muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/7791, Karar No: 2013/9272, Tarih: 30.04.2013

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacıların taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacıların iddialarının gerçek olmadığını, sendika yönetiminin hesaplardaki dengesizliği görmesi üzerine kendisinin inceleme yaptırdığını, sonrasında ise sorumlular hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, bu olayla ilgili yönetim kuruluna yöneltilebilecek bir kusurun olmadığını, mahkemenin beraat kararı üzerine sendika yönetiminde konunun değerlendirilerek sendikanın manevi kişiliğinin daha fazla değer kaybetmemesi ve yöneticilerin güvenirliğinin zarar görmemesi için temyizden feragat edildiğini, buna ilişkin yönetim kurulu kararı alındığını, şube yöneticilerinin süreçten tamamen bilgi sahibi olduklarını, kaldı ki davacıların iddialarının gerek 2821 sayılı Sendikalar Kanunu gerekse 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre yönetim kuruluna işten el çektirecek ve kayyum tayini yoluna gitmeyi gerektirecek nitelikte olmadığını, denetim kurulu üyesi olan Yusuf Civelek’in kendisine verilen yetkilerin üzerine çıkarak Ağır Ceza Mahkemesi dosyasındaki sendika davranışlarını sorgulayıp yerindelik denetimi yaptığını, bu davaların açılması sebebinin Bursa Şubesine ilişkin genel kurul kararı alınması olduğunu, davacıların Bursa şubesi yöneticileri olduğunu, bu davada klasik hakkın kötüye kullanılması durumu bulunduğunu, amacın yönetim kurulunu baskı altına alarak yönetim kurulu ile ilgili şaibe yaratmak olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, yönetim kuruluna işten el çektirmenin kanuni koşullarının bulunmadığı, sendika genel yönetim kurulu ile davacılar arasında uyuşmazlık bulunduğu, tüzüğün 20. maddesi 6356 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca 2003-2007 tarihleri arasındaki sendikanın mali işleri ile ilgili tespit edilen ve Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/106 esas sayılı dosyasında tartışılan eylemler ile kararın temyiz edilmemesinin sendikanın genel yönetim kurulunun işten el çektirilmesine karar verilmesine yeterli olmadığı, tüzüğün 20. maddesi uyarınca belirlenen hallerin bulunmadığı, anılan hususun yapılacak genel kurulda tartışılması ve genel kurul tarafından değerlendirilmesi gerektiği gibi karara konu eylemlerin akabinde yapılan 17. ve 18. Olağan Genel Kurullarda Genel Yönetim Kurulunun ibra edildiği anlaşıldığı gibi tarafların olağanüstü genel kurula gitme hakları bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacılar vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:

Dosyada çözülmesi gereken hukuki problem yönetim kuruluna işten çektirilip kayyum tayini yoluna gidilmesinin koşullarının oluşup oluşmadığıdır.

Temyiz:

Kararı davacılar vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:

Dosyada çözülmesi gereken hukuki problem yönetim kuruluna işten çektirilip kayyum tayini yoluna gidilmesinin koşullarının oluşup oluşmadığıdır.

Sendika yönetim kuruluna işten el çektirilerek kayyum tayini, 6356 sayılı Kanun'un 12. maddesinin son fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu hükümde, “Yukarıdaki hükümlere aykırı hareket eden kuruluş veya şube yönetim kuruluna; kuruluşun üyelerinden birinin veya durumu tespit eden Bakanlığın başvurusu üzerine, mahkeme kararıyla işten el çektirilir. Mahkeme, ayrıca genel kurulu kanun ve tüzük hükümlerine göre en kısa zamanda toplamak ve yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar kuruluşu yönetmekle görevli olmak üzere 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri gereğince bir veya üç kayyım tayin eder.” denilmiştir. Fıkrada ifade edilen “yukarıda hükümler” ise, olağan genel kurul, olağanüstü genel kurul ve ilk genel kurulun toplanma zamanı, toplantıya çağrılma usul ve esaslarına ilişkindir.

Diğer taraftan tüzükte yönetim kuruluna işten el çektirme konusunda sendika içi bir yola da yer verilmiştir. Tüzüğün 20. maddesine göre, genel yönetim kurulu üyeleri, sendikanın manevi varlığını zedeleyici davranışlarda bulunma, sendikanın amaç ve prensiplerine aykırı davranışta bulunma, her türlü mali yolsuzluk hali, görevi kötüye kullanma halleri dışında görevden uzaklaştırılamazlar. Bu sayılan hallerde ise genel denetleme kurulu raporu ve genel kurul kararıyla yönetim kuruluna işten el çektirilmesi mümkündür.

Somut olayda davacıların Bursa şubesi yöneticileri oldukları, davalı sendikanın Bursa şubesine ilişkin erken genel kurul kararı aldığı ve davacılarla sendika arasında bu karar nedeniyle yargıya yansıyan uyuşmazlıklar bulunduğu görülmektedir.

Somut olayda davacıların Bursa şubesi yöneticileri oldukları, davalı sendikanın Bursa şubesine ilişkin erken genel kurul kararı aldığı ve davacılarla sendika arasında bu karar nedeniyle yargıya yansıyan uyuşmazlıklar bulunduğu görülmektedir.

Davalı sendikanın 2003-2007 yılları arasında hesaplarında usulsüzlük olduğu ve 793 ile 794 kodlarında harcama yapılmış gibi gösterilmesine rağmen bunların belgelerinin ibraz edilemediği ve kasasından yaklaşık sekiz buçuk trilyonluk çıkış bulunduğu, davalı sendika yöneticileri tarafından yeminli mali müşavir aracılığıyla söz konusu hesapların incelettirildiği, yeminli mali müşavir raporuyla usulsüzlüğün tespiti üzerine genel sayman ve iki tane muhasebe görevlisi hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, bu kişilere ceza davası açıldığı ve mahkemece “tüzük tarafından genel başkana verilen harcama yetkileri de dahil edildiğinde uzun süredir ağırlama, araç alımı, yeni açılan teşkilatlarda üye kazanımı gibi harcamaların bu kalemler üzerinden yürütüldüğü ve ona göre ayar verilip takım tükenmez kalem ve benzeri alındığının gösterildiği, bu harcamaları gerek denetim kurulu, gerek genel kurul ve yöneticilerin kabulleri en azından göz yumdukları, bir nevi örtülü ödenek gibi harcamaların kaynağı net olarak tespit edilememekle birlikte sanıkların bu parayı nam ve hesaplarına aldıkları tasarruf ettiklerine dair herhangi bir delil mevcut olmadığı gibi suç oluşturacak bir hareketleri eylemleri, tespit edilememiş özellikle bilirkişi raporu bu yönüyle karara esas görülmüş sendikanın zarara uğratılmasının tazmin hukukunu ilgilendirir bir konu olduğu” gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/2-e maddesi uyarınca sanıkların beraatlarına karar verildiği, kararın sendika yönetimince önce temyiz edildiği, akabinde ise temyizden feragat edilmesi nedeniyle kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamına göre, davalı sendikanın 2003-2007 yılları arasında usulsüz işlemlerle zarara uğratıldığı sabittir. Bununla birlikte bu durum, mevcut yasal düzenleme ve tüzük hükümleri dikkate alındığında yönetim kuruluna mahkeme kararıyla doğrudan işten el çektirmeyi gerektirecek hallerden sayılmamıştır. Ancak sendika içi disiplin ve denetim ile gerekirse olağanüstü genel kurul sürecinin işletilerek sorumlular hakkında gerekli kanuni prosedürün yerine getirilmesi gerekmektedir. Ayrıca gereğinin yapılmamasının ilgililerin hukuki ve cezai sorumluluğunu gerektireceği de unutulmamalıdır.

Yapılan açıklamalar ışığında, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmayıp davacılar vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ilave bu gerekçe ile ONANMASINA, 30.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/14780, Karar No: 2006/16818, Tarih: 04.12.2006

**2. Hukuk Dairesi         2006/14780 E.  ,  2006/16818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk ( Aile ) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Velayetin Kaldırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine,peşin alınan harcın mahsubuna, iş bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.04.12.2006

KARŞI OY YAZISI

Davacı tarafından 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre velâyetin “yeniden düzenlenmesi” konusunda dava açıldığı ve dava konusu çocuğun bir “temsil kayyımı” tarafından temsil edilmeden karar verildiği konusunda değerli çoğunluk ile aramızda “görüş birliği” vardır.

