muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/48412, Karar No: 2010/5138, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/48412 E.  ,  2010/5138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine ... Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin ... Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan ... Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş

sözleşmesinin “…Bilindiği üzere 5747 sayılı yasa ile ... İlçesine ait bir kısım mahalleler ayrılmak suretiyle ... adı altında yeni bir ilçe kurulmuş 29.3.2009 Genel Mahalli seçimleri de faaliyetlerine başlamıştır. İhale işini yürüttüğümüz ... Belediyesinin yetki sınırları içerisinde tarafımızdan temizliği yapılan ve çöpleri toplanan alanların büyük bir kısmı ... ilçesine geçmiştir. Ancak yukarıda açıklamış olduğumuz üzere ... Belediyesinin bölünmesi nedeniyle temizlik hizmeti ve çöp toplama hizmeti vereceği alanların küçülmesi nedeniyle ... Belediyesince yapılan yeniden yapılan ve organizasyon çerçevesinde ... Belediyesi yetki sınırları içerisindeki faaliyetlerimizin 31.7.2009 tarihinde feshedileceği 11.5.2009 tarih ve 016/327 sayılı yazı ile bildirilmiştir. Yine aynı yazıda ... Belediyesinin yetki sınırları Genel Mahalli İdareler seçimi sonrası bölündüğü ancak 5747 sayılı yasa gereği ... Belediyesi temizlik hizmeti alt yapısını oluşturuncaya kadar bedeli ... Belediyesince ödenmek üzere temizlik hizmetlerinin ... Belediyesince yerine getirileceği yönünde ... Belediyesi ile ... Belediyesi arasında protokol imzalandığı, imzalanan protokol gereği 31.7.2009 tarihine kadar ... Belediyesi sınırları içerisinde kalan cadde ve sokakların temizliği ile ilgili çöplerin toplanması işi ... Belediyesi ile firmamız arasında halen geçerli olan ihale gereğince firmamız tarafından yapılacaktır. Firmamızın ... Belediyesinden almış olduğu ihale 31.7.2009 tarihinde sona erecektir” gerekçesi ile 31.7.2009 tarihi itibariyle feshedileceği bildirilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, her ihale sözleşmesi kendi dönemi ve şartlarında değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Bu nedenle önceki ihale sözleşmelerinin kanuna uygun kurulmamış olması veya muvazaalı olması, sonrakilerin de aynı şekilde kanuna uygun kurulmadığını ya da muvazaaya dayandığını göstermez. Daha sonra yapılan sözleşmenin ayrıca kanuna uygunluk ve muvazaa yönünden değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Somut olay bakımından daha önceki ihalelerde araç ve gereçler belediyeye ait iken dava konusu ihale sözleşmesine ait şartnamede iş için gerekli araç ve gereçlerin yükleniciye ait olacağı açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle davalı ... tarafından yapılan önceki sözleşmelerin kanuna uygun olmadığına ya da muvazaalı olduğuna ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının bu dava yönünden bağlayıcılığından söz edilemez. Kaldı ki, dava konusu ihale sözleşmesinin muvazaaya dayanmadığı Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2008 gün ve 2008/704–730 Dairemizin 2008/28734-–2009/14096 sayılı kararları ile belirlenmiş bulunmaktadır. Öte yandan, belediyelerin asli işi olan temizlik, çöplerin toplanması ve nakline ilişkin hizmetlerin 5393 sayılı Kanunun 67.maddesi uyarınca başkasından satın alınması mümkündür. Buna göre davalılar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunun 2.maddesine uygun olduğu kabul edilmelidir.

Kanuna uygun olarak kurulduğu anlaşılan asıl işveren- alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı da uyuşmazlık konusudur. Hizmet alım sözleşmesinde, İdari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin eleman seçiminde ve değişikliğinde idarenin uygun görüşünü alacağı, görev yerlerinin yüklenicinin bilgisi olmadan değiştirilmemesi, yıllık izin kullanma sürelerinin belirlenmesi konusunda idarenin bilgisi ve isteği doğrultusunda hareket edilmesi gibi düzenlemeler yer almakta ise de asıl işverenin denetim yetkisi, işyeri güvenliği ve işçilik alacaklarına karşı müteselsil sorumluluğu nedeniyle bu tür düzenlemelere yer verilmesi olağan karşılanmalıdır. Bu nedenle sözü edilen hükümler alt işverenlik sözleşmesinin muvazaaya dayandığını göstermez. Keza, alt işverenlerin değişmesine rağmen işçinin ara vermeden yine alt işverene bağlı olarak çalışmış olması da alt işverenlik uygulamasının muvazaalı olduğunu kabule yeterli değildir. Mevcut olgulara göre geçerli ve muvazaaya dayanmayan bir asıl işveren-alt işverenlik sözleşmesi bulunmaktadır.

Mahkemece asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu sonucuna varılarak davacının davalı belediyeye ait işyerine iadesi doğru olmamıştır.

Dosya içeriğine göre daha önceki ihale sözleşmelerin muvazaalı olduğuna ilişkin verilmiş olan yargı kararları nedeni ile davacının gerçek işverenin kim olduğu konusunda yanıldığı anlaşılmaktadır. Davacının husumet tevcihinde yanılması nedeniyle, davasını gerçek işvereni olan alt işverene yöneltmesi için süre verilmeli, sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmelidir.

Dosya içeriğine göre daha önceki ihale sözleşmelerin muvazaalı olduğuna ilişkin verilmiş olan yargı kararları nedeni ile davacının gerçek işverenin kim olduğu konusunda yanıldığı anlaşılmaktadır. Davacının husumet tevcihinde yanılması nedeniyle, davasını gerçek işvereni olan alt işverene yöneltmesi için süre verilmeli, sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmelidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 1.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9149, Karar No: 2013/8532, Tarih: 29.04.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/9149 E.  ,  2013/8532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15.02.2012 tarih ve 2010/409-2012/6 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl ve birleşen davada davacı, davalı İsis Kuaför ve Güzellik Salonları İşletmeciliği Ticaret Limited Şirketi' nin ortağı iken hissesini 04/09/2009 tarihinde davalı ...' a Beşiktaş 13. Noterliği'nin Limited Şirket Hisse Devir Sözleşmesi ile devrettiğini, devralan ... ile diğer ortak ... bir araya gelip karar alıp Ticaret Sicil Memurluğu'na başvurup tescil ve ilan yaptırmadığından halen şirket ortağı olarak görüldüğünü, ileri sürerek davalıların hisse devri sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirerek terkin, kayıt ve tescili işlemlerini yaptırmalarını, talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., davacıya ait hisseyi noterden satın aldığını, ancak bu işlemden kısa bir süre sonra şirketin yüklü miktarda vergi ve sigorta borcu olduğunu öğrendiğini, kendisine hisse satılırken şirketin borcu olmadığı söylendiğini, hisseyi aiadeye hazır olduğunu, şirkete hissedar olmak istemediğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., duruşmadaki beyanında, şirketin ortağı olduğunu, davacının hissesini diğer davalıya devrettiğini, ancak davalı ile bir araya gelip bir karar alamadıklarını, devir işleminin ticaret sicilinde ilan edilmediğini, beyan etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ortağı bulunduğu İsis Kuaför ve Güzellik Salonları İşletmeciliği Ticaret ve Limited Şirketi hissesini Beşiktaş 13. Noterliği'nin 04/09/2009 gün ve 08160 yevmiye numaralı "Limited Şirket Hisse Devri Sözleşmesi" ile davalı ortaklık dışı ...'a sattığı, yeni ortak ile önceki ortaklardan ... bir araya gelip karar almadığı, TTK'nın 520. maddesinde ön görülen hukuki merasim gerçekleşmediği, gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın sabit olmadığından reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, alınmadığı anlaşılan 48,60 TL temyiz ilam harcının davacıdan alınmasına, 29.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10464, Karar No: 2014/10036, Tarih: 23.06.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/10464 E.  ,  2014/10036 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KÜÇÜKÇEKMECE 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/06/2012

