muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/1157, Karar No: 2021/3811, Tarih: 21.04.2021

. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yolla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; uydu fotoğrafından dava konusu edilen yerin bir kısmının fiilen baraj suları altında kaldığı belirlendiğinden, dava konusu edilen bölümlerin kamulaştırılıp kamulaştırılmadığı, davacıya kamulaştırma nedeniyle herhangi bir bedel ödenip ödenmediği hususları ilgili yerlerden sorulup saptanmalı, temyize konu (B2) harfi ile gösterilen yerin toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmaz bölümünün dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; hava fotoğrafı ve orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde ve hava fotoğrafı üzerinde gösterilmeli, ayrıca bilirkişilere hava fotoğrafları ve dayanağı haritaları stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip, raporlarında çekişmeli taşınmaz bölümü ile birlikte çevresindeki taşınmazların niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü, temyize konu bölüm üzerinde bulunan bitki örtüsünün niteliği, varsa ağaçların yaşı, cinsi, adedi ve dağılımları ile ilgili ayrıntılı açıklama yapmaları istenmeli, tarihleri belirtilmek ve keşfin izlenmesi olanağı sağlanacak şekilde çekişmeli bölüm komşu taşınmazlarla birlikte memleket haritası ile irtibatlı kroki ve denetime elverişli hava fotoğrafları üzerinde aplike edilerek gösterilmeli, böylece yöntemine uygun orman araştırması yapılarak yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri bilirkişisinden, bölgeye ait 1985 ve 1999 tarihli hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, taşınmazın dava tarihine göre 20 yıl öncesindeki niteliğinin ne olduğu, tarım arazisi olarak kullanılan yer olup olmadığı, sınırlarının oluşup oluşmadığı hususlarında çekişme konusu taşınmazın konumu hava fotoğraflarında gösterilmek suretiyle rapor düzenlenmesi istenilmeli; ziraatçi bilirkişi kurulundan da, taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü, kullanım durumu ile ilgili komşu taşınmazlarla mukayeseli olarak ayrıntılı ve fotoğraflarla desteklenmiş, bu yerin önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı, imar-ihyasının tamamlanıp tamamlanmadığı, zilyetliğine ne zaman başlanıldığı hususlarında gerekçeli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir

. Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilmesi isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7140, Karar No: 2024/123, Tarih: 16.01.2024

**10. Hukuk Dairesi         2022/7140 E.  ,  2024/123 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/3003 E., 2022/594 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 11. İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/475 E., 2020/33 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin yakını olan müteveffa ...'in davalı EÜAŞ'ın asıl işveren, dava dışı .... Doğu Elektrik Makina İnşaat San. Tic. A.Ş.'nin alt işveren olduğu, Akköprü Hidroelektrik Santrali'nde elektrik teknisyeni olarak hizmet aktiyle çalışırken 06.03.2018 tarihinde uğradığı iş kazası sonucu hayatını kaybettiğini, davaya konu iş kazasının Köyceğiz ilçesi Sazak Mahallesi sınırları içerisinde bulunan Akköprü HES İşletmesi bahçesinde MASHAP (su çıkış noktası) olarak tabir edilen kümes hayvanlarının bulunduğu bölümde 06.03.2018 tarihinde saat 14:00 sularında mesai saati içerisinde ...'in aniden rahatsızlanarak hayatını kaybetmesi biçiminde meydana geldiğini, davacı eş ...., 18 yaşından küçük..... ve üniversite (lisans) öğrencisi ..... olay sebebiyle destekten yoksun kaldıklarını, son aylık net ücretinin 2.750,00-TL’nin üzerinde ve sendikalı olan müteveffanın ölümü ile destekten yoksun kalan davacılar maddi zarara düçar olduğunu, maddi zararın tespiti ile ileride harç tamamlanarak artırılmak üzere davacı eş ....., 18 yaşından küçük ..... ve üniversite (lisans) öğrencisi ..... için ayrı ayrı 1.000,00-TL belirsiz maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın hukuki yarar yokluğu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle giderek kusur yokluğu nedeniyle esastan reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın hukuki yarar yokluğu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle giderek kusur yokluğu nedeniyle esastan reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların kusur oranlarının tespiti amacıyla alınan 06.05.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda ve yine heyetin içerisinde bir kardiyoluğun da bulunduğu 22.11.2019 tarihli bilirkişi raporunda ve alınan ek raporda EÜAŞ Akköprü Çine Hes İşletme Müdürlüğüne bağlı Akköprü Hidroelektrik Santralinde ... Doğu Elektrik Makine İnşaat San. Tic. A.Ş’nin işçisi olarak elektrik teknisyeni olarak görev yapan ...’in işyerinde iken hayatını kaybetmesi ile neticelenen olayın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13 üncü maddesinin tanımına uygun (sigortalının işyerinde bulunduğu sırada) bir iş kazası olduğu, işveren ... Doğu Elektrik Makine İnşaat San. Tic. A.Ş.’ ye; davacıya yaptığı işe uygun olduğuna dair sağlık raporu aldırdığı, çalışma saatleri açısından İş Kanunu ve belirli süreli iş sözleşmesi hükümlerine uygun şekilde çalıştırılmış olması nedeniyle kusur atfedilemeyeceği, diğer davalı, asıl işveren konumunda bulunan Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü’ne ise ... Doğu Elektrik Makine İnşaat San. Tic. A.Ş.'ye herhangi bir kusur atfedilemediğinden müteselsil sorumluluğunun bulunmadığından ve denetim haricinde bir sorumluluğu olmadığından kusur atfedilemeyeceği, üç kardeşinde de kalp hastalığı olduğunu bilen ...’in ise sağlığına yeterli düzeyde özen göstermemiş olması gerekçesiyle iş kazasının gerçekleşmesinde %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu, işinin bünyesel nedenlere bağlı olarak sahip olduğu kalp-damar hastalığı zemininde doğal nedenler sonucu vefat ettiği anlaşılmakla, belirtilen faktörlerin kişinin ölümünde % 90 (yüzde doksan) oranında etkili olduğu kanaatine varıldığından davalıların meydana gelen doğal ölüm olayından kusurlu veya kusursuz sorumluluklarının bulunmadığı olayın iş yerinde fakat davacıya ait kümeste tamamen doğal nedenlerle gerçekleştiği anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş kazası/kalp krizinin ölüm ile sonuçlanmasının, sadece müvekkilden ve bünyesel faktörlerden değil, onlarca işçinin çalıştığı bu denli büyük bir işletmede, ilk müdahalede bulunabilecek sağlık personelinin, ekipmanın ve ambulansın bulundurulmamasından kaynaklandığını, müteveffanın sağlık raporlarında belirtilen önceki uzun süreli sigara kullanımının da, işveren tarafından gözardı edildiğini, zira, işçilerin sağlık durumunu bilmenin de işverenin yükümlülüğünde olduğunu, her ne kadar aksine sağlık raporu olmasa da, sigara, alkol, kilo vb. faktörlere sahip işçilerin aşırı stresli ve yoğun tempoda ağır işlerde çalıştırılması, kalp rahatsızlığı doğurabilecek ve tetikleyebilecek nitelikte olduğundan, işverenin sorumluluğunu doğuracağını, davaya konu olaya etkisi olduğu taraflarınca düşünülmemekle birlikte, işverenlerin "işçilerin kendi inisiyatifiyle kümes kurdukları ve haberlerinin olmadığı" şeklindeki savunmaların da kabul edilebilir nitelikte olmadığını, zira, neredeyse tüm işçilerin kümesinin olması karşısında, bu durumun işverenlerin bilgisi haricinde olduğunun kabulünün hayatın olağan akışı ve mantık kurallarına aykırı olduğunu beyan ederek mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Akköprü Çin. Hes İşletme Müdürlüğüne bağlı Akköprü Hidroelektrik Santralinde dava dışı ... Doğu Elektrik Max'ne İnşaat San. Tic. A.Ş.'nin işçisi olarak çalışan ..., 06.03.2018 tarihinde işyerinde kendisine ait kümeste uğraşırken fenalaşmış ve 14:18 civarında yerde yatar vaziyette bulunmuş ve işyeri çalışanları tarafından hastaneye kaldırılmıştır. Olay sonucunda davacıların murisi ... vefat etmiştir. 08.06.2018 tarihli otopsi raporunda, otopsi bulguları ile kişinin kesin ölüm sebebi ve mekanizması tespit edilememiş olmakla birlikte, ölümüne müessir travmatik lezyon ve toksik madde bulunmaması, olay veri bulguları ve soruşturma evrakında mevcut bilgiler itibari ile kendisinde kalp-damar hastalığı saptanan kişinin ölümünün doğal ölüm olarak değerlendirilmiştir. Olayla ilgili olarak düzenlenen SGK teftiş raporunda, olayın bir iş kazası olduğu, 06.03.2018 tarihinde meydana gelen kazada kusur atfedilebilecek herhangi bir kişinin tespit edilemediği görülmüştür. Mahkemece, iki ayrı bilirkişi heyetinden kusur raporu alınmıştır. 06.05.2019 tarihli aralarında bir adli tıp uzmanı ve iki iş güvenliği uzmanı bulunan bilirkişi heyeti raporunda, dava dışı işveren ... Doğu Elektrik Makine İnşaat San. Tic. A.Ş.’ne kusur atfedilemeyeceği, davalı, asıl işveren konumunda bulunan Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğüne kusur atfedilemeyeceği, üç kardeşinde de kalp hastalığı olduğunu bilen ...'in sağlığına yeterli düzeyde özen göstermemiş olması gerekçesiyle iş kazasının gerçekleşmesinde %10 oranında kusurlu olduğu, kişinin bünyesel nedenlere bağlı olarak sahip olduğu kalp-damar hastalığı zemininde doğal nedenler sonucu vefat ettiği anlaşılmakla, belirtilen faktörlerin kişinin ölümünde %90 oranında etkili olduğu belirtilmiştir. 22.11.2019 tarihli aralarında bir kardiyoloji uzmanı ve iki iş güvenliği uzmanı bulunan bilirkişi heyeti raporunda da aynı sonuca varılmıştır. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davacıların istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; işyerinde ilk müdahalede bulunabilecek sağlık personelinin ekipmanın ve ambulansın bulunmaması, en yakın sağlık kuruluşuna uzaklığın yaklaşık 35 km olup 30-40 km olduğu 52 yaşında hastanın hastaneye hızlı bir şekilde yetiştirilmediğini, damar açıcı tedavilerin en kısa zamanda uygulanmadığını, sigortalının uzun süreli sigara kullanımının göz ardı edildiğini, işverenlerin işçilerin kendi inisiyatifleri ile işyerinde kümes kumalarına izin verildiği, çalışanların takipte tutulmadığını, bilimsel görüşler kapsamında elektro manyetik alanın insan sağlığı üzerindeki etkisinin göz ardı edildiğini, içtihatlara uygun nitelikte kusur raporu alınmadığını, cezai tahkikatın hukuk hakimini bağlamadığını gözetilmediğini, emsal iş kazasında davalı TEİAŞ’a %60 kusur verildiğini, kusur raporunda; uzun süre işçiye müdahale edilmemiş olmasının dikkate alınması yönlerinden iş yeri hekimliği işe işgücü sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman olan bir kardiyologdan rapor alınması gerektiğini beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazası olarak kabul edilen kalp krizi neticesinde vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, "Bilirkişi raporuna itiraza" ilişkin 281 inci maddesi, "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri, İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler bakımından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanunun 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu maddeleri ile iş kazasının gerçekleştiği yere ilişkin alınacak önlemler açısından 30.11.2000 tarih ve 24246 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği" 27.11.2010 tarih ve 27768 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "İşyeri Hekimlerinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik" 29.12.2012 tarih ve 28512 Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği" hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere özellikle; kusur oran ve aidiyetinin belirlenmesinde hükme esas alınan raporların içeriği de dikkate alındığında Mahkemece verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemesi nedeniyle temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11790, Karar No: 2021/10380, Tarih: 16.09.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/11790 E.  ,  2021/10380 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, davalı işveren tarafından bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ve feri müdahil Kurum davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili verilen kararın hatalı olduğunu belirtip, kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın geri alınması müessesesi, 1086 sayılı HUMK'nın 185 inci maddesinde, 6100 sayılı HMK'nun ise 123 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Her iki kanunda da davalının rızası olmaksızın davacının davasından sarfınazar edemeyeceği (davasını geri alamayacağı) hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı HMK'daki düzenlemede davalı rızasının açık olması gerektiği belirtilmişken, 1086 sayılı HUMK'da davalı rızasının açık olması gerektiği yönünde bir hükme yer verilmemiştir. Ancak teoride ve uygulamada, davalı rızasının açık olması gerektiği, zımni rızanın yeterli olmadığı, HUMK döneminde de kabul edilmiştir. Uygulamada davanın geri alınmasına davanın atiye bırakılması dendiği de görülmektedir. Ancak, ne HUMK'da ne de HMK'da "davanın atiye bırakılması" diye bir müessese yoktur. Yine HUMK'da davanın geri alınması için "davayı takipten sarfınazar etmek" terimi, uygulamada ise kanundaki tabir ya da davayı takipten vazgeçmek tabiri de kullanılmakta idi. Davanın geri alınabilmesi için davalının açık muvafakati gerekir. Davacının davasını geri alması ve davalının da bu geri almaya açık muvafakat etmesi durumunda mahkemece "karar verilmesine yer olmadığına dair" karar verilmesi gerektiği gerek teoride gerekse Yargıtay uygulamasında kabul edilmiştir. Buna göre eldeki davada, feri müdahil kurumun davanın geri alınabilmesi için açık muvafakati bulunmadığından HMK'nun 123’üncü maddesinin uygulama alanı bulunmamaktadır. Davanın esası incelendiğinde, davacının talebinin yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Buna göre mahkemece davacının talebiyle ilgili kabul kararı verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir

. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Buna göre mahkemece davacının talebiyle ilgili kabul kararı verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Bu bakımdan öncelikle davacının talebi somutlaştırılmalı, hangi yıl, hangi dönem ve ne kadar süreyle iddiasına konu işyerinde ne iş yaptığı ayrıntılı olarak açıklatılmalı, talebe konu dönemdeki davalı işverene ait tüm bordrolar getirtilmeli, mahkemece dava sırasında dinlenen tanıkların ve yeni tespit edilecek bordro tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı ifadeleri alınarak aradaki çelişkiler giderilmeli, dava sırasında komşu işyerlerinde çalıştıklarını belirlenen tanıkların hizmet döküm cetvelleri de getirilerek, ifadelerine başvurulmalı, davalı işyerinin talebe konu dönemdeki faaliyet durumu etraflıca araştırılmalı, sigortalının iddiasına konu kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; iş yerlerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi.... Hukuk Dairesi kararının, HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalı ...'a iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.09.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.