muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1946, Karar No: 2023/3718, Tarih: 13.12.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davaya konu cezai şartın hukuki olabilmesi için sahte olduğu iddia edilen reçete ve raporların müvekkili tarafından düzenlenmiş olması gerektiğini, ancak müvekkilinin mesleki tecrübesizliğinden faydalanılarak iradesinin hile yoluyla fesada uğratıldığını, davacı kurumu bilerek ve kasten zarara uğratmasının söz konusu olmadığını; 2009 yılı Protokolü hükümlerine göre, sahte reçete ve raporun, eczacının kastı dışında üçüncü kişilerin dahli ile kuruma fatura edilmiş olması halinde davaya konu cezai şartın uygulanamayacağını, somut olayda da müvekkilinin yapılan sahtecilikten bilgisi olmadığını, bu işlemlerin çalışanı ... tarafından gerçekleştirildiğini, Mahkemece bu şahsın müvekkili aleyhindeki beyanlarının esas alınarak kabule karar verildiğini, Malatya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/173 E. sayılı ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, ayrıca müvekkili hakkında uygulanan cezai şart miktarının da fahiş olup ekonomik mahvına sebep olacağını, bu hususta değerlendirilme yapılmadığını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamındaki delillerden ve özellikle ceza dosyası kapsamındaki beyanlardan, davalı eczacı çalışanları ...'ın iştiraki ile dava konusu reçetelerin hastaların bilgisi dışında düzenlendiğinin ve davalı eczane tarafından kuruma fatura edilmek suretiyle kurumun zarara uğratıldığının anlaşıldığı, davalı eczacının protokol hükümlerine aykırı davrandığının sabit olup, yargılama sırasında uzman heyetten alınan ve uygulanan cezai işlemin yerinde olduğunu tespit eden taraf, Mahkeme ve yasa yolu denetimine açık bilirkişi raporu doğrultusunda verilen kararın, dosyada bulunan delillerin takdirinde hata yapılmadan, iddia ve savunma ile birlikte hukuka uygun şekilde değerlendirilerek verilmiş olup, usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf itirazlarını tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacı kurum tarafından, davalı hakkında uygulanan cezai şartın yerinde olup olmadığı ve davalının üzerine atılı sahtecilik suçu nedeniyle aleyhinde verilen ceza mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenmesi gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74 üncü maddesi,

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacı kurum tarafından, davalı hakkında uygulanan cezai şartın yerinde olup olmadığı ve davalının üzerine atılı sahtecilik suçu nedeniyle aleyhinde verilen ceza mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenmesi gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74 üncü maddesi,

2. 2009 yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokolün 6.3.19 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. 2009 yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokolün 6.3.19 uncu maddesi; “Eczacı ya da eczane çalışanlarınca, Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak Kuruma sahte ilaç fiyat kupürü veya sahte reçete veya sahte rapor fatura edildiğinin tespiti halinde, reçete bedelinin 10 katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve iki yıl süreyle sözleşme yapılmaz. Uygulanacak cezai şart 10.000,00 TL'den az olamaz. Ancak, söz konusu sahte kupür veya sahte reçete veya sahte raporun eczacının kastı dışında üçüncü kişilerin dahli ile Kuruma fatura etme işlemi gerçekleştirilmiş ise bu madde hükmü uygulanmaz.” şeklinde düzenlenmiştir.

2. Somut olaya gelince; Malatya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/173 Esas sayılı ceza dosyasının incelenmesinde Mahkemece, davaya konu rapor ve reçetelerde hasta olarak ismi geçen şahısların tanık olarak ifadelerine başvurulduğu ve tanıkların ifadelerinde “adlarına çıkarılan raporların ve reçetelerde yazılan ilaçların kendileriyle bir ilgisinin bulunmadığını, bahsi geçen hastane ve sağlık ocaklarından kendi adlarına rapor çıkarttırmadıklarını ve reçetelerde yazılı ilaçları almadıklarını” ifade ettikleri; imza incelemelerine ilişkin kriminal raporlarda da dava konusu rapor ve reçetelerde yer alan imza ve yazıların hasta olarak adı geçen kişilere ait olmadığının tespit edildiği; davalı eczacının da aralarında bulunduğu sanıklar hakkında resmi belgede sahtecilik ve kamu kurumu zararına dolandırıcılık suçlarından yapılan yargılama sonunda da davalı eczacı ...’ın üzerine atılı suçları gerçekleştirdiği gerekçesiyle mahkumiyetine karar verildiği, ancak kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

