muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/9365, Karar No: 2024/5105, Tarih: 09.05.2024

. gibi tanısı konulan bazı rahatsızlıklar belirdiğini, diğer davalı ... tarafından 27.11.2015 tarihli ve 0640 sayılı kurul kararı, 07.10.2016 tarihli İstanbul Meslek Hastalıkları Hastanesi raporu ve Cibali Sağlık SGM'nin 22.12.2016 tarihli ve 12026646 sayılı yazılarına istinaden söz konusu rahatsızlıkların meslek hastalığı olduğuna ve sigortalının % 24 oranında sürekli maluliyetine yol açtığına karar verildiğini, bunun üzerine davalı ... tarafından müvekkili şirket aleyhine Kocaeli 5. İş Mahkemesi'nin 2017/148 Esas sayılı dava açıldığını, sigortalıda beliren söz konusu rahatsızlıkların çalışma şartlarına bağlanarak meslek hastalığı olarak kabulünün hatalı olduğunu, müvekkili şirketin iş yerindeki çalışma şartları ve sigortalının çalışma süresi boyunca yaptığı hareket ve işlemler, kaldırdığı ağırlıkların kendisinde bahsi geçen hastalıkların oluşmasına sebebiyet verecek nicelik ve nitelikte olmadığını, davalı sigortalının çalıştırıldığı ortamın ve işyeri çalışma şartlarının bahsi geçen hastalığının meydana gelmesinde hiçbir etkisi olmadığını, müvekkilinin çalıştırdığı tüm işçiler bakımından iş kazalarının ve meslek hastalıklarının oluşumunun önlenmesine yönelik her türlü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini aldığını, işçilerini lastik endüstrisinin en gelişmiş ve en ileri teknolojisine uygun olarak üretilmiş makinelerde, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki tüm yasa ve yönetmeliklerde aranan şartlara uygun ortamda çalıştırdığını, iş yerinde fiziksel güç gereksiniminin minimuma indirildiğini, çalışanların işlerini yaparken yasal mevzuata uygun araç ve gereçleri kullanmalarının sağlandığını, öte yandan; davalı Kurumun sigortalısında meslek hastalığı olarak kabul ettiği infervertebral disk bozukluğu hastalığına iş yerinde yapılan işlerin dışında pek çok faktörün neden olabildiğini, fazla kilolular, zayıf bel ve karın kasları olanlar, vücut mekaniği ve duruşu bozuk olanlar, ortası çukurlaşmış yataklarda uyuyanlar, sigara içenler, egzersiz yapmayanlar, ruhsal ve duygusal gerginlik yaşayanların bu rahatsızlığa yakalanma riski yüksek olan kişilerden olduklarını, bilgisayar kullanımı, yahut spor kaynaklı hareketlerden de bu rahatsızlığın oluşabildiğini, dolayısıyla davalı Kurumun, sigortalıda tanısı konulan bu rahatsızlığı meslek hastalığı kapsamına almasınını yerinde olmadığını, yine, davalı Kurum tarafından meslek hastalığı kabul edilen bir diğer rahatsızlık olan “Rotator Kuf Sendromu” hastalığına da pek çok faktörün neden olabildiğini, yaşlanmayla birlikte vücut kan akımının azalması, omuzda kemik çıkıntısının oluşması, ani darbe almanın bu rahatsızlığın nedeni olabileceği gibi bazen rahatsızlığın belirgin bir nedeninin olmayabileceğini, davalı Kurumun, diğer davalı sigortalıda tanısı konuları bu rahatsızlığı da meslek hastalığı kapsamına almasının yerinde olmadığını belirterek, Mahkememizden; davalılardan ...'nun, sigortalısı diğer davalı ..

...'nun, sigortalısı diğer davalı ...'ün rahatsızlıklarının mesleki olduğuna ve sigortalıda “% 24 oranda sürekli maluliyetine yol açtığına yönelik kararının, işyerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak ve Adli Tıp Kurumu'ndan da rapor alınmak suretiyle kaldırılarak bahsi geçen rahatsızlıkların müvekkili şirket iş yerinden kaynaklı mesleki bir hastalık olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince özetle; "davanın kısmen kabulüne" dair hüküm kurulmuştur.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kurum Sağlık Kurulunun 01.11.2016 tarihli ve 0617 sayılı “Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı” (sürekli iş göremezlik derecesi) tespitine ilişkin kurul kararında, ...’ün rahatsızlığı ile ilgili olarak; omuz darbe sendromu ve karpal tünel sendromu mesleki hastalığının tespit edildiği, E cetveline göre “Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranının” %24,2 olarak belirtildiği sonrasında 10.07.2019 tarihli Yüksek Sağlık Kurulu raporunda Bilateral Karpal Tünel Sendromu hastalığının mesleki olduğuna, E sıra cetveline göre %24 olduğuna karar verildiğini, Mahkemece verilen kararda sigortalının omuz darbe sendromu, karpal tünel sendromu hastalıklarının mesleki olduğu ve maluliyet oranının %24 olduğu olduğu tespit edildiğinden Kurum işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, bu doğrultuda Mahkemece her ne kadar Kurum aleyhine yargılama giderine hükmedilmişse de, müvekkili Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava meslek hastalığı ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6679, Karar No: 2021/4979, Tarih: 10.06.2021

