sonunda Hava-İş sendikasının çağrısı ile geniş katılımlı bir bilgilendirme toplantısı ve basın açıklamasına katıldığı gerekçesiyle hukuka aykırı olarak geçerli ve haklı bir sebep olmaksızın feshedildiğini, feshin geçersiz olduğunu, müvekkilinin 29.05.2012 günü mide rahatsızlığından raporlu olduğunu, herhangi bir kanun dışı eyleme katılmasının söz konusu olmadığını, bu sebeplerle iş sözleşmesinin fesih edilmesi işleminin iptaline ve müvekkilinin işe iade edilmesine bununla beraber işe başlatılmadığı takdirde buna ilişkin tazminat ve mahkeme kararının kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre ücretinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, 29.05.2012 tarihinde davacının üyesi olduğu Hava-İş sendikasının çağrısı ile TBMM'de görüşülmekte olan hava iş kolunda grev yasağı getirilmesini düzenleyen kanun teklifi görüşmelerini protesto etmek amacıyla kanun dışı grev kararı alındığını, bu eylemin uygulanması için sendikanın üyelerine SMS mesajı attığını, ancak bununla sınırlı kalmadığını kanun dışı eyleme destek veren bir grup işçinin Atatürk Havalimanında eylem yaptıklarını, slogan atıp uçuşa giden çalışanları protesto ettiklerini görevine gitmemelerini sağlamak adına sözlü ve fiili engellemelerde bulunduklarını, davacının kanunsuz grev ve direniş eylemine destek vermek amacıyla sağlık raporu almak sureti ile görevini ifa etmediğini, davacının kanun dışı eyleme destek vermek için rapor aldığını ve göreve gelmeyeceğini iş yerine bildirmediğini bu sebeple iş sözleşmesinin fesih edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davacının belirtilen tarihlerde raporlu olduğu, işverenin 29.05.2012 tarihinde işe gelmeyen herkesi kanun dışı greve katıldığı gerekçesiyle savunma alma gereği duymaksızın iş sözleşmesini feshettiği, davacının eyleme katılmadığı gibi davacıya ihtar verilmediği, geçerli fesih sebeplerinin oluşmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı işveren vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında davacının 29.05.2012 tarih ve sonrasında işyerinde meydana gelen eyleme davacının katılıp katılmadığı ve eylem sebebiyle davalı işverence yapılan feshin haklı veya geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Karar, davalı işveren vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında davacının 29.05.2012 tarih ve sonrasında işyerinde meydana gelen eyleme davacının katılıp katılmadığı ve eylem sebebiyle davalı işverence yapılan feshin haklı veya geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Anayasanın “Grev hakkı ve lokavt” başlığını taşıyan 54. maddesine göre “Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında, uyuşmazlık çıkması halinde işçiler grev hakkına sahiptirler. Bu hakkın kullanılmasının ve işverenin lokavta başvurmasının usul ve şartları ile kapsam ve istisnaları kanunla düzenlenir.

Grev hakkı ve lokavt iyiniyet kurallarına aykırı tarzda, toplum zararına ve milli serveti tahrip edecek şekilde kullanılamaz.

Grev ve lokavtın yasaklanabileceği veya ertelenebileceği haller ve işyerleri kanunla düzenlenir.

Grev ve lokavtın yasaklandığı hallerde veya ertelendiği durumlarda ertelemenin sonunda, uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür. Uyuşmazlığın her safhasında taraflar da anlaşarak Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir. Yüksek Hakem Kurulunun kararları kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir.

Yüksek hakem kurulunun kuruluş ve görevleri kanunla düzenlenir.

Greve katılmayanların işyerinde çalışmaları, greve katılanlar tarafından hiç bir şekilde engellenemez”.

2010 yılında yapılan referandumla Anayasanın yukarıda belirtilen maddesinde önemli değişiklikler yapılmıştır. Değişiklikten önce maddenin “Siyası amaçlı grev ve lokavt, dayanışma grev ve lokavtı, genel grev ve lokavt, işyeri işgali, işi yavaşlatma, verimi düşürme ve diğer direnişler yapılamaz” şeklindeki 7. fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak, maddede grev hakkı amaç ve zamanlama itibariyle toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığı ile irtibatlandırılmış olduğundan, değişiklikten sonra da yukarıda belirtilen grev ve direnişlere ilişkin yasakların devam ettiği sonucu ortaya çıkmaktadır(KUTAL Metin, Prof.Dr.Sarper Süzek'e Armağan, Cilt II, İstanbul 2011, s. 1593-1594).

Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 25-51. maddelerinde grev ve lokavtın ne zaman ve ne şekilde yapılacağı düzenlenmiştir. Anılan Kanun'un 25. maddesine göre “İşçilerin, topluca çalışmamak suretiyle işyerinde faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli ölçüde aksatmak amacıyla aralarında anlaşarak veyahut bir kuruluşun aynı amaçla topluca çalışmamaları için verdiği karara uyarak işi bırakmalarına grev denilir.

Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde işçilerin iktisadi ve sosyal durumlarıyla çalışma şartlarını korumak veya düzeltmek amacıyla bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılan greve kanuni grev denilir.

Kanuni grev için aranan şartlar gerçekleşmeden yapılan greve kanun dışı grev denilir. Siyasi amaçlı grev, genel grev ve dayanışma grevi kanun dışı grevdir. İşyeri işgali, işi yavaşlatma, verimi düşürme ve diğer direnişler hakkında kanun dışı grevin müeyyideleri uygulanır.

Kanuni grev için aranan şartlar gerçekleşmeden yapılan greve kanun dışı grev denilir. Siyasi amaçlı grev, genel grev ve dayanışma grevi kanun dışı grevdir. İşyeri işgali, işi yavaşlatma, verimi düşürme ve diğer direnişler hakkında kanun dışı grevin müeyyideleri uygulanır.

Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, milli egemenliğe, Cumhuriyete, milli güvenliğe aykırı amaçla grev yapılamaz”.

2822 sayılı Kanun'un 27. maddesinde kanuni grev ve kanuni lokavt kararı, 28. maddesinde grev ve lokavt kararlarının tebliği, 29. maddesinde grev ve lokavt yasağının bulunduğu işler, 30. maddesinde grev ve lokavt yasağının bulunduğu yerler, 31. maddesinde grev ve lokavtta geçici yasaklar, 32. maddesinde grev ve lokavt yasaklarında Yüksek Hakem Kuruluna başvurma, 33. maddesinde grev ve lokavtın ertelenmesi, 34. maddesinde erteleme döneminde uyuşmazlığın çözümü, 35. maddesinde grev oylaması, 36. maddesinde grev oylamasının sonucu, 37. maddesinde grev ve lokavtın başlaması, 37. maddesinde grev ve lokavtın uygulamasında işyerinden ayrılma zorunluluğu, 38. maddesinde kanuni grev ve lokavta katılamayacak işçi kadrosu, 40. maddesinde grev ve lokavta katılamayacak işçilerin ismen belirlenmesi, 41. maddesinde grev hakkının ve lokavtın teminatı, 42. maddesinde kanuni grev ve lokavtın hizmet sözleşmesine etkisi, 43. maddesinde işçi alma ve başka işe girme yasağı, 44. maddesinde kanuni grev ve lokavtın konut haklarına etkisi, 45. maddesinde kanun dışı grev ve lokavtın sonuçları, 46. maddesinde karar verilen veya uygulanmakta olan bir grev ve lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespiti, 47. maddesinde grev hakkının ve lokavtın kötüye kullanılması, 48. maddesinde grev gözgüleri, 49. maddesinde lokavt gözcüleri, 50. maddesinde grev ve lokavt halinde mülki amirin yetkileri ve 51.maddesinde grev ve lokavtı sona erdirme kararı düzenlenmiştir.

2822 sayılı Kanun'un 45. maddesinin birinci fıkrasına göre “Kanun dışı grev yapılması halinde, işveren, böyle bir grevin yapılması kararına katılan, böyle bir grevin yapılmasını teşvik eden, böyle bir greve katılan veya böyle bir greve katılmaya veyahut devama teşvik eden işçilerin hizmet akitlerini, feshin ihbarına lüzum olmadan ve herhangi bir tazminat ödemeye mecbur bulunmaksızın feshedebilir”.