muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3721, Karar No: 2015/25975, Tarih: 18.12.2015

**8. Ceza Dairesi         2015/3721 E.  ,  2015/25975 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2014/110363

MAHKEMESİ : Malatya 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 18/11/2013

NUMARASI : 2009/286 (E) ve 2013/526 (K)

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık, resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık, silahla tehdit ve iş yeri dokunulmazlığını ihlal ve bu suça azmettirme

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık İ.. F.. hakkında resmi belgede sahtecilik, 6136 sayılı Kanuna muhalefet ve silahla tehdit; H.. K.. hakkında iş yeri dokunulmazlığını ihlal; sanıklar M.. K.., B.. F.., Ü.. L.., S.. K.., S.. Ö.. ve İ.. İ.. hakkında atılı suçlar yönünden yapılan temyiz istemlerine hasren yapılan incelemede;

Adına sahte nüfus cüzdanı düzenlendiğinden bahisle kurulan mahkumiyet hükmüne esas resmi belgede sahtecilik suçundan zarar görme olasılığı bulunan ve davadan haberdar edilmeyen V... ve Z... oğlu, 1978 d.lu İ.. F..'e yoklukta verilen hükmün tebliğ edildiğine ilişkin bir belgeye rastlanmadığından, varsa dosyasına konulması, aksi halde gıyabi hükmün dairemiz tevdii yazısıyla birlikte yöntemine uygun olarak tebliği sağlanarak, tebellüğ belgesinin ve temyiz edilmesi halinde dilekçesinin de eklenip ek tebliğname düzenlendikten sonra iadesi, temyiz edilmemesi halinde ise sanık İ.. F.., sanık B.. F.., sanık M.. K.., sanık Ü.. L.., sanık S.. K.. müdafiileri ile sanık S.. Ö.., sanık H.. K.. ve vasisi,sanık İ.. İ..'in temyizlerine hasren inceleme yapılmak üzere geri gönderilmesi kaydıyla dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına (TEVDİİNE), 18.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/18946, Karar No: 2020/10092, Tarih: 19.02.2020

**8. Ceza Dairesi         2019/18946 E.  ,  2020/10092 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Oluşa ve tüm dosya kapsamına göre; Katılana ait ... Bankasına ait kredi kartı bilgileriyle, olay tarihinde "....com" adlı firmadan 574,30 AGB ... Elektrik adlı firmadan 1,020,00 TL lik alışveriş ile , İHHK ve Kimse Yok mu adlı derneklere 30 TL bağış yapılması olayı ile ilgili olarak; olayda kullanılan IP lerden ikisinin ... ve ...'a ait olduğu, diğer IP sahibi ...'nın da olayla ilgisi görülmediğinden üç şüpheli hakkında Ek Kyok kararı verildiği, alışverişlerden ... AGB adlı firmalardan yapılan 1,020,00 TL lik alışverişin ... Bilgisayar adlı firma şifreleriyle yapıldığının tespit edilmesi üzerine; bu firma yönetcisi ...'nun alınan beyanında; söz konusu işlemi bir süre yanında çalışan ve sonrasında dükkanı devrettiği sanık ...'ın yaptığını beyan ettiği; sanığın ... Bilgisayar adlı firmada çalıştığı esnada; firma sahibi ...'ya ait şifreyle, AGB adlı firmadan alışveriş yaparak şikayetçiye ait kredi kartını izinsiz kullandığı iddia edilmiş ise de; sanığın savunmasında, suçlamayı kabul etmediği, ... Bilgisayar adlı firmada 2011 yılında 3 ay kadar çalıştığını, çalıştığı dönemde kredi kartı ile bilgisayar alan müşteriler olduğunu, ... AGB ile ... Sipariş Online adlı firmaların sürekli çalışılan firmalar olduğu, suç tarihi itibari ile onay süreci olduğundan mecburen kredi kartının ön ve arka yüzünün fotokopisinin alındığını, bu şekilde müştekinin kredi kartı bilgilerinin alınmış olabileceği, iş yerinde başka çalışan elemanlar da olduğunu savunduğu, dosya içerisinde ... Kargo Şubesinin ...-... kargo takip numarası ile, göndericinin ... AGB Teknoloji, alıcının ise ... Bilgisayar ... olduğu siparişin ... tarafından teslim alındığının bildirildiği anlaşılmakla, ... Bilgisayar isimli iş yerinde ... isimli bir şahsın ve yine suç tarihleri itibariyle başka çalışan olup olmadığı araştırılıp başka çalışan var ise tanık olarak beyanlarının alınması ve ilgili kargo firmasından kurye teslimat tutanağının aslı getirtilerek sanığın bol miktarda yazı ve imza örnekleri temin edilerek, yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan bilirkişi raporu alınarak imza incelemesi yaptırılması suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde eksik araştırmayla mahkumiyet kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 19.02.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5584, Karar No: 2014/1180, Tarih: 03.03.2014

**1. Ceza Dairesi         2012/5584 E.  ,  2014/1180 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No: 1 - 2012/55005

MAHKEMESİ : Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ VE NO: 29/12/2011, 2011/204 (E) ve 2011/276 (K)

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

TÜRK MİLLETİ ADINA

Sanık Serhat hakkında mağdur Fehmi'yi kasten öldürme suçuna teşebbüsten kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın eyleminin sübutu kabul, takdire ve tahrike ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip kısmen reddedilmiş, incelenen dosyaya göre kurulan hükümde bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin bir sebebe dayanmayan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

a-Oluşa ve dosya içeriğine göre; başka bir kadınla evli olan mağdur Fehmi ile sanık Serhat'ın ablası Sevinç'in duygusal birliktelik yaşadıkları, hamile kalan Sevinç'in bir süre sonra bebeğinin olduğu, bebeğinin bu birliktelikten olduğu gerekçesiyle Sevinç'in, mağdur Fehmi'ye karşı babalık davası açtığı, ancak Fehmi'nin davayı kabul etmeyerek bebeğin kendisinden olmadığını ileri sürdüğü, olay günü sanığın yanına kardeşi Fırat'ı da alarak konuşmak amacıyla mağdurun dükkanına gittiği, çıkan tartışmada mağdurun hakaret ederek kendisine sopa ile vurması üzerine sanık Serhat'ın tezgah üzerinde gördüğü bıçağı alarak rastgele savurmaya başladığı, göğüs, batın, kol ve bacak bölgelerinden, hemopnömotoraksa ve yumuşak doku lezyonlarına neden olacak şekilde mağduru hareketli kavga ortamında yaraladığı, sadece sağ göğüs bölgesindeki yaranın toraksa nafiz olup mağdurun yaşamını tehlikeye sokacak nitelikte olduğu, herhangi iç organ, büyük damar ve sinir yaralanması oluşturmadığı, diğer yaraların hayati tehlikeye neden olmadığı, sanığın olay sırasında "çocuğu alacak mısın?" diye sorduğu soruya, mağdurun "çocuğu alacağım" diye cevap vermesi üzerine eylemine kendiliğinden son verdiği olayda; sanığın öldürme kastını açığa çıkaran kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı anlaşılmakla, kasten silahla yaralama suçundan, ancak alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle hüküm kurulması yerine, suç niteliğinde hataya düşülerek, öldürmeye teşebbüsten yazılı şekilde hüküm kurulması,

b-Sanığın belli haklardan yoksun bırakılmasına dair uygulama yapılırken, TCK.nun 53/1-c maddesindeki hakları kullanmaktan aynı Yasanın 53/2 maddesi uyarınca hapis cezasının infazının tamamlanıncaya kadar, velayet, vesayet ve kayyımlık yetkisini kendi altsoyu üzerinde kullanmaktan ise koşullu salıverme tarihine kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gereğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, hükmün CMUK.nun 321. maddesi uyarınca tebliğnamedeki düşünce gibi (BOZULMASINA), 03/03/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1750, Karar No: 2018/12040, Tarih: 12.12.2018

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2017/1750 E.  ,  2018/12040 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıya bağlı okul ile 25.02.2011 tarihinde aşçı yardımcılığı mesleğiyle ilgili 12 kişilik, % 20 istihdam garantili kurs düzenlenmesine ilişkin olarak sözleşme imzaladıklarını, kurs sonunda davalının sözleşmede öngörülen % 20 istihdam yükümlülüğünü yerine getiremediğini ileri sürerek, kurs nedeniyle ödedikleri 16.913,32 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-3533 sayılı "Umumi, Mülhak ve Hususi Bütçelerle idare edilen Daireler ve Belediyelerle sermayesi Devlete veya Belediyeye veya Hususi İdarelere Ait Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolu İle Halli Hakkındaki Kanunun" 2570 sayılı Kanun ile değiştirilen 4. maddesinde “katma bütçe ile idare edilen daireler, belediyeler, özel bütçe ile idare olunan veya sermayesinin tamamı devlet, belediye veya özel idarelere ait olan daire ve müesseselerin veya bu daire veya müesseselerden biri ile, 2.maddede yazılı dairelerden birisi arasında çıkan uyuşmazlıklarda, bulunduğu yerin ve uyuşmazlık taşınmaza ilişkin ise o taşınmazın bulunduğu yerin ve taraflar değişik yerlerde bulunuyorlarsa davalı durumda olan daire veya müessesenin veya birden çok oldukları takdirde bunlardan birinin bulunduğu yerin yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hakimi tarafından hakem sıfatıyla çözülür” denilmektedir.

Tarafların anılan yasa hükmüne tabi kurumlar oldukları açıktır. Görev sorunu ise, yargılamanın her safhasında re’sen gözetileceğinden, bu durumda, davaya yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hakimi tarafından hakem sıfatıyla bakılması gerekir. Tarafların sıfatları gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek sözü edilen yasa hükmü uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre tarafların temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenle mahkeme kararının BOZULMASINA, 2. bent gereğince tarafların temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13650, Karar No: 2015/9422, Tarih: 09.03.2015

**9. Hukuk Dairesi         2013/13650 E.  ,  2015/9422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

... bilgi işlem görevlisi hizmet alım ihalelerini üstlenen ....'ne yazı yazılarak, davacı ile 2009-2012 yılları arasında imzalanan bütün bireysel iş sözleşmelerinin istenilmesi, yazı cevabı ile birlikte dosyanın Dairemize gönderilmek üzere yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09/03/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/22858, Karar No: 2016/19708, Tarih: 26.09.2016

**12. Hukuk Dairesi         2016/22858 E.  ,  2016/19708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemece verilen karar, şikayetçi üçüncü kişi tarafından süresinde adli yardım talepli olarak temyiz edilmiş, buna rağmen mahkemece 14.01.2016 tarihli ek karar ile adli yardım istemli temyiz talebinin reddine hükmedildiği görülmüştür.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 336/3. maddesi uyarınca, kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi, Bölge Adliye Mahkemesi'ne veya Yargıtay’a yapılır. Aynı Yasa’nın 448. maddesi uyarınca bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır. Anılan Kanun'un 336/3. maddesi, bu kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümlerinden olmadığından, geçici 1. madde kapsamında da değildir. Dolayısıyla davacının temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar vermeye yetkili mercii, temyiz incelemesi yapmakla görevli bulunan ilgili Yargıtay Dairesidir.

Bu nedenle, Dairemizce, şikayetçi üçüncü kişinin adli yardım talebi hakkında karar verilmeden, mahkemenin 14.01.2016 tarihli ek kararla, adli yardım istemli temyiz talebinin reddine hükmetmesi doğru olmadığından, mahkemenin 14.01.2016 tarihli ek kararının kaldırılmasına oybirliği ile karar verildikten sonra şikayetçi üçüncü kişinin temyiz dilekçesinin incelemesine geçildi.

Şikayetçi üçüncü kişinin, adli yardım talebinin değerlendirilmesinde;

6100 Sayılı Yasa'nın 334. maddesinde; “1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler. (2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler” düzenlemesine yer verilmiştir. Görüldüğü üzere yasada adli yardımdan mağduriyeti yasal merciilerce belirlenen gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği, sermaye şirketlerinin ise adli yardımdan faydalanamayacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle şikayetçi üçüncü kişinin adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Temyiz harç ve masraflarının yatırılması için şikayetçi tarafa HUMK'nun 434/3.maddesi uyarınca yöntemine uygun kesin süre içeren meşruhatlı muhtıra gönderilerek, muhtırada belirtilecek süre beklendikten sonra, anılan madde uyarınca işlem yapılması, kararın temyizi halinde Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26.09.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2086, Karar No: 2013/6746, Tarih: 09.04.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/2086 E.  ,  2013/6746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak zeminine; üzerinde bulunan binaya resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Dava konusu taşınmazın tapu kaydında davacı ... hissesinde bulunan haciz şerhinin hükmedilen bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak (Dava konusu taşınmazın tapu kaydında davacı ... hissesinde bulunan haciz şerhinin hükmedilen bedele yansıtılmasına) cümlesinin eklenmesine,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 09.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16958, Karar No: 2015/20256, Tarih: 23.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/16958 E.  ,  2015/20256 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle, davalı ... yönünden kabulüne, davalı şirket bakımından kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı Kurum, 12.05.2009 tarihli iş kazası sonucu yaralanan sigortalıya bağlanan gelirin tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 23, 21/4. maddeleridir.

5510 sayılı Kanunun süresinde bildirilmeyen sigortalılıktan doğan sorumluluk bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 23’üncü maddesi hükmüne göre; sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce iş kazası meslek hastalığı ve hastalık meydana gelmiş ise, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken her türlü masraflar ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri, 21 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ödettirilecektir.

Sözü edilen madde ile işverenin kaçak işçi çalıştırmasının önlemesi amaçlanmış olup, maddenin düzenleniş şeklinden de açıkça anlaşılacağı üzere, 23’üncü maddeye göre işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır.

Anılan Kanunun 21’inci maddesinin dördüncü fıkrası, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilebilecektir.

Üçüncü kişinin rücu alacağından sorumluluğu kusur sorumluluğu esasına dayanır. Bir başka ifadeyle; üçüncü kişi, ancak kusurlu bir hareketinin varlığı halinde rücu alacağından sorumludur.

5510 sayılı Kanunun 21. maddesine dayanan rücu davalarında kusurun belirlenmesinde, mahkemece, öncelikle iş kazasının ne şekilde olduğu, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak, varsa çelişki giderilerek belirlenmeli ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, kusur oran ve aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesine gidilmelidir.

5510 sayılı Kanunun 21. maddesine dayanan rücu davalarında kusurun belirlenmesinde, mahkemece, öncelikle iş kazasının ne şekilde olduğu, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak, varsa çelişki giderilerek belirlenmeli ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, kusur oran ve aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesine gidilmelidir.

Davalı ...’nin işverenin olduğu, diğer davalı şirketin hazır beton işi ile uğraştığı, olay günü inşaatta beton dökme işi yapıldığı kalıbın çökmesi sonucu sigortalının sürekli iş göremezlik durumuna girdiği anlaşılmaktadır. Mahkemece; % 70 işveren Abdulbari, % 30 davalı üçüncü konumunda olan şirket kusurlu kabul edilerek hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Anayasanın “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında; herkesin, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra “yaşama hakkı” güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde, iş ve sosyal güvenlik mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir. Kamu düzeni düşüncesi ile oluşturulan işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuat hükümleri; işyerleri ve eklerinde bulunması gereken sağlık koşullarını, kullanılacak alet, makineler ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek hastalıklara engel olarak alınacak önlemleri, aynı şekilde işyerinde iş kazalarını önlemek üzere bulundurulması gerekli araçların ve alınacak güvenlik tedbirlerinin neler olduğunu belirtmektedir. Burada amaçlanan, yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin vücut tamlığı ve yaşama hakkının önündeki tüm engellerin giderilmesidir. Uygulamada önemli olan, işverenin iş kazasına neden olmuş hareketinin işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığının belirlenmesi işidir. Bu konuda yapılacak ilk yargı işlemi, mevcut hükümlere göre alınacak önlemlerin neler olduğunun saptanmasıdır. Mevzuat hükümlerince öngörülmemesine karşın, alınması gerekli başkaca bir tedbir varsa, bunların da tespiti zorunluluğu açıktır. Anılan önlemlerin işverence tam olarak alınıp alınmadığı (=işverenin koruma tedbiri alma ödevi), alınmamışsa zararın bundan doğup doğmadığı, duruma işçinin önlemlere uymamasının etkili bulunup bulunmadığı (=işçinin tedbirlere uyma yükümlülüğü) ve bu doğrultuda tarafların kusur oranı belirlenecektir. Sorumluluğun saptanmasında kural, sorumluluğu gerektiren ve kanunda belirlenmiş bulunan durumun kendi özelliğini göz önünde bulundurmak ve araştırmayı bu özelliğe göre yürütmektir.

İş sağlığı, iş güvenliği ve yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin eğitimi, bir kısım mevzuat hükümlerini içerir belgelerin kendilerine verilmesini değil, eylemli olarak, bu bilgilerin aktarımı ve öneminin kavratılması ile sağlanabilir. Eğitimden sonraki aşama ise, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili önlemlerin alındığının ve uygulandığının denetlenmesidir. İşverenlerce, iş güvenliği açısından yaşamsal öneme sahip bulunan araç ve gereçlerin sigortalılar tarafından kullanılması sağlandığında, kazalanma olasılığının tamamen ortadan kaldırılabileceği de yadsınamaz bir gerçektir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, kusur raporlarının 506 sayılı Kanunun 26., 1475 sayılı Kanunun 73., 6331 sayılı Kanunun 37’nci maddesi uyarınca yürürlükten kaldırılan ancak zararlandırıcı sigorta olayının meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77’nci ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün 2 vd. maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gereği üzerinde durularak, davalılar işveren ve üçüncü kişi ile sigortalının kusur oran ve aidiyetlerini maddi olaya uygun olarak

belirleyecek nitelikte; iş güvenliği ve işçi sağlığı konularında uzman bilirkişiler kurulundan yöntemince düzenlenmiş kusur raporu alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak eksik araştırma, inceleme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2- Kusur oranları belirlendikten sonra; 5510 sayılı Yasanın 23. maddesinde; “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri Kurumca ödenir.

Yukarıdaki fıkrada belirtilen hallerde, Kurumca yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarı, 21 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” hükmü öngörülmüş olup, maddenin açık hükmü karşısında; gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.

Anılan maddeye göre davalı işverenin sorumluluğu kusursuzluk ilkesine dayanmakta olup, zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe giriş bildirgesi yasal süre içerisinde Kuruma verilmemişse ve zararlandırıcı sigorta olayı bu yasal süreden sonra meydana gelmişse Kurumca yapılan sigorta yardımlarından 23. maddeye göre sorumlu tutulması, bu durumda tarafların kusur oranı gözetilmeksizin belirlenen ilk peşin sermaye değerinden, Borçlar Kanunu’nun 43-44. maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50'sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak kurum zararının belirlenmesi gerekecektir.