muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/4179, Karar No: 2020/707, Tarih: 05.02.2020

6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değişik TCK'nın 191. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin infaz işlemlerinde, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlamak üzere çıkarılan ilk uyarılı başvuru davetiyesinin tebliği üzerine, müracaatta bulunmayan şüphelinin, aynı Kanunun 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca kendisine yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta "ısrar" ettiğinin kabul edilebilmesi için; "önceki tebligat gereğince başvuruda bulunmadığı, bu tebligat üzerine öngörülen süre içinde de başvurmaması halinde yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı" uyarısı ile yeniden tebligat yapılması, bu tebligata rağmen başvuruda bulunmadığı takdirde, şüpheli hakkında kamu davasının açılması gerektiğinden; inceleme konusu olayda ikinci uyarı yapılmadığı için kamu davasını açma koşullarının oluşmadığı,

Anlaşıldığından 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere, kamu davasının durmasına ve kararın infazına devam edilmesi için dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi yerine, yargılamaya devam edilerek sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 05.02.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19550, Karar No: 2015/21230, Tarih: 03.11.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/19550 E.  ,  2015/21230 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Silifke 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 13/02/2015

Numarası : 2014/315-2015/95

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalılar S.. B.. ve Arayan Nak. Gıda Tem. İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılar S.. B.. ve Arayan Nak. Gıda Tem. İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, davalılar S.. B.. ve Arayan Nak. Gıda Tem. İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti.'den temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 03/11/2015 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7931, Karar No: 2020/2546, Tarih: 08.07.2020

**23. Hukuk Dairesi         2016/7931 E.  ,  2020/2546 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen dosyalarda sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı birleşen 2015/359 Esas sayılı dosyada ... Bankası A.Ş. yönünden davanın kabulüne, diğer dava ve şikayetlerin reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde birleşen 2015/332 E. sayılı davada ... ve diğer 11 kişi ve 2015/336 E. sayılı dosyada ... ve diğer şikayetçiler vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl ve birleşen 2015/321 E. sayılı dosyalarda şikayetçiler vekilleri, eksik sayıda toplanan iflas idaresinin hazırladığı sıra cetvelinin geçerli olmadığını, ayrıca sıra cetvelinde bir kısım alacaklıların bildirilen alacak tutarlarının afaki olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Birleşen 2015/332 E. ve 2015/336 E. sayılı dosyalarda şikayetçiler vekilleri, müvekkillerinin alacağının işçilik alacağı olduğunu, dolayısıyla imtiyazlı alacak olarak sayılarak sıra cetvelinde alacaklarına öncelik verilmesi gerekirken 4.sıraya alındıklarını, bu nedenle düzenlenen sıra cetvelinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptali talep etmişlerdir.

Birleşen 2015/359 E. sayılı dosyada şikayetçi vekili, sıra cetvelinde müvekkilinin alacağının 842.210.507,45 TL olarak kabulüne bir itirazlarının bulunmadığını, ancak iflas idaresi tarafından müvekkilinin alacağının 23.320.000,00 TL'lik kısmının İzmir Bayraklı 1140 ada 8 parsel sayılı gayrimenkul satış bedeli üzerinde 35.070.000,00 TL'lik kısmının İzmir Bayraklı 1136 ada 5 parsel ve 2391 ada 40 parsel no’lu gayrimenkullerin satış bedelleri üzerinde rüçhanlı olduğuna ilişkin kararın hatalı olduğunu, 35.070.000,00 TL tutarındaki ipoteğin üç parsel üzerinde müşterek olarak tesis edildiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin 1140 ada, 8 parsel üzerinde 23.320.000,00 TL rüçhanlı alacakları bulunduğuna ilişkin kararın düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan, asıl ve birleşen dosyalarda şikayetlerin reddini istemiştir.

Asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan, asıl ve birleşen dosyalarda şikayetlerin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, asıl ve birleşen 2015/321 E. sayılı dosyalar yönünden yapılan değerlendirmede, iflas idare memurlarından ikisinin katılımıyla düzenlenen sıra cetvelinin geçersiz olduğuna yönelik iddialarının yerinde olmadığı, şikayetçilerin sıra cetvelinde alacaklı veya istihkak iddiası sahibi olmadığı bu nedenle cetvele itiraz haklarının bulunmadığı, bu nedenle şikayetlerin reddinin gerektiği, birleşen 2015/332 E. ve 2015/336 E. sayılı dosyalar yönünden yapılan değerlendirmede, şikayetçilerin işçilik alacaklarının iflasın açılmasından önceki 1 yıldan daha evvelki tarihli alacak olduğu, imtiyazlı alacak olamayacağı, sıra cetvelinde dördüncü sıraya yazılmalarında yasaya aykırılık bulunmadığı, bu nedenle şikayetlerinin reddinin gerektiği, birleşen 2015/359 E. sayılı dosya yönünden yapılan değerlendirmede, 35.070.000,00 TL tutarındaki ipoteğin üç parsel üzerinde müşterek ipotek olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen 2015/321 E.- 2015/332 E.- 2015/336 E. sayılı dosyalarda şikayetlerin reddine, birleşen 2015/359 E. sayılı dosyada şikayetin kabulü ile 35.070.000,00 TL alacağın İzmir Karşıyaka 3.Bölge Salhane Mah. 1140 ada 8 parsel, İzmir Karşıyaka 3.bölge Salhane Mah. 2391 ada, 40 parsel ve İzmir Karşıyaka 3.Bölge Salhana Mah. 1136 ada, 5 parsel sayılı taşınmazların satış bedeli üzerinde rüçhanlı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kararı, birleşen 2015/332 E. ve 2015/336 E. sayılı dosyalarda şikayetçiler vekilleri temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, birleşen 2015/332 E. ve 2015/336 E. sayılı dosyalarda şikayetçi vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, birleşen 2015/332 E. ve 2015/336 E. sayılı dosyalarda şikayetçi vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan İcra Mahkemesi kararının İİK’nun 366. maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 08.07.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8323, Karar No: 2015/7264, Tarih: 21.04.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/8323 E.  ,  2015/7264 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi süresi içinde davacı vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 21.04.2015 günü belirlenen saatte temyiz eden davacı ... vekili Av... ile karşı taraftan davalı ... vekili Av... geldi. Gelenin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2.Davacı vekili, davacının fabrika müdürü olarak 07.12.2005-31.12.2007 tarihleri arasında çalıştığını, 31.12.2007 den itibaren genel müdür yardımcısı olarak atandığını, 15.01.2008 de akdedilen sözleşme ile 03.11.2008 tarihine kadar çalışmasının devam ettiğini, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile, fazla çalışma, hafta tatili, ikramiye ve yıllık izin alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, istifa ettiğinden kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin, davacının iş akdinin iki dönem halinde olduğu, ilk dönem çalışmasında fabrika müdürü iken 15.01.2008 itibariyle ibraname ile tüm hakları ödenerek iş akdinin feshedilip genel müdür yardımcısı olarak 2. Dönem çalışmasına 15.01.2008 de başladığı ve akdin 03.11.2008 tarihinde sona erdiği kanaatine varıldığından ikinci dönem için süresi 1 yıl olmamakla yıllık izin alacağı talebinin ve üst düzey yönetici olduğundan diğer alacak taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 59'uncu maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Aktin feshi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret, işçinin kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Böylece, iş sözleşmesinin feshinde kullanılmayan yıllık ücretli izin hakkı izin alacağına dönüşür. Bu nedenle zamanaşımı da iş sözleşmesinin feshinden itibaren işlemeye başlar.

4857 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinde, yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında, işçinin aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştığı sürelerin birleştirilerek göz önüne alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda, işçinin daha önce aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerinde geçen hizmetlerinin yıllık izne hak kazanma ve izin süreleri hesabı yönlerinden dikkate alınması gerekir. Kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmetlerin de aynı gerekçeyle izin hesabı yönünden birleştirilmesi zorunludur. Bununla birlikte, işçiye önceki feshe bağlı olarak kullanmadığı izin ücretleri tam olarak ödenmişse, bu dönemin sonraki çalışma sürelerine eklenerek izin hesabı mümkün değildir. Önceki çalışma döneminde izin kullandırılmak veya fesihte karşılığı ödenmek suretiyle tasfiye edilmeyen çalışma süreleri, aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerindeki çalışmalara eklenir. İşçinin aralıklı olarak aynı işverene ait işyerinde çalışması halinde, önceki dönemin kıdem tazminatı ödenerek feshedilmiş olması, izin yönünden sürelerin birleştirilmesine engel oluşturmaz. Yine, önceki çalışılan sürede bir yılı doldurmadığı için izne hak kazanılmayan süreler de, işçinin aynı işverene ait işyeri ya da işyerlerindeki sonraki çalışmalarına eklenerek yıllık izin hakkı belirlenmelidir. Yıllık izin, özde bir dinlenme hakkı olup, aralıklı çalışmalarda önceki dönem zamanaşımına uğramaz.

Somut olayda davacının aynı işverene bağlı çalışması 07.12.2005-03.11.2008 tarihleri arasında önce fabrika müdürü ve daha sonra görev değişikliği yapılarak genel müdür yardımcısı olarak devam ettiğinden, görev değişikliği aşamasında yapılan ödemeler avans niteliğinde olduğundan hizmet süresi bütün olarak değerlendirilmelidir. Diğer yandan yıllık izin özünde dinlenme hakkı olup tasfiye edilmemişse ilk dönemin haklı veya haksız feshi ile bağlı olmaksızın kullanılmayan süreler iş ilişkisinin yeniden devam etmesi halinde de eski çalışma süreleri izin hesabında dikkate alınmalıdır.

