muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/12584, Karar No: 2023/4970, Tarih: 28.09.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/12584 E.  ,  2023/4970 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

...

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/682 E., 2022/1340 K.

SUÇ : Muhafaza görevini kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi uyarınca temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi uyarınca temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Silopi Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.05.2015 tarihli ve 2015/302 Esas sayılı iddianamesiyle sanık hakkında, kaçakçılık suçunda kullanıldığı için el konularak kendisine teslim edilen aracı müsadere kararının kesinleşmesi üzerine teslimi istendiğinde teslim etmediği iddiası ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 289/1 ve 53. maddeleri gereğince cezalandırılmasına karar verilmesi istemiyle kamu davası açılmıştır.

2.Silopi 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.12.2015 tarihli ve 2015/300 Esas, 2015/490 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında muhafaza görevini kötüye kullanma suçundan 5237 sayılı Kanun’un 289/1-2, 62, 50 ve 52. maddeleri uyarınca hapisten çevrili 740,00 TL ve doğrudan 20,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

3. Yukarıda anılan kararın katılan vekili ile sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 2. Ceza Dairesinin, 24.03.2022 tarihli ve 2020/32663 Esas, 2022/5672 Karar sayılı kararıyla; ''Suça konu aracın kayıtlı bulunduğu sicile şerh düşülmeden usulüne uygun olmadan teslim edilmesi ve teslim edilirken hukuki ve cezai sorumluluğunun anlatılıp anlatılmadığı hususunda netlik bulunmaması'' nedenleriyle bozma kararı verilmiştir.

4. Bozma üzerine Silopi 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.10.2022 tarihli ve 2022/682 Esas, 2022/1340 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında muhafaza görevini kötüye kullanma suçundan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/2-a maddesi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz istemi, mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğine, alacağın kamusal nitelikte olduğuna, kurum zararının karşılanmadığına, sanığın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1-Olay tarihinde sanığa ait olan ve kaçakçılık suçunda kullanıldığı için el konulan aracın, kayıtlı bulunduğu sicile şerh konulmadan sanığa teslim edildiğinin, ayrıca teslim esnasında hukuki ve cezai sorumluluklarının anlatıldığına dair evrakın da temin edilemediğinin tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu Yerel Mahkemece kabul edilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

1-Olay tarihinde sanığa ait olan ve kaçakçılık suçunda kullanıldığı için el konulan aracın, kayıtlı bulunduğu sicile şerh konulmadan sanığa teslim edildiğinin, ayrıca teslim esnasında hukuki ve cezai sorumluluklarının anlatıldığına dair evrakın da temin edilemediğinin tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu Yerel Mahkemece kabul edilmiştir.

2. Katılan beyanı, sanık savunması dosyada bulunmaktadır.

IV. GEREKÇE

Suça konu aracın trafik siciline satılamaz şerhi konulmadan kolluk vasıtasıyla sanığa teslim edildiği, ayrıca teslim edilirken hukuki ve cezai yükümlülüklerinin anlatıldığına ilişkin teslim tutanağının da temin edilemediği hususları birlikte değerlendirildiğinde; yediemin olduğunu ve müsadere kararının kesinleşmesi üzerine istendiğinde aracı teslim etmesi gerektiğini bilemeyeceği kabul edilmesi gereken sanığın dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmesinin beklenemeyeceği anlaşılmakla; yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

Silopi 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.10.2022 tarihli ve 2022/682 Esas, 2022/1340 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden, temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün Tebliğname'ye uygun olarak ONANMASINA, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2015/8025, Karar No: 2016/1262, Tarih: 03.02.2016

**22. Ceza Dairesi         2015/8025 E.  ,  2016/1262 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, Konut Dokunulmazlığını İhlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, kararların niteliği cezaların türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

A- Suça sürüklenen çocuk ... hakkında konut dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle, hükmün istem gibi ONANMASINA,

B- Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümler ile suça sürüklenen çocuk ... hakkında konut dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

1- Suça sürüklenen çocuk ...'un yakalandığı sırada, müştekinin ikametinden çaldıkları 7000 TL para ve bir adet cep telefonunu emanet olarak bıraktığı yeri söyleyerek bunların iadesini sağladığı, yine suça sürüklenen çocuk ...'ün, sanık ...'ın babasına, sanık ...'ın verdiğini ve karakola götürmesini söylediğini belirterek 26.190 TL para verdiği, onun da bu parayı kolluk birimine teslim ettiğinin anlaşılması karşısında, bu şekilde soruşturma aşamasında kısmi iadeyi sağlayan suça sürüklenen çocuklar hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına rızası olup olmadığı müştekiden sorularak, TCK'nın 168/1-4. maddesinin uygulama koşullarının tartışılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Suça sürüklenen çocuk ...'un vasisi tarafından hükümden sonra dosyaya ibraz edilen belgelerde, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından hazırlanan 21/12/2010 tarihli sağlık kurulu raporunda, suça sürüklenen çocukta uçucu madde kullanımına bağlı psikotik bozukluğun saptandığının ve ayırt etme gücünden yoksun olduğunun belirtildiği, ayrıca başka bir hırsızlık suçundan yürütülen soruşturma kapsamında, Adli Tıp Kurumu Gaziosmanpaşa Şube Müdürlüğü'nün hazırladığı 22/11/2010 tarihli raporda suça sürüklenen çocuğun fiilin hukuki anlam ve

sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalmış olduğunun belirtilmiş olması karşısında, 5237 sayılı TCK'nun 32 ve 34. maddelerine göre,

sanığın suç tarihinde işlediği eylemlerin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinde tamamen ya da önemli derecede azalma olup olmadığı araştırılıp, yöntemince raporla saptandıktan sonra sonucuna göre, suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

3-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında, CMK'nın 226/1. maddesi gereğince, ek savunma hakkı tanınmadan, konut dokunulmazlığını ihlal suçu nedeniyle TCK'nın 116/4 ve 119/1-c maddelerinin uygulanması,

3-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında, CMK'nın 226/1. maddesi gereğince, ek savunma hakkı tanınmadan, konut dokunulmazlığını ihlal suçu nedeniyle TCK'nın 116/4 ve 119/1-c maddelerinin uygulanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafii ile suça sürüklenen çocuk ... vasisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 03/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/10054, Karar No: 2019/15389, Tarih: 23.12.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/10054 E.  ,  2019/15389 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Özel belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık

HÜKÜM : 1-TCK 207/1, 43, maddeleri gereği mahkumiyet

2- TCK 158/1-e-son, 43, 52/2 maddeleri gereği mahkumiyet

Özel belgede sahtecilik ve kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarından sanığın mahkumiyetine ilişkin hükümler, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Anayasa Mahkemesinin, TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarına ilişkin 24.11.2015 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilebileceği değerlendirilerek yapılan incelemede;

Sanığın Güldeste Engelli Bakımevi'nin işleticisi olduğu ve Türkiye İş Kurumu Mersin İl Müdürlüğü ile kursiyerlere özürlü bakım elemanı eğitimi verilmesi için sözleşme yaptıkları, bu kapsamda işyerinde bir süre hemşire olarak çalışan katılan ... ile eğitim vermesi için anlaştığı, mazeretine binaen ders veremeyeceğini bildiren katılan derse girmemiş olmasına rağmen derse girdiğini belirtir ders çizelgelerine onun yerine imza atmak suretiyle 2011 Eylül ayında 19 gün karşılığı 2.327,50 TL, 2011 Ekim ayında 16 gün karşılığı 1.592,00 TL, 2011 Kasım ayında da 7 gün karşılığı 280,00 TL olmak üzere toplam 4.199,50 TL parayı Türkiye İş Kurumu'ndan aldığı, bu şekilde sanığın özel belgede sahtecilik ile kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarını işlediğinin iddia edildiği olayda, sanık savunması, katılan beyanı, tanık anlatımları, bilirkişi raporları, kursiyer/katılımcı devam çizelgeleri, Türkiye İş Kurumu Mersin İl Müdürlüğü yazıları ile tüm dosya kapsamından sanığın atılı suçları işlediği gerekçesiyle verilen mahkemenin mahkumiyet hükümlerinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık müdafiinin suçların sabit olmadığı, yasal unsurları oluşmadığı ve hükümlerin kanuna aykırı olduğu gerekçesine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 23/12/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/18646, Karar No: 2007/21338, Tarih: 16.11.2007

**12. Hukuk Dairesi         2007/18646 E.  ,  2007/21338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 10/04/2007

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 13,10 YTL onama harcı alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına 16.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1229, Karar No: 2023/63, Tarih: 08.02.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2022/1229 E.  ,  2023/63 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/497 E., 2019/175 K.

KARAR : Davanın reddine

1. Taraflar arasında birleştirilerek görülen “Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali” davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen asıl ve birleşen davanın reddine ilişkin karar, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesince onanmış, sonrasında asıl ve birleşen davada davacı vekilinin karar düzeltme istemi üzerine Özel Dairece yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Asıl ve birleşen davada davacı vekili; müvekkili adına tescilli "STAR" esas ibareli tanınmış markaların bulunduğunu, davalı ... adına yapılan 2011/98204 sayılı "artı98,8 starartı+Şekil" ibareli markaya yaptıkları itirazın YİDK kararınca nihaî olarak reddedildiğini, ancak başvuruya konu işaretin 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (556 sayılı KHK) 7 ve 8. maddeleri kapsamında müvekkiline ait markalar ile benzer olduğunu ileri sürerek YİDK'nın 2014-M-6724 sayılı kararının iptalini, dava konusu marka başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Asıl davada davalı Kurum vekili; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, markalar arasında iltibasa neden olacak düzeyde benzerliğin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

6. Birleşen davada davalı ... beyan dilekçesinde; markalar arasında ürün ve ibareler bakımından benzerliğin bulunmadığını, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

7. Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 13.05.2015 tarihli ve 2014/316 E., 2015/85 K. sayılı kararı ile; davacının "STAR" markalarıyla davalının "artı98,8 starartı+Şekil" ibare başvurusu arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, marka işaretleri benzer olmadığından ve 556 sayılı KHK'nın 8/4. maddesindeki riskler ispatlanamadığından anılan maddenin sonuca etki etmediği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

8. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 30.05.2016 tarihli ve 2015/11258 E., 2016/5886 K. sayılı kararı ile kararın onanmasına karar verilmiş, karara karşı asıl ve birleşen davada davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Özel Daire Bozma Kararı:

8. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 30.05.2016 tarihli ve 2015/11258 E., 2016/5886 K. sayılı kararı ile kararın onanmasına karar verilmiş, karara karşı asıl ve birleşen davada davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

9. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21.11.2018 tarihli ve 2016/13357/E., 2018/7218 K. sayılı kararı ile; “…Asıl ve birleşen dava, TPE YİDK kararının iptali ve tescil edilmiş olması halinde davalı markasının hükümsüzlüğüne ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, dava konusu başvuruda yer alan “starartı” ibaresi markanın esaslı ve baskın unsuru olup “star” kelimesinden türetme kelime markası niteliğindedir. Davacının aynı hizmet sınıfına ait markaları da “star” ibareli olduğundan her iki markanın asli unsurları itibariyle aralarında 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi uyarınca ilişkilendirme ihtimali de içerecek şekilde benzerlik bulunduğu halde, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiş davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir…” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

10. Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 22.05.2019 tarihli ve 2018/497 E., 2019/175 K. sayılı kararı ile önceki gerekçeyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

11. Direnme kararı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

12. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; benzer hizmet sınıflarında tescilli davalı ...’e ait 2011/98204 sayılı ve “artı98,8 starartı+Şekil” ibareli marka başvurusu ile davacıya ait “STAR” esas unsurlu markalar arasında asli unsurları itibariyle 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimalini içerecek ve karıştırılmaya neden olacak düzeyde benzerliğin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

13. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukukî kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar vardır.

