muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/4586, Karar No: 2011/8503, Tarih: 03.10.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/4586 E.  ,  2011/8503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı 3.kişi vekili ile davalı (alacaklı) vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı (3.kişi), davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu aleyhine Karamürsel İcra Müdürlüğünün 2009/1551 sayılı dosyasından yürütülen takipte, 10.11.2010 tarihinde uygulanan haciz işleminde borçlu ile 4/8'er oranında sahibi bulunduğu 5270 sicil numaralı gemi üzerindeki tamamı kendisine ait olan balık ağlarının haczedildiğini, iştirak halinde mülkiyet dahi olsa, başkasının borcundan dolayı hissedarlara zarar verecek şekilde haciz yapılamayacağını ileri sürerek, istihkak davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında mahcuz ağların babasından kaldığını, bu nedenle faturasının olmadığını bildirmiştir.

Davalı (alacaklı) vekili, davacının mülkiyet belgesinin bulunmadığını, mahcuzların borçlu ile davacı 3.kişinin 4/8'er oranında hissedarı oldukları gemi üzerinde haczedildiğini, malın birlikte elde bulundurulduğunu, İİK.nun 97/a maddesinde öngörülen mülkiyet karinesinin borçlu, dolayısıyla müvekkili lehine olduğunu ve davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; haczedilen mahcuz ağların teslim ve muhafazasının hissedar olan davacı 3.kişinin mağduriyetine neden olacağı, davacının mahcuzun tamamının kendisine ait

olduğu iddiasını kanıtlayamadığı, bu nedenle, ağlardaki payının gemideki hissesi oranında olacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile mahcuz balık ağlarının 4/8'inin davacıya ait olduğunun tespitine, ağların 4/8'inde haciz baki kalmak üzere, icra müdürlüğünün mahcuzun teslim ve muhafazasına ilişkin işleminin kaldırılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı (3.kişi) vekili ile davalı (alacaklı) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-)Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının, davacı vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-)Davacı 3.kişi vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dava, 3.kişinin İİK’nun 96 ve devamı maddelerine dayalı olarak açtığı istihkak davasına ilişkindir.

1-)Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının, davacı vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-)Davacı 3.kişi vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dava, 3.kişinin İİK’nun 96 ve devamı maddelerine dayalı olarak açtığı istihkak davasına ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına göre, davacının hissesi itibariyle mahcuz balık ağlarının 4/8'i üzerindeki “haczin kaldırılmasına” şeklinde hüküm kurmak gerekirken, mahcuzun 4/8'inin davacıya ait olduğunun tespiti şeklinde hüküm kurulması doğru değildir.Ne var ki, belirtilen yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3.maddesinin 2.bendi delaletiyle 1086 sayılı HUMK.nun 438/7.maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ; Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının, davacı vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, hüküm fıkrasının (1) nolu bendinin 2.paragrafının tümüyle hükümden çıkartılarak yerine “5270 sicil nolu gemiden haczedilen balık ağlarının davacının hissesi oranındaki 4/8'i üzerindeki haczin kaldırılmasına, ağların davacının hissesi dışında kalan 4/8'indeki haciz baki kalmak üzere, icra müdürlüğünün mahcuzun teslim ve muhafazasına ilişkin işleminin kaldırılmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine” tümcesinin

yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 18,40 TL peşin harçların onama harcına mahsublarına 3.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/148, Karar No: 2011/303, Tarih: 11.05.2011

**Hukuk Genel Kurulu         2011/5-148 E.  ,  2011/303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ        : İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ        : 25/11/2010

Taraflar arasındaki “kamulaştırmasız el atma” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 15.06.2009 gün ve 2007/207-211 sayılı kararın incelenmesi  taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, karar önce Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 09.03.2010 gün ve 2009/17360-2010/3580 sayılı kararıyla onanmış; taraf vekillerinin karar düzeltme istemi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 27.09.2010 gün ve 2010/9565-15717 sayılı ilamı ile;

( Dosyada bulunan kanıt ve belgelere,  kararın dayandığı gerekçelere göre davalı idareler vekillerinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan  sair karar düzeltme istekleri HUMK.nun 440 maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirine uymadığından yerinde değildir. Ancak;

Dava konusu taşınmazın tamamı imar planında kısmen yolda, kısmen de park alanında kaldığı, imar planında yol olan bölümüne fiilen el atılarak, davalı idare tarafından imar uygulamasının fiilen başlatıldığı anlaşıldığından, park alanı olarak ayrılan bölümün hangi Belediyenin sorumluluğunda olduğu belirlenip, bu bölümün bedeline de hükmedilmesi gerektiği halde, imar planında park olan kısmına  fiilen el atılmadığı gerekçesiyle bedeline hükmedilmemesinin doğru olmadığı bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından, davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 09.03.2010 gün ve 2009/17360-2010/3580 sayılı onama kararının kaldırılmasına, hüküm yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına...)

