muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/9486, Karar No: 2015/10000, Tarih: 26.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/9486 E.  ,  2015/10000 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava Türü : İşe İade

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı ..... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Belediye vekili, davacının belediye çalışanı olmadığı gibi belediye tarafından yapılan hizmet alım ihaleleri kapsamında bir çalışması da mevcut olmadığını, husumet itirazında bulunulduğunu; diğer davalı Şirket vekili ise davacının şirket nezdinde çalışmakta iken davacının iş akdinin bildirimli olarak feshedilip ihbar ve kıdem tazminatının ödendiğini, personel sayısının aşırı derecede fazla olduğu, bu sayının şirketin karşılayamayacağı derecede ekonomik külfete yol açtığı, şirketin daha az sayıda personelle işlemlerini yürütülebileceği tespit edilerek personel sayısının azaltılmasına karar verildiği, bu doğrultuda da bir kısım personelin iş akitleri, mağdur edilmeyecek şekilde ve tazminatları ile sosyal hakları da ödenerek feshedildiğini savunarak davanın reddini istemişlerdir. Mahkemece, davalı şirketin Büyükşehir Belediyesine ait kafeleri kiralamak suretiyle işlettiği, davalı kurum ile davalı şirket arasında alt işveren - asıl işveren ilişkisinin bulunmadığı davalı şirketin hakim ortağı ve yönetim kurulunda da ezici çoğunluğa sahip üyenin davalı Belediye olmasının sonucu değiştirmeyeceği gerekçesiyle davalı Belediye hakkında ki davanın reddine feshin geçersizliği ile davacının davalı şirket nezdinde işe iadesi ile şirketin maddi sonuçlardan sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Davalı şirket tarafından davacının iş akti 4857 sayılı Yasa'nın 19.maddesinde belirtilen şekil şartlarına uygun olarak feshedilmediğinden davacının işe iadesine ilişkin mahkeme kararı yerinde olup davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

Dosya içeriğinden de anlaşıldığı üzere davalı .... ile davalı .... arasında herhangi bir hizmet alım sözleşmesi bulunmamaktadır.

Davalı şirket tarafından davacının iş akti 4857 sayılı Yasa'nın 19.maddesinde belirtilen şekil şartlarına uygun olarak feshedilmediğinden davacının işe iadesine ilişkin mahkeme kararı yerinde olup davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

Dosya içeriğinden de anlaşıldığı üzere davalı .... ile davalı .... arasında herhangi bir hizmet alım sözleşmesi bulunmamaktadır.

Bununla birlikte davalı şirketin 10.07.2012 tarihli Yönetim Kurulu kararının 17.maddesinde aynen, "mahalli idarelerin kendi kanunlarında yazılı görev ve yetkilerinden kanunen devredilebilir olanlarla ilgili her türlü mal ve hizmet alım iş ve işlemlerini yapmak" şeklinde karar alındığı, yine davalı şirketin hakim ortağının diğer davalı Büyükşehir Belediyesi olup şirketin Yönetim Kurulu üyelerinin baskın çoğunluğunun davalı Büyükşehir Belediyesince görevlendirildiği ve bu hali ile davalılar arasında açık bir organik bağın olduğu açıktır. Bu durumda davacının ne iş yaptığı açık bir şekilde belirlenmeli, davacının çalıştığı kafe ve sosyal tesislerin mülkiyet durumu ile davalı şirketin bu tesisleri işletme hakkına dair tüm kayıtlar ( encümen kararı, kira sözleşmesi vs) getirtilmeli ve neticesine göre davalılar arasındaki ilişkinin ne olduğu (asıl-alt işveren veya birlikte istihdam vs gibi) açık bir şekilde belirlenmeli ve çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, eksik araştırmaya dayalı yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmiş olması bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde davacı ve davalı şirkete iadesine, 26.05.2015 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15191, Karar No: 2019/433, Tarih: 05.02.2019

**4. Hukuk Dairesi         2016/15191 E.  ,  2019/433 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Davacı ... Otom. Day. Tük. Mal. Mob. Deri Ürün ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 12/12/2014 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 07/06/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 05/02/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/12164, Karar No: 2008/1498, Tarih: 21.02.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/12164 E.  ,  2008/1498 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İstanbul 6.İcra Mahkemesi

Tarih : 25.05.2006

No : 1135/692

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili dava dışı borçlu şirkete ait menkullerin satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde, dosyaların haczedilen malların yanlış değerlendirildiğini ve bu nedenle dağıtımın da hatalı olduğunu ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İcra Mahkemesince yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiş ; hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nun 366.maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 21.02.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5649, Karar No: 2013/11564, Tarih: 10.04.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/5649 E.  ,  2013/11564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti, fazla çalışma ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma, genel tatil ve ücret alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının yerinde olmaması nedeni ile reddine,

2- Taraflar arasında işverence yapılan feshin haklı olup olmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davalı, davacının beyaz et açığı vermesi ve bunun kontrollerde ortaya çıkması, stok kontrolünde mağazada olması gereken 1334 kg beyaz etin eksik bulunması nedeniyle akdin sonlandırıldğını savunmuş, mahkemece bu gerekçeyle yapılan feshin haklı olduğu kabul edilerek davacının kıdem ve ihbar tazminatları reddedilmiştir.

...C.Başsavcılığının 2009/4191 nolu soruşturma dosyasında “..müştekinin iddialarının soyut iddiadan ibaret kaldığı, bazı reyonlarda açık çıkmasının giriş ve çıkışların sağlıklı yapılmaması nedeniyle hırsızlık eylemleri sonucu olabileceği, markete giren malzemeleri şüphelinin sattığı, kendisine menfaat sağladığı konusunda da delil elde edilemediği, muhasebe hesaplarındaki bu hatanın suçu oluşturmayacağı, suç teşkil eden eylemin tespit edilemediği...” gerekçesiyle davacı hakkında güveni kötüye kullanma suçundan takipsizlik kararı verildiği, dosyada davacının kusuru veya işverenin bu olay nedeniyle zararının miktarına yönelik kesin deliller bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda vurgulandığı gibi fesih nedeninin stok açığı olduğu,davalı tanığının beyanından stok açığının esasen iade edilen ya da değiştirilen beyaz etlerin envanter çıkışının usule uygun yapılmaması ve stokta olmamasına rağmen stokta görülmesi olduğu, bu hade mağaza stoğunda olmadığı halde stokta fazladan mal görüldüğü, bu durumun iş verenin maddi zararına yol açmadığı, yol açtığının da ispatlanmadığı anlaşıldığından davacının tazminat taleplerinin kabulü yerine reddine karar verilmesi hatalıdır.

3- Davacı, dava dilekçesinde sadece kıdem tazminatı için faiz talebinde bulunduğu halde, talep aşılarak tüm alacaklar için faiz yürütülmeside hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15682, Karar No: 2015/1946, Tarih: 16.02.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/15682 E.  ,  2015/1946 K.**

