muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/9956, Karar No: 2018/22338, Tarih: 05.12.2018

Davacı, kıdem ve ihbar tazminatının yanında fesih tazminatını da talep etmiş olup, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin ekindeki düzenlemeye göre davacının bu tazminata hak kazanabilmesi için emeklilik yaşından önce hizmet sözleşmesinin gerekçelendirilebilir bir neden olmaksızın Şirketçe feshedilmesi gereklidir. Bu durumda işverenin haklı nedenle feshi hallerinde davacının bu tazminata hak kazanması mümkün değildir.

Mahkemenin ilk kararı da, davacının doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışları üzerine işverence gerçekleştirilen feshin haklı olduğu, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddinin gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Bozma ilamı ile kabul edilen haklı feshin doğal sonucu olarak Mahkemenin kabulüne karar verdiği fesih tazminatı yönünden de kararın bozulması gerekirken maddi hataya dayalı olarak bu kalem bozma dışı bırakılmıştır.

Bilindiği üzere usul kuralları (görev konusu, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hata) kamu düzeni ile doğrudan bağlantılı olup, taraflar yararına usulî kazanılmış hak oluşturmamaktadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 15.03.1972 gün ve 1968/1-277-176, 01.03.1995 gün ve 1995/7-641-117, 23.01.2002 gün ve 2001/1-1010-2002/1, 12.07.2006 gün ve 2006/4-519-527 sayılı kararları; Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü-2001 Baskı, cilt 5, sayfa 4771 vd.)

Açıklanan nedenlerle; fesih tazminatının kabulüne dair mahkeme kararının bozma dışı bırakılması hatalı olup, yapılan bu hatanın maddi hata kapsamında kaldığı, bu nedenle taraf lehine usulî kazanılmış hak da bahşedemeyeceğinin anlaşılmasına göre kararın salt bu nedenle tekrar bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesin 05.12.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10408, Karar No: 2012/18745, Tarih: 10.12.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2012/10408 E.  ,  2012/18745 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, taraflar arasında çeşitli tarihlerde sistem kullanım anlaşması imzalandığını davalının, sistem kullanımı sırasında maksimum enerji alış kapasitesinin aşılmış olduğundan bahisle söz konusu anlaşmanın 10. maddesi uyarınca ceza faturaları düzenleyerek müvekkiline gönderdiğini, ancak tahakkukların sözleşmeye aykırı olduğunu, ihtirazi kayıtla toplam 528.610,26 TL ödeme yaptıklarını iddia ederek fazlaya ilişkin takip ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile ödenen meblağın şimdilik 50.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 03.02.2012 tarihli dilekçesi ile davasını 528.610,26 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, Nisan 2003 Aralık 2008 dönemleri arasında alacaklı şirkete ait demanol değerlerinin sistem kullanım anlaşmasında belirtilen maksimum enerji alış/veriş kapasitelerini aştığı tespit edilip, anlaşmanın 10. maddesi uyarınca sistem kullanım ceza faturaları düzenlenerek 21.02.2011 tarihli yazı ile davacı şirkete iletildiğini, yapılan işlemin anlaşma ve mevzuat hükümlerine uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre Enerji Piya sasında iletim ve Dağıtım sistemlerinde bağlantı ve sistem kullanımı hakkında tebliğ'in 5/b-2 maddesi gereğince yapılması gereken bildirimin koşulunun davalı tarafından uygulanmadığı, 19.06.2006 tarihinde davalı tarafından davacıya yazılan enerji kapasitesinin aşılmaması konulu yazının bir uyarı olduğu kabul edilse dahi tarih itibari ile tüm dönemleri kapsamadığı gibi uyarı sonucunda varsa sözleşmeye aykırılığın ve ihlalin giderilmediği yolunda bir davalı tespitinin de bulunmadığı, bu durumda düzenlenen ceza faturalarının tebliğin sözleşmenin hükümlerine ve sıralı işlemlerine uygun olmadığı, davanın haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 10.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16945, Karar No: 2014/19338, Tarih: 26.06.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/16945 E.  ,  2014/19338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatili, yıllık izin ile hafta tatili alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda; davacının dava konusu alacaklarının artırılmasına yönelik olarak ıslah dilekçesi verdiği, mahkemece ıslah ile arttırılan miktarlara ilişkin kısmen kabul kararı verildiği, ancak bu arttırılan kısımların faizsiz hükmedildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı, ıslah dilekçesinde faiz talep etmese de dava dilekçesindeki talepleri geçerliliğini sürdürmektedir, nitekim ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde istenen faiz taleplerinin ortadan kaldırılması söz konusu değildir. Mahkemece bu yön gözetilmeksizin karar verilmesi doğru olmayıp bozma nedeni ise de; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi uyarınca aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Temyiz olunan kararda hüküm fıkrasında yazılı olan ; “2.433,00 TL kıdem tazminatı (kısa kararda sehven 2.443,00.TL yazılmıştır.) alacağının 200,00 TL sinin akdin feshi tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile birlikte , bakiyesinin faizsiz olarak, 1.131,00 TL fazla mesai ücreti alacağının (%25 hakkaniyet indirimi yapılmıştır)100.00 TL sinin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile birlikte bakiyesinin faizsiz olarak, 424,50 TL ulusal bayram genel tatil ücreti alacağının (%25 hakkaniyet indirimi yapılmıştır )100.00 TL sinin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile birlikte bakiyesinin faizsiz olarak.” fıkralarının çıkarılarak yerine; “2.433,00 TL kıdem tazminatı alacağının akdin feshi tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile birlikte , 1.131,00 TL fazla mesai ücreti alacağının (%25 hakkaniyet indirimi yapılmıştır) 100.00 TL sinin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile, bakiyesinin ıslah tarihinden (17/04/2013) itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile birlikte,