14. Hemen belirtmek gerekir ki, tescilli bir markanın, ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir. Ancak somut olayda uyuşmazlığın çözümü için başvuru ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 556 sayılı KHK’nın uygulanması gerekmektedir.

14. Hemen belirtmek gerekir ki, tescilli bir markanın, ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir. Ancak somut olayda uyuşmazlığın çözümü için başvuru ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 556 sayılı KHK’nın uygulanması gerekmektedir.

15. Türk Hukuku’nda sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Dava tarihi itibariyle somut olaya uygulanması gereken 556 sayılı KHK'nın 7. maddesinde bir marka tescil başvurusunun Türk Patent ve Marka Kurumu (Kurum) tarafından “mutlak ret nedenleri” kapsamında yapılacak inceleme sonucunda reddedilmesinin koşulları belirlenmiştir. Mutlak ret nedenlerinin ortak özelliği, marka olarak tescili talep olunan işaretin kamuyu ilgilendirmesi veya kamuya mal olmasıdır. Ret nedenlerinin mutlak karakteri icabı, herhangi bir kişinin ileri sürmesine gerek kalmaksızın Kurum ve mahkeme tarafından "re'sen" dikkate alınırlar. Zira mutlak ret nedenleri birer def’î değil, itiraz sebebidir. Mutlak ret nedenlerini, mükellefiyetleri olmamasına rağmen, 556 sayılı KHK’nın 34. maddesi gereği herkes Kurumun bilgisine arz edebilir ve ilgililer (tescil neticesinde menfaat kaybına uğrayabilecek kişiler) de 556 sayılı KHK’nın 35. maddesi çerçevesinde "itiraz" konusu yapabilirler. İlgililer bu itirazlarından feragat edemezler. İtiraza rağmen YİDK tarafından verilen kesinleşmiş tescil kararına karşı, 556 sayılı KHK’nın 53. maddesi gereğince iptal davası ikame edilebilir. Bu davalarda, mutlak ret nedenleri mahkemece re'sen dikkate alınır. YİDK kararlarının iptali için açılan davalarda mutlak ret nedenleri hakkındaki inceleme ve değerlendirme başvuru tarihindeki koşullara göre yapılır. Mutlak ret nedenlerinden birinin varlığı dolayısıyla tescil olunmaması gerekirken her nasılsa tescil olunan bir markaya karşı 556 sayılı KHK’nın 42/1-a maddesi gereğince hükümsüzlük davası açılabilir. Böyle bir dava sonuçlanmadan tescili yolsuz da olsa bir markanın kullanımı engellenemez (Karan, Hakan/Kılıç, ...: Markaların Korunması 556 sayılı KHK Şerhi ve İlgili Mevzuat, 1. Baskı, Ankara 2004, s. 79-80).

16. 556 sayılı KHK’nın 8. maddesinde ise markanın tescili ile ilgili “nispi ret nedenleri” düzenlenmiştir. Bu nedenlerin ortak özelliği, tescili talep olunan marka üzerinde üçüncü bir kişinin üstün hak iddiasına dayanmasıdır. Mutlak ret nedenlerinden farklı olarak nispi ret nedenlerinin kamu menfaati ile herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır. Nispi ret nedenleri, mahkeme veya Kurum tarafından re’sen dikkate alınmazlar. Bunların mutlaka 556 sayılı KHK’nın 35. maddesi gereğince ilgili kişiler (yani daha önceki bir tarihte tescil edilmiş veya tescil başvurusunda bulunulmuş bir markanın sahibi ile tescilsiz markayı kullanarak bu işaret üzerinde daha eski bir tarihte hak kazanmış olan kişiler) tarafından “itiraz” olarak ileri sürülmesi gerekir. İlgili kişiler, itiraz hakkını kullanmaktan feragat edebilirler. Nispi ret nedenlerinden birinin varlığı dolayısıyla tescil olunmaması gerekirken her nasılsa tescil olunan bir markaya karşı 556 sayılı KHK’nın 47 ilâ 53. maddeleri arasındaki prosedür takip edilerek kesinleşmiş YİDK kararı aleyhine iptal davası açılabileceği gibi, 556 sayılı KHK’nın 42/1-b maddesindeki şartlar dairesinde hükümsüzlük davası da ikame edilebilir.