Çekişme nedir?;

Velâyetin “yeniden düzenlenmesine” yönelik davalarda dava konusu çocuk bir “temsil kayyımı” tarafından “usulüne uygun biçimde” temsil edilmeden işin esasının incelenebileceğine yönelik değerli çoğunluğun düşüncesine katılmıyorum

Velâyet ilişkisinde “iki taraf” (=Ebeveyn ve çocuklar) söz konusudur. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 32)

Velâyet, küçüklerin ve bazı durumlarda kısıtlı çocukların gerek kişiliklerinin gerek mallarının korunması ve onların temsili konusunda yasanın ana babaya yüklediği ödevler ile bu ödevlerin gereği olan hakların “tümünü” ifade eder. (Ömer Uğur GENÇCAN, Boşanma Hukuku, Yetkin Yayınevi, Ankara 2006, Kısaltma: GENÇCAN-Boşanma-2, s. 843)

Temsil kayyımı ise bir kimseyi belirli bir iş ya da birden fazla işte “temsil etmesi” için atanan kişiyi ifade eder.(OĞUZMAN/DURAL, Aile Hukuku, İstanbul-1994, s. 510)

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 183 hükmüne ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alacağı gibi çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hâkim 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 348 hükmünde yer alan hâllerde velâyetin kaldırılmasına da karar verir.

Velâyet, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hükümleri ile de ana baba yararına değil “çocuk yararına” bir hak olarak kabul edilmiştir. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 46)

Velâyet ilişkisinin yeniden düzenlenmesinde bu sebeplerle “çocuğun yararı” gözönünde tutulmalıdır.(ÖZTAN, Aile Hukuku, s. 472, Lüchinger/Geiser, Art.157, nr. 13, BGE 118 II 23)

Velâyet, ana-babaya bırakılan denetimsiz bir hak olmaktan çıkarılmış, kamusal niteliği olan bir hak olduğundan bu hakkın kullanımı “denetlenmektedir”. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 19)

Velâyet ilişkisinin yeniden düzenlenmesinde bu sebeplerle “çocuğun yararı” gözönünde tutulmalıdır.(ÖZTAN, Aile Hukuku, s. 472, Lüchinger/Geiser, Art.157, nr. 13, BGE 118 II 23)

Velâyet, ana-babaya bırakılan denetimsiz bir hak olmaktan çıkarılmış, kamusal niteliği olan bir hak olduğundan bu hakkın kullanımı “denetlenmektedir”. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 19)

Velâyetin kötüye kullanılması halinde çocuğu korumak üzere alınabilecek “en radikal”, “en etkin” önlem ve bu anlamda “son çare” ise velâyetin kaldırılmasıdır.(Rona SEROZAN, Çocuk Hukuku, İstanbul-2005, s. 292.)

Velâyete ilişkin dava “çocuğun güvenliğini” doğrudan ilgilendiren bir dava olup velâyet kendisinde bulunan davalının her zaman çocuğun yararına davranmayacağı şu veya bu gibi düşüncelerle çocuk aleyhinde birleşmesi ve onun zararına bir durum yaratması davanın açılış sebebi göz önüne alındığında olası olduğundan çocuğun “davalı tarafından temsil edilmesi” son derecede sakıncalıdır.

Dava konusu çocuk ile yasal temsilcisi davalı arasında menfaat çatışması vardır. (TMK. m. 426 b. 2). Zaten çocuk yönünden “işler yolunda gitmediğinden” bu sebeple velâyetin “yeniden düzenlenmesi” için dava açılmıştır/açılmak zorunda kalınmı

O halde “velâyetin yeniden düzenlenmesi” davasında;

-dava konusu çocuğa bir temsil kayyımı atanmalı,

-temsil kayyımı davaya katılmalı,

-temsil kayyımı tarafından gösterildiği takdirde delilleri toplanarak sonucu uyarınca bir karar verilmelidir.

