muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/38438, Karar No: 2025/4719, Tarih: 18.02.2025

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği nazara alındığında;

BDDK'nın 29.05.2015 tarihli kararı ile temüttü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen ve 22 Temmuz 2016 tarihli kararı ile de 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 107 nci maddesinin son fıkrası gereğince faaliyet izni kaldırılıncaya kadar yasal bankacılık faaliyetlerine devam eden, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisaklı Asya Katılım Bankası AŞ'de gerçekleştirilen rutin hesap hareketlerinin örgütsel faaliyet ya da örgüte yardım etmek kapsamında değerlendirilemeyeceği,

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

B) Kabul ve uygulamaya göre;

Hükmün birinci fıkrasında temel cezanın “5237 sayılı TCK’nın 314/3 üncü ve 220/7 ncü maddeleri delaletiyle TCK’nın 314/2 nci maddesi” olarak tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden uygulama maddesinin “TCK’nın 220/7 maddesi yollamasıyla 314/2 nci maddesi” olarak gösterilmesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca Tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca Aydın 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8, Karar No: 2021/12980, Tarih: 10.11.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/8 E.  ,  2021/12980 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararıyla iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nun 1007. maddesi uyarınca tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı ... vd. vekilinin istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı ile birlikte İstanbul Anadolu 27. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/235 E. - 2020/16 K. sayılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı ... vd.vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, tapu kaydının mahkeme kararıyla iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nun 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı ... vd. vekili Av. ... tarafından yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nce esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davacı ... vd. vekili Av. ... tarafından temyiz edilmiştir.

- K A R A R -

Dava, tapu kaydının mahkeme kararıyla iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nun 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı ... vd. vekili Av. ... tarafından yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nce esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davacı ... vd. vekili Av. ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre; dava konusu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü .... parsel sayılı taşınmazın 27.01.1968 tarihinde tapulama sonucu 11.500,00 m² yüzölçümü ile...ve ... adlarına 1/2şer payla, 685 parsel sayılı taşınmazın 27.01.1968 tarihinde tapulama sonucu 14.000,00 m² yüzölçümü ile ... ve ..... adlarına 1/2şer payla tescil edildiği, Kartal 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1973/68 Esas ve 1985/145 sayılı kararının 11.04.1986 tarihinde tapu kütüğünde infazı sonucu .... ve arsel sayılı taşınmazların ...adına hükmen tespit edildiği, akabinde ... tarafından dava konusu taşınmazların 2B alanı içine alındığı, Orman sayılmayan sarı alan içinde kalan kısımları ifrazen ayrılıp 1501ve 1511 parsel numarası ile tarla vasfı ile Hazine adına tescil edildiği, kalan kısımların ise 2B kullanıcı kadastrosuna tabi tutulduğu ve 151 ada 1 ve 2 parsel numaralı taşınmazların oluştuğu, Pendik Kadastro Mahkemesinin 2010/140Esas-2012/17 Karar sayılı ilamı ile 151 ada 1 parsel sayılı taşınmazın eylemli orman niteliğinde olduğu anlaşıldığından orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verildiği , kararın temyiz edilmeksizin 08.09.2012 tarihinde kesinleştiği, 151 ada 2 parsel sayılı taşınmazda ise şagil tespiti yapıldığı, “bahçe olarak 2000 yılından beri ....kullanımındadır ” şerhinin işlendiği ; ancak Pendik Kadastro Mahkemesinin 2010/121 Esas - 2011/124 Karar sayılı ilamı ile 151 ada 2 parsel sayılı taşınmazın eylemli orman niteliğinde olduğu anlaşıldığından orman vasfı ile Hazine adına tescili ile beyanlar hanesinde bulunan şerhlerin silinmesine karar verildiği, kararın temyiz incelemesinden geçerek 03.12.2012 tarihinde kesinleştiği, 684 ve 685 parsel sayılı taşınmazların ...adına hükmen tesciline ilişkin Kartal 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1973/68 Esas ve 1985/145 sayılı kararının temyiz incelemesinden geçerek 16.09.1985 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 12.06.2017 tarihinde 10 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra açıldığı anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Davacı ... vd. Vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. Maddesi gereğince ONANMASINA, 10/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/260, Karar No: 2013/18056, Tarih: 19.11.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/260 E.  ,  2013/18056 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 13/12/2010 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 14/06/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yoluyla kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat davasıdır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı, .... ... milletvekili olduğunu ve aynı zamanda .... Çevre Komisyon Başkanı olarak görev yaptığını, ... Parti Merkez Yürütme Kurulu Üyesi olan davalının 15/10/2010 tarihinde haber kanalına verdiği röportajda kullandığı ifadelerin kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu ileri sürerek davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını istemiştir.