424,50 TL ulusal bayram genel tatil ücreti alacağının (%25 hakkaniyet indirimi yapılmıştır) 100.00 TL sinin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile birlikte, bakiyesinin ıslah tarihinden (17/04/2013) itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine. ” fıkralarının yazılmasına ve hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıdaki temyiz giderinden 0.90 TL'nin davacıya arta kalanın davalıya yükletilmesine, 26.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/92, Karar No: 2012/6540, Tarih: 22.05.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/92 E.  ,  2012/6540 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı 3.kişi vekili dava dilekçesi ile, Küçükçekmece 4. İcra Müdürlüğünün 2007/6108 sayılı ve Pendik 2. İcra Müdürlüğünün 2007/2304 Talimat sayılı dosyasından, 09.10.2007 tarihinde, davacının borçluya kiraladığı fabrikada bulunun ve davacıya ait olan vinterizasyon ünitesinin haczedildiğini belirterek, İİK”nun 96 ve devamı maddelerine dayalı olarak istihkak davasının kabulü ile anılan haczin kaldırılmasını istemiştir. Mahkemenin davanın kabulüne ilişkin kararı, Dairemizin 08.12.2009 tarih, 2009/8345Esas ve 2009/8127 karar sayılı ilamı ile, dava konusu vinterizasyon ünitesinin yargılama sırasında ... Tekstil Deri ve Yağ San. Tic. Ltd.ne devredildiğinden dava dilekçesinin anılan şirkete tebliğ edilerek davayı takip etmesi halinde toplanan delillere göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur. Bozmadan sonra ... Tekstil Deri ve Yağ San. Tic. Ltd davayı takip etmiş mahkemece, dava konusu ünitenin davacı tarafından önce borçluya satıldığı ancak bedelin ödenmemesi üzerine borçlu ile yapılan sözleşmenin fesh edildiği ve davacıya ait olduğunun anlaşıldığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiş ve anılan karar davalı alacaklı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince yapılan taraf teşkilenden sonra hüküm verilmiş olmasına ve dava konusu ünitenin bulunduğu fabrikanın davacı ... AŞ'ne ait iken 08.08.2005 tarihli sözleşme ile 01.09.2006 tarihine kadar içindeki ünitelerin sökülerek borçlu tarafından bir başka yere götürülerek monte edilmesi ve daha sonra işletmenin anılan firmaya teslimi konusunda anlaşıdığı ancak borçlunun edimini yerine getirmediği ve 09.10.2007 tarihli haciz sırasında davacı ... AŞ'ne elinde olduğunun anlaşılmış bulunmasına göre, davalı alacaklı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanunun uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 3.516,03 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı alacaklıdan alınmasına 22.5.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/575, Karar No: 2021/587, Tarih: 25.11.2021

**Ceza Genel Kurulu         2019/575 E.  ,  2021/587 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : (Kapatılan) 16. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Anayasayı ihlal suçundan sanıklar ..., ... ve ...'ın TCK'nın 309/1, 53, 58/9 ve 63. maddeleri uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile ayrı ayrı cezalandırılmalarına, hak yoksunluğuna, mahsuba ve cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin ... 7. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 07.09.2017 tarihli ve 14-165 sayılı hükme yönelik sanıklar ve müdafileri ile katılanlar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesince 13.04.2018 tarih ve 2131-803 sayı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu hükmün de sanıklar ve müdafileri ile katılanlar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesince 19.03.2019 tarih ve 3136-1937 sayı ile;

