muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/12718, Karar No: 2025/16547, Tarih: 02.06.2025

**3. Ceza Dairesi         2023/12718 E.  ,  2025/16547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/318 E., 2022/365 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Yalova Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2017/480 E., 2019/47 K.

SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve

isteyerek yardım etme

HÜKÜM : TCK’nın 314/3 ve 220/7. maddeleri delaletiyle TCK’nın 314/2, 220/7,

3713 sayılı Kanun’un 5/1, TCK’nın 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca

İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet kararına ilişkin istinaf

başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzeltilerek onama

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği de nazara alınmalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla ... Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca Yalova Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/14026, Karar No: 2010/15481, Tarih: 17.06.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/14026 E.  ,  2010/15481 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pendik 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/02/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu şirket itirazında senet üzerinde kendisine ait bir ciro imzası bulunmadığını iddia ederek takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Somut olayda, takibin dayanağı senet aslında borçlu şirkete atfen senedin arka kısmında şirket kaşesinin basılı ve üzerinin imzalı olduğu görülmektedir. Borçlu şirketin itirazı bu haliyle borca itiraz olup senet üzerinde de şirket adına atılmış bir imza bulunduğundan mahkemece istemin reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ :Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 17/06/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5474, Karar No: 2020/8161, Tarih: 07.12.2020

**17. Hukuk Dairesi         2019/5474 E.  ,  2020/8161 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, müvekkili tarafından ... Sigorta Poliçesi ile sigortası yapılan sigortalının antreposunun 02/06/2011 tarihinde kiracı ... Tarım ve Gıda San. Tic. A.Ş firmasının kullanımındaki 6 numaralı siloda bulunan 300 ton buğdayda alevli yangın çıkması sonucunda zarar gördüğünü, depoda tazmini gerektiren hasarların meydana geldiğini, yangının itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu söndürüldüğünü, ... İtfaiye Müdürlüğü'nün 02/06/2011 tarihli yangın raporunda yangının çıkış nedeni bölümüne göre yangının çıkış nedeni antreponun içinde bulunan buğdayın kızışması sonucunda yangının başladığı ve yayıldığı şeklinde belirtildiğini, sigorta ekspertiz raporunda da hasarın nedeni silonun içindeki buğdayın kızışması sonucunda çıkan alevli yangın olarak belirlendiğini, davalıya ait bulunan buğdayın kızışması ile meydana gelen alevli yangının sigortalı depoya verdiği zararın müvekkili tarafından tazmin edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.765,00 TL'nin ödeme tarihi olan 27/09/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili ... Tarım ve Gıda Sanayi Tic. A.