muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1838, Karar No: 2021/1447, Tarih: 18.11.2021

III. GEREKÇE

14. Uyuşmazlığın çözümü için, konuya ilişkin yasal düzenleme ve ilkelerin ortaya konulmasında yarar vardır.

15. Kamu personelinin malî sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler öncelikle Anayasa olmak üzere ilgili kanunlarda yer almaktadır.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’sının:

“Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40/3. maddesi “…Kişinin, resmi görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.”

İdareye karşı yargı yolunu düzenleyen “Yargı yolu” başlıklı 125. maddesinin 1. fıkrasının ilk cümlesi: “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.”, son fıkrası da “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”

Kamu görevlilerinin görev ve sorumluluklarını düzenleyen 129. maddesinin 1. fıkrası “Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler.” aynı maddenin 5. fıkrasında ise; “Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir.”

Hükümlerini içermektedir.

16. Görülmektedir ki, Anayasa'nın 40/3, 125/son ve 129/5. maddeleri ile uygulamanın çerçevesi net olarak çizilmiş; “memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, rücu edilmek şartı ile idare aleyhine açılabileceği” açıkça ifade edilmiştir.

17. Anayasa’nın bu hükümleri ile amaçlanan, memur ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu davrandıklarından bahisle haklı ya da haksız olarak yargı mercileri önüne çıkarılmasını önlemek, kamu hizmetinin sekteye uğratılmadan yürütülmesini sağlamak ve aynı zamanda zarara uğrayan kişi yönünden de memur veya diğer kamu görevlisine oranla ödeme gücü daha yüksek olan Devlet gibi bir sorumluyu muhatap kılarak kamu düzenini korumaktır.

18. Bu Anayasal hükümlerle aynı doğrultuda düzenleme 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 13. maddesinde de yer almaktadır. 657 sayılı Kanun’un “Kişilerin Uğradıkları Zararlar” başlıklı 13. maddesinin 06.06.1990 tarih 3657 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değişik 1. fıkrasında; “Kişiler kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para hükmündeki değerli kâğıtların ilgili personel tarafından zimmete geçirilmesi hâlinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine tarafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.” hükmü düzenlenmiştir.

19. Diğer taraftan uyuşmazlığın çözümünde Anayasa’nın 129/5. maddesinde yer alan “yetkilerini kullanırken işledikleri kusur” ifadesinden ne anlaşılması gerektiğinin belirlenmesi önem taşımaktadır ki, bu noktada “kusur” ile ilgili açıklama yapılmasında yarar vardır.

20. Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Türk Hukuk Lûgatında; ödenceyi zorunlu kılan bir davranış olarak tanımlanmıştır. Uygulama ve öğretide kabul edilen tanıma göre kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır. Kısacası kusur, genel tanımıyla hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.

21. Yine öğreti ve uygulamadaki hâkim görüşe göre, sorumluluk hukuku açısından kusurun, kast ve ihmal (taksir) olmak üzere ikiye ayrılacağı kabul edilmektedir. Bu bağlamda kast, hukuka aykırı sonucun bilerek ve isteyerek meydana getirilmesi; ihmal ise, hukuka aykırı sonucu istememekle birlikte, böyle bir sonucun önlenmesi için gerekli önlemlerin alınmaması ve gereken özenin gösterilmemesidir.

22. Yeri gelmişken “yetkilerini kullanırken” ve “bu görevleri yerine getiren personel” kavramlarıyla amaçlananın ne olduğu üzerinde de durulmalıdır.

23. Devletin sorumluluğunun diğer bir şartı da zararın, memur ve diğer bir kamu görevlisi tarafından “görevini yerine getirirken” ve “görevle ilgili yetkilerini kullanırken” gerçekleştirilmiş olmasıdır.

24. Şu hâlde “görevin ifası” ve “yetkinin kullanılması” ile gerçekleşen zarar arasında işlevsel (görevsel) bir bağ bulunmalı; zarar, kamu görevi (kamu yetkisi) yerine getirilirken, bu görev ve yetki nedeni ile doğmalıdır.

25. Memur ve diğer resmî görevliler kamu görevlisi sıfat ve kapasiteleri dışında özel bir kişi olarak, özel hukuk hükümlerine göre özel işlerini yaparken üçüncü kişilere verdikleri zarardan doğrudan doğruya kendileri sorumludur (Eren, Fikret: Borçlar Hukuku Genel Hükümleri, 10. Bası, İstanbul 2010, s. 590 vd.).

