muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/19818, Karar No: 2014/2826, Tarih: 17.02.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/19818 E.  ,  2014/2826 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Bursa 7. İş Mahkemesi

Tarihi :25.06.2013

No :2012/390-2013/360

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı Ö.. B..'ye işverene ait hem yazlık ve hem de kışlık evde 1993-02.06.2011 tarihler arasında sürekli çalıştığından bahisle bu sürelerin tespitini talep etmiştir. Mahkemece, kurum raporu ve tanık beyanları doğrultusunda istem gibi kabul kararı verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez”. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Hukuk Genel Kurulu'nun 05.02.2014 tarih ve 2013/10-2280,2014/65 sayılı ilamında, ev hizmetlerinde çalışma ile ilgili davaların hukuki niteliği ve ispat şekline ilişkin ilkeler şu şekilde belirtilmiştir.

İş mevzuatı yönünden, ev hizmetlerinin, gerek mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, gerekse 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan hükümler ile bu Kanunların uygulama alanı dışında bırakıldığı görülmektedir. Sosyal güvenlik mevzuatı açısından ise gerek mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gerekse 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olabilmek üç temel koşula bağlanmıştır.

Bu koşullar; hizmet akdi ile çalışma, işin işverene ait işyerinde yapılması ve mülga 506 sayılı Kanun’un 3. ve aynı yöndeki 5510 sayılı Kanun’un ise 6. maddesi kapsamında olmamak olarak sıralanabilir.506 sayılı Kanun’un 3. maddesi sigortalı sayılmayanları; diğer bir ifade ile anılan Kanun kapsamına alınmayanları sıralamaktadır.

Buna göre mülga 506 sayılı Kanun’un “Sigortalı sayılmayanlar” başlıklı 3. maddesi uyarınca:

“Aşağıda yazılı kimseler bu kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar

Bu koşullar; hizmet akdi ile çalışma, işin işverene ait işyerinde yapılması ve mülga 506 sayılı Kanun’un 3. ve aynı yöndeki 5510 sayılı Kanun’un ise 6. maddesi kapsamında olmamak olarak sıralanabilir.506 sayılı Kanun’un 3. maddesi sigortalı sayılmayanları; diğer bir ifade ile anılan Kanun kapsamına alınmayanları sıralamaktadır.

Buna göre mülga 506 sayılı Kanun’un “Sigortalı sayılmayanlar” başlıklı 3. maddesi uyarınca:

“Aşağıda yazılı kimseler bu kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar

D) (Değişik: 11/8/1977 - 2100/1 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)…”

Yine 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’un “Sigortalı sayılmayanlar” başlıklı 6. maddesi uyarınca;

“…Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında;

…c) (Değişik: 17/4/2008-5754/4 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)…4 üncü ve 5 inci maddelere göre sigortalı sayılmaz.”.

Buna göre ev hizmetleri, mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun ilk halinde kanun kapsamı dışında bırakılmış iken, 24.08.1977 tarih ve 16037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 24.11.1977 tarihinde yürürlüğe giren 11.08.1977 tarih ve 2100 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle yapılan değişiklik ile mülga 506 sayılı Kanun’un 3. maddesinin (D) bendinde yapılan düzenleme uyarınca, ev hizmetlerinde “ücretle ve sürekli çalışanlar” anılan maddede yer alan istisnalar içinden çıkarılmış, 5510 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile de aynı yöndeki uygulamaya devam edilmiştir.

Görüldüğü üzere, anılan maddeler uyarınca, ev hizmetlerinde çalışanlar; ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç, bu Kanun’ların uygulanmasında sigortalı sayılamazlar.

Sigortalı sayılmak için, ücret ve sürekli çalışma birlikte arandığından, her iki koşulun da gerçekleşmiş olması gerekir. Hizmet karşılığı ücret alınmıyorsa veya ücret alınmakla birlikte çalışmada süreklilik yoksa, bu tür çalışmayı sigortalı çalışma saymak mümkün değildir.

Buna göre, diğer koşulları gerçekleştirmiş olanlar eğer anılan maddelerin kapsamına giriyorlarsa, sigortalı sayılamayacak ve 506 veya 5510 sayılı Kanun’larda düzenlenen haklardan yararlanamayacaklardır.

Yeri gelmişken belirtilmelidir ki, mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 5/1. maddesi ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4/1. maddeleri uyarınca, iş kanunları hükümleri ev hizmetlerine ve ev hizmetleri çalışanlarına uygulanamayacak, bu işler ve bu işleri yapan kişiler Borçlar Kanunu’nun hizmet akdini düzenleyen hükümlerine tabi olacaklardır.

