muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/611, Karar No: 2022/550, Tarih: 14.04.2022

12. Mahkeme kararını adli yardım talepli olarak temyiz eden taraf, adli yardımı Yargıtaydan talep etmelidir. Yargıtay tarafından öncelikle adli yardım talebi incelenir. Bu kapsamda davacının temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar vermeye yetkili mercii, temyiz incelemesi yapmakla görevli bulunan Hukuk Genel Kuruludur.

13. Hâl böyle olunca; davacının temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar vermeye yetkili mercii ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Özel Daire olmayıp Hukuk Genel Kurulu olduğundan Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin, davacının adli yardım talebinin reddine ilişkin 10.12.2020 tarihli ve 2019/5 E., 2020/4 K. sayılı ek kararı ile davacı tarafın temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin 11.01.2021 tarihli ve 2019/5 E., 2020/4 K. sayılı ek kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmiş ve davacının temyiz aşamasındaki adli yardım talebinin incelenmesine geçilmiştir.

14. Davacının kanun yoluna başvuru sırasındaki adli yardım talebinin incelenmesinde;

Sosyal hukuk devletinin bir gereği olarak kabul edilmiş olan adli yardım, ekonomik bakımdan yetersiz olan kimselere, yargı organları önünde haklarını arayabilmeleri veya savunma yapabilmeleri için parasal kolaylıklar sağlanması anlamına gelir. Bu anlamdaki kolaylıklar yargılama giderlerinden muafiyet ve ücretsiz hukukî yardım sağlanması yoluyla gerçekleştirilebilir (Pekcanıtez, Hakan/ Özekes, Muhammet/ Akkan, Mine/ Taş Korkmaz, Hülya: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt III, İstanbul 2017, s. 2410-2411).

15. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Adli yardımdan yararlanacak kişiler” başlıklı 334/1. maddesi “Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.” hükmünü içermektedir.

16. Adli yardımdan yararlanmanın ilk koşulu ödeme gücünden yoksunluktur. Hukukî yollara müracaatta ve süreç boyunca gerekli olacak giderleri, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksunluk, aslında nakit ya da nakde dönüştürülebilecek kaynak yetersizliğini ifade etmektedir.

17. Talepte bulunan kişinin adli yardımdan yararlanabilme bakımından mali yetersizlik içinde olup olmadığı, kişinin mali durumu, bu çerçevede geliri, mal varlığı, borçları ve sosyal durumu, yani kendisi ve ailesinin yaşam düzeyi ve ihtiyaçları da göz önüne alınarak, her olay kendi koşullarına göre tespit edilecektir.

17. Talepte bulunan kişinin adli yardımdan yararlanabilme bakımından mali yetersizlik içinde olup olmadığı, kişinin mali durumu, bu çerçevede geliri, mal varlığı, borçları ve sosyal durumu, yani kendisi ve ailesinin yaşam düzeyi ve ihtiyaçları da göz önüne alınarak, her olay kendi koşullarına göre tespit edilecektir.

18. Adli yardımdan yararlanabilmenin ikinci koşulu ise asıl davadaki taleplerin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Başka bir deyişle söz konusu iddia veya savunmada açıkça haksız durumda bulunmamak ve haklı olduğu yolunda hâkimde yaklaşık bir kanaat oluşturabilmek gerekir. Haksız yargılama ve takiplerin çoğalıp mahkemelerin ve icra organlarının gereksiz yere uğraştırılmaması ve adli yardım kurumunun kötüye kullanılmamasının engellenebilmesi için haklılık koşulu özenle incelenmelidir (Pekcanıtez/Özekes/Akkan/Taş Korkmaz, s. 2417-2419).

19. Adli yardım talebinde bulunan kişi iddiasının ve adli yardım talebinin dayanağı olan delilleri göstermeli ve mahkemeye sunmalıdır. Bu husus HMK’nın 336/2. maddesinde “Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır.” şeklinde düzenlenmiştir.

