muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/32095, Karar No: 2014/36235, Tarih: 01.12.2014

Temyiz aşamasında davalı tarafından sunulan iddianameye göre davacının da aralarında bulunduğu 338 kişi hakkında Ağır Ceza Mahkemesi’ne “7 adet depo sahibi şüphelinin müşteki firma çalışanları olan diğer şüphelilerin bilgisi ve isteği dahilinde onların satmadıkları ilaçları eczanelere satmış gibi göstererek müşteki firma ile anlaşmalı IMS İstatistik isimli firmaya yanlış ve yanıltıcı bilgiler verdikleri, ardından müşteki firmaya gerçek satış bilgilerini geçtikleri, bu şekilde ilk bildirimlerle tıbbi tanıtım temsilcilerinin haksız prim ödemesi almalarını sağladıkları, ardından gerçek rakamları üzerinden kendilerinin de müşteki firmadan prim ödemesi aldıkları, bu hususun evrak içerinden mevcut 3 ayrı inceleme raporu ve bir kısım tıbbi tanıtım temsilcilerinin beyanlarında da anlaşıldığı” gerekçesi ile nitelikli dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçundan kamu davası açılmıştır.

Her ne kadar fesih bildirimi ile dava açıldığında tıbbi tanıtım temsilcisi olan ve bu nedenle sadece tanıtım görevi olan davacının IMS verileri üzerinde doğrudan yetkisi yok ise de sonuçta davacı bu veriler üzerinden prim almakta ve performans değerlendirmesine tabi tutulmaktadır. Kısaca davacının bu sanal satış nedeni ile menfaat temin ettiği, davalının ise zarar gördüğü açıktır. Davacı hakkında kamu davasının açılmasına neden olacak kadar emare kabul edilmiştir. Davacının menfaat temin etmesi ve davalının zarar görmesi neden ile taraflar arasında güven ilişkisinin zedelendiği, iş ilişkisinin olumsuz etkilendiği, davalı işveren açısından en azından fesih tarihi itibari ile geçerli nedenleri bulunduğu anlaşılmaktadır. Geçerli olan bu feshin daha ağır olan haklı neden niteliğinde olup olmadığı açılan kamu davasının veya davacı tarafından açılacak kıdem ve ihbar tazminatı davasının sonucunda ortaya çıkacaktır. Davalı işverenin iş sözleşmesini feshetmesi geçerli nedene dayandığından, davanın reddi yerine yazılı gerekçe ile kısmen kabulü hatalı olmuştur.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 190.30 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500,- TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kesin olarak 01.12.2014 oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8219, Karar No: 2015/21029, Tarih: 23.11.2015

**8. Hukuk Dairesi         2015/8219 E.  ,  2015/21029 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Hatay İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/11/2012

NUMARASI :

DAVACI : Z.. Y..

DAVALI : K.. Ş.. vs.

DAVA TÜRÜ : İstihkak

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Davacı 3. kişi vekili, Hatay 2. İcra Müdürlüğü'nün 2010/... Esas sayılı dosyası ile haczedilen menkullerin bir başka icra dosyasında açık arttırma ile satışa çıkartıldığını ve yapılan ihale ile işbu menkullerin alacağına mahsuben müvekkili tarafından satın alındığını, menkulleri muhafaza edecek mekan temin edemediğinden taşınırları yer temin edilinceye kadar satış yapılan mahalde bıraktığını, mahcuzların müvekkiline ait olduğunu bildirerek menkuller üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı alacaklı S.. Ç.. vekili, 3. şahsın istihkak iddiasının yersiz olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ihale ile yapılan satışın muvazaalı olduğunu, satın alınan malların borçlu yedinde bırakılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunmuştur.

Davalı borçlu K. Süt Ür. Ltd. Şti. yetkilisi; haczedilen menkul malların Z.. Y..'a ait olduğunu, davaya karşı bir diyeceklerinin olmadığını beyan etmiştir.

Mahkemece davacı 3. kişi tarafından mahcuzların açık arttırma yolu ile satın alındığının sabit olduğu, davacı Z.. Y..'ın borçlu Y. K. hakkında şikayetçi olması sebebiyle borçlu Yusuf Kuşak hakkında atılı suçlardan kamu davası açılmış olması da göz önüne alındığında muvazaalı bir satışın bulunmadığı kanaatine varılarak bilirkişi raporunda Z.. Y..'ın ihaleden satın aldığı menkuller olarak belirtilen menkuller bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı alacaklı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazının reddi gerekmiştir.

2-Mahkemece hüküm kısmında Z.. Y..'ın ihaleden satın aldığı menkuller olarak belirtilen menkullere ilişkin haczin kaldırılmasına karar verilmiş olmakla birlikte haczin kaldırıldığı menkullerin hangileri olduğu liste halinde hüküm kısmında belirtilmeyip, bilirkişi ek raporuna atıf yapılmakla yetinilmesi HMK'nun 297. hükmüne uygun olmayıp, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.(HUMK 438/7, HMK 370/2)

-//-

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenle; hüküm fıkrasının ilk bentteki "menkullerin" ifadesi çıkarılarak yerine,

-//-

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenle; hüküm fıkrasının ilk bentteki "menkullerin" ifadesi çıkarılarak yerine,

“1. Tamtaş marka siling(ambalaj) makinası, kırmızı-gümüş renk, kullanılmış 1 adet

2. Milkol marka 2,5 tonluk soğutmalı kazan gümüş renkli, kullanılmış 4 adet

3. Milkol marka pastarizatör gümüş renkli, kullanılmış 1 adet

4. STK marka yoğurt vakum makinesi gümüş renkli, kullanılmış 1 adet

5. Ay Su marka çiftli ayran dolum makinesi 300 cclik gümüş renkli, kullanılmış 1 adet

6. Ay Su marka 200 cclik rotary 4 lü dolum makinesi gümüş renkli 1 adet

7. Odmez Co marka homojenizatör gümüş renkli, kullanılmış, 1 adet

8. Öner seperatör marka krema seperatörü, gümüş renkli, 2006 model, 200058 seri no 1 adet

9. STK marka gümüş renkli kaynama kazanı, 2 tonluk 1 adet

10. Milkol marka 2 tonluk kaynatma makinesi gümüş renkli, kullanılmış, 1 adet

11. Milkol marka sip tankı gümüş renkli, kullanılmış, 3 adet

12. Milkol marka 2,5 tonluk krom soğutma tankı, gümüş renkli, 1 adet

13. Tomson marka, vidalı kompresör, kırmızı renkli, tahmini 100lük1 adet

14. Buhar kazanı (kömürlü)1 adet

15. Soğuk hava deposu (faal, dış üniteleri ile birlikte)1 adet

16. Aksa marka Jeneratör 150 KW 1 adet

17. Milkol marka terazili krom tekne1 adet

18. Video Jel püskürtmeli krom tarih makinesi 1 adet

19. Komsan marka bej renkli 10 barlık kompresör1 adet

20. Eritme kaşar makinesi krom markasız 1 adet

21. 1000 kg.'lık markasız krom tekne 2 adet

22. 300 ltlik kaynatma kazanı cidarlı markasız1 adet

23. Electra marka 12000 Btu Split klima 1 adet

24. 1'i ikili, 2'si tekli siyah renkli suni deri döşemeli büro koltuk takımı 1 takım

25. 2,20 uzunlukta (yaklaşık) mobilya müdür masası 1 adet

26. 37 ekran Shov marka televizyon 1 adet

27. 55 ekran Beko marka renkli televizyon 1 adet

28. Dört kapılı, iki kapı camlı mobilya kitaplık" yazılmasına; davalının sair temyiz itirazlarının (1) nolu bentte belirtilen nedenlerle reddi ile, kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine

ve 863,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 23.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2013/22980, Karar No: 2014/1068, Tarih: 23.01.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/22980 E.  ,  2014/1068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Şanlıurfa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/10/2011