Davalı, dava konusu edilen ifadelerin siyasi görüş ve düşünceleri açıklama niteliğinde olduğunu, siyasi kişiliklerin eleştiriye açık ve tahammüllü olmaları gerektiğini belirterek istemin reddini savunmuştur.

Mahkemece; davalının röportaj sırasında davacı ile ilgili kullandığı ifadelerin gerçeğe uygun olmadığı ve davacının kişilik haklarını zedeleyici mahiyette olduğu gerekçesi ile istemin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Dosyada mevcut bilirkişi raporu içeriğinden, davacının milletvekili olduktan sonra ortağı olduğu şirketin 2007 ve 2008 döneminde cirosunda yıllık ortalama 4.078.634,00 TL'lik artış meydana geldiği ve artışın 97.500,00 TL'lik bölümünün ihale gelirinden oluştuğu bakiye 3.981,134 TL'lik kısmının ise diğer gelirlerden elde edildiği, davacının 04/03/2009 tarihinde şirket hisselerini devrettiği anlaşılmıştır.

Dava konusu ifadeler bir bütün olarak incelendiğinde; genel olarak davacının milletvekili olduktan sonra ortağı olduğu şirketin çevre ihalelerini alarak gelirlerinde meydana gelen artışın gündeme getirildiği, toplumun ilgisini çeken ve güncel bir konuda, eleştirel değerlendirme yapıldığı, özle biçim arasındaki dengenin bozulmadığı, söylemlerin sert eleştiri düzeyinde kaldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu ifadeler bir bütün olarak incelendiğinde; genel olarak davacının milletvekili olduktan sonra ortağı olduğu şirketin çevre ihalelerini alarak gelirlerinde meydana gelen artışın gündeme getirildiği, toplumun ilgisini çeken ve güncel bir konuda, eleştirel değerlendirme yapıldığı, özle biçim arasındaki dengenin bozulmadığı, söylemlerin sert eleştiri düzeyinde kaldığı anlaşılmıştır.

Gerek Dairemizin gerekse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin istikrar kazanmış uygulamalarında siyasetle uğraşan kişilerin kendilerine yönelik sert, ağır ve hatta incitici eleştirilere de katlanması gerektiği, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan ifade özgürlüğünün sadece "zararsız ve ilgilenmeye değmez olarak görülen bilgi ve fikirler değil aynı zamanda rahatsız eden, şaşırtan ve gücendiren ifadelerinde bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş ve ifade özgürlüğü olmadan "demokratik bir toplum"dan söz edilemeyeceği vurgulanmıştır. “ Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne göre siyasetçilere yönelik eleştirinin sınırı özel kişiler için olandan daha geniştir ve bu durum günümüzde yerleşik bir ilke haline gelmiştir.(Örneğin, Brasilier c. France, Req.No.71343/01, 11/04/2006, para.41) ” (İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa -Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Kapsamında Bir İnceleme, Prof.Dr.Sibel İnceoğlu)