Ş ile ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şirketi ile 05/04/2011 tarihinde emtianın depolanmasına ilişkin kira sözleşmesi imzaladıklarını, bu sözleşme gereği ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şirketinin teknik depolama tesislerinin 6 numaralı tahıl silosunda muhafa edilen müvekkiline ait yaklaşık 3.500 ton buğdayın 02/06/2011 tarihinde depoda alevli yangın çıkması sonucunda zarar gördüğünü, yangının itfaiye ekiplerince söndürüldüğünü, ... İtfaiye Müdürlüğünün 02/06/2011 tarihli yangın raporunda yangının çıkış nedeni olarak antreponun içinde bulunan buğdayın kızışması sonucunda yangının başladığı ve yayıldığının ifade edildiğini, ancak itfaiye görevlisinin tahıllar hakkında uzman olmadığını, müvekkili şirket tarafından silolarda koku olduğunun fark edilmesi üzerine... Gözetim ve Belgelendirme Limited Şirketinden talep edilen rapora göre yangının çıkış yeri olarak silonun havalandırma kanalı olduğunun tespit edildiğini, havalandırma kanalında yapılan tespitlerde buğdayla birlikte daha önceki yüklere ait olduğu anlaşılan buğday ve çekirdek taneleri bulunduğunu, yükün silolarda depolanması öncesinde ve sırasında tatmin edici bir temizlik ve bakım yapılmaması nedeniyle yüke bazı kimyasalların karıştığının, silolarda depolama sürecinde nem kontrolü yapılmadığının, silolarda sıcaklık izleme sisteminin bulunmadığının, silolardaki havalandırma işlemiyle ilgili hiçbir kayıt bulunmadığının, havalandırma kanalının önceki yüklere ait kalıntılarla dolu olduğu (ay çiçeği çekirdeği ve buğday tanesi) ve yükün muhafaza edildiği süre içerisinde siloda hiçbir şekilde havalandırma yapılmadığının belirtildiğini, bütün bunların buğdayın kendiliğinden yanmasının mümkün olmayacağını, depodaki havalandırma kanalının uzun süredir temizlenmediğini ve ay çekirdeği yağının yangına sebebiyet verdiğini gösterdiğini, tahıl tarımı literatüründe buğdayın yanması ile ilgili herhangi bir bilimsel bilginin mevcut olmadığını, yanmanın sadece depo koşullarındaki olumsuzluklar nedeni ile ortaya çıktığını, depodaki ürünlerin korunması ve uygun koşullarda saklanmasının sorumluluğunun ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ye ait olduğunu, kira sözleşmesinin 6. Maddesine göre siloların hiçbir mala zarar gelmeyecek şekilde kuru, temiz ve her türlü canlı cansız yabancı maddelerden arınmış olması gerektiğini, oysa siloların durumunun belirtilenin tam aksine olduğunu, koku nedeniyle gerekli önlemlerin alınması için ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile yapılan 11.05.2011 tarihli yazışmaların dosyaya sunulduğunu, taneli tahıllar konusunda Türkiye'nin en uzman kuruluşunun Toprak Mahsulleri Ofisi olduğunu, bu nedenle konuyu en iyi bilen bir bilirkişinin buradan sorulmasını neticede davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kabulü ile 7.765,00 TL'nin ödeme tarihi olan 27.09.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına kusur yönünden incelemenin yapılmış olmasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 397,42 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 07/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/22236, Karar No: 2012/16311, Tarih: 28.06.2012

**12. Ceza Dairesi         2011/22236 E.  ,  2012/16311 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 89/4, 62, 52/1, 2, 4, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet,

Taksirle yaralama suçundan, sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sürücü ... idaresindeki 1994 model şahin marka oto ile gece saat 05.30 sıralarında seyrederken aracının yakıtının bitmesi nedeniyle sağ şeritte park ettiği, kendi beyanına göre aracı diğer yakıta geçirmek için çalıştığı sırada, arkadan gelen ve havanın sisli olduğunu beyan eden ve bu husus tanık ...'in beyanı ile de doğrulanan sanık ... 'un önünde park halindeki bu aracı görmeyerek arkadan çarpması şeklinde gerçekleşen olayda, kaza tespit tutanağı içeriğine göre ...'ün taşıt yolu üzerinde duraklama veya park ederken gerekli tedbirleri almadığından kusurlu olduğu, sanık ...'un ise aracının hızını hava, yol, trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığından kusurlu olduğunun belirtildiği, mahkemece keşif sonrası alınan 21.05.2007 tarihli raporda ise, ...'ün flaşörleri yakmış yolun sağ şeridine geçmiş olduğu yolun sol şeridinin arkadan gelen araçlar için müsait olduğu uyarı bakımından da dörtlü flaşörlerin yakılmasının yeterli görülürek kural ihlalinin bulunmadığı, ...'un ise Karayolları Trafik Kanununun 52. maddesi gereğince “ Aracının hızını yük ve teknik özelliğine, görüş, yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı, 56. maddesinde”önünde giden aracı yeterli mesafeden izlememe,” ve 84. madde de belirtilen “arkadan çarpma” ve yönetmelik hükümlerine aykırı davranması nedeniyle tamamen kusurlu olduğu belirtilmiş, sanık ... tarafından ibraz edilen Şişli Asliye Hukuk mahkemesine sunulan İstanbul Teknik Üniversitesi uzmanlarından alınan 21.05.2007 tarihli raporda ise, ... aracının hızını yol, hava ve trafık şartlarına göre ayarlamamış, meskun mahal dışında trafiğe çıkarken aracının yakıtına dikkat etmemiş, sorumluluk sahibi bir yurttaş gibi davranarak aracının gösterge panelinde yanan yakıt ikaz ışığına dikkat ederek otoyola girmeden önce benzinini ikmal etmesi gerekirken dikkatsiz ve tedbirsiz davranmış, yolda benzininin bitmesine neden olmuş, bu sırada benzini bitmeden önce aracıyla emniyetli bir cebe girmesi gerekirken bu kurala da uymamış ve aracıyla yol üzerinde kalacak şekilde seyrini sürdürmüş, yolda gereken önlemleri almadan park etmiş ve arkadan gelen sürücüleri uyarmak için gerekli önlemleri alıp reflektörleri yerleştirmemiş olduğundan %75 kusurlu olduğu belirtilmiş, sanık ...'un ise gece görüş şartlarında daha dikkatli ve tedbirli seyretmesi gerekirken kısmen dalgın ve dikkatsiz seyretmiş, mevcut şartlara göre aracının hızını düşürmesi gerekirken aşırı hızlı ... kullanmış, yolun sol şeridinden faydalanarak çarpışmayı önlemeye çalışması gerekirken bu kurallara uymadığından olayda %25 kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Bu durumda dosyada oluş hususunda bir aykırılık bulunmadığı halde kusur oranlarında önemli derecede farklılık doğduğuna göre maddi gerçeğin tam olarak ortaya çıkarılabilmesi bakımından Adli Tıp Kurumu veya Karayolları genel müdürlüğü uzmanlarından oluşturulacak üç kişilik bilirkişiler kurulundan görüş alınarak önceki raporla da irdelenmek suretiyle kusur oranları arasındaki varolan farklıklar giderilerek ve olay tarih ve saatinde olay yerinde havanın sisli olup olmadığı hususunda meteoroloji genel müdürlüğünden sorularak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kabule göre de;

Uzlaşma nedeniyle yapılan tebligatın sanığa tebliğ edilmeden iade edilmesi ve sanığın karşı tarafın hastane masraflarını karşıladığını beyan etmesi karşısında mahkemece kanaat verici, basit bir araştırma ile maddi zararı belirlendikten sonra, sanığın sabıka kaydı ile hakkında hükmedilen cezanın miktarı itibariyle hükümden önce yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanunun 23. maddesiyle değişik CMK'nın 231. maddesindeki "hükmün açıklanmasının geri bırakılması"na ilişkin düzenlemenin sanık hakkında uygulanıp uygulanmayacağı hususunda bir karar verilmemesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 28/06/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13944, Karar No: 2015/12681, Tarih: 14.10.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/13944 E.  ,  2015/12681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/06/2015

NUMARASI : 2015/36-2015/353

- K A R A R -

Uyuşmazlığın 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkındaki Kanun'dan kaynaklanmasına göre, kararın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışında olup, Yüksek 17.Hukuk Dairesinin görevi dahilindedir.

11.04.2015 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6644 sayılı kanunla değişik 2797 Sayılı Kanunun 60.maddesi uyarınca görevli dairenin belirlenmesi için dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın Yüksek 1.Başkanlığa sunulmasına 14.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/48104, Karar No: 2010/5233, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/48104 E.  ,  2010/5233 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla,

dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra

Dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine ... Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin ... Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan ... Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, ihale süresinin sona ermesinden sonra yeni yapılan ihalede de tüm işçiler işten çıkartılmışken ve yeni dönemde 438 işçi çalıştırılacakken, İş Kanununun 29.maddesinde belirtilen kurallara uyulmaksızın çıkartılan işçilerden 327 sinin yeniden işe alındığı, işe alınırken de en kıdemlilerin seçilmediği, keyfi davranıldığı, ayrıca

111 tane de yeni işçi alındığı, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

111 tane de yeni işçi alındığı, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).