muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/192, Karar No: 2022/1718, Tarih: 13.12.2022

Yapılacak bu keşifte, ayrıca kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme iddiasında bulunan davacı gerçek kişi ile tapu kaydına tutunan muteriz davacı tarafların ve Hazinenin tanıkları ve yerel bilirkişiler taşınmaz başında dinlenip, zilyetliğin nasıl ve ne zaman başladığı; kaç yıl süre ile ne şekilde devam ettiği, zilyetliğin kiracı yada malik sıfatıyla olup olmadığı, tapu kayıtları kapsamında kalan bölümlerinde, Medeni Kanunun yürürlüğünden en az 10 yıl öncesine dayanan zilyetlik varsa, zilyetliğin başlangıcının ne şekilde hatırlandığı veya kendilerine bu bilgilerin ne şekilde aktarıldığı sorulup, somut olaylara dayalı yeterli ve kesin yanıtlar alınarak, bir birinin tekrarı niteliğindeki soyut sözlerle yetinilmemeli, yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritası ile daha sonraki yıllarda düzenlenen (özellikle dava tarihi olan 30.11.1988 tarihinden 15-20 yıl öncesine ait) tüm hava fotoğrafı ve haritalar özel streoskop aletleriyle incelenip dava konusu taşınmazın bu belgelerle ne olarak göründüğü, özellikle kullanılan tarım arazisi olarak görünüp görünmediği belirlenerek bilirkişi ve tanık beyanlarının doğruluğu denetlenmeli, hava fotoğraflarının düzenlendiği tarihlerde tarım arazisi olarak kullanılmayan yerlerle ilgili bilirkişi ve tanık sözlerine değer verilemeyeceği nazara alınmalı, yukarıda sayılan deliller ve diğer deliller ile özellikle Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/333 E. 1994/51 K. ve Asliye Hukuk Mahkemesinin 1960/104 E. 1961/25 K. sayılı kararları ile 1189/103 Esas sayılı dava dosyası krokileri yerine uygulanmalı, çiftlik ve tapu sahipleri tarafından sunulan kiralamaya ilişkin 1940 yılından sonra noterde düzenlenen taahhüt senetleri kendilerine okunarak, bu belgelerde sözedilen kişi ve taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazın ve taşınmaza zilyet olanın ilgisinin olup olmadığı hususundaki bilgileri sorulmalı, bu deliller karşısında bazı dosyalarda davacı, bazılarında davalı durumunda olan köylülerin zilyetliğinin asli zilyetlik olup olmadığı değerlendirilmeli, Türkiye genelinde 1936-1937 yıllarında arazi ve bina vergi yazımı yapıldığından Hisarönü, Gelibolu (Karacasöğüt, Çamlı), Orhaniye, Gölenya (İçmeler) Köylerinde bu yıllarda vergiye kayıt edilen arazi yada bina olup olmadığı Özel İdare Müdürlüğünden sorularak varsa getirtilip yerine uygulanmalı, bu köyde, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanan gerçek kişiler, bunların bayi yada murislerinin, o yıllara ait hiç vergi kaydı yoksa bunun nedeni araştırılmalı, 1926 yılından önce asli zilyet olan kişilerin 1936-1938 yıllarında sahip oldukları yerleri vergiye kayıt ettirmemiş olmalarının hayatın olağan akışına uygun olup olmadığı, köylülerin vergi kayıtları olmayıp, çiftlik sahiplerinin vergi kayıtları olması halinde bu durumun köylülerin Hisarönü, Gelibolu (Karacasöğüt, Çamlı), Orhaniye, Gölenya (İçmeler) Köyleri arazilerine o yıllarda aslî zilyet olmadıklarının karinesi sayılıp sayılmayacağı tartışılıp değerlendirilmeli,