Davacı ve davalının siyasi kişilik olmaları da dikkate alındığında davacının sert eleştirilere katlanması gerekir. Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle istemin kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda belirtilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve temyiz eden davalıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 19/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11611, Karar No: 2010/12645, Tarih: 04.10.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/11611 E.  ,  2010/12645 K.**

**"İçtihat Metni"**

.... vekili avukat ... .... ile .... Kimya Ve Deri Sanayi Tic. Ltd. Şti vekili avukat .... aralarındaki dava hakkında ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 2.4.2009 tarih ve 786-304 sayılı hükmün Dairenin 2.3.2010 tarih ve 10084-2481 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK.nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, ve aynı kanunun 442 maddesi hükmünce 172.00 (Yüzyetmişiki) Lira para cezasının karar düzeltme isteyene yükletilmesine, 4.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/22864, Karar No: 2021/1030, Tarih: 26.01.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/22864 E.  ,  2021/1030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM: Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın müştekinin yanında çalıştığı esnada geceleri iş yerinde kaldığı, suç tarihinde müşteki ...'a emanet olarak bırakılan aracın iş yerinin çekmecesinde bulunan anahtarını da alarak götürdüğü, müşteki ...'ın yargılama aşamasında alınan beyanında sanık Mardin'li olduğundan Mardin'li tanıdıklarıyla irtibata geçtiğini ve yakınlarına ulaştıklarını, yakınlarının da sanığa ulaşarak sanığın aile dostu olan birinden aracı teslim aldığını beyan ettiği, tanık ... de arkadaşı olan müştekinin aracının sanık tarafından çalındığını öğrenince, sanığın bir akrabasına ulaştığını, bu şahıstan sanığın aracı bıraktığı yeri öğrendiğini ve bunun üzerine araca ulaştığını beyan ettiği, her iki beyanda da müştekinin aracın bulunmasına yönelik sarfettiği çabalar sonucu araca ulaşıldığı, sanığa bu şekilde ulaşılmadan önce sanığın aracın teslimine yönelik bir irade göstermediği ve araç bulunduğunda kontak anahtarının üzerinde ve sol arka lastiği patlamış halde olduğu, bu şekilde bırakılan araç için sanığın iade etme niyeti olduğunu kabul etmenin mümkün olamayacağı anlaşıldığından, sanığın eyleminin TCK'nın 146. maddesinde düzenlenen kullanma hırsızlığı suçunu oluşturmayacağı kabul edilerek yapılan incelemede;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 26/01/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19747, Karar No: 2014/30167, Tarih: 04.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/19747 E.  ,  2014/30167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ İş Mahkemesi

TARİHİ : 10/04/2013

NUMARASI : 2012/99-2013/136

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 04.11.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1461, Karar No: 2014/7121, Tarih: 08.12.2014

**15. Hukuk Dairesi         2014/1461 E.  ,  2014/7121 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, gizli ayıplı imalât nedeniyle alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle karar başlığında davanın açıldığı tarihin harçlandırma tarihi olan 04.09.2012 yerine, 09.01.2013 olarak yazılmasının maddî hataya dayalı olup, mahallinde her zaman düzeltilmesinin mümkün bulunmasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Mahkemece hükmedilen alacağa, davacının .... Noterliği'nin 19.07.2012 tarih ve 17680 yevmiyesi ile davalıya gönderdiği ihtara, davalı tarafından gönderilen cevabi ihtarname tarihine 7 gün eklenmek suretiyle 07.08.2012 tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmiştir. Oysa anılan ihtarnamede ödeme istemi yer almayıp ayıpların giderilmesi için süre verilmiştir. Bu haliyle ihtarnamenin 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 101/I. maddesi uyarınca davalıyı temerrüde düşürdüğü kabul edilemez. Davadan önce başkaca temerrüt ihtarı bulunmadığından hüküm altına alınan miktarın 30.000,00 TL'lik kısmına dava tarihinden, 8.160,00 TL'lik kısmına ise 12.11.2013 ıslah tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmesi gerekirken, temerrüde esas teşkil etmeyen tarihten ve infazda tereddüt oluşturacak şekilde hem kanuni faiz hem de değişen oranlarda avans faizi yürütülmesine karar verilerek hüküm kurulması doğru olmamıştır. Kararın bu nedenlerle bozulması gerekir. Ancak yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’nın 438/VII. maddesi gereği düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının “Hüküm” başlıklı kısmının “3” numaralı bendinin hükümden çıkarılarak yerine "38.160,00 TL alacağın 30.000,00 TL'sine dava tarihi olan 04.09.2012 tarihinden, 8.160,00 TL'sine ıslah tarihi olan 12.11.2013 tarihinden itibaren yürütülecek olan değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya ödenmesine" cümlesinin yazılmasına ve kararın düzeltilmiş bu şekliyle DÜZELTEREK ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 08.12.2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

-KARŞI OY-

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı imalât nedeniyle doğan alacağının tahsili talebine ilişkindir. Davacı yapı kooperatifi iş sahibi, davalı şirket ise yüklenicidir.

Dava, öncelikle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış, mahkemece, 6102 sayılı TTK'nın 4 ve Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesi gerekçede zikredilmek suretiyle davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, 6335 sayılı Kanun gereğince de Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, bu mahkemece yürütülen yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Ticari davalar, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülür. 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkındaki Kanun’un 5. maddesinde Asliye Ticaret Mahkemeleri hukuk mahkemeleri içinde sayılmıştır.

Mahkemece dava ticari dava olarak nitelendirilmemiş, Dairemiz çoğunluğu tarafından eldeki dava ticari dava niteliğinde olmadığından genel mahkemelerin görevli olduğundan bahisle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizlik kararı üzerine Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen davanın görev yönünden bir değerlendirme yapılmaksızın esasa ilişkin karar düzeltilerek onanmıştır. Karar veren mahkemenin görevli olup olmadığı re'sen incelenecek bir konu olmakla öncelikle görev konusunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ticari davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesinde sayılmış olup, buna göre, “Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin a), b), c), d), e) ve f) bentlerinde sayılan davalar” ticari dava olarak adlandırılmıştır.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticari davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticari işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticari sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile ticari sayılması için en azından bir ticari işletmeyi ilgilendirmesi gereken davalar ve her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır (Ticari Dava, s.8-9 Dr.Levent Börü-İlker Koçyiğit, Ankara 2013).

TTK’nın 4. maddesine göre; ticari davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticari işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticari sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile ticari sayılması için en azından bir ticari işletmeyi ilgilendirmesi gereken davalar ve her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır (Ticari Dava, s.8-9 Dr.Levent Börü-İlker Koçyiğit, Ankara 2013).

Mutlak ticari dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Örneğin; acentelikle ilgili davalar, deniz ticaretine ilişkin davalar, sigorta hukuku ile ilgili davalar, taşınır rehni karşılığında ödünç verme işlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, rekabet yasağından kaynaklanan davalar, yayım sözleşmesine ilişkin davalar, kredi mektubu ve kredi emrinden doğan davalar, alım satım komisyonuyla ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalar, fikri mülkiyet hukukundan kaynaklanan davalar, borsa, sergi, pazarlar ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalar ve nihayet bankalara ilişkin uyuşmazlıklardan kaynaklanan davalar mutlak ticari davalardır. Bundan başka; özel kanun hükümleri gereği ticari sayılan davalar da bulunmaktadır. Örneğin; Kooperatifler Kanunu’nun 99. maddesi gereğince bu kanundan kaynaklanan davalar, İcra İflas Kanunu’ndan kaynaklanan iflasa ilişkin tüm davalar da mutlak ticari dava sayılmaktadır.

Nisbi ticari dava ise; tarafları tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

Yeni TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır (Ticari Dava, s-24, Dr. ...).

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.