"Anayasayı ihlal, yasama organına karşı suç, hükumete karşı suç, silahlı terör örgütüne üye olma, silahlı isyan suçlarından, sanıklar hakkında kurulan mahkumiyet, beraat ve ceza verilmesine yer olmadığına dair kararların istinaf başvurularının ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi tarafından esastan reddine dair verilen kararlar, mahkum olan sanıklar ve müdafileri tarafından duruşmalı, diğerlerinin duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine duruşmalı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

I) Sanık ... Erkorkmaz hakkında ilk derece mahkemesince verilen beraat hükümlerine yönelik katılanlar vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 286/1 maddesinde temyizin konusunun, Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri olarak belirlenmesine, aynı yasanın 223. maddesi kapsamında bir hüküm değil ve fakat ara kararı niteliğindeki tefrik kararının, anılan kanunun 287.maddesi uyarınca hükme esas teşkil etmesi durumunda hükümle birlikte temyizinin mümkün bulunmasına nazaran ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin sanık ... Erkorkmaz hakkındaki davanın tefrikine kararı verilerek yargılamaya devam olunduğunun anlaşılması karşısında, kararın temyiz edilemez nitelikte olmasından,

II) Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında Anayasayı ihlal suçundan kurulan mahkumiyet hükümleri ve silahlı terör örgütüne üye olma, TBMM ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs, silahlı isyan suçlarından kurulan ceza verilmesine yer olmadığına dair hükümler ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkındaki beraat hükümlerine, sanık ... hakkındaki beraat ve ceza verilmesine yer olmadığına dair hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

1) Sanıklar hakkında tüm suçlar yönünden Katılan ... vekilinin, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan beraat hükümleri yönünden, Katılanlar TBMM Başkanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı (T.C. Cumhurbaşkanlığı) vekillerinin temyiz talepleri ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma, TBMM ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs, silahlı isyan suçları ile sanık ... hakkında Anayasayı ihlal, TBMM ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs, silahlı isyan suçlarından kurulan ceza verilmesine yer olmadığına dair hükümler yönünden;

a) Sanıklara yüklenen tüm suçlar yönünden Milli Savunma Bakanlığının, silahlı terör örgütüne üye olma suçu yönünden ise TBMM Başkanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığının (T.C. Cumhurbaşkanlığı) nitelikleri itibariyle suçtan doğrudan doğruya zarar görmediklerinden davaya katılma hakkı bulunmamakla, davaya katılmalarına ilişkin olarak verilen karar hukuki değerden yoksun olup, hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden,

b) Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma, TBMM ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs, silahlı isyan suçları ile sanık ... hakkında Anayasayı ihlal, TBMM ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs, silahlı isyan suçlarından kurulan ceza verilmesine yer olmadığına dair hükümlerin türüne göre Bölge Adliye Mahkemesinin kararı CMK'nın 286/2-h maddesi gereğince temyiz edilemez nitelikte olduğundan,

Sanıklar ve müdafileri, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı ile katılanlar vekillerinin temyiz taleplerinin 5271 sayılı CMK'nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE,

Diğer temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

477 sayılı Kanun ile bazı Kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaki 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ... kurumuna yapılacak tüm atıfların Cumhurbaşkanlığı kurumuna yapıldığı göz önünde bulundurulmuştur.

Öncelikle, sanıkların üzerilerine atılı suçların unsur ve nitelikleri, savunmada ileri sürülen hukuki kurumlar ile kusurluluğu etkileyen nedenlerin genel değerlendirilmesi yapılacaktır.

I. ANAYASAYI İHLAL SUÇU

Suçla igili yasal düzenlemeler şöyledir:

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

Anayasayı ihlal

Madde 309- (1) Cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılırlar.

(2) Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.

(3) Bu maddede tanımlanan suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

(2) Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.

(3) Bu maddede tanımlanan suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu

Devlet kuvvetleri aleyhinde cürümler

Madde 146 – Türkiye Cumhuriyeti Teşkilatı Esasiye Kanununun tamamını veya bir kısmını tağyir ve tebdil veya ilgaya ve bu kanun ile teşekkül etmiş olan Büyük Millet Meclisini iskata veya vazifesini yapmaktan men'e cebren teşebbüs edenler, ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına mahkûm olur.

65'inci maddede gösterilen şekil ve suretlerle gerek yalnızca gerek bir kaç kişi ile birlikte kavli veya tahriri veya fiili fesat çıkararak veya meydan ve sokaklarda ve nasın toplandığı mahallerde nutuk irat veyahut yafta talik veya neşriyat icra ederek bu cürümleri işlemeğe teşvik edenler hakkında, yapılan fesat teşebbüs derecesinde kalsa dahi ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası hükmolunur.