Yeri gelmişken belirtilmelidir ki, mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 5/1. maddesi ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4/1. maddeleri uyarınca, iş kanunları hükümleri ev hizmetlerine ve ev hizmetleri çalışanlarına uygulanamayacak, bu işler ve bu işleri yapan kişiler Borçlar Kanunu’nun hizmet akdini düzenleyen hükümlerine tabi olacaklardır.

Evde yapılan işle, ev hizmetleri arasında bazı farklılıkların da tanımlanması gerekir. Ev hizmeti evde yapılmakla birlikte, herhangi bir iş olmayıp doğrudan yaşanan mekana yönelik bir iştir. Yaşanan konutla doğrudan bağlantı içerisindedir. Doğrudan eve ve ev yaşamına yöneliktir. Dolaylı olarak ev yaşamına katkıda bulunan, onu kolaylaştıran hizmetlerdir. Ev hizmetinin doğrudan eve veya ev yaşamına yönelik olması gerekir. Ev hizmeti evden soyutlanamaz (Okur A. R., Ev Hizmetlerinde (İşlerinde) Çalışanların Sigortalılığı, Kamu-İş Dergisi, Cilt 7, Sayı 3, 2004, s. 10).

Bir işin ev hizmeti sayılabilmesi için yapılan işin evde gündelik yaşamın gerektirdiği faaliyetler kapsamında ev yaşamının gündelik, olağan gereksinmelerini karşılayan işlerdir (Mollamahmutoğlu H., İş Hukuku, Turhan, Ankara, 2004, s. 179).

Öğretide ev hizmetleri, evde gündelik yaşamın gerektirdiği; temizlik, yemek, çamaşır, ütü, çocuk bakımı, mürebbiyelik gibi işler olarak kabul görmektedir. Ev hizmetleri çalışanları ise uşak, kahya, hizmetçi, temizlikçi, aşçı, çocuk bakıcısı, bahçıvan, şoför, bekçi, hayvan bakıcısı vb evin gündelik işleyişine ilişkin faaliyetleri yürüten kişiler olarak kabul görmektedir ((N. Gökçek Karaca, F. Kocabaş, Ev Hizmetlerinde Çalışanların Karşılaştıkları Sorunların Türkiye Açısından Değerlendirilmesi, Kamu-İş Dergisi, 2009, cilt 10, sayı 4, sayfa 172’den atfen; Çenberci M., 1475 sayılı İş Kanunu Şerhi, 1986, s.190-191; Mollamahmutoğlu, a.g.e., s. 179; Çelik N., İş Hukuku Dersleri, B. 20, Beta, İstanbul, 2007, s. 70; Süzek S., İş Hukuku, B. 2, İstanbul, Beta 2005, s. 180; Okur A., a.g.e. s. 348-349; Erkul İ-Karaca N, 4857 sayılı İş Kanunu Uygulaması, Nisan Yayınları Eskişehir 2004, s. 67; Tunçomağ K., İş Hukuku, İstanbul 1988, s. 44-46; Akyiğit E., İçtihatlı ve Açıklamalı 4857 Sayılı İş Kanunu Şerhi, C. 1, B. 3, Ankara 2008, s. 285; Güven E., Aydın U., İş Hukuku (Yeni İş Yasaları) B. 3, Barış Yayınları, Ankara 2007, s. 32; Tunçomağ K-Centel T., İş Hukukunun Esasları, B. 4, İstanbul 2005, s. 38; Narmanlıoğlu Ü, İş Hukuku (Ferdi İş İlişkileri), B. 2, Ankara 1994, Barış Yayınları, s. 71; Eyrenci Ö- Taşkent S- Ulucan D, Bireysel İş Hukuku, Legal Yayınları, İstanbul 2004, s. 43).

Yukarıda ayrıntıları açıklandığı üzere, “ev hizmetleri” 506 sayılı Kanun ile tamamen sigortalılık dışında tutulmuş iken 2100 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle ev hizmetlerinde sadece “ücretle ve sürekli olarak çalışanlar” sigortalı sayıldıklarından, bu kişilerin sigortalı olarak kabul edilebilmesi için önemli olan, ev hizmetinde geçen çalışmanın ücretle yapılması ve sürekli olmasıdır.

Yukarıda ayrıntıları açıklandığı üzere, “ev hizmetleri” 506 sayılı Kanun ile tamamen sigortalılık dışında tutulmuş iken 2100 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle ev hizmetlerinde sadece “ücretle ve sürekli olarak çalışanlar” sigortalı sayıldıklarından, bu kişilerin sigortalı olarak kabul edilebilmesi için önemli olan, ev hizmetinde geçen çalışmanın ücretle yapılması ve sürekli olmasıdır.

Sürekli çalışma kavramı yönünden uygulamada, haftanın çoğu ev işlerinde geçirilmiş ve çalışma bir süre devam etmişse, bu çalışma sigortalı çalışma olarak değerlendirilmekte, süreklilik için çalışmanın belli bir yoğunluğa ulaşması aranmaktadır.

Mülga 506 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun uyarınca “iş” tanımı açık olup, burada “iş”; ev hizmetidir. Bu nedenle ölçü, işin niteliği değil ev işinde çalışanın, bu işte ne kadar süre çalıştığıdır. Ev işlerinde çalışma devamlı ise sürekli sayılacak, devamlılık yoksa, iş belirsiz aralıklarla geçici olarak ya da çağrı üzerine yapılıyorsa süreksiz sayılacaktır.

Yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurul kararı doğrultusunda, somut olay değerlendirildiğinde;

Eldeki dosyada, 01.06.2011 tarihli Kurum Raporu’na göre; davacının imzasını içerir Durum Tespit Tutanağı’nda, davacının 01.06.1993 tarihinde işe başladığını beyan ettiği, davalı işverenin ise, davacının sürekli bir çalışmasının bulunmadığını belirttiği ve sonuç olarak davacının, 02.06.2010-02.06.2011 tarihler arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine hükmedildiği, Mahkemece, davacı tanık beyanı ve mevcut kurum raporu ile kabul yönünde hüküm kurulmuş ise de, bu konuda yapılan araştırma ve inceleme yetersizdir. Mahkemece; öncelikle davacının çalışmasının süreklilik arz edip etmediğinin netleştirilebilmesi için; konutun kapsamı, hangi işlerde çalıştığı, bu çalışmalarının ne kadar süreyle yapılabileceği, buna göre çalışmasının tam zamanlı çalışmayı gerektirip gerektirmediği, dolayısıyla hizmet ilişkisinin unsurlarının oluşup oluşmadığı yöntemince araştırılmalı, talep konusu döneme ilişkin ödemelerin nasıl yapıldığı varsa yazılı delillerle tartışılmalı, davaya konu dönem içinde doğum, hastalık ve benzeri nedenlerle çalışmasına ara verip vermediği araştırılmalı, aynı apartmanda oturanlar ile yörede komşu işyeri sahipleri veya çalışanları kolluk vasıtasıyla araştırılarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı ve sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu açıklığa kavuşturulmalı, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalılardan Ö.. B..'ne iadesine, 17.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4367, Karar No: 2010/2384, Tarih: 08.03.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/4367 E.  ,  2010/2384 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalının müvekkili aleyhine cari hesaba dayalı takip başlattığını, takibin kesinleştiğini, müvekkilinin haciz sırasında 29.8.2006 keşide tarihli bir adet çeki icra zoru altında alacaklı vekiline ödediğini, müvekkilinin davalıdan 97.697.63.-YTL.lik mal aldığını, 31.10.2005 tarihi itibariyle müvekkilince 97.570.-YTL. ödeme yapıldığını, müvekkilinin 127.63.-YTL. borcunun kaldığını, müvekkilinin kayıtlarında görülen 2.8.2005 tarihli 4.000.00.-YTL.lik ve bir önceki hesap döneminden ödenen 3.570.-YTL.lik havalelerin davalı muavin defterlerinde görülmediğini belirterek müvekkilinin 127.63.-YTL. borcu olduğunun tespitine, takip dosyasında gösterilen bakiyenin iptaline, alacaklı şirkete ödenen 11.000.-YTL.lik çek bedelinin bakiye düşüldükten sonra dava tarihinden itibaren faiz ve fer'ileri ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirket yetkilisi ile davacı şirket yetkilisinin dava dilekçesinde bahsedilen banka dekontlarının sunulması ile hesapta mutabakata vardıklarını ve davacıya hiç bir ödeme yapmaksızın 29.8.2006 tarihli ibranamesi verdiklerini, davacının haksız kazanç peşinde olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalının davacıya icra dosyasından ibraname verdiği, davacı yanca bu ibranamenin önceden ödeme yapılmasına rağmen icra dosyasına tekrar 11.000.-YTL. ödeme yaptıklarını ve ibranameyi bunun karşılığında aldıkları iddia etmiş ise de, ibraname içeriğinden ne miktar ve ne şekilde ödemede bulunulduğunun belli olmadığı, davacının iddia ettiği çekle ilgili bir ödeme belgesi sunmadığı, ibranamenin çekle ödemeye karşılık alındığı iddiasının kanıtlanamadığı, davacının bu hususta yemin teklif hakkını da kullanmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz edenlerden alınmasına, 08.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19540, Karar No: 2020/3515, Tarih: 16.06.2020

