muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3338, Karar No: 2018/13143, Tarih: 18.06.2018

Davalı ... Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili; davanın iş ortaklığına yöneltilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapım konusu tesislerin (inşaatın) sahibi konumundaki ... ile davalı şirketler arasındaki asil işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığı, yüklenici sözleşmesine göre ...’nin anahtar teslimi sureti ile davalı şirketlere yapım işini verdiği gerekçesiyle davalı ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılara karşı açılan davada ise, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, değişen alt işverenler arasındaki hukukî ilişkinin tespiti ve bunun işçinin işçilik haklarına etkileri konusunda toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinde, işveren bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ya da tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar olarak açıklanmıştır. O halde asıl işveren alt işveren ilişkisinden söz edilebilmesi için öncelikle mal veya hizmetin üretildiği işyeri bulunan bir işverenin ve aynı işyerinde iş alan ikinci bir işverenin varlığı gerekir ki asıl işveren alt işveren ilişkisinden söz edilebilsin. Alt işverenin başlangıçta bir işyerinin olması şart değildir. Alt işveren, işveren sıfatını ilk defa asıl işverenden aldığı iş ve bu işin görüldüğü işyeri nedeniyle kazanmış olabilir.

Asıl işverene ait işyerinde yürütülmekte olan mal veya hizmet üretimine ait yardımcı bir işin alt işverene bırakılması nedeniyle, alt işveren açısından bağımsız bir işyerinden söz edilip edilemeyeceği sorunu öncelikle çözümlenmelidir. Zira asıl işveren veya alt işverenin değişmesinin işyeri devri niteliğinde olup olmadığının tespiti için işyeri kavramının bu noktada açıklığa kavuşturulması gerekir.

Asıl işverene ait işyerinde yürütülmekte olan mal veya hizmet üretimine ait yardımcı bir işin alt işverene bırakılması nedeniyle, alt işveren açısından bağımsız bir işyerinden söz edilip edilemeyeceği sorunu öncelikle çözümlenmelidir. Zira asıl işveren veya alt işverenin değişmesinin işyeri devri niteliğinde olup olmadığının tespiti için işyeri kavramının bu noktada açıklığa kavuşturulması gerekir.

Soruna 2821 sayılı Sendikalar Kanunu açısından baktığımızda, asıl işin tabi bulunduğu iş kolunun yardımcı iş için de geçerli olduğunu söylemek gerekirse de 4857 sayılı Kanunun 3’üncü maddesinin açık hükmü karşısında, işin alt işverene bırakıldığı durumların bundan ayrık tutulması gerekir. Gerçekten, 4857 sayılı Yasanın 2/III maddesinde, “İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür” şeklinde Sendikalar Kanunu ile örtüşen ana kurala yer verildiği halde, sonraki bentlerde asıl işveren alt işveren ilişkisi düzenlenmiş, bir anlamda yardımcı işin alt işverene bırakılması ile ayrık bir durum öngörülmüştür. Daha sonra da, aynı yasanın 3’üncü maddesinde “Alt işveren, bu sıfatla mal veya hizmet üretimi için meydana getirdiği kendi işyeri için birinci fıkra hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlüdür” şeklinde kurala yer verilerek sorun açık biçimde çözümlemiş ve alt işveren işyerinin asıl işverene ait işyerinden bağımsız olduğu ortaya konulmuştur. Belirtilen çözüm şekli alt işverenlik kurumunun niteliğine de uygun düşmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 4857 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce de alt işverenin işyerinin, asıl işverene ait işyerinden bağımsız olduğu sonucuna varmıştır (Yargıtay HGK. 6.6.2001 gün 2001/ 9-711 E, 2001/ 820 K).

Somut uyuşmazlıkta, davacı ..., Sancaktepe, Sultanbeyli ilçeleri genelindeki muhtelif mahalleler ile ... ilçesi ...köyü muhtelif cadde ve sokaklarında 300-2600 mm çaplar arası toplam 100 km atıksu ve yağmursuyu şebeke, kolektör muayene, baca, parsel baca, parsel bağlantı, yağmursuyu ızgara ve bağlantı imalatlarının yapılması işinde, davalı şirketlerin taşeronu dava dışı ... Yapı Nakliyat, İnşaat Turizm San. Tic. Limited şirketinin işçisi olarak çalışmış olup, davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün asıl işveren olduğunu ileri sürerek alacak talep etmiştir.

Davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, ihale makamı olduklarını savunmuş ve Mahkemece savunmaya itibar edilerek davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün anahtar teslimi sureti ile diğer davalı şirketlere yapım işini verdiği gerekçesiyle davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, bu kabul dosya kapsamına uygun değildir.

Davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, ihale makamı olduklarını savunmuş ve Mahkemece savunmaya itibar edilerek davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün anahtar teslimi sureti ile diğer davalı şirketlere yapım işini verdiği gerekçesiyle davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, bu kabul dosya kapsamına uygun değildir.

Davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü davalı şirketler arasında yapılan sözleşme incelendiğinde sözleşme konusunun atıksu ve yağmursuyu şebeke, kolektör muayene, baca, parsel baca, parsel bağlantı, yağmursuyu ızgara ve bağlantı imalatlarının yapılması işi olduğu ve süreye bağlandığı görülmektedir. 2560 sayılı Kanunda davalının görevleri arasında “İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek,” hususu belirtilmiş olup somut olaydaki atıksu şebeke hatlarında yenileme ve onarım işinin alt işverene verilmesi mümkündür. Bu hali ile davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü asıl işveren olup, asıl işveren sıfatıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, ihale makamı kabul edilerek ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü yönünden husumet yokluğu nedeniyle red kararı verilmesi hatalıdır.

Davalı ... Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ihale makamı kabul edildiği takdirde dahi, ihale makamı son 3 aylık ücret alacağından sorumlu olduğu halde ücret alacak talebinin tamamen reddedilmesi ise kabule göre hatalıdır.

3- Ücret, fazla mesai, yıllık izin ve asgari geçim indirimi alacak talepleri bakımından davacının dava öncesinde gönderdiği ihtarname ile davalıları temerrüde düşürmüş olduğu gözetilerek bu alacak kalemleri bakımından faiz başlangıcının temerrüt tarihi olarak belirlenmesi gerekirken, dava-ıslah ayrımı yapılarak faize hükmedilmesi hatalıdır.

4- Hüküm altına alınan fazla mesai alacağına ilişkin olarak gerekçede, %30 oranında karineye dayalı makul indirime (takdiri indirime) gidildiği açıklandığı halde daha yüksek miktarda bir indirimle alacağın hüküm altına alınması da gerekçe-hüküm çelişkisi olup, karar bu yönüyle de hatalıdır.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18/06/2015 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4- Hüküm altına alınan fazla mesai alacağına ilişkin olarak gerekçede, %30 oranında karineye dayalı makul indirime (takdiri indirime) gidildiği açıklandığı halde daha yüksek miktarda bir indirimle alacağın hüküm altına alınması da gerekçe-hüküm çelişkisi olup, karar bu yönüyle de hatalıdır.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18/06/2015 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Davalılardan ...'nin davalı diğer alt işverenlere verdiği işin anahtar teslimi yapım işi olması nedeniyle mahkemenin bu hususa yönelik tespiti yerinde olduğundan sayın çoğunluğun ihale makamı olan ...'yi asıl işveren kabul ederek tüm alacaklardan sorumlu olması gerektiğine ilişkin bozmasına iştirak edemiyorum. 18/06/2018

...
Yargıtay — Esas No: 2020/4536, Karar No: 2021/2196, Tarih: 25.02.2021

**19. Ceza Dairesi         2020/4536 E.  ,  2021/2196 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5187 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

A- Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik katılanlar vekillerinin temyiz istemlerine ilişkin incelemede,

Sorumlu müdür olan ... ile yayımcı tüzel kişi yetkilisi Başar Arslan arasında imzalanan örnek tip sorumlu müdür sözleşmesinde; genel yayın yönetmenin ve diğer tüm çalışanların sorumlu müdüre bağlı olarak çalışacağının kararlaştırıldığı ancak yaygın süreli yayının sorumlu müdürü olan sanık ... ile genel yayın yönetmeni sanık ... arasındaki iş bölümünün, suça konu gazete nüshası üzerinde yer alan künyeden veya dosya içerisindeki bilgilerden açıkça anlaşılamaması nedeniyle, mahkemece bu hususta ilgili Cumhuriyet savcılığına sunulması gereken beyannameler getirtilip yayımcı tüzel kişi yetkilisi Başar Arslan da dinlenerek sanık ...’ın cezai sorumluluğunun tayin ve takdiri gerekirken eksik kovuşturma ile sanığın sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili kişi olmadığı gerekçesiyle beraat hükmü kurulması,

B- Sanık ... müdafinin bu sanık hakkında kurulan hükme yönelik temyiz istemlerine ilişkin incelemede,