**"İçtihat Metni"**

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 13/03/2014 tarih ve 2012/120-2014/75 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili asıl ve birleşen davada, davalılara ait gemide çarkçıbaşı, yağcı, telsiz zabiti, üçüncü makinist, 2. ve 3. kaptan, vardiya zabiti olarak görev yapan davacıların hizmet sözleşmelerinin davalı tarafça ekonomik nedenlerle işçi çalıştıramayacağı gerekçesiyle feshedildiğini, davacıların ücret ve diğer işçilik haklarının ödenmediğini ileri sürerek; davacıların hesaplanan alacakları ve faizi üzerinden ... gemisi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisi talebinin alacaktan bağımsız olarak ileri sürelemeyeceği, davalılar ...hakkında açılan davaların takip edilmediği gerekçesiyle; davalı ... hakkındaki asıl ve birleşen davaların reddine, diğer davalılar hakkındaki davaların HMK'nın 150/5. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1- Hüküm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 186. maddesi uyarınca, tarafların tüm delilleri toplanıp inceledikten ve son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra, hakimin, aynı Yasa'nın 298. maddesi uyarınca, kararı gerekçesi ile birlikte yazması ve hüküm sonucunu 297. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Ne var ki, uygulamada Yasa'nın 294/4 fıkrası hükmüne dayanılarak, zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde, HMK'nın 297'nci maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara uygun olarak gerekçeli kararın yazılması zorunludur. Esasen, kısa karar yazıp tefhim etmekle davadan el çekmiş olan hakimin, artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması yargılamanın aleniyetine, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasa'nın 141. maddesi ile HMK'nın yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksi düşünce ve uygulama yargının, yargıcın ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Somut olayda mahkemece, kısa kararda, “...davacının asıl ve birleşen davasının reddine...” karar verilmiş iken, gerekçeli kararda “...Asıl davada; 1-Davacının 3 nolu davalı ... hakkındaki davasının reddine, 2-1 nolu davalı ... hakkındaki davanın HMK 150/5.maddesi gereğince açılmamış sayılmasına, 3-2 nolu davalı ... hakkındaki davanın HMK 150/5. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına,... Birleşen davada; 1-Davacının 1 nolu davalı ... hakkındaki davasının reddine, 2-2 nolu davalı ... hakkındaki davanın HMK 150/5.maddesi gereğince açılmamış sayılmasına,...” şeklinde hüküm kurulduğu görülmüştür. Bu durum karşısında, kısa ve gerekçeli kararlar arasında çelişki oluştuğundan, mahkemece 10.04.1992 gün ve 1992/7 Esas, 1992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde, bu kısa kararla bağlı kalınmadan, yeni bir kısa ve buna uygun gerekçeli karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

2- Bozma neden ve şekline göre, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, kararın BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/22499, Karar No: 2017/25644, Tarih: 07.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/22499 E.  ,  2017/25644 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/28312, Karar No: 2020/7469, Tarih: 23.06.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2017/28312 E.  ,  2020/7469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin 13.07.2007 tarihinde davalı ... Başkanlığından emekli olduğunu, ancak kıdem tazminatı, tasarruf teşvik ve nema alacağı, izin ücretleri, ikramiye ve ayni sosyal haklarının ödenmediğini, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/233 esas sayılı dosyasından yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, söz konusu kararda ayrıca “Vergi iadesi, ikramiye ve ayni sosyal haklar yönünden talep edilen alacakların bütçe emaneti hesabından talep edilmesi hakkında davacının muhtariyetine” şeklinde hüküm tesis edildiğini ileri sürerek davacıya ödenmeyen ayni sosyal haklar ve sair hakların içerisinde bulunduğu bütçe emanet hesabındaki bedelin tespiti ile taraflarına verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacı işçinin belediyeden ayrılırken alacaklarının hesaplanarak kendisine tam ve eksiksiz ödendiğini, alacaklarını alırken davacının hiç bir ihtirazı kayıt ileri sürmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece eda davası olarak görünen davanın yapılan yargılaması sonucunda, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne hükmedilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece eda davası olarak görünen davanın yapılan yargılaması sonucunda, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne hükmedilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 194. maddesinde, somutlaştırma yükü düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrası uyarınca, taraflar dayandıkları vakıaları, ispata elverişli bir şekilde somutlaştırmakla yükümlüdür. Madde gerekçesinde, maddenin ihdas amacının, uygulamada genel geçer ifadelerle somut vakıalara dayanmadan davaların açılıp yürütülmesinin önüne geçmek olduğu belirtilmiştir. Gerekçenin devamında, "Bir davada, ispat faaliyetinin tam olarak yürütülebilmesi, mahkemenin uyuşmazlığı doğru tespit ederek yargılama yapabilmesi, karşı tarafın ileri sürülen vakıalara karşı kendini savunabilmesi için, iddia edilen vakıaların açık ve somut olarak ortaya konulması gerekir. Genel geçer ifadelerle, somut bir şekilde ortaya koymadan iddia veya savunma amacıyla vakıaların ileri sürülmesi durumunda, yargılamanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesi mümkün olmayacağı gibi, vakıaların anlaşılması için ayrıca bir araştırma yapılması ve zaman kaybedilmesi söz konusu olacaktır. Taraflar, haklarını dayandırdıkları hukuk kuralının aradığı koşul vakıalara uygun, somut vakıaları açıkça ortaya koymalıdırlar. Bu vakıaların somut olarak ileri sürülmesi, ilgili taraf için bir yüktür; bu yükü yerine getirmeyen sonuçlarına katlanacaktır." şeklindeki ifadelere yer verilerek somutlaştırma yükünün anlam ve önemi vurgulanmıştır.

