muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1037, Karar No: 2012/5541, Tarih: 05.09.2012

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca yayla tahsisi yapılıp yapılmadığı Özel İdare Müdürlüğünden, 4342 sayılı Yasa uyarınca yayla tahsisi yapılıp yapılmadığı Mülki Amirlikten sorulup saptanmalı, yapılmış ve bu yönetimsel işlemler kesinleşmiş ise yayla tahsis haritası ve eki belgeler yerinden getirtilmeli, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava konusu taşınmazların bulunduğu köye komşu köyler halkından seçilecek yerel bilirkişi ve tanıklar ve uzman bilirkişi, tapu fen memuru ve uzman ziraatçi bilirkişi, tespit tutanağı bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde dava konusu taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, bölgede yayla tahsisi yapılmış ise yayla tahsis haritasının ölçeği ile kadastro paftasının ölçeği eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi fen memuru eliyle yerine her iki harita çakıştırılmak suretiyle uygulanmalı, uygulamada haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalar ile arz üzerindeki doğal ya da yapay sınır yerlerinden yararlanılmalı, bu yolla dava konusu taşınmazların yayla tahsis haritasının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamaya meydan vermeyecek şekilde belirlenmeli, taşınmazların bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından yayla tahsisi yapılmamış ise yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazların öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde yayla olarak kullanılıp kullanılmadığı yolunda olaylara dayalı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları çeliştiği takdirde tespit tutanağı bilirkişileri taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek yerel bilirkişi ve tanıkların anlatımları ile tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları arasındaki çelişki duraksamasız giderilmeli, öte yandan uzman ziraatçi bilirkişi aracılığıyla taşınmazlar bizzat mahkemece görülüp gözlenmeli, taşınmazların fiziksel yapısı, meyil durumu, taş ve toprak unsurundan hangisinin galip olduğu ayrıntılı şekilde keşif tutanağına geçirilmeli, komşu taşınmazların toprak yapısı ile dava konusu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmeli, bu fiziksel olgular da keşif tutanağına geçirilmeli, dava konusu taşınmazlara komşu taşınmazların tespit tutanakları içeriğine göre tespitlerine bir kayıt ve belge esas alınmadığı takdirde tutanakları içeriğinde vurgulanan maddi ve hukuki olgularla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli, belge esas alınmış ise sözü edilen belgelerin nizalı parsel yönünü ne biçimde ve kimin yeri olarak sınır gösterdiği incelenmeli, davalı olup olmadıkları tespitlerinin kesinleşip kesinleşmediği incelenip irdelenmeli, eğer davalı iseler dava dosyaları getirtilerek incelenip irdelenmeli, dava konusu taşınmazların kamu malı niteliğinde yayla olmadığı sonucuna varıldığı takdirde, yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı, özellikle uzman bilirkişi fen memurundan keşfi izlemeye,

denetlenmeli, belge esas alınmış ise sözü edilen belgelerin nizalı parsel yönünü ne biçimde ve kimin yeri olarak sınır gösterdiği incelenmeli, davalı olup olmadıkları tespitlerinin kesinleşip kesinleşmediği incelenip irdelenmeli, eğer davalı iseler dava dosyaları getirtilerek incelenip irdelenmeli, dava konusu taşınmazların kamu malı niteliğinde yayla olmadığı sonucuna varıldığı takdirde, yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı, özellikle uzman bilirkişi fen memurundan keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye, uzman ziraatçi bilirkişiden ise mahkemenin keşif tutanağına geçen gözlemini yansıtmaya elverişli ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır

Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi uzman bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve haritada (B) harfi ile gösterilen bölümün dava konusu 104 ada 27 parsel sayılı taşınmaz içinde kalmasına rağmen mahkemece bu dosyadan tefrik edilen dava dışı 104 ada 24 parsel sayılı taşınmaz içinde kaldığı yönünde hüküm kurularak infazda tereddüt yaratılması dahi isabetsiz, davacı Hazine'nin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 05.09.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2097, Karar No: 2023/7526, Tarih: 16.10.2023

**8. Ceza Dairesi         2021/2097 E.  ,  2023/7526 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2010/366 E., 2015/227 K.

SUÇ : Başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla uygulanan usul hükümleri gereği temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Çarşamba Cumhuriyet Başsavcılığının 02.11.2010 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında zincirleme şekilde Başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlama suçundan dava açılmıştır.

2. Çarşamba 2. Asliye Ceza Mahkemesi nin, 08.04.2015 tarihli ve2010/366 Esas, 2015/227 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında zincirleme şekilde Başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlama suçundan üç kez mahkumiyet kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz istemi, Katılan ... ile önceye dayanan aralarında husumet bulunduğu, 10 yılı aşkın süredir katılanlar ile birlikte çalıştığı ve bilgileri dahilinde kredi kartlarını kullanarak işlem yaptığını, haberleri olmadan düzenlendiği iddia edilen poliçelerin hangi bilgisayardan kesildiğine IP numarasının hangi bilgisayar çıktısı ile yapıldığının araştırılması gerektiği, poliçelerin ... sigorta ofisinde kesildiği, bir yıl içinde bu kadar yüklü miktarda kesinti olduğunu fark etmemelerinin olağan dışı olduğu, tanık ... poliçesinin yenileme olduğu ve yenilemeyi o dönemde tali acentelerin yapmasının mümkün olmadığı, tanık Bülent'in herhangi bir mağduriyeti olmadığı ne sıfatla tanıklık yaptığına anlam veremediği, tanık N.A. kendisine 2 adet poliçe düzenlendiğini söylediği halde katılanlara ait kredi kartının 4 kez kullanıldığına dair iddiaların gerçeği yansıtmadığı, şahısların kredi kartlarının kullanılması halinde telefonlara banka tarafından mesaj gönderilmesi ile haberdar oldukları ve benzeri nedenlere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, katılanlar ... ve ...'ın ... Sigorta iş yerinin sahibi oldukları, sanığın ise ... Sigorta şirketinin tali acenteliğinin yaptığı, katılanlar ..., ... ve ...'in damadı olan ...'a ait kredi kartı bilgilerini bir şekilde ele geçirip kendi iş yerinde bu kredi kartlarını kullanarak müşterilerine sigorta poliçesi kestiği, bu eylemini her bir müşteki aleyhine ayrı ayrı olmak üzere suç tarihinden geriye dönük bir yıllık süreçte müteselsilen gerçekleştirdiği, sanığın böylece zincirleme şekilde başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlama suçunu işlediği iddiasına ilişkindir.

2. Katılanlar ... ve ... vekili 13.09.2010 tarihli dilekçe ile Cumhuriyet Başsavcılığına müracaat ederek katılanların işlettiği ... sigorta-... ve ... ... aracılık hizmetlerine bağlı tali acentesi olan sanığın işyerine rahatlıkla girip çıkması nedeniyle katılanlara ait ..., Finansbank ve İş Bankasına ait kredi kart bilgilerini gizlice temin ederek şifresiz olarak mail order yöntemiyle izinsiz bir şekilde kullanarak bir yıl aralıksız olarak poliçe keserek çekim yaptığı, poliçelerde poliçe sahiplerine ait kredi kartı olmasına rağmen kart sahibi olarak poliçe sahipleri ve sanık tarafından uydurulan isimlerin yazıldığı, sanık ile yapılan görüşme sonrası suçunu kabul ettiğine dair mesajlar gönderdiği, aynı zamanda ...'in damadı ...'e ait Garanti Bankası kredi kartından aynı şekilde para tahsil ederek dolandırıcılık suçunu işlediğinden bahisle şikayetçi olması üzerine soruşturma başlatılmıştır.

3. 13.09.2010 tarihli tutanak içeriğinden sanığın kullanımında olan gsm hattından katılan ...'ın cep telefonuna gönderdiği ve yaptığı eylemler nedeni ile af dilediğine ilişkin mesajların tespit edildiği görülmüştür.

4. ... T.A.Ş. 04.10.2011 tarihli yazı ekinde ...'e ait 5243\*\*\*\*\*1531 nolu kredi kartı ile gerçekleşen işlemlere ilişkin hesap ekstre görüntüleri gönderilmiştir.

5. Türkiye İş Bankası A.Ş. 12.01.2012 tarihli yazı cevabında, 5437\*\*\*\*\*8438 nolu kredi kartının ...'in oğlu ...'e ait olduğu, bahse konu kredi kartı ile 26.08.2009 - 26.08.2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen işlemler ile ilgili hesap özeti yazı ekinde gönderilmiştir.

6. Garanti Bankası A.Ş. 02.05.2012 tarihli yazı ekinde katılan ...'e ait 5407\*\*\*3019 nolu kredi kartının ekstresi dosyaya sunulmuştur.

7. Finansbank A.Ş. 23.05.2012 tarihli yazı ekinde ...'e ait 4155\*\*\*\*0815 ve ...'e ait 4155\*\*\*\*6410 nolu kredi kartlarına ait 26.08.2009 - 26.08.2010 dönemine ilişkin kredi kartı hesap bildirim cetvelleri gönderilmiştir.

8. Çarşamba İcra Dairesi 28.11.2012 tarihli yazı cevabında ... ve ...'in alacaklı olduğu dosyaların borçluları ile borç miktarlarını gösteren liste yazı ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.

9. Neova Sigorta A.Ş. 04.01.2014 tarihli yazı cevabında mahkemece bildirilen listedeki şahısların sigorta poliçeleri ile bu poliçelerin primlerinin ödeme araçlarına ait banka bilgileri ve kart numaraları yazı ekinde sunulduğu görülmüştür.

10. Aviva Sigorta A.Ş. 10.04.2014 tarihli yazı cevabında 2009 ve 2010 yıllarında yapılan trafik sigorta listesi, poliçe numaraları, acente bilgileri ve ödemelerin yapıldığı kredi kart bilgileri ve kart sahibinin ad soyadları yazı ekinde gönderilmiştir.

11. Aviva Sigorta A.Ş. 16.06.2014 tarihli yazı cevabında, 29 adet sigorta poliçesinin TRAMER kayıtlarını gönderdiği görülmüştür.

12. Mahkeme huzurunda dinlenen ve kendilerine sanık işyerinde poliçe tanzim edilen tanıkların, sanıktan sigorta hizmeti satın alarak karşılığını peşin ödediklerini beyan ettikleri anlaşılmıştır.

11. Aviva Sigorta A.Ş. 16.06.2014 tarihli yazı cevabında, 29 adet sigorta poliçesinin TRAMER kayıtlarını gönderdiği görülmüştür.

12. Mahkeme huzurunda dinlenen ve kendilerine sanık işyerinde poliçe tanzim edilen tanıkların, sanıktan sigorta hizmeti satın alarak karşılığını peşin ödediklerini beyan ettikleri anlaşılmıştır.

13. 12.02.2010 başlangıç tarihli sigortalı katılan ... adına düzenlenen 206,42 TL bedelli zorunlu motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta sureti, katılan ...'a ait 4155\*\*\*\*\*\*6410 nolu kredi kart numarası ile kart sahibi olarak Ulutan Kartal, sigortalı Hatice Bozdağ yazılı 12.02.2010 işlem tarihli kredi kartı ile prim ödeme talimatı sureti ve katılan ...'e ait kredi 4155\*\*\*\*\*\*6410 nolu kredi kartından 12.02.2010 tarihinde ödemenin ilk taksidinin kesildiği anlaşılan 12.03.2010 tarihli kredi kart ekstresi dosyaya sunulmuştur.

14. 11.08.2011 tarihli ilamsız ödeme emri evraından katılanlar ..., ... ve ... tarafından katılan ... hakkında 13.02.2009 başlangıç tarihli 295,47 TL tutarlı ödenmeyen sigorta poliçesi bedeli nedeniyle icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Olay ve olgularda belirtilen hususlar dikkate alındığında sanığın katılanlara ait kredi kart bilgilerini kullanarak bilgileri ve rızaları dışında sigorta poliçe bedellerini tahsil ederek, poliçe sahipleri tarafından peşin ve nakit olarak verilen parayı uhdesinde tutarak menfaat sağladığı, sanığın böylece zincirleme şekilde atılı suçları işlediği anlaşılmakla yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Çarşamba 2. Asliye Ceza Mahkemesi nin, 08.04.2015 tarihli ve 2010/366 Esas, 2015/227 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/603, Karar No: 2013/1503, Tarih: 30.10.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2013/603 E.  ,  2013/1503 K.**

* KAMULAŞTIRMASIZ EL KOYMA

* MÜLKİYET HAKKI

* İMAR PLANLARI

* İMAR KISITLAMALARINDAN KAYNAKLANAN TAZMİNAT DAVALARI

* İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU (İYUK) (2577) Madde 2

* KAMULAŞTIRMA KANUNU (2942) Geçici Madde 6

**"İçtihat Metni"**

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen "Geçici 3.madde" atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı H.U.M.K.nun 2494 sayılı Yasa ile değişik 438/II.fıkrası hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verilip dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıya metni aynen alınan gerekçe ile hüküm bozulmuş, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararını, davalı vekili temyize getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulu’ndaki görüşme sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, dava dilekçesinde, imar öncesi 3242 parselden bahsedildiği, Özel Daire bozma ilamında ise, dava konusu edilmeyen imarla oluşan 5 parsel sayılı taşınmazla ilgili hukuki nitelendirme yapılmış bulunması karşısında davacıların davasının hangi parsel hakkında olduğu, sonucuna göre davacının aktif dava ehliyeti önsorun olarak tartışılmıştır.

Yapılan görüşmeler sonucunda Hukuk Genel Kurul çoğunluğunca; 6100 sayılı HMK’nun 33 (1086 sayılı HUMK’nun 76.) maddesi uyarınca; hakimin Türk Hukukunu resen uygulaması (hukuki niteleme ile uygulanacak kanun maddesini tespit etmesi) gerektiğinden ve dava dilekçesi bir bütün olarak

değerlendirilip, davacının zarara uğradığını belirtip, tazminat istediği gözetildiğinde, dava dilekçesinin içerdiğinden davacıların amacının gerek imar öncesi malik oldukları parsel, gerekse imar sonucu verilen parselin işlerine yaramadığı, bu taşınmazları kullanma imkânlarının kalmaması nedeniyle, tazminat istemine ilişkin olduğu, Özel Daire bozma ilamında imar parseli ile ilgili nitelendirmeden sonra davacılar vekilinin bozma ilamına uyulmasını talep ettiği, dava dilekçesinin netice-i talep bölümünde eski parsel numarası yazılmasının maddi hataya dayalı olduğu dolayısıyla davacının talebinin yeni parsele ilişkin olduğu oyçokluğu ile kabul edilmiştir.

İkinci önsorun olarak; 11.06.2013 günlü resmi gazete yayınlanarak yürürlüğe giren 24.05.2013 günlü, 6487 sayılı “Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un 21.maddesi ile değişen 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun geçici 6'ncı maddesinin eldeki davaya etkisinin ne olacağı ve eldeki davaya adli yargı yerinde mi yoksa idari yargı yerinde mi bakılacağı hususu değerlendirilmiştir.

Öncelikle uyuşmazlığa ilişkin hukuki kavram ve kurumlar ile ilgili mevzuatın irdelenmesinde yarar vardır:

Öncelikle uyuşmazlığa ilişkin hukuki kavram ve kurumlar ile ilgili mevzuatın irdelenmesinde yarar vardır:

A-Kamulaştırmasız Elkoyma Kavramı, Niteliği ve Yasalarımızdaki Süreci:

Kamulaştırmasız el koyma kavramı, 6830 sayılı İstimlâk Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 09 Ekim 1956 tarihinden sonraki olgular için söz konusu olup; bu tarihten önceki el koymalar, 05.01.1961 gününde kabul edilen 221 sayılı Amme Hükmi Şahıslar veya Müesseseleri Tarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkındaki Kanun ile “Kamulaştırılmış” sayılmıştır.

Gerek 6830 sayılı İstimlâk Kanunu’nda, gerekse bu Kanunu kaldırarak, kamulaştırma konusunda yeni ilkeler getiren 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nda; kamulaştırma yapılmaksızın taşınmaz malına el konulan kimsenin, uğradığı zarar ve ziyan ile mülkiyet hakkının kullanılmasından doğan malın özüne bağlı hangi davaları açabileceği konusunda bir düzenleme getirilmemiştir.

Taşınmazına kamulaştırmasız el konulan kimsenin, ilgili kamu tüzel kişisi aleyhine el atmanın önlenmesi davası açabileceği gibi, tazminat verilmesini de isteyebileceği, 16.05.1956 gün ve 1/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile çözüme bağlanmıştır.

Bu noktada, 04.11.1983 tarihinde kabul edilip 08.11.1983 gününde yürürlüğe giren 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 38.maddesinde, kamulaştırmasız el koymadan kaynaklanan davalarda süre yönünden yirmi yıllık bir sınırlama getirilmiş ise de; bu hükmün, Anayasa Mahkemesi’nin 04.11.2003 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 10.04.2003 gün ve 2002/112 Esas, 2003/33 karar sayılı kararıyla iptal edilmesi sonucu, idarenin kamulaştırmasız el koyma işlemine karşı hak sahiplerinin dava hakkını yirmi yıl ile sınırlayan hak düşürücü süre ortadan kalkmıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararının yürürlüğe girdiği 04.11.2003 tarihinden sonra ve bu tarihten önceki yirmi yıl içinde taşınmazlarına kamulaştırmasız el konulanların, idare aleyhine tazminat ve elatmanın önlenmesi istemiyle süreye bağlı olmaksızın dava açmalarının önünde yasal bir engel bulunmadığı gibi; İptal Kararının yürürlüğe girdiği tarihten önceki yirmi yıldan daha önce taşınmazlarına kamulaştırmasız el konulanların hak ve durumları da, 30.06.2010 tarihinde yürürlüğe giren 18.06.2010 gün ve 5999 sayılı “Kamulaştırma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” la 2942 sayılı kamulaştırma kanununa geçici 6.madde eklenmiş ve malikçe tazmin talebinde bulunulması hâlinde öncelikle uzlaşma yoluna gidilmesi, uzlaşma temin edilemeyen hâllerde dava yoluna gidilebileceği öngörülmüştür.

Bu düzenlemeden sonra 25.02.2011 tarihinde yayınlanan 6111 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un geçici 2.maddesi ile “ Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren onbeş yıl süreyle geçerli olmak üzere; 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6'ncı maddesi hükmü, 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanır. Ancak, bu tarihten sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemleri sebebiyle açılan tazminat davalarında verilen ve kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden 2942 sayılı Kanunun geçici 6'ncı maddesinin yedinci fıkrası uyarınca ödemelerde kullanılmak üzere, ihtiyaç olması halinde, idarelerin yılı bütçelerinde sermaye giderleri için öngörülen ödeneklerden

ayrıca yüzde beş pay ayrılır” hükmü getirilmiştir.

Nevarki, anılan bu madde, Anayasa Mahkemesi'nin 01.11.2012 Tarih, 2010/83 Esas, 2012/169 Karar sayılı ilamı ile iptal edilmiş ve iptalin 30.05.2013 tarihinde yürürlüğe gireceği karar altına alınmıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine, 30.05.2013 tarihinde kabul edilip 11.06.2013 günlü resmi gazete yayınlanarak yürürlüğe giren 6487 sayılı “Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un 21.maddesi ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6'ncı maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Diğer taraftan, Kamulaştırmasız el atma müessesesi, kaynağını ve dayanağını Anayasa ve yasalardan almayan, mülkiyet hakkının özüne dokunan bir işlemdir. Kamulaştırmada, yöntem olarak Anayasa ve yasalara uygun bir kamulaştırma işlemi yapılması söz konusu iken, kamulaştırmasız el koymada usulüne uygun bir kamulaştırma işleminden söz edilmesi olanaklı değildir.

Ancak, kamulaştırmasız el atma ile kamulaştırmanın, konu, amaç ve yetki yönüyle benzer yönleri bulunmaktadır; her iki müessesenin de oluşması için, kamulaştırma yapmaya yetkili devlet kamu tüzel kişileri veya kamu kurumları tarafından kamulaştırma işleminin yapılması veya kamulaştırmasız el atılmış olması gereklidir. Kamulaştırmasız el koymada da, kamulaştırmada olduğu gibi, taşınmazın edinilmesinde kamu yararının bulunması zorunludur. Gerek kamulaştırmanın, gerekse kamulaştırmasız el koymanın konusu sadece özel mülkiyette bulunan taşınmaz mallardır.

Az yukarıda açıklandığı üzere, kamulaştırmasız el koyma müessesesi mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip olmakla birlikte, çağdaş bir yaklaşımla ve sosyal devlet ilkesi gereği olarak uygulamada, taşınmaz malikine, dava yoluyla mülkiyetin bedele çevrilmesi ya da idarenin hakkın özünü zedeleyen el koyma eylemine son verilmesi yolu açılmıştır.

Az yukarıda açıklandığı üzere, kamulaştırmasız el koyma müessesesi mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip olmakla birlikte, çağdaş bir yaklaşımla ve sosyal devlet ilkesi gereği olarak uygulamada, taşınmaz malikine, dava yoluyla mülkiyetin bedele çevrilmesi ya da idarenin hakkın özünü zedeleyen el koyma eylemine son verilmesi yolu açılmıştır.

Kamulaştırmasız el atma halinde kamu kurumu, Kamulaştırma Kanununa uygun hareket etmeden, ferdin malını elinden almış olması sebebiyle kanunsuz bir harekette bulunmuş durumdadır. Bu bakımdan dava, mülkiyete tecavüzün önlenmesi veya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazmini davasıdır (11.02.1959 gün, E:1958/17, K:1959/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gerekçesinden).

B-Mülkiyet Hakkı, Kavram ve İçeriği:

Modern mülkiyet anlayışında mülkiyet hakkı yetki ve ödevlerden oluşmaktadır. Malikin hem yetkileri, hem de yakınlarına ve topluma karşı ödevleri bulunmaktadır. Modern mülkiyet anlayışına göre, hakkın kapsamında yer alan ödevler, mülkiyet hakkına yabancı, ona dıştan ve sonradan yükletilen sınırlamalar olarak kabul edilmemeli, aksine bunları, kamu yararı amacıyla malike yükletilen ve mülkiyet hakkını oluşturan ödevler olarak düşünmelidir.

Görülmektedir ki, mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz. Mülkiyet ancak kanunla ve kamu yararı amacı ile sınırlandırılabilir. Başka bir deyişle, kanun koyucunun malikin yetkilerini sınırlamak yetkisi, 1982 Anayasası'nın 35/2.maddesinde sınırlandırılmıştır. Bu sınırlandırmanın özü “kamu yararı”, şekli ise “kanun” dur. Kanun koyucunun mülkiyet üzerinde yaptığı sınırlamalar bu hakkın özüne dokunamaz.

1982 Anayasasında modern mülkiyet anlayışı benimsenmiştir.

1982 Anayasası, mülkiyet hakkına saygılı ve bu hakkı koruyan bir rejimi öngörmektedir. Anayasanın mülkiyet hakkını düzenleyen ve aynı başlığı taşıyan 35.maddesinde, “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.

Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir.

Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz” hükmü bulunmaktadır. 35.madde de mülkiyet hakkı üç aşamalı bir anlatımla açıklanmıştır:

Birinci fıkrasında “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir” denilerek bu hakkın varlığı anayasal bir hak olarak saptanmıştır. Böyle bir hak sahibi bu şeylerin mülkiyetini kazanabilir. Ona sahip olabilir. Mülkiyetinde olan şeyi dilediği gibi kullanabilir. Başkalarının o şeye el atması durumunda onun el atmasının önlenmesini ve bu hakkının korunmasını isteyebilir. Dava edebilir.

Mülkiyet hakkının bu görünümü sınırsız ve kısıtlamasızdır.

Kutsal, sınırlamasız ve kısıtlamasız görünen bu hak anılan maddenin 2. ve 3.fıkraları ile genel bir sınırlamaya bağlı kılınmıştır.