Tapu kaydına dayanan davacıların tapuları hakkında verilen Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 22.11.1978 gün ve 1977/11819-13674 sayılı ve 16. Hukuk Dairesinin 24.04.2001 gün ve 2001/418-2033 sayılı kararlarında açıklandığı gibi, Medeni Kanunun 04 Nisan 1926 tarihinde yayınlanıp 04 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29 Mayıs 1926 tarih ve 864 sayılı Tatbikat (Uygulama) Kanununun 43. maddesinin “Kanunu Medeniye, Borçlar Kanunu ve bu Tatbikat Kanununa aykırı olan hükümler ile “mecelle mülgadır” hükmüyle ile Mecelle ve Medeni Kanuna aykırı olan diğer eski mevzuat açıkça yürürlükten kaldırıldığı halde, 1274 (1858) tarihli Arazi Kanunu, kaldırılan bu kanunlar arasında sayılmadığı,

Medeni Kanunun yayınladığı tarihten sonra ve fakat yürürlük tarihinden önce, kabul edilen 02.05.1926 tarih 837 sayılı Kanunla, Arazi Kanunu’nun 68, 69, 70, 71, 74, 76, 84 ve 85. Maddeleri yürürlükten kaldırıldığına göre, arazi Kanununun diğer maddelerinin (özellikle arazi Kanununun mera, yaylak ve kışlaklarla Medeni Kanuna aykırı olmayan diğer hükümlerinin) yürürlükte olduğunun kabul edilmesi gerektiği, nitekim 28 Şubat 1998 tarihinde yürürlüğe giren 4342 sayılı Mer’a Kanunu'nun 36. maddesi ile Arazi Kanunu’nun 97, 98, 99, 100, 101, 102 ve 105. maddelerinin yürürlükten kaldırılmış olması ve 27.01.1943 gün 5/7 sayılı ve yine 09.02.1944 gün ve 4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararlarında, 1274 (1858) tarihli Arazi Kanununun 45. maddesinin, Medeni Kanunu'nun 658 ve 659. maddeleriyle zımnen yürürlükten kaldırıldığı ancak, diğer maddelerinin halen yürürlükte olduğunun kabul edilmesi, yine Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 27.04.1949 gün ve 1948/7-1949/7 sayılı kararıyla da Arazi Kanunun 78. maddesi hükmüne değer verilmesi nedenleriyle, Arazi Kanununun Medeni Kanuna aykırı düşmeyen hükümlerinin, bu arada konuyla ilgili 20 ve 78. maddelerinin yürürlükte olduğunun kabulü ile somut olayda anılan kanun hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilmeli,

Yukarıda anlatılan şekilde yapılacak uygulama ve değerlendirme sonucunda, dava konusu 214 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların muteriz davacıların dayandığı tapu kaydı kapsamı dışında kaldığı belirlendiği ya da tapu kaydı kapsamında kalmakla birlikte tapu kaydının, davacı gerçek kişi yararına hukuki kıymetini kaybettiği kabul edildiği takdirde, 214 ada 4 parsele ilişkin olarak davacı tarafın zilyetliğinin ne zaman başladığı, nasıl devam ettiği, kimden kime geldiği hususları ile davacı ...'in dayandığı adî satış senetleri sınırları yerel bilirkişi ve tarafların göstereceği tanıklardan sorularak saptanmalı ve bilirkişilerin keşfi izlemeye olanaklı krokilerinde denetime elverişli olarak gösterilmeli, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri, eski tarihli hava fotoğrafları ve ilk tescil davasının dava tarihinden 15-20 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ve memleket haritaları ile denetlenmeli, karayolları kamulaştırma haritaları uygulanarak taşınmazın kamulaştırma sahasında kalıp kalmadığı belirlenmeli ve toplanan deliller birlikte değerlendirilip oluşacak sonuca göre bir karar verilirken zilyetliğin 20 yıla ulaştığı tarihin ilk tescil davasının açıldığı tarih itibariyle bulunması gerektiği gözetilmelidir’’ gerekçesiyle birinci bentde açıklanan nedenlerle davalı ... İdaresinin temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentde açıklanan nedenlerle davacılar ... ve arkadaşları vekili, davalı ... vekili ve davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

