muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/9139, Karar No: 2023/2893, Tarih: 11.05.2023

. Karşı taraf, müdahilin yaptığı ve lehine müdahale edilen tarafın da zımnen benimsediği bu davayı değiştirmeye veya savunmayı genişletmeye zımnen veya açıkça muvafakat ederse bununla dava değiştirilmiş veya savunma genişletilmiş olur. (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, C. IV, s. 3470). Nitekim Dairemizin 28.01.1975 tarihli ve 3828 E. ve 482 K. sayılı kararında da müdahilin iltihak ettiği tarafın yardımcısı olarak davalının savunma sebeplerini izah ederek kanıtlayabileceği gibi hasmın muvafakati halinde müşterek amaç ve yarar için genişletebileceği veya değiştirebileceği, cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen zamanaşımı savunması için de durumun müdahil yönünden aynı nitelikte olduğu, müdahilin müşterek amaca uygun olarak davaya iltihak ettikten sonra, zamanaşımı savunmasını ileri sürebileceği ve hasmın zımnen kabulü ifade edecek bir zaman geçtikten sonra tevsi itirazında bulunursa bu itirazın mahkemece nazara alınmayarak zamanaşımı itirazının (savunmasının) incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.

6. Özetle YİBHGK'nın, 22.04.2022 tarihli ve 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararı gereğince, mûdilerin off shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde off shore hesabına aktarma tarihi esas alınarak, daha önceden temyiz incelemesinden geçmiş dosyalar bakımından içtihadı birleştirme kararının, usuli kazanılmış hakkın istisnalarından biri olduğu gözetilerek, zamanaşımına ilişen temyiz itirazları konusunda bir değerlendirme yapılması ve davalı tarafça zamanaşımı hususunda bir temyiz sebebi ileri sürülmemiş olsa dahi fer'î müdahil tarafından temyiz nedeni olarak getirilmek kaydıyla davalı yönünden zamanaşımı incelemesinin yapılması, dava konusu olay bakımından ceza mahkemesince banka yöneticilerinin eyleminin dolandırıcılık olarak nitelendirildiği gözetilerek uzamış ceza zamanaşımı süresinin bu suça göre belirlenmesi ve uzamış ceza zamanaşımı süresinin 10 yıllık zamanaşımı süresinden kısa olması halinde her halükarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin esas alınması, zamanaşımı durduran ve kesen sebeplerden davacı tarafça daha önce açılmış olan bir dava bulunması halinde zamanaşımı süresinin, o davanın kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

7. Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlığa gelindiğinde, davacının bankaya 1999 yılında para yatırdığı ve aynı yıl paranın off-shore hesabına aktarıldığı, işbu takibin ve davanın 2012 yılında 10 yıllık zamanaşımı süresinden sonra açıldığı, bu itibarla davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı anlaşıldığından mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Fer'î müdahil TMSF vekilinin zamanaşımına ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı banka ve fer'î müdahil TMSF yararına BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin tüm, fer'î müdahil TMSF vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı bankaya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,11.05.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık, mudilerin off-shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımı süresinin ne şekilde belirleneceğine ilişkindir.

Davanın esasının, haksız eyleme dayalı olduğu hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Haksız fiil sorumluluğu nedeniyle zamanaşımı süreleri, 6101 sayılı Yasa'nın 5/1 maddesi gereğince mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60/2 maddesinde düzenlenen sürelerdir.

Anılan Yasa hükmüne göre zamanaşımı süresi fail ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl, herhalde haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren 10 yıldır.

Eylemin cezayı müstelzim bir fiilden neşet etmesi halinde ise uyuşmazlığa ceza kanunlarının öngördüğü zamanaşımı süresinin uygulanması gerekmektedir.

Haksız fiil sorumluluğu nedeniyle zamanaşımı süreleri, 6101 sayılı Yasa'nın 5/1 maddesi gereğince mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60/2 maddesinde düzenlenen sürelerdir.

Anılan Yasa hükmüne göre zamanaşımı süresi fail ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl, herhalde haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren 10 yıldır.

