muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/19037, Karar No: 2016/3282, Tarih: 07.03.2016

Somut olayda, mahkemece müşterek çocuk Derin lehine takdir edilen aylık 1.000 TL iştirak nafakasının dava tarihinden itibaren, davacının yeniden çalışmaya başladığı tarihe kadar geçerli olmak suretiyle aylık 450 TL'ye indirilmesine karar verilmiştir.Karar bu haliyle infazda tereddüt yaratacak niteliktedir. Zira davacının işe başlayacağı tarihi tespit etmek mümkün değildir. Bu bağlamda, hüküm fıkrası infazda tereddüte yol açmayacak şekilde açık olmalı, duraksama yaratmamalıdır.

Hal böyle olunca mahkemece, infazda tereddüte yol açmayacak şekilde hüküm kurulması gerekirken, bu yön gözetilmeksizin,yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bozma nedenine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazları bu aşamada incelenmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 07.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25317, Karar No: 2017/25855, Tarih: 07.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/25317 E.  ,  2017/25855 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17263, Karar No: 2015/32870, Tarih: 02.07.2015

**4. Ceza Dairesi         2015/17263 E.  ,  2015/32870 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2014/276211

MAHKEMESİ : Tekirdağ(Kapatılan) 2. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 09/05/2014

NUMARASI : 2012/939 (E) ve 2014/336 (K)

SUÇLAR : Tehdit, hakaret

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

İddianamede açıklanıp, hükümde kabul edilen eylemlere, Yargıtay Kanununun 14. maddesine, Yargıtay Büyük Genel Kurulunun kararına ve temyizin kapsamına göre, işin incelenmesi Yüksek 18. Ceza Dairesinin görevine girdiğinden, dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine, 02/07/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11374, Karar No: 2010/19701, Tarih: 09.11.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/11374 E.  ,  2010/19701 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 50 olarak hesaplanması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 8 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 09.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2054, Karar No: 2013/10288, Tarih: 11.06.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/2054 E.  ,  2013/10288 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın kaldırılması ve tahliye

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, Dairemizin 19/04/2012 gün ve 2012/3177-2012/6327 sayılı ilamı ile onanmasına, bozulmasına karar verilmesi üzerine bu defa davalı tarafından yasal süresinde karar düzeltme isteminde bulunulmuş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı alacaklı tarafından kira parasının tahsiline yönelik tahliye istekli olarak yapılan icra takibine davalı borçlunun itiraz etmesi üzerine, davacı alacaklı icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılması, takibin devamı, kiralananın tahliyesi ve icra inkar tazminatı isteminde bulunmuş, mahkemece davanın kabulü ile 8.700 TL kira alacağı ve işlemiş faizi yönünden itirazın kaldırılmasına, takibin bu miktar üzerinden devam etmesine, kiralananın tahliyesine ve davalı borçlunun % 40 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi üzerine karar davalı borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemiz, 19.04.2012 gün ve 2012/3177 esas, 2012/6327 sayılı kararı ile, kararın alacağa ilişkin kısmını onarken, kiralanan anahtarı yargılama sırasında 26.10.2011 tarihinde icra dosyasına teslim edildiğinden konusu kalmayan tahliye talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, tahliyeye karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek, kararı tahliyeye yönelik olarak bozmuştur. Davalı borçlunun karar düzeltme istemi de Dairemizin 22.11.2012 gün ve 2012 / 12692 esas 2012 / 153336 sayılı kararı ile ret edilmiştir.

Dosya kapsamı itibariyle icra takibinde dayanılan ve karara esas alınan 21.12.2002 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı alacaklı, aylık 1.100 TL'den Mart- Nisan- Mayıs 2011 ayları kirası ile Haziran 2011 ayı bakiye kirası 700 TL olmak üzere toplam 4.000 TL'nin tahsili için ... 7. İcra Müdürlüğü’nün 2011 / 7750 sayılı dosyası ile 13.06.2011 tarihinde davalı borçlu hakkında icra takibi başlatmıştır. Takibe yasal süresi içinde itiraz eden davalı borçlu, takip konusu edilen aylar kirasını davacı alacaklının banka hesabına ödediğini, hiçbir borcunun bulunmadığını, hayali olarak talep edilen aylık kira miktarına itiraz ettiğini belirterek, icra takibini durdurmuştur. İcra ve İflas Kanunu'nun 62/4. maddesi hükmü gereği borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi gerekir. Aksi takdirde itiraz edilmemiş sayılır. Yine aynı yasanın 63.maddesi hükmüne göre, davalı borçlu icra takibinde ileri sürdüğü itiraz sebepleri ile bağlı olup itirazın kaldırılmasına yönelik olarak açılan davada itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez. Davalı borçlu yargılama sırasında aylık kira parasının icra takibinde talep edildiği gibi 1.100 TL değil, 400 TL olduğunu savunmuş ise de, bu savunma yukarıda açıklandığı üzere itirazın değiştirilmesine ve genişletilmesine yöneliktir. Bu durumda icra takibinde talep edilen aylık kira miktarı kesinleşmiş olduğundan ve davalı borçlu aylık 1.100 TL üzerinden kira borcunu ödediğini İcra ve İflas Kanunu'nun 269 / c maddesinde sayılan belgelerle kanıtlayamadığından alacağa yönelik olarak verilen mahkeme kararında bir usulsüzlük olmaması nedeniyle karar onanmış ve aynı gerekçe ile karar düzeltme istemi ret edilmiştir.

Dairemizin karar düzeltme isteminin reddi kararı üzerine, bu kez davalı borçlu tavzih nitelikli karar düzeltme talebinde bulunmuştur. 6100 Sayılı HMK'ya 6217 Sayılı Kanun ile eklenen geçiçi 3. madde hükmü gözetilerek HMUK'nun 442/1. maddesi hükmü gereği aynı ilam aleyhine bir defadan çok karar düzeltme isteminde bulunulamaz. Her ne kadar davalı borçlu tavzih istekli olarak talepte bulunmuş ise de, bu konudaki dilekçesinde maddi hataya ilişkin bir iddia ve isteği yer almadığı gibi, Dairemizin karar düzeltme isteminin reddi kararında da bir maddi hata söz konusu olmadığından davalı borçlunun talebi, ikinci bir karar düzeltme incelemesine ilişkin olup yukarıda açıklandığı üzere yasal olarak ikinci bir karar düzeltme istemi dinlenemeyeceğinden karar düzeltme dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir

SONUÇ:6100 Sayılı HMK'ya 6217 Sayılı Kanun ile eklenen geçiçi 3. madde hükmü gözetilerek HMUK'nun 442/1. maddesi hükmü gereği aynı ilam aleyhine bir defadan çok karar düzeltme isteminde bulunulamayacağından karar düzeltme dilekçesinin REDDİNE, ret esasa ilişkin olmadığından para cezası tayinine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan karar düzeltme harcının düzeltme isteyene iadesine 11/06/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14983, Karar No: 2012/18465, Tarih: 04.12.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/14983 E.  ,  2012/18465 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 22/02/2010 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21/06/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı ile 29 yıl önce nişanlandığını, davalının cezaevine girmesi nedeni ile beklemek zorunda kaldığını, dönüşte de resmi nikah yapılmadan beraber yaşadıklarını, davalının kendisini evlilik vaadiyle kandırıp sonra da başkası ile evlenip resmi nikah yaptığını beyanla, uğradığı maddi ve manevi zararın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı kadının davalı kocadan ayrılınca yoksulluğa düşeceği ve beklenen menfaatlerinin zarar göreceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir

Dosya kapsamından; tarafların uzun süre birlikte yaşadıkları; davalının birlikte yaşama son verdiği ve bir başkası ile resmi nikah yaptığı anlaşılmaktadır.

Davacı ile davalı arasındaki gayri resmi birliktelik, Türk Medeni Kanunu anlamında gerçekleşen ve hukuk alanında geçerlilik taşıyan bir evlilik olmayıp; taraflar arasında bir evlilik ilişkisi de doğurmamaktadır. Bu nedenle, aralarındaki ilişkinin aile hukuku kurallarına göre değil; Borçlar Hukuku'na ve özellikle de haksız eylem hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekir. Davacı kadın, davalı ile rızası ile birlikte olmuş ve evlilik vaadi ile kandırıldığını da kanıtlayamamıştır. Davacının iddia edildiği gibi otuz yıla yakın bir süre, evlilik vaadi ile kandırıldığından sözedilemez. Bu durumda, istemin reddedilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA 04/12/2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki delillere, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerel mahkemece davacı yararına manevi tazminata hükmedilmesi yerindedir. Şu aşamada manevi tazminatın miktarı tartışılmadığından dairemizin bozma kararına manevi tazminat yönünden katılmıyorum. 04/12/2012

KARŞI OY YAZISI

(M)

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki delillere, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerel mahkemece davacı yararına manevi tazminata hükmedilmesi yerindedir. Şu aşamada manevi tazminatın miktarı tartışılmadığından dairemizin bozma kararına manevi tazminat yönünden katılmıyorum. 04/12/2012

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun manevi tazminat yönünden bozma kararlarına katılmıyorum. 04/12/2012
Yargıtay — Esas No: 2015/6218, Karar No: 2015/9016, Tarih: 11.03.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/6218 E.  ,  2015/9016 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

Tebliğname No : 3 - 2014/422684

MAHKEMESİ : Banaz Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 02/12/2013

NUMARASI : 2013/273 (E) ve 2013/383 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Mahkemenin 11.03.2010 tarihli erteli mahkumiyete dair kararının süresinde temyiz edilmeyerek kesinleştiği, sanığın deneme süresi içinde yeniden bir suç işlemesi nedeniyle TCK 51/7. maddesi gereğince dosyanın yeniden ele alınarak kurulan 25.01.2013 tarihli ek kararın 5275 sayılı CGİK'nin 98 ve 101. maddelerine göre itiraz yasa yoluna tabi olduğu anlaşıldığından, itiraz mercii tarafından incelenmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18832, Karar No: 2013/1562, Tarih: 05.02.2013

**3. Hukuk Dairesi         2012/18832 E.  ,  2013/1562 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 60.000,00 TL tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması taraf vekilleri tarafından istenilmekle; taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davacılar vek.Av. ... geldi. Davalılar ve vekilleri gelmediler. Gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için 05.02.2013 gününe bırakılması uygun görüldüğünden, belli günde dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'nun, diğer davalı ... Güneşten gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle satınaldığı, gayrimenkulü davacılara gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle satışını vaad etmiş, herbiri 3 milyon TL mukabilinde toplam 31.000 m² davacılar adına ferağnameyi kabul ve taahhüd ettiği halde, davalılar tapuyu devredemediklerini, sözkonusu gayrimenkulün ... Kadastro Mahkemesinin 1998/164 sayılı dosyasında Hazine ile davalılar arasında kadastro tespitine itiraz davası görüldüğü, davanın Hazine lehine sonuçlanarak kesinleşmesi karşısında, öncelikle gayrimenkullerin tapuda devrinin sağlanmaları, bu mümkün olmadığı takdirde davacıların ödediği bedelin 60.000 TL olmak üzere davalılardan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davalılardan ... aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı ... aleyhine açılan dava yönünden kısmen kabulü ile 1.517,54 TL tazminatın tahsili ile davacılara eşit olarak ödenmesine hükmedilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Satış vaadi sözleşmesinin geçerli olması için vaat borçlusunun satış vaadi sözleşmesinin yapıldığı tarihte tapuda kayıtlı taşınmazın maliki olması gerekmez. Satış vaadi sözleşmesi geçerli olmakla birlikte davanın açıldığı tarihte davalı vaat olunan taşınmazın maliki olmadığından aynen ifa mümkün değildir. Kural olarak, borcun ifa edilmemesi borçlunun sorumluluğunu meydana getirir ve borcun ifa edilmemesinde kusurlu kabul edilir. Bu durumda, vaat alacaklısı davacı aynen ifa yerine B.K. 96. ve devamı maddeleri uyarınca tazminat talep edebilir. Buradaki tazminat, alacaklının müspet zararıdır. Müspet zarar ise, alacaklının gereği gibi ve vaktinde olan ifaya taalluk eden menfaatine tekabül eder. Yani borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne vaziyette bulunacak idi ise bu vaziyet ile mamelekin hali hazır vaziyeti arasındaki farktır. Diğer bir ifadeyle müspet zarar aktin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zarardır.

Taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin hukuki nitelikleri, unsurları, tabi oldukları şekil şartları ve bu şartlara uyulmamasının sonuçları üzerinde durmakta yarar vardır.

Taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin hukuki nitelikleri, unsurları, tabi oldukları şekil şartları ve bu şartlara uyulmamasının sonuçları üzerinde durmakta yarar vardır.

Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri 818 sayılı Borçlar Kanununun Türk Hukukuna getirdiği yeniliklerdendir ve daha çok da koşulları henüz gerçekleşmediği için kurulması olanaksız olan asıl satım sözleşmesinin görevini yerine getirmek üzere kolay ve güvenli bir yol olarak görülüp, tercih edilen bir sözleşme türüdür.

Borçlar Kanunu, kural olarak sözleşmelerde şekil serbestisini benimsemiştir. Nitekim bu husus Kanunun 11.maddesinin 1.fıkrasında açıkça belirtilmiş, ancak yasada tersine kural bulunması halinde şekle bağlılık kabul edilmiştir. Maddenin 2. fıkrasında da, yasaca bir biçim öngörülmüşse ve bu biçimin kapsam ve sonuçları için başkaca kural konulmamışsa, sözleşmenin bu biçime uyulmadıkça geçerli olmayacağı hükme bağlanmıştır.

Yine, “akit yapmak vaadi” başlığı altında aynı Kanunun 22. maddesinde; “Bir akdin ileride inşa edilmesine dair mukavele muteberdir. Kanun iki tarafın menfaatleri için bu akdin sıhhatini bir nevi şekle riayet etmeye tabi kıldığı takdirde, bu şekil o akdin yapılması taahhüdüne de tatbik olunur.” denilmektedir.

Taşınmaz mülkiyeti devir borcunu doğuran sözleşmeler konusunda 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin 634.maddesinin 1.fıkrası “mülkiyeti nakleden akitler resmi şekilde yapılmadıkça muteber olmazlar.” genel hükmünü getirmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 213.maddesinde de, sözleşmenin biçimi başlığı altında; taşınmaz satımının geçerli olması için getirilen resmi senede bağlanması şartı, taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri için de öngörülmüştür. Bu bağlamda 2644 sayılı Tapu Kanununun 26.maddesi taşınmaz satışları için tapu sicil muhafız ya da memurlarını yetkili kılmışken, 1512 sayılı Noterlik Kanununun 60/3 ve 89.maddeleri taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin noterlerce düzenleme şeklinde(resen) yapılacağı kuralını getirmiştir.

Burada, kanunun öngördüğü şeklin bir geçerlilik (sıhhat) şartı olarak düzenlendiğini, buna uyulmadan yapılan sözleşmelere “geçersizlik” müeyyidesinin bağlandığını, bunun hukuki mahiyet olarak emredici nitelikte olduğunu, bu nedenle de “geçersizlik” müeyyidesine bağlanan şekil eksikliğinin hâkim tarafından, taraflar ileri sürmeseler dahi, yargılamanın her aşamasında resen gözönüne alınması gerektiğini belirtmekte yarar vardır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.12.2001 gün ve 2001/13-1021-1101 sayılı ilamı).

Diğer taraftan, Borçlar Kanununun 12.maddesinde; “Kanunen tahriri olması lazım olan bir akdin tadili dahi tahriri olmak lazımdır. Şu kadar ki bu akdi nakız ve tadil etmiyen mütemmim ve fer'i şartlar bu hükümden müstesnadır.”, hükmüne yer verilmiştir.