17. Marmaris Kadastro Mahkemesinin 22.04.2015 tarihli ve 2015/15 E., 2015/71 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçeyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

18. Direnme kararı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili, davalı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

19. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacıların (...ailesi) tutunduğu tapu kayıtlarının hukuken geçerli kayıtlar olup olmadığı, davacı ... zilyetliğinin 1858 tarihli Arazi Kanunnamesi’nin 20 ve 78. maddeleri gereğince tapu kaydının hukukî kıymetini kaybettirecek nitelikte bulunup bulunmadığı, davacıların tutunduğu tapu kayıtlarına kapsam tayini gerekip gerekmediği, dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı ve taşınmazın niteliğinden kaynaklı olarak zilyetlik yoluyla iktisabını engelleyen bir durumun bulunup bulunmadığı, sonucuna göre de, mahkemece tapu kayıtlarına kapsam tayini yönünden bozma ilamında belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmasının gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

III. GEREKÇE

20. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; Muğla ili Marmaris ilçesi Hisarönü köyü Aspıran mevkiinde kain dava konusu 214 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların kadastro çalışması neticesinde, senetsizden, sırasıyla 3812,47 m2’lik tek katlı kargir bina-tek katlı kargir ev, ahır ve tarla niteliğinde ve 587,57 m2’lik tarla niteliğinde, evvelinde 214 ada 1, 2 ve 3 sayılı parseller ile bir bütün hâlinde Mehmet oğlu ...nin ceddinden intikalen ve taksimen zilyetliğinde iken 1980 yılında ikiye ifraz ederek 1, 2 ve 3 sayılı parselleri bütün olarak uhdesinde bırakıp 4 ve 5 sayılı parselleri tutanağa ekli 12.11.1980 tarihli köy satış senedi ile İsmail oğlu ...’e sattığı, 5 sayılı parselin Datça-Marmaris karayolu istimlak sahasında kaldığı ve bu nedenle 4 sayılı parselden ifraz edildiği saptanmış ise de, taşınmazların Marmaris 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/395 Esas sayılı dosyasında davalı oldukları belirtilerek ve mülkiyet haneleri boş bırakılarak tespitlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

21. Davacılar ... ve arkadaşlarının, ... Valide Sultan Vakfı’na ait olan Mart 1290/Safer 1291 tarih, 18 numaralı (4000 dönüm), 19 numaralı (3000 dönüm) ve 20 numaralı (7000 dönüm) maliki Hacı ... Efendi adına kayıtlı çiftlik tapu kayıtlarına dayandıkları, anılan tapu kayıtlarının Mustafa ... (Hacı ...) kızı ...’a intikal ederek Ağustos 1326 tarih 2, 3 ve 4 numaralı tapulara gittiği, ...’ın da çocukları Kamil Bey, Celal, Mahmut ve Necip’e ölünceye dek bakıp gözetmeleri karşılığında verdiği ve Eylül 1340 tarih 3, 4 ve 5 numaralı kayıtların oluştuğu, bu kayıtların da 7.2.1962 tarih 1, 4 ve 5 numaralı tapulara tedavül gördüğü; 18 numaralı kök tapu kaydının 23.05.1969 tarih 10 ve 11 numaralı tapulara, oradan da 21.07.1969 tarih 63 ve 64 numaralı tapulara gittiği, bu kayıtların da Hisarönü köyü 1 ilâ 169 numaralı parsellere revizyon gördüğü; 19 numaralı kök tapu kaydının revizyon görmediği; 20 numaralı kök tapu kaydının ise Çamlı köyü 373 ilâ 633 numaralı parsellere revizyon gördüğünün belirtildiği, ancak tespitlere itiraz edildiği; tapu kayıtlarının Hisarönü Çiftliğine ait Hisarönü köyü 1 ilâ 169 sayılı parsellere revizyon gören sınırlarının; D: Mezar Gediği, B: Dikili Taş, K: Löngöz, G: Kırvasil Beli ve bu yerden müfrez çiftlik; Gelibolu-Söğüt Çiftliğine ait Şubat 1962 tarih 1 sıra numarada 639 hektar 5240 m2 yüzölçümündeki (7000 dönüm) kadastro sırasında Çamlı köyü 373 ilâ 633 sayılı parsellere revizyon gören sınırları; D: Kocalan ve Balan Dağı, B: Taşbük ve Löngöz, K: Çilecik Gediği, G: Gökbel ve Karadağ ve Mezar Gediği ile çevrili olan ve Örköz (Ergöz) Çiftliğine ait Şubat 1962 tarih 4 sıra numarada 275 hektar 7907 m2 (3000 dönüm) yüzölçümündeki ve kadastro sırasında hiç bir parsele revizyon görmeyen sınırları; D: Mezar Gediği, B: İnbükü ve Dikilitaş K. Löngöz, G: Gölenya Beli sınırlı kayıtlar olduğu ve bu kayıtların doğru temele dayanan, intikalleri düzenli yapılan tapu kaydı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