Hükmün bu gerekçe ile bozulması görüşünde olduğumdan değerli çoğunluğun “farklı görüşüne” katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2018/3292, Karar No: 2018/8231, Tarih: 05.07.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/3292 E.  ,  2018/8231 K.**

**"İçtihat Metni"**

.... Gazetesinin 31/07/2015 tarihli nüshasının 21. sayfasında yayımlanan "Damadın Gazetesini Okumamışlar" başlıklı yazı ile anılan Gazetenin internet sitesi olan "http://sosyal. hurriyet. com.tr/yazar/ mehmet- y-yilmaz\_148/-odak-ortaya-cikar-diye-mi-korktular\_ 29690071" adlı internet sitesinde yayımlanan yazı nedeniyle ilgilileri .... Aktif Televizyon Prodüksiyon A. Ş. ve .... Gazete Dergi Basım A. Ş. vekili tarafından yapılan tekzip, düzeltme ve cevap metninin yayımlanması ile erişimim engellenmesi taleplerinin reddine dair İstanbul 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 19/10/2015 tarihli ve 2015/3826 değişik sayılı kararına yönelik itirazın keza reddine ilişkin İstanbul 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04/11/2015 tarihli ve 2015/4157 değişik sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 26704/2018 gün ve 1343 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09705/2018 gün ve KYB - 2018 / 38813 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Anılan ihbarnamede;

Anayasa’nın 28 ve 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 3. maddelerinde ifadesini bulan basının haber verme hakkının, gerçeklik, güncellik, kamu yararı, toplumsal ilgi, konu ve ifade arasında düşünsel bağlılık unsurları ile sınırlı olduğu, bu unsurlardan birini taşımayan haberin hukuka uygun olduğundan söz edilmeyeceği, keza 5187 sayılı Kanun’un 14. maddesinde yer alan, “Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.” şeklindeki düzenleme ile 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunu’nun 9/1. maddesinde “İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilir.” ve anılan maddenin 3. fıkrasında “İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik hakları ihlal edilenlerin talepleri doğrultusunda hâkim bu maddede belirtilen kapsamda erişimin engellenmesine karar verebilir.” şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında .... Gazetesinin 31/07/2015 tarihli nüshasının 21. sayfasında yayımlanan "Damadın Gazetesini Okumamışlar" başlıklı yazı ile anılan Gazetenin internet sitesi olan "http://sosyal.hurriyet.com.tr/yazar/mehmet-y-yilmaz\_148/-odak-ortaya-cikar-diye-mi-korktular\_ 29690071" internet sitesinde yayımlanan yazıların ilgililerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici ve kişilik haklarını zedeler mahiyette olduğunun anlaşılması karşısında, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği, gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

İfade özgürlüğü; insanın özgürce bilgi ve düşünce sahibi olabilme, zihninde oluşturduğu düşünce ve kanaatlerinden ötürü kınanmama, bunları meşru şekil ve yöntemlerle dışa vurma imkan ve özgürlüğüdür. İfadenin, genellikle dış dünyayı gören, duyan, yorumlamaya ve algılamaya çalışan bir kişi veya toplum gibi gerçek bir muhatabı, bazen de cansız varlıklar veya bizzat kendisi gibi muhatapları vardır. İfadeye anlam veren onun muhatabıdır.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

İfade özgürlüğü; insanın özgürce bilgi ve düşünce sahibi olabilme, zihninde oluşturduğu düşünce ve kanaatlerinden ötürü kınanmama, bunları meşru şekil ve yöntemlerle dışa vurma imkan ve özgürlüğüdür. İfadenin, genellikle dış dünyayı gören, duyan, yorumlamaya ve algılamaya çalışan bir kişi veya toplum gibi gerçek bir muhatabı, bazen de cansız varlıklar veya bizzat kendisi gibi muhatapları vardır. İfadeye anlam veren onun muhatabıdır.

Basın Özgürlüğü; ifade özgürlüğünün ayrılmaz bir parçası olmak üzere, insanların bilgiye ulaşma ve fikir elde edebilme yönündeki en önemli araçlardan olan basının, yazılı, görsel veya işitsel araçlarla sunduğu ve kamu hizmetini gerçekleştirme yolunda sahip olduğu özgürlüktür. Basının, geniş imkanları olan bir organizasyon olması, ona bireylere nazaran daha büyük bir muhatap sayısı (kitlesi) sağlamaktadır. Bu nedenle basının ifade özgürlüğünü kullanırken muhatabı üzerinde yarattığı etkinin boyutları da düşünülerek yaptığı işe bir kamu hizmeti ayrıcalığı tanınmış, bu ayrıcalıkla birlikte bahşedilen güvenilirliği, yapılan işten doğan sorumluluğun da büyük olmasını beraberinde getirmiştir.

