muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/2993, Karar No: 2019/5362, Tarih: 16.12.2019

Birleşen dosya şikayetçi vekili, icra dairesi tarafından satılan taşınmazlar üzerinde haczi bulunmasına rağmen alacağının sıra cetvelinde gösterilmediğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptalini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosyada şikayet olunan ... A.Ş vekili, şikayeçi tarafından benzer iki şikayette daha bulunulduğunu, aynı sıra cetveli ile kendilerinin de açmış olduğu dava olduğunu savunarak dosyaların birleştirilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, şikayetin kabulüne karar verilmiş ve kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemiz tarafından yapılan temyiz incelemesi sonucunda, duruşma yapılarak taraf teşkilinin sağlanması, ilgili dosyaların birleştirilerek yargılama yapılmasının gerekliliğinin sıra cetveline ilişkin usul hükümlerinden kaynaklandığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak, dosyaların birleştirilmesine karar verilerek, sıra cetveli düzenlenen icra dairesi tarafından şikayetçinin icra dosyasına müzekkere yazılarak İİK’nın 100. maddesine ilişkin bilgilerin istenildiği, bilgilerin bildirildiği, sıra cetvelinde para aktarılmasa dahi sıra cetvelinde gösterilmesi gerektiği halde gösterilmediği, şikayetçinin itiraz hakkının ortadan kaldıırldığı gerekçesiyle şikayetin asıl ve birleşen davalar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Karar, asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan SGK vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemiz tarafından yapılan temyiz incelemesi sonucunda;

Mahkeme gerekçesi ile hüküm kısmı arasında çelişkinin olması, sıra cetvelinin iptaline karar verildiğinde icra müdürüne sıra cetvelini hangi ilkelere düzenleyeceği, alacaklıların miktarları ile hangi sırada yer almaları gerektiğinin saptanması gerektiği, gerekçede sadece birleşen dosyaların gerekçeleri belirtildikten sonra asıl dosya yönünden bir karar verilmesi doğru görülmediğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/489 E. 2015/479 K. sayılı ilamı ile dava dışı borçlu ...’in “şirket borcundan dolayı şahsi malvarlığına konulan haciz neticesinde” şahsi taşınmazlarının satışı sebebi ile yapılan sıra cetvelinde şikayet olunan SGK haczinin hukuki bir dayanağının bulunmadığına, sıra cetvelindeki yerinin iptaline karar verilmiştir. Karar, Yargıtay denetimden geçerek kesinleşmiştir. Şikayete konu sıra cetveline ilişkin olarak asıl davanın ve birleşen davalarda davacının şikayetin konusu kalmadığından asıl ve birleşen davalarda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan SGK vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre şikayet olunan SGK vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Kararı, şikayet olunan SGK vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre şikayet olunan SGK vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle şikayet olunan SGK vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 16.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17361, Karar No: 2017/16676, Tarih: 05.06.2017

**4. Ceza Dairesi         2016/17361 E.  ,  2017/16676 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Suça sürüklenen çocuğun, mağdur ...'ya karşı işlediği kabul edilen tehdit eylemini gerçekleştirdiği 07.09.2014 tarihi itibariyle henüz onbeş yaşını doldurmadığı anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk hakkında TCK’nın 31/2. maddesi yerine 31/3. maddesi uygulanarak fazla ceza tayini,

2-Suça sürüklenen çocuğun işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği yönünden, ruh ve sinir hastalıkları hastanesinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

3-5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunun 35. maddesi ve Çocuk Koruma Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 20/2-7 maddesi uyarınca; fiil işlendiği sırada 12 yaşını doldurmuş olup da 15 yaşını doldurmamış çocukların işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından, sosyal yönden inceleme yaptırılmasının gerekli olduğu, mahkemece sosyal inceleme raporuna gerek görülmediği taktirde ise gerekçesinin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi,

3-Kabule göre de;

02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve suça sürüklenen çocuğa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamında bulunduğu anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun bu kapsamda tekrar değerlendirilip belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, (1), (2) ve (3) numaralı bozma nedenleri dışında diğer yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 05/06/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2516, Karar No: 2017/2403, Tarih: 13.04.2017

**20. Ceza Dairesi         2016/2516 E.  ,  2017/2403 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : . Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

1- Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin “11/12/2015” yerine “12/12/2015” yazılması,

2- Hükümden sonra dosya içine konulan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu’nun 18/01/2017 tarihli raporunda belirtilen bulgulara göre sanığın,

"a)5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 16/1. maddesi gereği 5237 Sayılı TCK’nın 57. maddesinde belirtilen yüksek güvenlikli sağlık kuruluşunda koruma ve tedavi altına alınmasının uygun olduğu,

b)Hastalığının tam remisyona (hastalığının bulgularının gözlenmediği, iyilik hali) girmesi halinde son durumunu gösterir sağlık kurulu raporu, yatışına ait epikrizi ile birlikte muayene edilmek üzere kurulumuza gönderilmesi sonrasında yeniden değerlendirilerek görüş düzenlenebileceği oybirliğiyle mütalaa edildiği" anlaşılmış olması karşısında

Sanığın suç tarihinde 5237 sayılı TCK’nun 32. maddesi kapsamında ceza sorumluluğunu kısmen veya tamamen kaldıracak bir akıl hastalığının olup olmadığı hususunda Adli Tıp Kurumundan rapor aldırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

3- İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce suça konu uyuşturucu maddeden alınan şahit numunenin de müsaderesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, tutuklama koşullarında bir değişiklik olmaması ve tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık hakkındaki tahliye talebinin reddine, 13.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9712, Karar No: 2015/21911, Tarih: 17.06.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/9712 E.  ,  2015/21911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde duruşmalı olarak davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; HUMK.nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 26.10.1998-31.07.2011 tarihleri arasında toplam 12 yıl 9 ay 6 gün servis bar bölümünde garson olarak çalıştığını, davacının görev ifa ettiği servis bar bölümünün aşırı yoğunluğu nedeniyle sürekli fazla mesai yapmak zorunda bırakıldığını, 9 yıl süresince 07.00-15.00 shıft çalışma aralığında haftanın 6 günü toplam 78 saat, 3 yıl süresince ise 15.00-23.00 shıft çalışma aralığında toplam 64 saat süre ile görev ifa ettiğini, ancak İş Kanununa göre haftalık çalışma sürelerinin kat ve kat aşıldığını, buna rağmen davalı işverence hiçbir fazla mesai ücreti ödenmediğini, davacının şifahi taleplerine rağmen işçilik hakları konusunda görüşme yapmaktan kaçınan işverenin iş akdinin hitamından bu yana uzunca bir süre geçmesine rağmen ödeme yapmadığını, davacının fazla çalışma karşılığı ücret alacağının tarafına ödenmesi konusunda keşide ettiği ihtarnamenin de tebliğine rağmen hiçbir sonuç doğurmadığını, dolayısıyla davanın açıldığı tarihten geriye doğru 5 yıllık zamanaşımının başlangıcı olan 01.11.2007 tarihinden iş akdinin sona erdiği 31.07.2011 tarihine kadar geçen dönem içinde davacıya ait ücret bordrolarına istinaden 240 saat karşılığı ödenen aylık brüt ücretleri dikkate alınarak belirlenen brüt saat ücreti üzerinden hesap yapıldığında fazla mesai alacağının brüt 30.481,57 TL – Net 25.708,57 TL olduğunu iddia ederek davacıya ödenmeyen fazla mesai ücretinin 24.02.2012 tarihinden itibaren faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkili şirketten istifa ederek ayrılmasına rağmen tüm kanuni haklarının kendisine ödendiğini ve müvekkili şirketten hiçbir hak ve alacağı kalmayan davacının bu nedenle de işverenini ibra ettiğini, kaldı ki davacının fazla mesai alacağı olmadığını, garson olarak çalışan davacının şirket bünyesinde yeterli sayıda garson bulunması nedeniyle fazladan mesai yapma durumunun söz konusu olmadığını, sabah 07.00 mesaiye başlaması gerekirken davacının 08.00’da mesaisine başladığını, öğleden sonra mesaisinin başladığı son yıllarda da saat 23.00’te değil, saat 22.00 civarında mesaisini bırakarak evine gittiğinin bilindiğini, davacıya işyeri yönetimi tarafından tolerans gösterilmiş ise de çoğu zaman işverenin gösterdiği iyi niyetin abartılı şekilde davacı tarafından suiistimal edildiğini, genel olarak normal çalışma saatleri dışına mümkün mertebe çıkılmadığını, hatta davacı için bu fazla mesai yapma durumunun neredeyse mümkün olmadığını, davacının normal çalışma saatlerinde zorla çalıştırılıyormuş gibi dururken, fazla mesai yapması durumunun tabiri caizse kimyasına aykırı olduğunu, müvekkili şirketin müşterilerinin İstanbul’a gelen yabancı turistler olduğunu, İstanbul’da turizmin yoğun olduğu zamanın ise genellikle ilkbahar ve sonbahar ayları olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile fazla mesai ücreti alacağının tahsiline karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde on bir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırk beş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırk beş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmi beş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat on beş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmi beş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarına belirli bir yüzde olarak eklenen paraların, işverence toplanarak işçilerin katkılarına göre belli bir oranda dağıtımı şeklinde uygulanan ücret sistemine “yüzde usulü ücret” denilmektedir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde fazla çalışma ücreti, 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen yönetmelik hükümlerine göre ödenir. İşveren, yüzde usulü toplanan paraları işyerinde çalışan işçiler arasında, Yüzdelerden Toplanan Paraların İşçilere Dağıtılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre eksiksiz olarak dağıtmak zorundadır. Fazla çalışma yapan işçilerin fazla çalışma saatlerine ait puanları normal çalışma puanlarına eklenir (Yönetmelik Md. 4/1.). Yüzdelerden ödenen fazla saatlerde, çalışmanın zamsız karşılığı ile zamlı olarak ödenmesi gereken ücret arasındaki fark ödenir. Zira yüzde usulü ödenen ücret içinde fazla çalışmaların zamsız tutarı ödenmiş olmaktadır. Yapılan bu açıklamalara göre; yüzde usulü ya da parça başı ücret ödemesinin öngörüldüğü çalışma biçiminde fazla çalışmalar, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesaplanmalıdır.

Hasılata bağlı günlük yevmiyeli olarak çalışan işçilerin yevmiyelerinin miktarı günlük çalışma süresine bağlı olup, ne kadar çok çalışırsa yevmiye artacağından çalışılan tüm saatlerin normal ücreti yevmiye içerisinde alındığından fazla çalışma ücretinin zamsız tutarının yevmiyenin içinde ödendiği kabul edilerek fazla çalışma ücretinin sadece %50 zamlı kısmı hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda taktiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9.HD. 11.2.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K; Yargıtay, 9.HD. 18.7.2008 gün 2007/25857 E, 2008/20636 K.). Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir(Yargıtay 9.HD. 21.03.2012 gün, 2009/48913 E, 2012/9400 K).