muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/6037, Karar No: 2017/8913, Tarih: 14.12.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/6037 E.  ,  2017/8913 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, 10.12.2000 tarihinden itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti, 01.06.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının ve aylıkların hakediş tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsili gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtilen şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, tarımsal faaliyetle geçimini sağladığını ve ürün tesliminden prim tevkifatı yapıldığını belirterek ilk defa ürün tesliminde yapılan prim tevkifatı tarihinden başlayarak zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ve yaşlılık aylığına karar verilmesini istemiş; Mahkemece; ...-... ünvanlı özel kuruluşa, 30.11.2000 tarihinde telsim ettiği ürün bedelinden yapılan prim tevkifatını takip eden aybaşı olan 01.12.2000 tarihinden başlayarak, tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında "...ilk defa,...-... ünvanlı özel kuruluşa, 30.11.2000 ve 30.06.2001 tarihlerinde teslim ettiği ürün bedelinden prim tevkifatı yapılmış olması karşısında, işbu tevkifatın Kurum hesabına intikal ettirilip - ettirilmediği araştırılmalı, ettirilmişse, sigorta başlangıcı olarak, intikal tarihini takip eden aybaşından; aksi halde sonraki yıllarda Kamu kuruluşunca yapılan tevkifatı takip eden aybaşının alınması gerekir. Ayrıca; davacıdan, uyuşmazlık konusu dönemlerde prim tevkifatının yapılmadığı 2002 yılı ve sonrası döneme ilişkin olarak, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde, 2926 Sayılı Yasanın 2, 3 vd. maddelerinde aranan yasal unsurların tespiti amacıyla, davacının, tarımsal faaliyetinin devam edip-etmediği yönünde, tapu kayıtları ile çiftçilik belgesinin bulunup bulunmadığı, başkasına ait arazide tarım yaptığının iddia edilmesi durumunda kira sözleşmeleri, banka veya kooperatiften çiftçilik kredisi kullanıp kullanmadığı, tarım müdürlüğünden tarımsal gelir desteğinden yararlanıp yararlanmadığı, hangi ürünleri ektiği ve elde ettiği ürünleri nasıl değerlendirdiği, kooperatife kayıtlı ise kayıtlı olduğu dönemler vb. gereğince araştırılıp, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" belirtilmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan 2926 sayılı Kanun'un “Sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu” başlığını taşıyan 5. maddesinin birinci fıkrasında, “2. madde kapsamına girenler, on sekiz yaşını doldurdukları tarihi takip eden yıl başından itibaren sigortalı sayılırlar. Ancak, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülükleri kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden ay başından itibaren başlar.”, anılan Kanunun 36. maddesi gereği olarak da, Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararıyla ürün bedellerinden tevkif suretiyle tahsili olanaklı kılınmıştır. İşte bu bağlamda, sigorta primlerinin ürün bedellerinden Bağ-Kur adına tevkif suretiyle tahsili halinde, kişinin yukarıda izah edilen 5. maddede yer alan anlamda sigorta başlangıcı olarak; bu tevkifatın, kamu kuruluşlarına yapılan ürün tesliminde yapılmış olması durumunda tevkifat tarihini takip eden aybaşı; özel kuruluşlara yapılan ürün tesliminde yapılmış olması durumunda tevkifatın Kuruma havale edilmiş olması şartıyla tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşı esas alınır.

Eldeki davada; davacının salt ürün satışının sigortalılığın başlangıcında esas alınamayacağı gözetilerek, davacının yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde ve önceki bozma kararı doğrultusunda...-... ünvanlı özel kuruluşa, 30.11.2000 ve 30.06.2001 tarihlerinde telsim ettiği ürün bedelinden prim tevkifatı yapılmış olması karşısında, işbu tevkifatın Kurum hesabına intikal ettirilip - ettirilmediği netleştirilerek, ettirilmişse, sigorta başlangıcı olarak, tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından; aksi halde davacı tarafından sunulan Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'ne teslim edilen ürün üzerinde 07.07.2005 tarihli tevkifat kesintisi yapıldığı bu bakımdan Toprak Mahsulleri Ofisinden tevkifata ilişkin belgeler celp edilerek tevkifat yapılmış tevkifat tarihini takip eden aybaşından itibaren başlangıç kabul edilerek sonucuna göre infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde hüküm kısmında kabul edilen sigortalık süreside belirlenmek süretiyle karar verilmelidir.