Gerekçesiyle bozularak  dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ  EDEN  : Davacılar vekili ve Davalı Bornova Belediye Başkanlığı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

I-Davalı Bornova Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bilindiği üzere, hukuki yarar dava şartı olduğu kadar, temyiz istemi için de aranan şartlardandır.

İlk hükmü temyiz etmiş olan davalının tüm temyiz itirazları reddedilmekle hüküm onun bakımından kesinleşmiştir.

Bu durumda tüm temyiz itirazları reddedilen davalının direnme kararını temyizde hukuki yararı bulunmamaktadır.

O halde, davalı belediye vekilinin direnme hükmüne yönelik temyiz dilekçesinin reddine karar verilmelidir.

II-Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların hissedar oldukları 2269 parsel sayılı taşınmaza yol, yeşil alan ve park yapılmak sureti ile davalı idareler tarafından el konulduğunu iddia ederek taşınmazın tamamının bedeli üzerinden hisse oranında belirlenen tazminatın davalılardan tahsilini istemiştir.

O halde, davalı belediye vekilinin direnme hükmüne yönelik temyiz dilekçesinin reddine karar verilmelidir.

II-Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların hissedar oldukları 2269 parsel sayılı taşınmaza yol, yeşil alan ve park yapılmak sureti ile davalı idareler tarafından el konulduğunu iddia ederek taşınmazın tamamının bedeli üzerinden hisse oranında belirlenen tazminatın davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı Bornova Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin yetki ve sorumluluk alanı içinde kaldığını belirterek öncelikle müvekkili belediye hakkındaki davanın husumet yönünden reddedilmesini, esas yönünden ise taşınmazın mevcut imar planında yol ve yeşil alana isabet eden kadastro parseli konumunda olduğunu, ikinci beş yıllık kamulaştırma programı içinde de bulunmadığını ifadeyle esastan da reddini istemiştir.

Mahkemece, taşınmazın imar planında yol ve yeşil alana ayrıldığı, kısmen el atılmakla birlikte tamamının bedelinin ödenmesi gerektiği iddiası ile tazminat istenilmiş ise de yeşil alan olarak ayrılan taşınmazın alanının çok fazla olması ve bu kısma hiçbir el atmanın bulunmaması göz önünde bulundurularak bu kısma ilişkin isteğin yerinde olmadığı, yol olarak ayrılan bölüme ise kısmen el atılmış olsa da yol olarak ayrılan kısmın tamamına ilişkin isteğin kabulü gerektiği gerekçesi ile istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Tarafların temyiz istemi üzerine, özel dairece önce mahkeme kararı onanmış, karar düzeltme istemi sonrasında ise yukarıda belirtilen gerekçe ve oyçokluğu ile mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkeme; dava konusu taşınmazın imar planında yol ve yeşil alana ayrılmış olup, yol olarak ayrılan kısma davalı belediyeler tarafından kısmen el atılmasına rağmen imar planında yeşil alan olarak ayrılan ve açıkça bu durumu belli olan kısma hiç bir el atmanın bulunmadığı, imar planında yeşil alan olarak ayrılan bölüm açıkça belirlenmekle bu kısma ilişkin isteklerin yerinde bulunmadığı, sadece imar planında yol olarak belirlenen kısma kısmen el atılmış olduğundan taşınmazın tamamının bedelinin istenmesinin mümkün olmadığı, gerekçesi ile önceki hükümde direnilmiştir.

İzmir İli, Bornova İlçesi, Altındağ Mahallesi, 24 pafta, 2269 parselde kayıtlı taşınmazın  metrekare olduğu, asıl davadaki davacıların toplam 3704/5760, birleşen dosyadaki davacıların da toplam 1720/5760 paylarının bulunduğu, taşınmazı tapulama yolu ile 21.5.1963 tarihinde edindikleri, üzerinde 48 adet zeytin ağacı bulunduğu, imar planına göre taşınmazın büyük kısmının 35.00 ve 20.00 metrelik yol ile park alanında kaldığı, küçük bir kısmının da 7.00 m genişliğindeki imar yolunda kaldığı, mevcut imar planında tamamının yol ve yeşil alana isabet etmekte olduğu, belediye kamulaştırma programında bulunmadığı çekişmesizdir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; imar planında kısmen yol, kısmen de park alanı olan yerin yol olan kısmına filen el atıldığı, ancak park alanı olan yere fiilen el atılmadığı dikkate alındığında park alanı içinde kalan kısmın bedeline hükmedilip hükmedilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Konunun özelliği gereği aşağıda başlıklar halinde irdeleme yapılması uygun olacaktır:

A) İLGİLİ HUKUKSAL DÜZENLEMELER:

a-Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Mülkiyet Hakkı” başlıklı 35. maddesi:

MADDE 35. – Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.

b- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Kamulaştırma” başlıklı 46. maddesi:

MADDE 46. – (Değişik: 3.10.2001-4709/18 md.) Devlet ve kamu tüzelkişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir.

Kamulaştırma bedeli ile kesin hükme bağlanan artırım bedeli nakden ve peşin olarak ödenir. Ancak, tarım reformunun uygulanması, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskân projelerinin gerçekleştirilmesi, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla kamulaştırılan toprakların bedellerinin ödenme şekli kanunla gösterilir. Kanunun taksitle ödemeyi öngörebileceği bu hallerde, taksitlendirme süresi beş yılı aşamaz; bu takdirde taksitler eşit olarak ödenir.

Kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğrudan doğruya işleten küçük çiftçiye ait olanlarının bedeli, her halde peşin ödenir.

İkinci fıkrada öngörülen taksitlendirmelerde ve herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır.

c) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Eki Birinci Protokolün Birinci Maddesi:

MADDE 1 - Mülkiyetin Korunması

Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.

Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez.”

d) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Mülkiyet Hakkının İçeriği” başlıklı 683. maddesi:

A - Mülkiyet Hakkının İçeriği

MADDE 683. – Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir.

Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.

d) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Mülkiyet Hakkının İçeriği” başlıklı 683. maddesi:

A - Mülkiyet Hakkının İçeriği

MADDE 683. – Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir.

Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.

e) 3194 sayılı İmar Kanunu’nun İlgili Maddeleri:

Planların Hazırlanması Ve Yürürlüğe Konulması:

MADDE 8. – Planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur.

b) İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.

İmar Programları, Kamulaştırma Ve Kısıtlılık Hali:

MADDE 10. – Belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. Beş yıllık imar programlarının görüşülmesi sırasında ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri görüşleri esas alınmak üzere Meclis toplantısına katılır. Bu programlar, belediye meclisinde kabul edildikten sonra kesinleşir. Bu program içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerleri ilgili kamu kuruluşları, bu program süresi içinde kamulaştırırlar. Bu amaçla gerekli ödenek, kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur.

İmar programlarında, umumi hizmetlere ayrılan yerler ile özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya umumi hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder.

İmar Planlarında Umumi Hizmetlere Ayrılan Yerler:

Madde 13 - Resmî yapılara, tesislere ve okul, cami, yol, meydan, otopark, yeşil saha, çocuk bahçesi, pazar yeri, hal, mezbaha ve benzeri umumî hizmetlere ayrılan alanlarda inşaata ve mevcut bina varsa esaslı değişiklik ve ilaveler yapılmasına izin verilmez. Ancak imar programına alınıncaya kadar mevcut kullanma şekli devam eder (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 29/12/1999 tarih ve E. 99/33, K. 99/51 sayılı kararı ile. R.G.: 29/06/2000 - 24094).

Madde 13 - Resmî yapılara, tesislere ve okul, cami, yol, meydan, otopark, yeşil saha, çocuk bahçesi, pazar yeri, hal, mezbaha ve benzeri umumî hizmetlere ayrılan alanlarda inşaata ve mevcut bina varsa esaslı değişiklik ve ilaveler yapılmasına izin verilmez. Ancak imar programına alınıncaya kadar mevcut kullanma şekli devam eder (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 29/12/1999 tarih ve E. 99/33, K. 99/51 sayılı kararı ile. R.G.: 29/06/2000 - 24094).

İmar programına alınan alanlarda kamulaştırma yapılıncaya kadar emlak vergisi ödenmesi durdurulur. Kamulaştırmanın yapılması halinde durdurma tarihi ile kamulaştırma tarihi arasında tahakkuk edecek olan emlak vergisi, kamulaştırmayı yapan idare tarafından ödenir. Birinci fıkrada yazılı yerlerin kamulaştırma yapılmadan önce plan değişikliği ile kamulaştırmayı gerektirmeyen bir maksada ayrılması halinde ise durdurma tarihinden itibaren geçen sürenin emlak vergisini mal sahibi öder.

Ancak, parsel sahibi imar planlarının tasdik tarihinden itibaren beş yıl sonra müracaat ettiğinde imar planlarında meydana gelen değişikliklerden ve civarın özelliklerinden dolayı okul, cami ve otopark sahası ve benzeri umumî hizmetlere ayrılan alanlardan ilgili kamu kuruluşunca yapımından vazgeçildiğine dair görüş alındığı takdirde, tüm belirli çevredeki nüfus, yoğunluk ve donatım dengesini yeniden irdeleyerek hazırlanacak yeni imar plânına göre inşaat yapılır. Bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılan imar planlarında, bahsedilen beş yıllık süre bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren geçerlidir (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 29/12/1999 tarih ve E. 99/33, K. 99/51 sayılı kararı ile. R.G.: 29/06/2000 - 24094).

Onaylanmış imar planlarında, birinci fıkrada yazılı yerlerdeki arsa ve arazilerin, bu Kanunda öngörülen düzenleme ortaklık payı oranı üzerindeki miktarlarının mal sahiplerince ilgili idarelere bedelsiz olarak terk edilmesi halinde bu terk işlemlerinden ayrıca emlak alım ve satım vergisi alınmaz.”

f- 16.5.1956 gün ve 1/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı:

“Usulü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibariyle, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdühale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

B) GEREKÇE

Gerek 6830 sayılı İstimlak Kanunu’nda, gerekse bu Kanunu kaldırarak, kamulaştırma konusunda yeni ilkeler getiren 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nda; kamulaştırma yapılmaksızın taşınmaz malına el konulan kimsenin, uğradığı zarar ve ziyan ile mülkiyet hakkının kullanılmasından doğan malın özüne bağlı hangi davaları açabileceği konusunda bir düzenleme getirilmemiştir.

B) GEREKÇE

Gerek 6830 sayılı İstimlak Kanunu’nda, gerekse bu Kanunu kaldırarak, kamulaştırma konusunda yeni ilkeler getiren 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nda; kamulaştırma yapılmaksızın taşınmaz malına el konulan kimsenin, uğradığı zarar ve ziyan ile mülkiyet hakkının kullanılmasından doğan malın özüne bağlı hangi davaları açabileceği konusunda bir düzenleme getirilmemiştir.

Taşınmazına kamulaştırmasız el konulan kimsenin, ilgili kamu tüzel kişisi aleyhine el atmanın önlenmesi davası açabileceği gibi, tazminat verilmesini de isteyebileceği, 16.05.1956 gün ve 1/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile çözüme bağlanmıştır.

Kamulaştırmasız el atma müessesesi, kaynağını ve dayanağını Anayasa ve yasalardan almayan, mülkiyet hakkının özüne dokunan bir işlemdir. Kamulaştırmada, yöntem olarak Anayasa ve yasalara uygun bir kamulaştırma işlemi yapılması söz konusu iken, kamulaştırmasız el koymada usulüne uygun bir kamulaştırma işleminden söz edilmesi olanaklı değildir.

Ancak, kamulaştırmasız el atma ile kamulaştırmanın, konu, amaç ve yetki yönüyle benzer yönleri bulunmaktadır; her iki müessesenin de oluşması için, kamulaştırma yapmaya yetkili devlet kamu tüzel kişileri veya kamu kurumları tarafından kamulaştırma işleminin yapılması veya kamulaştırmasız el atılmış olması gereklidir. Kamulaştırmasız el koymada da, kamulaştırmada olduğu gibi, taşınmazın edinilmesinde kamu yararının bulunması zorunludur. Gerek kamulaştırmanın, gerekse kamulaştırmasız el koymanın konusu sadece özel mülkiyette bulunan taşınmaz mallardır.

Az yukarıda açıklandığı üzere, kamulaştırmasız el koyma müessesesi mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip olmakla birlikte, çağdaş bir yaklaşımla ve sosyal devlet ilkesi gereği olarak uygulamada, taşınmaz malikine, dava yoluyla mülkiyetin bedele çevrilmesi ya da idarenin hakkın özünü zedeleyen el koyma eylemine son verilmesi yolu açılmıştır.

Kamulaştırmasız el atma halinde kamu kurumu, Kamulaştırma Kanununa uygun hareket etmeden, ferdin malını elinden almış olması sebebiyle kanunsuz bir harekette bulunmaktadır. Bu bakımdan dava, mülkiyete tecavüzün önlenmesi veya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazmini davasıdır (11.02.1959 gün, E:1958/17, K:1959/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gerekçesinden).

1982 Anayasası da, mülkiyet hakkına saygılı ve bu hakkı koruyan bir rejimi öngörmektedir. Anayasanın mülkiyet hakkını düzenleyen ve aynı başlığı taşıyan 35. maddesinin birinci fıkrasında “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir” denilerek bu hakkın varlığı anayasal bir hak olarak saptanmıştır.

Kutsal, sınırlamasız ve kısıtlamasız görünen bu hak anılan maddenin 2. ve 3. fıkraları ile genel bir sınırlamaya bağlı kılınmıştır.