26. Ne var ki, personelin kişisel eylem ve davranışlarının idari eylem ve işlem sayılmadığını da burada hemen belirtmek gerekir. Gerçekten de Anayasa’nın 125/son fıkrası uyarınca idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür ve konusu suç olan emri yerine getiren kimsenin sorumluluktan kurtulamayacağı (m. 137) düzenlenmiştir.

27. Görüldüğü üzere Anayasa’da kamu personelinin kanuna aykırı eylem ve işlemlerinden şahsen sorumlu tutulacağı ilkesinin de ayrıca kabul edildiği çok açıktır.

27. Görüldüğü üzere Anayasa’da kamu personelinin kanuna aykırı eylem ve işlemlerinden şahsen sorumlu tutulacağı ilkesinin de ayrıca kabul edildiği çok açıktır.

28. Memur veya kamu görevlisinin tamamen kendi iradesi ile kasten ya da kanunlardaki açık hükümler dışına çıkarak ve bunlara aykırı olarak suç sayılan eylemiyle verdiği zararlarda, eylem ile kamu görevinin yürütülmesi arasında objektif bir illiyet bağının varlığından söz edilemez. Bu gibi hâllerin 657 sayılı Kanun'un 13. maddesinin hukuksal alanı dışında tutulduğunda şüphe olmamalıdır.

29. Zira görevden kolayca ayrılabilen ve görev dışında kalan kusurlu eylem ile kamu görevi arasındaki bağ kesilerek salt memurun ya da kamu görevlisinin kişisel kusuru ile karşı karşıya kalınmaktadır. İşte bu noktada görev kusuru ile kişisel kusurun ayrımında kişisel kusurun alanı ve unsurlarının açık bir biçimde saptanması önem taşımaktadır.

30. Bilindiği gibi, görev kusuru daha çok kamu görevlisinin görevinden ayrılamayan kişisel kusuru olarak kendini gösterir. Bu kişisel kusur, görev içinde ve dolayısıyla idarenin ajanına yüklediği ödev, yetki ve araçlarla işlenmektedir. Kişisel kusurda ise; kamu görevlisinin eyleminde açıkça ve kolayca görevinden ayrılabilen tasarruf ve hatalar görülür. Bir başka deyişle, kişisel kusurda idare nam ve hesabına hareket eden bir kamu görevlisinin idareye atıf ve izafe olunacak yerde, doğrudan doğruya kendi şahsına isnat olunan ve kişisel sorumluluğunu intaç eden hukuka aykırı eylem ve işlemleri belirgindir ve burada kamu görevlisi zarar doğurucu eylemini kamusal görevin yerine getirilmesi saiki ile ancak salt kişisel kusuru ile işlemiştir. Gerek öğretide gerekse yargısal kararlarda personelin kişisel eylem ve davranışları idari eylem ve işlem sayılmamış, kişisel kusura dayanan davaların inceleme yerinin adli yargı olduğu, hasmının da kişinin kendisi olduğu kabul edilmiştir (Tekinay/Akman, Burcuoğlu/Altop, : Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 7. Bası, İstanbul 1993, s. 505; Ozansoy, Cüneyt: Tarihsel ve Kuramsal Açıdan İdarenin Kusurdan Doğan Sorumluluğu, Doktora Tezi, 1989, s. 330) .

31. Sonuç olarak, Anayasa’nın 129/5 ve 657 sayılı Kanun’un 13/1. maddesi gereğince memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu eylemleri nedeniyle oluşan zararlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve yasada gösterilen biçim ve koşullara uygun olarak idare aleyhine açılabilir. İdare aleyhine böyle bir davanın açılabilmesi, hizmet kusurundan kaynaklanmış, idari işlem ve eylem niteliğini yitirmemiş davranışlar ile sınırlıdır. Kamu görevlisinin, özellikle haksız eylemlerde, Anayasa ve özel yasalardaki bu güvenceden yararlanma olanağı bulunmamaktadır.

32. Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.01.2013 tarihli ve 2012/4-729 E., 2013/163 K.; 10.07.2013 tarihli ve 2013/4-4 E., 2013/1035 K.; 26.02.2014 tarihli ve 2013/4-579 E., 2014/155 K.; 19.11.2014 tarihli ve 2013/4-1120 E., 2014/922 K.; 27.03.2015 tarihli ve 2013/4-1533 E., 2015/1099 K. ve 14.02.2018 tarihli ve 2017/4-1366 E., 2018/210 K. sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.

33. Tüm bu açıklamalar ve ortaya konulan yasal düzenlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; birleşen dosya davacısının, davalı doktorun kendisine cinsel tacizde bulunduğunu ileri sürerek ve davalı doktoru hasım göstererek eldeki tazminat davasını açtığı anlaşılmaktadır.