(Ek: 6/7/1960 - 15/1 md.) Birinci fıkrada yazılı suça ikinci fıkrada gösterilenden gayri surette iştirak eden fer'i şerikler hakkında beş seneden onbeş seneye kadar ağır hapis ve amme hizmetlerinden müebbeden memnuiyet cezası hükmolunur.

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:

“Anayasanın Başlangç Kısmında aynen "Millet iradesinin mutlak üstünlüğü; egemenliğin kayıtsız şatrsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiç bir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk dışına çıkamayacağı; Hiç bir faaliyetin Türk milli menfaatlerinin, Türk varlığının, Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasının, Türklüğün tarihi ve manevi değerlerini, Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılapları ve medeniyetçiliğin karşısında koruma göremeyeceği ve laiklik ilkesinin gereği olarak kutsal din duygularının Devlet işlerine ve politikaya kesinlikle karıştırılamayacağı;" şeklindeki ifade ile siyasal iktidarın kuruluş ve işleyişine egemen olması gereken ilkeler gösterilmiş bulunmaktadır.

Siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan bu ilkeleri içeren kuralların bütünü, Anayasal düzeni teşkil etmektedır. Bu madde ile korunmak istenen hukuki yarar, Anayasa düzenine egemen olan ilkelerdir.

Madde ile korunmak istenen hukuki yararına niteliği dikkate alınarak, "Türkiye Cumhuriyet Anayasasının öngördüğü düzen" ibaresi kullanılmış, böylece korunmak istenen hukuki yarara açıklık getirilmiştir.

Siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan bu ilkeleri içeren kuralların bütünü, Anayasal düzeni teşkil etmektedır. Bu madde ile korunmak istenen hukuki yarar, Anayasa düzenine egemen olan ilkelerdir.

Madde ile korunmak istenen hukuki yararına niteliği dikkate alınarak, "Türkiye Cumhuriyet Anayasasının öngördüğü düzen" ibaresi kullanılmış, böylece korunmak istenen hukuki yarara açıklık getirilmiştir.

Maddede tanımlanan suçun oluşabilmesi için, cebir veya tehdit kullanarak Anayasal düzenin değiştirilmesine teşebbüs edilmesi gerekir. Bu nedenle, cebir ve tehdit bu suçun unsurunu oluşturmaktadır. Cebir ve tehdit kavramlarının hukuki anlam ve içeriği, bilinen bir husustur. Bu nedenle, Anayasal düzenin değiştirilmesine yönelik teşebbüsün ancak cebir veya tehdit kullanılarak, yani bireylerin iradeleri zorlanmak suretiyle ifsat edilerek gerçekleştirilmesi gerekir. 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 146. maddesinin kaynağını oluşturan 1889 İtalyan Ceza Kanununun 118. maddesi, 146. maddede olduğu gibi, cebir ("Violentemente") unsurunu taşımaktaydı. Ancak, 1930 faşist İtalyan Ceza Kanununun aynı konuyu düzenleyen 283. maddesinde, suç tanımından cebir unsuru çıkartılmıştı. Faşizmin etkisiyle kaleme alınan 283. madde, bilahare 11.11.1947 tarihinde yeniden değiştirilerek; suç tanımında tekrar cebir unsuruna yer verilmiştir.

Madde de, maddi unsur olara "teşebbüs edenler" ibaresi kullanılmış olduğundan, Anayasanın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen üzerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edilmesi, cezalandırma için yeterlidir. Suç hem idare edenler hem de idare edilenler tarafından işlenebileceğinden teşebbüste aranılacak elverişlilik, suçun işleniş biçimi ve özellikle suçun bir tehlike suçu olduğu dikkate alınarak, kullanılan cebir veya tehdidin netice elde etmeye elverişli olup olmadığının hakim tarafından takdir edilmesi gerekir.”

A-Genel olarak:

1982 Anayasasının 2. maddesi ile Türkiye Cumhuriyetinin temel niteliği “hukuk devleti” olarak tayin edilmiştir. “Hukuk devleti; insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmeye kendini zorunlu sayan ve bütün faaliyetlerinde hukuka ve Anayasaya uyan devlettir.” (Anayasa Mahkemesi 11.10.1963 T.124-243 sy. Kararı)

Meşruluk sitenin/devletin gözle görünmeyen barış meleğidir. (Ferraro) Hukuk devletinin meşruiyet kaynağı hukuktur. Toplumun genelini ilgilendiren her olayın tarihi bir yanı varsa da hukuk devleti bağlamında olaylar hukuka uygun olup olmadıkları ile değerlendirilirler. Hukuk devleti her alanda adil ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurarak hukuka aykırı ve suç oluşturan her fiili, olay ve fail istisnasına tabi tutmaksızın hukuk denetimine tabi tutar.