muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/6234, Karar No: 2022/11267, Tarih: 27.09.2022

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlar.

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5.maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği korunma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar)

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işverenlerin yükümlülüklerini belirlerken aynı zamanda çalışanların da yükümlülüklerini belirlemiştir.

Kanunun 19. Maddesine göre;

(1) Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşünmemekle yükümlüdür.

(2) Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim talimatları doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır.

a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.

b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.

c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek,

ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

d) Kendi görev alanında iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

d) Kendi görev alanında iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmak.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 37. maddesiyle 4857 sayılı Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrası, 63. maddesinin dördüncü fıkrası, 69, maddesinin dördüncü, beşinci ve altınca fıkraları, 77,78,79,80,81,83,84,85,86,87,88,89,95,105 ve geçici 2. maddeleri yürürlükten kaldırılmış, 4857 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan " İş Sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere" ifadesi ile 98. maddesinin birinci fıkrasında yer alan " 85. madde kapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası" ifadesi metinden çıkartılmıştır.

Yine 6331 sayılı Kanunun "Atıflar " kenar başlığını taşıyan geçici 1. maddesinde "(1) Diğer mevzuatta iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak 4857 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu kanuna yapılmış sayılır" hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıda yapılan bu açıklamalardan sonra 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin karşılığı olarak çağdaş yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında; "İşveren, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlü" olacağı belirtilerek, İş Kanununun 77/1. maddesiyle bütünlük sağlandığı gibi 3. fıkrasında; "İşverenin yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabi" olduğu hükme bağlanmak suretiyle, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda tartışmalar sona erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ölüme ve vücut bütünlüğünün zedelenmesine veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmininde sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununun 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddelerde işverenin yükümlülüklerini, 19. maddede de çalışanların yükümlülüklerinin çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak ortaya koymuş ve kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına yaklaştırmıştır.

4857 sayılı İş Kanununun 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddelerde işverenin yükümlülüklerini, 19. maddede de çalışanların yükümlülüklerinin çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak ortaya koymuş ve kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına yaklaştırmıştır.

6331 sayılı Kanunun 4. ve 5. maddeleri ile buna uygun olarak çıkarılan iş sağlığı ve güvenliği yönetmelikleri hükümleri işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler olarak değerlendirilmelidir. Bu sebeple mevzuatta yer alan tenik iş kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

Öte yandan objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştüremez. Çünkü, bazı istisnalar dışında işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Ancak Türk Borçlar Kanununun 417/2. maddesi, Anayasa ve 6331 sayılı Kanun hükümleri objektifleştirilmiş kusur sorumluluğu ilkesi gereğince işverenin sorumluluğunu oldukça genişletmiştir.

Öte yandan işvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet rabıtasının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta olduğu gibi kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin ve üçüncü kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı halinde, işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih, 2012/21-1121 Esas, 2013/386 Karar)

Öte yandan işvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet rabıtasının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta olduğu gibi kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin ve üçüncü kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı halinde, işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih, 2012/21-1121 Esas, 2013/386 Karar)