Eylemin cezayı müstelzim bir fiilden neşet etmesi halinde ise uyuşmazlığa ceza kanunlarının öngördüğü zamanaşımı süresinin uygulanması gerekmektedir.

Maddede öngörülen 10 yıllık süre, 22.04.2022 tarih 2021/7 Esas 2022/2 sayılı Y.İ.B.K'da da vurgulandığı üzere davanın açılabileceği azami zamanaşımı süresidir.

Y.İ.B.K ile zamanaşımının başlangıcının tespitinde offshore hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiği içtihat edildiğinden, somut uyuşmazlık yönünden zamanaşımının başlangıç tarihi 16.12.1999 tarihidir.

Bu itibarla, azami 10 yıllık zamanaşımının süresinin uyuşmazlıkta uygulanması mümkün değildir.

Eylemin cezayı müstelzim bulunmasına göre, suç tarihinde yürürlükte bulunan mülga 765 sayılı TCK 102 ve 104/2 maddesi hükümlerine göre suç tarihi olan 16.12.1999 tarihinden sonra dava tarihi itibariyle ceza zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğini tespiti ve sonucuna göre hüküm tesisi gerekir.

Sayın çoğunluğun, uyuşmazlıkta mülga 818 sayılı B.K 60/2 maddesinde öngörülen azami zamanaşımı süresinin uygulanmasına ilişkin görüşü anılan Y.İ.B.K aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle, yerel mahkeme kararının bu gerekçe ile bozulması gerektiğinden, yazılı gerekçe ile kararın bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.
Yargıtay — Esas No: 2012/18499, Karar No: 2012/23329, Tarih: 16.10.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/18499 E.  ,  2012/23329 K.**

**"İçtihat Metni"**

Avrupa Özel ... Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. Veili Avkuta ... ile SGK vekili Avukat ... aralarındaki dava hakkında Tekirdağ 1.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 10.10.2011 tarih ve 192-319 sayılı hükmün Dairenin 29.3.2012 tarih ve 4107-8689 sayılı ilamıyla düzeltilerek onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK.nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, 16.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/14630, Karar No: 2006/686, Tarih: 01.02.2006

**5. Hukuk Dairesi         2005/14630 E.  ,  2006/686 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tesbiti ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri yönünden verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tesbiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekiliyle, bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılara resmi birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı da düşülerek bedel tesbitinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Kapama fındık bahçesi niteliğindeki taşınmaza da fındık geliri esas alınarak değer biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur. Bu nedenle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine,

Davacı idare vekilinin temyizine gelince;

İl Tarım Müdürlüğü verilerine göre dava konusu taşınmazın bulunduğu... Köyünde bir dekar araziden 140 kg. fındık verimi alınabileceği belirtildiği halde, bilirkişi kurulunca daha yüksek oranda verim alındığının kabulüyle fazla bedele hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde davacı idareye geri verilmesine ve bir kısım davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve yeniden harç alınmasına yer olmadığına 01.02.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1407, Karar No: 2012/6718, Tarih: 24.05.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/1407 E.  ,  2012/6718 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı şirkete kasko sigortalı müvekkiline ait aracın tek taraflı trafik kazasında hasarlandığını, ihbara rağmen davalının hasar bedelini ödemediğini belirterek şimdilik 7.000 TL.nın kaza tarihinden işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili araştırma raporuna göre kazanın ihbar edilen yerde ve şekilde meydana gelmediğini, aracın rent a car olarak başkalarının kullanımına verildiğini, davaya konu rizikodan önce 26.8.2008 tarihinde ... tarafından aracın kiralandığını ve aynı gün aracın arıza yapıp yolda kaldığını çekici ile ... oto servisine çekildiğini motor ustası ... tarafından incelenen aracın motorunun çalışmaz halde onarım masrafının fazla olduğunun tesbit edildiğini davacının doğru ihbar mükellefiyetine kasten uymadığını, zaten arızalı ve yürümez durumdaki aracını sigortalıyarak ve bilerek yaratılan kaza ile hasarlanmış gösterilerek hasar tazminatı talep ettiğini kabul anlamına gelmemek şartı ile poliçe limitine kadar gerçek zarardan sorumlu olduklarını aracın pertinin uygun görüldüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmama-

sına, somut olayda davacıya ait aracın dava dışı sürücüsü ...'ın araçla seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yolun sağında bulunan kayalık alana aracın ön kısmı ile çarparak aracın hasarlanmasına sebebiyet verdiği çarpma sırasında aracın alt karterinin delinerek motor yağının dışarı aktığı ve motorun yağsız kalması nedeniyle yağı tükenmiş aracın zorunluluk olmaksızın çalıştırılmasına devam edilmesinden kaynaklanan motordaki zararın TTK.nun 1293.maddesi ve Kasko Sigorta Genel şartlarının A.1. ve A.5.7 maddeleri uyarınca kasko sigortası teminatı kapsamında olmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3.kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminatı kapsamında olduğu anlışılmaktadır. Diğer taraftan, TTK.nun 1282.maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1281.maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı Kasko Poliçesi Genel Şartlarının 1.5.maddesi ve TTK 1292/3 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan rizikonun teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat külfeti yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat külfeti sigortalıya geçer.

Bu ilkeler doğrultusunda somut olaya bakıldığında davacıya ait aracın 19.8.2008/2009 dönemi için davalı şirkete

kasko poliçesi ile sigorta yaptırıldığı uyuşmazlık konusu değildir.

Bu ilkeler doğrultusunda somut olaya bakıldığında davacıya ait aracın 19.8.2008/2009 dönemi için davalı şirkete

kasko poliçesi ile sigorta yaptırıldığı uyuşmazlık konusu değildir.

Davalı tarafça aracın 26.8.2008 tarihinde davacının kardeşine ait rent a car şirketinden ... tarafından kiralandığını aynı akşam aracın bilya dağıtıp sağ akıs kestiği ve arızalanıp yolda kaldığı, 27.8.2008 tarihinde ... servisine çekici ile getirildiği 28.8.2008 tarihinde bu serviste çalışan usta ...'ün aracın marşının basmadığını, motorunun arızalı olduğunu tesbit ettiği, onarım masrafı fazla bulunarak davacının eşi tarafından aracın bir başka araca bağlanarak götürüldüğü, aracın onarımının yapılmadığı davacının bilinçli olarak önceden tanıdığı ... idaresindeyken kasıtlı olarak iş bu kazayı yaptırdığı iddia edilmişse de duruşmalarda tanık olarak dinlenen ... aracı sürmediğini marşına basıldığında çalışmadığını, sigortacının araştırma görevlilerine motorunun bitmiş olduğuna dair bir beyanda bulunmadığını tanık oto kaporta ustası ... davacı aracının başka bir araç ile çekilerek motor tamirci ustası ...'ya getirildiğini tamir sırasında aracı gördüğünü araçta motor arızası dışında arıza görmediğini kaporta ve tamponunda hasar olmadığını davaya konu kazada meydana gelen hasarların araç motor tamiri için getirildiğinde mevcut olmadığını tanık ... ise kaza tarihinden önce davacı aracının bir başka araçla çekilerek tamir için dükkanına getirildiğini motor arızası tamir ettiğini o tarihte aracın ön kısmında darbe, kırık olmadığını, tampon ve motor iç kısmının sağlam olduğunu, ön sağ çamurluk ile ön sağ kapı arasında kaportadaki deformasyonun olmadığını beyan etmişlerdir. Bu şekilde araçta 26.8.2008 tarihinde meydana gelen arızanın giderildiği davaya konu kaza sebebiyle oluşan hasarların o tarihte mevcut olmadığı kanıtlanmıştır. Yine keşifte ve duruşmalarda dinlenen davacı tanıkları ... ve ... olay tarihinde ...'in yönetimindeki araçla Sivriler-Zonguldak istikametine birlikte seyrederlerken önlerinde giden davacı aracının hızlı ve sert şekilde viraja girdiğini, arkasından kendilerininde viraja girdiğini karşı istikametten gelen mavi renkli bir minibüsün yolu ortalamış şekilde kendilerine ait şeridi tecavüz etmiş şekilde seyrettiğini gördüklerini, davacı aracın sürücüsünün geçebileceği kadar genişlik kalmadığını bu nedenle davacı aracının bir kısmının asfaltta bir kısmının yolu sağındaki stabilize zeminde olmak üzere giderken fren yaptığını direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, stabilize kısımda kaya-

rak sağdaki tümsek gibi bir yere ön kısmı ile çarptığını kendilerinin daha yavaş bir frenle durduklarını ifade ederek sürücü Serdar Yıldız'ın anlattığı oluş şeklini de doğrulamışlardır. Kaza tarihinden itibaren 10 ay kadar sonra yapılan keşif sonucu alınan raporda motor yağı aksaydı izi olurdu yağ izi yok kazanın oluşu fizik kurallarına aykırı ihbar edildiği şekilde olmamıştır şeklinde görüş belirtilmesi üzerine davacı tarafın itirazı üzerine alınan 2.5.2011 tarihli bilirkişi raporunda kazanın bu şekilde olmasının aracın kayaya çarpması nedeniyle karterin yırtılıp motor yağının akmasının da mümkün olduğu aracın motordaki hasarlarını yağsız kalan motorun çalıştırılması nedeniyle meydana geldiği bu hasarların teminat kapsamında olmadığı motordaki hasar dışında onarımı halinde 6.753,18 TL zarar oluştuğu aracın pertinin uygun bulunduğu belirtilerek bu halde sovtaj bedelinin (7.500 TL) mahsubu ile 5.500 TL zarar bulunduğu tesbit edilmiştir.

Dosya kapsamına göre rizikonun poliçenin yürürlükte olduğu 30.8.2008 tarihinde meydana geldiği aksi kanıtlanmayan trafik kazası tesbit tutanağı fotoğraflar ve kazayı bizzat gören davacı tanıklarının yeminli tanıklığı aracın önceki arızasının giderildiği ve bu kazada oluşan hasarların motor arızası giderilirken bulunmadığı kazanın ihbar edilen şekilde meydana geldiği bu kaza nedeniyle teminat kapsamında olmayan motor hasarı dışında 5.500 TL hasar bulunduğuna dair 2.5.2011 tarihli bilirkişi raporu kaza tarihinden 29.5.2009 keşif tarihine kadar yağmur, kar, güneş, rüzgar vs. etkisiyle yağ izinin silinmesinin mümkün bulunduğu dosyadaki diğer delillerle sabit olduğu gibi davacı sigortalının kasten ve iyiniyet kurallarına aykırı olarak rizikonun gerçekleşme şeklini iyiniyet kurallarına aykırı şekilde bildirdiği de sabit olmamıştır. Bu durum karşısında rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde gerçekleştiğini ispat külfeti sigortacıda bulunmaktadır. İspat külfeti somut olayda davalı sigortacıda olmakla, sigortacı rizikonun ihbar edilen yerden farklı şekilde oluştuğunu aracın sigorta teminatı dışında ve başka yerde hasarlanıp olay yerine getirildiğini soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlamalıdır. Ayrıca davalı ... şirketi davacı aracının kiralık (rent a car) olarak kullanıldığını bu nedenle hasarın teminat kapsamında kalmadığı iddiasını da ileri sürmüştür. Kasko Sigortası Genel Şartlarında, özel aracın sigortacının bilgisi dışında ticari (kiralık) olarak kullanılması teminat dışı bir hal olarak

düzenlenmemiştir. Söz konusu madde sigorta primini yükseltmeyi amaçlamaktadır.

düzenlenmemiştir. Söz konusu madde sigorta primini yükseltmeyi amaçlamaktadır.

Bu durumda mahkemece davacının kardeşi ...'e ait olduğu bildirilen Heybetli Oto Kiralama şirketinin ticari defter belge ve kayıtları üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak sigortalı aracın sürücüsü tarafından kiralık araç olarak kullanılıp kullanılmadığının davaya konu trafik kazasının aracın kiralandığı dönemde meydana gelip gelmediğinin tesbit edilmesi aracın kiralık olarak kullanıldığı sırada kazaya karıştığının ispatı halinde tahakkuk ettirilen prim ile aracın rent a car olarak kullanılacağının bilinmesi durumunda ödenmesi gereken prim arasındaki oran belirlenerek bu orana göre 2.5.2011 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen 5.500 TL hasar bedelinden bir anlamda proporsiyon indirimi yapılarak hesaplama yapılmak üzere aynı bilirkişiden ek rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi aksi halde 2.5.2011 tarihli bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu biçimde kazanın ihbar edilen yerde ve şekilde gerçekleşmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı taraf lehine BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 24.5.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5300, Karar No: 2011/17562, Tarih: 23.12.2011

**8. Ceza Dairesi         2010/5300 E.  ,  2011/17562 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hakkı olmayan yere tecavüz suçundan kurulan hükmün suçtan zarar görme olasılığı bulunan Gençali köyü tüzel kişilik temsilcisine tebliğ edil- diğine ilişkin bir belgeye rastlanılmadığından, usulünce tebligat yapılarak alındı belgesi ile temyiz edilmesi halinde ek tebliğname düzenlendikten sonra iade edilmek üzere dos- yanın mahalline gönderilmesi için incelenmeksizin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına (TEVDİİNE), 23.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6669, Karar No: 2012/7250, Tarih: 22.05.2012

**14. Hukuk Dairesi         2012/6669 E.  ,  2012/7250 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.12.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10.01.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 109 ada 84 parsel sayılı taşınmazı yararına davalılara ait 109 ada 82 ve 83 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalı ... ve ... davanın reddini savunmuş, diğer davalı ... duruşmalara katılmamış ve cevap dilekçesi vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı 109 ada 83 parsel sayılı taşınmaz paydaşı ... temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Uygun güzergâh saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazların kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi olanaklı değil ise bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Dosya içindeki bilgi ve belgeler ile hükme esas alınan 18.07.2011 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokinin incelenmesinden davacıya ait 109 ada 84 parsel sayılı taşınmazın güneyindeki kadastrol yola cepheli olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere geçit hakkı ile genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazların genel yola bağlantısının sağlanması gerekir. Davaya konu olayda, teknik bilirkişi güneydeki kadasrol yol ile davacı taşınmazı arasında kot farkı bulunduğunu bildirmiş ise de davacı taşınmazından iş makinalarıyla makul süre çalışma ve masraf yapılmak suretiyle yola çıkma olanağı bulunup bulunmadığını ayrıntılı şekilde açıklamamıştır.

Bu durumda mahkemece, mahallinde teknik bilirkişiler aracılığı ile yeniden keşif yapılarak bilirkişilere davacıya ait taşınmazda teknik araçlarla (greyder vb.) çalışma yapılmak suretiyle güneydeki yola çıkış olanağının bulunup bulunmadığı hususu açıklattırılmalı, gerekirse fotoğrafları da çektirilmek suretiyle keşfi izlemeye elverişli rapor ve kroki düzelttirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Bu durumda mahkemece, mahallinde teknik bilirkişiler aracılığı ile yeniden keşif yapılarak bilirkişilere davacıya ait taşınmazda teknik araçlarla (greyder vb.) çalışma yapılmak suretiyle güneydeki yola çıkış olanağının bulunup bulunmadığı hususu açıklattırılmalı, gerekirse fotoğrafları da çektirilmek suretiyle keşfi izlemeye elverişli rapor ve kroki düzelttirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler araştırılmadan ve davacıya ait parselin mutlak geçit ihtiyacı içinde olup olmadığı kesin olarak saptanmadan davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Temyiz itirazlarının yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 22.05.2012 tarihinde oy birliği ile karar verildi.