muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/327, Karar No: 2013/1329, Tarih: 05.02.2013

Uyuşmazlığın çözümünde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağını oluşturan (mülga) 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi ve 5510 sayılı Kanununun 86. maddesinin irdelenmesinde ve hukuki niteliği ile ispat koşulları üzerinde durulmasında yarar vardır.

Anayasa’nın 12. maddesine göre; “Herkes kişiliğine bağlı, dokunulmaz devredilmez, vazgeçilmez, temel hak ve hürriyetlere sahiptir.”. Sosyal güvenlik hakkı, bireylerin geleceğe güvenle bakmalarını sağlayan bir insan hakkıdır. Aynı zamanda “sosyal güvenlik, sosyal hukuk devleti içerisinde yer alan ve bu ilkeyi oluşturan temel kavramlardan birisidir”. Bu esası göz önüne alan anayasa koyucu “Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler” başlığı altında sosyal güvenlik hakkını da düzenlemiş ve 60’ncı madde ile “Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” hükmünü getirmiştir. Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, sosyal güvenlik hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı dokunulmaz ve vazgeçilemez bir hak olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

(Mülga) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 6. maddesinde ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 92. maddesinde de, bu ilke aynen benimsenerek, çalışanların işe alınmalarıyla kendiliğinden sigortalı olduğu, bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği, sözleşmelere sosyal sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulamayacağı belirtilmiştir. Bu haliyle sigortalı olmak, kişi bakımından sadece bir hak olmayıp aynı zamanda bir yükümlülüktür.

Gerek (Mülga) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu anlamında gerek ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu anlamında sigortalı niteliğini kazanmanın koşulları başlıca üç başlık altında toplanmaktadır.Bunlar: a) Çalışma ilişkisinin kural olarak hizmet akdine dayanması, b) işin işverene ait yerde yapılması, c) çalışanın mülga 506 sayılı Kanunun 3.maddesinde, 5510 sayılı Kanunun ise 6. maddesinde belirtilen istisnalardan olmaması şeklinde sıralanabilir. 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesine ve 506 sayılı Kanuna göre sigortalı olabilmek için bu koşulların bir arada bulunması zorunludur.

İşçi ve sigortalı kavramlarının tanımında hizmet sözleşmesinden hareket edilmekteyse de yürürlükten kalkan 1475 sayılı İş Kanunu ile (Mülga) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda bu sözleşmenin tanımına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 3/11. maddesinde “bu Kanunun uygulamasında, Hizmet akdi: 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanununda tanımlanan hizmet akdini ve iş mevzuatında tanımlanan iş sözleşmesini veya hizmet akdin ifade eder” şeklinde düzenlemiştir. Yürürlükteki 4857 sayılı İş Kanununun 8. maddesinde, “İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir.” tanımlaması yapılmıştır. Belirtmek gerekirse, 4857 sayılı İş Kanununda “Hizmet akdi” sözcüğü terkedilmiş, yerine “İş sözleşmesi” ifadesi kullanılmıştır.

Borçlar Kanunu’nun 313/1 maddesinde, hizmet sözleşmesi; “Hizmet akdi, bir mukaveledir ki onunla işçi, muayyen veya gayri muayyen bir zamanda hizmet görmeyi ve iş sahibi dahi ona bir ücret vermeği taahhüt eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanımda sadece hizmet ve ücret unsurları belirginken, 4857 sayılı yeni İş Kanununda, daha önce Anayasa Mahkemesi ve öğretinin de kabul ettiği gibi “bağımlılık” unsuruna da yer verilmiştir.

Hizmet sözleşmesi her şeyden önce bir iş görme edimini zorunlu kılar. Bu sözleşmeyle sigortalıya yüklenen borç, işveren yararına bir iş görmek, hizmet sunmaktır.

Ücret, BK m. 313 anlamında hizmet akdini oluşturan unsurlardandır ve bu unsurun yokluğu durumunda çalışma ya vekalet sözleşmesine, ya da bir sözleşme ilişkisi bulunmaksızın hatır, yardım, dayanışma, arkadaşlık gibi bir nedene dayanmaktadır.