22. Öncelikle, davacı ... ve arkadaşlarının dayandığı tapu kayıtları; hudutların arazinin tamamının etrafını kapatır şekilde çevrelememesi, bazı hudutların nokta hudutlar olması, hudutların birbiri ile düz hatlarla birleştirilmesi suretiyle meydana gelen geometrik şekil içerisinde kullanılmayan ve kullanılması mümkün olmayan deniz, dağ, dere, orman, ırmak, tepe gibi yerlerin bulunması, diğer bir anlatımla 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20/C maddesine göre sınırların değişebilir ve genişletilmeye elverişli olması nedeniyle dayanılan kayıtlar sabit hudutlu tapu kayıtları olmadığından hudutları ile değil, miktarı ile geçerli olan tapu kayıtlarıdır.

23. Diğer yandan, davacı tapu maliklerinin (Şerefli ailesi) dayandığı Mart 1290/Safer 1291 tarih 18, 19 ve 20 numaralı kök tapu kayıtları kapsamındaki taşınmazların Marmaris Kadastro Mahkemesinin 1996/11 Esas, 2001/16 Karar sayılı dosyasına sunulan 08.03.2000 tarihli İsmet Sungurbey, ... ve... tarafından düzenlenen raporda belirtildiği gibi, gayrisahih (tahsisat kabilinden, irsadi ) vakıf taşınmazı olarak ... Valide Sultan Vakfına ait olan ve geliri vakfedilen mirî araziler olduğu ve bu hususun aynı tapu kayıtlarına dayalı olarak açılan ve Yargıtay’dan geçerek kesinleşen bir çok dava sonucunda saptandığı da açıktır.

24. Mirî arazilerde uygulanan 1274 tarihli (1858) Arazi Kanunnamesi’nin 20. ve 78. maddesinin yürürlükte olduğu da tartışmasızdır. Dava konusu edilen taşınmazda/taşınmazlarda da koşulları varsa bu hükümler uygulanacaktır. Arazi Kanunnamesi’nin 20. maddesinin uygulanmasında öncelikle dava konusu taşınmazın zilyet edilebilir nitelikte bir taşınmaz olması gerekir. Diğer iktisap şartları da şöyle sıralanmaktadır:

1) Davacının kesintisiz 10 yıl boyunca araziye malik sıfatıyla zilyet olması

2) Davacının süre boyunca küçük veya gayri mümeyyiz olmaması

3) Davacının araziye kaba güçle el koymuş olmaması

4)Arazinin ulaşması çok uzun sürecek uzak bir yerde olmaması (Sahibinin yaşadığı yer açısından)

5)Davacının araziyi geçerli bir sebep olmaksızın ele geçirip kullandığını süre içinde ikrar ve itiraf etmiş olmaması.

