muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3049, Karar No: 2017/5904, Tarih: 31.10.2017

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, gerek benzin, gerekse prodizelin petrol ürünleri olup, petrolün ayrımsal damıtılması esnasında elde edildiğini, kimyasal yapılarının ve kaynama noktalarının farklı olduğunu, birbirleriyle kolayca karışarak homojen karışım oluşturduklarını ve bu nedenle ayrılmalarının zor olduğunu, somut olayda, 30/12/2013 tarihli tutanakta da yer aldığı üzere yakıt ikmali sırasında yaklaşık 1200-1300 litre civarında prodizelin yanlışlıkla kurşunsuz 95 oktan benzin tankına boşaltıldığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Resmi Gazetede yayınlanan Tebliği’nde "Yakıt depolama amacıyla kullanılan her yükleme ve boşaltma bağlantı ucu, ucun hangi yakıt için kullanıldığını gösterecek şekilde renk ve sembollerle işaretlenmeli, ayrıca her yakıtın adı açıkça yazılmalıdır. Motorin için siyah, süper benzin için kırmızı, normal benzin için sarı ve kurşunsuz benzin için yeşil renk kullanılmalıdır." düzenlemesinin bulunduğu, akaryakıttaşımacılığı yapan davalı sürücünün SRC belgesine sahip olduğu, o halde, davalının tüm bu renk ve sembolleri bilmesi gerektiğinden böylesine önemli tanker-istasyon tankı bağlantı ucunu takarken yanlışlık yapmaması gerektiği ancak davalı şirketin çalışanı davalı ...’ın tanker-istasyon tankı bağlantı ucunu takarken istasyonun bağlantı ucunda var olan anılan renk ve sembollere dikkat etmeyip, yanlış bağlantı yaparak istasyonun benzin tankına prodizel yakıtı boşalttığı ve dava konusu zararın oluşmasına neden olduğu, akaryakıtın istasyon tanklarına boşaltılması işi ve sorumluluğunun davalı şirket çalışanı davalı ...’a ait olduğu, yapılan bu hatalı işlem nedeniyle benzin ile dizel yakıtının birbiriyle karışarak kullanılmayan bir karışım meydana geldiği ve benzin tankının dolum ağzında oluşan karışmış ürün zararının 2200 litre, pompalarda oluşan ürün zararının 1255 litre ve Petrotin Firmasının tankı temizlemesi ile oluşan ürün zararının da 990 litre olduğu, toplam 4445 litre yakıtın kullanılamaz duruma geldiği ve davacı tarafından dava dışı...Petrol Ürünleri İnş. Müh. Nakl. Gıda Tarım Hayvancılık Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne teslim edildiği, anılan şirketin de 03/11/2014 tarihinde...Atık ve Artıkları Arıtma Yakma ve Değerlendirme A.Ş'ye teslim ederek imhasını gerçekleştirdiği, davacının kullanılamaz duruma gelen yakıt için talebinin 4490 litre olmasına karşın toplam zararın 4445 litre olup, bozulan yakıt için 17.288,31 TL zarar ettiği, davalı şirketin sorumluluğunun ifa yardımcısı kullanan sözleşme tarafının TBK’nın 116. maddesine dayanan sorumluluğu olduğu, ortaya çıkan yakıt karışımının 03/01/2014 tarihli TURKAK analiz raporu ile kullanılamaz duruma geldiği ifade edildiğinden ortada bir yararın da söz konusu olmadığı, bu nedenle denkleştirme yapılamayacağı, davacının 17.288,32 TL zararı yanında, bozulmaya uğrayan yakıt miktarına göre dolaylı olarak 185,58 TL nakliyeden dolayı da zarara uğradığı, buna göre toplam zararın 17

. maddesine dayanan sorumluluğu olduğu, ortaya çıkan yakıt karışımının 03/01/2014 tarihli TURKAK analiz raporu ile kullanılamaz duruma geldiği ifade edildiğinden ortada bir yararın da söz konusu olmadığı, bu nedenle denkleştirme yapılamayacağı, davacının 17.288,32 TL zararı yanında, bozulmaya uğrayan yakıt miktarına göre dolaylı olarak 185,58 TL nakliyeden dolayı da zarara uğradığı, buna göre toplam zararın 17.473,89 TL olduğu, haksız fiil tarihinden itibaren takip tarihine kadar işleyen yasal faizin de 400,70 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, takibin 17.874,59 TL'lik kısmına yönelik haksız itirazın iptaline, takibin bu miktar üzerinden ve asıl alacak tutarı 17.288,31 TL'ye takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülerek devamına, davacının icra inkar tazminatı, davalı tarafın ise, kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 915,75 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, istek halinde aşağıda yazılı 273,87 TL harcın temyiz eden davacıya iadesine, 31/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2768, Karar No: 2025/2073, Tarih: 10.04.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/2768 E.  ,  2025/2073 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1955 E., 2024/1091 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/402 E., 2021/62 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin Cevizli Eczanesinin sahibi ve mesul müdürü olduğunu, davalı Kurumun 29.09.2017 tarihli yazısı ile müvekkilince Kuruma fatura edilen 27 adet reçetenin, doktor şifreleri ve/veya doktor kaşesi ve imzası kullanılarak kanser hastaları adına düzenlenen sahte reçeteler olduğu, reçetelerde yer alan ilaçların hastaya ya da yakınına teslim edilmediği halde teslim edilmiş gibi gösterildiği ve teslim alanların kimlik kontrollerinin yapılmadığı gerekçesiyle, müvekkili hakkında 2016 yılı Eczane Protokolü'nün (4.3.6.) maddesi uyarınca 126.000,42 TL reçete bedeli ile (5.3.10.) maddesi uyarınca 1.260.004,20 TL cezai şartın tahsili işlemi uygulanarak toplam 1.386.000,62 TL'nin hak edişlerinden kesilmesine ve 1. kez uyarılmasına karar verildiğini, ancak söz konusu reçetelerin bir dolandırıcılık çetesi tarafından bizzat doktorun şifresi kırılarak hazırlanmış gerçek elektronik reçete veya gerçek doktor kaşesi ve imzasını taşıyan reçeteler olduğunu, müvekkilinin sahtecilik eylemine herhangi bir şekilde iştiraki bulunmadığını, reçetelerin dışarıdan şüphelenmesi mümkün olunmayacak şekilde düzenlenmiş olduğundan müvekkili ve çalışanlarının sahte olduklarını bilemeyeceklerini, davalı Kurumca müvekkilinin savunması alınmadığından 2016 yılı Protokolü'nün “savunma” başlıklı (5.2.) maddesinin de ihlal edilmiş olduğunu ileri sürerek; davalı Kurumun 29.09.2017 tarihli yazısıyla bildirilen uyarı, cezai şart ve reçete bedellerinin tahsiline ilişkin işlemlerinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili Kurum müfettişlerince düzenlenen 23.12.2016 tarihli soruşturma raporuna istinaden davacı hakkında uygulanan cezai işlemlerin Protokole ve mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili Kurum müfettişlerince düzenlenen 23.12.2016 tarihli soruşturma raporuna istinaden davacı hakkında uygulanan cezai işlemlerin Protokole ve mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; benimsenen bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda, davalı Kurumca 2016 yılı Eczane Protokolü'nün (4.3.6.) maddesi gereği dava konusu 97.457,31 TL tutarındaki reçete bedelinin davacı eczacıdan talep edilmesinin yerinde olduğu, ancak Protokol hükümlerine göre davacı eczacı hakkında reçete bedellerinin on (10) katı tutarında cezai şartın tahsili işleminin uygulanabilmesi için davacının Kurumu zarara uğratma kastıyla hareket ettiğinin tespit edilmesi gerektiği, dosya kapsamından ise davacının da sahte reçetelerle dolandırıldığının, sahte reçete düzenlenmesinde eczacı ve çalışanlarının iştirakinin bulunmadığının anlaşıldığı, reçetelerin değişik sağlık kuruluşlarında düzenlenmiş olduğu da dikkate alındığında, reçetenin yazdırıldığı sağlık kuruluşunda sisteme kaydedildikten sonra sahteliği ortaya çıkıncaya kadar gerçek reçete gibi işlem görmesi nedeniyle bu durumun eczacı veya çalışanlarınca fark edilmesi mümkün olmadığından, davacı hakkında Protokol'ün (5.3.10.) maddesine uyarınca uygulanan 1.260.004,20 TL cezai şartın tahsili ve bir kez uyarma işlemlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile davalı Kurum tarafından davacı hakkında 2016 yılı Eczane Protokolü'nün (5.3.10.) maddesi uyarınca uygulanan 1.260.004,20 TL cezai şart ve uyarı işleminin iptaline, Protokol'ün (4.3.6.) maddesi uyarınca uygulanan 126.000,42 TL reçete bedellerin tahsili işleminin 28.543,11 TL'lik kısmının iptaline, kalan 97.457,31 TL yönünden ise istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda verilen İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve esas yönünden bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda verilen İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve esas yönünden bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; müvekkili Kurum müfettişlerince davacı tarafından fatura edilen reçetelerle ilgili olarak yapılan inceleme sonucunda, 27 adet reçetenin doktor şifreleri ve/veya doktor kaşesi ve imza kullanılmak suretiyle sahte olarak düzenlendiğinin, reçetelerde yer alan ilaçların hastaya ya da yakınına teslim edilmediği halde teslim edilmiş gibi işlem yapıldığının ve teslim alanların kimlik kontrolünün yapılmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine davacı hakkında uygulanan cezai işlemlerin Protokol ve mevzuat hükümlerine uygun olduğunu, sözleşme hükümlerini uygulamış olan müvekkili Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı Kurum tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine ilişkin 2016 yılı Protokolü'nün (5.3.10) ve (4.3.6.) maddeleri uyarınca davacı hakkında uygulanan uyarı, cezai şart ve reçete bedellerinin tahsili işlemlerinin iptali istemine ilişkindir.

Temyiz sebepleriyle bağlı kalınarak yapılan incelemede; davacı hakkında sahtecilik eyleminden dolayı açılmış cezai bir soruşturma ya da dava bulunmadığı, davaya konu sahte reçeteler nedeniyle dava dışı T.U. isimli şahıs aleyhinde resmi belgede sahtecilik ve kamu kurumunun araç olarak kullanılmak suretiyle dolandırıcılık suçlarından açılan ceza davası sonucunda ise sanığın her iki suçtan mahkumiyetine karar verildiği ve kararın 22.01.2025 tarihinde kesinleştiği, buna göre davacı eczacı ve çalışanlarının sahtecilik eylemine iştirakinin bulunmadığı ve sahte olduğu tespit edilen reçetelerin Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak fatura edildiği iddiasının davalı Kurumca ispatlanamadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1477, Karar No: 2010/5066, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/1477 E.  ,  2010/5066 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş sözleşmesinin “…Bilindiği üzere 5747 sayılı yasa ile Seyhan İlçesine ait bir kısım mahalleler ayrılmak suretiyle Çukurova adı altında yeni bir ilçe kurulmuş 29.3.2009 Genel Mahalli seçimleri de faaliyetlerine başlamıştır. İhale işini yürüttüğümüz Seyhan Belediyesinin yetki sınırları içerisinde tarafımızdan temizliği yapılan ve çöpleri toplanan alanların büyük bir kısmı Çukurova ilçesine geçmiştir. Ancak yukarıda açıklamış olduğumuz üzere Seyhan Belediyesinin bölünmesi nedeniyle temizlik hizmeti ve çöp toplama hizmeti vereceği alanların küçülmesi nedeniyle Seyhan Belediyesince yapılan yeniden yapılan ve organizasyon çerçevesinde Seyhan Belediyesi yetki sınırları içerisindeki faaliyetlerimizin 31.7.2009 tarihinde feshedileceği 11.5.2009 tarih ve 016/327 sayılı yazı ile bildirilmiştir. Yine aynı yazıda Seyhan Belediyesinin yetki sınırları Genel Mahalli İdareler seçimi sonrası bölündüğü ancak 5747 sayılı yasa gereği Çukurova Belediyesi temizlik hizmeti alt yapısını oluşturuncaya kadar bedeli Çukurova Belediyesince ödenmek üzere temizlik hizmetlerinin Seyhan Belediyesince yerine getirileceği yönünde Çukurova Belediyesi ile Seyhan Belediyesi arasında protokol imzalandığı, imzalanan protokol gereği 31.7.2009 tarihine kadar Çukurova Belediyesi sınırları içerisinde kalan cadde ve sokakların temizliği ile ilgili çöplerin toplanması işi Seyhan Belediyesi ile firmamız