20. Adli yardım talep eden kişi, elinde bulundurduğu veya o sırada bilinen delilleri sunmamışsa mahkemece başka bir inceleme yapılmaksızın dosya üzerinden adli yardım talebi derhal reddedilmelidir.

21. Öte yandan talepte bulunanın mali gücüyle ilgili ispat konusunda hâkim tam bir kanaate sahip olmalıdır; bu yönüyle mali yetersizlik koşulunun ispatı için tam ispat ölçüsünün geçerli olduğunun kabulü gerekir. Haklılık koşulunun ispatında ispat ölçüsü, yaklaşık ispattır.

22. Kanun yoluna başvuru aşamasında ise temyize müracaat için gerekli olan giderleri karşılamak zorunda kalındığında, talepte bulunanın kendisi ve ailesinin geçiminin ciddi ölçüde zor duruma düşüp düşmeyeceği araştırılır. Temyiz aşamasındaki haklılık koşulu ise temyiz talebinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması koşulu şeklinde anlaşılmalıdır. Yargıtay, adli yardım talebini bu aşamada reddederse temyiz incelemesine geçilmez, dosya ilgili mahkemeye çevrilerek bu mahkemece temyiz harcının yatırılması için talepte bulunana süre verilir (Pekcanıtez/Özekes/Akkan/Taş Korkmaz, s. 2427).

23. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Adli yardım talebinin incelenmesi” başlıklı 337. maddesinin 1. fıkrasında, mahkemenin, adli yardım talebi hakkında duruşma yapmaksızın karar verebileceği, ancak talep hâlinde incelemenin duruşmalı olarak yapılacağı düzenlenmiştir. 2. fıkrada ise “Adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebilir. Kararına itiraz edilen mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir. Adli yardım talebi reddedilirse, ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanılarak tekrar talepte bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

24. Madde hükmünde açıkça belirtildiği üzere adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı yapılan itiraz incelemesi sonucunda verilen karar kesindir. Adli yardım talebi reddedilen taraf ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanarak yeniden talepte bulunabilir.

25. Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; davacının, ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 12. Hukuk Dairesine sunduğu 29.01.2019 tarihli ve adli yardım talepli dava dilekçesiyle, Kuşadası İcra (Hukuk) Mahkemesince verilen adli yardım talebinin reddine ilişkin kararların hukuka aykırı olduğu iddiasıyla maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek 100.000TL manevi ve 140.000TL maddi tazminat isteminde bulunduğu, Özel Dairece; davacının Kuşadası İlçe Emniyet Müdürlüğünün 20.06.2019 tarihli tutanağına göre 2.250TL gelirinin olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu Dairesi Başkanlığının 20.05.2019 tarihli taşınmaz araştırma kayıtları ve Şereflikoçhisar Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün 31.05.2019 tarihli yazısındaki tapu kayıtları dikkate alınarak davacının mali gücünün adli yardım talebini gerektirmediği gerekçesiyle adli yardım talebinin reddine karar verildiği, yatırılması gereken gider avansı ve harçların yatırılması için davacıya gönderilen muhtıra üzerine, davacı tarafından süresi içinde gider avansı ve harçların yatırılması üzerine yargılamaya devam edildiği, Özel Dairece verilen esastan verilen kararın davacı tarafından bu kez adli yardım talepli olarak temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

26. Davacının adli yardım talebine ilişkin olarak sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinde, üzerine kayıtlı birden çok taşınmazı bulunduğu ve gelir getirecek durumda olduğu, dava reddedildiğinden kanun yoluna başvururken temyiz yoluna başvurma ve maktu temyiz karar harçları ile temyiz gider avansı yatırılması gerektiği, bunun ise yüklü bir miktar olmadığı, davacının kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken temyiz giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğunu ispatlayamadığı sonucuna varılmıştır.

