muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/9243, Karar No: 2020/1640, Tarih: 08.06.2020

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2017/9243 E.  ,  2020/1640 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine ve davalı gerçek kişi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro çalışmaları sırasında dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan 102 ada 60 parsel sayılı 4.329,36 m² yüzölçümündeki taşınmaz, limon bahçesi niteliğinde davalı adına tespit edilmiştir.

Davacı dava dilekçesi ile birlikte, dava konusu ... köyü 102 ada 60 parsel sayılı, 4329,36 m² yüzölçümlü taşınmazın, kadastro çalışmaları sonucu davalı adına tesbit edildiğini, buna karşın taşınmazların öncesinin taşlık, kayalık, çalılık ve makiliklerle kaplı olup, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ve zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığını belirterek davalı adına yapılan tesbitlerin iptali ile dava konusu taşınmazların Hazine adına tapuya tescil edilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, dava konusu 102 ada 60 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile 30.01.2013 tarihli fen ve orman bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 1032,94 m² kısmın tesbit gibi davalı adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 3296,46 m² kısmın tarla vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm, davacı Hazine ve davalı gerçek kişi tarafından esasa yönelik olarak temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 12/09/2013 gün ve 2013/3592 E. - 7846 K. sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “Mahkemece, dava konusu 102 ada 60 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi rapor ekinde yer alan krokide (A) harfi ile gösterilen 1032,94 m² kısmın tesbit gibi davalı adına tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 3296,46 m² kısmın tarla vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmişse de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; dosya içerisinde bulunan 1987 yılında yapılan orman kadastro tutanaklarının incelenmesinde; dava konusu taşınmazın sınırından geçen 26 ve 27 sayılı orman sınır noktalarının belirlenmesine ilişkin kısımda, sol taraf; ...'e ait narenciye bahçesi olarak belirtilmiştir. Keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişi ve tesbit bilirkişileri de dava konusu taşınmazın davalıya babasından kaldığını ve davalının babasının 1992 yılında vefat ettiğini, taşınmaz üzerindeki limon ağaçlarını da davalının babasının diktiğini beyan etmişlerdir.

Ayrıca, dosyaya keşif sonrası sunulan orman ve fen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın 1987 yılı hava fotoğrafından üretilen 1990 tarihli memleket haritasında turunçgil simgeli yeşil alanda kaldığı belirtilmiş, ziraat ve jeolog bilirkişilerce düzenlenen rapor ve ek raporda ise, dava konusu taşınmazın (A) harfi ile gösterilen kısımda imar ihyanın 25-30 yıl önce tamamlandığı, (B) harfi ile gösterilen kısımda ise imar ihyanın 3-4 yıl önce tamamlandığı belirtilmiş olup, taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların dağılımı yaşı ve cinsi ayrıntılı olarak belirtilmemiş, taşınmazın toprak yapısı incelenmemiştir.

O halde, mahkemece; çekişmeli taşınmaza en yakın kadastro parsellerinin tespit tutanakları ve krokileri ile var ise tesbitlerine esas alınan tapu ve vergi kayıtları getirtilmeli, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yere ilişkin en eski tarihli ve dava tarihine en yakın zamanda düzenlenmiş hava fotoğrafları ve memleket haritaları getirtilmeli, daha sonra bu belgeler daha önce keşfe katılmamış ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan üç ziraat mühendisi, bir harita ve kadastro (Jeodezi ve Fotogrametri) mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle, dava konusu taşınmazlar ile çevresine uygulanıp bu belgelerde dava konusu yerler belirlendikten sonra, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü, imar ve ihya ile zilyetliğin hangi tarihte başlayıp tamamlandığı belirlenmeli, bu belgeler ile kadastro paftası, pafta düzenlenmemişse dava konusu taşınmazın 23/06/2005 gün ve 9070 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan BÖHHBÜY (Büyük Ölçekli Haritalar ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği) hükümlerine göre koordinatlı olarak düzenlenecek haritası hem 1/5000 ve hem de 1/25000 ölçeklerinde eşitlenerek kadastro paftası ile düzenlenen harita, komşu ve yakın komşu taşınmazları da içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazların konumu, hava fotoğrafları ile orijinal renkli memleket haritaları üzerinde gösterir biçimde bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir, topografik ve memleket haritalarından yararlanılarak taşınmazın gerçek eğim durumunu gösterir rapor alınmalı,

Taşınmazın öncesinin ne olduğu, imar ve ihya yapılmışsa hangi tarihte başlayıp bitirildiği, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başlayıp nasıl sürdürüldüğü ve ekonomik amacına uygun olup olmadığı, maddî olaylara dayalı ve ayrıntılı olarak, taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarından sorulmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu yukarıda belirtilen ve gerçeğin kendisi olan belgelere dayalı olarak düzenlenecek bilirkişi kurulu raporuyla denetlenmeli, bu konular ile taşınmazın eski ve yeni niteliği konusunda ziraat uzmanı bilirkişilerden de ayrıntılı rapor alınmalı, 3402 sayılı Kanunun 14/1. maddesinde yazılı 40 ve 100 dönüm kısıtlamaları davacı ve murisi yönünden araştırılmalı, bundan sonra toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.” denilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra yapılan yargılama neticesinde, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Mersin ili, Erdemli ilçesi, Pınarbaşı mahallesi bulunan 102 ada 60 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile 28.02.2017 havale tarihli fen bilirkişisi heyetinin raporunda (A) harfi ile gösterilen 1.032,94 m²'lik alanın aynı ada parsel sayısı ile suretiyle davalı adına tapuya kayıt ve tesciline, 28.02.2017 havale tarihli fen bilirkişisi heyetinin raporunda (B) harfi ile gösterilen 3.296,42 m²'lik alanın yeni parsel sayısı verilmek suretiyle tarla vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine ve davalı gerçek kişi tarafından esasa yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 3402 sayılı Kanuna 5831 sayılı Kanunla eklenen geçici 8. madde gereği yapılan kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde, 1956 tapulama çalışmaları yapılmış ve dava konusu taşınmazlar tespit harici bırakılmıştır. 25.12.1975 tarihinde ilân edilen; 6831 sayılı Kanuna göre orman kadastrosu ve 1744 sayılı Kanunla değişik 2. madde çalışmaları ve 1986 yılında yapılan 6831 sayılı Kanunun değişik 2/B madde uygulama çalışmaları bulunmaktadır.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna ve temyize konu bölüm yönünden davalı lehine zilyetlikle kazanma koşulları olmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince Hazineden, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3402 sayılı Kanuna eklenen 36/A maddesi gereğince de davalıdan onama harcı alınmasına yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde iadesine

08/06/2020 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4954, Karar No: 2015/18071, Tarih: 08.12.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/4954 E.  ,  2015/18071 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/11/2014

NUMARASI : 2013/749-2014/727

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmazın dava tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden değerinin belirleneceği öngörülmekte olup bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşıdığından; bilirkişi kurulu raporunda, dava konusu taşınmaz "şahıslara ait derin kuyulardan sulandığı nedeniyle sulu tarım arazisi" olarak değerlendirilmiş ise de; aynı taşınmaz hakkında acele el koyma dosyasında tanzim edilen bilirkişi raporunda “taşınmazın bulunduğu bölgede devlet sulaması olmadığı gibi şahıslara ait derin ve çakma kuyu olmadığı” belirtilerek kuru arazi niteliğinde kabul edildiği anlaşıldığından, sulama kaynağı hususunda çelişkiyi giderecek şekilde kuyunun nerede olduğu açıkça gösterilmeden, bilirkişi raporunda belirtilen sulamanın taşınmazın tamamında ve her mevsim için fiilen yeterli olup olmadığı, sulamanın özel bir pompalama ya da başka bir sistemle mi yapıldığı, başkasının taşınmazındaki bir kuyudan yapılıyor olması durumunda bu sulamanın daimi ve geçerli kabul edilebilmesi için kaynak üzerinde dava konusu taşınmaz lehine bir mükellefiyet kurulmuş olması gerektiğinden, bu hususun varlığı ve suyun yeterliliği vb. gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde araştırma yapılarak belirlenmeden, pompalama veya damla sulama yöntemi ile yapılan bir sulama varsa bunun için yapılacak giderlerin de üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden bölgenin yaygın olarak derin kuyulardan sulama imkanı olması nedeniyle taşınmazı sulu veya sulanabilir tarım arazi olarak kabul edilmesi ve bu yönde düzenlenen bilirkişi kurulu raporuna dayalı hüküm kurulması,

2-Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan ürünlerin 2013 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimini, kilogram başına toptan satış fiyatını ve dekar başına ayrıntılı üretim giderini gösterir veri cetvelinin (gider kalemlerini tek tek açıklar biçimde) gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden getirtilip raporun denetlenmemesi,

2-Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan ürünlerin 2013 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimini, kilogram başına toptan satış fiyatını ve dekar başına ayrıntılı üretim giderini gösterir veri cetvelinin (gider kalemlerini tek tek açıklar biçimde) gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden getirtilip raporun denetlenmemesi,

3-Dava konusu taşınmazın kullanım amacı, yüzölçümü ve geometrik şekli dikkate alındığında kamulaştırmadan arta kalan ve krokisinde “C” ile gösterilen 4.536,66 m²lik kısmında herhangi bir değer kaybı olmayacağı düşünülmeden, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bu kısım için de % 10 değer kaybı verilerek yüksek bedel belirlenmiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 08.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/22046, Karar No: 2019/10766, Tarih: 15.05.2019

**22. Hukuk Dairesi         2017/22046 E.  ,  2019/10766 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosya içeriğinden, yargılama esnasında davalı ... İnş. Eml. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin dava dilekçesinde belirtilen adresine çıkartılan tebligatın bila tebliğ dönmesi üzerine dosyada bulunan ...Barosu Başkanlığı tasdikli “Ticaret sicil arşiv sorgulama” internet çıktısında belirtilen davalı şirket adresine dava dilekçesinin tebliğ edildiği, diğer yandan ticaret sicil kaydındaki adresinin de araştırıldığı, ...Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalı şirketin merkez adresinin bildirildiği, bu adresin farklı bir adres olduğu ancak bu adrese herhangi bir tebligatın yapılmadığı, dolayısıyla dava dilekçesinin usulüne uygun olarak davalı şirkete tebliğ edilemediği, gerekçeli kararın da dava dilekçesinin tebliğ edildiği internet çıktısındaki adrese Tebligat Kanununun 35. maddesine göre tebliğ edildiği görülmektedir.

Yukarıda belirtilen sebeple; dava dilekçesi, bilirkişi raporu, ıslah dilekçesi ve gerekçeli kararın davalı ... İnş. Eml. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin dosyaya celbedilen ...Ticaret Sicil Müdürlüğü kaydındaki adresine usulüne uygun olarak yöntemince tebliği ile (öncelikle normal tebligat çıkarılarak tebligatın bila tebliğ gelmesi halinde Tebligat Kanununun 35. maddesine göre tebligat çıkarılması hususuna dikkat edilmek koşulu ile) kanuni temyiz süresi beklenildikten sonra tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15.05.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2735, Karar No: 2019/4502, Tarih: 18.06.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/2735 E.  ,  2019/4502 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar, murisinin meslek hastalığı sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen maddi ve manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraf vekillerince temyiz edilmesi ve davalılar vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18/06/2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılar vekilleri Av. ... ve Av. ... geldiler, karşı taraf adına gelen olmadı . Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü, ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, meslek hastalığı sonucu vefat eden sigortalının eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı eş ve çocukların her biri lehine ayrı ayrı 500 TL Maddi ve 90.000 TL Manevi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, meslek hastalığının meydana gelmesinde davalı işverenin kusurunun tespiti noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Dairemizin emsal 26/06/2018 tarih ve 2016/13176 Esas – 2018/5695 Karar sayılı ilamında da açıkça işaret olunduğu üzere; 32 yıl formülü olarak adlandırılan ve yer altı kömür madeni işyerlerindeki toz oranının mevcut teknolojik imkanlarla belirli bir oranın altına indirilmesinin mümkün olmadığı ve yer altı çalışma koşulları tümüyle kontrol altına alınamayacağı için, 32 yıllık bir çalışma süresi sonunda meslek hastalığı üzerinde belirli oranda kaçınılmazlığın etkili olacağı kabulünden hareket eden yaklaşımın, yer altı kömür madeni işyeri dışındaki çalışmalardan kaynaklanan meslek hastalıklarına ilişkin kusur incelemesinde esas alınması mümkün bulunmamaktadır. Aksine yaklaşım, her tür meslek hastalığının oluşumunda belirli oranda kaçınılmazlığın etkili olacağı kabulüne yol açacaktır. Böylesi bir yaklaşım ise, gelişen bilimsel ve teknolojik imkanlar ile sosyal güvenliğin yöneldiği amaçla bağdaştırılamaz.

Öte yandan taraflar arasında farklı dönemlerde ayrı iş yerlerinde çalışan davacıda ortaya çıkan meslek hastalığı nedeni ile işverenlerin sorumluluğunun kusurları oranında mı; yoksa müşterek ve müteselsilen mi olduğu noktasında da uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu konuda, öncelikle maluliyet tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)’nun teselsülü düzenleyen hükümlerinin incelenmesinde yarar bulunmaktadır:

Öte yandan taraflar arasında farklı dönemlerde ayrı iş yerlerinde çalışan davacıda ortaya çıkan meslek hastalığı nedeni ile işverenlerin sorumluluğunun kusurları oranında mı; yoksa müşterek ve müteselsilen mi olduğu noktasında da uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu konuda, öncelikle maluliyet tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)’nun teselsülü düzenleyen hükümlerinin incelenmesinde yarar bulunmaktadır:

Bilindiği üzere, müteselsil borçluluk, alacaklının, borcun tamamının ifasını birden çok borçludan ve dilediğinden isteyebildiği, borcun tamamı ifa edilinceye kadar borçluların hepsinin sorumlu olduğu bir borç ilişkisidir.

Müteselsil borçluluğun kaynağı BK’nun 141. maddesinde belirtilmiştir. Maddeye göre, “Alacaklıya karşı, her biri borcun mecmuundan mesul olmağı iltizam ettiklerini beyan eden müteaddit borçlular arasında teselsül vardır. Böyle bir beyanın fiktanı halinde teselsül ancak kanunun tayin ettiği hallerde olur.” Madde hükmünden anlaşıldığı gibi, müteselsil borçluluk, ya bir hukuki işlemden ya da kanundan doğmaktadır. Maddenin 2. fıkrasında yer verilen kanuni teselsül, müteselsil borçluluğun doğrudan doğruya bir kanun hükmüne dayandığı, bizzat kanun koyucunun öngördüğü borçluluk halidir.

Haksız fiil halinde müteselsil sorumluluk hali ise 818 sayılı Kanun’un 50. maddesinde aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir: “Birden ziyade kimseler birlikte bir zarar ika ettikleri takdirde müşevvik ile asıl fail ve fer'an methali olanlar, tefrik edilmeksizin müteselsilen mesul olurlar. Hakim, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve icabında bu rücuun şumulünün derecesini tayin eyler. Yataklık eden kimse, vaki olan kardan hisse almadıkça yahut iştirakiyle bir zarara sebebiyet vermedikçe mesul olmaz.” Aynı Kanun’un “Muhtelif Sebeplerin İçtimaı Halinde, Müteselsil Mesuliyet” başlıklı 51. maddesinde de: “Müteaddit kimseler muhtelif sebeplere (haksız muamele, akit, kanun) binaen mes'ul oldukları takdirde haklarında birlikte bir zarar vukuuna sebebiyet veren kimseler hakkındaki hükümlere göre muamele olunur.

Kural olarak haksız bir fiili ile zarara sebebiyet vermiş olan kimse, en evvel, tarafından hata vaki olmamış ve üzerine borç alınmamış olduğu halde kanunen mes'ul olan kimse en sonra, zaman ile mükellef olur.” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Bu durumda; birden çok kişi, gerek haksız eylem, gerek sözleşme ve gerekse kanun kuralı gibi sebeplerden ve aynı zarar için zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanır.

Kural olarak; en başta, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulur; en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun kuralı gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulur.

Bu durumda; birden çok kişi, gerek haksız eylem, gerek sözleşme ve gerekse kanun kuralı gibi sebeplerden ve aynı zarar için zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanır.

Kural olarak; en başta, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulur; en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun kuralı gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulur.

Birinci halde; birden fazla kişiler, müşterek kusurları ile zarara sebep olmuşlardır. Bu durumda zarara sebep olmuş olanlar arasında tam teselsül bulunduğundan söz edilir (BK. mad. 50). Aralarında tam teselsül olanlar, suçu işleyenle bu suça iştirak etmiş olanlar arasında fark gözetilmeksizin zarar görene karşı müteselsilen sorumlu durumundadırlar.

İkinci halde ise; birden fazla kişinin, müşterek kusurları ile sebep olmadıkları ancak zarardan çeşitli hukuki sebeplerle sorumlu tutuldukları durumda eksik teselsül (BK. mad. 51) söz konusudur.

Görülüyor ki, Borçlar Kanunu’nun 51.maddesinde, aynı Kanun’un 50. maddesine atıf yapılarak birden çok kimseler, değişik nedenlerle (haksız eylem, akit, kanun) sorumlu oldukları taktirde zarar gören tam teselsülde (dayanışmada) olduğu gibi (BK. mad.50/1) giderim isteğinin bir bölümünü veya tamamını, bu sorumlulardan birinden ya da bir kaçından dava açarak isteyebilecektir. Gerek öğretide ve gerekse uygulamada ayrık düşünce olmaksızın bu kural kabul edilmektedir. Daha açık bir ifadeyle, zarar gören eksik teselsülde de; tam teselsülde olduğu gibi tazminat borçlularından herhangi birine müracaat edebilir ve tazminatın tamamının ödenmesini isteyebilir. Bundan başka borçlulardan birinin yaptığı ödeme, ödenen miktar oranında diğerini de borçtan kurtarır ve daha sonra ödeyenin onlara karşı rücu (dönme) hakkı doğabilir.

Bu aşamada tam teselsül (BK. mad. 50'e dayanan müteselsil sorumluluk) ile eksik teselsül (BK. mad.51'e dayanan müteselsil sorumluluk) arasında yapılan ayrımın ve farkların önemini de vurgulamak yerinde olacaktır:  818 sayılı Kanun’un gerek 50. gerekse 51. maddelerinde müteselsil sorumluluk öngörülmüş bulunmakla birlikte, anılan iki madde arasındaki diğer hukuki farklılıklar ise şu şekildedir: