muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/11331, Karar No: 2016/9392, Tarih: 14.04.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/11331 E.  ,  2016/9392 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı iş yerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız ve geçersiz olarak sona erdirildiğini, fesih yazısının gerçekleri yansıtmadığını, feshin gerçek nedeninin sendika seçme özgürlüğünü engellemek olduğunu beyanla, feshin geçersizliğinin tespitine ve işe iadesine, işe başlatmama şartına bağlı olmaksızın 6356 sayılı Yasanın 25. maddesi en az bir yıllık ücreti tutarında tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, bazı işçilerin işyerinde işi bırakma ve yasa dışı direniş yaptığını, üretimin yavaşlamasına ve hatta durma noktasına sebep olunduğunu, bazı işçilerin devamsızlıkta bulunduğunu, bu nedenlerle iş sözleşmelerinin haklı olarak feshedildiğini, bazı işçilerin ise işten çıkarılan arkadaşları işe alınmadığı sürece işbaşı yapmayacaklarını bildirerek işyerinden ayrıldıkları gerekçesiyle işbu davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, ...nın Toplu İş Sözleşmesini yaptığı ancak sözleşmeyi yaparken işçiler tarafından işçilerin haklarının korunmadığının düşünüldüğü, bu nedenle davacı ve arkadaşlarının ...ndan istifa ederek ...na üye olmaya başladıkları, bu durumun işveren tarafından kabul edilmediği, davacı ve arkadaşlarının tekrar ...ndan istifa ederek yeniden ...na geçmesinin istenildiği, hayatın olağan akışına göre bir iş yerinde durduk yerde birçok işçinin iş sözleşmesinin işe ihtiyaç olduğu halde feshedilmeyeceği, tüm işçilerin iş sözleşmesinin feshedilmelerinin ...ndan istifa ederek ...na üye olmaya başladıklarından sonra gerçekleştiği, bir kısım işçilerin fabrikaya giriş kartlarının iptal edildiği, eylemle fesih yapıldığı, sendikalardan gelen cevabi yazı ve tanık beyanları ve dosya kapsamından davalının, davacı işçiyi sendika değiştirdiği için sendikal hakkını kullanmasından doğan taleplerinden dolayı işten çıkardığı gerekçesiyle feshin geçersizliğinin tespitine ve 6356 sayılı yasanın 25./5 maddesi gereğince davacı işçinin başvurusu veya işveren tarafından işe başlatılıp başlatılmama şartının aranmaksızın işe başlatmama tazminatı bir yıllık ücret tutar olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davalıya ait işyerinde 30/12/2014 tarihinde işyerinde örgütlü olan ... ile bağıtlanan 01/09/2014 – 31/08/2017 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi mevcuttur.

İşyerinde Mayıs 2015 döneminde bazı işçilerin ...ndan istifa ederek ...na üye oldukları bu arada işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmelerinden yararlanmak için dayanışma aidatı dilekçesi verdikleri dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğine göre işyerinde 690 civarında işçinin toplu eylemlere katıldığı ileri sürülmesine rağmen 240 civarında işçinin iş sözleşmesi değişik nedenlerle feshedilmiş olup, toplu eylem nedenine dayalı fesihler bakımından davalı işverence eşit davranma borcuna aykırı davranıldığı anlaşılmaktadır. Davalı işveren, eyleme katılan tüm işçiler arasında davacı işçinin eyleme katılarak üretimi aksatan, aksatmaları konusunda çalışanları tehdit eden ve eylemleri yönlendiren konumunda olduğunu yöntemince kanıtlayamamıştır. Bu itibarla işverence yapılan feshin haklılığından söz edilmesi mümkün değildir. Ancak işverenin eşit davranma borcuna aykırı davranması, geçerli nedeni ortadan kaldırmamaktadır. Sendikal neden ve geçerli neden yönlerinden gerekli araştırma yapılmalıdır. Davacı işçiler bakımından feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı ve dahi sendikal nedenin varlığı noktasında yapılan inceleme ve değerlendirmeler yeterli değildir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, davalı işyerinde çalışan sayısı, her iki sendikaya üye olan ve üyelikten istifa eden işçi sayıları, dayanışma aidatı dilekçesi veren işçilerin sayısı, halen işyerinde ....na üye işçi olup olmadığı gibi hususlar değerlendirilmelidir. İşverenin yaptırmış olduğu mahkeme ve noter tespitleri ile işçilere gönderilen SMS yazıları ve tanık beyanları dikkate alınarak, işveren tarafından işçilerin sendika seçme özgürlüğüne müdahale edip etmediği belirlenmelidir. İşverence işçilerin sendikal özgülüklerine müdahalede bulunulmadığı belli bir sendika yararına veya aleyhine bir tutum izlenmediği belirlenirse, aşağıda belirtilen fesih nedenlerine göre geçerli nedenin mevcut olup olmadığı ortaya konulmalıdır. İşverenin sendikayı seçme özgürlüğüne çeşitli yöntemlerle doğrudan veya dolaylı olarak müdahalede bulunduğu belirlendiğinde, kural olarak işçilerin buna karşı toplu eylem hakkının varlığından söz edilebilir. Ancak işverence işçilerin belli bir sendikaya üye olma veya olmama noktasında yönlendirdiğini tespiti halinde dahi, işçilerin buna karşı tepkilerini barışçıl ve demokratik bir biçimde ortaya koyup koymadıkları değerlendirilmeli ve ölçülü şekilde kullanılıp kullanılmadığı ele alınmalı sonucuna göre feshin geçerli olup olmadığı belirlenmelidir.

Aynı mahkemece seri halde yargılaması yapılan dava dosyalarından bir kısmında, davalı işveren, davacıların iş sözleşmesinin feshedilmediğini savunmuş ve bazı işçilerin 20.07.2015 - 26.07.2015 tarihleri arasında işyerinin işgali ve iş bırakma eylemine katıldıklarını, eylemin kolluk kuvvetleri tarafından yapılan müdahale sonlandırıldığı halde buna rağmen iş sözleşmelerinin feshedilmediğini ve eylem süresince idari izin verildiğini, işçilerin işbaşı yapacakları tarihte gelerek, daha önce işten çıkarılan arkadaşları işe alınmadığı sürece işbaşı yapmayacaklarının bildirdiklerini ve işyerinden ayrıldıkları yönünde savunma yapmış ve bu yönde belgeler sunmuştur.

Davalı işveren bazı dosyalarda ise 20.07.2015-26.07.2015 tarihleri arasında işyerinde gerçekleştiği savunulan iş bırakma eyleminin kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, eyleme katılan işçiler bakımından haklı feshe dayanmıştır. Bir kısım fesih yazılarında ise aynı eylemlerin yanı sıra işyerinde 18.06.2015 tarihinde yapıldığı ileri sürülen bir günlük iş bırakma eylemi sebebiyle oluşan zararlardan söz edilmiştir.

Çok sayıda işçi bakımından davalı işveren, sadece farklı tarihlerdeki işe devamsızlık nedenine dayalı olarak fesih yoluna gitmiştir.

Bazı dosyalarda ise işçilerin bir kısmı işyerine geldiği halde bundan sonra çalışmayacaklarını ve toplu eylem haklarını kullandıklarını söyledikleri, güvenlik görevlilerine direndikleri açıklanmak suretiyle haklı fesih savunması yapılmıştır.

Görüldüğü üzere davalı işveren farklı tarihlerde birbirinden çok farklı fesih nedenlerine dayalı olarak fesih yoluna gitmiştir. Bazı dosyalar bakımından fesih savunması dahi olmayıp, davacı işçinin işyerini kendisinin terk ettiği açıklanmıştır. Feshe konu olayların bazılarıyla ilgili olarak işverence mahkemeden tespit talebinde bulunulmuş ve noter tespiti işlemleri yaptırılmıştır. Mahkemece her bir davacı işçi bakımından iş sözleşmesinin sona erme ve varsa fesih nedenine göre ayrı ayrı değerlendirme yapılmamıştır. Her bir davacı işçi bakımından fesih nedeni ile bağlı kalınarak öncelikle iddiaya konu fesih yönünden deliller değerlendirilmeli, varsa eylemin barışçıl ve demokratik olup olmadığı, davacı işçi eyleme katılmışsa eylemin süresi belirlenmek suretiyle ölçülü biçimde kullanılıp kullanılmadığı değerlendirmeye alınmalıdır. Fesih bildiriminde zarar iddialarına dayanılmışsa, gerekirse bu yönde deliller değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmelidir. Davranışa ve devamsızlığa dayanan fesih nedenleri bakımından da deliller ayrıca değerlendirilmelidir. Tanık beyanları da her bir dava özelinde davacıya özgü fesih nedeni yönünden ele alınmalıdır. Dosya kapsamına göre her bir fesih nedeni ve delil durumu değerlendirilmek suretiyle iç hukuk ve uluslar arası hukuk yönlerinden somut olaya özgü değerlendirme yapılmalıdır. Mahkemece eksik incelemeyle karar verilmesi hatalı olup kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.

F) HÜKÜM :

F) HÜKÜM :

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/11532, Karar No: 2008/1661, Tarih: 13.02.2008

**1. Hukuk Dairesi         2007/11532 E.  ,  2008/1661 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TEKMAN ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/06/2007

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden maliki ve paydaşı olduğu 367 ve 432 Parsel nolu taşınmazlara davalıların haksız el attıklarını ileri sürerek el atmanın önlenmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, kayden davacıya ait 367 nolu taşınmaza davalı M....... ve H... K... un haklı ve geçerli bir neden olmaksızın elattığı gerekçesiyle davanın bu taşınmaz yönünden kabulüne,davalı T..........nun, 432 nolu parsele el attığı saptanamadığı gerekçesiyle bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı H...ve M.Şerif tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ’in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi isteğine ilişkindir.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden kayden davacının maliki ve paydaşı olduğu 367 ve 432 parsel sayılı taşınmazlarda davalıların mülkiyetten kaynaklanan yada kişisel bakımdan korunması gerekli bir haklarının bulunmadığı, ancak davalılardan M....K.. ve H... Koç'un 432 sayılı parseli kullandıklarından bahisle bunlar hakkındaki davanın mahkemece kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ne varki mahkemece kurulan hükmün yeterli bir araştırma ve incelemenin ürünü olduğu söylenemez.

Bilindiği üzere; çaplı taşınmaza elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle çap kaydının yada kayıtlarının getirtilerek tarafların tüm delilleri toplanılmalı, dosya keşife hazırhale geldikten sonra yapılacak uygulamada çekişmeli yer ile yanların ellerinde bulunan kısımların sınırları tarafların ortak beyanlarına göre açıklığa kavuşturulmalı, gerektiğinde bu yön taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanmalıdır. Daha sonra belirlenen bu durum gözönünde tutularak hazır bulundurulan kadastro fen memuru veya mühendisi sıfat ve yeteneğini taşıyan uzman bilirkişi veya bilirkişilere kadastro sırasında konan nirengi noktalarından, bunlar yoksa hem paftada hem arazide mevcut sabit noktalardan yararlanılarak takometrik aletlerle kadastral yöntemlere uygun biçimde ölçüm yaptırılmalı; bilirkişilerden uygulamayı yansıtan, infazı sağlamaya yeterli ve özellikle davacı tarafın taşınmazına bir tecavüzün bulunup bulunmadığını varsa miktarını açıkca gösteren kroki ve rapor alınmalıdır.

Özellikle yukarıda açıklanan ilkeleri kapsar nitelikte taşınmaz başında yeniden keşif yapılması elatma olgusunun var olup olmadığının kesin bir şekilde saptanması, infazı sağlayacak şekilde ve özellikle çekişmeli bölümün krokiye yansıtılması elde edilen ve edilecek bilirkişi raporları arasında bir çelikşi doğduğu takdirde gerekçeleri açıklamak suretiyle bu çelişkilerin giderilmesi ve varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yetersiz uygulamaya dayanarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Davalılar Harun ve M.Şerif'in temyiz itirazları yerindedir.Kabulü ile hükmün HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,13.2.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6093, Karar No: 2013/7221, Tarih: 25.06.2013

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2013/6093 E.  ,  2013/7221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Çekişmeli 104 ada 180 parsel sayılı taşınmaza komşu 119 parsel sayılı taşınmaza ait kesinleşme durumunu gösterir şekilde onaylı kadastro tutanak örneği ile varsa dayanak belgelerinin, tutanağı kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte, hükmen kesinleşmiş ise mahkeme ilamının onaylı örneğinin, davalı ise düzenlenecek dosya inceleme tutanağının, temyiz incelemesi için Yargıtay'a gönderilmiş ise onaylı karar örneğinin,

2- Çekişmeli 104 ada 180 parsel sayılı taşınmaza güney doğu yönünde komşu taşınmazın ada ve parsel numarasının belirlenerek taşınmaza ait kesinleşme durumunu gösterir şekilde onaylı kadastro tutanak örneği ile varsa dayanak belgelerinin, tutanağı kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte, hükmen kesinleşmiş ise mahkeme ilamının onaylı örneğinin, davalı ise düzenlenecek dosya inceleme tutanağının, temyiz incelemesi için Yargıtay'a gönderilmiş ise onaylı karar örneğinin, taşınmazın tescil harici bırakıldığının anlaşılması halinde ise ne olarak tescil harici bırakıldığının Kadastro Müdürlüğünden araştırılarak cevabi yazıların,

3- Mahkemece yapılan belgesiz araştırmasının ... oğlu ... adına yapıldığı ancak davacının Süleyman oğlu Küçük ... olduğu anlaşıldığından, davacı Süleyman oğlu ... adına aynı çalışma alanı içinde belgesizden tespit ve tescil edilen taşınmaz bulunup bulunmadığının Kadastro, Tapu ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüklerinden, davacı tarafından açılmış temyize konu dava dışında derdest tescil davası olup olmadığının Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak cevabi yazıların dosyaya konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/26010, Karar No: 2014/25853, Tarih: 17.12.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/26010 E.  ,  2014/25853 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVALILAR :1-... 2-...

3-...

DAVA TÜRÜ :Evlenmenin İptali

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, Cumhuriyet Savcısı tarafından açılan evlenme engeli bulunan şahısların (TMK.md.129), evliliğinin Türk Medeni Kanununun 145/4. maddesi gereğince mutlak butlan sebebiyle iptaline ilişkin olup, nüfus kaydının düzeltilmesi niteliğinde bulunmadığı gibi, dava sonucu verilecek iptal hükmünün nüfusa tescil edilecek olması da nüfus idaresinin hasım olarak gösterilmesini gerektirmez. Açıklanan bu nedenle, açılan bu davada pasif husumet ehliyeti bulunmayan Nüfus Müdürlüğü'nün, davanın esası hakkında temyiz talebinde bulunmakta hukuki yararı olmadığından temyiz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple davalı ...'nün davanın esasına yönelik temyiz talebinin REDDİNE, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.17.12.2014(Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2014/2643, Karar No: 2014/7528, Tarih: 24.11.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/2643 E.  ,  2014/7528 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki genel kurul kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar, üyesi oldukları davalı kooperatifin 2011 yılı olağan genel kurulunun 15.01.2012 tarihinde yapıldığını, bilanço ve kurul ibralarının ayrı ayrı yapıldığını, ... Bakanlığı denetim raporunun oylama yapılmadan farklı gündem maddesine kaydırıldığını ve bütçenin anılan denetim raporuna uygun şekilde hazırlanmadığını, alındığı halde gündeme aykırı davranıldığını, bütçe maddesinin de oylanmadığını, davacı ... Sevilen'in muhalefetinin tutanağa geçirilmediğini ve yazılı olarak verdiği dilekçenin de işleme alınmadığını ileri sürerek, kanuna, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olarak 15.01.2012 tarihli genel kurulda alınan 3/c, 5, 6, 7/a-b, 9 no'lu kararların iptaline karar verilmesini, talep ve dava etmişlerdir.