34. Birleşen dosyada davacının bu iddiası, içerik bakımından davalı doktorun kişisel kusuruna dayanmaktadır.

35. Hâl böyle olunca, eldeki davada husumet davalı kamu görevlisine düşmektedir.

36. O hâlde, yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, davalı doktor hakkındaki işin esasının incelenmesi gerekirken husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

37. Hâl böyle olunca; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Birleşen dosyada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Aynı Kanunu’nun geçici 3. maddesi gereğince uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440/III-1. maddesi uyarınca miktar yönünden karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 18.11.2021 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4469, Karar No: 2014/13343, Tarih: 27.11.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/4469 E.  ,  2014/13343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, tehdit, aralarında resm'i evlenme olmaksızın evlenmenin dinsel törenini yapma, 6136 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Reşit olmayanla cinsel ilişki, tehdit, aralarında resm'i evlenme olmaksızın evlenmenin dinsel törenini yaptırma, 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçlarından mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilerek dosya incelenip gereği düşünüldü:

Sanık hakkında tehdit, aralarında resmi evlenme olmaksızın evlenmenin dinsel törenini yaptırma, 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Sanığın ruhsatsız tabancasını bir anlık sinirle havaya ateş ettiğine dair ikrara dayalı savunması, olay yerinde elde edilen boş kovanların niteliği hep birlikte değerlendirildiğinde, tebliğnamedeki tehdit ve 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçlarından bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Delillerle iddia ve savunma duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu yönünden yapılan incelemede ise;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Mağdure ve sanığın da kabul ettiği ilk cinsel eylemin gerçekleştiği 18.12.2010 tarihi itibari ile nüfus kaydına göre 17 yaş 10 aylık bulunan mağdurenin aşamalarda yaşına itiraz edilmiş olması da nazara alınarak, suçun oluşumuna ve niteliğini belirlemeye etkisi bakımından mağdurenin yaşı üzerinde durularak, merciinden doğum tutanağının onaylı sureti getirtilip, resmî bir sağlık kurumunda doğmadığının anlaşılması halinde, yaşını belirlemeye yönelik kemik grafileri çektirilip, tam teşekküllü bir hastaneden, içinde radyoloji uzmanının da bulunduğu sağlık kurulu raporu aldırılması, duraksama halinde Adli Tıp Kurumundan da görüş sorulup, mağdurenin suç tarihindeki yaşı bilimsel biçimde belirlendikten sonra sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6819, Karar No: 2010/1512, Tarih: 01.04.2010

**8. Hukuk Dairesi         2009/6819 E.  ,  2010/1512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tescil İstemli

... ve müşterekleri ile Hazine ve ... aralarındaki dava hakkında Alanya 3.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 13.03.2008 tarih ve 313/146 sayılı hükmün Dairenin 16.10.2008 gün ve 4173/4923 sayılı ilâmiyle bozulmasına karar verilmişti. Davacılar vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili, müvekkillerinin miras bırakanı olan ... tarafından yapılan imar-ihya, miras yolu ile intikal ve kazanmayı sağlayan zilyetlik nedenlerine dayanarak dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı bulunan tahminen 25 dönüm yüzölçümündeki taşınmazın vekil edenleri adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalılardan Hazine vekili, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuş; diğer davalı ..., usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, Fen Bilirkişisi ...'ün tanzim ettiği 18.01.2008 tarihli krokide (A) harfi ile gösterilen 17.384,61 m2 yüzölçümündeki taşınmaz bölümü ile ilgili olarak davacılar yararına kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, bu kısmın davacılar adına eşit olarak tapuya tesciline, davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin reddine dair verilen 13.03.2008 tarih, 2005/313 E-2008/146 K. sayılı hüküm davalılardan Hazine vekilinin temyizi üzerine, Dairenin 16.10.2008 tarih, 2008/4173 E-4923 K. sayılı ilâmı ile, “... Davacılar açmış oldukları bu davada uyuşmazlık konusu yerin kendilerine miras bırakanları babaları Nedim’den kaldığını ileri sürmüş iseler de, herhangi bir paylaşımdan söz etmemişlerdir. Dosya arasında bulunan veraset belgesine göre, miras bırakan Nedim 15.08.1988 tarihinde vefat etmiş olup, geriye davacılarla birlikte dava dışı Zekiye Işık’ı bırakmıştır. Miras bırakanın terekesi ölüm tarihi itibariyle TMK’nun 701 ve 702. maddeleri gereğince elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi bulunduğuna, mirasçılardan Zekiye’nin dava tarihinden önce öldüğü ve mirasçı olarak geriye sadece davacıları bıraktığı ileri sürülmediğine ve dava açmak da tasarrufî bir işlem olduğuna göre, davanın Nedim’in tüm mirasçıları tarafından birlikte açılması gerekir. Bu birliktelik dava açılırken sağlanamamış ise, daha sonra sağlanması mümkün değildir. Dolayısıyla; kamu düzeninden olan dava koşulu yerine getirilmeden açılan davanın bu nedenle reddi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi isabetsiz olup, usul ve yasaya aykırıdır...” denilerek bozulmuş; bu kez davacılar vekili, miras bırakan Nedim’in mirasçılarından Zekiye Işık’ın 26.10.2002 tarihinde çocuksuz ve bekâr olarak öldüğünü, davacılar dışında başka mirasçılarının bulunmadığını, davanın Nedim’in tüm mirasçıları tarafından birlikte açıldığını belirterek bozma kararının düzeltilmesi isteminde bulunmuştur.

Davacılar vekilinin karar düzeltme talebini içeren dilekçesinde bahsedilen, ancak dilekçeye eklenilmediği için Dairenin geri çevirme yazısı ile getirtilen Alanya Sulh Hukuk Mahkemesinin 31.12.2002 tarih, 2002/1223 E-1254 K. sayılı mirasçılık belgesine göre ... mirasçılarından olan Zekiye Işık dava açılmadan önce 26.10.2002 tarihinde bekâr olarak vefat etmiş ve geride mirasçı olarak davacıları bırakmıştır. Bu durumda davacılar vekilinin karar düzeltme talebinin kabulüyle davanın tüm mirasçılar tarafından birlikte açıldığı anlaşıldığından dava koşuluna ilişkin Dairenin 16.10.2008 tarih, 2008/4173 E-4923 K. sayılı bozma ilâmı KALDIRILARAK davalı Hazine vekilinin hükmün esasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine geçilmiştir.

Mahkeme tarafından her ne kadar davacılar yararına kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.Kadastro Müdürlüğünün 26.05.2006 tarihli karşılık yazısı ve ekindeki paftaya göre dava konusu taşınmaz 1959 yılında tamamlanan kadastro çalışmalarında kayalık olarak tespit dışı bırakılan yerde bulunmaktadır. Böyle bir yer ancak 3402 sayılı Kadastro Kanununda yazılı koşullar altında ihya edilip kültür arazisi haline getirilmesi ve bu olgunun tamamlandığı tarihten itibaren 20 yıldan fazla süre ile tasarruf edilmiş olması halinde kazanılabilir. Davacılar vekili de, dava dilekçesinde müvekkillerinin miras bırakanları ...’ın taşınmazı imar-ihya ettiğini ileri sürmüş, ancak yapılan keşiflerde dinlenilen yerel bilirkişiler ve davacı tanıkları imar-ihyadan bahsetmeksizin yalnızca zilyetliği bildirmişlerdir. Bunun yanı sıra ilk keşfe katılan Kontrol Memuru Bilirkişi İbrahim Kurum’un 14.06.2005 tarihli raporunda taşınmazın toplam yüzölçümü 25.420,02 m2 olarak ve herhangi bir ayırım yapılmaksızın bildirilmiş, ikinci keşfe katılan Kadastro Teknisyeni Bilirkişi Murat Ataş'ın 12.12.2006 tarihli raporunda yine toplamı aynı miktarda olmakla birlikte taşınmazın tarım arazisi özelliğini taşıyan ve (A1) harfi ile gösterilen bölümünün 9.497,10 m2 ve tarım arazisi özelliğini taşımayan ve ( A2 ) harfi ile gösterilen bölümünün 15.922,92 m2 olduğu, üçüncü keşfe katılan Kadastro Teknisyeni Bilirkişi ...’ün 18.01.2008 tarihli raporunda ise, yine toplamda aynı miktarda olan taşınmazın tarım arazisi özelliğindeki ve ( A ) harfi ile gösterilen bölümünün 17.384,61 m2, tarım arazisi özelliği taşımayan ve ( B ) harfi ile gösterilen bölümünün 7.289,39 m2 , yolda kalan bölümünün ise 746,02 m2 miktarında olduğu ifade edilmiştir. Bilirkişi raporları arasındaki bu çelişkiler ve farklılıklar üzerinde durulmamış ve son bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuştur. Bu şekilde yapılan uygulama ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Dava konusu taşınmaz imar-ihya yolu ile edinilebilecek yerlerden olduğundan ihyasının yapılmasına hangi tarihte başlandığının, ne şekilde sürdürüldüğünün ve hangi tarihte tamamlandığının, tamamlama tarihinden itibaren 20 yıllık kazanma süresinin hesaplanması gerektiğinin ve dava tarihinden geriye doğru 20 yıl önce ne nitelikte kullanıldığının, üzerinde zilyetlik yolu ile tasarrufta bulunulup bulunulmadığının belirlenmesi gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakılma tarihi olan 1959 yılından sonra dava tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait ( 1980-1985 yılları arası ) 1/20.000 veya 1/25.000 ölçekli iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları dosyada yer almalı ve bu fotoğraflar stereoskop altında incelenmelidir. Bu inceleme sonucunda arazinin üç boyutlu olarak görülmesi, taşınmazın sınırlarının belirlenmesi ve ekilmeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkün olacaktır. (Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınlarından Doç. Dr. Mahmut Yüksel’in Toprak Etüd ve Haritalama Kitabının 1995 yılı baskısı sh:53 )

Hava fotoğraflarından yararlanmanın amacı; az önce de açıklandığı gibi, taşınmazın sınırlarının ve üzerinde hangi tarihte zilyetlik yoluyla tasarrufta bulunulmaya başlandığının belirlenmesidir. Hava fotoğraflarının stereoskopik olması ve stereoskop aleti altında incelenmesi, taşınmazın üç boyutlu olarak görülmesi ve uygulanan haritaya göre hangi tarihte zilyetliğe başlandığının tespiti gerekir.

Mahkemece yapılacak iş; izah edildiği gibi, dava tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarını usulüne uygun bir biçimde yetkili mercilerden getirtmek ve uzman bilirkişiler marifetiyle mahallinde yapılacak keşfi müteakip taşınmazın yeri ve hudutları belirlendikten sonra hava fotoğraflarını stereoskop aleti altında inceletmek ve sınırları itibariyle dava tarihinden geriye doğru 20 yıl önce zilyet edilip edilmediğini belirlemek olmalıdır.Ayrıca dava konusu taşınmazın keşfi izlemeye ve infaza elverişli krokisi yanında niteliği bakımından açıklayıcı olması için HUMK’nun 366. maddesine göre topoğrafik haritasının çıkarılması, taşınmazı gösterir fotoğrafların mahalline götürülecek bilirkişiler marifetiyle elde edildikten sonra hakim tasdikli olarak dosya arasına alınması ve temyiz incelemesinde göz önünde bulundurulması gerekir. Bunun yanı sıra 3402 sayılı Yasanın 14. maddesindeki kısıtlamalar bakımından davacılar için yapılan araştırmada Tapu Müdürlüğünce baba adlarının ve doğum tarihlerinin bildirilmesi halinde istenilen hususun cevaplandırılabileceği ifade edilmesine rağmen bu araştırma için yeniden Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılmaması ve miras bırakanın ölüm tarihinden sonra dava tarihi itibariyle davacıların bağımsız olarak 20 yıllık zilyetlik süresini doldurmadıkları hususu dikkate alınarak miras bırakan ... için de miktar araştırması yapılmaması doğru olmamıştır. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan hükmün HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 32,30 TL peşin harcın istek halinde karar düzeltme isteyen davacılara iadesine 01.04.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11348, Karar No: 2012/20782, Tarih: 22.05.2012

**3. Ceza Dairesi         2010/11348 E.  ,  2012/20782 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraate ve mahkumiyete dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Katılan sanıklar ... ve ... müdafiinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 01.02.2011 ... ve 2010/5-244 Esas, 2011/14 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, katılan sanıkların yokluğunda, katılan sanıklar müdafii ...'un yüzüne karşı verilip usulüne uygun olarak tefhim edilen hükme karşı temyiz süresinin tefhim tarihinden itibaren başlayacağının katılan sanıklar müdafii tarafından bilinmesi gerektiği, 15.12.2008 tarihinde katılan sanıklar müdafiinin yüzüne karşı verilip tefhim edilen hükme karşı katılan sanıklar müdafiinin 1412 sayılı CMUK'un 310. maddesinde gösterilen bir haftalık yasal süre geçtikten sonra 26.01.2009 havale tarihli dilekçe ile yaptığı temyiz isteğinin aynı Kanunun 317. maddesi gereğince REDDİNE,

2) Sanık ... hakkında kurulan beraat hükümleri ile sanıklar Eyüp, Hayriye, Tolga ve Gürcan hakkında kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre katılan sanıklar Tolga ve Gürcan müdafiinin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 22.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.