muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/22327, Karar No: 2017/25282, Tarih: 21.11.2017

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının iş sözleşmesini, İş Kanunu’nun 24/1-a alt bendi kapsamında haklı sebeple feshedip etmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Genel olarak iş sözleşmesini fesih hakkı, karşı tarafa yöneltilmesi gereken tek taraflı bir irade beyanı ile iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren, bozucu yenilik doğuran bir haktır. İşçinin haklı nedenle iş sözleşmesini derhal feshi 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinde düzenlenmiştir.4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinin ‘Sağlık Sebepleri’ başlığını taşıyan 1. fıkrasının (a) bendinde, iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması, işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa, iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı olarak feshedilebileceği hususu düzenlenmiştir.Somut uyuşmazlıkta, davacı işçi ... Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen rapor ile kendisine astım teşhisi konulduğunu, raporda nemli ve tozlu ortamlarda çalışmasının sakıncalı olduğunun bildirildiğini, bu sebeple iş sözleşmesini sağlık sebeplerine dayanarak feshettiğini ileri sürmüştür.Mahkemece tek doktor tarafından düzenlenen rapora itibar edilerek, davacının sağlık sebebi ile iş sözleşmesini feshettiği ve kıdem tazminatına hak kazandığı kanaatine varılmış ise de, bu konuda yapılan araştırma yeterli değildir.

Dosya kapsamına göre davacının davalı işverene ait iplik fabrikasında bobin bölümünde çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacı nemli ve tozlu ortamlarda çalışmasının sakıncalı olduğunu ileri sürmüş olup, tanık beyanlarında, işyerinde çalışılan ortamın tozlu olduğu, istedikleri takdirde çalışanlara maske verildiği, davacının çalıştığı bölümün en az tozlu bölüm olduğu ifade edilmiştir.Ayrıca dosya içinde Göğüs Hastalıkları uzmanı tarafından verilen ve davacının astım hastalığı nedeni ile tozlu, dumanlı, rutubetli ve kimyasal maddelerin bulunduğu ortamlarda çalışmasında sakınca bulunduğuna dair durum bildirir rapor mevcut ise de; 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/1-a maddesinde öngörülen şartlar yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, davacının rahatsızlığının çalışmasına engel olup olmayacağı yönünden mahkeme tarafından aldırılmış bir sağlık kurulu raporu bulunmadığı anlaşılmaktadır. Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 24/1.-(a) maddesinde öngörülen unsurlar işyerinin özellikleri, çalışma şartları, yapılan işin özellikleri bir bütün halinde dikkate alınarak davacının ileri sürdüğü sağlık sebepleri bakımından araştırma yapılmalı ve Mahkemece, davacı için tam teşekküllü meslek hastalıkları yahut devlet hastanesinden sağlık kurulu raporu aldırılarak iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılmasının, işin niteliğinden doğan bir sebeple davacının sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olup olmadığı belirlenerek, buna göre işçi feshinin haklı olup olmadığı hususu değerlendirilmelidir. Eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 21.11.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13322, Karar No: 2011/14579, Tarih: 27.10.2011

11. Hukuk Dairesi 2009/13322 E., 2011/14579 K.

**11. Hukuk Dairesi 2009/13322 E., 2011/14579 K.**

**- İLAN-İTİRAZ SİSTEMİ

- MARKA TESCİLİ

- MUTLAK VE NİSPİ RET NEDENLERİ**- 556 S. MARKALARIN KORUNMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KA... [ Madde 7 ]

- 556 S. MARKALARIN KORUNMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KA... [ Madde 8 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davada (Ankara Dördüncü Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi)'nce verilen 24.07.2009 tarih ve 2008/28-2009/205 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili müvekkilinin 2006/44038 kod numaralı başvuru ile "M…

… M…

…-KEMER+şekil"den oluşan kompozisyonu marka olarak tescil ettirmek için davalı TPE'ye başvuruda bulunduğunu, daha önce tescilli bulunan "M…

…" ve "S…

… M…

… HOTEL+şekil" markaları gerekçe gösterilerek YİDK kararı ile başvurunun kısmen ve nihai olarak reddedildiğini, müvekkilinin tescil ettirmek istediği marka ile redde dayanak markaların aynı olmadığını, okunuş ve yazılış itibariyle benzerlik göstermediğini, ayrıca müvekkilinin "M…

