muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/25440, Karar No: 2024/9808, Tarih: 17.10.2024

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 26 ve 28 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 49 ve 58 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 24 ve 25 inci maddeleri, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 1 ve 3 üncü maddeleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; davacının oyuncu olarak yer aldığı dizide kostüm asistanı olarak çalışan dava dışı kişinin, cinsel taciz iddiası ile ilgili şikayeti üzerine davacı hakkında atılı suçtan soruşturma yürütüldüğü, soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar kesinleşmekle beraber bu iddia kapsamında gazeteci olan davalının kendi değer yargısına göre değerlendirmelerde bulunmasının gazetecilik hak ve görevi olduğu; dava konusu köşe yazılarının güncel olduğu, toplumun bilgi edinme ve basının haber verme hakkı kapsamında kaldığı, toplumsal ilginin bulunduğu, özle biçim arasındaki dengenin korunduğu; basının, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumlu olduğu, o anda var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından basının sorumlu tutulamayacağı, köşe yazılarının basın ve ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 22 Nisan 2013 tarihli ve 48876/08 başvuru numaralı kararında “İfade özgürlüğünün, demokratik bir toplumun vazgeçilmez esasını ve bu toplumun gelişiminin ve her bireyin kendini gerçekleştirmesinin temel koşulunu oluşturduğunu, 10. maddenin 2. fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla ifade özgürlüğünün sadece kabul edilen, zararsız ya da farklı olan “bilgi” ya da “düşünceler” için değil ama ayrıca hoşa gitmeyen, sarsıcı ya da rahatsız edici olanlar için de geçerli olduğunu, bunların, “demokratik toplumun” onlarsız olamayacağı çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gereği olduğunu, 10. maddede açıklandığı gibi bu özgürlüğe yapılan sınırlamaların her halde dar yorumlanması gerektiğini ve herhangi bir sınırlama gereksiniminin ikna edici bir biçimde ortaya koyulması gerektiğinin...” ifade edildiği; tüm bu açıklamalar ışığında köşe yazılarında geçen söz ve ifadelerin, davacının kişilik haklarına saldırı oluşturmayacağının anlaşılmasına göre temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10324, Karar No: 2020/9714, Tarih: 30.09.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/10324 E.  ,  2020/9714 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre sanık bakımından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 14/09/2010 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 20/12/2011 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığın eylemine uyan TCK'nın 163/3 maddesinde belirtilen suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre, aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2 ve 67/3-4. maddeleri uyarınca hesaplanan 12 yıllık dava zamanaşımının, suçun işlendiği 17/04/2006 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, 30/09/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10970, Karar No: 2012/4696, Tarih: 25.04.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/10970 E.  ,  2012/4696 K.**

**"İçtihat Metni"**

Cinsel taciz suçundan sanık ...'in yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Fethiye 2. Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 17.03.2009 gün ve 2007/367 Esas, 2009/244 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Müştekinin soruşturma aşamasındaki ifadesinde, sanığın iki kolu ile kendisini sarıp, kucaklayarak duvara yasladığını ve zorla dilini ağzına soktuğunu beyan etmesi, iddianamede de olayın bu şekilde anlatıması karşısında, gerçekleştiği iddia edilen eylemin 5237 sayılı TCK.nın 103/2. maddesinde düzenlenen çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunu oluşturup oluşturmayacağı hususunda delillerin tayin ve takdiri ile suç niteliğini belirleme ve davaya bakma görevinin üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu nazara alınarak görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla yazılı şekilde hükme varılması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek sanığın kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla CMUK.nın 321 ve 326. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 25.04.2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Sanığın 15-18 yaş arasında olan mağdurenin ağzına zorla dilini sokması eyleminin TCK.nın 103/2. maddesinde yer alan nitelikli cinsel istismar suçunu değil aynı Kanunun 103/1. maddesinde düzenlenen basit cinsel istismar suçunu oluşturacağı ve bu nedenle yargılama yapma ve delilleri takdir görevinin Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu görüşündeyiz.

Nitelikli cinsel istismar suçu 5237 sayılı TCK.nın 103/2. maddesinde "vücuda organ veya sair cisim sokulması" olarak tanımlamaktadır. Nitelikli cinsel istismar eyleminin madde gerekçesinde TCK.nın 102/2. maddesindeki nitelikli cinsel saldırı suçunun gerekçesine atıfta bulunulmaktadır.

Nitelikli cinsel istismar suçu 5237 sayılı TCK.nın 103/2. maddesinde "vücuda organ veya sair cisim sokulması" olarak tanımlamaktadır. Nitelikli cinsel istismar eyleminin madde gerekçesinde TCK.nın 102/2. maddesindeki nitelikli cinsel saldırı suçunun gerekçesine atıfta bulunulmaktadır.

TCK.nın 102/2. maddesi gerekçesi nitelikli hal; " suçun bu nitelikli hali için, vücuda vajinal, anal veya oral yoldan organ veya sair cisim ithal edilmesi gerekir. Bu bakımdan vücuda penis ithal edilebileceği gibi, vajinal veya anal yoldan cop gibi sair bir cisim de ithal edilebilir." şeklinde açıklanmaktadır. Bu açıklamaya göre penisin oral yoldan vücuda ithalinde nitelikli cinsel saldırı veya istismarı suçlarının oluşacağı konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Penis haricinde vücudun diğer organları ile sair cismin oral yoldan vücuda ithalinde ise basit cinsel istismar suçu oluşacaktır. 5. Ceza Dairesi 27.05.2009 tarih ve 2009/618 Esas, 644 Karar sayılı ilamında cinsel amaçla da olsa, failin mağdurun ağzına parmaklarını sokması ve dilini okşaması şeklindeki eylemini basit cinsel saldırı olarak kabul etmiştir. Dolayısıyla penisin vajinal, anal veya oral yoldan, diğer organ veya sair cismin ise vajinal veya anal yoldan vücuda ithali halinde nitelikli cinsel saldırı suçu oluşacaktır.

Ayrıca çoğunluğun görüşü kabul edildiği takdirde ileride uygulama zorunluğu kaçınılmaz olacaktır. Örneğin; 15 yaşından küçük mağdure ile öpüşme sırasında sanığın dilinin ve hatta organ olduğu hususunda kuşku bulunmayan dudağının mağdurenin ağzına girip girmediği ve dolayısı ile eylemin nitelikli cinsel istismar suçunu oluşturup oluşturmayacağı tayin ve tespiti ile suç vasfını belirleme görevinin Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararları verilebilecek, eylemin teşebbüs aşaması ile tamamlanıp tamamlanamadığı konusunda tereddüte yol açan uygulama sıkıntıları oluşacaktır.

Bu gerekçelere dayalı olarak sayın çoğunluğun görüşüne iştirak etmiyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2013/15787, Karar No: 2013/29396, Tarih: 12.12.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/15787 E.  ,  2013/29396 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle nafaka ve tazminatlar konusunda davacının açık bir feragatinin bulunmadığı ve ön inceleme duruşmasına davalının katılmaması nedeniyle davacının serbestçe iddiasını genişletebileceğine göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın temyiz edene yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 119.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 12.12.2013 (Per.)
Yargıtay — Esas No: 2011/23583, Karar No: 2011/19907, Tarih: 29.11.2011

**3. Ceza Dairesi         2011/23583 E.  ,  2011/19907 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1- Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımları düzenleyen 5237 sayılı TCK.nun 50/1-f madde ve fıkrasında, gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya karar verilebileceği belirtilmesine rağmen, sanığın rızası alınmadan kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilmesi,

2) Hükmün esasını oluşturan kısa kararda, sanığa verilen hapis cezasının kamuya yararlı bir işte çalıştırılması tedbirine çevrildiği belirtildiği halde, hükmün gerekçesinde sanığa verilen cezanın alkollü içki satılan yerlere gitmekten men cezasına çevrildiği belirtilerek kısa karar ve gerekçeli hükümde çelişki yaratılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29/11/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5684, Karar No: 2011/6198, Tarih: 25.10.2011