1) Davacının kesintisiz 10 yıl boyunca araziye malik sıfatıyla zilyet olması

2) Davacının süre boyunca küçük veya gayri mümeyyiz olmaması

3) Davacının araziye kaba güçle el koymuş olmaması

4)Arazinin ulaşması çok uzun sürecek uzak bir yerde olmaması (Sahibinin yaşadığı yer açısından)

5)Davacının araziyi geçerli bir sebep olmaksızın ele geçirip kullandığını süre içinde ikrar ve itiraf etmiş olmaması.

Şu hâlde, 10 yıl boyunca malik sıfatıyla zilyet olma, Arazi Kanunnamesi’nin 20. maddesine göre hak kazanmanın temel şartıdır. 20. maddenin aradığı maddi vakıaların ve kanuni şartların Medeni Kanun’un yürürlük tarihi olan 04.10.1926 tarihine dek tamamlanmış olması gereklidir. Buna göre, mirî arazi niteliğindeki tapulu taşınmaz zilyedi tarafından malik sıfatıyla 04.10.1926 tarihinde yürürlüğe giren Medeni Kanun’dan geriye doğru yani en az 1916 yılından 1926 yılına kadar kullanılıyorsa ve anılan maddedeki diğer koşulların da gerçekleşmesi hâlinde zilyet lehine tescil kararı verilebilecektir. Bunun yanı sıra edinim koşullarının oluşup oluşmadığının, her parsel yönünden ayrı ayrı irdelenmesi, parsel bazında tapu kaydının hukukî kıymetini koruyup korumadığının değerlendirilmesi gerekir. Tapu kaydının dava konusu edilen bir taşınmaz yönünden Arazi Kanunnamesi’nde belirtilen hükümler gözetilerek hukukî kıymetini yitirmiş olması, o tapu kaydının tamamen hukukî kıymetini yitirdiği anlamına gelmeyip, sadece dava konusu edilen ilgili taşınmaz yönünden hukukî kıymetini kaybettiğini göstermektedir. Başka bir taşınmaz yönünden aynı tapu kaydı, Arazi Kanunnamesi’ndeki koşullar oluşmamışsa hukukî kıymetini koruyacaktır.

25. Mahkemece dikkate alınması gereken husus, dava konusu edilen taşınmaz kadim tarım arazisi ise zilyedi lehine 1274 tarihli (1858) Arazi Kanunnamesi’nin 20.maddesinde düzenlenen koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasıdır. Taşınmaz kadim tarım arazisi olmayıp, hâli arazi gibi zilyet edilmesi olanaklı bir yer değilse, en az 1916-1926 yılları arası 10 yıl zilyet olma koşulu gerçekleşmiş olmayacağından ve tapu hukukî kıymetini kaybetmeyeceğinden tapu kaydının kapsamının belirlenmesi ve hak sahibi olacak kişinin belirlenen bu kapsamdaki yeri kullanıyor olması gerekir.

26. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Asliye Hukuk Mahkemesi aşamasında 05.05.1990 tarihinde dava konusu taşınmazlar başında yapılan keşif sırasında dinlenen 1931 doğumlu mahalli bilirkişi beyanında, dava konusu taşınmazın öncesinde ...ye ait olduğunu, ...’in uzun yıllar bu yerde arpa ve buğday ekerek tarım yaptığını, 1980 yılında ...’e sattığını, tarıma elverişli bir arazi olduğunu, davacı ... ...’nin bu yerle bir ilgisinin bulunmadığını, elli yıldır bu yörede çiftçilik yaptığını, ... ve arkadaşlarını burada görmediğini ifade ettiği, 1937 doğumlu davacı zilyet tanığının da mahalli bilirkişi ile aynı yönde beyanda bulunduğu anlaşılmaktadır.