Davalı vekili, dava dilekçesinde davalı olarak yönetim kurulu başkanlığının gösterildiğini, davacılardan ..., ... Çetiner ve ...'nun usulüne uygun çağrıya rağmen toplantıya katılmadıklarını, ... Sevilen' in ise toplantıya katıldığını, ancak 1163 sayılı Kanu'nun 53. maddesine uygun şekilde muhalefet şerhi bulunmadığını savunarak, usul ve esas yönünden davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, benimsenen bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre, davacılardan ..., ... Çetiner ve ...'nu usulüne uygun çağrı yapılmasına rağmen genel kurula katılmadıkları, ... Sevilen'in ise genel kurula katıldığı, fakat alınan kararlara muhalefet şerhi koymadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacıların temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacıların tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7459, Karar No: 2011/1022, Tarih: 19.09.2011

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/7459 E.  ,  2011/1022 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Sanığın niyet çektirme adı altında çekiliş yaptığı, şikayetçinin 50 TL.vererek buna katıldığı, mağdur adına yapılan üç çekilişte kazandığı söylendiği, dördüncü çekilişte kaybettiği söylenerek parasının alındığı, sanığın hileli davranışlarla mağduru aldatıp parasını alarak kendisine yarar sağladığı eyleminin 5237 sayılı TCK.nun 157.maddesindeki dolandırıcılık suçunu oluşturduğu halde kumar oynatmaktan hüküm kurulması,

2-Tekerrüre esas hükümlülüğü bulunan sanık hakkında 5237 sayılı TCY.nın 58.maddesinin uygulanmaması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan CMUK.nun 326.maddesi gereğince sanığın kazanılmış hakları saklı tutulmak üzere hükmün bi sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 19.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3971, Karar No: 2007/6380, Tarih: 16.04.2007

**2. Hukuk Dairesi         2007/3971 E.  ,  2007/6380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ       :Karaman Aile Mahkemesi

TARİHİ        : 20.09.2006

SONUÇ:Temyiz olunan kararın 1. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA,  temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere   oyçokluğuyla karar verildi. 16.04.2007 Pzt.

KARŞI OY YAZISI

Davacı tarafından 4721 sayılı Türk Medenî  Kanunu hükümlerine göre  velâyetin “yeniden düzenlenmesi” konusunda dava açıldığı ve dava konusu çocuğun bir “temsil kayyımı” tarafından temsil edilmeden karar verildiği konusunda değerli çoğunluk ile aramızda “görüş birliği” vardır.

Çekişme nedir?;

Velâyetin “yeniden düzenlenmesine” yönelik davalarda dava konusu çocuk bir “temsil kayyımı” tarafından “usulüne uygun biçimde” temsil edilmeden işin esasının incelenebileceğine yönelik değerli çoğunluğun düşüncesine katılmıyorum.

Velâyet ilişkisinde “iki taraf” (=Ebeveyn ve çocuklar) söz konusudur. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 32)

Velâyet, küçüklerin ve bazı durumlarda kısıtlı çocukların gerek kişiliklerinin gerek mallarının korunması ve onların temsili konusunda yasanın ana babaya yüklediği ödevler ile bu ödevlerin gereği olan hakların “tümünü” ifade eder. (Ömer Uğur GENÇCAN, Boşanma Hukuku, Yetkin Yayınevi, Ankara 2006, Kısaltma: GENÇCAN-Boşanma-2, s. 843)

Temsil kayyımı ise bir kimseyi belirli bir iş ya da birden fazla işte “temsil etmesi” için atanan kişiyi ifade eder.(OĞUZMAN/DURAL, Aile Hukuku, İstanbul-1994, s. 510)

4721 sayılı Türk Medenî  Kanunu m.  183 hükmüne göre ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alacağı gibi çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hâkim 4721 sayılı Türk Medenî  Kanunu m.  348 hükmünde yer alan hâllerde velâyetin kaldırılmasına da karar verir. (Ömer Uğur GENÇCAN, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Bilimsel Açıklama-İçtihatlar-İlgili Mevzuat, Yetkin Yayınevi, Ankara 2007 , Kısaltma: GENÇCAN-TMK-2, s. 2515-2517)

Velâyet, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hükümleri ile de ana baba yararına değil “çocuk yararına” bir hak olarak kabul edilmiştir. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 46)

Velâyet ilişkisinin yeniden düzenlenmesinde bu sebeplerle “çocuğun yararı” gözönünde tutulmalıdır.(ÖZTAN, Aile Hukuku, s. 472, Lüchinger/Geiser, Art.157, nr. 13, BGE 118 II 23)

Velâyet, ana-babaya bırakılan denetimsiz bir hak olmaktan çıkarılmış, kamusal niteliği olan bir hak olduğundan bu hakkın kullanımı “denetlenmektedir”. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 19)

Velâyetin kötüye kullanılması halinde çocuğu korumak üzere alınabilecek “en radikal”, “en etkin” önlem ve bu anlamda “son çare” ise velâyetin kaldırılmasıdır.(Rona SEROZAN, Çocuk Hukuku, İstanbul-2005, s. 292.)

Velâyet, ana-babaya bırakılan denetimsiz bir hak olmaktan çıkarılmış, kamusal niteliği olan bir hak olduğundan bu hakkın kullanımı “denetlenmektedir”. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 19)

Velâyetin kötüye kullanılması halinde çocuğu korumak üzere alınabilecek “en radikal”, “en etkin” önlem ve bu anlamda “son çare” ise velâyetin kaldırılmasıdır.(Rona SEROZAN, Çocuk Hukuku, İstanbul-2005, s. 292.)

Velâyete ilişkin dava “çocuğun güvenliğini” doğrudan ilgilendiren bir dava olup  velâyet kendisinde bulunan davalının her zaman çocuğun yararına davranmayacağı şu veya bu gibi düşüncelerle çocuk aleyhinde birleşmesi ve onun zararına bir durum yaratması davanın açılış sebebi göz önüne alındığında olası olduğundan çocuğun “davalı tarafından temsil edilmesi” son derecede sakıncalıdır.

Dava konusu çocuk ile yasal temsilcisi davalı arasında menfaat çatışması vardır. (TMK. m. 426 b. 2). Zaten çocuk yönünden “işler yolunda gitmediğinden” bu sebeple velâyetin “yeniden düzenlenmesi” için dava açılmıştır/açılmak zorunda kalınmıştır.

O halde “velâyetin yeniden düzenlenmesi” davasında;

- dava konusu çocuğa bir temsil kayyımı atanmalı,

- temsil kayyımı davaya katılmalı,

- temsil kayyımı tarafından gösterildiği takdirde delilleri toplanarak sonucu uyarınca bir karar verilmelidir.

Hükmün bu gerekçe ile bozulması görüşünde olduğumdan değerli çoğunluğun “farklı görüşüne” katılmıyorum.