muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3102, Karar No: 2023/1966, Tarih: 04.04.2023

Kovuşturma sürecinde ayrıyeten, iddianameye konu fezlekede yer verilen 09.09.2016 tarihli CD çözüm tutanağına esas olan görüntüleri içeren video kayıtları ilgili birimlerden temin edilmiş ve TRT 'de görevli uzman bilirkişiler marifeti ile incelemesi yaptırılmıştır. 06.09.202 tarihli bilirkişi raporu ile sanığın 10.08.2016 tarihinde oturma eylemi ve eylem yapan gruba yönelik Kürtçe konuşma yaptığı tespit edilmiş ve Kürtçe konuşmanın Türkçe çevirisi yapılmıştır.

Konuşmanın Türkçe çevirisi;

".... Parti Hükümeti ve ..., çaresiz kalınca Dolmabahçe Mutabakatını bitirdiler ve doğrusu savaş ilan ettiler. Bu savaşta şehirler yıkıldı, Aralarında küçük çocukların, bebeklerin olduğu yüzlerce sivil hayatını kaybetti. Kadın cesetleri teşhir edildi, o kadar derin, o kadar kirli bir savaştı. O direnişçi kadınlardan, o cesetleri teşhir edilenlerden biri de ... ...'dı. Bugün ... ...’ın şahadetinin ölüm yıldönümüdür. Arkadaşımız ... .... Biz burada ... ... şahsında, binlerce özgürlük şehidi için en başta kadın şehitleri ve bütün yiğitleri unutmuyor ve önlerinde saygıyla eğiliyoruz.

Ve diyoruz ki o teşhir edilen, kıyafetleri çıkarılarak çıplak olarak gösterilen ... ... cesedi, ... onurumuzdu (Bu arada: Kalabalık 3-4 defa 'Şehitler ... atar.)

Ve biz sonsuza kadar onurumuza sahip çıkacağız ve bu yolda mücadelemize devam edeceğiz. Ben konuşmamı çok uzatmayacağım, çünkü aramızda değerli misafirlerimiz, vekillerimiz var. Onlar da siyasi konularda görüşlerini ifade edecekler. Fakat şunu size hatırlatmak isterim ki, 13 gündür burada oturma eylemini yürütüyoruz. Katılımlarınızla, finalini 14'ünde yapacağımız mitingle sonlandıralım. Yani çalışmalarımız bitmeyecek, 14 'ünde gerçekleştireceğimiz coşkuyla, heyecanla bu mitinge hazırlamamız lazım. Bu miting, Önderliğin ruhu ve şehri için bir cevap olsun.

Ve diyoruz ki biz mücadelemizle tecridi kaldıracağız, ve Darbelere diyeceğiz ki 'Artık Yeter' ve ... Hükümetini tekrar onurlu ve barışçıl bir masaya oturtacağız. Bu dileklerle tekrar hepinizi canı gönülden selamlıyor ve başarılar diliyorum arkadaşlar..."

Şeklindedir.

Yine süreçte konuşma içeriğinde adı geçen ... ... Kod adlı K. E. ile ilgili bilgileri içerir kolluk tahkikat evrakları dosya içeriğine temin edilmiştir.

Bir başka yargılamanın konusu olduğu ve 05.09.2016 tarihinde Halfeti ilçesinde gerçekleştirdiği eyleme yönelik ... Cumhuriyet Başsavcılığının 07.11.2019 tarihli, 2018/9839 Esas sayılı iddianamesi kapsamında açıldığı, yetkisizlik Kararı ile gönderilmesine müteakip ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının giderilmesi sonrasında ise ... 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/59 Esasında yürütüldüğü anlaşılan davaya yönelik yapılan birleştirme istemine de muvafakat verilmemiştir.

Bir başka yargılamanın konusu olduğu ve 05.09.2016 tarihinde Halfeti ilçesinde gerçekleştirdiği eyleme yönelik ... Cumhuriyet Başsavcılığının 07.11.2019 tarihli, 2018/9839 Esas sayılı iddianamesi kapsamında açıldığı, yetkisizlik Kararı ile gönderilmesine müteakip ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının giderilmesi sonrasında ise ... 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/59 Esasında yürütüldüğü anlaşılan davaya yönelik yapılan birleştirme istemine de muvafakat verilmemiştir.

11.01.2022 tarihli duruşmada iddia makamı, sanık ...'nin terör örgütü propagandası yapma suçunu işlendiğinden 3713 sayılı Kanun’un 7/2,5237 sayılı Kanun’un 53/1, 63 üncü maddelerince cezalandırılmasına karar verilmesi mütalaasında bulunmuş, süreçte yazılı savunmalarında durma kararı verilmesini isteyen müdafisinin, mütalaaya karşı durma kararı verilmesine dair beyanının alınması sonrasında tefhim olunan hükümle, milletvekili olan sanık hakkında açılan kamu davasının, 2709 sayılı Anayasa'nın 83 üncü maddesi ile birlikte dosya kapsamına sunulan Anayasa Mahkemesi'nin 01.07.2021 tarihli, 2019/10634 başvuru numaralı kararı ile birlikte değerlendirildiğinde kovuşturmanın devamı için öncelikle TBMM Genel Kurulu tarafından sanığın yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına yönelik olarak karar verilmesi gerektiği ve söz konusu bu durumun kovuşturma şartı niteliğinde olduğundan 5271 sayılı CMK'nun 223/8 inci maddesi uyarınca muhakemenin durmasına, karar kesinleştiğinde kovuşturma engelinin giderilmesi açısından karar verilmek üzere dosyanın Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilmesine, yargılama giderleri hususunda bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına dair, sanığın yokluğunda, sanık müdafiisinin yüzüne karşı, Cumhuriyet savcısının mütalaasına aykırı olarak, itiraz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verilmiştir.

7. Anayasa Mahkemesi'nin 2019/10634 Başvuru Numaralı, 01.07.2021 tarihli, Ö. F. G. başvurusuna ilişkin Genel Kurul Kararına atıfta bulunulmak sureti ile verildiği görülen ... 24. Ağır Ceza Mahkemesinin 11.01.2022 tarihli ve 2020/111 Esas, 2022/14 sayılı Kararının gerekçesinde;

7. Anayasa Mahkemesi'nin 2019/10634 Başvuru Numaralı, 01.07.2021 tarihli, Ö. F. G. başvurusuna ilişkin Genel Kurul Kararına atıfta bulunulmak sureti ile verildiği görülen ... 24. Ağır Ceza Mahkemesinin 11.01.2022 tarihli ve 2020/111 Esas, 2022/14 sayılı Kararının gerekçesinde;

"...sanığa yüklenen ve seçimden önce işlenerek soruşturmasına başlanılmış olan suçun, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sının 83/2 nci fıkrasında yer alan 'Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar' ibaresine hangi suçların girdiği konusunda kanun koyucunun düzenlemesi dışında yargı organlarınca yapılan yorumlarla belirlilik ve öngörülebilirliği sağlamanın mümkün olmadığı ve netice olarak milletvekili seçilmesinden ve genel olarak yasama dokunulmazlığına sahip olmasından sonra yargılamaya devam edilmesinin başvurucunun Anayasanın 67 nci maddesi ile korunan haklarını ihlal ettiği ve ihlalin yasama dokunulmazlığının, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma haklarının korunmasına ilişkin temel güvencelere sahip, belirliliği ve öngörülebilirliği sağlayan anayasal veya yasal bir düzenlemenin bulunmamasından kaynaklandığına karar verilmiş olması nedeniyle, sanık hakkında yapılan yargılamada Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından Anayasa'nın 83 üncü maddesinde düzenlenen şekilde dokunulmazlığının kaldırılmasına yönelik karar verilmesi gerektiği söz konusu hususun kovuşturma şartı olduğu ve sanık hakkında milletvekili dokunulmazlığı kaldırılmaksızın yargılamaya devam etme olanağının hukuken mümkün olmadığı...,"

belirtilmiştir.

19.01.2022 tarihli kesinleşme şerhine göre karar, itiraz edilmeden 19.01.2022 tarihinde kesinleşmiştir.

8. Mahkemenin 19.01.2022 tarihli yazısı ekinde dosya, kesinleşen durma kararı gereği sanık yönünden kovuşturma engelinin giderilmesi açısından karar verilmek üzere TBMM Başkanlığı'na gönderilmiş; Başkanlığın 20.01.2022 tarihli yazısı ile de mevzuat uyarınca evrakın Başkanlığa sunulmak üzere, Adalet Bakanlığınca Cumhurbaşkanlığına gönderilmesi gerektiği mahkemeye bildirilmiştir. 20.01.2022 tarihli yazı ile bu kez dosya kesinleşen durma kararı gereği, sanık yönünden kovuşturma engelinin giderilmesi açısından karar verilmek üzere TBMM Başkanlığına gönderilmesine karar verilmiş olduğu belirtilerek, Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.

9. Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 18.02.2022 tarihli yazısı ile, gönderilen evrak kapsamında, verilen durma kararına karşı kanun yararına bozma yoluna gidilip gidilmeyeceği hususunun değerlendirilmesi yönünden dosyanın Kanun Yararına Bozma Bürosuna çevrilmesi uygun görülmüştür.

C. İlgili Hukuk

10. Yasal Mevzuat şöyledir;

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması"

başlıklı 14 üncü maddesi;

"Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.

C. İlgili Hukuk

10. Yasal Mevzuat şöyledir;

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması"

başlıklı 14 üncü maddesi;

"Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.

Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz.

Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yasama Dokunulmazlığı" başlıklı 83 üncü maddesi;

"Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisce başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar.

Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zamanaşımı işlemez.

Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.

Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasi parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz."

20.5.2016 tarihli ve 6718 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1 inci maddesiyle 7.11.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına eklenen geçici 20 inci madde;

"Bu maddenin Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildiği tarihte; soruşturmaya veya soruşturma ya da kovuşturma izni vermeye yetkili mercilerden, Cumhuriyet başsavcılıklarından ve mahkemelerden; Adalet Bakanlığına, Başbakanlığa, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına veya Anayasa ve Adalet komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyon Başkanlığına intikal etmiş yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin dosyaları bulunan milletvekilleri hakkında, bu dosyalar bakımından, Anayasanın 83 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesi hükmü uygulanmaz.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren onbeş ... içinde; Anayasa ve Adalet komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyon Başkanlığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında, Başbakanlıkta ve Adalet Bakanlığında bulunan yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin dosyalar, gereğinin yapılması amacıyla, yetkili merciine iade edilir."

4709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/803) madde gerekçesinin 3 üncü maddesi;

"Anayasanın 14 üncü maddesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 17 nci maddesi ile uyumlu hale getirilerek eylem ve yorum yoluyla hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılmasının önlenmesine yönelik hükümler öngörülmektedir. Bu düzenleme, başlangıçta yapılan değişiklik ile paralellik arz etmektedir." (https://www.anayasa..../media/7465/gerekceli\_anayasa\_2021.pdf [Erişim tarihi 24.03.2023] )

06/05/2005 tarihli Türkiye'nin de taraf olduğu Avrupa Konseyi Terörizmin Önlenmesi Sözleşmesinin (Terörizmin Önlenmesi Sözleşmesi) "Terör suçunun işlenmesine alenen teşvik" kenar başlıklı 5 inci maddesi:

"1) Bu Sözleşmenin amaçları açısından, 'bir terör eylemini işlemeye alenen teşvik, terör suçunun işlenmesini kışkırtmak niyetiyle, böyle bir eylemin dolaylı olsun veya olmasın terör suçlarını savunarak, bir veya birden fazla suçun işlenmesi tehlikesine yol açacak bir mesajın kamuoyuna yayılması veya başka bir şekilde erişilebilir hale getirilmesi anlamına gelir.

2) Her bir taraf, 1. paragrafta tanımlandığı şekilde, yasadışı olarak ve kasten işlendiği durumlarda, terörizm suçunu işlemeyi alenen teşviki ulusal mevzuatı açısından cezai suç olarak ihdas etmek üzere gerekli olabilecek tedbirleri alacaktır.

Ayrıca Terörizmin Önlenmesi Sözleşmesi'nin açıklayıcı raporu, Raporda, şiddet içeren terör suçlarına doğrudan veya dolaylı teşvik oluşturacak mesajlara yönelik belirli sınırlamaların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine (...) uygun olduğunu hatırlatmıştır. Açıklayıcı raporda, daha sonra terör suçlarının işlenmesine dolaylı teşvik ile meşru eleştiri hakkı arasındaki sınırın nerede olduğu meselesinin önemine değinilmiştir:

"97. Doğrudan tahrik, çoğu hukuk sisteminde bir şekilde suç teşkil ettiğinden özel bir soruna yol açmamaktadır. Dolaylı tahriki bir suç haline getirmenin amacı uluslararası hukukta veya uygulamada mevcut olan boşluğu bu alanda hükümler ekleyerek telafi etmektir.

98. Bu hüküm, suçun tanımı ve uygulaması bakımından Taraflara belirli miktarda takdir yetkisi tanımaktadır. Örneğin, bir terör suçunu gerekli ve haklı göstermek dolaylı teşvik suçunu oluşturabilir.

