muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/31914, Karar No: 2014/31952, Tarih: 17.11.2014

08.01.2014 tarihli işleminin iptaline ve müvekkili sendikanın... Lojistik Turizm San. Tic. A.Ş. işletmesinde çoğunluğu bulunduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacı sendikanın faaliyet gösterdiği işkoluna dair, 6356 sayılı Kanun'un 41/5. maddesi uyarınca yayımlanan 2013 Ocak ve Temmuz aylarına ilişkin istatistiklerin iptali için dava açılmış olması nedeniyle bu istatistiklerin yetki başvuru tarihinde kesinleşmediği, dolayısıyla yetki başvurusunun bu istatistikler esas alınarak sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı, bu durumda başvurunun yayımlanan son istatistik niteliğinde olan 2009 Temmuz istatistiği esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği, anılan istatistiklerde, davacı sendikanın faaliyet gösterdiği işkolundaki işçilerin %12,11'inin üyesi olduğu, davalı işletmede çalışan işçilerin ise % 49,07 'sinin davacı sendikaya üye olduğu, böylelikle davacı sendikanın 6356 sayılı Kanun'un 41. maddesinde öngörülen, işkolunda %3, davalı işletmede %40 çoğunluğa sahip olma koşulunu taşıdığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve davacı sendikanın yetkili olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalılar ... ile... Lojistik Turizm San. Tic. A.Ş. vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dava olumsuz yetki tespitine itiraz istemine ilişkindir.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 41. maddesinin birinci fıkrasının dava tarihinde yürürlükte olan metnine göre “Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde üçünün üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.”

Maddeye göre, toplu iş sözleşmesi yetkisi için, işkolu barajı ile işyeri ve işletme çoğunluğu olarak ifade edilebilecek iki kıstas söz konusudur. Belirtilen düzenlemeye göre, sendika tarafından toplu iş sözleşmesi yetkisi alabilmek için gerçekleştirilmesi gereken ilk koşul, işkolu barajını sağlama gerekliliğidir.

Öte yandan, 6356 sayılı Kanun'un geçici altıncı maddesi ile, işkolu barajına oranına dair bir geçiş dönemi oluşturulduğunu ve yüzde üç olarak belirtilen işkolu barajı konusunda farklı uygulamalar öngörüldüğünü belirtmek gerekmektedir. Anılan maddenin birinci fıkrasına göre de “41 inci Maddenin birinci ve beşinci fıkraları ile 43 üncü Maddenin ikinci ve dördüncü fıkralarında yer alan kurulu bulunduğu işkolunda en az yüzde üç üye şartı, Ekonomik ve Sosyal Konseye üye konfederasyonlara bağlı işçi sendikaları için Ocak 2013 istatistiğinin yayımı tarihinden 1/7/2016 tarihine kadar yüzde bir, 1/7/2018 tarihine kadar yüzde iki olarak uygulanır.”

İnceleme konusu davada, davacı sendika tarafından, 31.12.2013 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına başvuru yapılarak, davalı ... San. Tic. A.Ş.'ye ait işletmede çoğunluk tespiti yapılması talep edilmiş, davalı Bakanlık tarafından ise 08.01.2014 tarihli yazı ile olumsuz yanıt verilmesi üzerine, tespite itiraz davası açılmıştır.

Dosya içeriğinden, ... kayıtlarına göre, davacı sendikanın, başvuru tarihi itibariyle işletme bazında %40 çoğunluğu sağladığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, 30.07.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Temmuz

2013 istatistiklerine göre ise, davacı sendikanın %0,42 oranını gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, çoğunluk tespiti için vaki başvuru tarihi itibariyle, 6356 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği tartışmasızdır. Uyuşmazlık, hangi tarihli istatistiğin esas alınması gerektiğine ilişkindir.

İşkolu barajına dair uygulamanın esasları 6356 sayılı Kanun'un 41. maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenmiştir. Maddeye göre “Bir işkolunda çalışan işçilerin yüzde üçünün tespitinde Bakanlıkça her yıl ocak ve temmuz aylarında yayımlanan istatistikler esas alınır. Bu istatistiklerde her bir işkolundaki toplam işçi sayısı ile işkollarındaki sendikaların üye sayıları yer alır. Yayımlanan istatistik, toplu iş sözleşmesi ve diğer işlemler için yeni istatistik yayımlanıncaya kadar geçerlidir. Yetki belgesi almak üzere başvuran veya yetki belgesi alan işçi sendikasının yetkisini daha sonra yayımlanacak istatistikler etkilemez.” Aynı maddenin altıncı fıkrasında ise yayımlanan istatistiklere itiraz usulü düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre de “Yayımından itibaren on beş gün içinde itiraz edilmeyen istatistik kesinleşir. İstatistiğin gerçeğe uymadığı gerekçesiyle bu süre içinde ... İş Mahkemesine başvurulabilir. Mahkeme bu itirazı on beş gün içinde sonuçlandırır. Mahkemece verilen karar, ilgililerce veya Bakanlıkça temyiz edilebilir. Yargıtay temyiz talebini on beş gün içinde kesin olarak karara bağlar.”

Kanun metninden açık bir şekilde anlaşılacağı üzere, yetki tespiti taleplerinde “Yayımlanan istatistikler”in esas alınması gerekmektedir. Buna göre, yetki tespiti için başvuru tarihi itibariyle, en son yayımlanan istatistik nazara alınacaktır. Yayımlanan istatistiklere itiraz edilmesi durumunda ise, itiraza ilişkin dava bekletici mesele yapılarak, ilgili mahkeme kararının ve istatistiğin kesinleşmesi beklenmelidir. İşte bu aşamadan sonra, başvuru tarihi itibariyle yayımlanan son istatistiğin, kesinleşmiş şekli hükme esas alınmalıdır.

Bu açıklamalara göre, öncelikle belirtmek gerekir ki, somut olayda, başvuru tarihi itibariyle yayımlanan son istatistik olan 2013 Temmuz ayı istatistiklerinin esas alınması gerekmektedir. Davacı sendikanın Ekonomik ve Sosyal Konseye üye konfederasyon DİSK üyesi olduğu gözetildiğinde, yukarıda belirtilen 6356 sayılı Kanun hükümleri karşısında, davacı sendikanın, toplu iş sözleşmesi ehliyeti için, 2013 Temmuz istatistiklerinde %1 olan işkolu barajını aşması gerekmektedir.

Bu açıklamalara göre, öncelikle belirtmek gerekir ki, somut olayda, başvuru tarihi itibariyle yayımlanan son istatistik olan 2013 Temmuz ayı istatistiklerinin esas alınması gerekmektedir. Davacı sendikanın Ekonomik ve Sosyal Konseye üye konfederasyon DİSK üyesi olduğu gözetildiğinde, yukarıda belirtilen 6356 sayılı Kanun hükümleri karşısında, davacı sendikanın, toplu iş sözleşmesi ehliyeti için, 2013 Temmuz istatistiklerinde %1 olan işkolu barajını aşması gerekmektedir.

Dosya içeriğine göre ise, %1 işkolu barajını aşamayan davacı Nakliyat-İş Sendikası tarafından, 2013 Temmuz ayı istatistiklerine karşı süresinde itiraz edilmiş olup, yargılamanın, ... 15. İş Mahkemesinin 2013/463 esas sayılı dosyası ile görüldüğü ve halen derdest olduğu anlaşılmıştır. Bütün bu açıklamalar karşısında, mahkemece, ... 15. İş Mahkemesi'nin 2013/463 esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4484, Karar No: 2012/6092, Tarih: 17.10.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/4484 E.  ,  2012/6092 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, davalı borçluya ait aracın satılması sonucu düzenlenen sıra cetvelinin yanlış kuruma tebliğ edilmesi sebebiyle şikayette geç kaldıklarını, ayrıca satış parasının müvekkili kurum ile paranın tamamını alan alacaklı .... arasında garameten paylaştırılması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan, şikayete cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, şikayetçinin haczinin, sıra cetvelinde ilk sırada yer alan ... sayılı takip dosyasındaki alacaklının haczinden sonra olduğu, şikayetçi alacağının önceliğinin de bulunmadığı gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir .

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Şikayet, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir. Sıra cetveline yönelik şikayetler, mahiyetleri itibari ile kural olarak aynı derecede hacze iştirak edilen ya da üst sırada bulunan kendisine pay ayrılmış diğer alacaklılar hasım gösterilerek yapılır.

Somut olayda, yukarıda açıklanan ilkenin aksine husumetin sadece borçluya yöneltilmesi doğru değil ise de, bu durum şikayetin reddini gerektirmeyip, mahkemece, sıra cetvelinde sırasına itiraz edilen .. tebligat yapılarak yargılamaya dahil edilmesi ve ondan sonra şikayetin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkiline ilişkin bu usuli eksiklik giderilmeden, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

2)Bozma nedenine göre, şikayetçi vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, şikayetçi yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 17.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4026, Karar No: 2013/4095, Tarih: 14.06.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/4026 E.  ,  2013/4095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ihtiyati tedbir talebinin bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sırasında ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili, müvekkilinin A blok .... kat ... no’lu daire ve ... no’lu dükkan için davalı kooperatife ortak olduğunu, mahkemece yapılan tespitte alınan bilirkişi raporunda verilmesi taahhüt edilen dairenin inşaatta .... kat yapılmadığı için mevcut olmadığını, dükkanın ise başka bir dükkan ile birleştirilerek eczane olarak kullanıldığının tespit edildiğini ileri sürerek, müvekkilinin kooperatif üyeliğinin söz konusu iki bağımsız bölüm için kabul edildiğinin tespiti ile tahsis ve teslimine, bunun mümkün olmaması halinde rayiç değerinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam ....000,00 TL‘nin ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsiline, kooperatife yapılması gereken tüm ödemelerin tedbiren durdurulmasına, dava sonucunda verilecek tazminat miktarının teminat altına alınması için davalı kooperatifin tüm taşınmazları üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve dosya kapsamına göre; davanın niteliğinin bir kısmının davanın esasına, bir kısmının ise ihtiyati hacize yönelik olması, ihtiyati hacze ilişkin yasal düzenlemelerde aranan şartların mevcut olmadığı, ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, alınmasına gereken onama harcı peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, ....06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15300, Karar No: 2015/14684, Tarih: 19.10.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/15300 E.  ,  2015/14684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, .... İli .... İlçesi ... Mevkii 225 parsel sayılı taşınmazın Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairenin geri çevirme kararının gereği tam olarak yerine getirilmeden dosyanın gönderildiği anlaşılmaktadır.

Şöyle ki;

Dosya kapsamından davalılar vekilinin temyiz isteminde bulunduğu anlaşılmakta ise de, dosya içerisinde harcın yatırıldığına dair belgeler bulunmamaktadır. Davalı tarafından sunulan dilekçenin temyiz dilekçesi olup olmadığının açıklattırılarak davalının temyiz isteminin olmadığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmadan durumun bir tutunakla tespiti ile dosyanın gönderilmesi, temyiz istemi var ve süresinde kayıt yapılmış ise kayıt tarihi bildirilerek harcın alındığına dair belgenin dosyasına konulması ve temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi, deftere kaydı yapılmış ancak temyiz harcı alınmamışsa HUMK.nun 2494 sayılı Yasa ile değişik 434. maddesinin 3. fıkrası uyarınca gerekli tebligat yapılarak harcın süresinde tamamlanması ve istenilen hususların yerine getirildiğinin bizzat hakimlikçe denetlenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.10.2015 gününde oybirliğle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2479, Karar No: 2008/9774, Tarih: 20.10.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/2479 E.  ,  2008/9774 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere ... kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ile davalı vek.Av....'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı tarafından icra takibine konulan 10.02.2002 tarihli çekin imzasının davacıya ait olmadığı gibi, müvekkilinin hukuki ehliyete de haiz olmadığını iddia ederek, 2002/8 nolu icra takibi ile borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı savunmasında, imzanın davacıya ait olduğu gibi davacının hukuki ehliyete sahip bulunduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, çekteki imzanın taraflar arasında daha önce görülen 2002/21 esas sayılı davada kabul edildiği ve davacının çekin keşide tarihinde hukuki ehliyete haiz olduğunun Adli Tıp Kurumu raporu ile belirlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davacının Adli Tıp Kurumu raporuna göre hukuki ehliyete haiz olduğu ve imzanın da resmi merciler önünde kabul edildiği gözetilerek yazılı şekilde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı yararına takdir edilen 550.00.YTL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 20.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10719, Karar No: 2010/13966, Tarih: 26.10.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/10719 E.  ,  2010/13966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde icra takibine yapılan itirazın iptali ile %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; çatıdaki izolasyonun zamanla yıpranması nedeniyle dairesine su sızdığını ve dairesinin zarar gördüğünü, bu nedenle çatıyı ve dairesini tamir ettirdiğini, davalının bu masraftan payına düşen miktarı ödemediğini, bunun için yapılan takibe itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptali ile alacağın %40’dan az olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini istemiş, mahkemece; çatının tadilatı için herhangi bir kat malikleri kurulu kararının alınmadığı, ayrıca tadilatın acil olarak yapılması gerektiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

634 sayılı Kat mülkiyeti Yasası’nın 19. maddesinin birinci fıkrasında "kat malikleri, anagayrimenkulün bakımına ve mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar" hükmüne yer verilmiştir. Yasanın bu hükmüne göre; kat irtifaklı anataşınmazın çatısının eskimesiyle yağan yağmur sularının davacının bağımsız bölümünde zarar ve hasara yol açacak olması nedeniyle bu tamiratın acil ve zorunlu olduğunun ispatlanması durumunda çatının tamiri konusunda kat malikleri kurulunca bir karar almaya yada bu tamiratın yapılması için kat maliklerinin rızasının alınmasına gerek yoktur.

Bu sebeple mahkemece; davacı tarafından yaptırılan çatı onarımının 4 bağımsız bölümünden oluşan anataşınmazın bakım ve korunmasına yönelik bir onarım olup olmadığı, projesine uygun olarak yapılıp yapılmadığı konusunda tarafların tüm delilleri toplanıp, bu konuda bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken, bilirkişinin yapılan onarımın acil ve zorunlu olduğunun çatı yapılmış olduğundan anlaşılmayacağı yolundaki beyanı ile yetinilip eksik inceleme ve genel kurulca alınmış bir onarım kararı bulunmadığı, işin aciliyetini gösteren bir mahkeme tespiti ibraz edilmediği, bu hususun tanıkla da ispatının mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 26.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6512, Karar No: 2016/8445, Tarih: 24.05.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/6512 E.  ,  2016/8445 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

Davanın yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesidir. Anılan madde hükmü, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşulları düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi hâlinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan ... karşı rücûan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır.

Yine, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74. (818 sayılı Borçlar Kanunu 53.) maddesi hükmü gereğince, hukuk hakimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle, hukuk hakiminin, ceza hakiminin fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağı saptayan maddi vakıa konusundaki kabulü ve ceza mahkemesinin kabul ettiği olayın gerçekleşme şekli diğer bir deyişle maddi vakıanın kabulü konusunda kesinleşmiş olan bir mahkumiyet veya maddi vakıa tespiti yapan beraat hükmüyle bağlı olacağı benimsenmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, hükme esas alınan ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen Asliye Ceza Mahkemesi dosyasında, ibraz olunan bilirkişi raporu uyarınca, tüm kusurun ölen sigortalıda bulunduğunun kabulü ile yargılanan sanıkların kusurları bulunmadığından beraatlerine karar verilmiştir. Kurum müfettişi tarafından tanzim edilen raporda ise davalının %80, ölen sigortalının ise % 20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, hükme esas alınan ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen Asliye Ceza Mahkemesi dosyasında, ibraz olunan bilirkişi raporu uyarınca, tüm kusurun ölen sigortalıda bulunduğunun kabulü ile yargılanan sanıkların kusurları bulunmadığından beraatlerine karar verilmiştir. Kurum müfettişi tarafından tanzim edilen raporda ise davalının %80, ölen sigortalının ise % 20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, kesinleşen ceza dosyasındaki maddi vakıalara ilşkin kabul gözetilmek suretiyle, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığı ve dayanağı mevzuat hükümleri ayrıntıları ile irdelenerek, anılan ceza dosyasında ve Kurum müfettişi tarafından tanzim edilen raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde, iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak kusur raporu ile sonuca gidilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ceza dosyasına ibraz olunan kusur raporu esas alınmak suretiyle, eksik değerlendirme ile hüküm kurulması isabetsizdir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.