Gerek (Mülga) 506 sayılı Kanuna göre, gerek ise 5510 sayılı Kanuna göre sigortalılık niteliği için ücret zorunlu unsur değildir. Bu husus, 506 sayılı Kanunun 3-I-B, 6 ve 78/2. maddeleri ve 5510 sayılı Kanunun 6/a, 7/a, 82/2-3. maddeleri ile hükmünde açıkça görülmektedir.

Bilindiği gibi çalıştırılanlar, işe alınmalarıyla sigortalı olurlar (506 SK. m. 6, 5510 SK. m.7/a). maddenin “çalıştırılanlar” sözüne yer verip, aksine, hizmet akdi ile çalıştırılanlar ifadesine yer vermemesi karşısında, zaman ve bağımlılık koşulu gerçekleşmiş ise ücret koşulu gerçekleşmese de, kişi, sigortalı sayılmalıdır.

Gerek (mülga) 506 sayılı Kanunun 78/2. maddesinde, gerek ise 5510 sayılı Kanununun 82/2. maddesinde günlük kazanç sınırları düzenlenirken “ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır.” hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenlemenin gerekçesinde, maddenin, ücretsiz çalışanların prim kesintilerinin belirlenmesi amacıyla kaleme alınmış olduğu belirtilmektedir.

Gerek (mülga) 506 sayılı Kanunun 78/2. maddesinde, gerek ise 5510 sayılı Kanununun 82/2. maddesinde günlük kazanç sınırları düzenlenirken “ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır.” hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenlemenin gerekçesinde, maddenin, ücretsiz çalışanların prim kesintilerinin belirlenmesi amacıyla kaleme alınmış olduğu belirtilmektedir.

506 sayılı Kanunda ve 5510 sayılı Kanunda hizmet akdine dayalı çalışmanın ücretsiz de olabileceğinden söz edilmesinin nedenine gelince, 506 sayılı Kanunun ve 5510 sayılı Kanunun sistematiği dikkate alındığında, yasa koyucunun, Sosyal Sigortalar Kanunu bakımından ücreti hizmet akdinin zorunlu bir unsuru olarak öngörmediği, bu anlamda, 506 sayılı Kanunda ve 5510 sayılı Kanunda anılan hizmet akdinin, Borçlar Kanununda tanımlanan şekliyle hizmet akdine göre özellikler gösteren bir (hizmet) sözleşme biçiminde olduğu söylenebilir.

Konu doktrinde de ele alınmış ve ücret almadan yapılan çalışmalarında sigorta kapsamına alınması gerektiği genel olarak kabul görmüştür.

Diğer unsur olan bağımlılık ve bu kapsamda ele alınması gereken zaman unsuru, hizmet akdinin ayırt edici özelliğidir.

Bağımlılık, iş ve sosyal güvenlik hukuku uygulamasında temel bir ilke olup, bu unsur, hizmetini işverenin gözetimi ve yönetimi altında yapmayı ifade eder. Ne var ki, iş hukukunun dinamik yapısı, ortaya çıkan atipik iş ilişkileri, yeni istihdam modelleri, bu unsurun ele alınmasında her somut olayın niteliğinin göz önünde bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır. Bazı durumlarda, taraflar arasında sıkı bir bağımlılık ilişkisi bulunmasa da, işverenin iş organizasyonu içinde yer alınmaktaysa, bu unsurun varlığının kabulü gerekecektir. Önemli yön, işverenin her an denetim ve buyurma yetkisini kullanabilecek olması, çalışanın, edimi ile ilgili buyruklara uyma dışında çalışma olanağı bulamayacağı nitelikte teknik ve hukuki bir bağımlılığın bulunmasıdır. Genel anlamda bağımlı çalışma, işverenin belirleyeceği yerde ve zamanda, işverence sağlanacak teknik destek ve işverenin denetim ve gözetiminde yapılan çalışmadır. İşverenin yönetim (talimat verme) hakkı karşısında işçinin talimatlara uyma (itaat) borcu yer alır. Bir işin görülmesi süreci içinde işçinin faaliyeti, çalışma şekli, yeri, zamanı ve işyerindeki davranışları düzenleyen talimatlar veren işveren onu kişisel bağımlılığı altında tutar. Bu sözleşmede varolan otorite/bağımlılık ilişkisi taraflar arasında kaçınılmaz olarak bir hukuki hiyerarşi yaratır. Bu nedenle iş akdinde bağımlılık hem işçinin kişiliğini ilgilendirmekte hem de bir hukuki bağımlılık niteliği taşımaktadır.

Uygulamada ticari taksi sahiplerinin taksi plakalarını altı ay veya bir yıllığına kiraya verdikleri, ticari taksinin işletilmesinin tamamen aracı kiralayan kişiye bıraktıkları görülmektedir. Bu durumda taraflar arasındaki ilişkinin hasılat kirası olduğunda kuşku yoktur. Bir diğer uygulama ise, taksi sahibi esas olarak kendisi çalışmakta, günün belli bir diliminde (12 saatliğine veya 24 saatliğine) aracı başka bir şoföre tahsis etmektedir. Bunun karşılığında, elde edilen gelir ne olursa olsun sabit bir miktar taksi sahibine ödenmekte veya taraflar arasındaki güven ilişkisinin niteliğine göre elde edilen gelirin belli bir oranı ticari taksi sahibine verilmektedir. Bu durumda taraflar arasındaki ilişkinin hasılat kirası mı, yoksa bağımlılık, zaman ve ücret unsurunu içerecek şekilde hizmet akdi mi olduğu hususu uyuşmazlık konusudur.Dairemizin ve 9. Hukuk Dairesi (19.06.2006 tarih ve 2006/13004 E. 2006/17679 K.)'nin içtihatlarına göre, ikinci uygulamadaki gibi çalışan şoförlerin çalışmaları, hizmet akdine dayalı çalışma olarak nitelendirilmiştir. Zira, hasılat kirasının unsurlarını taşıyacak nitelikte taksinin işletilmesi tamamen şoföre bırakılmamakta, zorunlu nedenlerle taksi sahibinin devamlı olarak çalışmasının fiilen imkansız olması nedeniyle kısa bir süre için tahsis edilmektedir. İşverenin vardiyalı çalışmayı düzenleme yetkisinin bulunması ve yazılı bir kira sözleşmesinin bulunmaması nedeniyle taraflar arasında bağımlılık ilişkisinin varlığı kabul edilmekte, aksinin bunu iddia eden tarafından yeterli delillerle ispatlanması gerekmektedir.

Bütün bu açıklamalar ışığında, Mahkemece; somut olayın özelliklerinin irdelenmesi, taraflar arasındaki ilişkinin hasılat kirasına mı, yoksa hizmet akdine mi dayalı olduğu belirlenmesi, hizmet akdinin varlığının tespiti halinde, sigortalı hizmetinin tespitine karar verilmesi, aksi takdirde ise şimdiki gibi davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, sıralanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 05.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12384, Karar No: 2019/5442, Tarih: 23.05.2019

**8. Hukuk Dairesi         2017/12384 E.  ,  2019/5442 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda ... Aile Mahkemesi hükmüne karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması sonunda ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş, bu kez davalı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde edinilen 1403 ada 3, 2310 ada 1, 1705 ada 7 ve 1055, 331 ada 20 ile 1978 ada 18 parsel sayılı taşınmazlar, 48 FH 807 plaka sayılı araç, banka hesaplarında bulunan para nedeniyle 1.000,00 TL alacağın davalıdan tahsilini talep etmiş, 02.02.2015 tarihli dilekçe ile talep miktarını 512.034,55 TL olarak açıklamıştır.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, 370.337,40 TL ile 50 doların karar tarihindeki TL karşılığı 147,00 TL toplamı 370.484,40 TL katılma alacağının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu 1705 ada 7 (8-9) parselin 1/2 payı, 1055 parsel ve 331 ada 20 parsel ile bankada bulunan para ve 48 FH 807 plakalı araç yönünden kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalının bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine, dava konusu 1979 ada 18 parselde bulunan 3 nolu bağımsız bölüm yönünden davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilmesine ve yeniden esas hakkında karar verilmesine, davanın kısmen kabulüne, 330.737,40 TL ile 50 doların mahkeme karar tarihindeki TL karşılığı 147,00 TL toplamı 330.884,40 TL katılma alacağının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 Sayılı HMK mad.33). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına, evlilik birliği içinde edinildiği anlaşılan taşınmazların davalı tarafından ... işinde uğraşması sebebiyle üzerine kaydedildiği savunulmuş ise de tüm dosya kapsamı itibarıyla bu husus ispat edilemediğine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına, evlilik birliği içinde edinildiği anlaşılan taşınmazların davalı tarafından ... işinde uğraşması sebebiyle üzerine kaydedildiği savunulmuş ise de tüm dosya kapsamı itibarıyla bu husus ispat edilemediğine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf istemiyle önüne gelen dosya ve karar bir bütün olarak değerlendirilerek, HMK’nin 353/1-b maddesinde yer alan “b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak;1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine, 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, 3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir” düzenlemesi uyarınca, davanın hangi kısmı ile ilgili olursa olsun, istinaf isteminin kısmen bile kabulüne karar verilecek olsa dahi, şayet yeniden hüküm kurulacak ise, ilk derece mahkemesi kararının tamamen kaldırılması ve tüm hükümlerin yeniden kurulması gerekir. Aksi halde, aynı dosyada infazı kabil birden fazla kararın ortaya çıkması tehlikesine ve HMK’nin 297. ile 359. maddelerine aykırı olarak infazda tereddüte sebebiyet verilebilecektir. Keza, ilk derece mahkemesi kararı hakkında kısmen esastan ret, kısmen kabul verilip, sadece kabul olunan kısım yönünden kararın kaldırıldığı hallerde, böyle bir kararın bozulması durumunda bozma sonrası davaya bakacak mahkeme konusunda da belirsizlik ortaya çıkabilecektir.

Bu nedenle, somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesince, HMK’nin 353/(1)-b.1 ve aynı Kanun’un 353/(1)-b.2 maddelerine dayanılarak istinaf başvurusunun dava konusu 1979 ada 18 parselde bulunan 3 nolu bağımsız bölüm yönünden kabul edilerek kararın düzeltilip, yeniden hüküm kurulurken, dava konusu diğer malvarlığı yönünden istinaf başvurusunun esastan reddine şeklinde hüküm kurulması doğru olmadığından, hükmün bu nedenle bozulması gerekmektedir. Ne var ki bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazları yukarıda (2) nolu bentte gösterilen sebeple yerinde görüldüğünden kabulü ile temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1. bendinin tamamen, 2. bendinin ise ilk fıkrasının hükümden çıkartılmasına, yerine 1. bent olarak “Davalı vekilinin istinaf itirazları 1979 ada 18 parselde 3 nolu bağımsız bölüm yönünden yerinde görüldüğünden kısmen kabulü ile 6100 sayılı HMK’nin 353/(1)-b.2 maddesi gereğince ... Aile Mahkemesinin 23.09.2016 tarihli ve 2013/104 Esas, 2016/860 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA” cümlesinin yazılmasına, hükmün 6100 sayılı HMK'nin 370/2 maddesi gereğince düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte yazılı nedenlerle reddine, dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesine, karardan bir suretinin de İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 23.05.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6740, Karar No: 2023/2907, Tarih: 11.05.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/6740 E.  ,  2023/2907 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2017/625 E., 2018/809 K.

HÜKÜM : Kısmen Kabul

KARAR DÜZELTME İSTEYEN : Davacı vekili, davalı ... vekili

BİRLEŞEN DAVA : İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/509 E.

Taraflar arasındaki tazminat davasında yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davada davacı vekili, birleşen davada davalı ... vekili ile davalı ... vekili, asıl davada katılma yoluyla davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Asıl ve birleşen davada davacı vekili ve birleşen davada davalı ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçesinde; davalılardan ...'ın Tarişbank genel müdürü, ...'ün kredilerden sorumlu genel müdür yardımcısı, ...'in krediler müdürü, ... ve ...'ün şube müdürü, ...'ın şube ikinci müdürü olarak görev yaptıkları sırada, bankanın Alsancak Şubesi müşterisi Vizon Tekstil A.Ş. ve diğer grup firmalarına yönetim kurulunca tahsis edilen limitler üzerinde kredi kullandırıldığını, kullandırılan kredilerin sürekli finanse edilmesi sebebiyle kısa aralıklarla limit arttırımına gidildiğini, istihbarat raporları beklenmeden grup firmalarının riskini birleştirmek, limit arttırmak ve Türk Parası kredi tahsisinin yabancı paraya çevrilmesi amacıyla kredi tahsisleri yapıldığını, bu tahsislerde yetkinin aşıldığını, grup firmalarına limit tahsis edilmeden önce veya mevcut limitlerin iptalinden sonra şube yetkisi üzerinde kredi kullandırımına devam edildiğini, teminat arttırımı ve güçlendirilmesine dair genel müdürlük talimatlarına uyulmadığını, firmanın vadesi dolan kredilerinin finanse edilmesinin yanısıra faizlerinin de kredilerden karşılandığını, kredi teklif fonlarında firma hakkında yönetim kurulunun yanlış bilgilendirildiğini ileri sürerek şimdilik 629.178,60 TL ana para, 3.730.298,10 TL faiz, 186.514,90 TL BSMV'den oluşan banka alacağından henüz paraya çevrilmemiş ipotek bedeli olan 510.000,00 TL'nin mahsubundan sonra kalan toplam 4.545.991,61 TL banka zararının ana para üzerinden %182 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı ... vekili, birleşen davada davalı ... vekili, davalı ... vekili ile davalı ... davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

II. CEVAP

Asıl davada davalı ... vekili, birleşen davada davalı ... vekili, davalı ... vekili ile davalı ... davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...'ın 13.01.1995-07.07.1997 tarihleri arasında genel müdür olarak görev yaptığı, davalı ...'ün genel müdür yardımcısı, davalı ...'in krediler müdürü, davalı ..., ...'ün şube müdürü ve davalı ...'ın şube 2 nci müdürü olarak çalıştıkları, davalı genel müdür ile banka çalışanı konumundaki diğer davalıların özen borcunu ihlal ederek kredi tahsis edilmemesi gereken dava dışı şirkete kredi tahsis ettikleri, olumsuz istihbarat raporlarına rağmen yeterli teminat almadan kredi açtıkları, borçlu firmanın kredi ana para ve faiz ödemelerinde sorunlar yaşandığı halde kredi kullandırılmaya devam edildiği, açılan kredilerin ödenmediği, alacak için yapılan icra takiplerinin kısmen sonuçsuz kaldığı, tüm davalılar yönünden sorumluluğunun maddi şartlarının gerçekleştiği, davanın zamanaşımına uğramadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 629.178,60 TL asıl alacak, 2.887.451,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.516.629,90 TL'den, dava dilekçesinde bahsi geçen 510.000,00 TL ipoteğin mahsubu ile belirlenen 3.006.629,90 TL'nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işletilecek % 140 temerrüt faizi ile birlikte asıl dava ve birleşen dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 15.07.2014 tarihli 186.171,13 TL'lik ödemenin infaz sırasında nazara alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili, birleşen davada davalı ... vekili ile davalı ... vekili, asıl davada katılma yoluyla davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 24.06.2022 tarihli ve 2022/3079 Esas, 2022/5240 Karar sayılı kararıyla, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili ve birleşen davada davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

1.Asıl ve birleşen davada davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle, dava konusu usulsüz kullandırılan kredi sebebi ile, hesap kat tarihinden bu güne kadar kredi borçlusundan hiç tahsilat yapılamamış olması karşısında, bankanın zararının hesaplanmasını münhasır kredi faiz ile sınırlı tutmanın bankaların kuruluş amaçları, genel kredi sözleşmeleri, bankacılık teamülleri ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının reddedilen kısım yönünden bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle, kredilerin yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin işe başlamasından önce kullandırıldığını, şube müdürü olarak kredi kullandırılmasında etkisi olmadığını, bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu, tediye fişlerinde müvekkilinin imzası bulunmadığını, vadelerin uzatılmasında yetkisi olmadığını, yönetim kurulunun onayı olmadan işlem yapılamayacağını, müvekkilinin kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek kararın düzeltilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalıların usulsüz kredi kullandırdığı iddiasına dayalı mali sorumluktan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, asıl ve birleşen davada davacı vekili ve birleşen davada davalı ... vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl ve birleşen davada davacı vekili ve birleşen davada davalı ... vekili karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

Aşağıda yazılı bakiye 206,80 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davalı ...'den alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.