27. Hâl böyle olunca, davacının adli yardım talebi, HMK’nın 334/1. maddesinde belirtilen koşulları sağlamadığından adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

28. Davacının sunduğu temyiz dilekçesinin süresinde temyiz defterine kaydedildiği ancak davacı tarafından temyiz yoluna başvurma ve maktu temyiz karar harçlarının yatırılmadığı anlaşıldığından, davacıya temyiz başvurma harcı ve maktu temyiz karar harcını ikmâl etmesi için muhtıra çıkarılarak bir haftalık kesin süre verilmeli, kesin süre içinde harç yatırıldığı takdirde dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere Hukuk Genel Kuruluna gönderilmeli, süresi içinde harç yatırılmadığı takdirde HMK’nın 366. maddesi yollamasıyla HMK’nın 344. maddesi gereğince davacının temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmelidir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- (11-13) paragraflardaki gerekçelerle Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin, davacının adli yardım talebinin reddine ilişkin 10.12.2020 tarihli ve 2019/5 E., 2020/4 K. sayılı ek kararı ile davacı tarafın temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin 11.01.2021 tarihli ve 2019/5 E., 2020/4 K. sayılı ek kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2- (14-27) paragraflardaki gerekçelerle davacının adli yardım talebinin REDDİNE,

3- Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 366. maddesi yollamasıyla HMK’nın 344. maddesi gereğince işlem yapılmak üzere dosyanın YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİNE GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.04.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9008, Karar No: 2010/10669, Tarih: 12.10.2010

**6. Hukuk Dairesi         2010/9008 E.  ,  2010/10669 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Turgutlu İcra Mahkemesi

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava,kesinleşen icra takibi nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, kısa kararda davalıların tahliyesine karar verildiği halde gerekçeli hükümde davalının tahliyesine karar verilmiştir.

Bu durumda kısa karar ile gerekçeli karar çelişkili bulunmaktadır.

10.4.1992 gün, 1991/7-1992/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması bozma nedeni oluşturur. Bu durumda mahkemece yapılacak iş önceki kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydı ile yeni bir karar vermekten ibarettir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile H.U.M.K.nun 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 12.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/21299, Karar No: 2010/2261, Tarih: 01.03.2010

**11. Ceza Dairesi         2009/21299 E.  ,  2010/2261 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : 5237 sayılı TCK.hükümlerince yeniden uyarlama talebinin reddine

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma neticelerine uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre hükümlüler müdafiilerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

5237 sayılı Yasa ile hükümlüler lehine bir düzenleme getirilmediğinden bahisle kurulan hükümde yer alan "ağır" hapis cezasının 5252 sayılı Yasanın 6.maddesi gereğince hapis cezasına aynı Yasanın 5.maddesi uyarınca ağır para cezanın adli para cezasına çevrilmesi ve hükümden önce 01.05.2005 tarihinde yürürlüğe giren, 5335 sayılı Yasanın 22.maddesi ile 5083 sayılı Yasanın 2.maddesine eklenen son fıkra uyarınca, bir Yeni Türk Lirasının altında kalan tutarların atılması suretiyle infazına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta 5320 sayılı Yasanın 8.maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan; hüküm fıkrası bütünüyle çıkartılıp yerine "suç tarihinde yürürlükte bulunan 765 sayılı Yasanın açıkça hükümlüler lehine olduğu anlaşıldığından yeniden karar verilmesine yer olmadığına ve kesinleşen önceki hükümdeki ağır hapis cezasının hapis ve sonuç 10.742.206.500TL.ağır para cezasının 10.742.00TL.adli para cezasına dönüştürülmesi suretiyle infazına" denilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2068, Karar No: 2022/1193, Tarih: 14.02.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/2068 E.  ,  2022/1193 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Çocuğun cinsel istismarı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Suç tarihinde on beş yaşından küçük mağdureyle ilgili Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 18.11.2013 tarihli raporda hafif düzeyde zeka geriliği olduğunun belirtilmesi ve velayet hakkına sahip annesi ... ile babası ...'un olay nedeniyle şikayetçi olmadıklarını beyan etmelerine rağmen hakkında atılı suçtan kamu davası açılan sanığın, aynı zamanda mağdurenin ağabeyi ve müştekilerin de oğlu olması nedeniyle temsil kayyımı tayini gerekmekte ise de inceleme tarihi itibarıyla mağdurenin reşit olduğunun anlaşılması karşısında vasisi olup olmadığının araştırılıp, şayet anne veya babadan biri vasi tayin edilmiş ise yine çıkar çatışması oluşacağından bunlar dışında başka birinin temsil kayyımı olarak görevlendirilip, aksi halde vasi tayininden sonra hükmü temyiz hakkı bulunduğundan, gerekçeli kararın temsil kayyımı veya vasiye tebliğiyle tebellüğ belgesi ile verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenip, hükmün temyizi durumunda bununla ilgili ek tebliğname düzenlenmesinden sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/1785, Karar No: 2006/2574, Tarih: 28.02.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/1785 E.  ,  2006/2574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki şerhin silinmesi ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, ... Köyü 1612 parselin makiye ayrılan yerlerden olduğu iddiasıyla tapu kaydındaki orman şerhinin silinmesini istemiş, karşı davacı Hazine ise, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla orman olarak tescilini istemiştir. Mahkemece davanın kabulü ile orman sınırlamasına ilişkin işlemin iptaline, 6831 Sayılı Yasanın 1. maddesine göre konulan orman şerhinin silinmesine karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, orman şerhinin silinmesi ve karşılık dava olarak açılan tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce 1944 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu ile 1951 yılında 5653 Sayılı Yasaya göre yapılan makiye ayırma işlemi ve 1988 yılında 3302 Sayılı Yasaya göre yapılarak dava tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 2/B uygulaması vardır. Genel arazi kadastrosu işlemi 1957 yılında kesinleşmiştir.

Mahkemece yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda davaya konu 1612 sayılı parselin 1944 yılında 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan orman kadastrosu sırasında orman sınırı içine alındığı, 1952 yılında 5653 Sayılı Yasa hükümlerine göre XVII numaralı poligon içinde makiye ayrıldığı 14.09.1968 tarihinde 4753 Sayılı Yasaya göre tevzi edilerek gerçek kişi adına tapu kaydının oluştuğu, taşınmazın üzerinde ağılların bulunduğu,1988 yılında 3302 Sayılı Yasaya göre yapılan çalışmada dava konusu parselin orman sınırı dışına çıkarılmayıp, orman sınırı içinde bırakıldığı bildirilmiştir.

Davaya konu 1612 sayılı parselin öncesinin 1944 yılında yapılan orman kadastrosunun kesinleşmesi sonucu Mayıs 1946 tarih 19 numarada tescil edilen orman tapusu revizyon gösterilerek 1956 yılında yapılan kadastro sırasında 1100 sayılı orman parseli olarak işlem gördüğü, gerçek kişinin Gezici Arazi Kadastro Mahkemesinde açtığı dava sonucu mahkemenin 20.08.1957 gün ve 1957/650-398 sayılı kararı ile 1952 yılında yapılan makiye ayırma işlemine değer verilmeyerek dava konusu parselin içinde bulunduğu 1100 sayılı parselin tamamının orman niteliği ile Hazine adına tesciline dair verilen kararın kesinleştiği, dava konusu parselin 1100 sayılı orman parselinin bir bölümü olduğu, ... Asliye 1. Hukuk Mahkemesinin 24.09.2002 gün ve 2002/623-641 sayılı direnme kararını inceleyen HGK’nun 05.02.2003 gün ve 2003/20-84/50 ve 28.05.2003 gün ve 2003/20-371/358 sayılı kararında da açıklandığı gibi, geçerli bir makiye ayırma işleminin olup olmadığının ancak, süresinde açılacak orman tahdidine itiraz davasında tartışılabileceği, 1944 yılında yapılan orman kadastrosu geçerli kabul edilerek çekişmeli parselin bulunduğu yerin 1957 yılında hükmen orman olarak tescil edildiği, 1988 yılında yapılan tahdit sırasında da herhangi bir dava açılmadığından, dava konusu parseli, önceden olduğu gibi yine

orman içinde bırakan tahdit ve aplikasyon işleminin de kesinleştiği ve dava tarihine göre hak düşürücü sürenin çoktan geçtiği, 1100 sayılı orman parselinin 1957 yılında Gezici Arazi Kadastro Mahkemesinin 1957/633 sayılı kararıyla hükmen tescil edilerek 1952 yılında yapılan makiye ayırma işleminin hukuken geçersiz olduğunun kabul edildiği, ayrıca; dosya kapsamından, çekişmeli parselin 1944 yılında yapılan orman kadastrosunda orman sınırı içine alınıp, Mayıs 1946 tarih 19 numarada orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tescil edildiği, 1956 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında orman kadastrosu sonucu oluşan Mayıs 1946 tarih 19 numaralı orman tapu kaydı 1100 sayılı orman parseline revizyon gösterilerek tesbit tutanağının düzenlendiği, bu parsel hakkında gerçek kişilerin gezici arazi kadastro mahkemesinde açtıkları dava sonucu 1951 yılında yapılan makiye ayırma işlemine değer verilmeyerek, dava konusu parselin de içinde bulunduğu 1100 sayılı parselin tamamının orman niteliği ile Hazine adına tesciline dair verilen kararın kesinleştiği, 1957 yılında hükmen orman olarak tescil edilen 1100 numaralı orman parselinin bazı bölümlerinin ... Tevzi Komisyonu tarafından 1967 yılında ... tevzi yoluyla dağıttığı ve 14.09.1968 tarihinde gerçek kişi adına tapu kaydı oluştuğu, davacının dayandığı 1323 numaralı tevzi parseli tapusunun 1100 sayılı orman parselinin bir bülümü olduğu anlaşılmaktadır.

22.03.1996 tarih 5/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile 5653 Sayılı Yasayla değişik 3116 Sayılı Yasanın 1/e maddesi uyarınca kurulan maki tesbit komisyonlarının yasal ve yaptıkları işlemlerin de geçerli olduğu ve makiye ayrılan yerlerde özel yasalar uyarınca oluşturulan tapulara değer verileceği kabul edilmişse de, makiye ayırma komisyonlarının yasa ve yönetmeliğe uygun olarak kurulması ve yine yasa ve yönetmeliğe uygun olarak çalışma yapması gereklidir.

1951 yılında yapılan maki çalışması sırasında yürürlükte bulunan 3116 Sayılı Yasanın 24.03.1950 tarihinde kabul edilip, 03.04.1950 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5653 Sayılı Yasanın 1. maddesi ile değişik 5. maddesi "Devlet ormanlarının ve bu ormanların içinde ve bitişiğindeki otlak, yaylak, kışlak, sulak, diğer ormanlar ve her nevi arazinin sınırlaması işi bir yüksek orman mühendisinin başkanlığı altında Adalet Bakanlığınca hukuk mezunları arasında tayin edilecek bir hukukçu üye ile il genel meclisi daimi encümeni tarafından seçilecek bir üyeden müteşekkil bir komisyon tarafından yapılır. Bu komisyonlar; beldelerde, belediye encümenleri, köylerde, ihtiyar kurulu tarafından seçilecek lüzümlu bilirkişilerin fikirlerinden de faydalanılır.." şeklinde olup, orman kadastro komisyonlarının kuruluşunun nasıl olacağını göstermiştir.

Yine, Makilik ve Orman Sınırlarının Tesbitine Ait Yönetmiliğin amacını belirleyen 1. maddesinde "5653 Sayılı Yasanın birinci maddesinin (E) bendi hükmü ile ormandan sayılmadığı belirtilen ve memleketimizde Karadenizin Kızılırmaktan itibaren batısında, Ege ve bilhassa Akdeniz Sahil mıntıkılarındaki devamlı hasılat vermeyen veya muhafaza ormanı mahiyetini taşımayan makiliklerin orman sahaları ile tedavüllerini önlemek için 1/25000 mikyaslı askeri haritaları bulunan ilçelerde ve diğer lüzum ve zaruret görülen yerlerde makilik ve orman sahalarının birleştiği hatlar üzerindeki orman sınırları orman tahdit komisyonları veya mahalli orman işletme teşkilatı tarafından teşkil edilecek komisyonlar tarafından tesbit olunacak ve arz üzerinde özel işaretler ile belli edilecektir.

Komisyonların çalışmaları sırasında mıntıkasındaki işlerden bilgi edinmek ve komisyonda çalışmak üzere o yerin bölge şefi orman bakım memuru da bulundurulacaktır.

"Funda ve Makilik Sahaların Tesbitine Ait Talimatnamenin 10. maddesinde ise "Funda ve maki sahalarının tesbiti işi: Umum Müdürlükçe Başmüdürlük merkezlerinde vazifelendirilen, biri tercihan ... muhafaza mevzuunda yetişmiş üç yüksek orman mühendisinden müteşekkil komisyonlar marifetiyle yapılır. Komisyon reisini Orman Umum Müdürlüğü tesbit eder. Zaruret halinde bu elemanlardan biri mühendis yardımcısı da olabilir. Mahalli Bölge Şefi ve bölme orman muhafaza memuru müşahit sıfatıyla mıntıkada çalışan komisyanlara iltihak ederler..." şeklindedir.

Her ne kadar makilik ve orman sınırlarının tesbitine ait yönetmelikte orman kadastro komisyonlarının yanı sıra 3116 Sayılı Yasanın 5. maddesine aykırı olarak Orman İdaresince oluşturulacak komisyonlar tarafından da makiye ayırma çalışmasının yapılabileceği öngörülmüşse de hukukun en ... ilkelerinden olan hukukun üstünlüğü ilkesi gereğince, hukukun şekli

kaynaklarından olan yasalar, Anayasa hükümlerine, yasaların uygulamasında karşılaşılacak sorunların açıklığa kavuşturulması için çıkarılan yönetmelikler ise kaynak bulduğu yasalara aykırı olamaz. Yönetmelik Yasaya aykırı ise, uygulayıcı tarafından yasalara aykırı yönetmelik hükümlerine değer verilerek işlem yapılamaz (Hukuk Genel Kurulunun 02.03.2005 gün 2005/11-81 - 118 sayılı kararı).

Somut olayda; yörede görev yapan maki tefrik komisyonu, Başkan ... ile üye ...'ın katılımı ile oluşturulmuş, yönetmelikte öngörülen diğer üyeler komisyonda yer almamıştır. Bu nedenle, komisyon 5653 Sayılı Yasa ile değişik 3116 Sayılı Yasanın 5. maddesi hükümlerine uygun kurulmadığı gibi yönetmelik hükümlerine de aykırı oluşturulmuş ve yönetmelik hükümlerine uygun çalışma yapmamıştır. Şöyle ki;

Yörede 17.09.1951 tarihinde başlanıp üç gün sonra 20.09.1951 tarihinde tamamlandığı bildirilen Komisyon Başkanı ... ve üye ...’dan oluşan iki kişilik komisyonca Makilik Sahalar Sınırlama Tutanağı başlığıyla XVIII numaralı maki poligonu tutanağı düzenlenmiş ve tutanakta herhangi bir ölçü ve açı değeri gösterilmeden ... İlçesinin birçok köyünün yerleşim yerini, bu köylerin ... arazilerini, meralarını Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan dereleri, dağları, tepeleri, kayalıkları tahdidi yapılmış ve yapılmamış ormanlar bu poligon içinde olacak şekilde 1/25000 ölçekli memleket haritası