muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/239, Karar No: 2021/846, Tarih: 05.02.2021

Somut olayda, sigortalı tarafından hayat sigortası başvuru formlarında söz konusu rahatsızlıkların beyan edilmediği, poliçeden önce beyin kanaması geçirdiği ve hipertansiyon hastalığı olduğunun bildirilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; doğrudan ölüm sebebi olmasa da, ölümle sonuçlanan önceki kronik hastalıkların, riskin kapsamı konusunda değerlendirme yapma hakkı bulunan sigortacıya bildirilmesi gerektiği açıktır.

Buna göre murisin bildirmediği hastalık ile ölüm arasında doğrudan illiyet bağı bulunmadığının anlaşılması halinde, poliçe tanzimi sırasındaki beyan yükümlülüğü kasten ihlal edilmemiş olup davanın tümden reddi gerekmez ise de, (sigortalının kasıtlı olarak sağlık durumunu gizlemesi haricinde) sigortacının sorumluluğunu ağırlaştıran ve daha fazla prim almasını gerektiren bir halin varlığında teminatın indirilmesi gerektiğinden, murisin bu hastalığının belirtilmesi halinde ödenmesi gereken prime göre proporsiyon hesabı yapılarak sonucuna göre tazminat hesabının yapılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile 23/10/2019 gün 2017/622-2019/9837 sayılı onama ilamının ortadan kaldırılmasına, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel Mahkeme kararının BOZULMASINA, tashihi karar ve temyiz peşin harçlarının davalıya geri verilmesine, 05/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15865, Karar No: 2010/5310, Tarih: 20.04.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/15865 E.  ,  2010/5310 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile ... Yapı A.Ş. vekili avukat ... ve 20 kişi aralarındaki dava hakkında ... 2.Tüketici Mahkemesinden verilen 14.5.2009 gün ve 504-388 sayılı hükmün davalı ... Yapı A.Ş. avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

Davacı ile davalıların birlikte imzalamış oldukları 31.10.2006 tarihli sözleşmenin 14/5. maddesinde bulunan, “Mal saibi, müteahhidin yasal adresine yapılmış olan yazışmaları kendisine yapılmış olarak kabul etmiştir.” hükmü gereğince, ... Yapı A.Ş. dışında kalan diğer davalılara, dava dilekçesi ve mahkeme ilamı müteahhit ... Yapı A.Ş.'nin adresine Tebligat Kanununun 35. maddesine göre tebliğ edilmişse de, adı geçen sözleşmeyi “mal sahibi” sıfatıyla imzalayan davalıların, sözleşmenin “taraflar” başlıklı kısmında ayrı ayrı tebligat adresleri belirtilmiş olup, davalılar adına sözleşmede belirtilen bu adreslere tebligat çıkarılmadan 35. maddeye göre yapılan teligat işlemleri geçersiz olduğundan, mahkeme kararının, ... Yapı A.Ş. dışındaki dğer davalıların 31.10.2006 tarihli sözleşmedeki adreslerine Tebligat Kanununa uygun olarak tebliğ edilmesi ve temyiz süresi geçirildikten sonra iadesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.4.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21042, Karar No: 2018/12203, Tarih: 07.05.2018

**8. Hukuk Dairesi         2016/21042 E.  ,  2018/12203 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde ve sonraki aşamalarda açıkladığı beyanlarında; Ağustos 1927 tarih 7 (72) sıra nolu tapu kaydının murisi evveli Beyazıtzade ... ’e ait olduğunu, tedavülleri sonucu ¼’ünün 28.01.1998 tarih 6 sıra numarası ile ...’e geçmiş olup vekil edenin de 21.04.1998 tarih 2 sıra numarası ile satın aldığını, kalan ¾ ünün adı geçen murisi evvelinden kaldığını, kök tapunun sınırları itibariyle 05.04.2012 tarihli krokide yeşil çizgi ile belirlenmiş A , D1, D2, C ile yeşil çizginin dışında kalan B1, B2, B3 ve öncesi 6235 ada 1 parsel olup ifraz gören yerleri kapsadığını ileri sürerek tescil ve iptal tescil isteğinde bulunmuştur. Yargılamanın ilerleyen aşamasında ise dava konusu taşınmaz kapsamında kalıp ancak 6235 ada 1 parsel numarasını alan daha sonradan bir çok parsellere ifraz gören yerin tapulu olması nedeniyle tefriki ile ayrı esas numarasına kaydedilmesinden sonra temyize konu dava dosyasında dava konusu yapılan taşınmaz bölümlerinin A, D1, D2, C, B1, B2, B3 ile gösterilen yerler olduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... vekili; davacının ... adına kayıtlı doğusu dere, kuzeyi yerli kayalık ve taşlık, batısı ... gayri ... ve taşlık ve tarik, güneyi tarik olan eylül 927 ve 7 sıra nolu tapu kaydına dayanarak ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2001/503 esas sayılı dosyada müdahale talebinde bulunarak tescil istediğini, davanın derdest olduğunu, bu nedenle tarafları ve konusu aynı olan dava için derdestlik itirazında bulunduklarını,davacının tapu kaydının sınırlarının her yere uyabilecek sınırlar olduğunu, taşınmazda zilyetliğinin olmadığını belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı TOKİ vekili; davalının hasım gösterilemeyeceğinden bahisle öncelikle davanın usulden, yine dava konusu 6235 parselin Başbakanlık Makamınca 10.06.2008 tarihli oluruyla TOKİ’ye devri için arsa üretim alanı olarak belirlediğini, bedelsizden devrin uygun bulunduğunu ve TOKİ adına tescil edildiğini tapuya güven ilkesi ve iyi niyet ilkesi çerçevesinde taşınmazın iktisap edildiğini, kazanımın korunması gerektiğinden bahisle davanın esastan reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı TOKİ vekili; davalının hasım gösterilemeyeceğinden bahisle öncelikle davanın usulden, yine dava konusu 6235 parselin Başbakanlık Makamınca 10.06.2008 tarihli oluruyla TOKİ’ye devri için arsa üretim alanı olarak belirlediğini, bedelsizden devrin uygun bulunduğunu ve TOKİ adına tescil edildiğini tapuya güven ilkesi ve iyi niyet ilkesi çerçevesinde taşınmazın iktisap edildiğini, kazanımın korunması gerektiğinden bahisle davanın esastan reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Fenni bilirkişiler ... ve ...'ın 05/06/2012 tarihli rapor krokisinde B1 harfi ile gösterilen 29157,48 m2 mesahalı yerin davacı ... dayanak kök tapu kaydı dahilinde kaldığı, irsen taksimen ... adına intikal eden yer olup adı geçenin tasarruf ve zilyetliğinde bulunan yer olduğu anlaşılmakla aynı ada son parsel numarası verilerek davacı ... adına tesciline, aynı bilirkişilerin aynı tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile gösterilen 3-4-5-B2-B3-C-D1-D2 harfleri ile gösterilen yerlerin ... ile ..., ... ve ... arasında 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/719 esasında kayıtlı dosyada dava konusu yapılan yerler olduğu, Maraşlıgil ailesine satılan yerler ile gene krokinin çevre yolu cancık yolu ve yolla çevrili imar uygulaması gören yerlerin davacı sıfatı ile ... tarafından Mahkememizin 1992/224 esasında kayıtlı dosyada dava bulunduğu, davacı ...'nun bu yerler üzerindeki tasarruf ve zilyetliğinin tespit edilmediği anlaşılmakla bu yerlere ilişkin tescil talebinin reddine karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; zilyetlik, mirasçılık ve mülkiyet hakkına dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Bilindiği üzere, Harçlar Kanunu, harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini hükme bağlamış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun “Nispi harçlarda ödeme zamanı” başlıklı 28.maddesinin 1.fıkrasında aynen “(1) sayılı tarifede yazılı nispi harçlar aşağıdaki zamanlarda ödenir” denildikten sonra 23.07.2010 gün ve 6009 Sayılı Kanunun 18.maddesi ile değişik (a) bendinde “Karar ve ilam harcı” alt başlığı ile “Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir. Şu kadar ki, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı yirmide bir olarak uygulanır. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmez.”düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Kanunun “Harcı Ödenmeyen İşlemler” başlığını taşıyan 32.maddesinde ise, “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmü getirilmiştir.

Yukarıda belirtilen madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılması gereken miktarı ile maktu başvuru harcı ödenmedikçe, davaya devam edilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Nitekim 492 Sayılı Kanun'un 30.maddesinde, yargılama sırasında tespit olunan dava değerinin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için yargılamaya devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409 uncu maddesinde de gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulmasının noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu belirtildiğine göre, yargılama sırasında tespit olunan yeni dava değeri üzerinden tarife uyarınca alınması gereken peşin nispi karar ve ilam harcı ilgilisince tamamlanmadan davaya devam edilmesi olanağından söz edilemez. Vurgulanan bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulu'nun 12.10.2011 gün ve E:2011/3-629, K:2011/613, 23.10.2013 gün ve E:2013/7-31, K:2013/1481, 29.01.2014 gün ve E: 2013/1-410, K: 2014/46 sayılı ilamlarında da benimsenmiştir.

Somut olayda, davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 16.maddesi “Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahalenin men'i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır…” hükmü uyarınca eldeki uyuşmazlıkta nispi harç alınması gerekmektedir.

Ne var ki; davacı eldeki davayı açarken, başlangıçta başvurma harcı ile dava dilekçesinde dava değeri olarak gösterilen 25.000,00 TL üzerinden alınması gereken peşin nispi karar ve ilam harcını yatırmıştır. Ancak, dava konusu tescili ve tapu iptal tescili istenen yerlere ilişkin mahkemece harca esas değer belirlenerek, bu yeni dava değeri üzerinden alınması gereken peşin nispi karar ve ilam harcının ilgilisince tamamlandığını veya mahkemece eksik harcın tahsil edildiğini gösterir bir belge ya da bilgiye dosyada rastlanılmamıştır. Keza gerekçeli kararın hüküm kısmında alınan harç da 25000TL üzerinden alınmıştır.

Davacı taraf, 492 sayılı Kanun kapsamında kendisi harçtan muaf olmadığı gibi, işlemi de yargı harçlarından müstesna değildir. Davacının yargı harçlarını ödeme yükümü altında olduğu anlaşıldığına göre, belirlenecek dava değeri üzerinden eksik peşin nispi karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça, eldeki davaya devam etme olanağı bulunmamaktadır.

Davacı taraf, 492 sayılı Kanun kapsamında kendisi harçtan muaf olmadığı gibi, işlemi de yargı harçlarından müstesna değildir. Davacının yargı harçlarını ödeme yükümü altında olduğu anlaşıldığına göre, belirlenecek dava değeri üzerinden eksik peşin nispi karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça, eldeki davaya devam etme olanağı bulunmamaktadır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler gözardı edilerek, yargılama sırasında usulünce yatırılmış yargı harcı tamamlanmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Buna göre mahkemece yapılacak iş; davada dava konusu edilen yerlerin dava tarihindeki rayiç değerlerinin belirlenmesi, davacı tarafa yürürlükte olan tarife uyarınca belirlenen dava değeri üzerinden eksik peşin karar ve ilam harcını ödemesi konusunda usulünce önel verilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde harç tamamlatılmadan işin esasına girecek şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nın 428. maddesi uyarınca usul ve yasaya aykırı kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK'nın 440/1. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 07.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5791, Karar No: 2017/9001, Tarih: 30.11.2017

**14. Hukuk Dairesi         2015/5791 E.  ,  2017/9001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.03.2013 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescili olmadığı taktirde alacak talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; tapu iptali ve tescil davasının reddine, alacak davasının davalı ... yönünden kabulüne, davalı ... yönünden reddine dair verilen 19.12.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili davacıların murisi ... ile davalılardan ...'ın anne-oğul olduğunu, davalı ...'ın adına kayıtlı 6162 parsel sayılı taşınmazda yer alan binadaki 1. Kat 3 numaralı daireye isabet eden hisseyi 12.11.2007 tarihinde noterde düzenlenen gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile oğlu...'a 16.000 TL bedelle satışını vaad ettiğini, bedelin tamamını alarak dairenin zilyetliğni de teslim etteğini, ...'ın 22.03.2009 tarihinde trafik kazası sonucu vefat ettiğinin, mirasçıları olarak davacı eşi ... ve kızı ...'in kaldığını, davacıların dava konusu dairede oturmaya devam ettiklerini, davalı ...'ün tapuya devretmemesi nedeniyle daha önce ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/757 Esas sayılı dosya ile açılan tapu iptali ve tescil davasının, satış vaadi sözleşmesinde alıcının muvazasının eksik olması nedeniyle sözleşme geçersiz addedilerek davanın reddedildiğini ve kesinleştiğini belirterek, sözleşmede şekil şartı eksik olmakla birlikte gayrimenkulün zilyetliğinin alıcıya teslim edilmiş olması ve alıcının da malik sıfatı ile dava tarihine kadar bu yerde oturmuş olması nedeniyle ortada geçerli bir satış bulunduğu için öncelikle tapu kaydının iptali ile davacılar adına tescilini, bu talepleri kabul görmediği takdirde, davalı ...'ün satış vaadi sözleşmesinde satış bedelini aldığını imzası ile kabul etmiş olması ve diğer davalı sözleşmeyi düzenleyen ve o tarihte 15. Noter olarak görev yapan ...'ün de görevini ihmal ederek alıcının imzasını almamış ve sözleşmeyi kusuru ile geçersiz hale getirmiş olması nedeniyle sorumlu olduğu iddiası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla daire bedeli 70.000 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmesinin talep etmiştir.

Davalı ... vekili taşınmazın tapuda üçüncü kişiye devredilmiş olması nedeniyle davalının tapu iptali ve tescil davasında hasım olamayacağını, sözleşmenin yasal unsurları taşımadığını bu nedenle daha önce aynı taleple açılan davanın retle sonuçlandığını, ortada kesin hüküm bulunduğuna, davacının zarar talebinin de usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili taşınmazın tapuda üçüncü kişiye devredilmiş olması nedeniyle davalının tapu iptali ve tescil davasında hasım olamayacağını, sözleşmenin yasal unsurları taşımadığını bu nedenle daha önce aynı taleple açılan davanın retle sonuçlandığını, ortada kesin hüküm bulunduğuna, davacının zarar talebinin de usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., iddiaların doğru olmadığını, sözleşmede satıcı davalı ...'ün imzasının bulunduğunu, bu şekli ile taahhüt altına girdiğini, tarafların karşılıklı olarak taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmeyi düzenleyen noter olarak sorumlu tutulamayacağını, taleplerin haksız zenginleşme niteliği taşıdığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece tapu iptali ve tescil davasının şekil noksanlığı nedeniyle reddine, davalı ... aleyhine açılan alacak davasının reddine, davalı ... aleyhine açılan alacak davasının kabulü ile 65.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Hükmü davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm ve davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, bu talep kabul edilmediği takdirde ikinci kademedeki talep alacak istemine ilişkindir.

Taşınmaz satış vaadi iki taraflı sözleşmelerdendir. Bundan dolayı da, kuruluş için iki tarafın bulunması tarafların birbirine uygun karşılıklı irade açıklamaları yapmaları gerekir. Tek taraflı hukuki muamelelerde temel unsur (asli şart), sadece muamele yapan şahsın irade açıklaması iken, akitte en az iki irade açıklaması bulunması gerekmektedir. Aktin, özellikle de borç akitlerinin tarafları "alacaklı" ve "borçlu" adını taşır. Bundan dolayı da taşınmaz satış vaadi sözleşmelirinin tarafları "vaat alacaklısı" ve "vaat borçlusu" olarak ifade edilmektedir.

Davacı dayanılan 12.11.2007 tarihli sözleşmede, vaat borçlusu olarak davalı ...'ın imzası bulunmakta ise de, vaat alacaklısı ...'ın imzası yoktur. Oysa, 1512 sayılı noterlik Kanununun düzenleme şekline ilişkin 84. Maddesine göre hukuki işlemlerin noter tarafından bir tutanak şeklinde yapılması, bu tutanakla noterin adı ve soyadı ile noterliğin ismi, işlemin yapıldığı yer ve tarih ilgilinin ve varsa tercüman, tanık ve bilirkişinin kimlik ve adresleri ile ilgilinin vergi kimlik numarası, ilgilinin hakiki arzusu hakkındaki beyanı, özellikle de işleme katılanların imzaları ile noterin imza ve mühürünü taşıması gerekir. Kanunun sıkı şekil şartların bağladığı bir sözleşmede, yasanın öngördüğü unsurlardan biri eksikse (eldeki davada olduğu gibi taraflardan birinin imzası yoksa) o sözleşmeye dayanılamaz. Ortada biçimine uygun düzenlenmiş resmi şekil koşullarını taşayan bir sözleşme bulunmadığından, buna dayanılarak mülkiyet aktarımı istenemez.

Bu konuda daha önce ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/757 Esas, 2012/241 Karar sayılı dosyası ile taraflar arasında aynı satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak görülen dava retle sonuçlanmış ve 26.12.2012 tarihinde kesinleşmiştir.

Dava konusu taşınmazın tapu kaydına göre de eldeki bu dava açılmadan önce maliki olan davalı ... tarafından 05.02.2013 tarihinde intifa hakkını üzerinde bırakarak çıplak mülkiyetini dava dışı diğer oğlu...'a sattığı anlaşılmaktadır. Açıklanan bu nedenlerle tapu iptali ve tescil isteminin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Ancak; noterlik, hukuk güvenliğini temin etmek ve uyuşmazlıkları engellemek amacıyla işlemleri belgelendiren ve kamu hizmeti niteliğinde faaliyet yürüten bir kurumdur. ( Noterlik Kanunu md. 1.).

Bir güven kurumu olan ve yaptıkları işlerde uzman olan noter, devlet adına bir takım kamusal yetkileri de kullanmak suretiyle, belgeleri ve beyanları resmileştiren ve aksinin kanıtlanmasını güçleştiren, hatta neredeyse imkansız hale getiren, hukuki sonuçlar doğuracak belgelerin düzenlenmesi yetkisi ile donatılmıştır. Noterlerin düzenlemiş oldukları belgelere ispat gücü ve icra edilebilirlik açısından özel ve ayrıcalıklı bir konum verilmiştir. Bu kadar önemli bir işin yapılması ile yetkili kılınan noterlerin sorumluluklarının da düzenlemeye paralel olması gerekir. Noterlerin uzmanlığına inanan ve güvenen iş sahipleri, yapılan iş ve işlemlerin tam ve sağlıklı olduğu konusunda kuşku duymamalıdırlar. Bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar doğmuşsa noterin bundan sorumlu olması doğaldır.

Noterlerin hukuki sorumluluğunu düzenleyen 1512 sayılı Noterlik Kanununun 162. Maddesine göre; " stajyer, katip ve katip adayları tarafından yapılmış olsa bile noterler, bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludurlar."

Noterlerin hukuki sorumluluğunu düzenleyen 1512 sayılı Noterlik Kanununun 162. Maddesine göre; " stajyer, katip ve katip adayları tarafından yapılmış olsa bile noterler, bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludurlar."

Noterlerin yaptığı işlemlerden dolayı zarar gören kişiler noterler aleyhine Maddi ve manevi tazminat davası açabilirler. Noterin bir " işi yapmaması", " hatalı yapması" veya "eksik yapması" nedeniyle oluşan her türlü zarar, maddi ve manevi tazminat davasına konu edilebilir. ( Noterlik Kanunu md. 162/1)

Noter. Birinci fıkra gereğince ödediği miktar için, işin yapılmaması, hatalı yahut eksik yapılmasına sebep olan stajyer veya noterlik personeline rücu edebilir.

Görüldüğü üzere, noterlerin hukuki sorumluluğunu düzenleyen anılan madede kusurdan söz edilmemiş olduğundan, noterlerin bu göreve ilişkin kişisel sorumlulukları, kusursuz sorumluluk esasına göre düzenlenmiştir. Anılan madde uyarınca noterlerin sorumluluğu için, noterin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin görevleriyle ilgili bir eylemleri olmalı, bir zarar bulunmalı, zarar doğuran eylem hukuka aykırı olmalı ve zararla eylem arasında uygun illiyet bağ bulunmalıdır. Kusursuz sorumluluk şeklinde düzenlenen noterin sorumluluğu ancak zarar ile uygun nedensellik bağının kesildiğinin kanıtlanması durumunda ortadan kalkacaktır.

Tüm kusursuz sorumluluk hallerinde olduğu gibi zarar gören davacı, davalı noterin kusurunu kanıtlamak zorunda değildir. Zarar gören davacı yalnızca zararla eylem arasındaki uygun illiyet bağını kanıtlamak zorundadır.

Noterlik Kanununun 60/3 ile 84. Ve devamı maddeleri gereğince satış vaadi sözleşmesinin yasaya uygun şekilde düzenlenmesi ve ona resmi belge niteliği kazandırılması görevi notere aittir. Noterlerin yaptıkları işlerin uzmanı olduğu kabul edilir. Noterin yapacağı işler oldukça sıkı kural ve şekil şartı esasına bağlanmıştır. Noterler görevlerini yerine getirdiği sırada her türlü özen ve dikkati göstermek zorundadır. Kamu hizmeti yerine getiren noterin sorumluluğu tespit edilirken normal bir insanın göstereceği özenti davranış değil ayı işi yapan noterlik mesleğinde çalışan bir kişinin göstermesi gereken objektif davranış dikkate alınacaktır.

Somut olayda, davanın dayanağını oluşturan 12.11.2007 tarihli satış vaadi sözleşmesinin düzenlendiği sırada davalı noterin kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediği; kanunun sıkı şekil şartlarına bağladığı bir sözleşmede vaat alacaklarının imzasının alınmaması nedeniyle sözleşmenin resmi şekil koşullarını taşıyan bir sözleşme niteliğini kazanamadığı, davacıların bu nedenle satış vaadine konu taşınmazın mülkiyetini edinemedikleri ve zarara ugradıkları, davalı noterin daha üst düzeyde dikkat ve özen göstermesi gerekirken, aksine bu dikkat ve özeni göstermeme eylemi ile zarar arasında illiyet bağını kesen herhangi bir nedenin bulunmadığı sabit olduğuna göre, noterin sorumlu olduğu açıktır.