NUMARASI : 2011/200-2012/398

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, müvekkilinin damadı olduğunu, tarafların birlikte market açmak üzere anlaştıklarını, müvekkilinin, davalının banka hesabına yarısı borç, kalan yarısı da ortaklık sermayesi olmak üzere toplam 104.500,00 TL gönderdiğini, elden de 14.200,00 TL verdiğini, tarafların ortaklık kârının yarı yarıya paylaşılacağı hususunda anlaştıklarını, müvekkilinin gönderdiği paralarla davalının 13.08.2010 tarihinde marketi açtığını, yaklaşık 5 ay sonra marketi elden çıkardığını, davalının müvekkiline verdiği 65.000,00 TL bedelli çek ile 10.000,00 TL nakit ödemeleri kar payına istinaden aldığını, davalının bugüne kadar müvekkilinden aldığı toplam 118.700,00 TL'yi (104.500,00+14.200,00) iade etmediğini, bu paranın davalıdan tahsili için ilamsız icra takibi başlattıklarını, itirazla takibin durduğunu belirterek; şimdilik banka havalesi ile gönderilen 104.500,00 TL için itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin hesabına davacının 104.500,00 TL gönderdiğini, ancak bu paranın yalnızca 62.000,00 TL'sinin kendisine borç olarak verildiğini, 2.500,00 TL'nin davacıya tutulacak eve ilişkin olarak yapılacak masraflar karşılığı verildiğini, 40.000,000 TL'nin de davacının 2008 yılında müvekkilinden aldığı borcun iadesine ilişkin olduğunu, tarafların markete ortak olmadıklarını, müvekkilinin 360.000,00 TL sermaye ile tek başına açtığı marketi 5 ay sonra zarar ettiği için 190.000,00 TL'ye sattığını, davacıdan aldığı 62.000,00 TL borç için davacıya faizi ile birlikte toplam 75.000,00 TL ödeme yaptığını, böylece davacının müvekkilinden her hangi bir alacağının kalmadığını, davacının alacak sebebini adi ortaklığa dayandırdığına göre icra takibinden önce adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin dava açması gerektiğini savunarak; davanın reddine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davacının davalıya banka havalesi yoluyla 104.500,00 TL gönderdiği, davalının da davacıya 75.000,00 TL geri ödeme yaptığı, buna göre davalının davacıya yaptığı ödemeler düşürüldükten sonra davalının 29.500,00 TL borçlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş; icra takibinin 29.500,00 TL üzerinden devamına, itirazın bu miktar için iptaline, asıl alacak üzerinden % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; banka havalesiyle davalıya gönderilen paraların istirdatı için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından; davacı kayınpederin, 3 ayrı banka havalesiyle davalı damadın banka hesabına toplam 104.500,00 TL gönderdiği, davalının da davacıya 75.000,00 ödeme yaptığı tarafların kabulündedir.

Ancak davacı kayınpeder, davalıya gönderdiği 104.500,00 TL'nin yarısını borç olarak verdiğini, kalan yarısını da ortaklığın sermayesi olarak gönderdiğini iddia etmekte, davalı damat ise, kendisine gönderilen 104.500,00 TL'nin 62.000,00 TL'sinin kendisine borç olarak, 2.500,00 TL'sinin davacıya tutulacak eve ilişkin depozito ve diğer masraflar için, 40.000,000 TL'sinin ise davacının kendisinden 2008 yılında aldığı borcun iadesine ilişkin olduğunu belirtmekte ve davacıdan aldığı 62.000,00 TL borç parayı faiziyle birlikte toplam 75.000,00 TL olarak davacıya ödediğini savunmaktadır. Davacı kendisine ödenen 75.000,00 TL yi kâr payı olarak aldığını iddia etmektedir.

Şu haliyle uyuşmazlık; çekişmeli olan 40.000,00 TL'nin borç ödemesine ilişkin olup olmadığı ve buna bağlı olarak da bu hususta ispat yükünün hangi tarafta olduğu konusunda toplanmaktadır.

Türk Medeni Kanunu'nun 6.maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. İleri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir. (HMK m.190)

Kural olarak; bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrar ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin yapıldıkları zamanki miktar veya değeri kanunda öngörülen sınırı geçtiği takdirde senetle ispatlanması gerekir. (HMK m. 200/1; HUMK m. 288) Hukuki işlemin miktar ve değerinin HMK m. 200/1'deki sınırı geçip geçmediği, hukuki işlemin yapıldığı zamanki durumuna göre belirlenir.

Havale bir borç ödeme vasıtasıdır. (TBK 555 m.;BK 457 m.) Havalenin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcuttur. Bu yasal karinenin tersini, yani havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını ileri süren havale eden, bu iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür. (HGK 09.06.2004 tarih, 2004/4–362 E.; 2004/347 K.)

Banka dekontunda paranın gönderiliş nedeni ile ilgili bir açıklamanın bulunmadığı hallerde, paranın mevcut bir borcun ödenmesi için gönderildiğinin kabulü gerekir.

Bu bilgiler ışığında somut olayı irdelediğimizde; davaya konu havalelerde davacının davalıya gönderdiği paraları niçin gönderdiği konusunda bir açıklık bulunmadığından, davacı yasal karine karşısında iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda ispat yükü kendisine düşen davacı, 40.000,00 TL'yi ortaklık sermayesi olarak davalıya gönderdiğini yasal delillerle ispatlayamamıştır.

Bu bilgiler ışığında somut olayı irdelediğimizde; davaya konu havalelerde davacının davalıya gönderdiği paraları niçin gönderdiği konusunda bir açıklık bulunmadığından, davacı yasal karine karşısında iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda ispat yükü kendisine düşen davacı, 40.000,00 TL'yi ortaklık sermayesi olarak davalıya gönderdiğini yasal delillerle ispatlayamamıştır.

Uyuşmazlık, miktar itibarı ile tanıkla ispat sınırının dışındadır. Ancak HMK'nın 203.maddesinde; senetle ispat zorunluluğunun istisnaları düzenlenmiş olup; altsoy ve üstsoy, kardeşler, eşler, kayınbaba, kaynana ile gelin ve damat arasındaki işlemler bu istisnalardan sayılmıştır. Buna göre de taraflar damat kayınpeder oldukları için tanık dinlenmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davada tanık olarak dinlenen H.. B..; davacının kızı, davalının eşi olup; davalı eşinin, babasının ortaklık teklifini kabul etmediğini, davalı eşinin, davacı babasından 65.000,00 TL borç istediğini, babasının, eşine 105.000,00 TL gönderdiğini, babasının bu paranın 40.000,00 TL'sini önceki borcu ödemek amacıyla gönderdiğini, eşinin borç olarak aldığı 65.000,00 TL'yi davacıya ödediğini, davacıya 10.000,00 TL de fazla ödeme yaptığını beyan etmiştir. Dinlenen diğer tanıklarda davacının iddialarını ispatlar nitelikte beyanda bulunmamıştır.

Bir vakıayı ispatla yükümlü olan taraf iddiasını başka türlü delille ispat edemezse karşı tarafa yemin teklif edilebilir.

Buna göre iddiasını yasal delillerle ispat edemeyen davacı, dava dilekçesinde 'vs. delil' diyerek yemin deliline de dayanmış bulunduğundan, 40.000,00 TL'yi market ortaklığı için sermaye olarak davalıya gönderildiği hususunda, davalıya yemin teklif etme hakkı olduğu hatırlatılarak hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Hal böyle olunca mahkemece; ispat yükünün davacıda olduğu gözetilerek, davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılıp hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 23.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.