muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/2583, Karar No: 2011/3564, Tarih: 15.06.2011

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2011/2583 E.  ,  2011/3564 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... İşl. A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasındaki davadan dolayı ... Denizcilik İhtisas Mahkemesince verilen 17.03.2009 gün ve 2006/219-2009/95 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Temyiz incelemesine konu olan 17.03.2009 günlü karar ... Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin kararıdır. Davanın dayanağını oluşturan 16.11.1999 tarihli protokolden kaynaklanan taraflar arasındaki daha önceki davalar Beyoğlu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2000/397 E. sayılı dosyasında birleşmiş, mahkemenin 13.05.2003 gün 2000/397 Esas-2003/196 Karar sayılı kararının temyiz incelemesi Yargıtay Yüksek 11. Hukuk Dairesi tarafından yapılmıştır. Bu durumda aynı protokolden kaynaklanan önceki davaların temyiz incelemesinin Yargıtay Yüksek 11. Hukuk Dairesi tarafından yapılmış olması ve temyiz incelemesine konu kararın ... Denizcilik İhtisas Mahkemesi tarafından verilmesi değerlendirildiğinde, temyiz incelemesini yapmakla Yargıtay Yüksek 11. Hukuk Dairesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. Ancak anılan Yüksek Daire tarafından da gönderme kararı verilmiş olduğundan, temyiz incelemesini yapmakla görevli Dairenin belirlenmesi için dosyanın Yargıtay Yüksek Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'na gönderilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz incelemesini yapacak dairenin belirlenmesi için dosyanın Yargıtay Yüksek Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'na GÖNDERİLMESİNE, 15.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5007, Karar No: 2022/6587, Tarih: 11.10.2022

**1. Hukuk Dairesi         2021/5007 E.  ,  2022/6587 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GAZİANTEP BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

İLK DERECE MAHKEMESİ : ARABAN ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tespit harici bırakılan taşınmazın tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin kararın, davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda; davalının istinaf başvurunun esastan reddine dair verilen karar, süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, Gaziantep ili, .... ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmalarında tespit harici bırakılan, 30 parsel numaralı taşınmazın bitişiğinde bulunan ve dava dilekçesine ekli krokide (A) harfi ile gösterilen yeri davacıların 1981 yılından sonra emek ve masraf sarf ederek tarıma elverişli hale getirdiğini ileri sürerek, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın davacılar adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar; cevap dilekçelerinde ve yargılama sırasında özetle, dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan tapulama harici alan olması nedeniyle zilyetlik ile iktisabının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlar, davalı Hazine vekili, taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

Araban Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.07.2018 tarihli 2018/61 E. 2018/216 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne; 08.05.2018 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 13.724,42 m2'lik kısmın fıstıklık vasfıyla davacılar adına eşit hisselerle tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. İstinaf Nedenleri

Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacının zilyetliğinin nizasız ve fasılasız 20 yıl sürmediğini, yasanın aradığı zilyetlik şartlarının oluşmadığını, dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olup tescil harici bırakıldığını, imar ihya ve zilyetlikle iktisap koşullarının tam olarak araştırılması gerektiğini, dava konusu taşınmazın kazanılmaya elverişli yerlerden olmadığını, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

3. Gerekçe ve Sonuç

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinin 16. Hukuk Dairesinin 10.09.2020 tarihli ve 2020/852 Esas 2020/686 Karar sayılı kararıyla, mera ve ormanla bir ilgisi bulunmayan ve herhangi bir imar planı kapsamında kalmayan dava konusu (A) harfiyle gösterilen 13.724,42 m2 yüzölçümündeki taşınmazın imar-ihyası tamamlandıktan sonra Antep fıstığı ağaçları dikilmek suretiyle 20 yılı aşkın bir süredir, davasız ve aralıksız olarak ve malik sıfatıyla zilyet olarak davacılar tarafından tasarruf edildiği, taşınmaz üzerinde 5-40 yaşları arasında Antep fıstığı ağaçlarının bulunduğu, dolayısıyla imar-ihya ve zilyetlikle taşınmaz iktisabına ilişkin yasal koşulların davacılar lehine gerçekleştiği, İlk Derece Mahkemesi tarafından usulüne uygun olarak keşif uygulamasının yapıldığı, alınan rapor ve beyanlar ile imar ihya ve zilyetlik durumlarının şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edildiği, alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı Hazinenin istinaf gerekçelerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Davalı Hazine vekili, yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf dilekçelerindeki taleplerini tekrar ile resen belirlenecek nedenlerle kabul kararının hükmen bozulmasını talep etmiştir.

3.Gerekçe

3.1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümlerinin tescili istemine ilişkindir.

Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde kadastro çalışmalarının 13/09/1955 tarihinde kesinleştiği, yapılan çalışmalarda taşınmazın taşlık-kayalık olması nedeniyle tespit harici bırakıldığı anlaşılmıştır.

3.2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu 14. maddesi “Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir.”

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi, ‘’Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir. ‘’

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi, ‘’Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir. ‘’

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun ve 17. maddesi, “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14 üncü maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde hazine adına tespit edilir.” Hükümlerini içermektedir.

3.3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere, Bölge Adliye Mahkemesinin kararında dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, (IV.3) paragrafta yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

V. SONUÇ

Açıklanan nedenlerle; davalı Hazine vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA, 492 sayılı Harçlar Kanunun değişik 13. maddesinin “j” bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına, 11/10/2022 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğu ile karar verildi.

- MUHALEFET ŞERHİ -

Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi gereğince açılmış zilyetlikten tescil davasıdır.

Mahkemece, davacı lehine hüküm kurulmuş, ne var ki yargılama giderleri ve bunlardan olan karar ve ilam harcının davacıdan alınmasına karar verilmiştir.

Yargılama giderleri taraflarca temyize getirilmemiştir.

Sayın çoğunluk ile aramızda oluşan uyuşmazlık; temyize getirilmemekle birlikte, resen nazara alınması gereken karar ve ilam harcının davacıdan alınıp alınamayacağı, buradan hareketle davacı tarafından peşin yatırılan harcın iadesinin mümkün olup olmadığı noktasında düğümlenmektedir.

Öncelikle çözümlenmesi gereken husus; temyiz konusu yapılmayan karar ve ilam harcının davacıdan alınıp alınamayacağı, yargılama giderlerinden kimin sorumlu olacağı hususudur. Bilindiği üzere, yargı harçları Harçlar Kanunu’nda düzenlenmiş, kamu düzeninden olması nedeniyle resen uygulanacağı kabul edilmiştir. Bu nedenle resen ele alınabileceği hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Harçlardan kimin sorumlu olacağına gelince, yargılama giderleri, usulü bir konu olmakla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda ayrıntısıyla düzenlenmiştir. Aynı Yasa'nın 323. maddesi harçları yargılama giderlerinden sayarken 326/1.maddesi de açıkça “Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.” demek suretiyle yargılama giderleri ve bunlardan olan yargı harçlarından kimin sorumlu olacağını tereddüte yer vermeyecek şekilde düzenlemiştir.

Türk Medeni Kanunu’nun 1. maddesi ise “Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır.

Türk Medeni Kanunu’nun 1. maddesi ise “Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır.

Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hakim, örf ve adet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.

Hakim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.” demek suretiyle, hakimin karar verirken hangi sıralamayı izleyeceği konusunda kural getirmiştir.

Tarafların yargı önünde eşitliği ilkesini düzenleyen Anayasanın 36. maddesi ise “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olaya geldiğimizde, zilyetlikten tescil davasında, davacı vatandaş, davalı ise Hazine ve Belediyedir. Davalının Hazine veya kamu kurumu olması, Anayasa ile teminat altına alınan “yargı önünde eşitlik ilkesi”nin bozulmasını, Hazine veya kamu kurumu lehine davranılmasını haklı kılmayacaktır. Zira genel ilke yukarıda da belirtildiği üzere yargılama giderlerinin davayı kaybedenden alınmasıdır. Prof. Dr. Baki Kuru da (Hukuk Muhakemeleri Usulü 6 baskı 5. cilt 5339. sayfada açıkladığı üzere) bu görüştedir.

Bilindiği üzere Hazine, Harçlar Kanununun 13/j maddesi ile yargı harçlarından muaf tutulmuştur. Davalı ... ise harçlardan muaf değildir. Böyle bir durumda, yani davalının haçtan muaf olması ve davanın da davacı lehine sonuçlanması halinde karar ve ilam harcı mutlaka alınacak mıdır? Alınacaksa kimden alınmalıdır? Yasa koyucu tereddüte yer vermeyecek şekilde yargılama giderlerinden kimin sorumlu olduğunu düzenlemiştir. Yine yasa koyucu genel ilke gereğince yargılama giderlerinden sorumlu olan tarafı harçtan muaf tutmuş ise, bu husus harcın diğer taraftan alınacağı şeklinde yorumlanamaz. Ancak bakiye karar ve ilam harcının davalıdan hiç alınmayacağı gibi, davacı tarafından peşin yatırılan karar ve ilam harcının da iade edileceği şeklinde yorumlanıp uygulanmalıdır. Nitekim yine Hazinenin davalı olduğu tapu iptal – tescil davalarında da uygulama bu şekildedir. Hazine aleyhine açılan tapu iptal – tescil davasında Hazinenin harçtan muaf olması gerekçesiyle karar ve ilam harcı alınmazken (doğrusu budur) yalnız tescil davasında harçtan davacının sorumlu tutulmasının hiçbir yasal dayanağı yoktur. Yasa koyucu dileseydi Kadastro Kanunu 36/A maddesinde olduğu gibi, bu hususta da genel uygulamadan ayrıldığını belirterek, bir düzenleme yapabilirdi.

Sayın çoğunluğun görüşünün dayanağını yerleşmiş Yargıtay içtihatları oluşturmaktadır. Gerçekten de kabul etmek gerekir ki Yargıtay uzun yıllar tescil davalarında yargılama giderlerini davacı üzerinde bırakmış, bunlardan olan yargı harçlarını da davacıya yüklemiştir. Ne var ki, hiçbir Yargıtay kararında yasal bir dayanak gösterilmemiş, davalının “ yasal hasım” olması gerekçe yapılmıştır. Yukarıda da belirtildiği üzere bir olaya hukukun uygulanmasında yargı kararları en son sırada gelmektedir.

Çözümlenmesi gereken bir başka husus ise “yasal hasım”ın ne olduğu ve yasal hasım olunmasının davalıya nasıl bir üstünlük sağladığı konularıdır. Yine bilindiği üzere, bazen gerçekte hasım olmamasına rağmen özellikle mahkemelerin kararlarının denetime açılabilmesi, birileri tarafından kanun yoluna getirilebilmesi için Hazinenin taraf gösterilmesi veya temsilcisi bulunmayan mal varlığına kayyım atanması ve davanın kayyım huzurunda görülerek bu mahsurların ortadan kaldırılması yoluna gidilmiştir. Ne var ki böyle de olsa davada, davalı olarak yer almışsa, sıfatı ne olursa olsun artık davalıdır. Hal böyle olunca da her açıdan yargı önünde eşitlik ilkesi gereğince davalının davacıdan, Hazinenin de vatandaştan bir üstünlüğü yoktur. Sayın çoğunluk gibi düşünen hukukçular, davacının davasının kabulü halinde, davalının yasal hasım olması nedeniyle yargılama giderlerini davacı üzerinde bırakırken, davanın reddi halinde de davalı yasal hasım lehine vekalet ücreti başta olmak üzere yargılama giderlerine hükmederek açıkça “yargı önünde eşitlik” ilkesini ihlal etmektedirler.

TM'nın 713/3. maddesinde tescil davasının Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapu maliki gözüken kişinin mirasçılarına karşı açılacağı belirtilmiştir. Yargıtay uygulamalarında taşınmaz tapusuz ise dava, tescil davası, tapulu ise tapu iptal tescil davası olarak nitelendirilmekte, tapu iptal tescil davalarında yargılama giderleri yasaya uygun olarak haksız çıkan taraftan alınırken tescil davasında davacı üzerinde bırakılmaktadır. Aynı yasa maddesinin aynı fıkrasında düzenlenen davalılar arasında yargılama giderleri açısından ayrı uygulama yapılması da doğru değildir. Davalının kim olacağının yasada gösterilmiş olması, bu davalının yargılama giderlerinden muaf olacağı şeklinde yorumlanamaz.

Yine sayın çoğunluk ve onlar gibi düşünen hukukçular “tescil davalarında davacı zaten karşılıksız olarak taşınmaz edinmekte, hiç olmazsa yargılama giderlerini ödesinler” tarzında bir yaklaşımla gerekçe oluşturmaktadırlar. Eğer mahkeme davacının taşınmazı hak etmediğini düşünüyorsa hiç şüphesiz davayı reddetmelidir. Hem davayı kabul edip, hem de yargılama giderlerini davacı üzerinde bırakmak apaçık bir çelişkidir ve yasaya açıkça aykırıdır.

Yine sayın çoğunluk ve onlar gibi düşünen hukukçular “tescil davalarında davacı zaten karşılıksız olarak taşınmaz edinmekte, hiç olmazsa yargılama giderlerini ödesinler” tarzında bir yaklaşımla gerekçe oluşturmaktadırlar. Eğer mahkeme davacının taşınmazı hak etmediğini düşünüyorsa hiç şüphesiz davayı reddetmelidir. Hem davayı kabul edip, hem de yargılama giderlerini davacı üzerinde bırakmak apaçık bir çelişkidir ve yasaya açıkça aykırıdır.

Sayın çoğunluğun kendi içinde düştüğü bir başka çelişki ise; sayın çoğunluk, davalının yasal hasım olması nedeniyle yargılama giderleri ve bunlardan olan harcın İlk Derece Mahkemesince davacıdan alınmasının doğru olduğunu düşündüğüne göre, davalı hazine tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, istinaf talebi reddedildiğinde de davacıdan istinaf ret harcının, bunun devamında da yine Hazinenin temyiz başvurusu reddedilerek kararın onanması halinde de davacıdan onama harcının alınmasına karar vermelidir. Zira davalı Hazine yasal hasımdır ve davalı harçtan muaftır, o halde davalıdan alınamayan yargı harçları davacıdan alınmalıdır. Böyle bir uygulamayı ve düşünce tarzını kabul etmek mümkün değildir. Ayrıca yargılama giderleri bir bütündür. Davanın açılmasından kesinleşmesine kadar aynı yasal düzenlemelere tabidir. İlk Derece Mahkemesinde alınmayan yargılama gideri aynı gerekçeyle istinaf ve temyiz kanun yollarında da alınmamalı veya alınmalıdır. Bir dava ilk derece mahkemesinde hangi hükümlere tabiyse kanun yollarında da aynı hükme tabidir.

Açıklanan bu nedenlerle, davanın kabul edilmiş olduğu gözetilerek, tarafların temyiz sebepleri de nazara alınmak suretiyle davalı Hazinenin harçlardan muaf olması, harcın davacıdan alınmasının doğru olmaması ve bu yanlışlığın düzeltilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmemesi nedeniyle, İlk Derece Mahkemesinin kararının hüküm fıkrasından harcın davacıdan alınmasına ilişkin kısmın çıkarılarak yerine, davalı Hazine harçtan muaf olduğundan davacının yatırdığı peşin harcın kendisine iadesine cümlesi yazılmak suretiyle hükmün düzeltilerek onanması düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun onama görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/733, Karar No: 2014/4418, Tarih: 06.06.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/733 E.  ,  2014/4418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 8. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/10/2013

NUMARASI : 2013/620-2013/693

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hüküm süresi içinde şikayetçi vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmiştir.

Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, müflis şirketin dava dışı ....Bank A.Ş.'den kredi kullandığını ve kredinin teminatı olarak da müflise ait iki ayrı taşınmaz üzerine 1.000.000 TL'lik ipotek konulduğunu,... Bank A.Ş'nin müflis aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığını ve daha sonra da alacağı tüm teminatları ile bilikte dava dışı Varlık Yönetim A.Ş'ye temlik ettiğini, müvekkilinin ise iflas tarihi itibariyle 4.750.862,32 TL olan takip doyasındaki alacağı tüm teminatları ile birlikte Varlık Yönetim A.Ş'den temlik aldığını ve alacağın kayıt ve kabulü için şikayet olunan iflas idaresine başvurduğunu, ancak şikayet olunan iflas idaresinin alacağın 1.000.000,00 TL'lik kısmını kabul ederek 4. sıraya kaydettiğini, bakiye kısmı ise reddettiğini, reddedilen kısım için ayrıca kayıt kabul davası açıldığını, oysa müvekkilinin alacağı rehinle temin edildiğinden tamamının rüçhanlı olduğunu, buna göre alacağın sadece 1.000.000,00 TL'sinin kabul edilmesi ve kabul edilen bu miktarın da 4. sıraya kaydedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, alacağının rüçhanlı alacak olarak kabulünü ve sıra cetvelinin düzeltilmesini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan iflas idaresi memuru Av. N. T.., şikayete Asliye Ticaret Mahkemesi'nde bakılması gerektiğini, İcra Mahkemesi'nin görevsiz olduğunu savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; şikayetin yasal süresi içinde yapılmış olduğu, şikayetteki talep içeriğine göre talebin şikayet değil genel hükümlere dayalı sıra cetveline itiraz olarak görülmesi gerektiği gerekçesiyle, şikayete konu talep hakkında mahkemece karar verilmesine yer olmadığına, şikayet dilekçesinin bu nedenle reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

1) Şikayet, iflas sıra cetvelinde şikayetçi alacaklının kendi sırasına ilişkindir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

1) Şikayet, iflas sıra cetvelinde şikayetçi alacaklının kendi sırasına ilişkindir.

İflas idaresinin, sıra cetvelini düzenlerken uyması gereken iflas hukuku kurallarına aykırı hareket ettiği veya yaptığı bir işlemin hadiseye uygun olmadığı iddia edilirse, bu halde sıra cetveline karşı şikayet yoluna başvurulur (İİK'nın m.227; m.16). Şikayet sebeplerinden en önemlisi, bir alacaklının kendisine verilen sıraya itiraz etmesidir (m. 235, IV). Buna göre, alacağı sıra cetveline kabul edilen bir alacaklı, alacağının esas ve miktarına değil de, yalnız alacağına verilen sıraya itiraz ediyorsa, bunu şikayet yolu ile icra mahkemesine bildirir. Diğer şikayet sebeplerine örnek olarak; sıra cetvelinin açık olmaması, bu husustaki kanun hükümlerine (İİK'nın m.233-234) uyulmamış olması, sıra cetvelinin ilan edilmemiş olması, masaya yazdırılmış olan bir alacağın unutulmuş olması, masa alacaklarının da sıra cetvelinde gösterilmiş olması, reddedilen bir alacağın neden dolayı reddedildiğinin, yani red sebeplerinin gösterilmemiş olması gösterilebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, El Kitabı, 2. Baskı, 2013, Ankara, sh 1329)

Somut olayda, şikayetçi tarafça iflas idaresince kabul edilen alacağın 1.000.000 TL'lik kısmının rüçhanlı olmasına rağmen 4. sıraya kaydedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek alacağının sırası şikayet edilmiştir. Bir alacaklı, kendi sırasına veya iflâs hukuku kurallarının yanlış uygulandığına (şikayet) değil, kendi alacağı hakkında verilen ve nedenleri gösterilerek verilen red veya kısmen kabul kararının esasına (kayıt ve kabul davası açarak) veya bir başka alacaklının alacağına veya onun sırasına (kayıt terkin davası açarak) itiraz ediyorsa ticaret mahkemesine dava açmalıdır. İİK'nın 233. maddesine göre sıra cetvelinde, kabul edilmeyen alacaklar red sebepleri ile birlikte gösterilir. İİK'nın 235/1. maddesi uyarınca iflas sıra cetveline yönelik itirazlar (kayıt kabul ve kayıt terkin davaları) kural olarak genel mahkemelerde (Asliye Ticaret Mahkemesinde) görülür. Şikayetçi sadece kendi sırasına yönelik itirazlarını, husumet iflas idaresine yöneltilerek İİK'nın 235/son maddeleri uyarınca icra mahkemesinde ileri sürmelidir. Bu durumda mahkemece, alacağın esası ile ilgili bir ihtilaf bulunmadığı, diğer anlatımla kayıt kabul isteminde bulunulmadığı, şikayetin sıra cetveline yönelik ve görevli mahkemenin İcra Mahkemesi olduğu gözetilerek, ilgili tarafların delilleri değerlendirildikten sonra şikayetin esası ile ilgili karar verilmesi gerekirken, yazılı şeklide yanılgılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2) Kabule göre de; mahkemece hükmün gerekçe kısmında, davanın genel hükümlere dayalı sıra cetveline itiraz davası olduğu kabul edildiğine göre, Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle HMK'nın 114/1-c, 115/2. maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, talep hakkında karar verilmesine yer olmadığından şikayet dilekçesinin reddine karar verilmesi doğru olamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, şikayetçi yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.