Şüphesiz ifade ve basın özgürlüğü de diğer temel hak ve özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız değildir. İfade ve Basın Özgürlüğünün sınırlanması, başta AİHS'nin 10/2. maddesi olmak üzere uluslararası ve ulusal mevzuatta düzenleme altına alınmıştır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "ifade özgürlüğü" başlıklı 10. maddesinde;

"1- Herkes ifade özgürlüğü hakkına sahiptir. Bu hak, kamu makamlarının müdahalesi olmaksızın ve ülke sınırları gözetilmeksizin, kanaat özgürlüğünü ve haber ve görüş alma ve de verme özgürlüğünü de kapsar. Bu madde, Devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerini bir izin rejimine tabi tutmalarına engel değildir.

2- Görev ve sorumluluklar da yükleyen bu özgürlüklerin kullanılması, yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin yayılmasının önlenmesi veya yargı erkinin yetki ve tarafsızlığının güvence altına alınması için gerekli olan bazı formaliteler, koşullar, sınırlamalar veya yaptırımlara tabi tutulabilir."

İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi ulusal makamların bu takdir yetkisini sözleşmenin 10. maddesiyle bağdaşır şekilde kullanıp kullanmadıklarını önüne gelen davalar aracılığıyla denetlemektedir. O halde, ulusal makamlar, ifade özgürlüğünün sınırlanması ile ilgili takdir yetkilerini kullanırken;

- Sınırlamanın kanunda öngörülüp öngörülmediği, açıkça tanımlanıp tanımlanmadığı,

- Sınırlamanın AİHS'nin 10/2. maddesinde yazılı veya yasada öngörülen meşru amaçlara uygun olup olmadığı,

- Sınırlamanın çağdaş demokratik toplumun gereklerine uygun olup olmadığı,

- Sınırlamada aşırıya gidilmemesi (orantılı ve ölçülü olunması), hususlarını gözetmek zorundadırlar.

- Sınırlamanın kanunda öngörülüp öngörülmediği, açıkça tanımlanıp tanımlanmadığı,

- Sınırlamanın AİHS'nin 10/2. maddesinde yazılı veya yasada öngörülen meşru amaçlara uygun olup olmadığı,

- Sınırlamanın çağdaş demokratik toplumun gereklerine uygun olup olmadığı,

- Sınırlamada aşırıya gidilmemesi (orantılı ve ölçülü olunması), hususlarını gözetmek zorundadırlar.

Meşru amaç deyiminden; genellikle sözleşmenin 10/2. maddesinde yazılı kamu güvenliği, toplumsal ahlak ve ülkelerin yasalarında mevcut sair durumlar kastedilmektedir.

Çağdaş demokratik toplumun gerekleri tanımı ile anlatılmaya çalışılan ise; topluma sunulan, sınırlanmaması, kınanmaması, özgür bırakılması gereken ifadenin veya haberin; toplumun ilgisini çeken, güncel ve kamunun yararını güden bir tartışmayı içermesi ile halkı kin ve düşmanığa sevketmemesi, şiddete teşvik etmemesi, nefret veya ayrımcılık içermemesi, suçu ve suçluyu övmemesi, terör veya ayrılıkçı hareketleri övmemesi, meşrulaştırıp yüceltmemesi, başkalarının kişilik haklarını, onur, şeref ve saygınlığını, hakaret, sövme veya benzer yollarla zedelememesi gibi gerekliliklerdir.

Her ne kadar doktrinde bu konuda üye devletlerin aynı ölçüleri benimsemeleri gerektiği savunulmakta ise de değer yargıları ülkeden ülkeye değişmektedir. Çağdaş ülkelerin çoğunda; iftira, onur, şeref ve saygınlığı zedeleyici söz ve beyanlar, müstehcen içerikli söz, yazı, resim ve açıklamalar, savaş kışkırtıcılığı, hukuk düzenini cebir yoluyla değiştirmeye yönelen, nefret, ayrımcılık, düşmanlık ve şiddet yaratmaya yönelik olan ifadeler düşünce özgürlüğü kapsamında değerlendirilmemekte, suç sayılmak suretiyle cezalandırılmaktadırlar.