… HOTELS TURKEY" markasının 1998 yılından beri tescilli olup, müvekkiline ait "M…

…" markasının tanınmış olduğunu ileri sürerek, marka başvurusunun kısmen reddine dair 2007-M-6352 sayılı TPE YİDK kararının iptaline, markanın müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE vekili, davacı başvurusunun YİDK kararında ret nedeni olarak gösterilen marka ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, her ikisinde de "M…

…" ibaresinin esas unsur olduğunu ve emtia listelerinin de bire bir aynı hizmetleri kapsaması nedeniyle başvurunun kısmen reddedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve kısmen itibar edilen bilirkişi raporuna göre, tescilde öncelik ve teklik ilkesi gereği davacı markası farklı mal/hizmet sınıfında tanınmış olsa bile 43.(01) mal/hizmet sınıfında redde dayanak yapılan markaların tescili mevcut oldukça tescil talebinde bulunamayacağı ve tanınmışlığın bu mal/hizmet sınıfında kendisine tescil hakkı bahşetmeyeceği, davacı marka tescil başvurusu ile tescil engeli olarak görülen markanın 556 sayılı KHK'nın 7/1-b maddesi anlamında birbirinden ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, davacı şirketin "M…

… M…

…-Kemer+şekil" ibareli marka tescil başvurusunu 556 sayılı KHK'nın 7/1-b maddesi uyarınca kısmen reddeden davalı TPE YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, davacı şirketin "M…

… M…

…-Kemer+şekil" ibareli marka tescil başvurusunu 556 sayılı KHK'nın 7/1-b maddesi uyarınca kısmen reddeden davalı TPE YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

Dava dışı Hasan adına 07.06.2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 09.06.2006 tarihinde sicile kayıt işlemleri tamamlanan 2005-22959 tescil numaralı markanın "M…

…" ibaresinden oluştuğu ve emtia listesinin 43. sınıfın 02 alt grubu hariç diğer alt gruplarını kapsadığı tespit edilmiştir.

556 sayılı KHK'nın 32. maddesiyle marka tescil sisteminin esası ilan-itiraz sistemi olup, bu sistem marka tescilinde mutlak ret nedenlerini düzenleyen 7. madde kapsamında uygun görülen başvuruların ilanını ve bu ilana nispi ret nedenlerini düzenleyen 8. madde kapsamında yapılacak itirazların değerlendirilmesi neticesinde markanın tescil edilip edilmeyeceğinin belirlenmesi ilkesine dayanmaktadır.

556 sayılı KHK'nın 7/1-b maddesi hükmüne göre TPE tarafından re'sen uygulanacak mutlak ret nedeni kapsamında bir marka başvurusunun reddedilebilmesi için başvuru konusu işaretle önceki tarihte tescil edilen veya tescil başvurusu yapılan markaların hem emtia listelerinin aynı veya aynı tür mal ve hizmetleri kapsaması hem de marka işaretlerinin aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması gerekir. 556 sayılı KHK'nın 7/1-b hükmü, 8/1-b maddesi hükmünden farklı olarak 7/1-b maddesi hükmünde "markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali"nden ayrıca söz edilmemiştir. Bu durumda 7/1-b maddesi hükmünün uygulanabilmesi için markalar arasındaki benzerliğin iltibasa yol açacağının ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olması gerekir. Somut olayda davacıya başvuru ile redde dayanak markadaki 43.01 alt grup hizmetler aynı hizmetler olmakla 556 sayılı KHK'nın 7/1-b maddesi hükmünün uygulanma koşullarından ilki gerçekleşmiştir. Şu halde maddenin uygulanmasının ikinci koşulu olan işaretlerin aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olup olmadığı incelenmelidir. Taraf markalarının aynı olmadığı açıktır, bahse konu işaretlerin ayırt edilemeyecek kadar benzer olup olmadığına gelince, her ne kadar işaretler arasında esas unsurlarından kaynaklanan bir benzerlik bulunmakta ise de, davacı başvurusunda bulunan şekil unsuru ile "my…

…" kelime unsurlarından kaynaklanan görsel, işitsel, semantik farklılıklar karşısında davaya konu markaların gözde ve kulakta bıraktığı intiba farklılaşmakta, bu farklılıklar davacının marka başvurusunu redde dayanak gösterilen markadan "ayırt edilemeyecek kadar benzer" olmaktan çıkartmaktadır. Bu durumda mahkemece davanın kabulü ile davalı TPE YİDK kararının iptaline karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle davanın reddine karar verilmiş olması hatalı olmuş ve kararın açıklanan nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

S o n u ç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 27.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7941, Karar No: 2011/7694, Tarih: 21.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/7941 E.  ,  2011/7694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AĞIR CEZA MAHKEMESİ

Mal beyanında bulunmamak eyleminden sanık ...'nin, hapsen tazyiki isteminin reddine dair ... İcra Ceza Mahkemesinin 25/08/2010 tarihli ve 2010/1130-1130 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın kabulüne ilişkin mercii Kırklareli Ağır Ceza Mahkemesinin 21/09/2010 tarihli ve 2010/984 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya aleyhine, Adalet Bakanlığından verilen 22.09.2011 gün ve 2010/48026 sayılı kanun yararına bozma talebini içeren Yargıtay C.Başsavcılığının 18/10/2011 gün ve K.Y.B. 211/291292 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle dosya incelendi.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 353. maddesinin birinci fıkrasında, "İcra Mahkemesinin bu Bap hükümlerine göre verdiği tazyik ve disiplin hapsine ilişkin kararlara karşı, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde, ...mahkemesine itiraz edilebilir, itiraz üzerine verilen kararlar kesindir." hükmünün yer aldığı, maddedeki "bu Bap hükümlerine göre" ifadesinde 16. babın vurgulandığı, sanığın ... cezalandırılması istenen eyleminin aynı Kanun'un 76. maddesinin 4. bapta bulunduğu, bu Bap hükümlerine göre verilen kararlara karşı herhangi bir kanun yolunun öngörülmemiş olması karşısında ... İcra Mahkemesince verilen 25/08/2010 tarihli ve 2010/1130 değişik iş sayılı kararın kesin olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan anılan hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca bozulması gereğine işaret edilmiştir. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

2004 sayılı icra ve İflas Kanunu'nun 353. maddesinin birinci fıkrasında, "İcra Mahkemesinin bu Bap hükümlerine göre verdiği tazyik ve disiplin hapsine ilişkin kararlara karşı, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde, ...mahkemesine itiraz edilebilir, itiraz üzerine verilen kararlar kesindir." hükmünün yer aldığı, maddedeki "bu Bap hükümlerine göre" ifadesinde 16. Bap'ın vurgulandığı, sanığın ... cezalandırılması istenen aynı Kanun'un 76. maddesinin ise 4. Bap'ta bulunduğu, bu Bap hükümlerine göre verilen kararlara karşı herhangi bir kanun yolunun öngörülmemiş olması karşısında ... İcra Mahkemesince verilen 25/08/2010 tarihli ve 2010/1130 değişik iş sayılı kararın kesin olması nedeniyle itirazın reddi yerine yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğname yerinde görülmekle, Kırklareli Ağır Ceza Mahkemesinin 21/09/2010 tarihli ve 2010/984 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sair işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine, dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına tevdiine, 21.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7527, Karar No: 2010/9899, Tarih: 16.09.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/7527 E.  ,  2010/9899 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı Tasfiye Halinde T.Emlak Bankası vek.Av. ... ile davalılar 1- ... Yayıncılık A.Ş. 2- ... Holding A.Ş. 3- ... Yayıncılık A.Ş. 4- ... Basın Servisleri Tic.A.Ş. 5- ... ve Matbacılık A.Ş. Vek.Av.... arasında görülen dava hakkında İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 2.12.2008 gün ve 619-671 sayılı hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 15.2.2010 gün ve 4661-1483 sayılı ilamına karşı davacı ... bir kısım davalılar vekilleri tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan bir kısım davacı ... bir kısım davalılar vekillerinin karar düzeltme istemlerinin REDDİNE, takdiren 172.00'ar.-TL.para cezasının karar düzeltme isteyenlerden davalılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 16.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

TL-Davalılar

35.50.-R.K.H.

35.50.-P.H

00.00.-Kalan

Aslı gibidir.
Yargıtay — Esas No: 2014/6974, Karar No: 2014/18570, Tarih: 25.06.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/6974 E.  ,  2014/18570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adıyaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/12/2013

NUMARASI : 2013/538-2013/890

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1) Dava konusu taşınmazın geometrik durumu, yüzölçümü ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak irtifak hakkı nedeniyle değer düşüklüğü oranının taşınmazın tüm değerinin % 5'ini geçemeyeceği gözetilmeden daha yüksek oranda değer düşüklüğü tespit eden rapora göre fazla bedele hükmedilmesi doğru olmadığı gibi;

2)Kabule göre; dava açılış giderleri içindeki başvurma harcı ile vekalet harcının davacı üzerinde bırakılması gerekirken yargılama giderlerine dahil edilerek davalıdan alınmasına karar verilmiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 25.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/406, Karar No: 2022/1599, Tarih: 24.11.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2022/406 E.  ,  2022/1599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)

1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı Yargıtay 4. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

2. Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı adli yardım talepli dava dilekçesinde; yerel mahkeme, bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay tarafından verilen kararların 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’na (İİK) ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na (HMK) aykırı olduğunu, kanunun emredici hükümlerinin uygulanmaması nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını, açmak zorunda kaldığı dava, şikâyet ve taleplerinin gereğinin yapılmaması sonucunda borçlarını ödeyemediğini ve borçlanarak yaşamasına sebep olunduğunu ileri sürerek 10.000.000TL maddi ve maddi zararın üç katı manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; HMK’nın 48. maddesi gereğince dayanılan sorumluluk nedenleri açıkça belirtilmediği gibi sorumluluğu ispata yarayacak yeterli delil de sunulmadığını, yargılama sırasında tüm delillerin toplandığını, yeterli inceleme ve irdeleme yapılarak belirlenmiş kurallar çerçevesinde yargılama yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Özel Daire Kararı:

6. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 22.06.2021 tarihli ve 2020/28 E., 2021/54 K. sayılı kararı ile;

“…DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; tarafı olduğu 4 adet icra dosyasının bulunduğunu, icra takiplerinden dolayı yerel mahkemelerce hukuka aykırı olarak verilen kararlar nedeniyle mağduriyet yaşadığını, aleyhine ve kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak verdikleri kararlar nedeniyle istinafa başvurduğunu, buradan da bir sonuç alamayınca kararı temyiz ettiğini, somut olaydaki davada Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2014/11144 esas 2014/13805 karar sayılı ilamı ile verilen hükmü onandığını, böylece yargısal hataların kesinleştiğini beyan ederek 10.000.000,00-TL maddi ve 30.000.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesini istemiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin dolduğunu, HMK'nun 46. maddesindeki sorumluluk sebeplerinden hiçbirinin oluşmadığını, dava değerleri ve taleplerin çelişkili olduğunu, somutlaştırma yükümlülüğünün de yerine getirilmediğini beyan ederek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin dolduğunu, HMK'nun 46. maddesindeki sorumluluk sebeplerinden hiçbirinin oluşmadığını, dava değerleri ve taleplerin çelişkili olduğunu, somutlaştırma yükümlülüğünün de yerine getirilmediğini beyan ederek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

GEREKÇE: Dava, hâkimlerin yargılama faaliyetlerinden dolayı hukuki sorumluluğuna dayalı maddi ve manevi tazminat davası olup, davacı adli yardım talebinde bulunmuş, 23.03.2021 tarihli oturumda davacının sosyal ve ekonomik durumunun araştırılmasına ilişkin olarak toplanan bilgi ve belgeler ile HMK’nun 334. maddesinde gösterilen şekilde davacının talep dayanaklarını açıkça göstermemiş olması gerekçesiyle adli yardım talebinin reddi ile başvuru harcı ve peşin harcın yatırılması için kesin süre verilmiş, verilen süre içerisinde harcın yatırılmaması durumunda Harçlar Kanunu'nun 27/3 ve 32. maddeleri uyarınca davanın açılmamış sayılacağı ihtarında bulunulmuş, ancak davacı ihtaratın gereğini yerine getirmemiştir.

HMK'nın 336. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca adli yardım talebinde bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıradığı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. Davacının sosyal ve ekonomik durumuna ilişkin bilgi ve belgeler, talep dayanaklarını açıkça göstermemiş olması dikkate alınarak adli yardım talebi kabul edilmemiştir. Davacının adli yardım talebinin reddine dair karara yönelik itirazı ise Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 05/04/2021 tarihli kararı ile kesin olarak reddedilmiştir.

Harçlar Kanunu'nun 27/3 ve 32. maddeleri uyarınca yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı öngörülmüş olup, somut olayda davacının kendisine yapılan ihtar ve kesin süreye rağmen yargılama harçlarını yatırmadığı anlaşılmakla davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gösterilen nedenlerle;

1-Davacı tarafa verilen kesin süreye rağmen dava harcı ikmal edilmemiş olduğundan davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,

2-Alınması gerekli 59,30-TL maktu harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 5.940,00-TL maddi tazminat, 5.940,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 11.880,00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-HMK'nun 335/1. maddesi uyarınca adli yardım yargılama giderlerinden geçici koruma sağladığından hazineden karşılanan 6 adet tebligat gideri olan 114,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,…” karar verilmiştir.

Kararın Temyizi:

7. Özel Daire kararı süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

II. ÖN SORUN

4-HMK'nun 335/1. maddesi uyarınca adli yardım yargılama giderlerinden geçici koruma sağladığından hazineden karşılanan 6 adet tebligat gideri olan 114,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,…” karar verilmiştir.

Kararın Temyizi:

7. Özel Daire kararı süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

II. ÖN SORUN

8. Davacının, Özel Dairenin davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararını adli yardım talepli olarak temyiz etmesi karşısında, davacının kanun yoluna başvuru sırasındaki adli yardım talebinin yerinde olup olmadığı, adli yardım talebinin yerinde olmadığına karar verilmesi hâlinde temyiz harç ve giderlerinin tamamlattırılması için dosyanın Özel Daireye geri çevrilmesinin gerekip gerekmediği hususu ön sorun olarak tartışılmış ve değerlendirilmiştir.

III. GEREKÇE

9. Sosyal hukuk devletinin bir gereği olarak kabul edilmiş olan adli yardım, ekonomik bakımdan yetersiz olan kimselere, yargı organları önünde haklarını arayabilmeleri veya savunma yapabilmeleri için parasal kolaylıklar sağlanması anlamına gelir. Bu anlamdaki kolaylıklar yargılama giderlerinden muafiyet ve ücretsiz hukukî yardım sağlanması yoluyla gerçekleştirilebilir (Pekcanıtez, Hakan/Özekes, Muhammet/Akkan, Mine/Taş Korkmaz, Hülya: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt III, İstanbul 2017, s. 2410-2411).

10. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Adli yardımdan yararlanacak kişiler” başlıklı 334/1. maddesi “Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.” hükmünü içermektedir.

11. Adli yardımdan yararlanmanın ilk koşulu ödeme gücünden yoksunluktur. Hukukî yollara müracaatta ve süreç boyunca gerekli olacak giderleri, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksunluk, aslında nakit ya da nakde dönüştürülebilecek kaynak yetersizliğini ifade etmektedir.

12. Talepte bulunan kişinin adli yardımdan yararlanabilme bakımından malî yetersizlik içinde olup olmadığı, kişinin malî durumu, bu çerçevede geliri, mal varlığı, borçları ve sosyal durumu, yani kendisi ve ailesinin yaşam düzeyi ve ihtiyaçları da göz önüne alınarak, her olay kendi koşullarına göre tespit edilecektir (Pekcanıtez/Özekes/Akkan/Taş Korkmaz, s. 2417-2419).

13. Adli yardımdan yararlanabilmenin ikinci koşulu ise asıl davadaki taleplerin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Haksız yargılama ve takiplerin çoğalıp mahkemelerin ve icra organlarının gereksiz yere uğraştırılmaması ve adli yardım kurumunun kötüye kullanılmaması için taleplerin açıkça dayanaktan yoksun olmaması koşulu özenle incelenmelidir.