muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/31367, Karar No: 2019/11219, Tarih: 16.09.2019

İtirazın bu yönlerden kabulüne karar vermek gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 24/2. maddesi;

"...Eczacılar, kendilerine reçete gönderilmesine yönelik olarak her ne şekilde olursa olsun, kurumlar, hekimler, diğer sağlık kurum ve kuruluşları veya üçüncü şahıslar ile açık veya gizli iş birliği yapamaz, simsar, kurye elemanı ve benzeri yönlendirici personel bulunduramaz, reçete toplama veya yönlendirme yapamaz, bu yollarla gelen reçeteleri kabul edemez. Bu fiillerin tespiti hâlinde eczacı ile aracı kişi veya kuruluşa beş bin Türk Lirasından elli bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir. Fiillerin tekrarı hâlinde verilecek idari para cezası, daha önce verilen cezanın iki katı olarak uygulanır."

Hükümlerini amiridir.

... ili ... kasabasında tek eczane olan ... Eczanesi sahibi ve mesul müdürü olan ve olay tarihlerinde yanında bir adet kalfa çalıştıran eczacı ...'un, kasabanın Aile Sağlık Merkezi'ne hekim olarak gelen Dr. ...'dan 19.06.2017 tarihinde şikayetçi olmasıyla başlayan olaylar zincirinde;

... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün; kabahatli eczacı ... hakkında, Sağlık Bakanlığı Türkiye Tıbbi İlaç ve Cihaz Kurumu'nun 31.10.2018 tarihli "eczane yönlendirme" konulu yazısına istinaden, ayrıca herhangi bir araştırma yapmaksızın ve doğruluğunu tespit etmeksizin 6197 sayılı Kanun'un 24. maddesine göre 50.000 TL idari para cezası tutanağı düzenlediği,

Hakkında idari para cezası düzenlenen kabahatlinin kanun yararına bozmaya konu edilen kabahatine ve idari para cezasına konu (iddia) eyleminin idari para cezası tutanağında açıkça belirtilmediği gibi, bir takım raporlardan bahsedildiği,

Aynı zamanda adı geçen eczacının henüz usulsüz reçete ve ilaç kullanımına dair suç konusu oluşturan eylemler ortaya çıkmadan vermiş olduğu dilekçeleriyle, Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/11900 sayılı soruşturma dosyasında SGK'nın zararına işlem yaptığı iddia edilen hekim hakkında,adli soruşturma açılmasını sağladığı, soruşturma konusu suça konu edilen eylemleri ile idari para cezası düzenlenmesine dair kabahat eylemlerinin birbirinden farklı eylemler olduğu, idari para cezası tutanağı düzenlendiği sırada adli soruşturma sürecinde henüz bir karar verilmediği,

Keza kabahatlinin ilgili aile sağlığı merkezinin bulunduğu kasabada tek eczacı olarak görev yapması nedeniyle, sadece kendi eczanesine reçete gönderilmesine yönelik olarak adı geçen hekimle açık veya gizli işbirliği yapmasının, yanında tek bir kalfa çalıştıran eczacının sırf bu yönlendirme işlemine ilişkin olarak bir personel bulundurmasının yada reçete toplama veya yönlendirme faaliyetinde bulunmasının hayatın olağan akışına uygun olmayacağı, kabahatli eczacıyı bu davranışa itecek bir sebebin de bulunmadığı,

Sonuç olarak idari para cezasına karşı kabahatlinin başvurusu hakkında verilen başvurunun reddine dair kararı inceleyen itiraz merciinin, dosya içeriğine, kanuna ve hukuka aykırı olarak gerekçesiz şekilde itirazın reddine karar verdiği anlaşılmakla,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği kanun yararına bozma talebinde yer alan "1-" numaralı bozma nedeni yerinde görülmekle; Aksaray 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 02/04/2019 tarihli ve 2019/884 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4-d maddesi gereği BOZULMASINA, bozma gereği yeniden uygulama yapılarak, sanık hakkında Niğde Sulh Ceza Hakimliğinin 13/03/2019 tarihli ve 2018/4122 değişik iş sayılı kararıyla başvurusu reddedilen kabahatli hakkında uygulanan, ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 20.11.2018 tarihli, 367 sayılı ve 50.000 TL bedelli idari para cezası (yaptırım) kararını kaldırılmasına, kanun yararına bozma talebinin "2-" numaralı bozma nedeni yönünden ise; yukarıda yazılı sebeple idari yaptırım kararı kaldırıldığından bir KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 16.09.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2149, Karar No: 2023/8496, Tarih: 07.11.2023

**8. Ceza Dairesi         2023/2149 E.  ,  2023/8496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/568 E., 2023/73 K.

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan usul hükümlerine göre temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu ve reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Karaman Cumhuriyet Başsavcılığının, 31.01.2011 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan cezalandırılması talebi ile dava açılmıştır.

2. Karaman Asliye Ceza Mahkemesinin, 03.06.2014 tarihli kararı ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

3. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 17.03.2022 tarihli kararı ile sanık hakkında kurulan hükmün, sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 109 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinin uygulanmaması suretiyle eksik ceza tayin edilmesi nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

4. Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada; Karaman 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.01.2023 tarihli kararı ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan mahkûmiyet kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; somut bir nedene dayanmamaktadır.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu olay; mağdure ile sanık arasında önceye dayalı arkadaşlık ilişkisi bulunduğu, mağdurenin olay gecesi arkadaşının evinde kaldığını öğrenen sanığın, yanında inceleme dışı sanıklar da olduğu halde, olay yeri eve gelerek, balkonda saklanmakta olan mağdurenin saçlarından tutarak aşağıda beklemekte olan araca cebir ve tehditle bindirdiği, bir süre araçla dolaştırdıktan sonra polisin araması üzerine mağdureyi evine bıraktığı iddiasına ilişkindir.

IV. GEREKÇE

Tüm dava dosyası kapsamındaki deliller birlikte değerlendirilerek; sanığın mahkûmiyetine dair kararda bir isabetsizlik bulunmadığı, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın somut bir sebebe dayanmayan temyiz itirazı reddedilmiş, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Karaman 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.01.2023 tarihli kararında sanığın temyiz itirazı ile dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz itirazının reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/20515, Karar No: 2011/3814, Tarih: 21.11.2011

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/20515 E.  ,  2011/3814 K.**

**"İçtihat Metni"**

Karşılıksız çek keşide etmek suçlarından sanık ... 'in yapılan yargılaması sonunda; atılı suçlardan mahkûmiyetine dair Pendik 3. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 26.02.2009 gün ve 2008/941 Esas, 2009/137 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Hükümlerden sonra 20.12.2009 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5941 sayılı "Çek Kanunu" ile 3167 sayılı "Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun" yürürlükten kaldırılmış, dava konusu suçun unsurları ve yaptırımları farklı biçimde düzenlenmiş olduğundan; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 2 ve 7. maddeleri gözetilerek, sanığın hukuki durumunun belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 21.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8739, Karar No: 2022/4569, Tarih: 14.03.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/8739 E.  ,  2022/4569 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda; ilk derece mahkemesince verilen duruşmalı olarak Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekilince istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 08/03/2022 günü temyiz eden davalı vekili ile aleyhine temyiz olunan davacı ... vekilinin yüzüne karşı, usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden davalı ... vd. vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava dilekçesinde, davalının kendi adına kayıtlı olan depo niteliğindeki taşınmazı amacına aykırı olarak işyeri olarak kullandığını ve kira geliri elde ettiğini, davalının maliki olduğu bağımsız bölümü ana taşınmazın mimari projesine aykırı olarak ortak alanları ihlal etmek sureti ile genişlettiğini bu nedenle taşınmazın eski hale getirilmesi ve davalının müdahalesinin önlenmesi istenilmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin 17/11/2015 tarihli kararın davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi'nin 2017/3109 E.- 2018/2582 K. ile bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesinin “Kat malikleri, ana gayrimenkulün bakımına ve mimarı durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar.”

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, mahkemece Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesi gözününde bulundurularak ve bozmanın gereği yerine getirilerek davalının projeye aykırı müdahalelerin tespiti ile eski hale getirilmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usule ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, davalıdan peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, aleyhine temyiz olunan davalı ... yararına yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 3.815,00-TL vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, 14/03/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6039, Karar No: 2019/3110, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/6039 E.  ,  2019/3110 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/10342, Karar No: 2007/8006, Tarih: 07.11.2007

3. Ceza Dairesi 2006/10342 E., 2007/8006 K.

**3. Ceza Dairesi 2006/10342 E., 2007/8006 K.**

**- HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI

- UZLAŞMA

- YAŞI KÜÇÜK SANIK**- 5271 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU [ Madde 231 ]

- 5395 S. ÇOCUK KORUMA KANUNU [ Madde 23 ]

- 5395 S. ÇOCUK KORUMA KANUNU [ Madde 24 ]

**"İçtihat Metni"**

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak, gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine,

Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda olan sanık hakkında belirlenen cezanın 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası olmasına ve üzerine afalı suç için maddede yazılı hapis cezasının alt sınırının 2 yılı aşmamasına göre, 19.12.2006 tarihli 5560 sayılı Yasa değişikliğinden önceki mevcut haliyle 15.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 23. ve 24. maddelerinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışmasız bırakılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazlan bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı (BOZULMASINA), 07.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6255, Karar No: 2021/5301, Tarih: 15.06.2021

**11. Ceza Dairesi         2018/6255 E.  ,  2021/5301 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Sanığın, eşi ... adına olan çekleri eşinin imzasını taklit edip keşide ederek katılana verdiği böylece resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinin iddia ve kabul edildiği olayda; sanığın savunmasında, eşinin çekleri imzalamasına sözlü rızasının olduğunu, çeklerdeki imzaların kendisine ait olduğunu, katılana iki çek verdiğini daha sonra ödeyemeyince üçüncü bir çek verdiğini ancak katılanın her üç çeki de icraya koyduğunu, borcunu ödeyemediğini ancak ödeyeceğini, sahtecilik yapmadığını söylemesi, katılan ... beyanında, sanığın kendisinden tekstil ürünü aldığını, karşılığında bu çekleri verdiğini, ödeme günü gelince bankaya gittiğini, bankanın ... adına atılı imzanın sahte olduğunu söyleyerek kendisine bedeli ödemediğini bu sebeple sanıktan şikayetçi olduğunu söylemesi, çek sahibi ...’un beyanında, çek defterini eşinin kullandığını imzaların da eşine ait olduğunu söylemesi, tanık ...’nin sanık ...’ın işleri kötü gidince kendisine çek karnesi verilmediğini, eşinin adına çek karnesi aldığını, katılanı ve sanığı tanıdığını, çekin verildiği ortamda kendisinin de bulunduğunu katılan ...’nin çeklerin sanığın eşine ait olduğunu bildiğini söylemesi karşısında; Dairemizce 09.09.2015 tarihli 2013/15245 esas ve 2015/28354 karar numaralı bozma ilamında da araştırılması istenen, icra takibine karşı imzaya itiraz bulunmadığının ve sanık tarafından daha önceden bu şekilde verilerek ödenen çeklerin de olduğunun, katılanla sanık arasında ticari ilişki bulunduğu ve tanık beyanına göre katılanın, sanığın eşi ...’ye ait çek defterini kullandığının bildiğinin anlaşılması karşısında; Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 30.03.1992 tarih ve 80/98, 19.04.2005 tarih ve 221-38 sayılı kararlarında ayrıntılı biçimde açıklandığı üzere, belgede sahtecilik suçlarında önceden verilen rıza üzerine borçlu yerine onun adına imza atılmasında zarar verme bilinç ve iradesi ile hareket edilmediğinden suç kastından söz edilemeyeceği cihetle; sanığın yasal unsurları itibarıyla oluşmayan resmi belgede sahtecilik suçundan beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafinin temyiz talepleri bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 15.06.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17584, Karar No: 2014/21145, Tarih: 23.06.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/17584 E.  ,  2014/21145 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 10. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 15/11/2011

NUMARASI : 2009/496-2011/725

DAVA :Davacı, uğranılan şirket zararının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, Oto Dışı-Endüstriyel Emniyeti Suistimal Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan S.. Ecza Deposu San. Ve Tic. AŞ. çalışanlarının şirketi zimmet suretiyle emniyeti suistimal suçu işleyerek şirketi zarara uğratmalarına ihtimaline karşı şirketin zararının tazmini amacıyla sigorta yaptırıldığını, davalı H.. Y..'ın S.. Ecza Deposu San. Ve Tic. AŞ. 'de kasa sorumlusu olduğunu, şirket içi denetimde kasada 33.439,79 TL. 'nin açık olduğunun tespit edildiğini, bununla ilgili yapılan araştırma sonucunda hesapların denk getirilmek suretiyle davalı tarafından zimmet suçu işlendiğinin ortaya çıktığını, poliçe genel şartlarına göre % 10 muafiyet tutarı olan 3.043,98 TL. düşüldükten sonra 30.095,81 TL. nin 09/02/2005 tarihinde ibraname karşılığında sigortalı şirkete ödendiğini, zimmet ve emniyeti suistimal suçu işleyerek meydana gelen bu zarardan davalının sorumlu olduğunu, halefiyet ilkesi gereği davalıdan alacaklı olduklarını ileri sürürek sigortalıya ödedikleri 30.095,81 TL nin davalıdan tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, zimmetine para geçirmediğini, kasanın iki anahtarının bulunduğunu, muhasebe sisteminde de açığa yol açabilecek bir karışıklık olabileceğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, dava dışı 3. şahıs şirketin emniyeti suistimal sigorta poliçesi ile davacı sigorta şirketine sigortalı olduğu, davalının bu dava dışı şirkette kasa sorumlusu olduğu sırada poliçe dönemi içinde sorumlu olduğu kasada 33.439,79 TL. açık bulunduğu, bunun üzerine yapılan incelemede davalının beyanlarında kasanın sorumluluğunun kendisinde olduğunu, açıktan kendisinin sorumlu olduğunu kimseyi suçlamadığını beyan ettiği, Beyoğlu 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2007/323 esasına kayıtlı olan ceza davası içeriğine göre de davalının sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

Kanunun 2 nci maddesinde bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işveren olarak tanımlanmıştır. İşçi ve işveren sıfatları aynı kişide birleşemez.

Yasanın 8 inci maddesinin birinci fıkrasına göre iş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Ücret, iş görme ve bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici öğeleridir.

İş sözleşmesini eser ve vekâlet sözleşmelerinden ayıran en önemli ölçüt bağımlılık ilişkisidir. Her üç sözleşmede, iş görme edimini yerine getirenin iş görülen kişiye (işveren-eser sahibi veya temsil edilen) karşı ekonomik bağımlılığı vardır.

İş sözleşmesini belirleyen ölçüt hukukî-kişisel bağımlılıktır. Gerçek anlamda hukukî bağımlılık işçinin işin yürütümüne ve işyerindeki talimatlara uyma yükümlülüğünü içerir. İşçi edimini işverenin karar ve talimatları çerçevesinde yerine getirir. İşçinin işverene karşı kişisel bağımlılığı ön plana çıkmaktadır. İş sözleşmesinde bağımlılık unsurunun içeriğini, işçinin işverenin talimatlarına göre hareket etmesi ve iş sürecinin ve sonuçlarının işveren tarafından denetlenmesi oluşturmaktadır. İşin işverene ait işyerinde görülmesi, malzemenin işveren tarafından sağlanması, iş görenin işin görülme tarzı bakımından iş sahibinden talimat alması, işin iş sahibi veya bir yardımcısı tarafından kontrol edilmesi, işçinin bir sermaye koymadan ve kendine ait bir organizasyonu olmadan faaliyet göstermesi, ücretin ödenme şekli, kişisel bağımlılığın tespitinde dikkate alınacak yardımcı olgulardır. Bu belirtilerin hiçbiri tek başına kesin ölçüt teşkil etmez. İşçinin işverenin belirlediği koşullarda çalışırken kendi yaratıcı gücünü kullanması ve işverenin isteği doğrultusunda işin yapılması için serbest hareket etmesi bağımlılık ilişkisini ortadan kaldırmaz. Çalışanın işyerinde kullanılan üretim araçlarına sahip olup olmaması, kâr ve zarara katılıp katılmaması, karar verme özgürlüğüne sahip bulunup bulunmaması bağımlılık unsuru açısından önemlidir.

İş sözleşmesinde işçi işveren için belirli veya belirsiz süreli olarak çalışır. Vekâlet sözleşmesinde ise vekil kural olarak uzmanlığı bakımından iş sahibinin talimatları ile bağlı değildir. İş sözleşmesinin varlığı ücretin ödenmesini gerektirir. Oysa vekâlet için ücret zorunlu bir öğe değildir. Vekâlet sözleşmesine ilişkin hükümlerde iş sözleşmesinin aksine sosyal nitelikte edimlere ve koruma yükümlülüklerine rastlanmaz. Vekil bağımsız olarak iş görür, bu nedenle faaliyetini sürdüreceği zamanı belirlemede kısmen de olsa serbestliğe sahiptir. Bütün zamanını tek bir müvekkile özgülemek zorunda olmayan vekil, farklı kişilerle vekâlet sözleşmeleri yapabilir. Ekonomik olarak tek bir işverene bağımlı değildir.

Tüzel kişilerde yönetim hakkı ile emir ve talimat verme yetkisi organlarını oluşturan kişiler aracılığıyla kullanılır. Tüzel kişiler yönünden tüzel kişinin kendisi soyut işveren, tüzel kişinin organını oluşturan kişiler ise somut işveren sıfatını haizdir.

Ticaret şirketleriyle tüzel kişilerde somut işveren sıfatını taşıyan organ bir kurul olabileceği gibi tek başına bir kişiye verilen yetki çerçevesinde gerçek kişinin de organ sıfatını kazanması mümkündür.

Limitet, hisseli komandit ve kolektif şirketlerde yönetim yetkisi şirket ortaklarından birine bırakıldığında, bu kişi müdür sıfatıyla kişi-organ sayılır. Türk Ticaret Kanununun 319 uncu maddesine göre, anonim şirketler yönünden yönetim ve temsil yetkisinin yönetim kurulu üyelerine bırakılması halinde, bu kişi veya kişiler kişi-organ sıfatını kazanır. Şirketi temsil ve yönetime yetkili kişi-organ sıfatını taşıyan kişiler işveren konumunda bulunduklarından işçi sayılmazlar.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1 inci maddesine göre, iş mahkemelerinin görevi “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi”dir. İşçi sıfatını taşımayan kişinin talepleriyle ilgili davanın, iş mahkemesi yerine genel görevli mahkemelerde görülmesi gerekir.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında işçi-işveren ilişkisi olmadığı gibi davanın haksız fiile dayalı rucuen tazminat davası olduğu, davacının dava dışı S.. Ecza Deposu San. ve Tic. A.Ş. çalışanı olmasının davanın İş Mahkemesinde görülmesini gerektirir unsur olmadığı anlaşılmakla, Mahkemece davaya bakma görevinin Ticaret Mahkemesi olduğu gözetilmeden davanın esası hakkında karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 23/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/7044, Karar No: 2007/5715, Tarih: 05.04.2007

**21. Hukuk Dairesi         2006/7044 E.  ,  2007/5715 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi     :  Yozgat 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarih               :  21.3.2006