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; kazalı sigortalının, ... unvanlı işverenliğin çalışanı olduğu, ... Yapı ve Endüstri Ltd. Şti. unvanlı inşaat işyerinde çatı imalatını yapmak üzere, demir iskele üzerinde çatının kenar oluklarına kaynak yaparken, malzeme alma işlemi sırasında iskeleden düşmesi ardından iskelenin üzerine devrilmesi neticesinde yaralandığı, SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 08/03/2016 tarihli tahkikat raporunda meydana gelen olayın iş kazası olduğunun, iş kazasının meydana gelmesinde davalı işveren ...‘ın %75 oranında, kazalı sigortalının % 25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, eldeki dosyada Mahkemece aldırılan 12/12/2017 ve 02/05/2018 tarihli ek rapor ile 14/03/2019 tarihli kusur bilirkişi raporlarında davalı ...' ın %75, davacı kazalının %25 oranında kusurlu olduğu, davalı şirket ... Genel Endüstri Maddeleri San. Tic. A.Ş.nin ise kusursuz olduğunun tespit edildiği, ilk derece mahkemesince davalı ... Yapı Endüstri Ltd.Şti.'nin anahtar teslimi yapılmak üzere inşaatın çelik konstrüksiyon çatı işinin diğer davalı ...'a verildiğine dair yazılı bir anlaşma olmadığı ancak sözlü anlaşma olduğunun belirtilmesi, buna dair fatura dışında başkaca bir belge veya sözleşme sunulmadığı, tarafların aralarındaki ilişkiye istinaden iş güvenliği tedbirleri konusunda işin tüm sorumluluğunun davalı ...'a verildiğinin ispat edilemediği ve yapılması istenen binanın inşaat işlerinin farklı firmalara verilmesinin söz konusu yapı işinin denetim görevi üzerinde olan davalı şirketin asıl işveren sıfatından ve bunun doğal neticesi olarak da sorumluluktan kurtarmayacağı ve bu durumda kendine ait inşaat sahasındaki işi bir başkasına yaptıran kişi ya da kurum alt işverenin(taşeronun) ve bu alt işverenin istihdamlarının kusurlarından onun ile birlikte- %75 kusur oranı gözetilerek- müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesiyle karar verildiği, davalı ... Yapı Şti. tarafınca istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Yapı Şti'nin diğer davalı ... ile aralarında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığına, aralarında ki işin anahtar teslimi iş olduğuna yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile, davalı ... Yapı Şti. aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu tespitlere göre mahkemece yapılacak iş, ceza dava dosyası ile SGK tarafından açılan rücu dava dosyasının asıl veya onaylı suretlerini dosya içerisine dahil etmek, mevcut ise ... Yapı Şti. ile davalı ... arasındaki sözleşmeleri getirtmek, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki bilgiler çerçevesinde yeniden olaya ve oluşa uygun şekilde düzenlenecek, olayın gerçekleştiği iş kazası alanında uzman A sınıf iş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak üçlü bilirkişi heyetinden kusur raporu alınmak suretiyle davalılar arasındaki ilişkinin hukuki niteliği, ... Yapı Şti.‘nin asıl işveren olup olmadığı belirlendikten sonra tarafların iş kazasının gerçekleşmesindeki kusur oranlarını - tarafların dosyada mevcut kusur raporlarına itirazları da göz önünde tutulmak suretiyle- her türlü şüpheden uzak şekilde tespit ettirmek, belirlenecek kusur oranını mahkemece hükme esas alınan 10/09/2019 tarihli hesap raporuna uygulamak, bu hesap raporundaki verileri esas alarak, bilinen devre sonu olarak esas alınan tarihi ileri çekmemek ve bu tarihten sonra yürürlüğe giren asgari ücretteki farkları rapora yansıtmamak suretiyle alınacak raporu, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözetmek suretiyle, hükme esas alarak bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin, ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya. iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27/09/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2179, Karar No: 2014/35525, Tarih: 25.11.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/2179 E.  ,  2014/35525 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ (KARTAL 1. İŞ)

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-)Dosyada davalı vekilinin vekaletnamesi olmadığı görüldüğünden, davalı vekili Av. ...'in tefhim tarihi olan 29/11/2012 tarihinde ve gerekçeli temyiz dilekçesinin verildiği 24/12/2012 tarihinde geçerli vekaletnamesinin gönderilmesi,

2-)Bu tarihlerde davalı vekili Av. ...'in geçerli vekaletnamesinin olmadığının anlaşılması halinde bu durumun kendisinden alınacak bir yazılı belge yahut Mahkemece gerekçesi belirtilen bir tutanak ile tespit edilmesi,

3-)Belirtilen tarihlerde davalı vekili Av. ...'in geçerli vekaletnamesinin olmadığının anlaşılması halinde iş bu Dairemiz geri çevirme kararı ile Mahkeme’nin gerekçeli kararının davalı asılın temin edilecek ticaret sicili adresine tebliğ edilmesi, temyiz süresinin sonuna kadar beklenerek verilmesi halinde temyiz dilekçesinin ve tebliğe ilişkin evrakıın gönderilmesi,

4-)Davacının hizmet döküm cetvelinde görünen 110085.34.07, 1195251.34.07, 1129712 .34.08 sicilli işyerlerinin ... belgelerinin, ilk tesis tarihlerinden itibaren ortaklarını, idarecilerini, faaliyet konularını ve adreslerini, adres değişimi, ortak değişimi, ünvan değişimi, devir, birleşme, davalı ... ile asıl-alt işverenlik, şube, organik bağ gibi var ise ilişkilerini gösteren belgelerin gönderilmesi,

5-)Davacının hizmet döküm cetvelinde görünen 110085.34.07, 1195251.34.07, 1129712 .34.08 sicilli işyerlerinin TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU belgelerinin, ilk tesis tarihlerinden itibaren ortaklarını, idarecilerini, faaliyet konularını ve adreslerini, adres değişimi, ortak değişimi, ünvan değişimi, devir, birleşme, davalı... ile asıl-alt işverenlik, şube, organik bağ gibi var ise ilişkilerini gösteren belgelerin gönderilmesi,

6-)Davalı Şirket’in ... belgelerinin, ilk tesis tarihlerinden itibaren ortaklarını, idarecilerini, faaliyet konularını ve adreslerini, adres değişimi, ortak değişimi, ünvan değişimi, devir, birleşme, 110085.34.07, 1195251.34.07, 1129712 .34.08 sicilli işyerleri ile asıl-alt işverenlik, şube, organik bağ gibi var ise ilişkilerini gösteren belgelerin gönderilmesi (Davacının hizmet döküm cetvelinde görünen 110085.34.07, 1195251.34.07, 1129712 .34.08 sicilli işyerleri ile olan ilişkisinin tespiti açısından),

7-)Davalı Şirket’in TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU belgelerinin, ilk tesis tarihlerinden itibaren ortaklarını, idarecilerini, faaliyet konularını ve adreslerini, adres değişimi, ortak değişimi, ünvan değişimi, devir, birleşme, 110085.34.07, 1195251.34.07, 1129712 .34.08 sicilli işyerleri ile asıl-alt işverenlik, şube, organik bağ gibi var ise ilişkilerini gösteren belgelerin gönderilmesi (Davacının hizmet döküm cetvelinde görünen 110085.34.07, 1195251.34.07, 1129712 .34.08 sicilli işyerleri ile olan ilişkisinin tespiti açısından),

8-) Davacı şahitleri ...’ın ve ...’ın hizmet döküm cetvelinde 15/6/2003-16/2/2011 tarihleri arasında görünen işyerlerinin ... belgelerinin -çok kısa süreli çalıştıkları iş yerleri de dahil olmak üzere- ilk tesis tarihlerinden itibaren ortaklarını, idarecilerini, faaliyet konularını ve adreslerini, adres değişimi, ortak değişimi, ünvan değişimi, devir, birleşme, davalı .... ile asıl-alt işverenlik, şube, organik bağ gibi var ise ilişkilerini gösteren belgelerin gönderilmesi,

9-) Davacı şahitleri ...’ın ve ...’ın hizmet döküm cetvelinde 15/6/2003-16/2/2011 tarihleri arasında görünen işyerlerinin TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU belgelerinin -çok kısa süreli çalıştıkları iş yerleri de dahil olmak üzere- ilk tesis tarihlerinden itibaren ortaklarını, idarecilerini, faaliyet konularını ve adreslerini, adres değişimi, ortak değişimi, ünvan değişimi, devir, birleşme, davalı ... ile asıl-alt işverenlik, şube, organik bağ gibi var ise ilişkilerini gösteren belgelerin gönderilmesi için dosyanın yerel Mahkemesi’ne GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25/11/2014 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8158, Karar No: 2013/21769, Tarih: 27.05.2013

**3. Ceza Dairesi         2013/8158 E.  ,  2013/21769 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

... müdafiinin temyizinin 'sanık müdafii' sıfatıyla yapılmış olması, aleyhe temyiz içermemesi sebebiyle temyiz incelemesi sadece sanık ... hakkındaki hükümle sınırlı olarak yapılmış olup, sanık ... hakkındaki hüküm açısından temyiz incelemesi yapılmadığından tebliğnamenin sanık ... açısından 'katılma talebi hakkında karar verilmemesi' sebebine dayanan 'bozma' istemli görüşüne iştirak edilmemiştir.

1)Sanık ...'in katılan ...'i yaralaması suçu sebebiyle kurulan hükme yönelik temyizin incelenmesinde;

Hükmolunan cezanın tür ve miktarına göre; hükmün 14.07.2004 ... ve 5219 sayılı Kanunun 3.B maddesi ile değişik 1412 sayılı CMUK’un 305/1. maddesi gereğince temyizi mümkün bulunmadığından, sanık müdafiinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK’un 317. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE,