NUMARASI : 2010/145-2011/903

Hazine ile S.. D.. ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair Şanlıurfa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 14.10.2011 gün ve 145/903 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı S.. D.. vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine vekili, dava konusu 837 nolu parsel hakkında davalıların murisi B. Y.'in Şanlıurfa 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/1417 Esas sayılı dosyasında TMK'nun 713/2. maddesinde düzenlenen tapu malikinin kim olduğunun bilinmemesi hukuki sebebine dayalı olarak açtığı tescil davasının kabulüne dair verilen Yerel Mahkeme kararının Yargıtay'ca bozulduğunu, bahsi geçen dosyada bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam edildiğini, bu yargılama devam ederken B. Y. mirasçılarının 24.08.2009 tarihinde tapu işlemlerine mahsus ilmuhaber isimli bir belgeye dayanarak tapu malik hanesindeki "Ö. D. oğlu H. Mirasçıları" ibaresine "Y. o." ibaresinin eklenmesini sağladıklarını ve böylelikle dava konusu 837 nolu parseli muris Bedriye Yeşil mirasçıları adına 28.08.2009 tarih ve 11319 yevmiye numarası ile intikal ettirdiklerini, 16.10.2009 tarihinde de davalılardan S.. D..'e gerçek değerinin çok altında satış yapmak suretiyle devrettiklerini, yapılan tescil işlemlerinin yolsuz olduğunu ileri sürerek 837 nolu parselde usul ve yasaya aykırı tesis olunan yolsuz tescilin iptaline ve taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı S. D. vekili, vekil edeninin iyi niyetli 3. kişi olduğunu açıklayarak vekil edeni yönünden davanın reddini savunmuştur.

Davalılar S.. D.., Z. Y. ile A.Y. dışındaki davalıların vekili, açmış oldukları dava devam ederken kayıt maliki ile miras ilişkisi olduğunun anlaşıldığını, kayıt düzeltme yapıldığını, tapudaki yanlışlığın tapu sicil tüzüğüne göre düzeltilmiş olduğunu, ortada yolsuz tescil bulunmadığını, Hazine'nin dava konusu yerle bir ilgisinin olmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Diğer davalılar Z. Y. ve A. Y., cevap dilekçesi sunmamış, yargılama oturumlarına katılmamışlardır.

Mahkemece; davanın kabulüne, dava konusu 837 parsel sayılı taşınmazın davalı S.. D.. adına olan tapu kaydının iptali ile TMK'nun 501. maddesi gereğince davacı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline kara verilmesi üzerine; hüküm, davalı S.. D.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Diğer davalılar Z. Y. ve A. Y., cevap dilekçesi sunmamış, yargılama oturumlarına katılmamışlardır.

Mahkemece; davanın kabulüne, dava konusu 837 parsel sayılı taşınmazın davalı S.. D.. adına olan tapu kaydının iptali ile TMK'nun 501. maddesi gereğince davacı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline kara verilmesi üzerine; hüküm, davalı S.. D.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan yargılama hüküm kurmaya yeterli değildir. Dosyada mevcut olan bilgi ve belgelere göre; davacı Hazine vekili tarafından, dava konusu 837 sayılı parselin kadastro tespit malikinin mirasçılık belgesinin verilmesi hakkında Şanlıurfa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/614 Esas sayılı dosyasında açılan davanın derdest olduğu anlaşılmaktadır. Bahsi geçen dava sonucunda elde edilecek mirasçılık belgesi, dava konusu 837 nolu parselin tapu kayıt maliki "ölü D. oğlu H. mirasçıları"nın mirasçılarını tespit edeceği; davacı Hazine'nin ve davalıların mirasçı olup olmama durumlarını açıklığa kavuşturacağı, bu nedenle verilecek karar eldeki davanın sonucunu etkileyebileceğinden; Hazine'ce Şanlıurfa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/614 Esas sayılı dosyasında açılan mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davanın eldeki dava bakımından bekletici mesele yapılması gerekirken, sözü edilen dava dosyasının sonucu beklenmeden hüküm kurulması bozma nedenidir.

Davalı S.. D.. vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, işin esasına yönelik hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 23.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1419, Karar No: 2019/2293, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2017/1419 E.  ,  2019/2293 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25964, Karar No: 2016/2634, Tarih: 11.02.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/25964 E.  ,  2016/2634 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, davalıdan temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 11/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/28121, Karar No: 2021/2979, Tarih: 15.03.2021

**19. Ceza Dairesi         2019/28121 E.  ,  2021/2979 K.**

**"İçtihat Metni"**

Silahla tehdit ve cinsel taciz suçlarından sanık ...'in beraatine, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve 5729 sayılı Ses ve Gaz Fişeği Atabilen Silahlar Hakkında Kanun'un 3/1. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı ise hakkında 500,00 Türk lirası adli para cezası uygulanmasına dair Saray (Tekirdağ) Asliye Ceza Mahkemesinin 16/02/2015 tarihli ve 2014/463 esas, 2015/97 sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 08/04/2019 gün ve 2609 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15/04/2019 gün ve KYB-2019-39192 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, sanığın üzerine atılı 5729 sayılı Ses ve Gaz Fişeği Atabilen Silahlar Hakkında Kanun kapsamına giren yasak silah taşımak eyleminin anılan Kanun'un 4/2. maddesinde yer alan "Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarındaki yasaklara aykırı davranışta bulunanlara beşyüz Yeni Türk Lirası, dördüncü fıkrasındaki yasaklara aykırı davranışta bulunanlara beşbin Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir. Ayrıca bu silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir." şeklindeki düzenlemeye ve kabule göre idarî para cezasını gerektirdiği cihetle, sanığın idari para cezası yaptırımıyla cezalandırılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde 500,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;

Saray (Tekirdağ) Asliye Ceza Mahkemesinin 16/02/2015 tarihli ve 2014/463 esas, 2015/97 sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair merci Çorlu 2. Ağır Ceza Mahkemesi' nin 08/05/2015 tarihli ve 2015/356 değişik iş sayılı kararı aleyhine kanun yararına bozma yoluna gelinip gelinmeyeceği,

Hususunun takdiri için, dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3091, Karar No: 2012/4297, Tarih: 19.06.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/3091 E.  ,  2012/4297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, müvekkilinin de alacaklı olduğu...'a ait aracın satışından elde edilen paranın ... İcra Müdürlüğü'nün 2011/25 sayılı dosyasında düzenlenen 12.12.2011 tarihli sıra cetveli ile paylaştırıldığını, sıra cetvelinde 2.sırada yer aldıklarını, ancak ... 5.İcra Müdürlüğü'nün 2011/3719 sayılı dosyasında İ.İ.K'nın 100.maddesine göre alacak miktarı bildirilirken faiz ve masrafların hariç tutulduğunu, bu durumda paylaştırmayı yapan icra dairesinin faiz ve masraflar dahil alacak miktarını yeniden sorması gerekirken mevcut bilgilere göre sıra cetvelinin düzenlendiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan vekili, şikayetin yedi günlük hak düşürücü süre içinde yapılmadığını, alacak miktarına itiraz edildiğinden şikayetin görevsiz mahkemeye yapıldığını, icra müdürünün işlemi şikayet edildiğine göre kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, verilen bilgilere göre sıra cetvelinin düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, tarafların iddia ve savunmaları ile dosya kapsamına göre, şikayetçinin dosyasında İ.İ.K.'nun 100.maddesine yapılan bildirimde faiz ve masraf hariç alacak tutarının gösterildiği, icra müdürlüğünce tüm alacak miktarı sorulmadan eksik bilgiye dayanılarak sıra cetvelinin düzenlendiği gerekçesi ile, şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, şikayet olunan vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nun 366.maddesi uyarınca ONANMASINA, alınması gereken harç peşin yatırıldığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 19.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/49821, Karar No: 2010/5152, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/49821 E.  ,  2010/5152 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, yazılı bir fesih bildirimi yapılmadığı, işçilerin son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.