17. Somut olay ile ilgisi bulunması bakımından nispi ret nedenlerinden 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi üzerinde durulmasında yarar vardır.

18. 556 sayılı KHK’nın 8/1-a ve b maddesindeki düzenleme; “Tescil edilmiş veya tescil için başvuru yapılmış bir markanın sahibi tarafından itiraz yapılması durumunda aşağıdaki hallerde marka tescil edilemez:

a) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı ise ve aynı mal veya hizmetleri kapsıyorsa,

b) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa…” hükmünü haizdir. Buna göre anılan madde kapsamında tescil için başvurusu yapılan marka ile tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka arasında halk tarafından karıştırılma ihtimalinden (iltibas) bahsetmek için hem karşılaştırmaya konu marka işaretleri arasında hem de işaretlerin tescil edileceği mal ve hizmetler arasında aynılık veya benzerlik olması gerekir.

19. 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi kapsamında markalara ait mal ve hizmet listelerinde yer alan mal ve hizmetlerin “aynı veya benzer” olup olmadığının değerlendirmesinde, sınıflandırmaya ilişkin ulusal ve uluslararası düzenlemelerin bağlayıcı kurallar içermediği dikkate alındığında, karşılaştırma konusu mal ve hizmetlerin ait oldukları sınıf numaraları ile bağlı kalınmamalıdır. Karşılaştırmaya konu mal veya hizmet farklı sınıflarda yer almakla birlikte, hammadde-mamul ilişkisi, pazarlama koşulları, amaçları, satış sonrası servis ve onarım süreçlerinde ortaya çıkan müşteri çevresindeki ayniyet, birinin diğeri yerine ikame edilebilmesi gibi birçok açıdan benzerlik içerebilmektedir. Bu itibarla karşılaştırmaya konu mal veya hizmet farklı sınıflarda olsa da “aynı veya benzer” olabilmektedir.

20. Tescil için başvurusu yapılan marka ile tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka arasında halk tarafından karıştırılma ihtimalinden bahsedebilmek için mal ve hizmetin aynı veya benzer olmasının yanında işaretlerin de “aynı veya benzer” olması gerekmektedir. İşaretler arasında benzerlik değerlendirmesi yapılırken işaretler arasında görsel, işitsel ve anlamsal benzerliğin yanında esas olarak halk (tüketici) nezdinde bir bütün olarak uyandırdığı izlenim esas alınmalıdır. Bir işaret, görsel, işitsel, anlamsal veya diğer bir açıdan farklı olsa bile, “bütünsel” bir açıdan kendisine yaklaşıldığında herhangi bir sebeple halk gözünde başka bir marka ile bağlantısı varmış intibaı oluşturarak onu çağrıştırıyorsa ve bu yüzden halkın mal veya hizmet tercihinde etkili oluyorsa, marka olarak tescili engellenebilir. Başka bir deyişle müşterilerin ihtiyaçları olan mal veya hizmetleri bunları ayırt etmek maksadıyla kullanılan işaretlerin birbirine yakınlığı dolayısıyla karıştırmaları ihtimal dâhilindeyse bir marka ile diğer bir işaret arasında “benzerlik” vardır (Karan/Kılıç, s. 199). Bu itibarla markanın bir bütün olarak algılanmasına etki eden bütün unsurlar her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmeli ve halk tarafından karıştırılma ihtimali buna göre belirlenmelidir. Burada belirtilen halk; işin ilgilisi veya uzmanı olmayan ancak doğrudan muhatabı olan ortalama tüketicidir.