muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1023, Karar No: 2019/298, Tarih: 17.01.2019

**3. Hukuk Dairesi         2017/1023 E.  ,  2019/298 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki muarazanın önlenmesi-abonelik işleminin iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairemizin 02.11.2018 tarihli yazısı ile; davalı vekili Av....'in vekaletnamesine rastlanılmadığı, sözü geçen belgenin tamamlatılması, ayrıca dava konusu enerji nakil hattı/trafoya ilişkin olarak davacının aboneliği bulunup bulunmadığı, aboneliği varsa devam edip etmediğinin belgeleriyle birlikte ilgili kurumdan sorulması istenilmiş ise de;

1-) Av....'in, dava dışı ... Elektrik Perakende Satış A.Ş'den alınmış vekaletnamesinin dosyaya sunulduğu görülmekle, adı geçen vekilin davalı ... Satış A.Ş'den alınmış vekaletnamesinin dosyasına konulması,

2-) 1 nolu bentteki eksikliğin tamamlanamaması halinde, gerekçeli karar ve davacı tarafın temyiz dilekçesinin davalı asil ... Elektrik Dağıtım Satış A.Ş'ye tebliğ edilerek temyiz süresinin beklenilmesi,

3-) Dava konusu enerji nakil hattı/trafoya ilişkin olarak davacının aktif aboneliği bulunmadığı bildirilmiş ise de, dava konusu enerji nakil hattı/trafoya ait (pasif aboneliği de dahil) tüm bilgi ve belgelerin (abonelik dosyası, sözleşme, protokol, vs.) dosyasına konularak temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için, dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17.01.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/404, Karar No: 2019/104, Tarih: 12.02.2019

**Ceza Genel Kurulu         2017/404 E.  ,  2019/104 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 14. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Sayısı : 449-607

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanıklar ... ve ...'nun beraatlerine ilişkin Küçükçekmece 7. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 22.03.2012 tarih ve 664-354 sayılı hükümlerin katılan mağdure vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 14. Ceza Dairesince 16.06.2015 tarih ve 9983-7292 sayı ile;

"Mağdurenin aşamalardaki özde değişmeyen anlatımları, Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 15.08.2007 ve Adli Tıp Kurumu Küçükçekmece Şube Müdürlüğünün 19.02.2008 tarihli raporları ve tüm dosya içeriğine göre, sanık ...’ın olay tarihinden önce duygusal arkadaşlık yaptığı, mağdurenin ayrılması üzerine bu durumu kabullenmediği ve olay günü sokakta servis aracı bekleyen mağdurenin yanına gelip diğer sanık ...’nin kullandığı araca binmesini isteyen.....'ın olumsuz yanıt veren mağdureyi zorla araca bindirdikten sonra seyir halindeki araç içinde darp edip tehdit ettiği mağdureyi işyerine yakın bir yerde araçtan indirdiği ve böylelikle sanıkların eylem birliği içerisinde mağdureyi hürriyetinden yoksun kıldıkları anlaşıldığından, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan mahkûmiyetleri yerine oluşa uygun düşmeyen yazılı gerekçeyle beraatlerine karar verilmesi," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel Mahkeme ise 01.12.2015 tarih ve 449-607 sayı ile bozmaya direnerek önceki hükümler gibi sanıkların beraatlerine karar vermiştir.

Direnme kararına konu bu hükümlerin de Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18.02.2016 tarihli ve 42591 sayılı “bozma” istekli tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gelen dosya, Ceza Genel Kurulunca 14.12.2016 tarih ve 252-1694 sayı ile; 6763 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle 5320 sayılı Kanun'a eklenen geçici 10. madde uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 14. Ceza Dairesince 21.03.2017 tarih ve 381-1457 sayı ile, direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına iade edilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, hazır bulundukları oturumda son söz sanıklara verilmeden direnme hükümleri kurulmasının, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, hazır bulundukları oturumda son söz sanıklara verilmeden direnme hükümleri kurulmasının, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Yerel mahkemece, Özel Dairenin bozma kararından sonra sanıkların hazır bulundukları 01.12.2015 tarihli oturumda, bozma ilamına karşı sanıklar ve sanıklar müdafisine diyeceklerinin sorulduğu, daha sonra ise katılan ile vekiline söz verilerek hazır bulunan sanıklara son söz hakkı tanınmadan duruşmaya son verilip direnme kararı verildiği anlaşılmaktadır.

5271 sayılı CMK'nın "Delillerin tartışılması" başlıklı 216. maddesinin üçüncü fıkrasında; "hükümden önce son söz hazır bulunan sanığa verilir" düzenlemesi yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca katılmış olduğu takdirde son söz mutlaka sanığa verilerek duruşma bitirilecektir. Ceza muhakemesinde sanığın en önemli haklarından biri de savunma hakkı olup, hazır bulunduğu oturumda son söz sanığa verilmeden hüküm kurulması, savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracaktır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun süreklilik arz eden çok sayıdaki kararlarında açıkça belirtildiği üzere, savunma hakkı ile yakından ilgili olan son sözün sanığa ait bulunduğuna ilişkin usul kuralı emredici nitelikte olup, bu kurala uyulmaması kanuna mutlak aykırılık oluşturmaktadır.

Temyiz merciince verilen bozma kararından sonra ilk derece mahkemeleri tarafından yargılamaya devam olunduğunda, dava henüz sonuçlanmamış bulunduğundan, ilk defa hüküm kurulurken "son sözün sanığa verilmesi" kuralı, bozmadan sonra başlayan yargılamalarda da "kamu davasının kesintisizliği ve sürekliliği" ilkesinin doğal bir sonucu olarak aynen geçerli olacaktır. Kovuşturmanın sona erdirilip hükmün tesis ve tefhimine geçilmesinden önce son söz alan tarafın sanık olması gerektiği şeklinde anlaşılması gereken "son sözün sanığa verilmesi" kuralına uyulmaması hâli, gerek "savunma hakkının sınırlandırılamayacağı" ilkesine, gerekse CMK'nın 216. maddesinin üçüncü fıkrasına açık aykırılık teşkil edecek ve bu durum, temyiz incelemesi aşamasında hükmün esasına geçilmeden önce bozma nedeni kabul edilecektir.

Öğretide; "Son söz sanığındır. Son sözün sanığa verilmesi, müdafaa bakımından çok önemlidir. Bunun içindir ki son sözün hazır bulunan sanığa verilmemesi mutlak temyiz sebebi, hukuka kesin aykırılık ve dolayısıyla bozma sebebi sayılmaktadır." (Nurullah Kunter-Feridun Yenisey-Ayşe Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 18. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul 2014, s. 1484); "Hüküm safhasına geçmeden önce son söz hazır olan sanığa verilmek zorundadır. Bu hüküm silahların eşitliği ve suçsuzluk karinesi ilkelerinin gereği olarak düzenlenmiş, uyulması zorunlu ve emredici bir hükümdür. Son sözün sanığa verilmesi bozmadan sonraki yargılamada da uyulması zorunlu bir usul kuralıdır." (Yener Ünver-Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku, 7. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2013, cilt: 2, s. 146–149) şeklinde görüşler ileri sürülmek suretiyle, hükmün tesis ve tefhim edildiği duruşmada hazır bulunan sanığa mutlaka son sözün verilmesi gerektiği düşüncesi ittifakla benimsenmiştir.

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Yerel Mahkemece bozmadan sonra yapılan yargılama aşamasında 01.12.2015 tarihli oturumda, bozma ilamına karşı sanıklar ve sanıklar müdafisinin görüşü alınıp, katılan ile vekiline de söz verilmesinin ardından hazır bulunan sanıklara son söz hakkı tanınmadan yargılama bitirilmek suretiyle hükmün tesis ve tefhim edilmesi, CMK'nın 216. maddesinin üçüncü fıkrasına açıkça aykırılık oluşturduğundan, savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuran bu usule aykırılık nedeniyle Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükümlerinin diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Küçükçekmece 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.12.2015 tarih ve 449-607 sayılı direnme kararına konu hükümlerinin, hükümlerden önce son sözün hazır bulunan sanıklara verilmemesi isabetsizliğinden diğer yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 12.02.2019 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/28449, Karar No: 2020/8776, Tarih: 06.07.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2017/28449 E.  ,  2020/8776 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairemizce 09.03.2020 tarihli yazı ile, “Sosyal Güvenlik Kurumu’nun ilgili birimine yazı yazılarak; davacının hizmet döküm cetvelinde yer alan; 06.07.2009 - 19.08. 2009 tarihleri arasında çalışmasının kayıtlı olduğu ... sicil numaralı iş yerinin; işyeri ayrıntılı tescil bilgilerinin, bu işyerine ait işe giriş ve çıkış bildirgelerinin gönderilmesinin istenilmesi ve bunlara ilişkin cevabi yazı ve evrakların dosyaya eklendikten sonra Dairemize gönderilmesi” istenmiş ise de anılan eksikliklerin giderilmediği anlaşıldığından yukarıda belirtilen eksikliklerin yeniden yazışmaya mahal bırakmayacak şekilde ivedi olarak tamamlanıp tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.07.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10888, Karar No: 2018/7045, Tarih: 21.06.2018

**13. Hukuk Dairesi         2016/10888 E.  ,  2018/7045 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacılar vekili, müvekkili Hanife’nin davalının gelini, diğer müvekkili ... in kardeşi olduğunu, ... de oturan müvekkillerinin yatırım amaçlı Türkiye’de taşınmaz alımı için davalı tarafından ikna edildiklerini, bu kapsamda davalı tarafından mail yolu ile arazi tanıtım dosyası gönderildiğini, mesaj ve mail yoluyla yazışmaların yapıldığını, müvekkili Hanife tarafından 11.5.2011 tarihinde 26.000... diğer müvekkili ... tarafından da 6.6.2011 tarihinde 24.500 ... olmak üzere toplam 50.500 ... nın davalıya ait banka hesabına havale yolu ile gönderildiğini ancak davalının satın alınan taşınmazı kendi adına tescil ettirdiğini ileri sürerek öncelikle davaya konu taşınmazın tapusunun iptali ile tesciline, olmadığı takdirde gönderilen paranın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, her iki davacı tarafından gönderilen paraların tapu alımı ile ilgisi bulunmadığını ve tapu alımından sonra gönderildiğini, davacı ... tarafından gönderilen paranın düğün masraflarına ilişkin olduğunu, diğer davacı ... tarafından gönderilen paranın ise emanet para olduğunu ve bu davanın açıldığı öğrenilince 22.3.2012 tarihinde geri gönderildiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen kararın davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 30.6.2015 tarih 2014/25605 esas, 2015/22595 karar sayılı ilamı ile bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak davacıların tapu iptal ve tescil talebinin reddine, davacı ...'ın alacak davasının kabulü ile 24.500... 'nın 6.6.2011 tarihinden itiraben işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ...’ın alacak davasının reddine, karar verilmiş; hüküm, davacılardan ... ile davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Mahkemenin 2012/246 esas, 2014/44 karar sayılı ilamının davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 30.6.2015 tarih 2014/25605 esas, 2015/22595 karar sayılı ilamında; ‘’Davacılardan Hanife, kendisinin davalının oğlu olan eşiyle ... de oturduklarını, davalının kayın validesi olduğunu, taşınmaz alması için kardeşi olan diğer davacı ile birlikte para havale ettikleri halde davalının evi kendi üstüne aldığını bildirerek, davalıya gönderdiği bedelin tahsili için eldeki davayı açmıştır. Davalı, oğluyla yeni evlenen davacı ...'nin ... de oturduğunu, çiftin düğün masraflarının karşılanması için davacı tarafından 26.000 ... ın gönderilmiş olduğunu, gönderilen paranın oğluna ait para olup, sadece davacının hesabının kullanıldığını, diğer davacı ...'ın ise dava konusu edilen 24.500... nı emanet olarak kendisine teslim ettiğini, gönderilen paranın alınan taşınmaz ile ilgisi bulunmadığını, davacıların gönderdiği paraya ilişkin dekontta herhangi bir açıklama yapılmadığını, bu miktara ev alınamayacağını savunarak davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davalının “düğün için yapılan masraflar” şeklindeki savunması bağlantısız bileşik ikrar olarak değerlendirilip ispat yükü bu konuda davalı tarafa yüklenerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının davalıya gönderdiği, 11.05.2011 tarihli dekontta gönderilme sebebi açıklanmamıştır. Kural olarak havale bir ödeme vasıtası olduğundan bu dekonta dayalı olarak alacak isteminde bulunulması halinde ispat yükü davacı tarafa aittir. Davalının “düğün masrafı olarak verdiğim paranın iadesidir” şeklindeki savunması, bağlantısız bileşik ikrar değil, bağlantılı bileşik ikrar niteliğinde olup ispat yükünün yer değiştirmesine sebep olmaz. Bu durumda davacı taraf, davalı kayın validesine taşınmaz alması için para havale ettiği halde taşınmazı kendi üzerine aldığı iddiasını yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Mahkemece, ispat yükü ters çevrilerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.’’ gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Her ne kadar mahkemece, bozma ilamına uyularak, davacı Hatice Demirhas yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de, ispat yükü kendisinde olan davacının delilleri değerlendirilmemiş, bozma gereği yerine getirilmemiştir. Bozmaya uyulmakla, bozma ilamında belirtilen hususlar eksiksiz ve harfiyen yerine getirilmek zorundadır. Davacı Hatice Demishas ile davalının gelin kaynana olduğu ve 6100 sayılı HMK.’nun 203/1-a maddesi gereğince somut olayda tanık da dinlenebileceği göz önünde bulundurularak bozma ilamında da belirtilediği şekilde davacı Hatice Demirhas tarafından gönderilen paranın taşınmaz alımına ilişkin olduğuna yönelik dosyaya sunulan diğer deliller de değerlendirilerek hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

2-Bozma nedenine göre tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenle tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan 29,20 TL harcın istek halinde taraflara iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/06/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/829, Karar No: 2012/5152, Tarih: 10.04.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/829 E.  ,  2012/5152 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Açığa açılan imzanın kötüye kullanılması

HÜKÜM : Temyiz talebinin reddi

25529 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5219 sayılı Kanunun 3. maddesi ile değişik 1412 sayılı CMUK'nun 305. maddesindeki temyiz kesinlik sınırının 21.07.2004 tarihinden itibaren 2000 YTL'ye çıkartılmış olması nedeniyle sanık hakkında açığa atılan imzayı kötüye kullanmak suçundan Konya 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 10.03.2009 gün ve 2007/812 esas 2009/196 karar sayılı ilamı ile hükmolunan 1500.00 YTL adli para cezasının miktarı itibariyle belirtilen kesinlik sınırının altında kaldığı anlaşıldığından sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle 03.04.2009 tarihli temyiz talebinin reddine dair hükmün istem gibi ONANMASINA, 10.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26697, Karar No: 2013/17579, Tarih: 14.11.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/26697 E.  ,  2013/17579 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik 1. Asliye (İstanbul Anadolu 3. Asliye) Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 16.11.2007 tarih ve 2007/3-167 E, 222 K sayılı kararında da belirtildiği üzere; Cumhuriyet savcısının Asliye Ceza Mahkemesi kararlarına yönelik temyiz süresi 5320 sayılı Kanunun 8/1.maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın kıyasen uygulanan 310/3.maddesine göre hükmün tefhim edildiği tarihten itibaren "bir ay" olup, 18.01.2012 tarihinde verilen karara kanuni süresi geçtikten sonra 22.02.2012 havale tarihli dilekçesiyle vaki Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317.maddesi uyarınca "süre yönünden" REDDİNE, 14.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1500, Karar No: 2010/5089, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/1500 E.  ,  2010/5089 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.