3. Bu itibarla, temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle Malatya 2. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen ceza davasında, davaya konu rapor ve reçetelerde hasta olarak adı geçen şahısların tanık olarak alınan ifadelerinde açıkça, adlarına çıkartılmış olan raporları kendilerinin çıkarttırmadığını ve reçetelerde yazılı ilaçları almadıklarını beyan etmeleri karşısında, ceza mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenmesine gerek bulunmadığının ve hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunun taraf ve yargı denetimine elverişli olup, davacı kurum tarafından davalı eczacı hakkında uygulanan cezai işlemin yerinde olduğunun belirlendiğinin anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun bulunduğundan, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14821, Karar No: 2017/16487, Tarih: 27.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/14821 E.  ,  2017/16487 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5790, Karar No: 2011/16734, Tarih: 09.12.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/5790 E.  ,  2011/16734 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28/07/2009 tarih ve 2009/245-2009/235 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin yurtdışına gitmesi için babası tarafından Vista Turizm ve Seyahat A.Ş. den 06.09.2007 gidiş, 22.04.2008 dönüş tarihli bilet alındığını, babasının davalı yetkilisine transit vizeye gerek olup olmadığını sorduğunda transit vizeye gerek olmadığının söylendiğini, dönüş tarihini rezervasyon değişikliği yaparak 29.05.2008 olarak değiştirdiğini, dönüş yapmak için havaalanına geldiğinde, davalı şirket görevlisinin transit vize alması gerektiğini ve uçuş tarihinin 12.06.2008 tarihine ertelendiğini söylediğini, bu süreçte arkadaşının evinde kaldığını, transit vize beklemekten vazgeçerek başka bir şirketten bilet alarak Türkiye’ye döndüğünü, müvekkilinin yapmış olduğu 1.515.079 TL masraf ile yaşadığı üzüntü ve manevi sıkıntılar karşılığı 10.000.00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını ve ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre; taraflar arasında 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Kanun kapsamında kalan havayolu ile yolcu taşınması hizmetinden yararlanmaya yönelik bir hukuki ilişkinin kurulduğunu, 4077 sayılı Kanunun 23. maddesinde Kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa Tüketici Mahkemelerinde bakılacağının öngörüldüğünü, taraflar arasındaki uyuşmazlığın Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın İzmir Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taşıma sözleşmesinin ihlalinden kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. Yolcu taşıması esas olarak TTK'nun 798 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TTK’nun 4'ncü maddesinde tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı belirtilmiştir. Bu durumda, söz konusu uyuşmazlıkla ilgili davada görevli mahkeme ticaret mahkemesidir. Bu itibarla, mahkemece işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12606, Karar No: 2019/13180, Tarih: 09.09.2019

**4. Ceza Dairesi         2015/12606 E.  ,  2019/13180 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Şantaj

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1- Sanığın aşamalarda suçlamayı kabul etmediği, Avea ve Turkcell operatörlerinden gelen cevaplardaki adreslerde oturmadığı yönündeki savunması karşısında, katılanın aradığı kabul edilen ...numaralı hatta ait abonelik sözleşmesi getirtilip üzerindeki yazı ve imzalar ile sanığın usulüne uygun şekilde alınacak yazı ve imza örneklerinin karşılaştırılması, gerekirse bu cep telefonu hattının, olay tarihi öncesi ve sonrasına ait arayan ve aranan numaralar ile baz istasyonlarını gösterir kayıtların, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan istenilip, aranılan ya da bu numaraya gelen aramalara ait numaraların sahiplerinin hat sahibini tanıyıp tanımadıkları ve anılan hattı fiilen kimin kullandığı sorularak sanığa ait olup olmadığı araştırılıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik incelemeyle hüküm kurulması,

2-Kabule göre de; sanığın sabıkasız olduğunun anlaşılması, şantaj suçundan dolayı giderilmesi gereken somut (maddi) bir zararın oluşmaması ve manevi zararın ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasına engel teşkil etmemesi karşısında, CMK’nın 231/5. maddesindeki diğer hususlar değerlendirilmeden, “tazmin şartının yerine getirilmediği" ve ‘’sanığın sabıkalı oluşu bir daha bu suçu işlemeyeceği kanaati vermediği’’ biçimindeki, kanuni ve yeterli olmayan gerekçeler ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve ertelemeye yer olmadığına karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 09/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30977, Karar No: 2013/8181, Tarih: 07.03.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/30977 E.  ,  2013/8181 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı ile müdahil avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı dava dışı ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş.’nin alt işveren davalı Kurumun asıl işveren olarak göründüğü ... İl Telekom Müdürlüğü operatörlü çağrı merkezi iş yerinde müşteri hizmetleri yetkilisi olarak çalışmaktayken iş sözleşmesinin bildirimsiz ve tazminatsız feshedildiğini, iş sözleşmesinin geçersiz nedenle feshedildiğini iddia ederek işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken sendikal tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı ile davalı arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının işvereninin ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş. olduğunu, 14.04.2009 tarih ve 27200 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 08.04.2009 tarih ve 2009/14 sayılı “İş kolu tespit kararında” “... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş. ve bağlı işyerlerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle “İşkolları Tüzüğü’nün 17 sıra numaralı “Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar” işkoluna girdiğine karar verildiğini, ... A.Ş.’nin davalı şirketten bağımsız bir şirket olduğunu, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalılar arasında hizmet alımına yönelik imzalanan hizmet alımı sözleşmesinin muvazaalı olup feshin geçersiz olduğunun tespiti ile işe iade talebinin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili ile müdahale talebinde bulunan ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş. temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı ...Ş. ile dava dışı ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş. arasındaki ilişkinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Yasanın 2 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla İş Kanununun 2 nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka İş Kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı Yasa ile İş Kanununun 2 nci maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olan ortaklıklara dair ayrık durumlar düzenlenmiştir. Ancak, maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Yasal olarak verilmesi mümkün olmayan bir işin alt işverene bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde, işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında açık biçimde ifade edilmiştir. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunamaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, İş Kanununun 5 inci maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, Anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin kararları da bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).