Temel hak ve özgürlükler arasında düşünce ve kanaat açıklama özgürlüğünün önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu özgürlüğün kullanılabilmesinin en önemli ve etkin yollarından birisi basındır. Basın özgürlüğü; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir. Düşünceyi açıklama ve basın özgürlüğü, onu kullananlar açısından olduğu kadar gerçekleri öğrenmek özgürlüğüne sahip kişi ve kitleler açısından da temel hak niteliğindedir (Centro Europa 7 S.R.L. ve Di Stefano, § 131). Böylelikle, basın özgürlüğü bir yönüyle halkı ilgilendiren haber ve görüşleri iletme özgürlüğüdür, diğer yönüyle ise, bu özgürlük, halkın bu bilgi ve görüşleri alma hakkıdır. Bu şekilde basın kamuoyunun bilgi edinme hakkı bakımından birincil derecede önemi bulunan “halkın gözcülüğü” ya da “kamunun (kamu düzeninin) bekçisi” görevini yapabilir.

Çoğunlukçu, özgürlükçü, demokratik toplumlarda, düşünceyi açıklama özgürlüğü; sadece genel kabul gören ve zararsız veya önemsiz sayılan düşünceler yönünden değil, aynı zamanda halkın bir kısmı tarafından benimsenmeyen kural dışı, hatta rahatsız edici, endişe verici, sarsıcı düşünceler için de geçerlidir.

Çoğunlukçu, özgürlükçü, demokratik toplumlarda, düşünceyi açıklama özgürlüğü; sadece genel kabul gören ve zararsız veya önemsiz sayılan düşünceler yönünden değil, aynı zamanda halkın bir kısmı tarafından benimsenmeyen kural dışı, hatta rahatsız edici, endişe verici, sarsıcı düşünceler için de geçerlidir.

Toplumun ve insanlığın sorunları konusunda bireyi bilinçlendirmek, doğru ve gerçeğe uygun bilgiler ile donatmak, yaşanan sorun, olay ve oluşumlar hakkında kamuoyunu nesnel bir biçimde aydınlatmak, düşünmeye yönlendirici tartışmalar açmak, yöneticileri eleştirmek, uyarmak ve bu suretle denetlemek durumunda olan basının sahip olduğu hakkı hukuka uygun bir biçimde kullandığının kabulü için; açıklama, eleştiri ve değer yargısı biçimindeki bilginin gerçek ve güncel olması, açıklanmasında kamunun ilgi ve yararının bulunması, açıklanış şekli ile konusu arasında düşünsel bağ bulunması, açıklamada küçültücü sözlerin kullanılmaması gerekmektedir. Ancak, basın özgürlüğünün bir dereceye kadar abartma hatta kışkırtmaya başvurma hakkını da içerdiği unutulmamalıdır.

Basın ve diğer medya organlarının ifade özgürlüğü, kamuoyuna yöneticilerin görüş ve davranışlarını tanıtmak ve yargılamak için en iyi araçlardan birisini sunmaktadır. Şüphesiz ifade özgürlüğünü kullanan kişilerin (gazeteciler vb...) bu özgürlüğü kullanırken “görev ve sorumlulukları” da vardır. Sözleşme'nin 10. maddesinin gazetecilere tanıdığı güvence, gazetecilerin gazeteci deontolojisine saygı içinde “doğru ve güvenilir” bilgiler sunmaları anlamında iyi niyetle hareket etmeleri koşuluna bağlıdır (Goodwin, § 39; Mc Vicar, § 83-86; Colombani, § 65).

Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesinin 07/02/2012 tarihli Von Hannover-Almanya (no.2) ( BD, no.40660/08 ve 60641/08 ) kararında;

"... 108. İfade özgürlüğü hakkı ile özel hayata saygı hakkı arasında bir denge kurulmasıyla ilgili olarak içtihattan çıkan ve mevcut olaya uygulanabilecek olan kriterler aşağıda sayılmıştır.

i.) Genel yarar nitelikli bir tartışmaya katkı: