muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1923, Karar No: 2019/1217, Tarih: 26.11.2019

Belirtilen nedenlerle; galleye müstahak vakıf evladı olduğunun tespitini talep eden davacıların, galleye müstahak olmadıklarının belirlenmesi karşısında çoğun içinde azda vardır kuralı gereğince sadece vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmesinde hukuki yararlarının olmadığı görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne katılamıyoruz.

KARŞI OY

Tespit davası 6100 sayılı HMK 106. maddede düzenlenmiştir. Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. (HMK 106/1) Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. (HMK 106/2) Hukuki yarar dava şartıdır. (HMK 114/1-h) Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz (HMK 106/3).

Bu hükümlerle birlikte bakıldığında; hukukumuzda tespit davası açılabilmesi için varlığı gerekli olan dört temel şart bulunmakta olup bunlar; davacının bir hakkı veya hukuki durumunun güncel bir tehlike ile tehdit edilmiş olması, bu tehdit nedeniyle davacının hukuki durumunun tereddüt içinde bulunması, bu hususun davacıya zarar verebilecek nitelik taşıması ve kesin hüküm etkisine sahip olup cebri icraya yetki vermeyen bu tespit hükmünün davacının karşılaştığı tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli olması gerekir. Tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunduğundan söz edebilmek için bu dört şartın da birlikte varlığı gerekli olup bu şartlardan birinin dahi eksik olması halinde tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı kabul edilmelidir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; dava Vakıflar Kanunu 7. madde ile Vakıflar Yönetmeliği 53 vd. maddelerine dayalı olarak açılmış galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti davası olup yapılan yargılama sonunda vakfiyede batın şartı olması ve henüz gerçekleşmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacının henüz galle fazlasına müstahak olmadığı konusunda özel daire ile mahkeme arasında uyuşmazlık yok ise de bozma kararında çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince davacının vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, mahkeme ise istenmeyen bir şeye karar verilemeyeceği ve vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesinde hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle önceki kararında direnmiştir.

Galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti davasında kişinin vakıf evladı olduğu da tespit edilerek kendisine galle fazlası ödenmesi gerektiğine karar verildiğinden bu davalar eda davası niteliğindedir. Eda davası niteliğinde olmasına rağmen bu eda hükmü kişinin aynı zamanda vakıf evladı olduğunun tespitini de içereceğinden, özel dairenin çoğun içinde az da vardır yönündeki bozma gerekçesi yerinde ise de salt vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilebilmesi için bu yönden de hukuki yarar şartının gerçekleşmesi gerekir.

Kişinin galle fazlası alabilmek için bu şekilde bir tespit kararı verilmiş olması yeterli olmadığından, şartları oluştuğunda yine galle fazlasına müstahak olduğunun tespiti için eda davası açmak zorunda olması ve o kararda vakıf evladı olduğu da tespit edileceğinden müstakil olarak vakıf evladı olduğunun tespitinin istenmesinde hukuki yarar olmadığı gibi çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince bu davada vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesinde de hukuki yarar bulunmamaktadır.

Maddi haklar yönünden hukuki yarar yok ise de bu şekilde bir karar verilmesi kişiyi manevi olarak tatmin edeceği düşüncesiyle hukuki yarar bulunup bulunmadığı da tartışılmalıdır. Çünkü uygulamada böyle bir kararın verilmesinde kişinin manevi haz duyacağı için vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilebileceği yönünde görüşler de bulunmaktadır. (Örnek: Yargıtay Kapatılan 18. Hukuk Dairesinin 2014/9938 Esas, 2015/240 Karar sayılı ve 2014/15970 Esas, 2015/7478 karar sayılı kararları)

Kişinin manevi haz duyacak olması veya manevi tatminin sağlanabilmesi için dava açılmasında hukuki yarar bulunduğundan söz edebilmek için açık bir kanuni düzenleme bulunması gerekir. Örneğin kişilik haklarına saldırıda bulunulan kimsenin 4721 sayılı TMK 25/2. madde gereğince saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilmesinde durum böyledir. Manevi tatminin sınırı olmayıp kişilerin duyacağı manevi haz nedeniyle dava açılabileceğinin kabul edilmesi gereksiz yere pek çok dava açılmasına kapı aralamak olur ki hukuki yararın dava şartı olması kuralının dahi işlevsiz kalmasına neden olabilecektir.

TMK'da soybağının tespiti ile ilgili olarak açılacak davalar (babalık davası, nesebin reddi davası, soybağına itiraz davası) düzenlenmiş olup bunu aşar biçimde belli bir kişinin soyundan gelindiğinin tespiti davası açılabileceği düzenlenmemiştir. Ayrıca kişinin miras haklarını korumak amacıyla mirasçılık belgesi istemesi mümkün olup, miras hukukuna ilişkin bir talep ve hukuki yarar olmaksızın belli bir kişinin soyundan gelindiğinin tespitinin istenmesi de mümkün değildir.

TMK'da soybağının tespiti ile ilgili olarak açılacak davalar (babalık davası, nesebin reddi davası, soybağına itiraz davası) düzenlenmiş olup bunu aşar biçimde belli bir kişinin soyundan gelindiğinin tespiti davası açılabileceği düzenlenmemiştir. Ayrıca kişinin miras haklarını korumak amacıyla mirasçılık belgesi istemesi mümkün olup, miras hukukuna ilişkin bir talep ve hukuki yarar olmaksızın belli bir kişinin soyundan gelindiğinin tespitinin istenmesi de mümkün değildir.

Anayasanın 12. maddesinde; herkesin, dil, ırk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ayırımı gözetilmeksizin, kanun önünde eşit olduğu, hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı düzenlenmiş olup bir kimsenin herhangi bir kimsenin soyundan gelmesine ayrıcalık tanınamayacağından açık bir kanun hükmüne dayalı olmadıkça bu durumun tespitinin istenmesinde manevi tatmin gerekçesine dayanılarak dahi hukuki yarar bulunmadığı da açıktır.

Sonuç olarak davacının henüz galle fazlası isteme hakkı bulunmadığı sabit olmuş olup salt vakıf evladı olduğunun tespitini istemekte de hukuki yarar bulunmadığı için davanın reddine dair verilen direnme kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumdan, hükmün bozulması yönünde oluşan değerli çoğunluk görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2010/525, Karar No: 2010/1593, Tarih: 17.02.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/525 E.  ,  2010/1593 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh HukukMahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı Hazine vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı Hazine vekili icra dairesince borç miktarının iki kez sorulduğunu ve her iki yazıya da cevap verildiğini, ancak sıra cetvelinde 16.12.2008 tarihinde bildirilen 27.212,57 TL.nin tamamının dikkate alınmadığını ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davanın süresinde olmadığını, sıra cetvelinin bir başka şikâyet nedeniyle iptal edildiğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davacının alacak miktarının sıra cetveline yönelik şikâyet sonucunda tesbit edileceği, mahiyeti itibariyle davacının itirazının garameye ve dolayısıyla sıraya yönelik olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine ve talep halinde dosyanın İcra Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle sıra cetvelinin bir başka şikâyet nedeniyle iptal edilmiş olması hususunun, görevli İcra Mahkemesince dikkate alınacak olmasının tabii bulunmasına göre davacı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 17.2.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5392, Karar No: 2019/2813, Tarih: 08.05.2019

**20. Ceza Dairesi         2018/5392 E.  ,  2019/2813 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yüksek Adalet Bakanlığı'nın, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan sanık ... hakkındaki Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/03/2018 tarihli ve 2017/985 esas, 2018/270 sayılı kararının kanun yararına bozulması istemi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 01/10/2018 tarihli ihbar yazısı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

A) Konuyla İlgili Bilgiler:

1- Şüpheli ... hakkında “kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma” suçundan Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunda 13/02/2017 tarihli ve 2017/4027 soruşturma,2017/146 sayılı karar ile; ... sayılı TCK’nın 191/2. maddesi gereğince beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı Kanun'un 191/3. maddesi uyarınca erteleme süresi içerisinde bir yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, aynı Kanun'un 191/4. maddesi gereğince erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, kararın 24/03/2017 tarihinde şüpheliye tebliğ edildiği,

2- Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca kararın gereğinin ifası için Eskişehir Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği, Eskişehir Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 04/04/2017 tarihli çağrı yazısının şüpheliye 19/04/2017 tarihinde tebliğ edildiği,şüphelinin müdürlüğe başvurmadığı, 02/05/2017 tarihli çağrı yazısının 10/05/2017 tarihinde tebliğ edildiği, müdürlüğe başvurmaması nedeniyle , İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonunun 06/06/2017 tarihli kararı ile dosyanın kapatılarak 08/06/2017 tarihinde savcılığa gönderildiği,

3- Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca şüpheli hakkında, dava açılmasının ertelenmesi kararının kaldırılarak 10/10/2017 tarihli, 2017/4027 soruşturma,2017/8446 esas ve 2017/6682 sayılı iddianame ile sanık hakkında TCK’nın 191/1-4-a ve 53.maddeleri uyarınca kamu davası açıldığı,

4- Kanun yararına bozma istemine konu sayılı Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/03/2018 tarihli ve 2017/985 esas, 2018/270 sayılı kararı ile; “…… bilerek ve kasti olarak tedaviyi reddetmiş olmadığı” gerekçesiyle ceza verilmesine yer olmadığına, tedbirin infazının devamına karar verildiği, kararın 06/04/2018 tarihinde kanun yoluna gidilmeden kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

B) Kanun Yararına Bozma İstemi:

Kanun yararına bozma istemi ve ihbar yazısında;

4- Kanun yararına bozma istemine konu sayılı Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/03/2018 tarihli ve 2017/985 esas, 2018/270 sayılı kararı ile; “…… bilerek ve kasti olarak tedaviyi reddetmiş olmadığı” gerekçesiyle ceza verilmesine yer olmadığına, tedbirin infazının devamına karar verildiği, kararın 06/04/2018 tarihinde kanun yoluna gidilmeden kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

B) Kanun Yararına Bozma İstemi:

Kanun yararına bozma istemi ve ihbar yazısında;

“Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 13/02/2017 tarihli ve 2017/4027 soruşturma, 2017/146 sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve şüpheli hakkında 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair kararı müteakip, şüphelinin kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar ettiği gerekçesiyle Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının 10/10/2017 tarihli ve 2017/4027 soruşturma, 2017/8446 esas, 2017/6682 sayılı iddianamesiyle kamu davası açılması üzerine, sanığın denetimden haberinin olmadığı, bilerek ve kasti olarak tedaviyi reddetmiş olmadığından bahisle ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/03/2018 tarihli ve 2017/985 esas, 2018/270 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

... sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/1. maddesinde, “Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür.” ve aynı maddenin 8. fıkrasında "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenlemeler karşısında, somut olayda mahkemesince açılan kamu davası hakkında durma kararı verilerek, şüpheli hakkında kamu davası açılmasının ertelenmesi koşullarına uygun sonuç ve biçimde değerlendirilme yapılmak üzere dosyanın Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, anılan Kanun'da düzenlenmeyen ceza verilmesine yer olmadığı şeklinde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilerek Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/03/2018 tarihli ve 2017/985 esas, 2018/270 sayılı kararının ... sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca bozulması istenilmiştir.

C) Konunun Değerlendirilmesi:

C) Konunun Değerlendirilmesi:

... sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/1. maddesinde “Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür.” biçiminde düzenlemenin yer aldığı, yine aynı maddenin 8. fıkrasında "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." biçiminde düzenlemenin yer aldığı, bu düzenlemeler ile hüküm çeşitlerinin kanunda sınırlı olarak sayıldığı, somut olayda mahkemece, kamu davasında durma kararı verilerek, denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi, denetimli serbestlik tedbirine uygun davranılmaması halinde yargılamaya devamla işin esasına girilerek hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden Kanunda düzenlenmeyen “karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmesi kanuna aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

D)Karar:

Açıklanan nedenlere göre; kamu davasında durma kararı verilerek, denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi, denetimli serbestlik tedbirine uygun davranılmaması halinde yargılamaya devamla hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden Kanunda düzenlenmeyen “karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde karar verilmesi kanuna aykırı olup, kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden; Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 29/03/2018 tarihli ve 2017/985 esas, 2018/270 sayılı kararının ... sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA, aynı Kanun'un 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığı'na iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine, 08/05/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8572, Karar No: 2010/16166, Tarih: 30.09.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/8572 E.  ,  2010/16166 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek, değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Yapılara dava tarihine göre değer biçildiğinden yıpranma paylarının da dava tarihindeki yaşı nazara alınarak % 40 olarak hesaplanması gerekirken enerji nakil hattının geçtiği tarihe göre % 18 kabulü ile fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 30.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/1372, Karar No: 2006/4443, Tarih: 07.03.2006

12. Hukuk Dairesi 2006/1372 E., 2006/4443 K.

**12. Hukuk Dairesi 2006/1372 E., 2006/4443 K.**

**- İCRA MEMURUNUN İŞLEMİNE YÖNELİK ŞİKAYET

- MÜŞTEKİ ALEYHİNE TAZMİNAT

- TAŞINMAZ ÜZERİNE KONULAN HACZİN KALDIRILMASI İSTEMİ**- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 96 ]

- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 16 ]

- 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 366 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 428 ]

**"İçtihat Metni"**

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İİK.nun 96 ve bunu izleyen maddelerinde düzenlenen istihkak iddiasına ilişkin koşullar menkul mallar için uygulanmaktadır. Taşınmaz üzerine konulan haczin kaldırılması istemi icra memurunun işlemine yönelik şikayet mahiyetinde olduğundan, şikayet koşulları doğrultusunda çözümlenmesi gerekir (HGK' nun 13.06.2001 tarih ve 2001/12-461 .E - 516 K.). Bu nedenle, icra mahkemesince Harçlar Kanunu'nun (1) sayılı tarifesinin 2/A maddesi gereğince maktu harç alınması ve Avukatlık Asgari ücret tarifesinin (2). Kısım (2). Bölüm (2). Maddesi gereğince avukatlık ücretinin de maktu olarak tayin edilmesi gerekirken anılan kalemlerin nisbi olarak hesaplanması yasaya aykırıdır.

Ayrıca somut olayda uygulanması gereken,İİK.nun 16 ve müteakip maddelerinde taraflar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedileceği konusunda bir düzenleme bulunmamaktadır.

Mahkemece, şikayeti reddedilen müşteki aleyhine tazminata hükmedilmesi isabetsizdir.

SONUÇ : Şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 07.03.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9235, Karar No: 2018/4795, Tarih: 21.05.2018

**11. Ceza Dairesi         2017/9235 E.  ,  2018/4795 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Sanıklar hakkında sahte fatura düzenlemek suçundan; beraat

Sanık ... hakkında Defter ve belgeleri ibraz etmemek suçundan; mahkumiyet

A) Sanık ... hakkında “defter ve belge ibraz etmemek” suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik sanığın temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış ve incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

B)Sanıklar hakkında “sahte fatura düzenlemek” suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Sanıkların, suç konusu faturaları düzenleyen şirketin ortağı olduklarını, ancak şirketin işleri ile kendilerinin ilgilenmediklerini, sahte fatura düzenlenmesi konusunda bilgilerinin bulunmadığını savunmaları nedeniyle, suçun unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için;

1- Sahte fatura düzenleme suçunda, suçun maddi konusunun fatura olması; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde, faturalarda bulunması zorunlu olan bilgilerin neler olduğunun belirtilmesi, aynı Kanunun 227. maddesinin 3. fıkrasında ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' hükmünün yer alması; suç konusu faturaların dosya içinde bulunmadığının ve getirtilip duruşmada incelenmediğinin anlaşılması karşısında; sanıkların 2006 takvim yılında düzenlendiği iddia olunan faturalardan kanaat oluşturacak sayıdaki asıllarının veya onaylı örneklerinin getirtilerek incelenmesi ve 213 sayılı Kanunun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediğinin tespit edilmesi,

2- Faturaların zorunlu bilgileri içerdiğinin tespit edilmesi durumunda;

a) Faturaların sanıklara gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadıklarının sorulması, kendilerine ait olmadıklarını söylemeleri halinde; ... ve ...’ın savunmalarında adı geçen ...’nun CMK'nın 48. maddesi uyarınca çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi ve faturalar kendisine gösterilerek faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması,

2- Faturaların zorunlu bilgileri içerdiğinin tespit edilmesi durumunda;

a) Faturaların sanıklara gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadıklarının sorulması, kendilerine ait olmadıklarını söylemeleri halinde; ... ve ...’ın savunmalarında adı geçen ...’nun CMK'nın 48. maddesi uyarınca çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi ve faturalar kendisine gösterilerek faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması,

b) ... da faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını söylediği takdirde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara veya ...’na ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

c) Faturalardaki yazı ve imzaların, ...’na ait olduğunun belirlenmesi halinde, bu kişi hakkında suç duyurusunda bulunulması ve dava açıldığı taktirde bu dava ile birleştirilmesi,

d) Faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara ve ...’na ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

aa) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nın 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanıkları tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanıkların bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 21.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.