muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/3986, Karar No: 2012/11390, Tarih: 28.06.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/3986 E.  ,  2012/11390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/12/2010 tarih ve 2009/575-2010/581 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin işletmiş olduğu güzellik merkezinde kullanılan epilasyon cihazının davalı ... şirketi nezdinde “Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi” kapsamında sigortalı olduğunu, sigortalı cihazın 23/01/2009 tarihinde arızalandığını, davalı şirketin arızanın garanti kapsamında olduğu, poliçe kapsamında olmadığını gerekçesiyle ödeme yapmayacaklarını müvekkiline bildirdiğini, arızanın garanti kapsamında giderilmemesi nedeniyle dava dışı Mega Medikal Ltd. Şti.’ne cihazın tamir ettirildiğini, tamirat sonucu 17.381,51-TL ödediklerini, arızanın tespitinin mahkeme kanalıyla yapıldığını ileri sürerek 17.381,51-TL’nın ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, mahkemenin yetkisiz olduğunu ve hasarın teminat dışı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına, düzenlenen kök ve ek bilirkişi raporlarının hep birlikte değerlendirilmesi sonucunda, meydana gelen arızanın garanti kapsamında bulunmadığı, arızanın davacı tarafından öngörülmeyen sebeplerden kaynaklandığı, bu nedenle zararın davalı tarafından karşılanması gerektiği gerekçeleriyle davanın kabulü ile 17.381,51-TL’nin 23/04/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasak faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 774,20 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 28/06/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3293, Karar No: 2015/17305, Tarih: 26.11.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/3293 E.  ,  2015/17305 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/11/2014

NUMARASI : 2013/741-2014/720

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Dava konusu taşınmazın 13.12.2013 olan değerlendirme tarihi itibarıyla belediyece düzenlenen imar planı içinde olup olmadığı (kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde veya nazım planı içinde), bu imar planının hangi tarihte onaylandığı, kısmen imar planı içinde ise ne kadarlık bölümünün bu plan dahilinde olduğu, belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup olmadığı, belediye ve diğer alt yapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi hangilerinden yararlandığı, hangilerinden yararlanmadığı tek tek ayrıntılı olarak açıklanarak) yararlanma durumu, etrafının meskun olup olmadığı, belediye nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı, kullanım biçimi itibarıyla iskan amacına yönelik yapılaşma olanakları vs. gibi hususların (krokiye bağlanarak açıkça gösterilmek suretiyle) ilgili belediye başkanlığından getirtilip denetlenmeden keşif sırasında tarla olarak kullanılması nedeniyle tarım arazisi olarak kabul eden birikişi raporunun hükme esas alınmış olması,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

2-Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmazın dava tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden değerinin belirleneceği öngörülmekte olup bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşıdığından; bilirkişi kurulu raporunda, dava konusu taşınmaz "komşu parsellerde bulunan derin kuyulardan sulandığı nedeniyle sulu tarım arazisi " olarak değerlendirilmiş ise de; sulama kaynağının ne olduğu açıkça gösterilmeden bilirkişi raporunda belirtilen sulamanın taşınmazın tamamında ve her mevsim için fiilen yeterli olup olmadığı, dereden sulanıyorsa bu suyun kendi doğal akışı ile mi yoksa özel bir pompalama ya da başka bir sistemle mi taşınmaza ulaştığı, yapılan sulamanın taşınmaz üzerinde bulunan derin kuyudan mı sağlandığı, başkasının taşınmazındaki bir kuyudan yapılıyor olması durumunda bu sulamanın daimi ve geçerli kabul edilebilmesi için kaynak üzerinde dava konusu taşınmaz lehine bir mükellefiyet kurulmuş olması gerektiğinden bu hususun varlığı ve suyun yeterliliği vb. gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde araştırma yapılarak belirlenmeden, pompalama veya damla sulama yöntemi ile yapılan bir sulama varsa bunun için yapılacak giderlerin de üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden bölgenin yaygın olarak derin kuyulardan sulama imkanı olması nedeniyle taşınmazı sulu veya sulanabilir tarım arazi olarak kabul edilmesi ve bu yönde düzenlenen bilirkişi kurulu raporuna dayalı hüküm kurulması,

3-Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan ürünlerin 2013 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimini, kilogram başına toptan satış fiyatını ve dekar başına ayrıntılı üretim giderini gösterir veri cetvelinin (gider kalemlerini tek tek açıklar biçimde) gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden getirtilip raporun denetlenmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 26.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Karşılaştırıldı SA.
Yargıtay — Esas No: 2012/4254, Karar No: 2012/7184, Tarih: 06.12.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/4254 E.  ,  2012/7184 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen sıra cetvelindeki sıraya şikayet sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 05.04.2012 gün, 2011/4385 Esas 2011/2655 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi şikayet olunan T. Ekonomi Bankası A.Ş. ve ... Tekstil A.Ş. vekilleri istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Şikayetçi vekili, borçlu ... adına kayıtlı taşınmazların satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde davalıların haciz tarihinin müvekkilinin haciz tarihi ile aynı ya da müvekkilinin haciz tarihinden sonra olmasına rağmen sıra cetvelinde müvekkiline pay ayrılmadığını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan vekilleri, şikayetin reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda; şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiş, şikayet olunan T. Ekonomi Bankası A.Ş. ve ... Tekstil Tic. A.Ş. vekillerinin temyiz istemi üzerine mahkeme kararı Dairemizin 05.04.2012 gün, 2011/4385 Esas 2011/2655 Karar sayılı ilamı ile onanmıştır.

Bu kez, şikayet olunan T. Ekonomi Bankası A.Ş. ve ... Tekstil A.Ş. vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

Dosyadaki yazılara, İcra Mahkemesi kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre İİK’nun 366.maddesi ve HUMK’nun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunan T. Ekonomi Bankası A.Ş. ve ... Tekstil A.Ş. vekillerinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, alınması gereken harçlar peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına ve takdiren 203,00'er TL para cezasının karar düzeltme isteyenlerden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 06.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/30470, Karar No: 2019/2593, Tarih: 04.02.2019

**9. Hukuk Dairesi         2015/30470 E.  ,  2019/2593 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı taraf, davalının iş akdini haksız olarak feshettiğini, fazla çalışma alacağının da ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla çalışma alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı taraf, tahsilat merkezinde görev yapan davacının telefon görüşmelerinde banka müşterileri ile nezaketsiz ve kaba konuştuğunu, birçok kez bilinçli olarak telefonu müşterilerinin yüzüne kapattığını, kurumsal olarak kabul edemeyecekleri bu durum karşısında iş akdini haklı nedenle feshettiklerini, ayrıca davacının fazla çalışma yapmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki bilgi ve belgelere, kanunî gerektirici sebeplerde ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla mesai ücreti hesabında, dönem ücretleri hesap tablosunda gösterilmemiş, davalı vekili rapora bu yönden itiraz etmiştir. Rapor bu yönüyle denetime elverişli olmadığından mahkemece ek rapor aldırılarak dönem ücretleri belirtilmek suretiyle hesap raporu tanzim edilmelidir.

3- Fazla çalışma ücretinin hesabı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla mesai kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, kanunda yazılı şartlar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. İşçi fazla mesai yapsın yapmasın prim ödemesi var ise bu ek ücrete hak kazanır. Ancak ister gezerek, isterse işyerinde çalışsın işçinin mesaisi arttıkça prim alacağının da artması halinde, bir anlamda yüzde usulü ile çalışması söz konusu olduğundan fazla çalışma ücretinin yüzde usulünde olduğu gibi sadece zamlı kısmının (% 50) hesaplanması gerekir.

Öte yandan fazla çalışma hesabında, çalışmanın bulunmadığı izinli ve tatilde geçen süreler dışlanmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı işçinin tahsilata göre prim aldığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu nedenle, fazla çalışma ücretinin zamsız kısmının primlerle karşılandığı kabul edilmeli ve hesaplama %50 zam kısmına göre yapılmalıdır. Yine davacının izinde ve tatilde geçirdiği süreler dışlanmadan sonuca gidilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04.02.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7358, Karar No: 2023/11170, Tarih: 20.11.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/7358 E.  ,  2023/11170 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/280 Esas, 2023/294 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 39. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.01.2023 Tarihli ve 2022/411 Esas, 2023/44 Karar Sayılı Kararı

Davalılar tarafından süresinde yetki itirazında bulunduğu, yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.05.2023 Tarihli ve 2023/280 Esas, 2023/294 Karar Sayılı Kararı

Eldeki davanın haksız fiil nedeniyle manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, davacının yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi 820. Sokak No:9/22 .../... olduğu, haksız fiil nedeniyle açılacak tazminat davalarında zararın gerçekleştiği yer olarak davacının yerleşim yerinin de davaya bakmaya yetkili olduğu, kesin yetki hali bulunmadığı ve davacının dava açarken seçimlik yetkisini yerleşim yeri mahkemesi olarak seçme hakkı bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:

“Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

C. Değerlendirme

1. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

C. Değerlendirme

1. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

2. Dosya kapsamından kazanın Pendik ilçesinde meydana geldiği, davalıların yerleşim yerinin Pendik/İstanbul olduğu, zarar gören davacının dava tarihi itibariyle yerleşim yeri adresinin ise Altındağ/Ankara olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesindeki seçimlik hakkını, yerleşim yerinde dava açarak kullanmasının, genel yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Ankara 39. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ankara 39. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/7626, Karar No: 2007/9105, Tarih: 22.10.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/7626 E.  ,  2007/9105 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı aleyhine senede dayalı ilamsız takip başlattığını, müvekkilince davalıya ait kafeteryanın 4.000.000.000 TL' ye kiralandığını, aradan on beş gün geçtikten sonra kafeterya ve içindeki eşyaların davalıya bizzat teslim edildiğini, davalının aldığı parayı iade etmeyerek sebepsiz zenginleştiğini ve takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, takibe konu senedin bono vasfında olmayıp, teminat senedi olduğunu, davacının kafeteryayı kiraladıktan sonra işyerinden ayrıldığını, kira parasını alamadığı gibi, bu yeri bir başka kişiye de kiraya veremediğini, kendisinin davacıdan alacaklı olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere göre, teminat altına alınan hususun yerine getirildiğinin davalı yanca ispatlanamadığı, senedin bono vasfını taşıdığı gerekçeleriyle davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline, asıl alacağa takipten itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalının % 40 oranında tazminatla sorumluluğuna karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu senedin, taraflar arasındaki işyeri kirası ile ilgili olarak teminat amacıyla verildiği toplanan delillerden anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, senedin teminat altına aldığı alacak yönünden iddia ve savunma çerçevesinde deliller toplanıp, yeterli araştırma ve inceleme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki temyiz nedenlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 22.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4567, Karar No: 2019/6496, Tarih: 25.09.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/4567 E.  ,  2019/6496 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen yaşlılık aylığı tespiti ve alacak davası sonucu yerel mahkemece verilen hüküm, Dairemiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş ise de, davacının Anayasa Mahkemesine bireysel başvurusu sonucu, Anayasa Mahkemesince mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararı sonucu mahkemece yeniden verilen kararın temyizen incelenmesi davalı avukatı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1982 Anayasasının 148/1. maddesinde, Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bireysel başvuruları kararı bağlayacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 3 ve 4. fıkralarında;

“(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

Anayasanın 153. maddesine göre de, Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir ve Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesinin diğer kararları gibi bireysel başvuruları inceleyen Bölüm kararları da yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlamaktadır.

2010 yılında Anayasa'nın 148. maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruları karara bağlama yetki ve görevi verilmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde şöyle ifade edilmiştir: "Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, kamu gücü tarafından, temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla bireysel başvuru yolu, pek çok uygar ülkede anayasa yargısının ayrılmaz bir parçası kabul edilmektedir.“

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun "Mahkemenin görev ve yetkileri" kenar başlıklı 3/1-c bendinde Yüksek Mahkemeye “ Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak” görevi verilmiştir.

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: "Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: "Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

"Esas hakkındaki inceleme" kenar başlıklı 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"... bir mahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin inceleme... bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz."

"Kararlar" kenar başlıklı 50. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez.

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.“

Yine 6216 sayılı Kanun'un "Mahkeme kararları" kenar başlıklı 66/1. maddesine göre, "Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar."

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında Anaya Mahkemesince bireysel başvurular sonucu verdiği kararların hukuki niteliği üzerinde durmak gerekir. Anayasanın 148. maddesindeki değişikliğin gerekçesinde bireysel başvuru yolu, olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmıştır. Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. Bireysel başvuru öncelikle, hakları ihlal edilenlere Anayasa veya yasayla tanınan bir dava türüdür.Anayasa Mahkemesinin kararına göre, “Anayasa’nın 148. maddesinde yer verilen bireysel başvuru yolu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi sadece bir hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespiti davası değil, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlalinin önlenmesi ve bir ihlal tespiti durumunda da bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldıracak veya meydana gelen zararı giderecek şekilde hukuki sonuçlar doğuran bir dava niteliğindedir (AYM 1.3.2012 t. E.2011/59, K.2012/34).