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2010/5684 E.  ,  2011/6198 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan nama ifa ve tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece davanın konusuz kaldığından hüküm kurulmasına yer olmadığına dair verilen karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, arsa sahibi, davasında kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre, davalı tarafından inşa edilen binanın süresinde tamamlanmadığı gibi iskân raporunun da alınmadığını belirterek iskâna ilişkin eksiğin davalı namına ifasına izin verilmesini, kira kaybının ve eksik işlerden kaynaklanan müspet zararın tespit ve tahsilini talep etmiştir. Yargılama sırasında davalı tarafından 27.05.2008 tarihli ibraname sunulmuş, mahkemece ibranamedeki imzanın alınan bilirkişi raporu ile davacıya ait olduğunun kabulü ile davanın konusuz kaldığından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

İbraname ile ilgili olarak düzenlenen bilirkişi raporunda davacının ismi altındaki imzanın davacıya ait olduğu açıklanmış ise de, bu raporda belgedeki isim ve imzalarda gözlemlenen sıkışıklık, düzensizlik konusunda herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Aynı bilirkişi, ek raporunda sıkışık olan kısımların boş yerlere yazılmış izlenimi verdiğini açıklamıştır. Bu haliyle bilirkişi raporu davacının itirazlarına yeterli cevabı içermemektedir. Mahkemece konusunda uzman 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile imzanın davacıya ait olup olmadığının ve belge üzerinde sonradan ilave yapılmış olup olmadığının saptanması, tutanakta imzası bulunan ve daha önce dinlenmeyen ... 'nun dinlenmesi imzanın davacıya ait olduğunun saptanması halinde anlaşmaya aykırı olarak sonradan ilaveler yapıldığı hususunda davacıya, davalıya yemin teklif hakkının hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir iken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 25.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4745, Karar No: 2010/2002, Tarih: 01.03.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/4745 E.  ,  2010/2002 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 13/06/2007 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12/11/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, belediyeye ait zararın rücu yolu ile ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nın "Kamu zararı" başlıklı 71/son maddesi gereğince yayımlanıp yürürlüğe giren ve kamu zararından doğan alacakların takip ve ödetilmesinde uyulması gereken yol ve yöntemleri gösteren Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 22/a maddesinde; "…genel hükümlere göre takibat yapılmak ve dava açılmak üzere, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince o yerdeki muhakemat müdürlüğü veya hazine avukatlığına…" … "…genel bütçe dışındaki diğer kamu idarelerinde söz konusu dosya hukuk birimine…" gönderileceği belirtilmiştir.

Yerel mahkemece belediyelerin genel bütçe kapsamındaki idarelerden olmadığı gözetilerek, yukarıda açıklanan yasal düzenleme gereğince davacı ... Bakanlığı'na izafeten ... Defterdarlığı'nın genel bütçe kapsamında olmayan belediye zararı nedeniyle aktif dava ehliyetinin bulunmadığı benimsenip aktif husumet yokluğu nedeniyle istemin reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, işin esası incelenerek karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA; bozma nedenine göre davalının öteki temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 01/03/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1511, Karar No: 2018/3664, Tarih: 18.04.2018

**11. Ceza Dairesi         2018/1511 E.  ,  2018/3664 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi kötüye kullanmak, resmi evrakta sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

... İcra Müdürlüğü’nde icra müdür yardımcısı olarak görev yapan sanığın, haciz tutanağı tanzim edildikten sonra haciz zaptının üzerine “ teminatın iadesine muvafakatim vardır, dedi beyanı alındı” cümlesini ilave etmek suretiyle üzerine atılı resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinin iddia olunduğu somut olayda; sanığa yüklenen eylemin sübutu halinde 5237 sayılı TCK'nın 204/2. maddesinde düzenlenen “kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği” suçunu oluşturup oluşturamayacağına ilişkin delilleri ve aradaki bağlantı nedeniyle diğer eylemlere ilişkin delilleri takdir ve değerlendirme görevinin üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla yazılı şekilde hükümler kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekili ve Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 18.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13527, Karar No: 2012/23651, Tarih: 29.11.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/13527 E.  ,  2012/23651 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 225-200

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkeme, davalı işyeri yetkilisinin ve kazalının ayrı ayrı 4/8 oranında kusurlu olduklarına ilişkin, ceza yargılamasındaki değerlendirme ve dayanağı olan 10.06.2004 tarihli kusur raporunu esas alarak davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmü, davacı Kurum vekilinin temyiz etmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Ceza Mahkemesi kararlarının Hukuk Mahkemesine (Davasına) etkisi, hukukumuzda Borçlar Kanununun 53. maddesinde (6098 sayılı Kanunun 74. maddesi) düzenlenmiş olup, Hukuk Hakimi Ceza Mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında esas hukuku bakımından ilke olarak bağımsız kılınmıştır. Bu ilke, ceza kurallarının kamu yararı yönünden bir yasağın yaptırımı, aynı uyuşmazlığı kapsamına alan hukuk kurallarının da, kişi ilişkilerinin Medeni Hukuk alanında düzenlenmesi, özellikle tazmin koşullarını öngörmesi esasına dayanmaktadır. Borçlar Kanununun 53. maddesinde, “Hakim, kusur olup olmadığına, yahut haksız fiilin faili temyiz kudretini haiz bulunup bulunmadığına karar vermek için Ceza Hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ile bağlı olmadığı gibi, Ceza Mahkemesinde verilen beraat kararı ile de mukayyet değildir. Bundan başka Ceza Mahkemesinin kararı, kusurun takdiri ve zararın miktarının tayini hususunda dahi Hukuk Hakimini takyit etmez.” hükmü öngörülmüştür. Bu açık hüküm karşısında, Ceza Mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların Hukuk Hakimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır. İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 77. maddesinin açık buyruğudur.

Davaya konu işkazası sonucu sürekli işgöremezlik kaybına uğrayan sigotalıya yaptığı sosyal sigorta yardımları nedeniyle oluşan Kurum zararından, davalının tazminle sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi; İş Kanunun 77. ve işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğünün öngördüğü önlemlerin işyerinde alınıp alınmadığının saptanması ile mümkün olacaktır. Bu yön ise, başka bir anlatımla, işverenin kusurlu olup olmadığı, varsa kusur oranı, uzman bilirkişiler tarafından düzenlenecek kusur raporu ile tespit edileceği yönü tartışmasızdır. Hal böyle olunca da hukuk yargılamasında İş Kanununun 77. maddesi ile işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğü hükümleri göz önünde tutularak tarafların kusur durumları belirlenmelidir.

2-) Davacı Kurumun, davada uygulanmasını istediği 506 sayılı Kanunun 10. maddesi irdelenmemiştir. 506 sayılı Kanunun 10. maddesinde, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmiyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Ancak, yukarıki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalı işverenin 506 sayılı Kanunun 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk esasına dayanır. İş kazasında, işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet, sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10. maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.

İşverenin, 506 sayılı Kanunun 10. maddesine dayalı tazmin sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi konusuna çözüm getiren, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 15.03.1995 T., 1994/800 E., 1995/166 K. sayılı ilamında “...Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş, hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tazminat (tavan) miktarını önce kusur durumunu hiç gözetmeksizin belirlemek ve belirlenen tazminat miktarını geçmemek üzere davalının olaydaki kusursuzluğu dikkate alınarak Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uygulanarak varılacak sonuç uyarınca rücu alacağına hükmetme...” gereği öngörülmüş olup; işverenin sorumluluk sınırlarının belirlenmesinde, kendisinin kusurlu olup olmaması etkili bulunmakta, işverenin kusursuz bulunduğu durumlarda, ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı olarak ortaya çıkan tazminat tavanından, Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddeleri uyarınca, % 50'den aşağı olmamak üzere indirim yapılarak, işverenin sorumlu olduğu tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir.

İşverenin, 506 sayılı Kanunun 26. maddesi yanında 10. maddesi uyarınca da sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde ise, işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, hesaplanacak maddi tazminat miktarından, Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.