**8. Hukuk Dairesi         2019/6679 E.  ,  2021/4979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : Bursa 5. İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Bursa 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 20.07.2016 tarihli ve 2016/951 Esas, 2016/930 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı davacı üçüncü kişi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez davacı üçüncü kişi vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı üçüncü kişi vekili, alacaklı vekiline istihkak davası açması için süre verilmesi gerekirken, İİK'nin 97 maddesinin uygulanmasına yönelik karar tesis edildiğini belirterek, hukuka açıkça aykırı olarak tesis edilen kararın kaldırılmasına, haczin İİK madde 99’a göre yapılmış sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, haciz mahallinde hazır bulunan ...’in daha önceki bir tarihte borçlu şirketin yetkilisi olduğu bu nedenle İİK'nin 97. maddesine göre yapılan işlemin doğru olduğu gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiş; hükme yönelik olarak üçüncü kişi vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuş, istinaf incelemesine esas İlk Derece Mahkemesi hükmü Bölge Adliye Mahkemesinin 25.10.2016 tarihli, 2016/17 Esas 2016/17 Karar sayılı kararı ile gerekçesi değiştirilerek Bölge Adliye Mahkemesince, üçüncü kişinin kesin olarak verilen takibin devamı kararının tebliğinden itibaren 7 gün içinde istihkak davası açması gerekirken, İİK'nin 97. maddesinin uygulanmasına yönelik şikayet yoluna başvurmakta hukuki yararı bulunmadığı, şikayetin bu nedenle reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiş, kararın temyizi üzerine 12. Hukuk Dairesinin 15.02.2018 tarihli 2017/1315 Esas 2018/1381 Karar sayılı ilamı ile HMK 353/(1)-b.2 maddesi uyarınca yeniden hüküm kurulması için kararı bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin 10.05.2018 tarihli 2018/612 Esas 2018/926 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmü ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizi üzerine Dairemizin 20.06.2019 tarihli 2019/3372 Esas 2019/6276 Karar sayılı ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesinin hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak verdiği kararın şikayetin esası yönünden değerlendirme yapılması gerektiğinden bahisle bozulmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bozmaya uyularak yapılan inceleme sonunda talebin esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Talep, üçüncü kişinin haczin İİK’nin 99. maddesi uyarınca yapılmış sayılması gerektiğine ilişkin şikayet başvurusudur.

Talep, üçüncü kişinin haczin İİK’nin 99. maddesi uyarınca yapılmış sayılması gerektiğine ilişkin şikayet başvurusudur.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf istemiyle önüne gelen dosya ve karar bir bütün olarak değerlendirilerek, HMK’nin 353/(1)-b maddesinde yer alan “b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine, 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, 3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir” düzenlemesi uyarınca, bölge adliye mahkemeleri, bir yandan hukuki denetim yapan mahkemeler iken diğer yandan vakıa incelemesi de yapan mahkemelerdir. İlk derece mahkemelerince yapılan vakıa incelemesi bölge adliye mahkemesi tarafından yerinde bulunmadığı takdirde ilk derece mahkemesi kararı bütünüyle ortadan kaldırılmalı ve infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde yeniden bir hüküm kurulmalıdır. Aksi halde, aynı dosyada infazı kabil birden fazla kararın ortaya çıkması tehlikesine ve HMK’nin 297. ile 359. maddelerine aykırı olarak infazda tereddüte sebebiyet verilebilecektir.

Bu nedenle somut olayda, istinaf incelemesine esas İlk Derece Mahkemesi hükmü Bölge Adliye Mahkemesinin 10.05.2018 tarihli 2018/612 Esas 2018/926 Karar sayılı kararı ile ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur. Ne var ki karar davacının temyizi üzerine Dairemizin 20.06.2019 tarihli 2019/3372 Esas 2019/6276 Karar sayılı ilamı ile şikayetin esasına yönelik değerlendirme yapılması gerektiğinden bahisle bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bozmaya uyularak yapılan inceleme sonunda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkmesince verilen hüküm ortadan kalktığı gibi Bölge Adliye Mahekemesince kurulan hüküm de Dairemiz bozma ilamıyla ortadan kalkmış olması nedeniyle, Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak istinaf incelemesi sonucu yeniden tüm talepler bakımından hüküm kurulması gerekirken, usule ve yasal düzenlemelere aykırı şekilde, davacı üçüncü kişi vekilinin istinaf taleplerinin HMK’nin 353/(1)-b.1 maddesi gereği esastan reddine karar verilmekle yetinilerek hüküm kurulmamış olması doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı üçüncü kişi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, HMK'nin 373/2. maddesi gereğince dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 10.06.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2813, Karar No: 2015/4905, Tarih: 16.02.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/2813 E.  ,  2015/4905 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde onbirin ayın üzerinde çalışmasının bulunduğu yıllar için hak ettiği halde kullandırılmayan yıllık izinlerinin ücretinin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalıların Cevap Özeti:

Davalı, davacının mevsimlik işçi olduğu dönemde yıllık izin hakkının bulunmadığını, daimi kadroya geçirildikten sonraki izinlerini de kullandığından davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, dava devam ederken davalı ... İl Özel İdaresi kanunla kaldırıldığından, davalı taraf sıfatı ... Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığına yöneltilerek devam edilen yargılamada isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Dava devam ederek davalı gösterilen ... İl Özel İdaresi kanunla kaldırıldığından davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık doğmuştur

12.11.2012 tarihli 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 1. maddesinin 1. fıkrası ile ... İli dahil sayılan illerde büyükşehir belediyesinin kurulduğu, 5. fıkrasında bu sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesin de de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle ... İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği dava devam ederken sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkarsıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır. Somut uyuşmazlıkta il özel idaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekirken tüzel kişiliği olmayan ... Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığına aleyhine hüküm kurulması isabetsiz olmuştur

Tüzel kişiği sona eren il özel idarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzeleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildirceceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları ... Bakanlığının onayına bağlı olduğu, 5 fıkarsında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı ...ne devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı ...nin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan ... Bakanlığınca, bu Kanunun 1inci maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan, bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda davacı işçi devirden önce emekli olup iş ilişkisini sona erdirdiğinden talep ettiği yıllık izin ücretinden kimin sorumlu olduğunun belirlenmesi gerekecektir. Öncelikle devir, tasfiye ve paylaştırma komisyon kararının getirtilerek tüzel kişiliği kaldırılan il özel idaresinin devir öncesi borçlarının hangi kuruma devredildiğinin belirlendiği durumda davalı taraf sıfatının borcu devralan bu kurum veya kuruluş olduğu, borçların devri konusunda alınmış bir karar yok ise anılan il özel idaresinin aktiflerini ve alacaklarını devralanın borçlardan da sorumlu tutulması gerekeceği, tüm bu araştırmalarla borçtan sorumlu tutulacak davada taraf ehliyetine sahip bir kurum veya kuruluş tespit edilemediği hallerde borcun mahalli idare birimi olan il özel idaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması dikkate alındığında davanın ... Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerekir.

Sonuç :

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına 16.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8117, Karar No: 2013/23638, Tarih: 05.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/8117 E.  ,  2013/23638 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :2011/680-2012/1144

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, işveren ...’na ait......plakalı ticari takside şoför olarak 01.09.1996 – 01.05.2007 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiş, mahkemece; taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdine dayanmadığı, dolayısıyla taraflar arasında işçi-işveren ilişkisinin bulunmadığı, davacının davalıya ait aracı kiralamak suretiyle çalıştırdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hasılat kirası; Borçlar Kanununun 270-298 maddelerinde düzenlenmiş olup, hasılat veren bir mal veya hakkın semerelerinden yararlanılmak ve işletmek üzere bir bedel karşılığında kiralayan tarafından kiracıya devredilmesinin taahhüt edilmesidir. Bir başka ifadeyle, hasılat kirasında kiralayan hasılat getiren bir malı ya da hakkı, kiracının bu malın semeresinden yararlanmasını da içerecek şekilde kiralamaktadır. Hasılat kirasının konusunu, hasılat getiren bir taşınır veya taşınmaz, yahut bir ticari işletme veya hak oluşturabilir. (Doç. Dr. Hüseyin Altaş, Hasılat ve şirket kirası, Yetkin Yayınları 2009, sayfa:73) Hasılat kirasında kiracı, kiralanan şeyi işletmekle yükümlüdür.

Borçlar Kanununda, hasılat kirasının geçerliliği herhangi bir biçim koşuluna bağlanmamış, yine süresi ile ilgili bir düzenleme yer almamıştır. Ancak anılan Yasanın 285. maddesine göre, süre konusunda sözleşme veya mahalli adette aksine bir hüküm belirlenmemişse iki taraftan her biri en aşağı altı aylık bir ihbar sürecine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. Bu hükmün mefhumu muhalifinden hasılat kiralarının minimum altı aylık sürelerle yapılabileceğini söylemek yanlış olmaz. Yine Borçlar Kanununun 287.maddesinde düzenlenen zımni yenilemenin hasılat kirasında bir yıl olması nedeniyle, bu sözleşmelerin bir yıllık sürelere tabi olduğu da söylenebilir. Ancak günün sosyolojik ve teknolojik gelişimine göre daha kısa süreli hasılat kiraları da mümkün olabilecektir.

Uyuşmazlığın çözümünde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağını oluşturan (mülga) 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi ve 5510 sayılı Kanununun 86. maddesinin irdelenmesinde ve hukuki niteliği ile ispat koşulları üzerinde durulmasında yarar vardır.