99. Ancak, uygulanmasında iki şartın karşılanmasını gerektirmektedir: ilk olarak, bir terör suçunun işlenmesi hususunda özel bir kastın varlığı gerekir, aşağıda verilen 2 nci paragraftaki diğer bir gerekliliğe göre de tahrik hukuka aykırı bir şekilde ve kasten işlenmelidir.

98. Bu hüküm, suçun tanımı ve uygulaması bakımından Taraflara belirli miktarda takdir yetkisi tanımaktadır. Örneğin, bir terör suçunu gerekli ve haklı göstermek dolaylı teşvik suçunu oluşturabilir.

99. Ancak, uygulanmasında iki şartın karşılanmasını gerektirmektedir: ilk olarak, bir terör suçunun işlenmesi hususunda özel bir kastın varlığı gerekir, aşağıda verilen 2 nci paragraftaki diğer bir gerekliliğe göre de tahrik hukuka aykırı bir şekilde ve kasten işlenmelidir.

100. İkinci olarak, böyle bir eylemin sonucu, bu tip bir suçun işlenmesi tehlikesine neden olmalıdır. Böyle bir tehlikeye neden olup olmadığı değerlendirilirken, yazarın ve mesajın muhatabının niteliği yanında suçun hangi bağlamda işlendiği ...’nin oluşturduğu içtihat anlamında dikkate alınacaktır. Tehlikenin önemi ve inandırıcılığı iç hukukun gereklerine uygun olarak ele alınmalıdır…"

3713 sayılı Kanun'un "Terör örgütleri" başlıklı 7 nci maddesi;

"Cebir ve şiddet kullanılarak; baskı, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemleriyle, 1 inci maddede belirtilen amaçlara yönelik olarak suç işlemek üzere, terör örgütü kuranlar, yönetenler ile bu örgüte üye olanlar Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesi hükümlerine göre cezalandırılır. Örgütün faaliyetini düzenleyenler de örgütün yöneticisi olarak cezalandırılır.

(Değişik ikinci fıkra: 11.4.2013-6459/8 md.) Terör örgütünün; cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun basın ve yayın yolu ile işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. Ayrıca, basın ve yayın organlarının suçun işlenmesine iştirak etmemiş olan yayın sorumluları hakkında da bin günden beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur (Ek cümle:17/10/2019-7188/13 md.). Haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz. Aşağıdaki fiil ve davranışlar da bu fıkra hükümlerine göre cezalandırılır:

a) (Mülga: 27.3.2015-6638/10 md.)

b) Toplantı ve gösteri yürüyüşü sırasında gerçekleşmese dahi, terör örgütünün üyesi veya destekçisi olduğunu belli edecek şekilde;

1. Örgüte ait amblem, resim veya işaretlerin asılması ya da taşınması,

2. Slogan atılması,

3. Ses cihazları ile yayın yapılması,

4.Terör örgütüne ait amblem, resim veya işaretlerin üzerinde bulunduğu üniformanın giyilmesi.

(Ek fıkra: 27.3.2015-6638/10 md.) Terör örgütünün propagandasına dönüştürülen toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde, kimliklerini gizlemek amacıyla yüzünü tamamen veya kısmen kapatanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu suçu işleyenlerin cebir ve şiddete başvurmaları ya da her türlü silah, molotof ve benzeri patlayıcı, yakıcı ya da yaralayıcı maddeler bulundurmaları veya kullanmaları hâlinde verilecek cezanın alt sınırı dört yıldan az olamaz.

(Ek fıkra: 27.3.2015-6638/10 md.) Terör örgütünün propagandasına dönüştürülen toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde, kimliklerini gizlemek amacıyla yüzünü tamamen veya kısmen kapatanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu suçu işleyenlerin cebir ve şiddete başvurmaları ya da her türlü silah, molotof ve benzeri patlayıcı, yakıcı ya da yaralayıcı maddeler bulundurmaları veya kullanmaları hâlinde verilecek cezanın alt sınırı dört yıldan az olamaz.

İkinci fıkrada belirtilen suçların; dernek, vakıf, siyasî parti, işçi ve meslek kuruluşlarına veya bunların yan kuruluşlarına ait bina, lokal, büro veya eklentilerinde veya öğretim kurumlarında veya öğrenci yurtlarında veya bunların eklentilerinde işlenmesi halinde bu fıkradaki cezanın iki katı hükmolunur.

(Ek fıkra: 11.4.2013-6459/8 md.) Terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına;

a) İkinci fıkrada tanımlanan suçu,

b) 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan suçu,

c) 6.10.1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanun'unun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılma suçunu, işleyenler hakkında, 5237 sayılı Kanun'un 220 nci maddesinin altıncı fıkrasında tanımlanan suçtan dolayı ayrıca ceza verilmez.

5271 sayılı Kanun'un "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" başlıklı 161 inci maddesinin 9 uncu fıkrası;

"..(9) (Ek: 15.8.2017-KHK-694/146 md.; Aynen kabul: 1.2.2018-7078/141 md.) Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ve bu yer ağır ceza mahkemesine aittir. Soruşturmayı Cumhuriyet Başsavcısı veya görevlendireceği vekili bizzat yapar. Başsavcı veya vekili, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısından soruşturmanın kısmen veya tamamen yapılmasını isteyebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı zorunlu olan delilleri toplar ve gerekmesi hâlinde alınacak kararlar bakımından bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğinden talepte bulunur...."

5271 sayılı Kanun'a 7078 sayılı Kanun'un 144 üncü maddesi ile aynen kabul edilip eklenen Geçici 3 üncü madde;

"(Ek:15.8.2017-KHK-694/149 md.; Aynen kabul: 1.2.2018-7078/144 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar milletvekilleri hakkında açılmış olan davalarda, bu maddeyi ihdas eden Kanun Hükmünde Kararname ile bu Kanun'un 161 inci maddesine eklenen dokuzuncu fıkra hükmü uyarınca yetkisizlik ve görevsizlik kararı verilemez; bu davalara kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar bu mahkemelerce bakılmaya devam olunur. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar milletvekilleri hakkında başlatılmış soruşturmalarda da bu maddeyi ihdas eden Kanun Hükmünde Kararname ile bu Kanunun 161 inci maddesine eklenen dokuzuncu fıkra hükmü uyarınca yetkisizlik kararı verilemez.

11. Emsal Yargı Kararlarının ilgili bölümleri;

11. Emsal Yargı Kararlarının ilgili bölümleri;

a, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'nun, 01.07.2021 tarih ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01.07.2021 tarihli, ... (B. No: 2019/10634) başvurusuna ilişkin kararı, özetle;

"...Başvurucu, milletvekili seçilerek dokunulmazlık hakkını kazanmasına rağmen hakkında yargılamaya devam edilmesinin seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının, sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşım gerekçe gösterilerek terör örgütünün propagandasını yapma suçundan cezalandırılmasıyla da ifade özgürlüğünün ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

Mahkemenin Değerlendirmesi

A. Seçilme ve Siyasi Faaliyette Bulunma Hakkının İhlali İddiası

1. Anayasanın 83 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan 'Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar' ibaresinin kapsamı yönünden

Türk hukukunda yasama dokunulmazlığının temel çerçevesi Anayasa'nın 83 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiş ve milletvekillerinin TBMM'nin kararı olmadıkça tutulamayacağı, sorguya çekilemeyeceği, tutuklanamayacağı ve yargılanamayacağı güvencelerine yer verilmiştir. Bununla birlikte Anayasa'da yasama dokunulmazlığı mutlak olarak düzenlenmemiş, Anayasa'nın 83 üncü maddesinde yasama dokunulmazlığına bazı istisna ve sınırlamalar getirilmiştir. Anayasa'nın 83 üncü maddesinin ikinci fıkrasında 'seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar' da dokunulmazlık kapsamı dışında tutulmuştur.

Anayasanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının metni, Anayasanın 83 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan 'Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar' ibaresini, dolayısıyla da Anayasanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamına girmesi nedeniyle yasama dokunulmazlığı dışında bırakılan suçları salt yargı organlarının kararlarıyla anlamlı bir şekilde belirlemeye ve böylece belirlilik ve öngörülebilirliği sağlayacak şekilde yorumlamaya elverişli değildir.

Meclis uygulaması ve geleneği gözönünde bulundurulduğunda bir milletvekili olan başvurucunun görev süresi esnasında, üstelik ifade özgürlüğüne müdahale edecek şekilde -milletvekili seçilmeden önce soruşturmasına başlanmış olsa bile- yasama dokunulmazlığının bulunmadığının yargı makamlarınca tespit edilebileceğini makul bir şekilde öngörmesi beklenemez.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde Anayasanın 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasından ve Anayasa'nın seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkını düzenleyen 67 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerinden hareketle Anayasanın 83. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan 'Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar' ibaresinin kapsamına hangi suçların girdiği konusunda kanun koyucunun düzenlemesi dışında yargı organlarınca yapılan yorumlarla belirlilik ve öngörülebilirliği sağlamanın mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Yasama Dokunulmazlığının Bulunmadığının Yargı Organlarınca Tespiti Yönünden