Ayrıca, davacı ilk hükmü temyiz etmediğinden, faiz yönünden Kurum lehine oluşan usulu kazanılmış hak durumu gözetilerek karar verilmelidir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18784, Karar No: 2017/7234, Tarih: 16.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/18784 E.  ,  2017/7234 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/366, Karar No: 2011/38988, Tarih: 17.11.2011

**2. Ceza Dairesi         2010/366 E.  ,  2011/38988 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2008/110124

MAHKEMESİ : Adana 10. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 13/02/2008

NUMARASI : 2008/51

SUÇ : Hırsızlık, Mühür bozmak

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılan kurum görevlileri tarafından düzenlenen 23.06.2006 tarihli Sayaç Ayar Raporunda, “sayacın mühürlerine müdahale edildiğinin, düz pense ile sıkılmış olduğunun” belirtilmiş olması, sanığın suçlamayı kabul etmeyerek görevlilerin sayacın bozuk olduğunu söylemeleri üzerine katılan kuruma başvuruda bulunduğunu, sayaca müdahale etmediğini savunması karşısında, sanığın katılan kuruma başvurusu bulunup bulunmadığı sorularak, kaçak tesbit tutanağında belirtilen kurulu güce göre, suç tarihinden önceki ve sonraki bir yıllık dönemleri içeren tüketim belgelerinin ayrıntılı olarak karşılaştırılması yapılarak suç tarihinden önceki dönemde kaçak kullanımı gösteren belirgin bir düşme olup olmadığı, hususlarında bilirkişiden rapor aldırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 17.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11225, Karar No: 2020/8691, Tarih: 07.07.2020

**18. Ceza Dairesi         2019/11225 E.  ,  2020/8691 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre, dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Sanığın aşamalardaki savunmalarında üzerine atılı hakaret suçunu kabul etmemesi ve sanık ile arasında nafaka davası bulunan tanığın tarafsız olarak kabul edilememesi karşısında, sanığın hakaret suçunu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delil bulunmadığı gözetilmeden, sanığın hakaret suçundan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

2- Sanığın aşamalarda katılanın yüzüne kağıt fırlattığını başkaca bir davranışının bulunmadığını beyan etmesi, katılana ait adli muayane raporunda herhangi bir travmatik lezyon görülmediğinin belirtilmesi ve tanığın sanık ile arasında nafaka davası bulunması nedeni ile tarafsız olarak kabul edilememesi karşısında; sanığın katılanın yüzüne kağıt fırlatmaktan ibaret eyleminin ne şekilde yaralama suçunu oluşturduğu denetime olanak verecek şekilde kararda tartışılmadan, eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle sanık hakkında yazılı şekilde hüküm kurulması,

3- Sanığın aşamalarda “katılanın yüzüne gülerek kendisine kocanı elinden aldım dediğini bu nedenle kendisinin dayanamayarak elindeki kağıdı fırlattığı” şeklindeki savunması karşısında, olayın çıkış nedeni ve gelişmesi değerlendirilerek sonucuna göre hakaret suçunda TCK'nın 129., yaralama suçunda TCK'nın 29. maddelerinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması,

Kabule göre;

a) Sanığın eşi olması nedeniyle tanıklığa engel olup, anlatımı hükme esas alınan tanık Mustafa Dondurmacı’nın yeminden çekinme hakkı hatırlatılmadan dinlenilmesi suretiyle CMK’nın 51. maddesine aykırı davranılması,

b) Hakaret suçunun aleni olan adliye koridorunda işlenmesine rağmen, TCK'nın 125/4. maddesinin uygulanmaması,

c) Adli sicil kaydında tekerrüre esas sabıkası bulunan sanık Oktay Oflaz hakkında TCK’nın 58. maddesinin uygulanmaması,

d) TCK'nın 53/1-b maddesinin Anayasa Mahkemesi'nin, 08/10/2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararıyla, iptal edilmiş olması nedeniyle, uygulanma olanağının ortadan kalkmış olması,