27. Kadastro Mahkemesi aşamasında 01.10.2010 tarihinde yapılan keşif sırasında dinlenen 1928 doğumlu mahalli bilirkişi beyanında, dava konusu taşınmazların çevresindeki taşınmazlarla birlikte bir bütün hâlinde öncesinde ...ye ait olduğunu, ...’e de seferberlikte kaldığı (öldüğü) belirtilen babası Mehmet’ten kaldığını, ...’in uzun yıllar arpa ve buğday ekerek tarım yaptıktan ve ifrazdan sonra 1980’li yıllarda dava konusu yerleri damadı ...’e verdiğini, Ahmet Şükrü’nün hâlen taşınmaz üzerine inşa ettiği evde ikamet ettiğini, davacılar ... ve arkadaşlarının isimlerini köyde 1970’li yıllarda kadastro çalışmaları sırasında duyduğunu, çok sayıda taşınmaza dava açmışlar ise de hepsini kaybettiklerini, köyde yerleri olduğunu ve bu yerlerini kiraya verdiklerini şimdiye kadar duymadığını ve görmediğini ifade ettiği, 1933 doğumlu davacı zilyet tanıklarının da dava konusu taşınmazın evveli ile ilgili mahalli bilirkişi beyanını tekrarladıkları, mahkeme tarafından yapılan gözlemde; dava konusu taşınmaz içerisinde bir ahır, iki adet bina, bir adet de küçük baraka bulunduğu, zemininin düz ve toprağının derin olduğu, muhtelif meyve ağaçlarının bulunduğu, civar arazilerle birlikte zirai amaçlı olarak kullanıldığı, içindeki evde davacı ...’in oturduğu tespit edilmiştir.

28. Kadastro Mahkemesince yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporları incelendiğinde; ziraat bilirkişi, taşınmazların Datça-Marmaris karayolunun bitişiğinde yer aldığını, güney hududunun asfalt yol olduğunu, dava konusu 214 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden; toprağın orta derinlikte bir profile sahip (60-70 cm) killi-tınlı, su tutma kapasitesi yeterli, gevşek, geçirgen ve süzek olduğunu, bu hususların toprağın uzun yıllardır işlendiğini gösterdiğini, taşınmazın zirai manada imar-ihyasının tespitten geriye doğru yaklaşık 30-35 yıl öncesinden tamamlanmış olduğunu (bir başka ifadeyle zilyetliğin tamamlanma tarihinden daha da öncesine dayandığı), uzun yıllardır zirai amaçla kullanıldığını ve kadim ziraat arazisi olduğunu, dava konusu 214 ada 5 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise; yapısı, derinliği ve fiziksel özelliği gözetildiğinde zirai faaliyet için yörenin geleneksel ürünlerinin yetiştirilmesine uygun olmadığını, zirai manada imar-ihyasının tamamlanmamış olduğunu, hâlihazırda asfalt karayolu ile iç içe geçmiş durumda olduğunu, karayolun tamamlayıcı bir parçası hâline geldiğini, tarım dışı bir arazi olduğunu saptamıştır. Orman bilirkişi, dava konusu taşınmazların orman tahdidi dışında kaldığını, toprak yapısı ve bitki örtüsü yönünden orman niteliklerinin bulunmadığını, orman içi açıklık olmadıkları gibi 6831 sayılı Kanun’un 1744 sayılı Kanun ile değişik 2. madde ve 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B maddesi kapsamında orman dışına çıkarılan yerlerden de olmadıklarını tespit etmiştir. Jeolog bilirkişi, 214 ada 5 sayılı parselin karayolu sınırı boyunca uzanan ve karayolunun drenajını sağlayan menfezi de kapsayan bir alanda yer aldığını, 214 ada 4 sayılı parselde ise kayalık, taşlık, doğal kumluk, çakıllık, sazlık ve bataklık bir alanın bulunmadığını belirtmiştir.