Davacının dilekçesinde talebine dayanak yaptığı bazı iddialar (vakıalar) olmakla birlikte, bunlar somut ve açık değilse, o zaman somutlaştırma yükünün yerine getirilmemesinden söz edilmelidir. Somutlaştırma yükü yerine getirilmeden ne karşı tarafın sağlıklı savunma yapması ne de sağlıklı bir hüküm verilmesi mümkündür. Çünkü, karşı tarafın hukukî dinlenilme hakkının gereği olarak açıklama ve ispat hakkını kullanabilmesi için, öncelikle kendisine yöneltilen iddialar hakkında tam olarak bilgilenmesi zorunludur (m. 27). Keza, hükümde nelerin yer alması gerektiğini belirten Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 297 gereğince, tarafların iddia ve savunmalarının, uyuşmazlık noktalarının, hükmün dayandığı ve sabit görülen vakıaların, tam olarak gösterilmesi aranmaktadır (m. 297/1-c). Somut vakıalar olmadan, hâkimin sağlıklı ve somut bir karar vermesi de mümkün değildir.

Davanın dayanağı olan vakıaların soyut olarak gösterilmesi yetmez, bu vakıaların ispata elverişli şekilde zaman, mekan ve içerik olarak somutlaştırılması zorunludur. Somutlaştırmak, bir iddiayı, zaman, mekân, kişi, oluş şekli gibi unsurlarıyla algılamaya, anlamaya, tartışmaya, ispata elverişli şekilde ortaya koymaktır. Vakıaların somutlaştırılmasından sonra, karşı tarafça savunma yapılabilir ve mahkemece bir vakıa tam olarak algılanabilir, ispat faaliyeti yürütülebilir ve vakıa üzerinde inceleme ve tartışma yapılarak karar verilebilir (..., s. 31 vd.; .../.../..., s. 665). Soyut ve genel ifadelerle dilekçe yazmak, tarafın kendi bilmediği bir şeyi karşı tarafın bilmesini ve mahkemenin de talepte dahi bulunanın bilmediği, somut olarak ileri sürmediği, belirsiz bir şeyden sonuç çıkarmasını beklemek anlamına gelir ki, bu durum hukuk kuralları bir yana mantık kurallarıyla da bağdaşan bir durum değildir. Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere, dava malzemesini getirmek tarafların, hukuku uygulamak mahkemenin işidir. Taraflar dava malzemesini eksik değil, tam olarak getirmek durumundadırlar. Unutmamak gerekir ki, talebin tam tespit edilemediği belirsiz alacak davasında dahi, talep konusu belirsiz olsa dahi, Kanun hukuki ilişkinin belirtilmesini zorunlu kılmıştır (HMK m. 107). Çünkü, kişi, belirsiz ve bilinmeyen bir hukukî ilişki ve vakıadan hareketle bir talepte bulunamaz.