1- Dairemizin 28.09.2020 tarihli 2020/1515 E. 2020/11589 K. sayılı kararında gerekçeleri belirtildiği üzere;

Basit yargılama usulüne dair esasları düzenleyen ve hükümden sonra (24.10.2019 tarihinde) yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanunla değişik 5271 sayılı "basit yargılama usulü" başlıklı CMK'nin 251/3. maddesinin sadece bir usul hükmü olmadığı, aynı zamanda maddi ceza hukukuna dair bir hüküm olduğu, bu nedenle basit yargılama usulünün yürürlük tarihini gösteren Geçici 5/(1)-d. maddesinde yazılı "hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalar yönünden" kısmının Anayasa ve uluslararası sözleşme metinlerinde düzenlenen "suç ve cezaların kanuniliği" ve "lehe kanun" ilkelerine aykırı olduğu, Anayasa'ya ve tarafı olduğumuz temel haklara dair uluslararası sözleşmelere (ve özellikle AİHS'ye) aykırı bu durumun Yüksek Yargıtay tarafından dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla,

Mahkemece sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikteki "basit yargılama usulünün" uygulanma şartları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi mecburiyeti,

2- 5237 sayılı TCK’nin 52/4 maddesi uyarınca taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edilebileceği ve ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrilebileceğinin ihtar edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Mahkemece sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikteki "basit yargılama usulünün" uygulanma şartları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi mecburiyeti,

2- 5237 sayılı TCK’nin 52/4 maddesi uyarınca taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edilebileceği ve ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrilebileceğinin ihtar edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve sanık Bülen Onur Şahin müdafi ile katılanlar vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN tebliğnameye uygun olarak 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 25/02/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18268, Karar No: 2017/7220, Tarih: 16.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/18268 E.  ,  2017/7220 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/48, Karar No: 2024/1336, Tarih: 08.02.2024

**4. Hukuk Dairesi         2024/48 E.  ,  2024/1336 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/20 D.İş-23 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2021/İHK-37723

DAVA TARİHİ : 31.05.2021

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/147666

Taraflar arasında görülen sigorta tahkim davası sonucunda verilen İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu mali sorumluluk sigortalı (ZMSS) araç sürücülerinin kusurlu hareketiyle gerçekleşen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını, davalı tarafça kısmi ve yetersiz ödeme yapıldığını açıklayıp 5.000,00 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, karara süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuş, İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının itirazlarının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüyle 67.464,01 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava trafik kazası nedeni ile cismani zarara dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, gerçekleşen kazada davacının yaralandığını, daha önce kısmi ve yetersiz ödeme yapıldığını açıklayıp tazminat talebinde bulunmuş, davalı vekili zamanaşımı definde bulunmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiş, karara itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacının maluliyetinde gelişen durum olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Somut olayda kaza 13.09.2012 tarihinde gerçekleşmiş, dava ise 31.05.2021 tarihinde açılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhâlde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Aynı Kanun’un 109 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre ise dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (Hukuk Genel Kurulu (HGK)’nun 10.10.2001 tarihli ve 2001/19-652 Esas, 2001/705 Karar sayılı ve 16.04.2008 tarihli ve 2008/4-326 Esas, 2008/325 Karar sayılı ilâmları).

Bazı hâllerde zararın öğrenilmesi, onun kapsamının değil, varlığının öğrenilmesi anlamındadır, zararın varlığı, niteliği ve esaslı unsurları hakkında bir dava açmaya, o davayı ciddi ve objektif bir şekilde desteklemeye, gerekçelerini göstermeye elverişli yeterli hâl ve şartların öğrenilmesi, zararın öğrenilmiş sayılması için yeterlidir.

Buna karşılık ortaya çıkan zarar, kendi özel yapısı içerisinde, sonradan değişme eğilimi gösteriyor, kısaca, zararı doğuran eylem veya işlemin doğurduğu sonuçlarda (zararın nitelik veya kapsamında) bir değişiklik ortaya çıkıyor ise artık “gelişen durum” ve dolayısıyla gelişen bu durumun zararın nitelik ve kapsamı üzerinde ortaya çıkardığı değişiklikler (zarardaki değişme) söz konusu olacaktır. Bu hâlde, zararın kapsamını belirleyecek husus, gelişmekte olan bu durumdur ve bu gelişme sona ermedikçe zarar henüz tamamen gerçekleşmiş olamayacağı için zamanaşımı süresi bu gelişen durumun durduğunun veya ortadan kalktığının öğrenilmesiyle birlikte işlemeye başlar (HGK’nın, 15.11.2000 tarihli ve 2000/21-1609 Esas, 2000/1699 Karar; 4. Hukuk Dairesinin 13.05.1980 tarihli ve 1980/3493 Esas, 1980/6206 Karar sayılı; 26.01.1987 tarihli ve 1986/7532 Esas, 1987/485 Karar sayılı ilâmları).

Gelişen durumun varlığı halinde gelişen durumun sona ermesinden itibaren zamanaşımı süresi içinde dava açılması gerekir. Gelişen durum; olay sonucu meydana geldiği halde, başlangıçta bilinen yaralanmalar dışında, sonradan ortaya çıkan veya gelişen, olaya bağlı vücut bütünlüğünü bozan sonuçlar olarak tanımlanabilir. Gelişen durumun olup olmadığı ise her olaya özgü olarak kanıtlara göre değerlendirilir.

Davacıdaki yaralanmanın hangi tarihte tedaviyle tamamen sona erdiği, bu yaralanmadan dolayı gelişen bir durum olup olmadığı, varsa hangi tarihte gelişen durumun sona erdiği; diğer bir anlatımla, daimi iş gücü kaybının kesin olarak belirlenebilmesi için tedavilerinin ne zaman sona ereceği ve kesin maluliyet oranının hangi tarihte belirlenebileceğinin zamanaşımı tarihinin başlangıç tarihinin tespiti açısından önemlidir.

Davacıdaki yaralanmanın hangi tarihte tedaviyle tamamen sona erdiği, bu yaralanmadan dolayı gelişen bir durum olup olmadığı, varsa hangi tarihte gelişen durumun sona erdiği; diğer bir anlatımla, daimi iş gücü kaybının kesin olarak belirlenebilmesi için tedavilerinin ne zaman sona ereceği ve kesin maluliyet oranının hangi tarihte belirlenebileceğinin zamanaşımı tarihinin başlangıç tarihinin tespiti açısından önemlidir.

Davacıda oluşan maluliyet oranının tespitine yönelik alınan 07.01.2021 tarihli raporda, 24.09.2013 tarihli epikriz raporunda daha önce tibia kırığı nedeniyle ameliyat edilen hastanın implant çıkarma amacıyla yatırıldığı, hastanın belirtilen tarihte klinikte hazır bulunmadığından, operasyonun iptal edildiği, hastanenin18.12.2020-25.12.2020 tarihli epikrizinde hastaya 10 seans fizik tedavi önerildiği, 10 seans fizik tedvai programına girdiği, davacının kaza nedeniyle maluliyet oranının %10.3 olduğu, daha önce Gaziantep 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/59 sayılı dosyasında alınan raporda davacının maluliyet oranı %3.3 olarak tespit edildiği, yapılan muayene ve grafilerde sağ tibia şaft kırığının angule şekilde kaynadığının tespit edildiği, angule kaynama arızasının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oran Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerindeki karşılığının %10.3 olduğu, tespit edilen bu oran artışının gelişen durum olduğu belirtilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgilerden, davacının kazada tıbia kırığı nedeniyle tedavi gördüğü, en son tedavisinin 24.09.2013 tarihli epikriz raporuna göre implant çıkarma ameliyatı olduğu, ancak davacının implant çıkarma ameliyatı için hazır bulunmadığı, davacının başkaca bir tedavi görmediği anlaşılmaktadır.

Yukarıda da değinildiği üzere, yaralanmanın hangi tarihte tedaviyle tamamen sona erdiği gelişen durumun varlığı açısından önem arz etmektedir. Her ne kadar 07.01.2021 tarihli raporda davacıda oluşan maluliyet artışının gelişen durum olduğu belirtilse de davacının kaza tarihinden itibaren süregelen bir tedavisinin, ameliyat vb. işlemlerin olmadığı anlaşılmaktadır. Gelişen durumun varlığı için kaza tarihinden itibaren devam eden bir tedavinin ve başlangıçta tespit edilen arazdan farklı bir arazın ortaya çıkması gerekmektedir. Son epikriz rapor tarihi olan 24.09.2013 tarihinden itibaren davacının tedavi için bir başvurusunun bulunduğuna dair dosyada bir iddia ve ispat yoktur. Aradan geçen bu süre makul bir süre olmayıp somut olayın özelliklerine göre davacıda gelişen durumun varlığını kabul etmek mümkün değildir.

Buna göre; olay tarihinden itibaren KTK'nın 109/2 inci maddesindeki uzamış ceza zamanaşımı süresi (8 yıl) içinde davanın açılmadığı gözetilerek davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2.Bozma ilamının neden ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.