muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/24034, Karar No: 2016/16258, Tarih: 11.10.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/24034 E.  ,  2016/16258 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının davalı iş yerinde yönetici kadrosu ile işe başlatıldığını ancak eğitimi ve önceki çalışmalarının geçmiş olduğu bankalarda yer aldığı görevler dikkate alındığında uzman kadrosunda yer alması gerektiğini bu nedenle davalı işverenin hukuka ve eşitlik ilkesine aykırı olarak yaptığı uygulamanın iptali ile müvekkilinin uzman pozisyonuna atanmasına, müvekkilinin uzman kadrosuna atanmak için davalı işverene yaptığı 12.08.2011 tarihli başvurudan sonra uzman olarak atanmayı hak ettiğinin tespitine, 12.08.2011-26.11.2013 tarihleri arasında müvekkilinin uzman olması nedeni ile sahip olduğu haklarından mahrum kaldığına ilişkin murazaanın önlenmesine, 26.11.2013 tarihinde müvekkilinin uzman kadrosundan alınması nedeni ile mahrum kaldığı hakların yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı cevap dilekçesi ile davacının uzmanlık için gerekli şartları taşımaması nedeni ile tesis edilmiş işlemlerde bir hukuka aykırılık olmadığını belirterek davanın reddi gerektiğin savunmuştur.

Mahkemece, tarafların toplanmasını istedikleri delillerin toplanmış olduğu, davalı ... örgütsel yapısı ve kamu ihtiyaçlarının karşılanması amacı ile oluşturulan ve bu örgütsel yapının organları da yine kamu idarelerinde görevli kamu görevlileri tarafından oluşturulan bankanın sahip olduğu yetki ve ayrıcalıklar dikkate alındığında bankanın kamu tüzel kişiliği özelliği taşıdığı, bu nedenle davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlıkta idari nitelikte olup idari nitelikteki kurallar uygulanarak çözüme gidilmesi gerektiği dikkate alındığında uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiğinin anlaşıldığı, davanın idari nitelikte bir tespit içerdiği dikkate alınarak mahkemenin görevsizliğine ve yargı yolunun farklı olması nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında yargı yolu bakımından mahkemenin davaya bakmakta görevli olup olmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Taraflar arasında yargı yolu bakımından mahkemenin davaya bakmakta görevli olup olmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda davacının 12.08.2011 tarihli dilekçe ile davalı bankaya uzman kadrosuna atamasının yapılması talebinde bulunduğu davalı işverence bu talebin 23.09.2011 tarihinde ret edildiği, talebini 2. kez yinelediği ve işverence talebin tekrar reddedildiği ve bunun üzerine davacı tarafından ... 17.idare mahkemesinde uzman kadrosuyla atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların davalıdan tahsili istemiyle dava açtığı ve idare mahkemesince davacının uzman kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 23.09.2011 tarihli işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaliyle işlem nedeni ile davacının mahrum kaldığı hakların ödenmesine karar verildiği görülmüştür. Davalı tarafından söz konusu iptal karar temyiz edilmiş ve ... 5. dairesi tarafından karar 20.12.2012 tarihinde onanmış ancak davalı yanca karar düzeltme talebinde bulunulmuş olup ... 5. dairesi 11.09.2013 tarihinde Anayasa mahkemesinin 18.10.2012 günlü 2012/29 Esas ve 2012/155 Esas sayılı kararını göz önünde bulundurarak memur ya da diğer kamu görevlileri arasında sayılmayan ... Bankası çalışanı olan davacı hakkında kurulan işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle idare mahkemesinin uyuşmazlığın esası hakkında karar vermesinde hukuki isabet görülmediğine karar vermiştir. ... tarafından karar düzeltme talebi ile davaya konu olayda çözüm yerinin adli yargı olduğuna karar verilmiş ve davacı tarafça iş bu dava açılmıştır.

... Bankası 6107 sayılı ... Hakkında Kanun ile “...” adını alarak özel hukuk hükümlerine tabi ve tüzel kişiliğe sahip bir anonim şirket statüsüne geçmiştir. İlgili kanun 26.01.2011 tarihinde kabul edilmiş olup 08.02.2011 tarihinde resmi gazete yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Davacı taraf da kanun yürürlüğe girdikten sonraki bir tarih olan 11.08.2011 tarihinde ... Personeli Hizmet Sözleşmesi başlıklı sözleşme ile yönetici olarak davalı ... Şirketinde çalışmaya başlamıştır. Bu halde davacının ... Bankasının Anonim Şirket haline gelerek özel hukuk hükümlerine tabi bir konum almasından sonra işe girmiş olması nedeni ile davaya konu uyuşmazlığın çözüm yeri İş Mahkemeleri olup mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 11/10/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27104, Karar No: 2018/18925, Tarih: 06.11.2018

**4. Ceza Dairesi         2014/27104 E.  ,  2018/18925 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

1-Tehdit fiili, kişinin ruh dinginliğini bozan, iç huzurunu, bilinç ve irade özgürlüğünü ihlal eden bir olgudur. Fiilin mağdur üzerinde ciddi bir korku yaratabilmesi açısından sonuç almaya objektif olarak elverişli, yeterli ve uygun olması gerekir. Ayrıca tehdidin somut olayda muhatap üzerinde etkili olması şart değildir. Bu nedenle mağdurun korkup korkmadığının araştırılması gerekmez.

Tehdit suçunun manevi öğesi genel kasttan ibaret olup suçun yasal tanımındaki unsurlarının bilerek ve istenerek işlenmesini ifade eder. Olayda tasarlamanın varlığı aranmadığı gibi, saikin de önemi yoktur.

Kavga ve tartışma sırasında haksız bir fiilin kendisinde husule getirdiği şiddetli öfke ve elemin (gazabın) failin iradesini etkileyen bir etken olarak kusur yeteneğinde meydana getirdiği azalma nedeniyle koşulları varsa ancak yasal indirim nedeni olarak kabul edilebilmesi olanaklı ise de önceden ilke boyutunda kastı kaldıran ve suçun oluşumunu engelleyen bir husus olarak kabulü mümkün değildir.

Somut olayda, sanığın, müşteki ...'ı ''senin bineceğin otobüsün önünü keseceğim ve kafanı gözünü kıracağım'' diyerek tehdit ettiği, yine elinde silahtan sayılan balta olduğu halde müşteki ...'ın üzerine yürüyerek ''seni öldürürüm seni gebertirim'' şeklindeki sözlerle ...'ı tehdit ettiği iddia olunan olayda, sözlerin ve eylemlerin objektif olarak korkutucu nitelikte bulunması ve tehdit suçunda tasarlama unsurunun aranmaması nedeniyle, eylemlerin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin kabul edilmesi halinde suçun oluşacağı gözetildiğinde, “olayın mahkememizce kardeşler arasında gerçekleşen bir kavga olayı olduğu ve söylenen sözlerin o an kavganın verdiği heyecan ve sinirle söylendiği ” şeklindeki yasal ve yerinde olmayan gerekçeyle beraat kararı verilmesi,

2-Kanıtlar değerlendirildikten sonra, sanık hakkında TCK’nın 106/1-1. maddesi kapsamında kalan eylemi dolayısıyla mahkumiyet karar verilmesi halinde ise;

02/12/2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun’un 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK’nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaştırma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK’nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamında bulunduğu anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda tekrar değerlendirilip belirlenmesinde zorunluluk bulunması;

Bozmayı gerektirmiş, sanık O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 06/11/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/24150, Karar No: 2012/2200, Tarih: 06.02.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/24150 E.  ,  2012/2200 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hırsızlık suçundan sanık ...'nin 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 141/1, 143, 35/2, 62/1, 50/3-1. maddeleri gereğince 1.740 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair Tekirdağ Çocuk Mahkemesinin 23/06/2010 tarihli ve 2009/273 esas, 2010/182 sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığının 12.10.2010 tarih ve 2010/11924/62799 sayılı kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyasının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 01.11.2010 tarih ve 2010/270474 sayılı ihbarnamesiyle Dairemize gönderilmekle incelendi.

MEZKUR İHBARNAMEDE

Dosya kapsamına göre, suç tarihinin 08/11/2009 olduğu olayda, 01/01/1994 doğumlu sanığın suç tarihi itibarıyla 15-18 yaş grubunda yer aldığı dikkate alınarak cezadan 5237 sayılı Kanun'un 31/3. maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiği gözetilmeden fazla cezaya hükmolunmasında isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK.nın 309.maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşılmış olmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

İncelenen dosya içeriğine göre kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarname içeriği yerinde bulunduğundan Tekirdağ Çocuk Mahkemesinin 23.06.2010 tarih ve 2009/273 E, 2010/182 sayılı kararın CMK.nın 309.maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma uygulamaya yönelik olduğundan aynı maddenin 4 fıkrasının (d) bendi gereğince mahkemenin takdiride gözetilerek sanık ... hakkında uygulanan TCK.nun 141/1, 143 ve 35/2.maddeleri uyarınca 3 ay 15 gün hapis cezasından sanığın yaşı nedeniyle TCK.nın 31/3.maddesi uyarınca takdiren 1/3 oranında indirim yapılarak 2 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanık hakkında TCK.nun 62.maddesine göre 1/6 indirim yapılarak sanığın neticeten 1 ay 28 gün hapis cezasına cezalandırılmasına, TCK'nın 50 ve 52. maddeleri uyarınca sanığa verilen hapis cezasının günlüğü takdiren 20 TL'den paraya çevrilmek suretiyle 1.160 TL adli para cezasına çevrilmesine, infazın bu ceza üzerinden yerine getirilmesine, hükümdeki diğer hususların aynen muhafazasına, 06.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/56, Karar No: 2013/940, Tarih: 20.02.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/56 E.  ,  2013/940 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, sıra cetveline konu taşınmaz üzerine, müvekkili tarafından 2009/1043 Esas sayılı dosyadan konulan haczin, sıra cetvelinin ikinci sırasında pay ayrılan T.C. ... A.Ş'nin haczinden önce olduğunu ileri sürerek, alacaklarının birinci sıraya alınarak sıra cetvelinin düzeltilmesinin talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; sıra cetveline konu taşınmaz üzerine şikayetçi tarafından ... ... Müdürlüğü'nün 2009/1043 Esas sayılı dosyasından 03.03.2009 tarihinde haciz konulduğu, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/320 Esas ve 2011/48 Karar sayılı dosyası üzerinden iflasın ertelenmesi davası açılması sebebiyle 05.06.2009 ila ....02.2011 tarihleri arasında borçlu hakkındaki takiplerin durmasına karar verildiği, durdurma kararı süresince hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin işlemeyeceği, bu sebeple şikayetçi vekilinin 03.03.2009 tarihinde haciz talep etmesine rağmen bu haczin düştüğü zannıyla ....05.2011 tarihinde yeniden haciz talep etmesinin ilk haczi ortadan kaldırmayacağı, şikayet olunanın haciz tarihinin 06.03.2009 tarihi olması sebebiyle şikayetçinin haczinden sonra olduğu gerekçesiyle şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin ... ... Müdürlüğü'nün 2009/1043 Esas sayılı dosyasının birinci sıraya alınarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle gerekçeli kararda tarafların ihtiyati hacizlerinin kesin hacze dönüştüğü tarihler yerine, ihtiyati haciz tarihlerinin yazılması doğru değilse de, bunun sonuca bir etkisinin bulunmamasına göre, şikayet olunan vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle gerekçeli kararda tarafların ihtiyati hacizlerinin kesin hacze dönüştüğü tarihler yerine, ihtiyati haciz tarihlerinin yazılması doğru değilse de, bunun sonuca bir etkisinin bulunmamasına göre, şikayet olunan vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

...-Sıra cetveline yönelik şikayetlerde ... Mahkemesi, önüne gelen şikayetleri sonuçlandırmak ve ... müdürüne bu yönde talimat vermekle görevli olup, düzenlenecek yeni sıra cetvelinde sıra cetvelinin hangi ilkelere göre düzenleneceğini belirtmesi, diğer anlatımla alacaklıların ne miktar için hangi sıralarda yer alması gerektiğini saptaması, hukuka uygun olmayan kısımları göstermesi, bu çerçevede işlem yapılması için ... müdürüne talimat vermesi (İİK. m..../I) gerektiğinden, iptal nedenlerinin gerekçede belirtilmesi ve sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, HMK'nın hüküm fıkrasında gerekçeye ait herhangi bir sözün tekrar edilmemesine ilişkin 297/.... maddesine aykırı olarak gerekçe kısmı hüküm bölümünde yeniden tekrar edilmek suretiyle hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, anılan yanlışlığın

giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün HUMK’nın 438/.... maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazının kabulü ile kararın “HÜKÜM” bölümünün ikinci paragrafında yer alan “... ... Müdürlüğü'nün 2009/1043 Esas sayılı dosyasının birinci sıraya alınarak düzeltilmesine'' ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak, yerine “iptaline” yazılmasına, kararın düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5660, Karar No: 2016/9431, Tarih: 09.06.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/5660 E.  ,  2016/9431 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, sigorta prim destek teşvikinden yararlanma hakkı bulunduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde şartı yokluğundan usulden reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, geçmiş dönemlere ilişkin olarak sigorta prim teşviğinden geriye dönük olarak yararlanmak için yapılan başvurunun reddine ilişkin Kurum işleminin iptali istemidir.

Mahkemece, pasif husumet dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

4447 s. İşsizlik Sigortası Kanunun geçici 10. maddesinde düzenlenen prim teşviği uygulaması 6111 s. Kanunun 74.maddesi ile eklenmiş olup 13/02/2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 s. Kanun'un 81/1-(ı) bendinde düzenlenen prim teşviği ise, 5763 s. Kanun'un 24.maddesi ile eklenmiş olup 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Temyize konu uyuşmazlık, davacı şirketin, 6111 sayılı Kanun ile 4447 s. İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenen Geçici 10. madde ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği md. 103/4.f. hükümlerine dayanarak, geçmiş dönemlere ilişkin olarak hatalı şekilde seçmiş olduğu aylık prim uygulamasını düzelterek sigorta prim teşvikinden yararlanmak için yapılan başvurunun, Davalı Kurum tarafından 18.03.2015 tarih ve 2015/10 sayılı İç Genelgesi gerekçe gösterilerek red edilmesi nedeniyle, davalı Kurum kararının iptali ile davacı şirketin anılan yasa ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde ilgili sigorta prim teşviki uygulamasından geçmiş dönemler bakımından yararlanma hakkı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, her ne kadar özel bir yasa ile düzenleme getirilmişse de, bu yasadan yararlanma şartlarını belirleme ve bu hususta işlem tesis etki yetkisi Kuruma bırakılmış olup, teşvik başvurusunun reddi ile Kurum yeni bir muaraza çıkartmıştır.

Hal böyle olunca mahkemece, işin esasına girilip davacı işverenin prim teşvikinden yararlanma hakkına sahip olup olmadığı hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile pasif husumet (davalı sıfatı) yokluğundan davanın reddi yönünde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

09.06.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2955, Karar No: 2019/10484, Tarih: 24.10.2019

**13. Hukuk Dairesi         2019/2955 E.  ,  2019/10484 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 28.03.2007 tarihinde davalı hastanede diğer davalı doktor ... tarafından sağ diz bölgesinden ameliyat edildiğini, ameliyat öncesinde ameliyattan 6 ay sonra futbol oynayabileceğinin söylenmesine rağmen şikeyetlerinin devam ettiğini, 2008 yılı Ağustos ayında bacağına takılan vidanın derisine yapıştığını görüp davalı doktora başvurduğunu ve 09.09.2008 tarihinde ikinci kez ameliyat edildiğini, doktorun iyi olduğunu söylemesi üzerine ertelediği yurtdışı eğitimine gittiğini, ancak orada da şikayetlerinin devam ettiğini ve eğitimi yarıda bırakıp döndüğünü, yeniden bir ameliyat olması gerektiğini öğrendiğini, davalı doktor tarafından yapılan hatalı ameliyat nedeni ile sürekli ağrı çektiğini ve genç yaşta oturarak çalıştığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 200,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın ilk ameliyat tarihi olan 28.03.2007 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve mütesilselen tahsilini istemiştir.

Davalı ... Eğitim Öğretim İşletmeleri ve ... Hizmetleri A.Ş, davanın zamanaşmına uğradığını ve kusur bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiş; diğer davalı cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, bedensel bütünlüğün zarara uğraması nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkin olup; uyuşmazlık, dava tarihi itibariyle dava zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı noktasındadır. Bilindiği üzere, hukuk düzenince korunan kişisel değerlerin tamamı kişilik hakkının konusunu oluşturur. Kişisel değerler, insanın insan oluşu nedeniyle sahip olduğu vücut, ..., yaşam gibi bedensel bütünlüğe bağlı değerler ile ruhsal bütünlük, faaliyet özgürlüğü gibi ruhsal değerleri kapsar.

Maddi ve manevi tazminat istemlerinin bağlı olduğu zamanaşımı süreleri ise 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60.) maddesinde özel olarak düzenlenmiştir.

Tazminat ilişkisinden doğan talepler de hukuki nitelikleri itibariyle bir alacak hakkı olmakla birlikte, kanun koyucu bunları tabi oldukları zamanaşımı süresi yönünden, alacak haklarına ilişkin zamanaşımı süresini düzenleyen TBK'nın 146 ve devamı hükümlerinden ayırmıştır. Ancak, bu ayırma yalnız süreler ve bunların başlangıç anı yönünden olup, zamanaşımının durması, kesilmesi gibi konularda genel hükümler uygulanır (Eren, F.; Borçlar Hukuk Genel Hükümler, ... 2017, s.852).

Tazminat ilişkisinden doğan talepler de hukuki nitelikleri itibariyle bir alacak hakkı olmakla birlikte, kanun koyucu bunları tabi oldukları zamanaşımı süresi yönünden, alacak haklarına ilişkin zamanaşımı süresini düzenleyen TBK'nın 146 ve devamı hükümlerinden ayırmıştır. Ancak, bu ayırma yalnız süreler ve bunların başlangıç anı yönünden olup, zamanaşımının durması, kesilmesi gibi konularda genel hükümler uygulanır (Eren, F.; Borçlar Hukuk Genel Hükümler, ... 2017, s.852).

TBK'nın 72/1. maddesinde "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır." denilerek mülga 818 sayılı BK'nın 60. maddesinde olduğu gibi üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüştür.

Görüleceği üzere, kanunda düzenlenen bu üç çeşit zamanaşımı süresi, sübjektif/nispi nitelikteki iki yıllık "kısa zamanaşımı süresi", objektif /mutlak nitelikteki on yıllık "uzun zamanaşımı süresi" ile olağanüstü nitelikteki "ceza zamanaşımı süresi"dir. Mülga BK'da zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren bir yıl olarak düzenlenen kısa süreli zamanaşımı, yeni TBK'da iki yıl olarak hüküm altına alınmıştır.

Haksız eylemden kaynaklanan tazminat davalarında, özel kanunlarda başka bir zamanaşımı süresi tayin edilmiş olmadıkça uygulanacak olan zamanaşımı süreleri bu süreler olup, bunlar hem maddi hem de manevi tazminat istemi ile açılan davalar hakkında uygulanır.

TBK'nın 72/1. (BK'nın 60/1.) maddesi, özellikle zamanaşımının başlangıç anını belirleyen bir düzenlemedir. Bu düzenlemeye göre tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Burada, uygulamada "kısa süreli zamanaşımı" olarak adlandırılan süre söz konusu olup, sürenin başlangıcı sübjektif bir koşula bağlanmıştır. Çünkü, sürenin başlaması zarar görenin zararı ve tazminat sorumlusu kişiyi öğrenmesi gibi sübjektif bir koşulun gerçekleşmesi ile mümkündür.