**8. Hukuk Dairesi         2016/19540 E.  ,  2020/3515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Zilyetliğin Korunması Ve Kal

KARAR

Dairemizin, 10.12.2015 tarihli kararı ile;

“Dava konusu taşınmazın bulunduğu çalışma alanında kadastro işleminin yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise teknik bilirkişinin krokisi eklenerek dava konusu taşınmaza kadastro tutanağı düzenlenip düzenlenmediğinin Kadastro müdürlüğünden sorulması, düzenlenmiş ise tutanağın onaylı ve okunaklı bir suretinin getirtilmesi,

Taraflar arasında görülen Manavgat Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait 2006/826 Esas ve 2007/1250 Karar sayılı dava dosyasının incelenip iade edilmek üzere mahkemesinden istenilmesi, getirtilen dosyanın eldeki dosya arasına konulması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Yerel Mahkeme'ye GERİ ÇEVRİLMESİNE” karar verilmiş, Mahkemece 2006/826 esas sayılı dosya, dosya arasına eklenmiş ancak, geri çevirme kararının birinci paragrafında istenilen husus yerine getirilmeden dosya Dairemize gönderilmiştir.

Bu nedenle; Dava konusu taşınmazın bulunduğu çalışma alanında kadastro işleminin yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise teknik bilirkişinin krokisi eklenerek dava konusu taşınmaza kadastro tutanağı düzenlenip düzenlenmediğinin Kadastro müdürlüğünden sorulması, düzenlenmiş ise tutanağın onaylı ve okunaklı bir suretinin getirtilmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Yerel Mahkeme'ye GERİ ÇEVRİLMESİNE, 16.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2014/40815, Karar No: 2015/35499, Tarih: 03.12.2015

**13. Hukuk Dairesi         2014/40815 E.  ,  2015/35499 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ...:. ... adresindeki evin satımı konusunda davalıya taşınmazı gösterdiğini, 27/02/2011 tarihinde yer gösterme sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede satım bedeli 150.000,00 TL olarak açıkça yazıldığını, belirtilen sözleşmede, mal sahibinden kendisinin veya 3. dereceye kadar akrabasının satın alması durumunda sözleşmede belirtilen bedel üzerinden % 3 emlak komisyonunu % 18 KDV'si ile birlikte ödeyeceği cezai şarta bağlandığını, sözleşmesinin imzalanmasından sonra davalının haber vermeden sözleşmeyi ihlal ederek söz konusu daireyi mal sahibinden bizzat satın aldığını, bunun üzerine ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında takip başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın % 40'ın aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar Dairemizce bozulmuş ve Mahkeme bozma ilamına uyularak imza incelenmesi yapılmış dinlenen tanık beyanları doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş;hüküm,davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar Dairemizce bozulmuş ve Mahkeme bozma ilamına uyularak imza incelenmesi yapılmış dinlenen tanık beyanları doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş;hüküm,davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, elde ki davayla taraflar arasında imzalanan yer gösterme taahhütnamesi gereğince hak kazandığı hizmet bedeli için yapılan takibe itirazın iptalini talep etmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşme gayrimenkul tellallık sözleşmesi olup bu sözleşmenin taşınmaz sahibi veya alıcıyla yapılması mümkündür. Gayrimenkul tellallık sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı yapılması yeterlidir. Tellallık sözleşmesinin resmi şekilde veya satıcıyla yapılması şart değildir. Taraflar arasında imzalanan sözleşme geçerli olup, imza incelemesi sonucunda imzanın davalıya ait olduğu belirtildiğinden taraflar açısından bağlayıcı niteliktedir. Mahkemece, tanık beyanlarına itibar edilerek taşınmaz malikinin davacıya satış yetkisi vermediği, satışın doğrudan davalıya yapıldığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de sözleşmenin 1 inci maddesinde "..belirtilen taşınmazları ... Emlak danışmanlığının tarafıma sunduğu hizmeti sonucu gördüm, öğrendim... satın alındığı takdirde yukarıda yazılı satış bedelinin %3 + KDV tutarını...ödemeyi kabul ve taahhüt ederim." yazılı olup gösterilen dairelerden birinin de dava konusu taşınmaz olduğu, dava konusu taşınmazın davalıya gösterildiği ve davacının sözleşmeyle yüklendiği edimleri yerine getirdiği anlaşılmaktadır. Az yukarıda açıklandığı üzere geçerli olan bu sözleşme taraflar açısından bağlayıcıdır. Hal böyle olunca; mahkemece, sözleşmenin geçerli ve davalı açısından bağlayıcı olduğu gözetilerek davacının talep edebileceği ücret hesaplanıp davanın hesaplanan bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekirken yanlış gerekçeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıdaki açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 03/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2937, Karar No: 2008/6521, Tarih: 02.06.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/2937 E.  ,  2008/6521 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde projeye aykırı olarak panjur ve camla kapatılan balkonun eski hale getirilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Kat Mülkiyeti Yasasının 19.maddesinin ilk fıkrasında, kat maliklerinin anagayrimenkulün bakımına ve mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecbur oldukları öngörülmüş, maddenin ikinci fıkrasında ise kat maliklerinden birisinin, bütün kat maliklerinin (28.11.2007 tarihinde yürürlüğe giren 5711 Sayılı Yasayla 4/5'inin) rızası olmadıkça, anagayrimenkulün ortak yerlerinde onarım, tesis ve değişik renkte dış badana veya boya yaptırması yasaklanmıştır.

Yasanın bu hükmü ile korumaya alınan mimari durum ve güzelliğin dayanağı da, anayapının onaylı mimari ve tesisat projeleri ile vaziyet planıdır. Bu bakımdan, kat maliklerinden herbirisi, rızası olmadan diğer kat maliklerince anagayrimenkulün ortak yerlerinde onaylı projesine aykırı olarak her türlü tesis ve değişiklik yapılmasına karşı çıkma ve yapılmış olanların da eski hale getirilmesini isteme hakkına sahiptir.

Yargıtay uygulamalarında, güneş ve rüzgardan korunulması bakımından zorunlu bir ihtiyaç olarak görüldüğünden, salt bu ihtiyaç için olmak üzere balkon ve pencerelerde panjur yapılmasının, bina ile bütünleşen sabit bir tesis niteliğinde olmaması ve basit sistemde, binada hasar yapmadan kolaylıkla sökülebilen bir güneşlik özelliğinde olması koşulu ile Kat Mülkiyeti Yasasına aykırılık oluşturmayacağı ilkesi benimsenmiştir. Belirtilen nitelikteki bir panjurun balkon veya pencerelere yapılmış olması, anayapının dış görünümünü (estetiğini) bozmadığı (diğer bağımsız bölümlerin dağ, orman deniz vb. gibi özel bir manzarasını kapatmadığı) sürece ortak yerlere müdahale niteliği taşımaz.

Ancak, balkon ve pencere ile bütünleşecek şekilde sabit bağlantılı olarak kurulan, imal edildiği malzemesinden yapılmış kasa ve çerçevelerin içerisine oturtulup, bunların içinde aşağı-yukarı hareket ederek üst kısımda (çerçevesi yerinde sabit kalarak) katlanıp toplanabilen, gerektiğinde ileri doğru çerçevesiyle birlikte hareket edebilen ve benzeri yapıda olduğu takdirde, panjur, ortak yere müdahale oluşturan sabit tesis niteliğinde kabul edilmelidir. Özellikle balkonlarda, kapalı mekan oluşturmak amacıyla, balkonun belirleyici unsurlarından olan korkuluğun (duvar, parmaklık vs.) sökülmek yada üzeri kapatılmak ve de köşelere yukarıdan aşağıya iki yanlı geniş şerit veya çerçeve koymak suretiyle balkon özelliğini kaybettirecek şekilde kurulan panjurların, binanın estetiğini de bozan, yasaya ve projeye aykırılık teşkil eden sabit bir tesis olduğu kuşkusuzdur.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan fotoğraflı ve krokiye bağlanmış ayrıntılı raporda, davalılara ait 7 numaralı bağımsız bölümün balkonunun yukarıda belirtilen ilke ve hususlara aykırı biçimde panjurla kapatıldığı saptanmış olduğundan, bu konudaki istemin de kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle reddedilmiş olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 2.6.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.