muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/1906, Karar No: 2015/2363, Tarih: 04.11.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2013/1906 E.  ,  2015/2363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl dava “kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği, mirasen intikal, taksim, eklemeli zilyetlik ile imar ve ihya nedenine dayalı tescil”, ve birleştirilen “ elatmanın önlenmesi ” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın feragat nedeniyle reddine dair verilen 13.05.2010 gün ve 2006/162 E. 2010/103 K. sayılı kararın incelenmesi asıl davanın davalıları ... vekili ile ... vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 20.10.2011 gün ve 2011/703 E. 2011/5230 K. sayılı ilamı ile ;

“…Davacılar vekili, imar -ihya, mirasen intikal, taksim ve eklemeli zilyetliğe dayanarak tescil harici bırakılan taşınmazın müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar Hazine ile Ankara Büyükşehir Belediyesi vekilleri ayrı ayrı davanın reddini savunmuşlardır.

Birleşen davada, davacı vekili aynı yerler hakkında ...’ın müdahalesinin önlenmesi isteğinde bulunmuş, 17.11.2008 tarihli keşif sırasında bu talebinden vazgeçmiştir.

Mahkemece, tescil davasının kabulü ile 27.04.2009 tarihli bilirkişi raporunda F harfiyle gösterilen 1976 m2 taşınmazın davacılar adına eşit paylarla tesciline, birleşen davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine vekili ile Ankara Büyükşehir Belediye vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller tüm dosya kapsamından, dava konusu taşınmazın köyün ortak kullanımında olan köy boşluğu olduğu Kadastro Müdürlüğünden bildirilmekle birlikte, bilirkişi raporunda ve komşu parsellere ait dosyalardan taşınmazın tarıma elverişli olmadığından tescil harici bırakıldığı anlaşılmaktadır. Bir yerin imar – ihya yoluyla kazanılması için, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17. maddesinde belirtilen tüm olumlu koşullarının davacılar lehine oluşmuş olması ve olumsuz koşulların ise araştırılması gerekir. İmar-ihyadan söz edebilmek için, kayalık-taşlık, bor, demir girmez, ekilemez arazi vs. gibi yerlerin yoğun emek ve para sarf edilerek tarıma elverişli hale getirilmesi ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihten itibaren 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin davacılar lehine aralıksız, nizasız geçmesi gerekir. Somut olayda özellikle keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar, imar-ihyadan bahsetmemişler sadece davacının 1967 yılından itibaren ahır, samanlık ve ev yapmak suretiyle tasarruf ettiğini bildirmişlerdir. Bilindiği üzere ve kural olarak salt ev, ahır ve samanlık yapmak imar ve ihya sayılmaz ve ekonomik anlamda zilyetlik de sayılmamaktadır. Dairenin ve Hukuk Genel Kurulunun kökleşmiş inançları da bu yoldadır. Öte yandan 23.10.2009 tarihli raporda 1966-1999 tarihli hava fotoğrafları üzerinde yapılan incelemede imar-ihyadan bahsedilmemiş sadece binaların 1999 tarihli hava fotoğrafında mevcut olduğu açıklanmıştır.

Hal böyle olunca, kadastro (tapulama) çalışmaları sırasında köy boşluğu ya da tarıma elverişli olmayan arazi niteliğiyle tescil harici bırakılan taşınmazda ev ve benzeri tesisler yaparak tasarruf edilmiş olması imar-ihya ve ekonomik amaca uygun zilyetlik sayılamayacağından davanın reddine karar verilmesi gerekirken 27.04.2009 tarihli krokide F harfi ile gösterilen 1976 m2'lik taşınmaz için davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

Kabul şekline göre; dava TMK.nun 713/1 maddesine göre açılmış tescil davasıdır. Aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca Hazine ve Belediyenin yasal hasım olmalarına rağmen harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmuş olmaları da yasaya aykırıdır…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Asıl dava; imar -ihya, mirasen intikal, taksim ve eklemeli zilyetliğe dayanarak tescil harici bırakılan taşınmazın davacılar adına tescili, birleştirilen dava mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi isteğine ilişkindir.

Asıl davada davalılar davanın reddini savunmuşlar, birleştirilen davada davacı davasından feragat etmiştir.

Mahkemece; asıl davanın kabulüne birleştirilen davanın feragat nedeniyle reddine dair verilen karar, asıl davanın davalılarının talepleri üzerine Özel Daire tarafından yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, Mahkemece davanın esasına yönelik bölümü bakımından önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararı asıl davanın davalıları ... vekili ile ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK)nun 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17.maddeleri uyarınca kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile imar ve ihya koşullarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği varılacak sonuca göre de davanın kabul edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü açısından, öncelikle, imar ve ihya ile taşınmaz kazanma koşullarının irdelenmesinde yarar vardır.

Kural olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerin olağanüstü zamanaşımı veya başka bir yoldan kazanılması ve tapu siciline tescil edilmeleri mümkün değildir. Ancak Devletin hüküm ve tassarrufu altındaki yerlerle ilgili düzenlemeye yer veren Türk Medeni Kanunu(TMK)'nun 715. maddesinin son fıkrasında, sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tabi olduğu açıklanmıştır.

Nitekim; 10.10.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3402 sayılı kadasro Kanunu(KK)'nun 17. maddesinde imar ve ihya kurumuna yer verilmiş ve bu yoldan taşınmaz kazanılması imkanı getirilmiştir.

3402 sayılı Kanun'un " İhya edilen taşınmaz mallar" başlığını taşıyan 17. maddesi:

Nitekim; 10.10.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3402 sayılı kadasro Kanunu(KK)'nun 17. maddesinde imar ve ihya kurumuna yer verilmiş ve bu yoldan taşınmaz kazanılması imkanı getirilmiştir.

3402 sayılı Kanun'un " İhya edilen taşınmaz mallar" başlığını taşıyan 17. maddesi:

"Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14 üncü maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde hazine adına tespit edilir.

İl, ilçe ve kasabaların imar planının kapsadığı alanlarda kalan taşınmaz mallarda bu hüküm uygulanmaz."

Hükmünü içermektedir.

Anılan madde ile orman sayılmayan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerin, aynı Kanunun 14. maddesinde yazılı koşulların gerçekleşmesi halinde imar ve ihya yoluyla kazanılması olanağı sağlanmıştır.

Hemen belirtmek gerekir ki, 3402 sayılı Kanun'un 17. maddesi aynı Kanunun 33/3. maddesi gereğince genel hüküm niteliğinde olup, Kadastro Kanunu'nun uygulandığı yerler dışında bulunan taşınmazlar hakkında da uygulanır.

Bir yerin imar-ihya ile kazanılabilmesi için öncelikle taşınmazın orman sayılmayan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerden olması gerekir. Kamu hizmetine tahsis hukuken olabileceği gibi fiilen de olabilir. Kamu hizmetine tahsis edilmeyen, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşlık, orman sayılmayan çalılık, makilik ve fundalık gibi topraklar imar ve ihyaya müsait olan yerlerdir. Makilik ve fundalık yerler orman toprağı ise imar ve ihya ile kazanılması mümkün değildir. Zira kanun koyucu Anayasa'nın 169 ve 170. maddelerini gözeterek ormanların imar ve ihya ile kazanılmasını yasaklamıştır.

Aynı ilkenin bir sonucu olarak, 3402 sayılı Kanun'un 16/A maddesinde belirtilen hizmet malları, 16/B maddesinde belirtilen orta malları, yollar, meydanlar ile 16/C ve 16/D maddelerinde belirtilen taşınmazların imar ve ihya ile kazanılması mümkün değildir.

Yabani zeytinlik alanları, kural olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdendir. Ancak bu yerlerin koşulları oluştuğu takdirde imar ve ihya ile kazanılması mümkündür. Nitekim 11.06.1958 gün ve 1958/8 E., 1958/7 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında bu tür yerlerin para ve emek harcanmak suretiyle zeytinlik haline getirilmelerinin imar ve ihya sayılacağı kabul edilmiştir.

Nehir ve çay gibi akarsuların eski(terk edilmiş, metruk) yatakları, kural olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdendir. Ancak bu yerlerin koşulları oluştuğu takdirde imar ve ihya ile kazanılması mümkündür. Buna karşılık aktif nehir, çay yatakları etki alanında bulunan yerlerin imar ve ihya ile kazanılması mümkün değildir (HGK'nun 02.10.1996 gün ve 1996/20-429 E., 1996/643 K.; 18.02.1998 gün ve 1998/4-122 E., 1998/138 K. sayılı ilamları).

Nehir ve çay gibi akarsuların eski(terk edilmiş, metruk) yatakları, kural olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdendir. Ancak bu yerlerin koşulları oluştuğu takdirde imar ve ihya ile kazanılması mümkündür. Buna karşılık aktif nehir, çay yatakları etki alanında bulunan yerlerin imar ve ihya ile kazanılması mümkün değildir (HGK'nun 02.10.1996 gün ve 1996/20-429 E., 1996/643 K.; 18.02.1998 gün ve 1998/4-122 E., 1998/138 K. sayılı ilamları).

İmar ve ihya ile edinilebilecek taşınmazın niteliği yanında, tapuda kayıtlı olmaması da gerekmektedir. Tapuda Hazine ya da gerçek ve tüzel kişiler adına kayıtlı taşınmazların imar ve ihya ile kazanılması mümkün değildir.

Bir yerin imar ve ihya ile kazanılması için taşınmazın emek ve para sarfedilerek tarım arazisi haline getirilmesi gerekir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bir taşınmazın tarım arazisi haline getirilmesi halinde imar ve ihyadan söz edilebilir. Ekime, dikime ve ürün yetiştirmeye müsait olmayan yerler ihya edilecek taşınmazlardır.

Emek ve masraf gerektirmeyen, zilyetliğin sürdürülmesi seviyesindeki çalışmalar, taşınmazın daha verimli hale getirilmesi gibi çalışmalar imar ve ihya sayılmaz. Tarım arazisi niteliğindeki bir yerin verimini artırmak amacıyla toprak takviyesi yapmak da imar ve ihya sayılmaz. Ancak Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bir yerin emek ve para sarf edilerek tarım toprağı haline getirdikten sonra güçlendirmek amacıyla yapılan işlemler ihya olgusu içinde kabul edilmelidir.

Tarıma elverişli yerler üzerinde yapılan çalışmalar ihya değildir. Bu tür yerlerin ihyaya gerek olmaksızın, TMK'nun 713/1 ve Kadastro Kanununun 14. maddeleri gereğince kazanılmaları mümkündür.

Taşınmaza tarım arazisi niteliği kazandırmayan uğraşlar, meydana getirilen eserler Kadastro Kanununun 17. maddesi kapsamında imar ve ihya olarak kabul edilemez.

Maddi olgu olan imar ve ihya her türlü delil ile kanıtlanabilir. Her somut olayın özelliğine göre, yerel bilirkişi, tanık beyanları, teknik bilirkişi raporları gibi deliller imar ve ihyanın kanıtlanmasında kullanılabilir.

İmar ve ihya tek başına taşınmazın mülkiyetinin kazanılması için yeterli bir olgu değildir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesindeki yollama gereğince aynı Kanunun 14. maddesinde belirtilen zilyetliğin nizasız fasılasız ve malik sıfatıyla 20 yıldan fazla sürmesi gerekmektedir. 20 yıllık süre imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten itibaren hesaplanır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde:

Davacılar vekili, imar -ihya, mirasen intikal, taksim ve eklemeli zilyetliğe dayanarak tescil harici bırakılan taşınmazın müvekkilleri adına tescili istemiyle 10.04.2006 tarihinde eldeki davayı açmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde:

Davacılar vekili, imar -ihya, mirasen intikal, taksim ve eklemeli zilyetliğe dayanarak tescil harici bırakılan taşınmazın müvekkilleri adına tescili istemiyle 10.04.2006 tarihinde eldeki davayı açmıştır.

Dava konusu taşınmaz, 1956 yılında yapılan kadastro çalışmaları sonucu köy boşluğu olarak tescil harici bırakılmıştır. Köy orta malı değildir. Bu nitelikteki bir taşınmaz imar ve ihya edilebilir. Taşınmazın tamamı 1976 m2 olup, bunun 358 m2'si ev ahır ve benzeri tesisler inşa edilerek, 1618 m2'si ise meyve bahçesi olarak tasarruf edilmektedir. Ev ve diğer binalar hava fotoğraflarına göre 1999 yılında inşa edilmiştir. Binalar inşa edilmeden önce ev ve diğer binaların bulunduğu bölüm de mahalli bilirkişi ve tanık ifadelerine göre 1967 yılından itibaren aralıksız ve malik sıfatıyla ihya edilmek suretiyle zilyet olunan alan içinde kalmaktadır. Binalar ve meyve bahçesi ekonomik ve fiziki bütünlük arz etmektedir. Binalar taşınmazın meyve bahçesi vasfını yok etmemiştir. Ziraat mühendisi bilirkişinin raporuna göre de keşif tarihi itibariyle kavak ve ceviz ağaçlarının yaşları 20 yılın üzerindedir.

Şu durumda mahkemece, yeniden keşif yapılarak, dava tarihinden 20 yıl geriye doğru gidilerek memleket haritası getirtilip uygulanmak suretiyle dava konusu taşınmazın zilyetlikle kazanılmaya elverişli olup olmadığı, elverişli ise davacılar yararına imar ihya ile kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

Yukarıda açıklanan bu değişik nedenlerle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Asıl davanın davalıları ... vekili ile ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen değişik nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine 04.11.2015 gününde yapılan ikinci görüşmede oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11815, Karar No: 2016/4739, Tarih: 21.03.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/11815 E.  ,  2016/4739 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 04/08/1981-06/05/1994 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum vekili ve E.. D.. tarafından

temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalı işyerinde 04.08.1981 ile 1994 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne hükümde yazılı şekilde karar verilmişse de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Dosya içeriğinden; işverence davacı adına düzenlenen 4.8.1981 tarihli işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği ve 04.08.1981-01.09.1981 , 01.05.1985-31.07.1985 , 1.7.1986-31.7.1986,18.06.1990-14.11.1990, 01.07.1991-30.11.1991, 22.06.1992-14.07.1992 tarihleri arasında davalıya ait sicil numaralı işyerinden çalışmasının Kuruma bildirildiği, tespiti istenen dönemde davacının dava dışı işyerlerinden bildirilen hizmetleri bulunduğu, mahkemece uygulama çiftliğinde çalışan amir,şef ve müdürler tespit edilerek hayatta olanların dinlendiği, bordro tanıklarının dinlenildiği ancak tanıkların nizalı dönemin tamamında çalışmış kişiler olmadığı,davacı ile arasında imzalanan mevsimlik iş sözleşmelerinin dosyada bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Nitekim davacıya ait kimi çalışmaların resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır. Bunun dışında davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Yapılacak iş; nizalı dönemin tamamında çalışması geçen tanıkları tespit edip res'en dinlemek, bu kişilerin beyanları ile yetinilmediği takdirde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almaktır.

Öte yandan davalı işyeri kamu kuruluşu olduğundan, davacının anılan çalışmalarının, gerçekten olup olmadığını davalı kamu kuruluşunun kayıt ve ücret bordrolarından saptamak, imzalı ücret bordrolarını, işçiyle imzalanan hizmet akdini, işe başlatılmasına ilişkin makam olurunu, işyeri şahsi sicil dosyasını getirtmek, bu tür belgelerde noksanlık varsa, bunun nedenini, ücretin nasıl ödendiğini araştırmak, ancak davalının ücret ödemesine ilişkin belgelerin bulunmaması ile ilgili haklı nedeninin olması halinde iddianın tanık sözleri ile ortaya konulabileceğinden, işveren kuruluşun davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür gibi yetkili kişilerini dinleyerek ve davacının çalışmasının mevsimlik olup olmadığı hususunu da araştırarak sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11341, Karar No: 2016/9402, Tarih: 14.04.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/11341 E.  ,  2016/9402 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı iş yerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız ve geçersiz olarak sona erdirildiğini, fesih yazısının gerçekleri yansıtmadığını, feshin gerçek nedeninin sendika seçme özgürlüğünü engellemek olduğunu beyanla, feshin geçersizliğinin tespitine ve işe iadesine, işe başlatmama şartına bağlı olmaksızın 6356 sayılı Yasanın 25. maddesi en az bir yıllık ücreti tutarında tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, bazı işçilerin işyerinde işi bırakma ve yasa dışı direniş yaptığını, üretimin yavaşlamasına ve hatta durma noktasına sebep olunduğunu, bazı işçilerin devamsızlıkta bulunduğunu, bu nedenlerle iş sözleşmelerinin haklı olarak feshedildiğini, bazı işçilerin ise işten çıkarılan arkadaşları işe alınmadığı sürece işbaşı yapmayacaklarını bildirerek işyerinden ayrıldıkları gerekçesiyle işbu davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, ...nın Toplu İş Sözleşmesini yaptığı ancak sözleşmeyi yaparken işçiler tarafından işçilerin haklarının korunmadığının düşünüldüğü, bu nedenle davacı ve arkadaşlarının ...ndan istifa ederek ...na üye olmaya başladıkları, bu durumun işveren tarafından kabul edilmediği, davacı ve arkadaşlarının tekrar ...ndan istifa ederek yeniden ...na geçmesinin istenildiği, hayatın olağan akışına göre bir iş yerinde durduk yerde birçok işçinin iş sözleşmesinin işe ihtiyaç olduğu halde feshedilmeyeceği, tüm işçilerin iş sözleşmesinin feshedilmelerinin ...ndan istifa ederek ...na üye olmaya başladıklarından sonra gerçekleştiği, bir kısım işçilerin fabrikaya giriş kartlarının iptal edildiği, eylemle fesih yapıldığı, sendikalardan gelen cevabi yazı ve tanık beyanları ve dosya kapsamından davalının, davacı işçiyi sendika değiştirdiği için sendikal hakkını kullanmasından doğan taleplerinden dolayı işten çıkardığı gerekçesiyle feshin geçersizliğinin tespitine ve 6356 sayılı yasanın 25./5 maddesi gereğince davacı işçinin başvurusu veya işveren tarafından işe başlatılıp başlatılmama şartının aranmaksızın işe başlatmama tazminatı bir yıllık ücret tutar olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davalıya ait işyerinde 30/12/2014 tarihinde işyerinde örgütlü olan ... ile bağıtlanan 01/09/2014 – 31/08/2017 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi mevcuttur.

İşyerinde Mayıs 2015 döneminde bazı işçilerin ...ndan istifa ederek ...na üye oldukları bu arada işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmelerinden yararlanmak için dayanışma aidatı dilekçesi verdikleri dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğine göre işyerinde 690 civarında işçinin toplu eylemlere katıldığı ileri sürülmesine rağmen 240 civarında işçinin iş sözleşmesi değişik nedenlerle feshedilmiş olup, toplu eylem nedenine dayalı fesihler bakımından davalı işverence eşit davranma borcuna aykırı davranıldığı anlaşılmaktadır. Davalı işveren, eyleme katılan tüm işçiler arasında davacı işçinin eyleme katılarak üretimi aksatan, aksatmaları konusunda çalışanları tehdit eden ve eylemleri yönlendiren konumunda olduğunu yöntemince kanıtlayamamıştır. Bu itibarla işverence yapılan feshin haklılığından söz edilmesi mümkün değildir. Ancak işverenin eşit davranma borcuna aykırı davranması, geçerli nedeni ortadan kaldırmamaktadır. Sendikal neden ve geçerli neden yönlerinden gerekli araştırma yapılmalıdır. Davacı işçiler bakımından feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı ve dahi sendikal nedenin varlığı noktasında yapılan inceleme ve değerlendirmeler yeterli değildir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, davalı işyerinde çalışan sayısı, her iki sendikaya üye olan ve üyelikten istifa eden işçi sayıları, dayanışma aidatı dilekçesi veren işçilerin sayısı, halen işyerinde ...na üye işçi olup olmadığı gibi hususlar değerlendirilmelidir. İşverenin yaptırmış olduğu mahkeme ve noter tespitleri ile işçilere gönderilen SMS yazıları ve tanık beyanları dikkate alınarak, işveren tarafından işçilerin sendika seçme özgürlüğüne müdahale edip etmediği belirlenmelidir. İşverence işçilerin sendikal özgülüklerine müdahalede bulunulmadığı belli bir sendika yararına veya aleyhine bir tutum izlenmediği belirlenirse, aşağıda belirtilen fesih nedenlerine göre geçerli nedenin mevcut olup olmadığı ortaya konulmalıdır. İşverenin sendikayı seçme özgürlüğüne çeşitli yöntemlerle doğrudan veya dolaylı olarak müdahalede bulunduğu belirlendiğinde, kural olarak işçilerin buna karşı toplu eylem hakkının varlığından söz edilebilir. Ancak işverence işçilerin belli bir sendikaya üye olma veya olmama noktasında yönlendirdiğini tespiti halinde dahi, işçilerin buna karşı tepkilerini barışçıl ve demokratik bir biçimde ortaya koyup koymadıkları değerlendirilmeli ve ölçülü şekilde kullanılıp kullanılmadığı ele alınmalı sonucuna göre feshin geçerli olup olmadığı belirlenmelidir.