b) Hakaret suçunun aleni olan adliye koridorunda işlenmesine rağmen, TCK'nın 125/4. maddesinin uygulanmaması,

c) Adli sicil kaydında tekerrüre esas sabıkası bulunan sanık Oktay Oflaz hakkında TCK’nın 58. maddesinin uygulanmaması,

d) TCK'nın 53/1-b maddesinin Anayasa Mahkemesi'nin, 08/10/2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararıyla, iptal edilmiş olması nedeniyle, uygulanma olanağının ortadan kalkmış olması,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık ...'nın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yeniden hüküm kurulurken 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca cezayı aleyhe değiştirme yasağının gözetilmesine, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 07/07/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/428, Karar No: 2022/199, Tarih: 22.03.2022

**Ceza Genel Kurulu         2020/428 E.  ,  2022/199 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 4. Ceza Dairesi

Sanık ...’un kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan CMK’nın 223/2-a maddesi uyarınca beraatine ilişkin ... 15. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 23.02.2015 tarihli ve 494-154 sayılı hükmün, katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 18. Ceza Dairesince 18.06.2020 tarih ve 79-7751 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 15.07.2020 tarih ve 136358 sayı ile;

"...Maddi olayda katılan Hâkim ...'ın 09.04.2014 tarihinde göreve başladığı ve 1. Sulh Ceza Hâkimi olarak 2014/120 sorgu dosyasında "Telekulak Çetesi" olarak adlandırılan şüpheliler hakkında vermiş olduğu tutuklama kararı sonrasında, facebook sosyal paylaşım sitesindeki Oda TV isimli kullanıcının sayfasında katılan ... hakkında 'Senin gibi yalakalar yarın da başkalarını sever sen yalakasın' şeklinde yazı yazıp paylaşmak seklinde gerçekleşen eyleminde,

Sanığın sarf ettiği sözlerin, yargı mensubuna yönelik olduğu ve bu eleştirilerin yargının tarafsızlığı ve otoritesini sarsmayacak nitelikte olması gerekmektedir.

Somut olayda sarf edilen sözlerin katılan hâkimin görevlerini yerine getirirken performanslarını olumsuz etkileyecek ve kamuoyunun yargının tarafsızlığına ve otoritesine olan güveni zedeleyici nitelikte olduğu, tartışmasız kabul edilmelidir.

Sanığın, sosyal paylaşım sitesinde katılana sarf ettiği sözlerin, ifade özgürlüğü kapsamında bulunmadığı, kamuoyunun yargının tarafsızlığı ve otoritesine duyduğu güveni ortadan kaldırmaya yönelik bir tehlike oluşturduğu..." görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 4. Ceza Dairesince 05.11.2020 tarih ve 19985-15363 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa yüklenen kamu görevlisine karşı görevinden dolayı alenen hakaret suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa yüklenen kamu görevlisine karşı görevinden dolayı alenen hakaret suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

İddia, katılanın tüm evrelerde sanığın kendisine yönelik hakaret içerikli paylaşımlar yaptığına ilişkin istikrarlı beyanları, sanığın yüklenen suçu kabul etmemekle birlikte paylaşımların kendisi tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğine ilişkin soruşturma evresindeki savunması, ... Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce tanzim edilen ve suça konu paylaşımların sanık tarafından gerçekleştirildiğinin değerlendirildiğine dair 06.01.2015 tarihli ve 2015/02 sayılı Sanal Devriye Açık Kaynak Tespit Formu, suça konu paylaşımları içeren internet sitesinden alınan çıktılar ve tüm dosya kapsamından; sanığın, olay tarihinde ... Sulh Ceza Mahkemesi hakimi olan katılan tarafından daha önce gerçekleştirilen “Başbakan’ı seviyorsam ne olmuş?” şeklindeki paylaşımın “Oda Tv” isimli facebook hesabında yayımlanması üzerine, kendisine ait “TC ...” isimli profil üzerinden söz konusu paylaşıma yorum mahiyetinde “Senin gibi yalakalar yarın da başkalarını sever, sen yalakasın.” ifadelerine yer verdiği hususunda Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Doğal haklardan kabul edilen ifade hürriyeti, çoğulcu demokrasilerde, vazgeçilemez ve devredilemez bir niteliğe sahiptir. Öğretide değişik tanımlara rastlanmakla birlikte, genel bir kabulle ifade/düşünce hürriyeti, insanın özgürce fikirler edinebilme, edindiği fikir ve kanaatlerinden dolayı kınanmama, bunları meşru yöntemlerle dışa vurabilme imkân ve özgürlüğüdür. Demokrasinin "olmazsa olmaz şartı" olan ifade hürriyeti, birçok hak ve özgürlüğün temeli, kişisel ve toplumsal gelişmenin de kaynağıdır. İşte bu özelliğinden dolayı ifade hürriyeti, temel hak ve hürriyetler kapsamında değerlendirilerek, birçok uluslararası belgeye konu olmuş, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda da ayrıntılı düzenlemelere tabi tutulmuştur.

Bu bağlamda;

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 19. maddesinde;

"Her ferdin fikir ve fikirlerini açıklamak hürriyetine hakkı vardır. Bu hak fikirlerinden ötürü rahatsız edilmemek, memleket sınırları mevzubahis olmaksızın malûmat ve fikirleri her vasıta ile aramak, elde etmek veya yaymak hakkını gerektirir.",

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 10. maddesinin birinci fıkrasında;

"Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir alma ve verme özgürlüğünü de içerir. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini bir izin rejimine bağlı tutmalarına engel değildir." hükümlerine yer verilmiştir

Anayasa'mıza bakıldığında;

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 10. maddesinin birinci fıkrasında;

"Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir alma ve verme özgürlüğünü de içerir. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini bir izin rejimine bağlı tutmalarına engel değildir." hükümlerine yer verilmiştir

Anayasa'mıza bakıldığında;

25. maddesinde "Düşünce ve kanaat hürriyeti" başlığı altında;

"Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir. Her ne amaçla olursa olsun kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz. Düşünce ve kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz."

26. maddesinde, AİHS’nin 10. maddesinin birinci fıkrasındaki düzenlemeye benzer şekilde;

"Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar. Bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir." hükümleri yer almıştır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi konuya ilişkin olarak; "İfade özgürlüğü, toplumun ilerlemesi ve her insanın gelişmesi için esaslı koşullardan biri olan demokratik toplumun ana temellerinden birini oluşturur. İfade özgürlüğü, 10. maddenin sınırları içinde, sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız veya ilgilenmeye değmez görülen 'haber' ve 'düşünceler' için değil, ama ayrıca Devletin veya nüfusun bir bölümünün aleyhinde olan, onlara çarpıcı gelen, onları rahatsız eden haber ve düşünceler için de uygulanır. Bunlar, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleridir; bunlar olmaksızın demokratik toplum olmaz. Bu demektir ki, başka şeyler bir yana, bu alanda getirilen her 'formalite', 'koşul', 'yasak' ve 'ceza', izlenen meşru amaçla orantılı olmalıdır." şeklinde görüş belirtmiştir (Handyside/ Birleşik Krallık, B. No: 5493/72, 07.12.1976). Görüldüğü gibi, Sözleşme'nin 10. maddesinin birinci fıkrası ile Anayasa’nın 25 ve 26. maddelerinde ifade (düşünce) hürriyeti en geniş anlamıyla güvence altına alınmıştır.

Günümüz özgürlükçü demokrasilerinde, istisnalar dışında, geniş bir yelpazeyle düşünceyi açıklama korunmakta ve ifade hürriyeti kapsamında değerlendirilmek suretiyle özgürlüğün sağladığı haklardan en geniş şekilde yararlandırılmaktadır.

Ne var ki; iftira, küfür, onur, şeref ve saygınlığı zedeleyici söz ve beyanlar, müstehcen içerikli söz, yazı, resim ve açıklamalar, savaş kışkırtıcılığı, hukuk düzenini cebir yoluyla değiştirmeye yönelen, nefret, ayrımcılık, düşmanlık ve şiddet yaratmaya yönelik bulunan ifadeler ise düşünce özgürlüğü bağlamında hukuki koruma görmemekte, suç sayılmak suretiyle cezai yaptırımlara bağlanmaktadır.

Bu bağlamda TCK’nın "Hakaret" başlıklı 125. maddesi;