muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/188, Karar No: 2022/1886, Tarih: 27.12.2022

Özel Dairenin İkinci Bozma Kararı:

15. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili, müdahil davacılar Hazine ve Orman İdaresi vekilleri ve davalı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

16. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 31.01.2012 tarihli ve 2011/16096 E., 2012/597 K. sayılı kararı ile; ‘’...Bir kısım davacılar vekili Avukat ... tarafından dosyaya eklenmek üzere sunulan belgeler arasında yer alan ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.10.2010 gün ve 2010/1028-926 sayılı veraset ilamından, davacılardan ... ... ...'nin, 14.10.2010 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak geride eşi ... kızı 1941 doğumlu ... ile çocukları ... ve Hande Ünal'ın kaldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, ... ...Şereflinin adı geçen mirasçıları davadan ve duruşma gününden haberdar edilmeden yargılama sona erdirilerek karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.11.2011 gün ve 2011/11-554 -2011/684 sayılı kararında da değinildiği gibi, ... ...Şereflinin öldüğü tarihte yürürlükte bulunan 1086 sayılı H.Y.U.Y'nın 73. (6100 sayılı HMK’nun 27.) maddesinde yasanın gösterdiği istisnalar dışında hakimin tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için yasaya uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremeyeceği öngörülmüştür. Mahkemece davacı ... ... ...'nin ölümüyle, mirasçıları davadan ve duruşma gününden haberdar edilip, kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe hüküm verilmesi mümkün değildir. Aksi halde iddia ve savunma hakkı kısıtlanmış sayılır.

…

Açıklanan hususlar gözetilerek, davacılardan ... ... ...'nin yargılama sırasında öldüğü anlaşıldığından, dava dilekçesi ve duruşma gününün adı geçenin tüm mirasçılarına yöntemince tebliğe edilerek, davacı sıfatıyla davayı takip etmeleri için kendilerine olanak tanınması ve bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması gerekirken, yargılamaya devamla işin esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.’’ gerekçesiyle ve bozma nedenine göre diğer yönlerin bu aşamada incelenmesine yer olmadığı belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin Üçüncü Kararı:

17. ... Kadastro Mahkemesinin 20.02.2013 tarihli ve 2012/50 E., 2013/67 K. sayılı kararı ile; bozma ilamına uyularak ve ... ... ... mirasçıları davaya dahil edilerek yapılan yargılama neticesinde aynı gerekçe ile ilk hükümdeki gibi karar verilmiştir.

Özel Dairenin İkinci Bozma Kararı:

18. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili, müdahil davacılar Hazine ve Orman İdaresi vekilleri ve davalı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Özel Dairenin İkinci Bozma Kararı:

18. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili, müdahil davacılar Hazine ve Orman İdaresi vekilleri ve davalı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

19. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 24.12.2013 tarihli ve 2013/8979 E., 2013/12154 K. sayılı kararı ile; ‘’…Orman Yönetimi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi sonucunda; Orman Yönetimi vekilince 26.11.1999 tarihli dilekçesi ile, 420, 295 ve 357 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin olarak davalı yanında harcını yatırmak suretiyle fer'i müdahil olarak katılma isteminde bulunulmuş, daha sonra 22.04.2003 tarihli dilekçesi ile de, dava konusu 420 parsel sayılı taşınmazın dört tarafının orman olduğundan, bu parsele ilişkin olarak harcını yatırdıkları fer'i müdahale dilekçesinin, asli katılma istemi olarak kabulünü istemiştir.

Mahkemece, 420 parsel sayılı taşınmazın orman içi açıklık niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle orman olarak tesciline ilişkin verilen 24.05.2007 gün ve 1991/358-133 sayılı hüküm, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi tarafından 25.09.2008 gün ve 2008/9645-11917 sayılı karar ile onandığına ve karar düzeltme istemi de 26.06.2009 gün ve 2009/9767-10840 sayılı kararı ile reddedilerek kesinleşmiş olduğuna, Orman Yönetiminin dava konusu 289, 295, 308, 357 ve 427 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin usûlüne uygun aslî müdahil sıfatı ile bir katılımı veya açılmış bir davasının bulunmadığı, fer'i müdahil olarak davalı yanında katıldıkları 295 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak da davalı gerçek kişinin temyizinin bulunmadığı, fer'i müdahilin tek başına hükmü temyiz etmesinin mümkün olmadığından temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Davalılar vekilinin 357 sayılı parsele ilişkin temyiz itirazları ile, dava konusu taşınmazın eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarına göre orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığından temyiz itirazları yerinde değildir.

Hazine vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi sonucunda; Hazine tarafından dava konusu taşınmazların orman içi açıklık niteliğinde olduğu iddiasıyla tesbitlerinin iptalinin talep edildiği ve mahkemece diğer davacıların davasının reddine şeklinde hüküm kurulmak suretiyle Hazine tarafından asli müdahale suretiyle açılan dava hakkında da karar verildiğinin anlaşıldığı, çekişmeli 289, 295 ve 308 parsel sayılı taşınmazların eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile kesinleşen orman kadastrosuna göre orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığından bu parsellere ilişkin temyiz itirazlarının yerinde değildir.

Çekişmeli 357 parsel sayılı taşınmaza yönelik ise, eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarında orman sayılan yerlerden olduğu, her ne kadar orman kadastrosu dışında bırakılmış ise de, 6831 sayılı Kanunun 7. maddesi ve 20.11.2012 tarih 28473 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliğinin 16. maddesi uyarınca sınırlandırma sırasında orman olduğu halde orman sınırları dışında kalmış ormanların kadastrosunun yeniden yapılabileceğinden bu parsele yönelik Hazinenin davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davacılar ... ... ... mirasçıları ve arkadaşları vekili ve davalılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince; mahkemece, bozma kararına uyulmasına rağmen gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki; Daire bozma kararında çekişmeli 289, 295 ve 308 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin olarak çiftlik tapu kaydına dayanan davacıların delillerinin ve tapu kayıtlarının usulünce taşınmazlara uygulanması, 3402 sayılı Kanunun 20/C maddesine göre tapu kayıtlarının kapsamının belirlenmesi, yerel bilirkişi ve tarafların göstereceği tanıklar aracılığıyla ve resmî belgelere göre zilyetlik araştırması yapılması, zilyetliğin Türk Medenî Kanununun yürürlüğünden en az 10 yıl öncesine dayanıp dayanmadığı, zilyetliğin asli zilyetlip olup olmadığının araştırılması gereğine değinildiği halde mahkemece bozma kararının gerekleri tam olarak yerine getirilmeden hüküm kurulmuştur. Bozma kararına uyulmakla, yararına bozulan taraf yönünden usûlü müktesep hak oluşmaktadır.

Bu nedenle, mahkemece; hükmüne uyulan bozma kararında belirtilen şekilde, davacılar ... ... ... mirasçıları ve arkadaşlarının dayandığı tapu kaydı ve delilleri çekişmeli taşınmazlara uygulanmalı, 3402 sayılı Kanunun 20/C maddesi uyarınca kapsamı belirlenmeli, çekişmeli 289, 295, 308 ve 357 parsel sayılı taşınmazların, dayanılan çiftlik tapu kayıtları kapsamında kalması halinde, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyl taşınmaz edinme iddiasında bulunan davalı ile çiftlik tapu kaydına tutunan tarafların tanıkları ve yerel bilirkişiler taşınmazlar başında dinlenip, zilyetliğin nasıl ve ne zaman başladığı; kaç yıl süre ile ne şekilde devam ettiği, zilyetliğin kiracı ya da malik sıfatıyla olup olmadığı, tapu kayıtları kapsamında kalan bölümlerinde, Türk Medenî Kanunun yürürlüğünden en az 10 yıl öncesine dayanan zilyetlik varsa, zilyetliğin başlangıcının ne şekilde hatırlandığı veya kendilerine bu bilgilerin ne şekilde aktarıldığı sorulup, somut olaylara dayalı yeterli ve kesin yanıtlar alınarak, birbirinin tekrarı niteliğindeki soyut sözlerle yetinilmesi, yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritası ile daha sonraki yıllarda düzenlenen tüm hava fotoğrafı ve haritalar özel stereoskop aletleriyle incelenip dava konusu taşınmazların bu belgelerle ne olarak göründüğü, özellikle kullanılan tarım arazisi olarak görünüp görünmediği belirlenerek bilirkişi ve tanık beyanlarının doğruluğu denetlenmesi, hava fotoğraflarının düzenlendiği tarihlerde tarım arazisi olarak kullanılmayan yerlerle ilgili bilirkişi ve tanık sözlerine değer verilemeyeceği nazara alınması, yukarıda sayılan deliller ve diğer deliller ile özellikle Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/333 E., 1994/51 K. ve Asliye Hukuk Mahkemesinin 1960/104 E. 1961/25 K. sayılı kararları ile 1189/103 Esas sayılı dava dosyası krokilerinin yerine uygulanmalı, çiftlik ve tapu sahipleri tarafından sunulan kiralamaya ilişkin 1940 yılından sonra noterde düzenlenen taahüt senetleri kendilerine okunarak, bu belgelerde söz edilen kişi ve taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazların ve taşınmazlara zilyet olanın ilgisinin olup olmadığı hususundaki bilgileri sorulması, bu deliller karşısında bazı dosyalarda davacı, bazılarında davalı durumunda olan köylülerin zilyetliğinin asli zilyetlik olup olmadığı değerlendirilmesi, Türkiye genelinde 1936-1937 yıllarında arazi ve bina vergi yazımı yapıldığından ... Köyünde bu yıllarda vergiye kayıt edilen arazi ya da bina olup olmadığı Özel İdare Müdürlüğünden sorularak varsa getirtilip yerine uygulanması, bu köyde, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanan gerçek kişiler, bunların bayii ya da murislerinin, o yıllara ait hiç vergi kaydı yoksa bunun nedeni araştırılması, 1926 yılından önce asli zilyet olan kişilerin 1936-1938 yıllarında sahip oldukları yerleri vergiye kayıt ettirmemiş olmalarının hayatın olağan akışına uygun olup olmadığı, köylülerin vergi kayıtları olmayıp, çiftlik sahiplerinin vergi kayıtları olması halinde bu durumun köylülerin ..

... Köyü arazilerine o yıllarda aslî zilyet olmadıklarının karinesi sayılıp sayılmayacağı tartışılıp değerlendirilmeli, çekişmeli 308 parsele ilişkin olarak tesbite dayanak alınan Ekim 1975 tarih ve 25 sıra sayılı tapu kaydı ve dayanağı Asliye Hukuk Mahkemesinin 1975/73-98 sayılı dava dosyası ve tescil krokisi taşınmazlara uygulanmalı, bu tapu kaydının mükerrer tapu kaydı niteliğinde olup olmadığı değerlendirilmeli,

Çekişmeli 289, 295 ve 308 parsel sayılı taşınmazların, dayanılan çiftlik tapu kayıtları kapsamı dışında kalması halinde ise, 3402 sayılı Kanunun 14, 17 ve 18. maddeleri uyarınca kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğinin davalı yararına oluştuğundan çekişmeli taşınmazların davalı adına tesciline karar verilmelidir’’ gerekçesiyle Hazine ve Orman İdaresinin dava konusu 289, 295 ve 308 sayılı parsellere, davacılar ... ve arkadaşlarının dava konusu 357 sayılı parsele ilişkin temyiz itirazlarının reddine, Hazine vekilinin dava konusu 357 sayılı parsele ve davacılar ... ve arkadaşlarının dava konusu 289, 295 ve 308 sayılı parsellere yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

20. ... Kadastro Mahkemesinin 15.06.2016 tarihli ve 2015/32 E., 2016/39 K. sayılı kararı ile; davacılar ... ve arkadaşlarının 289, 295 ve 308 parsel sayılı taşınmazlara yönelik davaları yönünden önceki gerekçeyle direnilmesine, davacılar ... ve arkadaşlarının davalarının reddine dair mahkemece verilen hüküm ile müdahil davacılar ... ve ...'ın davalarının görev yönünden reddine ilişkin hüküm kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, bozma ilamında müdahil davacı Hazine vekilinin 289, 295 ve 308 sayılı parsellere, davacılar ... ve arkadaşları vekilinin 357 sayılı parsele ilişkin temyiz itirazlarının yerinde olmadığından reddine karar verildiği ve aleyhlerine verilen hükmün kesinleştiği, bu nedenle müdahil davacı Hazine'nin 289, 295 ve 308 sayılı parsellere yönelik, davacı ... ve arkadaşlarının 357 sayılı parsele yönelik davaları yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, 420 sayılı parsele yönelik daha önce verilen hükmün onanarak kesinleştiği gerekçesiyle anılan taşınmaz yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu 357 sayılı parsel yönünden Hazine’nin temyiz itirazlarının kabulüne yönelik bozma ilamına uyulmasına, anılan taşınmazın davalı adına tarla vasfıyla tespit gördüğü, 357 parsel sayılı taşınmazın bulunduğu sahada kadastro tespit tarihinden önce seri bazda yapılıp ilan edilen ve 1967 tarihinde kesinleşen orman tahdidi olduğu, yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporlarına göre anılan taşınmazın orman sınırlaması dışında kaldığı, ancak 1959 ve 1996 tarihli memleket haritası, amenajman planı ve 1939 tarihli hava fotoğrafında orman sayılan yerlerden olduğunun sabit olduğu, her ne kadar orman kadastrosu dışında bırakılmış ise de 6831 sayılı Kanunun 7. maddesi ve 20.11.2012 tarih 28473 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliğinin 16. maddesi uyarınca sınırlandırma sırasında orman olduğu hâlde orman sınırları dışında kalmış ormanların kadastrosunun yeniden yapılabileceği, bu nedenle bu parsele yönelik Hazine’nin davasının kabulüne karar verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

21. Direnme kararı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili ile müdahil davacılar Hazine ve Orman İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

21. Direnme kararı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili ile müdahil davacılar Hazine ve Orman İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

22. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacıların (... ailesi) tutunduğu tapu kayıtlarının hukuken geçerli kayıtlar olup olmadığı, davalı ... zilyetliğinin 1858 tarihli Arazi Kanunnamesi’nin 20 ve 78. maddeleri gereğince tapu kaydının hukukî kıymetini kaybettirecek nitelikte bulunup bulunmadığı, davacıların tutunduğu tapu kayıtlarına kapsam tayini gerekip gerekmediği, dava konusu taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı ve taşınmazların niteliğinden kaynaklı olarak zilyetlik yoluyla iktisabını engelleyen bir durumun bulunup bulunmadığı, sonucuna göre de, mahkemece tapu kayıtlarına kapsam tayini yönünden bozma ilamında belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmasının gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

A- Dava Konusu 289, 295 ve 308 Parsel Sayılı Taşınmazlar Yönünden:

23. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; ... ili ... ilçesi ... köyü ... mevkiinde kain 289 ve 295 parsel sayılı taşınmazların 1988 yılında yapılan kadastro çalışması neticesinde, senetsizden, sırasıyla 674,12 m2’lik tarla ve 1312,56 m2’lik bağ niteliğinde, ... oğlu ...’in ceddinden intikalen ve taksimen zilyetliğinde olduğu saptanarak ... adına; aynı mevkide kain 308 parsel sayılı taşınmazın ise aynı yıl yapılan kadastro çalışması neticesinde, 5757,10 m2’lik tarla niteliğiyle, 15.10.1975 tarih ve 25 sıra numaralı tapu kaydı (6784 m2’lik tarla) uygulanmak suretiyle ... adına tespitlerinin yapıldığı, 15.10.1975 tarih ve 25 sıra numaralı tapu kaydının ... tarafından açılan kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tescil davası neticesinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.06.1975 tarihli ve 1975/73 E., 1975/98 K. sayılı ilamı ile oluştuğu anlaşılmaktadır.

24. Davacılar ... ve arkadaşlarının, ... Valide Sultan Vakfı’na ait olan Mart 1290/Safer 1291 tarih, 18 numaralı (4000 dönüm), 19 numaralı (3000 dönüm) ve 20 numaralı (7000 dönüm) maliki ... adına kayıtlı çiftlik tapu kayıtlarına dayandıkları, anılan tapu kayıtlarının ... (...) kızı ...’a intikal ederek Ağustos 1326 tarih 2, 3 ve 4 numaralı tapulara gittiği, ...’ın da çocukları ..., ..., ... ve ...’e ölünceye dek bakıp gözetmeleri karşılığında verdiği ve Eylül 1340 tarih 3, 4 ve 5 numaralı kayıtların oluştuğu, bu kayıtların da 7.2.1962 tarih 1, 4 ve 5 numaralı tapulara tedavül gördüğü; 18 numaralı kök tapu kaydının 23.05.1969 tarih 10 ve 11 numaralı tapulara, oradan da 21.07.1969 tarih 63 ve 64 numaralı tapulara gittiği, bu kayıtların da ... köyü 1 ilâ 169 numaralı parsellere revizyon gördüğü; 19 numaralı kök tapu kaydının revizyon görmediği; 20 numaralı kök tapu kaydının ise ... köyü 373 ilâ 633 numaralı parsellere revizyon gördüğünün belirtildiği, ancak tespitlere itiraz edildiği; tapu kayıtlarının ... Çiftliğine ait ... köyü 1 ilâ 169 sayılı parsellere revizyon gören sınırlarının; D: Mezar Gediği, B: Dikili Taş, K: ..., G: ... Beli ve bu yerden müfrez çiftlik; ...-... Çiftliğine ait Şubat 1962 tarih 1 sıra numarada 639 hektar 5240 m2 yüzölçümündeki (7000 dönüm) kadastro sırasında ... köyü 373 ilâ 633 sayılı parsellere revizyon gören sınırları; D: ... ve Balan Dağı, B: Taşbük ve ..., K: Çilecik Gediği, G: Gökbel ve Karadağ ve Mezar Gediği ile çevrili olan ve ... (...) Çiftliğine ait Şubat 1962 tarih 4 sıra numarada 275 hektar 7907 m2 (3000 dönüm) yüzölçümündeki ve kadastro sırasında hiç bir parsele revizyon görmeyen sınırları; D: Mezar Gediği, B: İnbükü ve Dikilitaş K. ..., G: ... Beli sınırlı kayıtlar olduğu ve bu kayıtların doğru temele dayanan, intikalleri düzenli yapılan tapu kaydı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

25. Öncelikle, davacı ... ve arkadaşlarının dayandığı tapu kayıtları; hudutların arazinin tamamının etrafını kapatır şekilde çevrelememesi, bazı hudutların nokta hudutlar olması, hudutların birbiri ile düz hatlarla birleştirilmesi suretiyle meydana gelen geometrik şekil içerisinde kullanılmayan ve kullanılması mümkün olmayan deniz, dağ, dere, orman, ırmak, tepe gibi yerlerin bulunması, diğer bir anlatımla 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20/C maddesine göre sınırların değişebilir ve genişletilmeye elverişli olması nedeniyle dayanılan kayıtlar sabit hudutlu tapu kayıtları olmadığından hudutları ile değil, miktarı ile geçerli olan tapu kayıtlarıdır.

26. Diğer yandan, davacı tapu maliklerinin (... ailesi) dayandığı Mart 1290/Safer 1291 tarih 18, 19 ve 20 numaralı kök tapu kayıtları kapsamındaki taşınmazların ... Kadastro Mahkemesinin 1996/11 Esas, 2001/16 Karar sayılı dosyasına sunulan 08.03.2000 tarihli ..., ... ve ... tarafından düzenlenen raporda belirtildiği gibi, gayrisahih (tahsisat kabilinden, irsadi ) vakıf taşınmazı olarak ... Valide Sultan Vakfına ait olan ve geliri vakfedilen mirî araziler olduğu ve bu hususun aynı tapu kayıtlarına dayalı olarak açılan ve Yargıtay’dan geçerek kesinleşen bir çok dava sonucunda saptandığı da açıktır.

27. Mirî arazilerde uygulanan 1274 tarihli (1858) Arazi Kanunnamesi’nin 20. ve 78. maddesinin yürürlükte olduğu da tartışmasızdır. Dava konusu edilen taşınmazda/taşınmazlarda da koşulları varsa bu hükümler uygulanacaktır. Arazi Kanunnamesi’nin 20. maddesinin uygulanmasında öncelikle dava konusu taşınmazın zilyet edilebilir nitelikte bir taşınmaz olması gerekir. Diğer iktisap şartları da şöyle sıralanmaktadır:

1) Davacının kesintisiz 10 yıl boyunca araziye malik sıfatıyla zilyet olması

2) Davacının süre boyunca küçük veya gayri mümeyyiz olmaması

3) Davacının araziye kaba güçle el koymuş olmaması

4)Arazinin ulaşması çok uzun sürecek uzak bir yerde olmaması (Sahibinin yaşadığı yer açısından)

5)Davacının araziyi geçerli bir sebep olmaksızın ele geçirip kullandığını süre içinde ikrar ve itiraf etmiş olmaması.

Şu hâlde, 10 yıl boyunca malik sıfatıyla zilyet olma, Arazi Kanunnamesi’nin 20. maddesine göre hak kazanmanın temel şartıdır. 20. maddenin aradığı maddi vakıaların ve kanuni şartların Medeni Kanun’un yürürlük tarihi olan 04.10.1926 tarihine dek tamamlanmış olması gereklidir. Buna göre, mirî arazi niteliğindeki tapulu taşınmaz zilyedi tarafından malik sıfatıyla 04.10.1926 tarihinde yürürlüğe giren Medeni Kanun’dan geriye doğru yani en az 1916 yılından 1926 yılına kadar kullanılıyorsa ve anılan maddedeki diğer koşulların da gerçekleşmesi hâlinde zilyet lehine tescil kararı verilebilecektir. Bunun yanı sıra edinim koşullarının oluşup oluşmadığının, her parsel yönünden ayrı ayrı irdelenmesi, parsel bazında tapu kaydının hukukî kıymetini koruyup korumadığının değerlendirilmesi gerekir. Tapu kaydının dava konusu edilen bir taşınmaz yönünden Arazi Kanunnamesi’nde belirtilen hükümler gözetilerek hukukî kıymetini yitirmiş olması, o tapu kaydının tamamen hukukî kıymetini yitirdiği anlamına gelmeyip, sadece dava konusu edilen ilgili taşınmaz yönünden hukukî kıymetini kaybettiğini göstermektedir. Başka bir taşınmaz yönünden aynı tapu kaydı, Arazi Kanunnamesi’ndeki koşullar oluşmamışsa hukukî kıymetini koruyacaktır.

28. Mahkemece dikkate alınması gereken husus, dava konusu edilen taşınmaz kadim tarım arazisi ise zilyedi lehine 1274 tarihli (1858) Arazi Kanunnamesi’nin 20.maddesinde düzenlenen koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasıdır. Taşınmaz kadim tarım arazisi olmayıp, hâli arazi gibi zilyet edilmesi olanaklı bir yer değilse, en az 1916-1926 yılları arası 10 yıl zilyet olma koşulu gerçekleşmiş olmayacağından ve tapu hukukî kıymetini kaybetmeyeceğinden tapu kaydının kapsamının belirlenmesi ve hak sahibi olacak kişinin belirlenen bu kapsamdaki yeri kullanıyor olması gerekir.

29. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; 08.01.2003 tarihinde yapılan keşif sırasında dinlenen 1924 ve 1932 doğumlu davalı tanıkları beyanında, dava konusu taşınmazların öncesinde ...’ın babası ... ...’e ait olduğunu, ...’a da atalarından kaldığını, uzun yıllar ...’ın taşınmazları tarım amacıyla kullandığını ifade etmişlerdir.

30. Bozma kararı sonrası 04.02.2011 tarihinde yapılan keşifte ise; 1934 doğumlu mahalli bilirkişi, dava konusu taşınmazların ... tarafından kullanıldığını, ...’a bu yerlerin ikinci dünya savaşı yıllarında ölen babası ...’tan kaldığını, ...’a kimden kaldığını bilmediğini, taşınmazların kendisini bildi bileli tarla olarak ekilip biçildiğini, davacılar ... ... ... ve arkadaşlarını şahsen tanımadığını, 1990’lı yıllarda köyde kadastro çalışması bitirildiğinde bu şahısların davalar açtığını, şimdiye kadar kazandıkları bir dava duymadığını, bu kişilerin köyde bir yerleri olması hâlinde mutlaka bilineceğini, kullandıkları bir yer olmadığını, bu kişilerden satın alınan ya da kamulaştırılan bir yer de bulunmadığını beyan etmiştir. 1941 doğumlu davalı tanıkları da dava konusu taşınmazların evveliyatı ile ilgili mahalli bilirkişi ile aynı yönde beyanda bulunmuşlardır. Keşif sırasında mahkeme tarafından yapılan gözlemde; dava konusu taşınmazların tamamı zirai amaçla kullanılan ve toprağı derin bir düzlük içerisinde yer aldıkları, 308 sayılı parselin içinde tek katlı prefabrik bir evin olduğu, muhtelif meyve ağaçlarının bulunduğu, 289 ve 295 sayılı parsellerin çevre araziler ile birlikte bağ olarak kullanıldığı tespit edilmiştir.