muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/5240, Karar No: 2010/6131, Tarih: 10.05.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/5240 E.  ,  2010/6131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine ve orman tahdidine itiraz ile tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi ... ile ... ... mirasçıları tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ...-... Mahallesi 38 ada 10 parsel (Yenileme ile 555 ada 1 parsel sayılı) 105.800 m2 yüzölçümlü taşınmaz, tarla niteliğiyle, Mayıs 301 tarih 12 numaralı sicilden gelen Şubat 1944 tarih 16 numaralı tapu kaydı uygulanarak ve tamamı 105.800 pay kabul edilerek 7/8’i (6433) pay ... ...; 1/8’i (919) pay Salcızade ..., kalan 98.448 pay da ormandan açıldığı ve tapu miktar fazlası olduğu belirtilmek suretiyle Hazine adına tespit edilmiştir.

Tapu malikleri ... ... mirasçıları ve Hikmet ... tarafından 27.12.1962 tarihli dilekçe ile kadastro mahkemesinin 1962/24 sayılı dosyasında tapu kaydına dayanılarak açılan davada Hazine adına yapılan tespitin iptali istenmiştir.

Yine aynı davacılar tarafından Asliye Hukuk Mahkemesinde Hazine aleyhine açılan 1988/291 sayılı davada, Hazine adına tespit edilen taşınmazda 40 yıldır zilyed olunduğu iddiasıyla Şubat 1944 tarih 16 nolu tapudaki Hazine hissenin iptali istenmiştir.

Davanın devamı sırasında yörede 1995 yılında yapılan orman kadastrosu sırasında, taşınmazın “... Devlet Ormanı” olarak sınırlandırılmış, Hazine tarafından Orman Yönetimi aleyhine 6 aylık sürede kadastro mahkemesinde açılan 1997/12 sayılı davada orman sınırlamasının iptali istenmiştir.

... tarafından kadastro mahkemesinde Orman Yönetimi aleyhine açılan 1997/13 sayılı orman kadastrosuna itiraz davasında da, imar planı kapsamında kalan 38 ada 10, 35 ada 1, 2, 3 ve 4, 34 ada 9 ve 14, 33 ada 1, 39 ada 9, 40 ada 7 ve 10 parsellerin orman sınırı içine alınması işleminin iptali istenmiş, 38 ada 10 sayılı parsel dışındaki taşınmazlara ilişkin davalar ayrılmış ve yukarıda sözü edilen 1997/12, 1988/291, 1962/24 sayılı dosyaların tümü 1997/13 numaralı dosya ile birleştirilmiştir. 1999 yılında yapılan imar düzenlemesi sonucu çekişmeli taşınmazın 555 ada 1 parsel numarasını alması üzerine ... ve ... ... imar tapusunda malik oldukları iddiasıyla; ... ... ve ... ise zilyetliğe dayanarak davaya müdahil olmuşlardır.

Mahkemece 11.06.1990 tarihinde yapılan keşif sonucu ... bilirkişi ... ... tarafından hazırlanan raporda gösterilen 8000 m2 bölümün 7/8 payının ... ... mirasçıları; 1/8 payının ... ... mirasçıları adına; geriye kalan 97.800 m2 bölümünde orman niteliğiyle Hazine adına tesciline karar verilmiş, hüküm 20. Hukuk Dairesinin 26.05.2009 tarih 2009/7058-8651 sayılı ilamı ile “... ile ... ... mirasçıları ile müdahil ... ... ve ...'ın temyiz itirazlarının reddi ile 97800 m2’lik kısma yönelik hüküm onanmış; Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazları kabul edilerek 8000 m2’lik kısma yönelik olarak 27.12.1962 gününden beri süregelen davada bir çok kere keşifler yapılarak, uzman bilirkişilerden raporlar alındığı, mahkemelerce verilen hükümlerin bir çok kere

bozulduğu ve çoğunluğu 14. Hukuk Dairesi tarafından verilen bozma kararlarında özellikle, "taşınmazın orman olup olmadığı konusunun yöntemince araştırılarak, orman olmaması halinde davacıların tutunduğu tapu kaydı kapsamı belirlenerek hüküm kurulması" gereğine işaret edildiği, 25.04.1975 tarihli Orman Bakanlığı mütalaası esas alınarak taşınmazın 21.675 m2'sinin makilik, 28.606 m2'sinin meşelik yapıda ise de 1941 yılında kesinleşen orman kadastro sınırları dışında kalması ve meşelik kısmın 3 Hektardan ... olması nedeniyle, 6831 Sayılı Yasanın 1/G maddesi gereğince orman sayılmayan yerlerden olduğu gerekçesiyle verilen hükümlerin Yargıtay’ca bozulduğu, orman kadastro çalışmasına ait 20.12.1995 günlü işe başlama tutanağında "..., Merkez Beldesinde 3116 Sayılı Yasa uyarınca 1941 yılında ... Devlet Ormanı olarak bir orman tahdidi yapılmış ise de sözü edilen orman bugün İmrendere Köyü mülki hudutları dahilinde kaldığından, ... Merkez beldede bu güne kadar başkaca bir orman tahdidi olmadığı" tesbit edilerek 1995 yılında ilk defa orman kadastrosunun yapıldığı, dolayısıyla Orman Bakanlığından alınan mütalaa bu yönüyle doğru olmadığı gibi, uzman bilirkişi raporlarında çekişmeli taşınmazın 1942 tarihli ... fotoğrafları ile 1960 tarihli memleket haritasında yeşil renkli orman alanında kaldığı, eğiminin % 20'lere kadar çıktığı, üzerinde 60 yaşlarında meşe cinsi orman ağaçları bulunduğu bildirilmiştir. Mahkemece bu bulgulara rağmen davacıların tutunduğu tapu kaydının taşınmaza ait olması nedeniyle özel orman olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuştur.

Davacıların tutunduğu Mayıs 1301 tarih 12 nolu sicilden gelen Şubat 1944 tarih 16 numaralı 8 dönüm (tahvilen 7352 m2) yüzölçümlü koru cinsli tapu kaydının doğusu, ... ... oğlu ... ... cadde yolu, batısı ... ... tarlası ve fundalık, güneyi Kaymakçıoğlu ... ve bazen ... ... tarlaları okumakta olup 1/8 payı ... ..., 7/8 payı ... ... adına kayıtlıdır. Keşiflerde bilgisine başvurulan yerel bilirkişi ve tanıklar kuzeydeki yol sınırı dışında, diğer sınırlarda ... isimlerin kimler olduğunu bilmediklerini söyledikleri gibi, taşınmaza komşu olan 38 ada 8, 9, 12 ve 57 parsellere revizyon gösterilen tapu kayıtlarının hiçbiri çekişmeli taşınmazı sınır okumamakta, tapu kapsamı olarak gösterilen 8000 m2 yüzölçümlü bölüme doğu yönde komşu 12 parsele revizyon gören ... 1959 tarih 26 numaralı tapu kaydı dahi batı yönü "öncesi hali iken halen ... ... kullanımındaki yer" olarak açıklamaktadır. Bundan ayrı komşu taşınmazların tümünde fundalık niteliğinde yerler olması ve uygulanan tapu kayıtlarında miktar fazlalığı bulunması nedeniyle, aynen çekişmeli taşınmazda olduğu gibi miktar fazlası bölümler paya yansıtılarak paylı olarak Hazine adına tespit edilmiştir. Yine kuzeyde 39 ada 9 parselin (ve onun devamında bu davadan tefrik edilen 33 ada 1, 34 ada 16, 34 ada 9, 35 ada 1, 2 ve 3 parsellerin) tespiti orman olup, orman kadastrosunda da orman sınırları içinde bırakılmaları nedeniyle Hazine tarafından açılan orman kadastrosuna itiraz davaları reddedilip, Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmekle Kuzey Yön Devlet Ormanı olarak kesinleşmiştir. Yukarıdaki açıklamalardan hareketle, dayanılan tapu kaydının taşınmaza uyduğu kabul edilemez, 5658 Sayılı Yasaya göre bir yerin özel orman olarak sınırlandırılabilmesi için öncelikle, geçerli bir tapu kaydına dayanılarak tasarruf edilmesi ve bu yerin devlet ormanı sınırları içinde ve bitişiğinde olmaması gerekir.Orman kadastro yönetmeliğinin 25. maddesinin (O) bendinde "ormana bitişik olmama" hali, "Devlet ormanlarından tarla, bağ, bahçe gibi kültür arazileri, özel orman, tahsisli mera ve toplu yerleşim alanları, 6831 Sayılı Orman kanununun 1. maddesi istisna bentlerine göre orman sayılmayan arazi çeşitleri, nehir, ırmak, yaz-kış devamlı akan ve yatağı değişmeyen ..., 5658 sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden evvel mevcut olan Devlet Karayolu ve Demiryolu ile kilometrelerce uzanan yarıntı ve kayalıklarla ayrılma" şeklinde ifade edilmiştir. Davacıların tutunduğu tapu kaydı çekişmeli parsele uymadığı bir yana, yukarıda açıklanan kesin sınırlarla bitişik Devlet ormanından ayrılmamaktadır. Bu nedenlerle H.G.K
Yargıtay — Esas No: 2014/27237, Karar No: 2015/1958, Tarih: 27.01.2015

**12. Hukuk Dairesi         2014/27237 E.  ,  2015/1958 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi.... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından, borçlu hakkında genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız icra takibinde, alacaklı itirazın kaldırılması istemiyle icra mahkemesine başvurmuştur.

Genel haciz yoluyla takipte, İİK.nun 62. maddesi uyarınca borçlunun 7 günlük sürede itiraz etmesi halinde aynı kanunun 66. maddesi gereğince takip durur.

İİK.nun 8. ve İcra İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 22/2. maddesi gereğince, icra ve iflas daireleri yaptıkları muamelelerle kendilerine vaki talep ve beyanlar hakkında bir tutanak yaparlar. Sözlü itirazlar ile talep ve beyanların altları ilgililer ve icra müdürü veya muavini veya katibi tarafından imzalanır.

Buna göre ödeme emrine itiraz dilekçesinin icra memuruna havale ettirilip icra tutanağına yazdırılmış olması gerekir. Çünkü ödeme emrine itiraz tarihi, itiraz dilekçesindeki tarih olmayıp, bu dilekçenin icra tutanağına geçirildiği tarihtir (HGK.13.5.2009 tarih ve 2009/12-185 E.-2009/182 K).

Somut olayda, icra dosyasında, borçlu ... tarafından 08/02/2013 tarihli itiraz dilekçesi mevcut ise de, bu itiraz dilekçesinin verildiğine ilişkin icra tutanağında bir kayıt olmadığı gibi, uyap sitemine kaydedilmiş bir itiraz dilekçesine de rastlanmamıştır. Bu durumda İİK'nun 62/1. maddesinde belirtilen yasal sürede borçlu tarafından yapılmış bir itiraz bulunmamaktadır.

Kaldı ki, dilekçe üzerindeki 08/02/2013 tarihi itiraz tarihi olarak kabul edilse dahi, ödeme emrinin tebliğ tarihi 31/01/2013 olduğundan, itiraz 7 günlük süreden sonradır.

Bu durumda, borçlu tarafından süresinde yapılmış bir itirazdan söz edilemeyeceğinden alacaklının itirazın kaldırılmasını istemekte hukuki yararı yoktur.

O halde mahkemece, itirazın kaldırılması talebinin süresinde yapılmış bir itiraz bulunmadığından istemin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde itirazın kaldırılmasına karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ :Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16876, Karar No: 2012/33289, Tarih: 15.11.2012

**12. Hukuk Dairesi         2012/16876 E.  ,  2012/33289 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/04/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasını mutazammın 24.04.2012 tarih, 29906/13603 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Düzeltilmesi istenen Yargıtay ilamıyla bunda atıf yapılan mahkeme kararında yazılı gerekçeler ve dosyada mevcut belgeler karşısında karar düzeltme isteği yerinde görülmediği gibi HUMK. nun 440. maddesinde yazılı dört halden hiç birine de uymadığından İİK.nun 366. ve HUMK.nun 442. maddeleri uyarınca (REDDİNE), takdiren 203,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir yazılmasına, 43.90. TL ilam harcı alındığından karar düzeltme isteyenden başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 15.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8463, Karar No: 2020/4229, Tarih: 08.07.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/8463 E.  ,  2020/4229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge düzenleme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanık hakkında “2009-2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme“ suçundan açılan kamu davasında; sanığın savunmasında, ... ... isimli kişinin kendisine iş verme vaadiyle bazı belgeler imzalattığını daha sonra aramadığını, sahte fatura konusunda bilgisinin bulunmadığını beyan etmesi karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

1-Sahte düzenlendiği belirlenen faturaların temin edilmesi, sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, kendisine ait olmadığını ve ...’e ait olduğunu söylemesi halinde; ismi bildirilen kişinin açık kimlik ve adres bilgilerinin tespiti ile tanık olarak çağrılması, duruşmada CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekin

me hakkı hatırlatıldıktan sonra faturalar gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması,

2-... ... faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını söylemesi halinde sanık bu kişinin temin edilecek yazı ve imza örnekleri ile faturalardaki yazı ve imzaların kime ait olduğu hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

3-Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ya da ...’e ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

a)Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

b)Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

c)Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştiraki bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükmü kurulması,

4-Kabule göre de;

a)Sahte belge düzenleme suçunda her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, ancak aynı takvim yılı içerisinde farklı zamanlarda düzenlenen sahte fatura eylemlerinin bir bütün halinde zincirleme sahte belge düzenleme suçunu oluşturacağı cihetle, her takvim yılındaki eylemlerin ayrı ayrı zincirleme biçimde işlenmiş suçları oluşturacağı gözetilmeden, 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte belge düzenleme suçlarından dava açıldığı halde hangi takvim yılından hüküm kurulduğu da belirtilmeksizin yazılı şekilde tek hüküm kurulması suretiyle eksik ceza tayini,

b)5237 sayılı TCK‟nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun‟un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 08.07.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2019/4687, Karar No: 2019/6533, Tarih: 25.09.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/4687 E.  ,  2019/6533 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen yaşlılık aylığı tespiti ve alacak davası sonucu yerel mahkemece verilen hüküm, Dairemiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş ise de, davacının Anayasa Mahkemesine bireysel başvurusu sonucu, Anayasa Mahkemesince mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararı sonucu mahkemece yeniden verilen kararın temyizen incelenmesi davalı avukatı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1982 Anayasasının 148/1. maddesinde, Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bireysel başvuruları kararı bağlayacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 3 ve 4. fıkralarında;

“(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

Anayasanın 153. maddesine göre de, Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir ve Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesinin diğer kararları gibi bireysel başvuruları inceleyen Bölüm kararları da yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlamaktadır.

2010 yılında Anayasa'nın 148. maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruları karara bağlama yetki ve görevi verilmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde şöyle ifade edilmiştir: "Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, kamu gücü tarafından, temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla bireysel başvuru yolu, pek çok uygar ülkede anayasa yargısının ayrılmaz bir parçası kabul edilmektedir.“

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun "Mahkemenin görev ve yetkileri" kenar başlıklı 3/1-c bendinde Yüksek Mahkemeye “ Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak” görevi verilmiştir.

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

"Esas hakkındaki inceleme" kenar başlıklı 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"... bir mahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin inceleme... bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz."

"Kararlar" kenar başlıklı 50. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez.

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.“

Yine 6216 sayılı Kanun'un "Mahkeme kararları" kenar başlıklı 66/1. maddesine göre, "Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar."

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında Anaya Mahkemesince bireysel başvurular sonucu verdiği kararların hukuki niteliği üzerinde durmak gerekir. Anayasanın 148. maddesindeki değişikliğin gerekçesinde bireysel başvuru yolu, olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmıştır. Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. Bireysel başvuru öncelikle, hakları ihlal edilenlere Anayasa veya yasayla tanınan bir dava türüdür.Anayasa Mahkemesinin kararına göre, “Anayasa’nın 148. maddesinde yer verilen bireysel başvuru yolu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi sadece bir hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespiti davası değil, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlalinin önlenmesi ve bir ihlal tespiti durumunda da bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldıracak veya meydana gelen zararı giderecek şekilde hukuki sonuçlar doğuran bir dava niteliğindedir (AYM 1.3.2012 t. E.2011/59, K.2012/34).

Bireysel başvuru yolu, temyiz veya istinaf benzeri bir başvuru olmadığı gibi, temyiz veya istinaf sonrası olağanüstü bir temyiz fırsatı da değildir. Anayasanın 148/4. maddesinde bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamayacağı belirtilmiş, 6216 sayılı Kanunun 45. maddesinde de aynı hüküm tekrar edilmiştir. Bu kapsamda temyiz ve istinaf aşamalarında, ilk derece mahkemelerinin olayları ve delilleri değerlendirmeleri doğru yapıp yapmadıkları, mahkemelerin yaptığı işlemlerin yasalara uygun olup olmadığı ve yasa kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilirken Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin olayı ve delilleri değerlendirirken, yasa kurallarını uygularken temel hakları ihlal edip etmediklerini ve ihlal varsa bu ihlallerin bireysel başvuru yolu dışında başka bir yolla giderilip giderilemeyeceğini inceler.

6216 sayılı Kanun'un 50/1. fıkrasında; bireysel başvuruların esas incelemesi sonunda başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verileceği, ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurular kapsamındaki yetki ve görevi, hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespitiyle sınırlı olmayıp tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesini de kapsamaktadır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı). Bu kapsamda tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderileceği hükme bağlanmıştır.

Kanun'da, ihlalin ve sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılacağına ilişkin belirleme yapma bakımından Anayasa Mahkemesine geniş bir takdir yetkisi verilmiştir. Bunun tek sınırı 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasının sonunda yer alan Anayasa Mahkemesinin idari eylem ve işlem niteliğinde karar veremeyeceğine ilişkin düzenlemedir. Buna göre anılan sınır, Anayasa Mahkemesinin ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederken idarenin yerine geçerek işlem tesis edemeyeceğini ifade eder. Bireysel başvurunun niteliği dikkate alındığında bu sınırlama sadece idare değil yasama ve yargı organları yönünden de geçerlidir. Mahkeme, ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederek kararı, gerekli işlemlerin tesis edilmesi için ilgili mercilere gönderir. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi kural olarak ihlalin ve sonuçlarının nasıl ve hangi araçlarla ortadan kaldırılacağı hususunda ilgili mercilere takdir yetkisi bırakır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı).