muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/4572, Karar No: 2019/6501, Tarih: 25.09.2019

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

"Esas hakkındaki inceleme" kenar başlıklı 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"... bir mahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin inceleme... bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz."

"Kararlar" kenar başlıklı 50. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez.

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.“

Yine 6216 sayılı Kanun'un "Mahkeme kararları" kenar başlıklı 66/1. maddesine göre, "Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar."

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında Anaya Mahkemesince bireysel başvurular sonucu verdiği kararların hukuki niteliği üzerinde durmak gerekir. Anayasanın 148. maddesindeki değişikliğin gerekçesinde bireysel başvuru yolu, olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmıştır. Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. Bireysel başvuru öncelikle, hakları ihlal edilenlere Anayasa veya yasayla tanınan bir dava türüdür.Anayasa Mahkemesinin kararına göre, “Anayasa’nın 148. maddesinde yer verilen bireysel başvuru yolu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi sadece bir hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespiti davası değil, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlalinin önlenmesi ve bir ihlal tespiti durumunda da bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldıracak veya meydana gelen zararı giderecek şekilde hukuki sonuçlar doğuran bir dava niteliğindedir (AYM 1.3.2012 t. E.2011/59, K.2012/34).

Bireysel başvuru yolu, temyiz veya istinaf benzeri bir başvuru olmadığı gibi, temyiz veya istinaf sonrası olağanüstü bir temyiz fırsatı da değildir. Anayasanın 148/4. maddesinde bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamayacağı belirtilmiş, 6216 sayılı Kanunun 45. maddesinde de aynı hüküm tekrar edilmiştir. Bu kapsamda temyiz ve istinaf aşamalarında, ilk derece mahkemelerinin olayları ve delilleri değerlendirmeleri doğru yapıp yapmadıkları, mahkemelerin yaptığı işlemlerin yasalara uygun olup olmadığı ve yasa kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilirken Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin olayı ve delilleri değerlendirirken, yasa kurallarını uygularken temel hakları ihlal edip etmediklerini ve ihlal varsa bu ihlallerin bireysel başvuru yolu dışında başka bir yolla giderilip giderilemeyeceğini inceler.

6216 sayılı Kanun'un 50/1. fıkrasında; bireysel başvuruların esas incelemesi sonunda başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verileceği, ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurular kapsamındaki yetki ve görevi, hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespitiyle sınırlı olmayıp tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesini de kapsamaktadır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı). Bu kapsamda tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderileceği hükme bağlanmıştır.

Kanun'da, ihlalin ve sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılacağına ilişkin belirleme yapma bakımından Anayasa Mahkemesine geniş bir takdir yetkisi verilmiştir. Bunun tek sınırı 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasının sonunda yer alan Anayasa Mahkemesinin idari eylem ve işlem niteliğinde karar veremeyeceğine ilişkin düzenlemedir. Buna göre anılan sınır, Anayasa Mahkemesinin ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederken idarenin yerine geçerek işlem tesis edemeyeceğini ifade eder. Bireysel başvurunun niteliği dikkate alındığında bu sınırlama sadece idare değil yasama ve yargı organları yönünden de geçerlidir. Mahkeme, ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederek kararı, gerekli işlemlerin tesis edilmesi için ilgili mercilere gönderir. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi kural olarak ihlalin ve sonuçlarının nasıl ve hangi araçlarla ortadan kaldırılacağı hususunda ilgili mercilere takdir yetkisi bırakır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı).

6216 sayılı Kanunun 50. maddesinde, Anayasa Mahkemesince tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderileceği belirtildiğinden ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama nitelik olarak “yeniden yargılama“dır. Yeniden yargılama sebepleri 6100 sayılı HMK’nın 375. maddesinde sayılmış, birinci fıkranın (i) bendinde ”Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi” yargılamanın iadesi sebebi olarak sayılmıştır. Bu maddede Anaya Mahkemesinin bireysel başvuru sonucu verdiği kararlar sayılmamış ise de 6216 sayılı Kanunda yeniden yargılama yapılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Yeniden yargılama, önceki yargılamadan bağımsız yeni bir davadır. Yeniden yargılamaya sebep olan mahkeme kararı, Anaya Mahkemesinin kararı ile kısmen veya tamamen ortadan kaldırılmıştır. İhlale neden olan yerel mahkeme kararı temyiz incelemesinden geçmiş ise, yerel mahkemenin verdiği karar kaldırıldığı için, kaldırılan kararın temyizine ilişkin Yargıtay kararı da ihlale konu somut olay yönünden kaldırıldığından artık Yargıtay'ın onama veya bozma kararı işbu davada dikkate alınamayacaktır.

Anayasa Mahkemesince ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiş ise, ilk derece mahkemesince artık önceki kararlardan bağımsız olarak Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı çerçevesinde yeni ve ayrı bir inceleme yapılacağından, HMK’nın 373/4. fıkrasında “Yargıtay'ın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir“ hükmü uygulanamaz. İlk derece mahkemesinin kararı, madde 341/1 kapsamında ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar niteliğinde olup istinaf yoluna başvurulması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerde ilk derece mahkemesince verilen karar, temyiz kanun yoluna tabi olmayıp istinaf kanun yoluna tabi olduğundan dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkemesine İADESİNE, 25.09.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14823, Karar No: 2013/15746, Tarih: 14.11.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/14823 E.  ,  2013/15746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat Davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili tarafından işyeri paket sigorta poliçesi ile sigortalı işyerinin kuvvetli yağış nedeniyle zarar gördüğünü, hasarın sigortalıya ödendiğini, işyerinin bulunduğu alışveriş merkezinin dere yatağına kurulmuş olduğunu, taşkınlara karşı önlem almayan alışveriş merkezi işletmecisi-bina maliki temsilcisi Idart Tur. Yön. Hiz.A.Ş.’nin ve birleştirilen davada bina maliki davalı İdol İnş....Tic.A.Ş.’nin hasardan sorumlu bulunduğunu ileri sürerek, 224.747,42 TL’nin davalılardan rücuen tahsili talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, sigortacının halefiyet hakkına dayanarak bina malikine karşı açtığı rücuen tazminat davasının ticari dava niteliğinde bulunmadığı ve yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, işyeri sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nun 3.maddesinde “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” hükmünün düzenlendiği, 4/1.maddesinde "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hukuk davalarının” ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinde de "aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesinin tüm ticari davalara bakmakla görevli" bulunduğu öngörülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta, davacı sigortacının halefi olduğu sigortalı ve davanın tarafları tacirdir, dava konusu tarafların ticari işletmesini ilgilendirmektedir.

Açıklanan yasal düzenlemeler karşısında uyuşmazlık ticari dava niteliğinde olup çözümü Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiğinden görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 14.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17775, Karar No: 2015/17978, Tarih: 29.12.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/17775 E.  ,  2015/17978 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı .... Taş Mad. Oto Tic A.Ş. vek. Av. ... ile davalı ... vek. Av... aralarındaki menfi tespit davası hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 08/10/2015 gün ve 2012/87 E. - 2015/721 K. sayılı hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

1- Hükmü adli yardım ve mürafaa talepli temyiz eden davalı vekili temyiz dilekçelerine, ekonomik durumlarının zayıf olduğunu, temyiz harç ve masraflarını karşılayamayacaklarını belirterek temyiz harçlarını yatırmamış ve adli yardım talebinde bulunmuşlardır.

Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı HMK'nun 334/340 maddelerinde düzenlenmiş olup, adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay'a da yapılabilir ve talep hakkında duruşma yapılmaksızın karar verilebilir.

Davalı vekilinin adli yardım taleplerini içeren dilekçeleri ekinde sunulan belgeler, dosya kapsamına göre davalının kendilerini ve ailelerinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama ve takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun oldukları yönünde kanaat uyandırmaya yeterli görülmediğinden davalı vekilinin adli yardım taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Hükmü temyiz eden davalı vekilinin temyiz yoluna başvurma harcı ile nispi temyiz harcını yatırmadıklarından HUMK'nun 434/3. maddesi uyarınca işlem yapıldıktan sonra sonucuna göre gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda(1) nolu bentte gösterilen nedenlerle davalı vekilinin adli yardım talebinin reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle dosyanın mahalli mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 29.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9124, Karar No: 2017/23761, Tarih: 01.11.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/9124 E.  ,  2017/23761 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bünyesinde, mühendis müdür olarak kapsam dışı statüde çalıştığını, tasarruf tedbirleri nedeni ile yeni organizasyon şemasında yer almayacağı gerekçesi ile sözleşmesinin feshedildiğini belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, sosyal yardım, fazla mesai, genel tatil, hafta tatili ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının tazminatlarının İş Kanunu gereğince hesaplanarak ödendiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delilerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki ilk uyuşmazlık davacının fark ihbar tazminatı alacağına hak kazanıp kazanmadığı konusundadır.

Dosya içeriğine göre, Belediye İş Sendikası ile .... A.Ş. arasında imzalanan 01.04.2007-31.3.2009 ve 01.04.2009–31.03.2012 tarihleri arasında yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmelerinin 5/b maddesinde, müdürler, mühendis ve mimarların kapsam dışı statüde olduğu belirtilmiştir.

İzbeton AŞ'nin 24.10.2007 tarihli yönetim kurulu toplantı tutanağında, Belediye İş Sendikası ile imzalanan ve 01.04.2007-31.03.2009 dönemini kapsayan TİS ile ücret artışı haricinde getirilen ayni ve nakti tüm sosyal hak ve yardımlardan şirket kapsam dışı personelinin de başlangıç tarihi itibari ile yararlandırılmasına karar verilmiştir.

İzbeton AŞ' nin 18.11.2009 tarihli yönetim kurulu toplantı tutanağında ise, Belediye İş Sendikası ile imzalanan ve 01.04.2009-31.03.2012 dönemini kapsayan TİS ile ücret artışı ve ihbar tazminatı haricinde getirilen, ayni ve nakti tüm sosyal hak ve yardımlardan şirket kapsam dışı personelinin de başlangıç tarihi itibari ile yararlandırılmasına karar verilmiştir.

İzbeton AŞ' nin 18.11.2009 tarihli yönetim kurulu toplantı tutanağında ise, Belediye İş Sendikası ile imzalanan ve 01.04.2009-31.03.2012 dönemini kapsayan TİS ile ücret artışı ve ihbar tazminatı haricinde getirilen, ayni ve nakti tüm sosyal hak ve yardımlardan şirket kapsam dışı personelinin de başlangıç tarihi itibari ile yararlandırılmasına karar verilmiştir.

Davacı, mühendis (müdür) olarak kapsam dışı statüde çalışmış ve 15.07.2011 tarihli yönetim kurulu kararında, emekliliğe hak kazanan davacının da içine bulunduğu birkısım personelin kıdem ve ihbar tazminatları ödenerek sözleşmelerinin feshedilmesine karar verilmiştir. Davacıya TİS gözetilerek belirlenen giydirilmiş ücret üzerinden İş Kanunu gereğince hesaplanan sekiz haftalık ihbar tazminatı ödemesi yapılmıştır. Mahkemece, 24.10.2007 tarihli yönetim kurulu kararı gereğince 2007 tarihli TİS in ihbar tazminatına ilişkin hükmünün davacı açısından işyeri şartı haline geldiği ve İş Kanunu 22. Maddesi gereğince yazılı onayı alınmadan bu konuda değişiklik yapılamayacağı, bu sebeple anılan tarihli TİS gereğince yirmi haftalık ihbar tazminatına hak kazandığı belirtilerek fark ihbar tazminatı alacağı hüküm altına alınmıştır.

Ancak, 18.11.2009 tarihli yönetim kurulu kararı ile ihbar tazminatı açısından Toplu İş Sözleşmesinin uygulanma alanı ortadan kaldırılmıştır. Bu sebeple fark ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü hatalıdır. (Dairemizin 29.05.2014 tarih, 2013/12523 esas - 2014/15204 karar ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 09.06.2014 tarih, 2012/14762 esas- 2014/18655 sayılı kararları da bu yöndedir. )

3-Davacı ve davalı arasındaki diğer uyuşmazlık davacının sosyal yardım alacağına hak kazanıp kazanmadığı konusundadır.

Davacı vekili, Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan birkısım sosyal yardımların ödendiğini ancak, yol ve yemek yardımının ödenmediğini belirterek anılan alacakların hesaplanarak hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda TİS gereği ödenmesi gereken yol ve yemek yardımının ödenmediği, ayni olarak kullandırıldığına ilişkin belge de sunulmadığı belirtilerek anılan alacak kalemleri hesaplanmış ve mahkemece hüküm altına alınmıştır.

01.04.2009-31.03.2012 tarihleri arasında yürürlükte olan TİS'in 60. maddesinde sözleşmenin birinci yılında çalışılan her gün için 8,00 TL yemek parası ödeneceği, sonraki yıllarda belirlenen bu tutara 55. madde gereğince zam uygulanacağı; 2007 tarihli TİS in aynı maddesinde ise sözleşmenin birinci yılında günlük brüt 5,30 TL yemek yardımı ödeneceği sonraki yıllarda enflasyon oranında zam yapılacağı düzenlenmiştir.

Her iki Toplu İş Sözleşmesinin 67. madesinde işçilerin işe gidip gelirken işveren tarafından sağlanan servis araçlarından faydalanacağı ve işçilere yıllık toplu ulaşım kartı verileceği, düzenlemesine yer verilmiştir.

Her iki Toplu İş Sözleşmesinin 67. madesinde işçilerin işe gidip gelirken işveren tarafından sağlanan servis araçlarından faydalanacağı ve işçilere yıllık toplu ulaşım kartı verileceği, düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosya içeriğine göre, 31.07.2001 tarihli, davacının imzasını taşıyan araç zimmet tutanağı sunulmuş ve davacı tanığı, davacının işyerinde yemek hizmetinden faydalandığını beyan etmiştir. Bu durumda, yemek yardımının ve anılan tutanağa karşı davacıdan sorulduktan sonra içeriğinin tespiti halinde yol yardımının, işveren tarafından ayni olarak sağlandığı kabul edilerek sosyal yardıma ilişkin bu taleplerin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü hatalıdır.

Ayrıca davacının on iki yıl bir ay yirmi üç günlük çalışması karşılığında fesih tarihindeki tavan üzerinden hesaplanan kıdem tazminatı davacıya ödenmiştir. Fark kıdem tazminatı talebinin de reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının iistek halinde ilgililere iadesine, 01.11.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1625, Karar No: 2012/8051, Tarih: 28.05.2012

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/1625 E.  ,  2012/8051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 29.12.2009 tarih 2009/15335–19847 sayılı kararıyla “Çekişmeli 137 ada 3 ve 149 ada 4 parsellerin üzerinde bulunan ve tuvalet olarak kullanılan bölümleri dışında kalan sırasıyla 563,47 m² ve 192,87 m2 yüzölçümlü kesimlerine, 116 ada 1 ve 152 ada 2 parsel sayılı taşınmazların tamamına yönelik olarak incelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada 116 ada 1 ve 152 ada 2 parsel sayılı taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu, 137 ada 3 ve 149 ada 4 parsellerin üzerinde bulunan ve tuvalet olarak kullanılan bölümleri dışında kalan sırasıyla 563,47 m² ve 192,87 m2 yüzölçümlü kesimlerinin taşlık, kayalık niteliğinde olduğu, imar ihya edilmediği anlaşıldığına ve 147 ada 1 parselin tamamına, 137 ada 3 ve 149 ada 4 parsellerin fen bilirkişi tarafından düzenlenen krokili raporda tuvalet olarak belirtilen sırasıyla 7,51 m² ve 11,12 m² yüzölçümlü bölümlerine yönelik temyiz itirazları yönünden ise, incelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, bilirkişi raporlarına göre, adına tescil kararı verilen köy tüzel kişiliği yararına 3402 sayılı Yasanın 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gereğine değinilerek onanmış;

Çekişmeli 111 ada 1 ve 2, 181 ada 6 ve 7, 151 ada 6, 154 ada 2, 150 ada 2 ve 7, 136 ada 1 ve 216 ada 10 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazları yönünden; mahkemece yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hükme yeterli değildir. Şöyle ki; mahkemece temyize konu taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı yönünde orman bilirkişiden rapor alınmadan, dosya kapsamına uygun düşmeyen soyut ve yetersiz gerekçe ile taşınmazların orman niteliği ile Hazine adına tapuya tescillerine karar verilmesi doğru değildir. Diğer taraftan, 3402 sayılı Kadastro Yasasının 17. maddesi gereğince orman sayılmayan, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen ve il, ilçe ile kasabaların imar planları kapsamında kalmayan araziden masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilip tarıma elverişli hale getirilen (ev ve benzeri tesisler yapmak, dışarıdan toprak getirilerek tarıma elverişli hale getirmek imar ve ihya olarak kabul edilemez) ve imar ihyanın tamamlandığı tarihten kadastro tesbit tarihine kadar 20 yıl süreyle zilyet edildiği ileri sürülerek tapuya tescili istenen taşınmazın, Kadastro Yasasının 14. maddesinde yazılı diğer koşulların yanında niteliğinin, imar ihya edildiğinin ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin, başlangıç ve süresinin, kullanılıp kullanılmadığının ve tasarruf sınırlarının ne olduğunun takdiri delil olan

yerel bilirkişi ve tanık sözleri yanında, gerçeğin bir resmi olan en eski tarihli hava fotoğrafı ile gerçeğin modeli olan memleket haritaları ile kadastro tesbit tarihinden 15 - 20 yıl önce en az iki zamanda birbirini izleyen bindirmeli olarak çekilen çiftli hava fotoğrafları ve bu fotoğrafların yorumlanması ile üretilen memleket haritaları ve standart topografik fotogrametri yöntemi ile düzenlenen kadastro haritalarının, özellikle ön bindirmeli çekilen ve birbirini izleyen streoskopik çift hava fotoğraflarının streoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelenip kesin olarak belirlenmesi gerekir. Somut olayda mahkemece, anlatılan biçimde bir araştırma ve inceleme yapılmamıştır.