2)Sanık ...'in katılan ...'ı yaralaması suçu sebebiyle kurulan hükme yönelik temyizin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 27.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/24093, Karar No: 2015/36086, Tarih: 10.12.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/24093 E.  ,  2015/36086 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve Toki avukatınca duruşmasız davalı ...Avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de dava miktar itibariyle duruşmaya tabi olmadığından bu isteğin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 2.10.2007 tarihinde “...Toplu Konut Projesinden“ 550 ada C 2-9 Blok zemin 47 numaralı daireyi davalı TOKİ'den satın aldığı daireyi 15.10.2007 tarihinde teslim aldığı, dairenin eksik ve ayıplı olarak teslim edildiği, teslimden sonrada daire, site ve ortak alanda eksik ve ayıplı imalatlar olduğunun anlaşıldığını bildirerek eksik ve ayıplı işlerin taşınmazda sebep olduğu değer kaybı hesaplanarak kıymet noksanı mukabilinde semen tenziline karar verilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 5000 TL nin 14.2.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile de toplam 22.958,62 TL nin avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 5.989 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Davacı, 2.10.2007 tarihinde satın alıp 15.10.2007 tarihinde teslim aldığı daire, blok ve ortak alanlardaki eksik ve ayıplı işler nedeniyle semen tenzili için eldeki davayı 10.11.2008 (Yetkisizlik kararını veren mahkemedeki dava tarihi) tarihinde açmıştır. Davalılar, taşınmazda eksik ve ayıplı işler bulunmadığını, olsa bile süresinde ihbar edilmediğini savunarak davanın reddini dilemişlerdir. Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak, raporda açık ayıp olarak geçen hususlar için süresinde ihbar olmadığından reddine,gizli ayıplı işler nedeniyle nisbi yöntem uygulanarak 5.989 TL nin tahsiline karar verilmiştir.Gerekçe olarak,davacının gizli ayıpların giderilmesi için ihbarı yok ise de davacının en geç dava tarihinden itibaren bir ay önce gizli ayıpları öğrendiğinin kabulü gerektiği zira daha önce öğrendiği iddiasının bir vakıa olduğu, gizli ayıpların daha önce öğrenildiğini ispat yükünün davalılarda olduğu belirtilerek gizli ayıplı işler için davanın süresinde açıldığı kabul edilerek karar verilmiştir.

4077 Sayılı Kanunun 4. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre; Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren 30 gün içerisinde açık ayıpları satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda,bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi yada ücretsiz onarım isteme haklarını sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da gizli ayıpların ne kadar sürede satıcıya ihbar edileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.Bu durumda, 4077 sayılı ...'nun 30. maddesi geriğince, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde,genel hükümlere göre uyuşmazlığın çözümü gerekli olduğundan, Borçlar Kanunu'nun 198. maddesi hükmü uygulanacaktır. Borçlar Kanununun 198. maddesine göre, alıcı, teslim aldığı malı örf ve adete göre imkan hasıl olur olmaz muayene etmek ve satıcının tekeffülü altında olan bir ayıp gördüğü zaman bunu satıcıya derhal ihbar etmekle yükümlüdür. Bunu ihmal ettiği takdirde, satılanı bu haliyle kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda adi bir muayene ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp mevcut olupta bu ayıp sonradan meydana çıkarsa, bu durumu da derhal satıcıya ihbar etmediği takdirde yine satılanı bu ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılır. Borçlar Kanununun 198. maddesinde öngörülen süre içinde ihbar edilmeyen ayıplar için dava açılamaz. Somut olayda, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda ayıpların bir kısmının açık, bir kısmının ise gizli olduğu bildirilmiştir.

Mahkemece, açık ayıplar yönünden süresinde ayıp ihbarı yapılmadığı, gizli ayıplar yönünden ise davacının bir ihbarı yok ise de bunları dava tarihinden bir ay önce öğrendiğinin kabulü gerektiği, aksinin menfi bir durum olup davalı tarafından ispatı gerektiği gerekçe gösterilerek gizli ayıplar yönünden ayıp ihbarının süresinde olduğu kabul edilmiştir. Davacının ayıp ihbarını yasada belirtilen sürede yaptığını ispat yükümlülüğü davacı tarafa aittir. Mahkemece, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı ile ilgili olarak davacının delillerini toplandıktan sonra mahkemece tesbit edilen ayıpların ortaya çıkış tarihleri ile ilgili olarak taraf ve yargı denetimine elverişli bilirkişi raporu alınıp davacının kesin kabul heyetinin duyurusu üzerine taşınmaz ve ortak alandaki bir kısım ayıp ve eksiklikleri bildiren 17.9.2008 tarihli başvurusu da değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2-Kabul şekli bakımından bilirkişi raporunda tavan ve duvarlarda dalgalanma şeklinde eğrilik açık ayıp olarak belirtildiği halde,mahkemenin bilirkişi raporunu özetleyen gerekçe kısmında bu hususların hem gizli ayıp hem de açık ayıp olarak yazılması da usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3-Bozma sebeplerine göre tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-Kabul şekli bakımından bilirkişi raporunda tavan ve duvarlarda dalgalanma şeklinde eğrilik açık ayıp olarak belirtildiği halde,mahkemenin bilirkişi raporunu özetleyen gerekçe kısmında bu hususların hem gizli ayıp hem de açık ayıp olarak yazılması da usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3-Bozma sebeplerine göre tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. ve 2.bentte açıklanan nedenle kararın davalılar yararına BOZULMASINA,3.bentte açıklanan nedenle tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 102,50 TL harcın istek halinde davalı Toki'ye, 102,28 TL harcın davalı Kuzu Ltd'ye iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.