arasında halen geçerli olan ihale gereğince firmamız tarafından yapılacaktır. Firmamızın Seyhan Belediyesinden almış olduğu ihale 31.7.2009 tarihinde sona erecektir” gerekçesi ile 31.7.2009 tarihi itibariyle feshedileceği bildirilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, her ihale sözleşmesi kendi dönemi ve şartlarında değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Bu nedenle önceki ihale sözleşmelerinin kanuna uygun kurulmamış olması veya muvazaalı olması, sonrakilerin de aynı şekilde kanuna uygun kurulmadığını ya da muvazaaya dayandığını göstermez. Daha sonra yapılan sözleşmenin ayrıca kanuna uygunluk ve muvazaa yönünden değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Somut olay bakımından daha önceki ihalelerde araç ve gereçler belediyeye ait iken dava konusu ihale sözleşmesine ait şartnamede iş için gerekli araç ve gereçlerin yükleniciye ait olacağı açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle davalı ... tarafından yapılan önceki sözleşmelerin kanuna uygun olmadığına ya da muvazaalı olduğuna ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının bu dava yönünden bağlayıcılığından söz edilemez. Kaldı ki, dava konusu ihale sözleşmesinin muvazaaya dayanmadığı Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2008 gün ve 2008/704–730 Dairemizin 2008/28734-–2009/14096 sayılı kararları ile belirlenmiş bulunmaktadır. Öte yandan, belediyelerin asli işi olan temizlik, çöplerin toplanması ve nakline ilişkin hizmetlerin 5393 sayılı Kanunun 67.maddesi uyarınca başkasından satın alınması mümkündür. Buna göre davalılar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunun 2.maddesine uygun olduğu kabul edilmelidir.

Kanuna uygun olarak kurulduğu anlaşılan asıl işveren- alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı da uyuşmazlık konusudur. Hizmet alım sözleşmesinde, İdari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin eleman seçiminde ve değişikliğinde idarenin uygun görüşünü alacağı, görev yerlerinin yüklenicinin bilgisi olmadan değiştirilmemesi, yıllık izin kullanma sürelerinin belirlenmesi konusunda idarenin bilgisi ve isteği doğrultusunda hareket edilmesi gibi düzenlemeler yer almakta ise de asıl işverenin denetim yetkisi, işyeri güvenliği ve işçilik alacaklarına karşı müteselsil sorumluluğu nedeniyle bu tür düzenlemelere yer verilmesi olağan karşılanmalıdır. Bu nedenle sözü edilen hükümler alt işverenlik sözleşmesinin muvazaaya dayandığını göstermez. Keza, alt işverenlerin değişmesine rağmen işçinin ara vermeden yine alt işverene bağlı olarak çalışmış olması da alt işverenlik uygulamasının muvazaalı olduğunu kabule yeterli değildir. Mevcut olgulara göre geçerli ve muvazaaya dayanmayan bir asıl işveren-alt işverenlik sözleşmesi bulunmaktadır. Mahkemece asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu sonucuna varılarak davacının davalı belediyeye ait işyerine iadesi doğru olmamıştır.

Dosya içeriğine göre daha önceki ihale sözleşmelerin muvazaalı olduğuna ilişkin verilmiş olan yargı kararları nedeni ile davacının gerçek işverenin kim olduğu konusunda yanıldığı anlaşılmaktadır. Davacının husumet tevcihinde yanılması nedeniyle, davasını gerçek işvereni olan alt işverene yöneltmesi için süre verilmeli, sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmelidir.

Dosya içeriğine göre daha önceki ihale sözleşmelerin muvazaalı olduğuna ilişkin verilmiş olan yargı kararları nedeni ile davacının gerçek işverenin kim olduğu konusunda yanıldığı anlaşılmaktadır. Davacının husumet tevcihinde yanılması nedeniyle, davasını gerçek işvereni olan alt işverene yöneltmesi için süre verilmeli, sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmelidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 01.03.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.