Bilirkişi raporlarıyla da açıklandığı üzere davacının işverence kullandırıldığı veya ödendiği ispatlanamayan 11 gün izin hakkı bulunduğu, çalışma iki dönem kabul edilse ve 2.dönem bir yılın altında kalsa dahi kullandırılmayan 11 günlük izin hakkının hüküm altına alınması gerektiği dikkate alınmadan izin alacağı talebinin reddi hatalı olup bozma nedenidir.

Bilirkişi raporlarıyla da açıklandığı üzere davacının işverence kullandırıldığı veya ödendiği ispatlanamayan 11 gün izin hakkı bulunduğu, çalışma iki dönem kabul edilse ve 2.dönem bir yılın altında kalsa dahi kullandırılmayan 11 günlük izin hakkının hüküm altına alınması gerektiği dikkate alınmadan izin alacağı talebinin reddi hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında kendisini vekille temsil ettiren davacı taraf yararına takdir olunan 1.100,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 21.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3324, Karar No: 2018/11440, Tarih: 16.10.2018

**2. Ceza Dairesi         2018/3324 E.  ,  2018/11440 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Şikayetçi ...’a ait araçtan cep telefonunun 24/01/2007 günü saat 17:15 sıralarında çalındığının, suça konu cep telefonunun aynı gün saat 20:00 sıralarında sanık tarafından telefoncuya satıldıktan sonra sanığın yakalandığının, söz konusu cep telefonunu, hakkında beraat kararı verilen suça sürüklenen çocuk ...’ten aldığını belirttiğinin, suça sürüklenen çocuk ...’in ise bu savunmayı doğrulamadığının anlaşılması karşısında; sanık hakkında suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan hüküm kurulmuşsa da sanığın savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu gözetilerek, eyleminin hırsızlık suçunu oluşturacağı, ancak suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan açılan davanın hırsızlık suçuna dönüşmeyeceği dikkate alınarak hırsızlık suçundan dolayı suç duyurusunda bulunulup, Cumhuriyet savcılığı tarafından kamu davası açılması halinde her iki dava birleştirilerek sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

2. Sanığın yokluğunda yapılan 03/01/2018 günlü duruşmada verilen hükmün esasını oluşturan kısa kararın (A) bendi ile sanık hakkında iddianame düzenlenmeyen, yargılaması yapılmayan, önceki her iki bozma kararına konu edilmeyen ve sanığa atılı bulunmayan hırsızlık suçundan beraatine, ayrıca son fıkrasında sanık ve müdafiinin yüzüne karşı verildiği belirtilip elektronik imza ile imzalanarak karar verildikten sonra, kararın bu bölümünün üzeri çizilip, hükmün düzeltilmesi niteliği taşımayan, ıslak imzanın sahibi hakkında açıklama ve katip imzası içermeyen, sadece "A bendi sehven hüküm kurulmuş gerekçeli kararda bu durum düzeltilmiştir." şeklindeki şerh ile yargılamaya son verildikten sonra hükümde değişiklik yapılması,

3-Yargılamaya son verildikten sonra, hükmün sanığın yokluğunda verildiği fark edilerek, son fıkradaki "sanık ve müdafiinin yüzüne karşı" kelimelerinin üzeri çizilip, imza ya da paraf ile de tasdiklenmeksizin el yazısı ile "sanığın yokluğunda" yazıldığı halde, gerekçeli kararın son fıkrasının yine "sanık ve müdafiinin yüzüne karşı" şeklinde yazılarak hükmün karıştırılması,

4- Yargılanan tek sanık olduğu halde, gerekçeli kararda da "sanıklardan müteselsilen" denilerek çelişki yaratılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca sanığın kazanılmış hakkının gözetilmesine, 16.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3800, Karar No: 2018/957, Tarih: 03.04.2018

**16. Ceza Dairesi         2017/3800 E.  ,  2018/957 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Anayasayı ihlal

Hüküm : TCK'nın 309/1, 39, 53/1, 63. maddeleri gereğince

verilen mahkumiyet kararına yapılan istinaf

başvurusunun esastan reddi

Sanığın Anayasayı ihlal suçu nedeniyle yerel mahkemece cezalandırılmalarına dair verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve bu karar temyiz edilmiş olmakla Dairemizce duruşmalı olarak yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Temyiz edenlerin sıfatı, başvuranların süresi kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya duruşmalı olarak incelendi.

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığın müsnet suçunun unsur ve nitelikleri, savunmada ileri sürülen hukuki kurumlar ile sanığın hukuki durumu değerlendirilecektir.

I. ANAYASAYI İHLAL SUÇU

Suçla igili yasal düzenlemeler şöyledir:

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

Anayasayı ihlal

Madde 309- (1) Cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılırlar.

(2) Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.

(3) Bu maddede tanımlanan suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:

“Anayasanın Başlangç Kısmında aynen "Millet iradesinin mutlak üstünlüğü; egemenliğin kayıtsız şatrsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiç bir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk dışına çıkamayacağı; Hiç bir faaliyetin Türk milli menfaatlerinin, Türk varlığının, Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasının, Türkliğin tarihi ve manevi değerlerini, Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılapları ve medeniyetçiliğin karşısında koruma göremeyeceği ve laiklik ilkesinin gereği olarak kutsal din duygularının Devlet işlerine ve politikaya kesinlikle karıştırılamayacağı;" şeklindeki ifade ile siyasal iktidarın kuruluş ve işleyişine egemen olması gereken ilkeler gösterilmiş bulunmaktadır.

Siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan bu ilkeleri içeren kuralların bütünü, Anayasal düzeni teşkil etmektedır. Bu madde ile korunmak istenen hukuki yarar, Anayasa düzenine egemen olan ilkelerdir.

Madde ile korunmak istenen hukuki yararına niteliği dikkate alınarak, "Türkiye Cumhuriyet Anayasasının öngördüğü düzen" ibaresi kullanulmış, böylece korunmak istenen hukuki yarara açıklık getirilmiştir.

Siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan bu ilkeleri içeren kuralların bütünü, Anayasal düzeni teşkil etmektedır. Bu madde ile korunmak istenen hukuki yarar, Anayasa düzenine egemen olan ilkelerdir.

Madde ile korunmak istenen hukuki yararına niteliği dikkate alınarak, "Türkiye Cumhuriyet Anayasasının öngördüğü düzen" ibaresi kullanulmış, böylece korunmak istenen hukuki yarara açıklık getirilmiştir.

Maddede tanımlanan suçun oluşabilmesi için, cebir veya tehdit kullanarak Anayasal düzenin değiştirlmesine teşebbüs edilmesi gerekir. Bu nedenle, cebir ve tehdit bu suçun unsurunu oluşturmaktadır. Cebir ve tehdit kavramlarının hukuki anlam ve içeriği, bilinen bir husustur. Bu nedenle, Anayasal düzenin değiştirilmesine yönelik teşebbüsün ancak cebir veya tehdit kullanılarak, yani bireylerin iradeleri zorlanmak suretiyle ifsat edilerek gerçekleştirilmesi gerekir. 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 146. maddesinin kaynağını oluşturan 1889 İtalyan Ceza Kanununun 118. maddesi, 146. maddede olduğu gibi, cebir ("Violentemente") unsurunu taşımaktaydı. Ancak, 1930 faşist İtalyan Ceza Kanununun aynı konuyu düzenleyen 283. maddesinde, suç tanımından cebir unsuru çıkartılmıştı. Faşizmin etkisiyle kaleme alınan 283. madde, bilahare 11.11.1947 tarihinde yeniden değiştirilerek; suç tanımında tekrar cebir unsuruna yer verilmiştir.

Maddede, maddi unsur olarak "teşebbüs edenler" ibaresi kullanılmış olduğundan, Anayasanın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen üzerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edilmesi, cazalandırma için yeterlidir. Suç hem idare edenler hem de idare edilenler tarafından işlenebileceğinden teşebbüste aranılacak elverişlilik, suçun işleniş biçimi ve özellikle suçun bir tehlike suçu olduğu dikkate alınarak, kullanılan cebir veya tehdidin netice elde etmeye elverişli olup olmadığının hakim tarafından takdir edilmesi gerekir.”

A-Genel olarak:

1982 Anayasasının 2. maddesi ile Türkiye Cumhuriyetinin temel niteliği “hukuk devleti” olarak tayin edilmiştir. “Hukuk devleti; insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmeye kendini zorunlu sayan ve bütün faaliyetlerinde hukuka ve Anayasaya uyan devlettir.” (Anayasa Mahkemesi 11.10.1963 T.124-243 sy. Kararı)

Meşruluk sitenin/devletin gözle görünmeyen barış meleğidir. (Ferraro) Hukuk devletinin meşruiyet kaynağı hukuktur. Toplumun genelini ilgilendiren her olayın tarihi bir yanı varsa da hukuk devleti bağlamında olaylar hukuka uygun olup olmadıkları ile değerlendirilirler. Hukuk devleti her alanda adil ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurarak hukuka aykırı ve suç oluşturan her fiili, olay ve fail istisnasına tabi tutmaksızın hukuk denetimine tabi tutar.