29. Dosya içeriği, toplanan deliller ve özellikle bilirkişi raporları ile de doğrulanan mahalli bilirkişi ve zilyet tanık beyanlarına göre; Marmaris Kadastro Mahkemesinin 1996/11 E., 2001/16 K. sayılı dosyasına sunulan 08.03.2000 tarihli İsmet Sungurbey, ... ve... tarafından düzenlenen raporda da belirtildiği gibi, davacı tapu maliklerinin (Şerefli ailesi) dayandığı Mart 1290/Safer 1291 tarih 18, 19 ve 20 numaralı kök tapu kayıtları kapsamındaki taşınmazların ... Valide Sultan Vakfı’na ait taşınmazlardan geliri vakfedilen (tahsisat kabilinden, irsadi) mirî arazilerden olduğu, mirî arazilerde uygulanan ve hâlen yürürlükte olan 1858 tarihli Arazi Kanunnamesi’nin 20. ve 78. maddelerinin eldeki davaya uygulanması gerektiği, dava konusu 214 ada 4 parsel sayılı taşınmazın zilyet edilebilir nitelikte bir taşınmaz olduğu, davacı ve önceki zilyetlerin dava konusu taşınmazı bir insan ömrünü aşan zamandan beri malik sıfatıyla ve zirai amaçla kullandığı, bu zilyetliğin Medeni Kanun’un yürürlük tarihi olan 04.10.1926 tarihinden önce en az 10 yıllık süreyi kapsadığı, bir başka ifadeyle en az 1916 yılından 1926 yılına kadar davacı tarafın zilyetliğinin kanıtlandığı, bu durum karşısında davacı ... ailesinin tutunduğu tapu kayıtlarının Arazi Kanunnamesi’nin 20. maddesi gereğince dava konusu 214 ada 4 parsel sayılı taşınmaz bakımından hukukî kıymetini yitirdiği, o hâlde dayanılan tapu kayıtlarına kapsam tayini gerekmediği, öte yandan anılan 20. maddedeki diğer koşulların da davacı zilyet lehine gerçekleştiği, 214 ada 5 parsel sayılı taşınmazın ise hâlihazırda zilyet edilebilir nitelikte bir taşınmaz olmadığı, bitişiğindeki Datça-Marmaris karayolunun tamamlayıcı parçası hâline geldiği, jeolog bilirkişi raporuna ekli fotoğraflardan da bu durumun açıkça belli olduğu, davacıların dayandığı tapu kayıtları kapsamında kalsa dâhi mevcut hâliyle hak sahibi tarafından zilyet edilmesinin mümkün olmadığı ve 3402 sayılı Kanun’un 20/B maddesindeki şartın gerçekleşmediği tespit edildiğinden, yerel mahkeme kararının isabetli olduğu anlaşılmaktadır.

30. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, dava konusu 214 ada 5 parsel sayılı taşınmazın zilyet edilebilir nitelikte bir taşınmaz olmadığı, davacı zilyedin 1916-1926 arası kullanımının mümkün olmadığı, bu durumda davacılar ... ve arkadaşlarının tutunduğu tapu kayıtlarına kapsam tayini gerektiği, anılan taşınmaz yönünden Özel Daire bozma ilamında belirtildiği üzere hükmün bozulmasına gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de bu görüş Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir.

31. Hâl böyle olunca, direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçeyle onanması gerekmiştir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davacılar ... ve arkadaşları vekili, davalı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile;

1-Dava konusu 214 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı oy birliği ile ONANMASINA,

31. Hâl böyle olunca, direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçeyle onanması gerekmiştir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davacılar ... ve arkadaşları vekili, davalı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile;

1-Dava konusu 214 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı oy birliği ile ONANMASINA,

2-Dava konusu 214 ada 5 parsel sayılı taşınmaz yönünden direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı oy çokluğu ile ONANMASINA,

Harçlar peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440. Maddesi gereğince kararın

tebliğinden itibaren on beş gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.12.2022 tarihinde karar verildi.