muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/130, Karar No: 2018/3530, Tarih: 05.06.2018

**23. Hukuk Dairesi         2016/130 E.  ,  2018/3530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili; vergi mükellefi...'a ait 45 V 8177 plakalı aracın yediemin...'ya ait otoparka çekildiğini, şikayet olunanın başlattığı takipte aracın satışının yapıldığını, aracın aynından kaynaklı motorlu taşıtlar vergisi kapsamında ....803,88 TL borcunun bulunduğunu, müvekkili vergi dairesinin öncelik hakkının bulunduğunu, müvekkillerinin alacağının malın aynından doğan motorlu taşıtlar vergisine dayandığını, sıra cetvelinde alacağa öncelik verilmesi gerektiğini, ruçhan hakkı sahibi müvekkillerinin rehin hakkından önce alacağının tazminin gerekeceğini ileri sürerek ....03.2015 tarihli sıra cetveli kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Şikayet olunan vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamında; dosyanın menkul rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip olduğu, takibin hapis hakkına dayalı olarak yapılmasının menkul rehni yoluyla takip dışında ayrı bir öncelik tanımayacağı, sıra cetveli hazırlanmaksızın "sıra cetveli kararı" adlı tutanakla tüm paranın rehin alacaklısına ödenmesinin hukuka aykırı olduğu, İİK'nun 140. maddesi uyarınca satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse ... dairesinin sıra cetveli yapması gerektiği, sıra cetvelini düzenleme yetkisinin ilk haczi koyan ... dairesine ait olduğu, İİK'nun 100. maddesi gereğince, borçluya ait paranın veya satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar birden fazla alacaklı tarafından haciz konulması halinde anılan madde hükmü gereği ... müdürlüğünce derece kararı yapılması gerektiği, alacaklıların öncelik haklarının dinlenebilmesi için sıra cetveli yapılması ve bu şekilde itirazlara imkanı verilmesi gerektiği, alacağın rüçhanlı olması durumu hakkında sıra cetveli yapılmadan ... müdürlüğünün karar verme yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Dava, sıra cetvelinde sıraya itiraza ilişkindir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Dava, sıra cetvelinde sıraya itiraza ilişkindir.

... Müdürlüğünce düzenlenen sıra cetvelinde şikayet olunana ait yedieminlikten kaynaklanan alacağın İİK'nın 138. maddesi kapsamında öncelik taşıdığı için mahcuz aracın satışından elde edilen tüm bedelin şikayet olunana verilmesi kararı teknik olarak bir sıra cetvelidir. Mahkemenin aksine kabulü doğru değildir. Bedeli paylaşıma aracın muhafaza masrafları tüm alacaklıları ilgilendiren ve rüçhanlı alacaklardan da önce ödenmesi gereken İİK 138 maddesi kapsamındaki masraflardandır. Ancak ihale tarihinde geçerli Adalet Bakanlığına Ait Depo ve Garajlarda Muhafaza Edilen Mahcuz Mallar İçin Alınacak Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğ'in .... maddesinde mahcuz aracın günlük muhafaza ücreti belirlenmiş, .... maddesinde ise alınacak bedelin azami haddi tespit edilmiştir. ... Mahkemesinde anılan tebliğ uyarınca sıra cetvelinde muhafaza bedeli kapsamında belirlenen ve öncelikle ödenen bedelin anılan tarifeye uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği denetlendikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile sonuca varılması yerinde görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, şikayet olunan yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 05.06.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22922, Karar No: 2015/17035, Tarih: 26.05.2015

**13. Hukuk Dairesi         2014/22922 E.  ,  2015/17035 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, kredi kartlarının davalı tarafından kullanıldığını, ancak davalının harcadığı 9.505,00TL'yi ödemediğinden bahisle başlattığı icra takibine itiraz ettiğini, haksız itirazın iptali ile % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalıya 2 adet kredi kartını verdiğini, davalının bu kartlarla bir kısım harcama yaptığını, buna karşılık harcama yaptığı kısmı ödemediğini, alacağının tahsili için icra takibi başlattığını, davalının icra takibine haksız itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek takibe yapılan itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açmış, davalı ise davacının kredi kartlarını almadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, tarafların damat kayınbirader olduğu, aralarındaki akrabalık ilişkisi sebebiyle hukuki ilişkide tanık dinlenebileceği gerekçesiyle tanık beyanları esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı taraf iddiasını yazılı belge ile ispatlayamamıştır. Davalı taraf açıkça muvafakat etmediğinden talep edilen alacak miktarının tanıkla kanıtlanması mümkün değildir. HMK nun 203. Maddesine göre altsoy ve üstsoy, kardeşler, eşler kayınbaba, kaynana ile gelin ve damat arasındaki işlemlerde tanık dinlenebilir. Dosya arasında bulunan nüfus kayıtlarına göre ise davalı davacının kayınbiraderidir. Mahkemece tarafların yakın akraba olduklarından bahisle tanık dinlenmiş ve tanık beyanlarına itibar edilerek hüküm kurulmuş ise de taraflar arasında HMK'nın 203. maddesinde belirtilen şekilde bir akrabalık ilişkisi mevcut değildir. Davacı taraf yemin deliline başvurmayacağını da ifade ettiğine göre ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 26.5.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2737, Karar No: 2014/9233, Tarih: 12.03.2014

**13. Ceza Dairesi         2014/2737 E.  ,  2014/9233 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/205343

MAHKEMESİ : Büyükçekmece 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 07/02/2013

NUMARASI : 2012/2272 (E) ve 2013/167 (K)

KATILAN : Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Ceza Yargılama Yasasında mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnalarından biri olarak öngörülen 5271 sayılı CMK'nın 193/2. maddesinin "ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağı ve derhal beraat kararı verilebilecek" hâllerle sınırlı olarak uygulanabileceği, bu hâller dışında, mutlaka sanığın sorgusunun yapılmasının gerektiği gözetilmeyip, sanığın savunması yöntemince saptanmadan hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 12.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23450, Karar No: 2012/22212, Tarih: 24.12.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/23450 E.  ,  2012/22212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet, temyiz isteminin reddi

Sanığın, 02.03.2012 havale tarihli dilekçesinde, eski hale getirme talebiyle birlikte temyiz isteminde bulunduğu görülmekle, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK'nun 311. maddesi hükmüne göre, eski hale getirme talebiyle birlikte temyiz talebinde de bulunulması halinde, inceleme merciinin Yargıtay'ın ilgili dairesi olduğu cihetle yapılan incelemede;

Mahkemenin 26.12.2011 tarih ve 2011/53 Esas, 2011/363 Karar sayılı kararında, 5271 sayılı CMK’nun 232. maddesinin 6. fıkrası ve aynı Kanunun 34. maddesinin 2. fıkrasına uygun olarak, hükme karşı başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekillerinin açıkça gösterildiği ve hükmün sanığın yüzüne karşı tefhim kılındığı anlaşılmakla, 26.12.2011 tarihinde yüzüne karşı tefhim kılınan hükmü, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 310. maddesinde öngörülen bir haftalık yasal süre geçtikten sonra, 02.03.2012 havale tarihli dilekçesi ile temyiz eden sanığın, yerinde görülmeyen eski hale getirme talepleri ile buna bağlı olarak temyiz isteminin, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak REDDİNE, 24.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/25444, Karar No: 2020/4312, Tarih: 14.05.2020

**19. Ceza Dairesi         2019/25444 E.  ,  2020/4312 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35. maddesinin 1. fıkrasının “Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır.” ve 2. fıkrasının “Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır.” hükmü karşısında; bu adrese daha önce yapılmış bir tebligat bulunmaması nedeniyle sanığa anılan maddeye göre yapılan tebligatın usulüne aykırı ve bu nedenle geçersiz olduğu ve sanığın hükmü temyiz etme hakkının kısıtlandığı,

Anlaşıldığından yukarıda belirtilen eksiklikler inceleme tarihinde sanığa adres kayıt sisteminde kayıtlı yeni bir adresinin bulunduğu gözetilmek suretiyle giderildikten sonra gerekmesi halinde ek tebliğname de düzenlenilip dosyanın incelenmek üzere Dairemize gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14/05/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/19080, Karar No: 2007/21954, Tarih: 23.11.2007

**12. Hukuk Dairesi         2007/19080 E.  ,  2007/21954 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çaycuma İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/07/2007

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yeirnde değil ise de;

Alacaklı vekili takip konusu bononun borçlunun oğlu tarafından alacaklı şirketten alınan mazot karşılığında borçlunun hüviyetini kullanarak imzalanıp alacaklıya verildiği yönünde  iddiası olup ayrıca borçlu ve oğlu tarafından müvekkilinin dolandırıldığından bahisle Çaycuma Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduklarını şikayetin anılan savcılığın 2007/769 hazırlık sayılı evrak ile işlem gördüğünü öne sürmüştür.

Borçlunun imzaya itirazının kabulü üzerine mahkemece alacaklının senedi alırken bizzat huzurda borçluya imzalatması gerektiği halde gerekli dikkat ve özeni göstermediği kötüniyetle takip yaptığından dolayı asıl alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatına mahkum edildiği görülmektedir.

İİK.nun 170/4. maddesi gereğince alacaklının icra inkar tazminatı ile sorumlu kılınması onun kötüniyetli veya ağır kusurlu olması halinde mümkün olup, bu durumda icra inkar tazminatı için yasada belirlenen %20 asgari  haddin aşılmasının gerekçesi  açıklanmadan  kötüniyetli olarak kabul edilip %40 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 23.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/18113, Karar No: 2023/1688, Tarih: 08.02.2023

**9. Hukuk Dairesi         2022/18113 E.  ,  2023/1688 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2021/237 E., 2021/264 K.

DAVA TARİHİ : 09.03.2020

KARAR : Davanın kısmen kabulü

TEMYİZ EDENLER : Taraf vekilleri

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi karar taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı işyerinde 23.04.2015-13.05.2019 tarihleri arasında genel müdür olarak çalıştığını, ücretinin düşük gösterilmesi nedeni ile işçilik alacaklarını eksik aldığını, 16.136,86 TL ücret ve 04.05.2019 tarihinde üyesi olduğu sendika ile işveren arasında imzalanan toplu ... sözleşmesi hükmü gereği %9 oranında alacağı zam miktarı da ilave edilerek belirlenen ücreti alması gerektiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık izin, ikramiye, işsizlik alacağı ve toplu ... sözleşmesinin 26 ncı maddesinden kaynaklanan alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının genel müdür iken genel müdür yardımcılığı görevine getirildiğini ve buna itiraz etmediğini, genel müdür yardımcısı olması nedeni ile toplu ... sözleşmesinden yararlanamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.11.2020 tarihli ve 2020/98 Esas, 2020/303 Karar sayılı kararıyla davacının 03.05.2019 tarihi itibarıyla idari personel olarak atandığını ve sendikaya 07.05.2019 tarihinde üye olduğunu, üyelik tarihi itibarı ile toplu ... sözleşmesi hükümlerinden yararlanabileceğinin kabulü ile bakiye kıdem tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle toplu ... sözleşmesinden yararlanabileceği süre için ikramiye alacağı ve bir kısım işçilik alacağının kabulüne; ihbar tazminatı, ücret alacağı, yıllık izin ücreti ve toplu ... sözleşmesi gereği işsizlik tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 25.03.2021 tarihli ve 2021/679 Esas, 2021/877 Karar sayılı kararıyla davalı vekilinin istinaf dilekçesinin süresinde olmadığı, davacı yanın istinaf sebepleri doğrultusunda ise 2016 yılına kadar genel müdür olan davacının sonrasında genel müdür yardımcısı olarak görevlendirildiği ve ofis içi haberleşme belgelerine göre aylık ücretinin tespit edildiğinin anlaşıldığı, yine bu belgelerde (2019 yılı hariç) imzası bulunan davacının kadrosuna göre tespit edilen 2019 yılı ücreti itibarıyla de işyerinde uygulanan toplu ... sözleşmesinden yararlanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun ise süreden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 21.....2021 tarihli ve 2021/6425 Esas, 2021/10521 Karar sayılı ilâmıyla davacının ....05.2019 tarihinde sendikaya üye olduğuna dair üye kayıt fişinin dosya kapsamında olduğu ancak toplu ... sözleşmesinin imza tarihinde sendika üyesi olup olmadığı bakımından gerekli araştırmanın yapılmadığı, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 39 uncu maddesi gereğince davacının toplu ... sözleşmesinden yararlanma şartlarını taşıyıp taşımadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozularak dava dosyasının kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmı doğrultusunda yapılan araştırma neticesinde davacının sendika üyeliğinin toplu ... sözleşmesinin imza tarihinden sonra bildirildiği, önceki karara dayanak teşkil eden bilirkişi raporunda bozma ilâmında belirtildiği gibi ikramiye hususunda kıstelyevm hesabı yapıldığı, toplu ... sözleşmesinin 26 ncı maddesi gereğince alacağa hükmedildiği, diğer alacaklar bakımından bozma öncesi gerekçeler ile aynı kararın verildiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince bozma ilâmına uyulmasına rağmen yeterli araştırma yapılmadan aynı kararın verildiği, müvekkilinin ücretinin eksik belirlenmesi nedeniyle alacaklarının eksik ödendiği ve talep edilen alacakların toplu ... sözleşmesine göre belirlenmediği, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, ücret alacağı, işsizlik tazminatı alacaklarının reddinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece ihbar ve isticvap taleplerinin yerine getirilmemesi ve tanıkların dinlenmemesi suretiyle savunmalarının kısıtlandığını, toplu ... sözleşmesinin 26 ncı maddesi gereği 22 haftalık süre boyunca hak edeceği işçilik alacaklarının kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ikramiye alacağı gibi sendika üyeliği süresi ile sınırlı hesap yapılması gerektiğini, davacı tarafa süre verilmesine rağmen ıslah yapılmadığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu ibaresinin kaldırılmasının gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasında; davacının kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık izin ücreti, ücret, işsizlik tazminatı ve toplu ... sözleşmesinin 26 ncı maddesinden kaynaklanan alacakları talep etme hakkı olup olmadığı ve bu alacakların hesaplanması noktalarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, 4857 sayılı ... Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte olan mülga 1475 sayılı ... Kanunu'nun 14 üncü maddesi, 4857 sayılı Kanun'un 17,32, 53 ve 59 uncu maddeleri, 6356 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Belirsiz süreli ... sözleşmelerinin taraflardan birince ... taraflı feshinde, fesheden tarafın sözleşmeyi feshedeceğini 4857 sayılı Kanun'un 17 nci maddesinde belirtilen sürelerden önce karşı tarafa bildirmesi, başka bir anlatımla en az bu maddelerde belirtilen süreler kadar karşı tarafa ihbar öneli tanıması gerekir. Bu ihbar önelinin tanınmaması hâlinde sözleşmeyi fesheden taraf aleyhine aynı maddede belirtilen ihbar tazminatına hükmedilir.

2. Belirsiz süreli ... sözleşmelerinin taraflardan birince ... taraflı feshinde, fesheden tarafın sözleşmeyi feshedeceğini 4857 sayılı Kanun'un 17 nci maddesinde belirtilen sürelerden önce karşı tarafa bildirmesi, başka bir anlatımla en az bu maddelerde belirtilen süreler kadar karşı tarafa ihbar öneli tanıması gerekir. Bu ihbar önelinin tanınmaması hâlinde sözleşmeyi fesheden taraf aleyhine aynı maddede belirtilen ihbar tazminatına hükmedilir.

3. Somut olayda, ... sözleşmesi davalı işveren tarafından feshedilmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 17 nci maddesinde belirlenen 8 haftalık ihbar tazminatı ödenmiştir. Ancak davacının yararlandığı toplu ... sözleşmesinin 26 ncı maddesinde ... sözleşmesi 3 yıldan fazla süren işçi bakımından ihbar öneli 22 hafta olarak belirlenmiş olup ihbar tazminatının toplu ... sözleşmesindeki hükme göre belirlenmesi gerekmektedir.

4. Mahkemece toplu ... sözleşmesinin 26 ncı maddesinin 3 üncü fıkrası gereğince bilirkişi raporu ile hesaplanan 22 haftalık sendikal alacağın kabulüne karar verilmiştir. Ancak toplu ... sözleşmesinin anılan maddesi, ihbar öneline ilişkin ücretin peşin ödenmesi hâlinde önel içerisinde doğacak haklardan yararlanılmasına ilişkin olup bu düzenleme, çalışmadığı süreye ilişkin ücretin ödenmesi şeklinde değerlendirilemez. Daha açık bir ifade ile önel içerisinde gerçekleşen ve giydirilmiş ücreti etkileyecek unsurlar peşin ödemede dikkate alınmışsa bu süre içerisinde ayrıca bir ödeme yapılması mümkün değildir.

5. Mahkemece; ihbar tazminatının toplu ... sözleşmesinde yer alan giydirilmiş ücret üzerinden belirlenen 22 haftalık bildirim süresine göre hesaplanması, ayrıca bu madde gereğince başkaca bir ücret alacağına hükmedilmemesi gerekir. Ne var ki Dairemizin bozma ilâmı öncesinde, davalı tarafça istinaf başvurusu süresi içerisinde yapılmadığından davalının istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiş, Dairemizce yapılan incelemede ise karar davacı lehine bozulmuştur. Bu durumda bozma dışı kalan toplu ... sözleşmesinin 26 ncı maddesi uyarınca hesaplanan alacak bakımından davacı lehine lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak sebebiyle hatalı şekilde yapılan bu hesaplama, bozma sebebi yapılamamıştır.

6. 4857 sayılı Kanun'un "Geçersiz feshin sonuçları" başlığını taşıyan 21 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında işçinin işe başlatılmaması hâlinde ödenmesi gereken tazminat belirtilmiş; üçüncü fıkrasında ise kararın kesinleşmesine kadar işçinin çalıştırılmadığı süre yönünden en çok dört aylık ücret ve diğer haklar düzenlenmiştir.

7. Toplu ... sözleşmesinin 24 üncü maddesinin (III) numaralı bendinde "İşsizlik tazminatı" adı altında düzenlenen tazminat mahiyeti itibarıyla ... güvencesi tazminatı niteliğindedir. Dairemiz uygulamasına göre ... güvencesi kapsamı dışında kalanlar için ... güvencesi tazminatı niteliğinde kararlaştırılan tazminat miktarı, 4857 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinde belirlenen sınırlamalara tâbidir.