muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13355, Karar No: 2015/18011, Tarih: 27.05.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/13355 E.  ,  2015/18011 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2013/370500

MAHKEMESİ : Edremit 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 28/06/2013

NUMARASI : 2013/287 (E) ve 2013/397 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Mahkemenin 15.11.2007 tarihli erteli mahkumiyete dair kararının kesinleşmesinden sonra, sanığın deneme süresi içinde yeniden bir suç işlemesi nedeniyle TCK'nin 51/7. maddesi uyarınca dosyanın yeniden ele alınarak kurulan 28.06.2013 tarihli ek kararın 5275 sayılı CGİK'nin 98 ve 101. maddelerine göre itiraz yasa yoluna tabi olduğu anlaşıldığından, itiraz mercii tarafından incelenmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14670, Karar No: 2016/368, Tarih: 14.01.2016

**15. Ceza Dairesi         2015/14670 E.  ,  2016/368 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 15 - 2015/270844

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ : Konya 9. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 21/04/2015

NUMARASI : 2014/702, 2015/271

SUÇ : Güveni kötüye kullanma

Güveni kötüye kullanma suçundan sanığın beraatına ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü, Hakkında verilen hüküm temyize gelmeyen M.. A..’un şikayetçinin eczanesinde kalfa olarak çalıştığı; çalıştığı dönem içinde zaman zaman birim satış fiyatları yüksek ilaçlardan alım yaptıkları ecza deposuna sipariş verdiği, gelen ilaçlardan toplam tutarı 14.276,58 TL olan miktarı eczaneden çıkararak daha önceden kendisiyle satışı hususunda anlaştığı sanığa komisyon karşılığı verdiği, bu şekilde sanığın haksız kazanç elde ettiği iddia edilen somut olayda, tüm dosya kapsamına göre sanığın atılı suçu işlediğine ilişkin, diğer sanık M.. A..'un anlatımı dışında sanık Mustafa’nın mahkumiyetine yeterli delil bulunmadığından sanığın atılı suçtan beraatına ilişkin mahkemenin kabulünde isabetsizlik bulunmamıştır,

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçun işlendiğinin sabit olmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin beraat kararının kanuna aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 14.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18534, Karar No: 2014/7510, Tarih: 16.04.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/18534 E.  ,  2014/7510 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06/09/2013 tarih ve 2013/86-2013/27 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıların, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği tarafından bildirilen tarife uyarınca sınıf ayırımı dikkate alınarak müvekkili tarafından işletmelere fiyat tarifesi verildiğini, davalıların berberler için çıkarılan ücret tarifesine aykırı olarak tarife ve piyasa fiyatının çok altında fiyat tarifesi uyguladıklarını, bu fiyatları tabela ve camlarına yazarak haksız rekabet yarattıklarını, bu durumun tespit dosyası kapsamı ile de tespit edildiğini ileri sürerek, haksız rekabetin durdurulmasını, haksız rekabet yaratan fiyat tabelalarının kaldırılmasını ve haksız rekabetin önlenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Yılba Kuaför Ltd.Şti.vekili, fiyat tarifesinin altında veya üstünde fiyatlarla hizmet verme yada mal satmanın haksız rekabet oluşturduğuna dair yasal düzenleme bulunmadığını, müvekkili davalı şirketin tacir ve Ticaret Odası'na kayıtlı olduğunu, müvekkillinin davacı kurumun üyesi olmadığını, tacirlerin tabi olduğu 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunun ....maddesinin ı bendinde odanın görevleri arasında 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanun'un 125.maddesinde sayılan mal ve hizmetlerin azami fiyat tarifelerini kendi üyeleri için Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğe uygun olarak tespit ederek onaylamanın sayıldığını, buna göre odalarca belirlenen bedellerin altında kalan fiyatlarla hizmet verilmesinde hiçbir yasal engel bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...Berber Güzellik Salonu Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, Odalarca belirlenen tarifelerde yer alan fiyatların azami fiyat niteliğinde olduğunu, bu fiyatların altında hizmet verilmesinin önünde herhangi bir engel ve dolayısıyla rekabet yasağına aykırı bir durumun da söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamı nazara alınarak, davalıların ... Ticaret Odası'na kayıtlı ve berberlik mesleğini icra etmekte oldukları, ... Ticaret Odası tarafından da

Mahkemece tüm dosya kapsamı nazara alınarak, davalıların ... Ticaret Odası'na kayıtlı ve berberlik mesleğini icra etmekte oldukları, ... Ticaret Odası tarafından da

birinci ve ikinci sınıf berberler için azami fiyatları belirleyen fiyat tarifesi çıkarıldığı, davalılar ... Ticaret Odası üyeleri olmakla, belirtilen azami fiyat tarifesinin davalılar için de bağlayıcı olacağı, davalılar fiyat tarifelerinin azami fiyatları belirlediğini, bu fiyatların altında ücret alınmasını yasaklayan bir hüküm bulunmadığını belirtmişler ise de, haksız rekabet olgusunu tanımlayan yasa maddesinde "haksız rekabet, rekabetin iyi niyet kurallarına aykırı şekilde her türlü suistimalidir" denmekle, sadece yasaklayıcı yazılı bir kural bulunmamasının haksız rekabetin oluşmayacağı anlamına gelmeyeceği, rekabetin, sadece yazılı kurallar ile düzenlenen bir alan olmayıp bu konuda o meslek dalına ilişkin örf ve adet ile meslek etik kurallarının da birlikte değerlendirilmesinin gerekeceği, ... Ticaret Odası tarafından düzenlenen fiyat tarifesinde ikinci sınıf berberler için düzenlenen saç kesme, yıkama, sakal tıraşı gibi hizmetlerin % 50 gibi indirimli bir fiyatla verildiği, birinci sınıf berberler için belirlenen fiyatlar ile davalıların fiyatları karşılaştırıldığında bu bedelin % 50'yi aştığı, ticari yaşamdaki iskonto oranlarının genellikle %..., % ..., % 20 şeklinde olduğu düşünüldüğünde, azami fiyat tarifelerindeki fiyatların üzerinden davalılar tarafından belirtilen indirim oranlarının neredeyse iki veya üç katı oranında indirim yapıldığı, bu kapsamda davalılar tarafından yapılan indirimlerin olağan dışı olduğu, ....' nın 56 maddesinde belirtildiği üzere normalin çok üstünde olan indirimlerin, iyiniyet ve dürüstlük kuralları ile bağdaşmayacağı, davalıların davacı meslek örgütünün belirlediği hizmet ücret tarifesinin altındaki fiyatlarla berberlik faaliyetinde bulundukları ve böylece ....' nın 57/... maddesinde belirtilen hükümleri ihlal ettikleri gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalılar ... Özel Estetik Güzellik Sağlık Hizmetleri Turz.San.Tic. Ltd.Şti. ile ...Berber Güzellik Salonu Tek.San.ve Tic. Ltd.Şti.'nin ... Berberler Odasının belirlediği fiyatlara aykırı hareket ederek haksız rekabete sebep olduğunun tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine, davalıların işyerinde mevcut haksız rekabet yaratan fiyat tabelalarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan ayrı ayrı alınmasına, 16/04/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/16075, Karar No: 2025/10828, Tarih: 07.04.2025

**3. Ceza Dairesi         2023/16075 E.  ,  2025/10828 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/1845 E., 2023/411 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 15. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/224 E., 2021/463 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme

HÜKÜM : TCK’nın 314/3 ve 220/7. maddeleri delaletiyle TCK’nın 314/2, 220/7, 3713 sayılı Kanun’un 5/1, TCK’nın 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet kararına ilişkin istinaf

başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği de nazara alınmalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca İzmir 15. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5298, Karar No: 2015/12026, Tarih: 16.11.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/5298 E.  ,  2015/12026 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/01/2015

NUMARASI : 2014/495-2015/10

Taraflar arasında görülen davada Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08/01/2015 tarih ve 2014/495-2015/10 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirketin ortağı ve eski yönetim kurulu üyesi olduğunu, 11.11.2010 tarihli yönetim kurulu kararına istinaden davalı şirketin yönetim kurulu üyeleri adına 29.11.2010 tarihli imza sirkülerinin düzenlendiğini, imza sirkülerinde imzaları mevcut yabancı uyruklu yönetim kurulu üyelerinin o tarihte Türkiye'de bulunmadıkları halde imza sirkülerinde imzalarının yer aldığını, söz konusu imzaların sahte olduğunu ileri sürerek 29.10.2010 tarihli imza sirkülerinin batıl ve geçersiz olduğunun tespitine, bu imza sirkülerine esas 11.11.2010 tarihli yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davalı şirkete ait 11.11.2010 tarihli bir yönetim kurulu kararı bulunmadığını, davalı şirketin bu tarih öncesinde limited şirket statüsündeyken bu tarih itibariyle yapılan unvan ve nevi değişikliğiyle anonim şirkete dönüştüğünü, söz konusu değişikliğin 25.11.2010 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiğini, nevi değişikliği sırasında yeni yapılan ana sözleşme ile şirketin yönetim kurulu üyelerinin de belirlendiğini, belirlenen bu yönetim kurulu üyelerince noter huzurunda atılan imzalar ile imza sirküleri düzenlenildiğini, 06.12.2010 tarihli yönetim kurulu kararıyla dava konusu yapılan imza sirkülerinin iptal edilip yeni oluşan yönetim kurulu doğrultusunda imza sirküleri düzenlendiğini, davanın bu nedenle konusunun da kalmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; imza sirkülerinin dayanağı olan ana sözleşme ile münhasıran genel kurula ait işlemler dışında her türlü karar alma konusunda yönetim kurulunun yetkilendirildiği, imza sirkülerinde adı geçenlerin imzaların kendilerine ait olmadığı yönünde bir beyanı bulunmadığı gibi imzaların kendilerine ait olduğunu 01.09.2013 tarihli Büyük Elçilik onaylı belgelerle kabul ettikleri, 06.12.2010 tarihli karar ile yeni yönetim kurulu oluşturulup dava konusu sirkülerin iptal edildiği, dava konusu edilen imza sirküleri ile yasanın emredici kurallarına, kamu düzenine, ahlak ve adaba ve kişilik haklarına aykırı işlem yapıldığının iddia edilmediği gibi yapılan işlemlerin batıl olması sonucunu doğuracak, hak sahiplerinin haklarını ihlal eden veya kullanımlarını kısıtlayan ya da güçleştiren ve devredilmemez yetkilerin devrine imkan veren herhangi bir karar veya buna yönelik işlem yapıldığı iddiasının da ileri sürülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 16/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/48381, Karar No: 2010/5107, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/48381 E.  ,  2010/5107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine ... Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin ... Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan... Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş