muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/6204, Karar No: 2023/1610, Tarih: 16.03.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin değerlendirilmediğini, dosya içerisinde bulunan devlet iç borçlanma senetleri faizlerinin, Türk parasına ve yabancı paraya uygulanan faiz oranları, fiyat endesksi ve altının değerleri 01.12.1999 - 04.07.2014 tarihleri arasında enflasyonun varlığını gösterdiğini, davacının dayandığı fiili karine temeline karşılık gelen enflasyon olgusu değerlendirilse idi zarara uğramadığının ispat yükünün davalı bankaya geçeceğini, bilirkişi raporunda tespit edilen 165.190,96 TL tutarlı munzam zarar tespiti karşısında davacının zararının olmadığını ifade etmenin hukuka aykırı olduğunu, banka yetkililerinin dolandırma suretiyle birikimlerini gasp etmesiyle zaten zarara uğradığını, davalı bankanın aracılığı ile davalı bankanın yönetimi tarafından davacının dolandırıldığının kesinleştiğini, dolandırılarak elde edilen paranın hangi sebeple olursa olsun iade edilmemesinin kusurlu olunduğunun açık göstergesi olduğunu, davacının birikimlerini değerlendirmek amacıyla zaten bir bankaya başvurduğunu, banka yetkilileri dolandırma suretiyle birikimlerini gasp etmeseydi bir başka bankaya veya başkaca tasarruf değerlendirme yollarına başvurarak birikimlerini değerlendireceğini, munzam zararın oluşmadığının söylenmesi ve buna yönelik özel bir ispat şartı aranmasının hem Hukuk Genel Kurulu'nun hem de Anayasa Mahkemesinin verdiği karara aykırılık teşkil ettiğini, ileri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davacının, davalı bankaya yatırdığı paranın iadesi gereken tarihten, mahkeme kararı ile parasını aldığı tarihe kadar geçen süre içinde ülkemizin içinde bulunduğu enflasyonist ortam nedeniyle normal bir kişinin parasını atıl tutmayacağı, değerini korumak için girişimlerde bulunacağı, vadeli mevduata, dövize veya diğer yatırım araçlarına (altın, devlet tahvili gibi) yöneleceğinin karine olarak kabulü gerektiği, dosyada alınan bilirkişi raporları ile sepet formülüne göre munzam zarar hesabı yapılmış olduğundan bilirkişi raporunda tespit edilen munzam zarar miktarı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken aksi kanaatle davanın reddine karar verilmesi hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil TMSF vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle özetle; 78.138,08 TL'ye 05.06.2013 tarihinden, 86.872,88 TL'ye ise 04.07.2014 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına hükmedilmesi gerekirken ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı banka vekili temyiz dilekçesinde özetle; somut olayla birebir aynı olan davalarda munzam zararın ispat edilemediği gerekçesiyle ret kararı verildiğini, ret kararlarının onandığını, davacıya avans faiz oranları üzerinden faiz ödendiğini, davacının munzam zararı oluşmadığını, munzam zarar talep etme koşullarının da oluşmadığını, davalı bankanın kusuru bulunmadığını, ayrıca davanın zamanaşımına uğradığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3.Dahili davalı TMSF vekili temyiz dilekçesinde, munzam zarar hesabında enflasyonun olduğu ve olmadığı dönem şeklinde ayrım yapılarak karar verilmesi gerektiğini, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, zararın oluşmasında bankanın kusuru bulunmadığını, munzam zararın somut kanıtlarla ispatı gerektiğini, belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, faizle karşılanmayan munzam zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 122 nci maddesi.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, faizle karşılanmayan munzam zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 122 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Dava, davalı ...Ş.'nin külli halefi olduğu Egebank A.Ş.’de bulunan davacı mevduatının, davacının iradesi fesada uğratılarak Off-Shore hesabına gönderildiği, gönderilen paranın mahkeme kararı ile davacı tarafından geri alındığı, dava ve icra takibi sonucu geçen süreçte davacı parasını temerrüt faizi ile tahsil etmişse de davacının tahsil ettiği paranın enflasyon karşısında eridiği, bu itibarla davacının temerrüt faizini aşan munzam zarara uğradığı iddiasına dayalı alacak davasıdır. Bölge Adliye Mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Aşkın (munzam) zararın ispatına ilişkin yükümlülük, bu zararın varlığını iddia eden alacaklının üzerindedir. Bu bağlamda aşkın (munzam) zarar alacaklısı, 6098 sayılı Kanun’un 122 nci maddesine dayalı olarak tazminat talebinde bulunabilmesi için öncelikle kaynağı ne olursa olsun evvela bir alacağı olduğunu, borçlunun temerrütte bulunduğunu, illiyet bağını ve bu alacağını tahsil edememesinden veya geç ödeme yapılmasından doğan ve duruma göre malvarlığında azalma veya engellenen kazançlardan oluşan zararını kanıtlamak durumundadır. Aşkın (munzam) zararın talebinde varlığı iddia olunan zararın, yine alacaklı tarafından yasal ispat vasıtalarıyla somut, inanılır ve açık bir biçimde ispatlaması gerekir. Başka bir anlatımla, alacaklı tarafça aşkın (munzam) zarar olgusu, 6100 sayılı Kanun'un 194 üncü maddesi gereğince ispata elverişli şekilde somutlaştırılarak ileri sürülen iddianın ispatı için gerekli tüm deliller somut olarak ortaya konulmalıdır. Bu itibarla salt ülkenin ve piyasanın içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan olan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı olarak ileri sürülen aşkın (munzam) zarar talebi, alacaklının bu sebeple zarara uğradığını açık ve somut bir biçimde iddia ve ispat etmediği müddetçe, 6098 sayılı Kanun'un 122 nci maddesi kapsamında aşkın (munzam) zararın kanıtı olarak ileri sürülemez ve anılan şartlar sebebiyle ortaya çıkan olumsuzluklar alacaklı zararı olarak kabul edilemez. Dolayısıyla 6098 sayılı Kanun'un 122 nci maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir. Başka bir anlatımla yüksek enflasyon, dolar kurundaki artış, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, davacıyı ispat yükünden kurtarmayacağı gibi herhangi bir ispat kolaylığı da sağlamaz. Bu kapsamda ülkenin içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan hareketle ileri sürülen soyut ve varsayıma dayalı zarar iddiaları hükme esas alınamaz. Davacı, dava dilekçesi ile bankaya yatırdığı parayı mahkeme kararı ve icra dosyası vasıtasıyla geç tahsil etmesi nedeniyle paranın enflasyon karşısında eridiğini ileri sürmüş olup, somut bir maddi zarara uğradığını ileri sürmemiş ve parasını geç tahsil ettiği için temerrüt faizini aşan somut bir maddi zarara uğradığını ispat edememiştir. Bu itibarla bölge adliye mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davacının başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2. Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin ve fer’i müdahil TMSF vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin tüm, davalı vekili ve fer'i müdahil vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ve fer'i müdahil TMSF'ye verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.03.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava; 818 sayılı Borçlar Kanunu 122 nci maddesine dayalı munzam zarar istemine ilişkindir. Kural olarak borçlu borcunu zamanında ödeseydi ödenen parayı davacı alacaklının somut bir yatırıma dönüştüreceği ileri sürüldüğü takdirde bu yatırımın yapılanmaması nedeniyle zararın oluştuğu iddiasını ispat yükü üzerinde olan davacı; somutlaştırdığı zararı ispatlamakla yükümlüdür. Ancak bu şekilde bir somutlaştırma yapılıp ispat edilmemesine rağmen davacının faizi aşan bir zararının bulunmadığını kabul etmek özellikle yüksek enflasyon ortamında paranın değer kaybı gerçeği karşısında hakkaniyete uygun bir çözüm yöntemi olmaz. Çoğun içinde az da vardır ilkesi gereğince yüksek enflasyona bağlı olarak paranın alım gücünün düşmesi nedeniyle oluşan bir zararın varlığının da ayrıca kanıtlanması gerekmez.

Anayasa Mahkemesinin 2014/2267 başvuru numaralı 21.12.2017 sayılı kararında da yerel mahkemenin munzam zararının somutlaştırılıp kanıtlanamadığı yönündeki kararını onayan Yargıtay Özel Dairesinin kararı; Avrupa İnsan Hakları Mahkesi kararları da emsal gösterilerek yüksek enflasyonun alacağın değer kaybına uğradamadan ödenmesinde dikkate alınması gerektiğine işaret etmiştir.

Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 187/2 maddesinde herkesçe bilinen vakıaların ve ikrar edilmiş vakıaların ispatının gerekmediği belirtilmiştir.

İspat zorluğunun bulunduğu durumlarda dahi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 50 nci maddesi gereğince zararın hakim tarafından takdir edilmesi gerekmektedir. Hakim takdir hakkını kullanırken elbette dosyaya sunulu TCMB'nin değişik yatırım argümanlarına ilişkin verilerden yararlanması ve gerektiğinde bilirkişi raporu alması gerekmektedir. O halde Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak oluşturulan kararın onanması gerektiğinden aksi yöndeki çoğunluk bozma gerekçelerine katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2017/1216, Karar No: 2017/2836, Tarih: 11.05.2017

**11. Hukuk Dairesi         2017/1216 E.  ,  2017/2836 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/03/2015 tarih ve 2014/444-2015/229 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı/karşı davalı ... vekili ve davalı/karşı davacı ... vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 20/12/2016 günü hazır bulunan davacı/karşı davalı asil ... vekili Av. ..., davalı/karşı davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-karşı davalı vekili, müvekkili ile davalı ...'in davalı şirketin %50'şer paya sahip ortakları ve mümferit imza yetkisine sahip müdürleri olduklarını, davalı şirketin finansal kiralama yoluyla aldığı ve ticari faaliyetine özgülenen medikal cihazları, müşteri dosyaları ve muhtelif evrakı davalı ...'ın 07.01.2010 tarihinde şirket merkezinden hukuka aykırı bir şekilde başka bir yere götürdüğünün anlaşılması üzerine 08.01.2010 tarihinde davalı hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, 15.01.2010 tarihinde de ihtar çekildiğini, davalı ...'ın savcılık ifadesinde “dava konusu cihazları teknik servise götürmek için aldığını” beyan ettiğini, cihazlar servis hizmeti alacaksa bunun şirket merkezine servis çağırmak suretiyle yapılması gerektiğini, şirkete ait cihazların haksız surette götürülmesinden dolayı şirketin faaliyetinin durduğunu, dava tarihi itibariyle cihazların nerede olduğunun müvekkilince bilinmediğini, davalı ... tarafından götürülen cihazların mülkiyetinin yarısının müvekkiline ait olduğunu ileri sürerek, TTK'nın 549/4. maddesi uyarınca davalı şirketin haklı nedenlerle fesih ve tasfiyesine, davalı ...'ın hukuka aykırı olarak şirkete ait cihazları götürmesinden dolayı şirketin faaliyetinin durması nedeniyle müvekkili tarafından cihazlar ve şirkete ait diğer demirbaşlar için ödenen 110.000 TL'nin davalı ...'dan faizi ile birlikte tahsiline, müvekkilinin şirkette bulunan hisseleri karşılığı olarak şirket sermayesini aşan kısım bakımından belirlenecek ortaklık payı alacağının davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, karşı davanın reddini istemiştir.

Davalı-karşı davacı ... vekili, müvekkilinin dava konusu işletmenin sorumlu hekimi olduğunu, birkaç gün dinlenmek için şirketten ayrılırken sadece uzman doktor tarafından kullanılması gereken cihazlardan iki tanesini de bakımını yaptırmak için kendisi klinikte olmadığı zaman kullanılmasını da engellemek için yetkili servise götürdüğünü, serviste parça değişimi gerektiği söylenip tutanak tutulduğunu, davacının uzman olmamasına rağmen daha önce dava konusu cihazları kullanırken müşteriye zarar vermesi nedeniyle müşteri tarafından ... Tabip Odası'na şikayette bulunulduğunu, bu durumun şirketi ve müvekkilini zor duruma soktuğunu, davacının İl Sağlık Müdürlüğü'ne müracat ederek işletmenin “güzellik salonu”na dönüştürülmesi talebi üzerine müvekkilinin “klinik” olarak devam etmeyi istemesine rağmen davacının başvurusunun bu duruma engel olduğunu, davacının işyerinin kilidini değiştirmesi nedeniyle cihazların yerine konulamadığını, şirkete ait demirbaşları da davacının sattığını, şirketin faaliyetine devam edememesinin asıl sorumlusunun davacı olduğunu savunarak, asıl davanın reddini istemiş, karşı davada davacının kötüniyetli tutum ve davranışları nedeniyle şirketin devamlılığını sağlamanın mümkün olmadığını, TTK'nın 549/4. maddesi uyarınca haklı nedenlerle fesih ve tasfiyesi gerektiğini, davacının kötüniyetli tutum ve davranışlarının şirketin devamlılığını engellediğini, dilekçe ve beyanları sebebiyle İl Sağlık Müdürlüğü'nce şirketin güzellik merkezi olarak devam edemeyeceğine karar verildiğini, davacı karşı davalı ...'in müvekkilini işyerine almayarak şirketin ve müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, müvekkili işyerine giremediği ve yükümlülüklerini yerine getiremediği için zarara uğramaya devam ettiğini ileri sürerek, şirketin haklı nedenlerle fesih ve tasfiyesini, müvekkilinin uğradığı 8.000,00 TL maddi zararın davacı karşı davalı ...'den faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, şirkete ait bazı cihazların davalı ortak ... tarafından götürüldüğünün anılan davalının da kabulünde olduğu, davalı bu cihazları teknik servise götürmek üzere aldığını savunmuş ise de teknik servis hizmetinin cihazların bulunduğu yerde alınması mümkünken şirketten çıkarılmasının ve başka bir yerde muhafaza edilmesinin haklı bir gerekçesinin kanıtlanmadığı, davalı ... bu cihazları başkasının kullanmasını engellemek istediğini belirtmiş ise de bu durumun ortaklar arasındaki güven ilkesine aykırı olduğu, ortakların çalışmadığı dönemlerde şirkete ait cihazları alıp götürmesinin kabul edilebilir bir davranış olarak görülemeyeceği, taraflar arasındaki güven ilişkisinin davalı ...'ın kusurlu eylemleri sonucu ortadan kalktığı ve davacı ... yönünden haklı sebeplerle şirketin fesih ve tasfiyesini talep hakkının doğduğu, davacı tasfiye payının tahsilini istemiş ise de tasfiye payının tasfiye işlemleri sonucunda tasfiye sonu bilançosuna göre bakiye kalması halinde tasfiye memuru tarafından dağıtılacağı, şirkete demirbaş alımı için yapılan harcamalar ayrıca talep edilemeyeceği gibi bu durum tasfiye sonunda tasfiye memurunca değerlendirilecek bir husus olup asıl davadaki tazminat ve alacak taleplerinin yerinde görülmediği, davacı ..., davalının eylemleri sonucunda bir zarar oluştuğunu kanıtlayamadığı gibi iddia edilen bir zarar varsa dahi bu şirketin zararı olup şirkete ait emtia bedelinin davacı tarafından talep edilmesinin mümkün olmadığı, karşı davada fesih ve tasfiye talep edilmiş ise de asıl davada şirketin fesih ve tasfiyesine karar verilmiş olup, şirket hakkında iki kere fesih kararı verilemeyeceğinden karşı davadaki bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karşı davadaki maddi tazminat talebi yönünden, karşı davacının maddi tazminat talebi şirketin faaliyette bulunamaması nedeniyle oluşan zarar iddiasına ilişkin olup karşı davalının İl Sağlık Müdürlüğü'ne dilekçe vermiş olması ve bazı müşterilere yetkisi olmadığı halde tedavi uygulaması zarara sebebiyet veren olaylar olarak gösterilmiş ise de bu sebeplerle bir zararın oluştuğu hususu kanıtlanamadığı gibi, şirketin faaliyetsiz kalmasına karşı davacının kendi davranışları, yani şirkete ait cihazları alıp götürmesi gibi somut bir olay sebebiyet verdiğinden, bu konuda karşı davacının bir tazminat talep hakkının bulunmadığı gerekçesiyle asıl davada fesih ve tasfiye talebinin kabulü ile davalı ... Güzellik Merkezi Tic. Ltd. Şti.'nin TTK'nın 636/3 (6762 sayılı TTK.549/4) maddesi uyarınca fesih ve tasfiyesine, tasfiye memuru olarak resen mali müşavir ...'ün atanmasına, 7.500 TL tasfiye memuru ücreti ile 2

... Güzellik Merkezi Tic. Ltd. Şti.'nin TTK'nın 636/3 (6762 sayılı TTK.549/4) maddesi uyarınca fesih ve tasfiyesine, tasfiye memuru olarak resen mali müşavir ...'ün atanmasına, 7.500 TL tasfiye memuru ücreti ile 2.500 TL tasfiye masraf avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafça mahkeme veznesine yatırılmasına, tasfiye memuruna ödenecek ücretin ve masrafların tasfiye memuru tarafından tasfiye giderlerine eklenmesine, davaya konu maddi tazminat talebi kanıtlanamadığı gibi, iddia edilen zararların davacının değil şirketin zararları olması nedeniyle reddine, bu aşamada tasfiye payı talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karşı dava yönünden, şirketin fesih ve tasfiye talebi konusunda asıl davada karar verilmiş olup aynı şirket hakkında iki kere fesih ve tasfiye kararı verilemeyeceğinden bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karşı davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı-karşı davalı ... vekili ve davalı-karşı davacı ... vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı/karşı davalı ... vekili ve davalı/karşı davacı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı/karşı davalı ... vekili ve davalı/karşı davacı ... vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.480,00 TL duruşma vekalet ücretinin herbir taraftan alınıp yekdiğerine verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 35,10 TL temyiz ilam harcının temyiz edenlerden ayrı ayrı alınmasına, 11/05/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5692, Karar No: 2017/8059, Tarih: 02.11.2017

**14. Hukuk Dairesi         2015/5692 E.  ,  2017/8059 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 14.06.2012 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.10.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu 552 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısının olmadığını ileri sürerek müvekkiline ait taşınmaz lehine davalılara ait 546 ve 550 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.