muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1414, Karar No: 2019/464, Tarih: 16.04.2019

O hâlde basın özgürlüğü bir yönüyle halkı ilgilendiren haber ve görüşleri iletme özgürlüğü, diğer yönüyle de halkın bu bilgi ve görüşleri alma hakkıdır. Mahkemeye göre basın ancak bu şekilde, kamuoyunun bilgi edinme hakkı bakımından yaşamsal önemi bulunan “halkın gözcülüğü” ya da “bekçisi” görevi yapabilir. Basın özgürlüğü söz konusu olduğunda, ulusal makamlara tanınan takdir yetkisi demokratik bir toplumun yararı dikkate alınarak sınırlandırılır (Édıtıons Plon/Fransa, Başvuru No: 58148/00, 44; Bladet Tromsø And Stensaas/Norveç, Başvuru No: 21980/93, 59).

Burada şu hususun da ifade edilmesi gerekir ki, Sözleşme’nin 10. maddesi sadece ifade edilen haber ve fikirlerin içeriğini değil, fakat aynı zamanda bunların nakledilme biçimlerini de korur. (Oberschlick/Avusturya, Başvuru No: 20834/92, 57). AİHM’nin yerleşik içtihadına göre; gazetecilik özgürlüğü ve mesleği, belirli ölçüde abartma, hatta kışkırtma unsurunu da içerir (Prager And Oberschlick/Avusturya, Başvuru No: 15974/90, 38).

Basının başkalarının itibarını korumak gibi çizilmiş sınırları aşmaması gerekmekle birlikte kamunun menfaatinin bulunduğu diğer alanlarda olduğu gibi, siyasi meselelerde de haber ve fikirleri iletmek yine basına düşen bir görevdir. Sadece basının bu tür haber ve fikirleri iletme görevi yoktur, halkın da bunları edinme hakkı da vardır (Sunday Times/Birleşik Krallık, parag. 30, başvuru no: 6538/74, 26.04.1979).

Basın özgürlüğünün iç hukukumuzda nasıl yer aldığı konusuna gelince;

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Basın hürriyeti” başlıklı 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Kanununun 3. maddesi basın özgürlüğünü düzenlemiş ve bunun sınırlarını göstermiştir.

5187 sayılı Kanunun 3. maddesinde;

“Basın özgürdür. Bu özgürlük; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir.

Basın özgürlüğünün kullanılması ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak; başkalarının şöhret ve haklarının, toplum sağlığının ve ahlâkının, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği ve toprak bütünlüğünün korunması, Devlet sırlarının açıklanmasının veya suç işlenmesinin önlenmesi, yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması amacıyla sınırlanabilir.”

hükmü yer almaktadır.

Bu hükümden de anlaşılacağı üzere; basın özgürlüğü, kişinin dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren olay ve olgular hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamayı amaçlar.

Bunun gereği olarak basın, haber toplamak, fikir ve kanaatleri izleyerek bunları çözümlemek, yorumlamak, eleştirmek ve sonuçta kamuoyunu ilgilendiren konularda doğru ve gerçeğe uygun haber vermek hakkına sahip ve bununla görevlidir. Eş söyleyişle denetim, uyarma, eleştiri ve gerçekleri açıklama, basının doğal görevleridir.

Bunun gereği olarak basın, haber toplamak, fikir ve kanaatleri izleyerek bunları çözümlemek, yorumlamak, eleştirmek ve sonuçta kamuoyunu ilgilendiren konularda doğru ve gerçeğe uygun haber vermek hakkına sahip ve bununla görevlidir. Eş söyleyişle denetim, uyarma, eleştiri ve gerçekleri açıklama, basının doğal görevleridir.

Basın özgürlüğü ile bağlantılı kavramlar olarak; Anayasa da düşünce ve kanaat (m. 25), düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti (m. 26) ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Demokratik yaşamın gelişmesinde, ulusal birliğin sağlanmasında, kamuoyunun sağlıklı bir biçimde oluşmasında, sosyal ve siyasal ilerlemede basının çok önemli bir fonksiyonunun bulunduğu açık ve kuşkudan uzaktır.

Doğaldır ki basının bu ayrıcalıklı konumu ve hukuk düzeninin kendisine tanıdığı özgürlük, tüm özgürlükler gibi yine hukuk düzenince çizilen sınırlara tabidir. Basın, yaptığı yayımlarda gerek Anayasanın “Temel Haklar ve Ödevler” bölümünde yer alan ve gerekse de TMK'nın 24 ve 25. maddelerinde ve ayrıca özel yasalarda güvence altına alınmış olan, kişilik haklarına saygı göstermek, bunlara saldırı niteliği taşıyabilecek tutum ve davranışlardan kaçınmak zorundadır.

Bu cümleden olarak basın, belirli bir kişinin fikrini tartışmak zorunda kaldığı durumlarda bile, objektif bilgi vermekle ve eleştirmekle yetinmeli, olayları tahrif etmek veya kuşkuları yaymak gibi hukukun izin vermeyeceği yollara başvurmamalıdır. Özellikle de hakaret niteliğinde ya da yersiz, onur kırıcı söz ve deyimlerin kullanılmasından kaçınmalıdır.

Basının kamu görevi yapmasında göz önünde tutulan amaçla, kişilik haklarına verilen zarar arasında açık bir oransızlık varsa, yayımın hukuka aykırı olduğu kabul edilmelidir. Objektiflikten ayrılmak, haber sınırını aşmak, genişletici ve yanlış yorumlarda bulunmak, gerçek dışı haber vermek, yersiz şekilde onur kırıcı sözler kullanmak, dürüstlük kurallarına aykırı davranmak, kişisel nedenlerle salt sansasyon için yayım yapmak hukuka aykırıdır.

Bu açıklamalardan sonra; denilebilir ki, basın özgürlüğünün kişilik haklarına üstün tutulabilmesi için haberin gerçeğe uygun olması, gerçeğe uygun yayımın haber niteliği taşıması, gerçeğe uygun haberlerin verilmesinde nesnel (objektif) ölçütlere uyulması, haberin veriliş biçimi yönünden özle biçim arasında ölçülülük bulunması gerekir. Bir yayımın hukuka uygun olduğunun kabul edilebilmesi ancak açıklanan bütün bu koşulların birlikte varlığı hâlinde mümkündür. Yapılan bir yayım bu temel ilkelerden herhangi birine ters düşüyorsa hukuka aykırılık unsuru gerçekleşmiş olacaktır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.06.2015 tarihli ve 2014/4-33 E., 2015/1504 K., 08.05.2013 tarihli ve 2012/4-1162 E., 2013/631 K.sayılı kararları).

Önemle vurgulanmalıdır ki yayımlanmasında kamu yararı bulunan, gerçek ve güncel bir haberin veya eleştirinin, özle biçim arasında denge kurulmak suretiyle verildiği durumlarda manevi tazminat sorumluluğunun temel öğesi olan hukuka aykırılık gerçekleşmeyeceğinden basının sorumluluğu da söz konusu olamaz.

Basın objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle olay ve konu ile ilgili olan, görünen, bilinen her şeyi araştırma, inceleme ve olayları o anda belirlenen biçimi ile değerlendirme, yayma ve yayınlama yetki ve sorumluluğuna sahip olmakla birlikte, haberin verilişi sırasında özle biçim arasındaki dengenin bozulmaması gerekir.

Öte yandan haberde gerekli, yararlı ve ilgili olmayan nitelemeler ve yorumlar yapıldığı, haberin içeriğine uygun düşmeyen, tahrik edici, kamuoyunda husumet ve kuşku yaratıcı, güveni zedeleyici bir üslubun kullanıldığı durumlarda, özle biçim arasındaki denge bozulmuş sayılır. Bu da hukuka aykırılığın varlığını kabule imkân sağlar.

Diğer bir anlatımla basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma, yönlendirme yetki ve sorumluluğuna sahiptir. Bunun içindir ki basının yaptığı yayımdan dolayı hukuka aykırılık teşkil edecek olan eylemi, genel olaylardaki hukuka aykırı olan eylemden farklılıklar taşır. İşte bu farklılık ve ayrık durum gözetilerek yapılan yayımın hukuka aykırılık veya uygunluk sınırı belirlenmelidir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayımdaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir. İşte basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır.

Ne var ki, basının bu ayrıcalık taşıyan konumu ve özgürlüğü, tüm özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız değildir. Bundan dolayıdır ki, yayımlarında kişilik haklarına saygı göstermesi ve gerek Anayasanın Temel Haklar ve Ödevler bölümünde yer alan ve gerekse 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 24 ve 25. maddelerinde ve yine özel yasalarda güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunmaması yasal bir zorunluluk ve hukuki gerekliliktir.

Basının manevi tazminat sorumluluğunun doğması 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 49 (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 58) maddesindeki koşulların gerçekleşmiş olmasına bağlıdır.

Tüm bu açıklamalar ve yasal düzenlemeler ışığında somut olay incelendiğinde;

Basının manevi tazminat sorumluluğunun doğması 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 49 (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 58) maddesindeki koşulların gerçekleşmiş olmasına bağlıdır.

Tüm bu açıklamalar ve yasal düzenlemeler ışığında somut olay incelendiğinde;

Davalı ... tarafından yazılan ve Taraf Gazetesinin 19.07.2009 tarihli nüshasının 10. sayfasında yayımlanan "Devletin demirbaş bürokratı" başlıklı haberde davacının Ceza Tevkifleri Genel Müdürü olduğu dönemde Susurluk çetesini himaye ettiği, mafya, çete ve uyuşturucu baronlarının cezaevlerinde farklı muamelelere tâbi tutulmasını sağladığı, cezaevlerinde onlarca kişinin hayatını kaybettiği operasyonların mimarı olduğu, Sabancı suikastı zanlısı Mustafa Duyar’ın cezaevinde öldürülmesi olayıyla bağlantısı bulunduğu, Ergenekon ve faili meçhul cinayetleri araştıran hâkim ve savcıların görev yerlerinin değiştirilmesi için çaba gösterdiği, 1400 hâkim ve savcının kaderini belirleyecek olan kararnameyi verdiği önergelerle kilitlediği iddiaları yer almakta olup, haberin yayımlandığı tarih dikkate alındığında HSYK’nın hâkim ve savcıların yeni görev yerlerinin belirlenmesine ilişkin 2009 yılı yaz kararnamesinin hazırlanması çalışmalarının sürdürüldüğü bir döneme ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu haberin bir bütün olarak değerlendirilmesinde; yıllar önce yaşanan ve gündeme gelen olaylardan söz edilerek bu olaylarla davacı arasında ilişki kurulmaya çalışıldığı, HSYK’nın kararname çalışmalarını sürdürdüğü bir dönemde kaleme alınan haberde kamuoyunda baskı oluşturmak amacıyla tekrar gündeme getirilen olayların haberin konusu ile ilgisi ve güncelliği bulunmadığı, söz konusu iddialar ile davacının hedef gösterildiği ve böylece dava konusu haberin güncellik, kamu yararı ile öz ve biçim arasındaki denge unsurlarını haiz olmadığından basın özgürlüğü sınırları içerisinde kalmadığı açıktır.

Bu nedenle dava konusu haberin kamu görevlilerinin katlanması gereken kabul edilebilir eleştiri sınırlarını aştığı, basın özgürlüğü kapsamında kalmadığı, içeriğindeki ifadelerin davacının doğrudan kişilik değerlerine yöneldiği anlaşıldığından hukuka aykırılık unsuru gerçekleşmiştir. Yayında yer alan ifadeler amacı ne olursa olsun başlı başına kişilik haklarına haksız bir saldırı oluşturduğundan davalı ...’in manevi tazminatla sorumlu tutulması gereklidir.

Hâl böyle olunca; dava konusu haberde küçük düşürme ve davacıya zarar verme sâikinin öne çıktığını, davacının kişilik haklarına saldırı niteliği taşıdığını kabul eden direnme kararı davalı ... yönünden yerindedir.

Ne var ki davacı vekilinin hükmedilen tazminat miktarına ilişkin temyiz itirazları Özel Dairece incelenmemiş olduğundan, bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.

Hâl böyle olunca; dava konusu haberde küçük düşürme ve davacıya zarar verme sâikinin öne çıktığını, davacının kişilik haklarına saldırı niteliği taşıdığını kabul eden direnme kararı davalı ... yönünden yerindedir.

Ne var ki davacı vekilinin hükmedilen tazminat miktarına ilişkin temyiz itirazları Özel Dairece incelenmemiş olduğundan, bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.

SONUÇ: (I) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin kapatılan gazete ve dergiler ile yayınevi ve dağıtım kanallarına ilişkin ekli (3) sayılı listesinde yer alan ve 2/1-c maddesi gereğince kapatılan davalı Taraf Gazetecilik San ve Tic. A.Ş. yönünden 7082 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 16. maddesi kapsamında değerlendirme yapılabilmesi için direnme kararının bu değişik gerekçe ile BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcının iadesine,

(II) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... yönünden direnme kararı uygun olup, davacı vekilinin hükmedilen tazminat miktarına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 4. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, kararın tebliğinden itibaren on beş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.04.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3060, Karar No: 2013/4491, Tarih: 28.06.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/3060 E.  ,  2013/4491 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen sıra cetvelindeki sıraya şikayet sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin ....02.2012 gün ve 2011/5023 Esas, 2012/1407 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi şikâyetçi ... Tarım Ürünleri ve Dış Ticaret AŞ. vekili ile şikayetçi ... Bank AŞ. vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dosyalarda şikâyetçiler vekilleri, borçlunun Metro Grosmarket Ltd. Şti. ve ... Hipermarketler Zinciri A.Ş.’den olan alacağının paylaştırılması için düzenlenen sıra cetvellerinin hukuka uygun olmadığını ileri sürerek, sıra cetvellerinin iptaline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Şikâyet edilenler vekilleri, şikayetin reddini istemişlerdir.

... Mahkemesi'nce şikayetlerin reddine dair verilen karar, şikayetçiler .... Gıda Ltd. Şti.vekili, ... vekili, ... Tarım Ltd. Şti.vekili, .... Bank A.Ş. vekili, .... Tarım Ltd. Şti. vekili, ... ve ... Tarım Ltd.Şti.vekili, ... Gıda Ltd. Şti. vekili ile birleşen davada şikayet olunanlar ... Tarım Ltd. Şti. ve ... vekilince temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez, şikâyetçi ... Tarım Ürünleri ve Dış Ticaret AŞ. vekili ile şikayetçi ... Bank AŞ. vekili kararın düzeltilmesini talep etmişlerdir.

Sıra cetveli düzenlenirken öncelikle ilk kesin haciz tarihi belirlenmeli, buna iştirak edebilecek hacizler de (İİK.m.100, 101, 268 ve 6183 s.Y. m..../I) tesbit edilerek hacze iştirak dereceleri buna göre oluşturulmalıdır.

İhtiyati hacizlerin kesin hacze dönüşmesinde ... ve İflas Kanunu’nun 264 üncü maddesindeki şartlar göz önünde tutulmalı, ihtiyati haczin ancak ödeme süresinin geçmesi ile kesin (icrai) hacze dönüşeceği yönündeki ilkeye riayet edilmelidir.

İtiraz konusu sıra cetvelleri, borçlunun üçüncü kişide bulunan parası için düzenlenmiştir. Borçlunun üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları kural olarak ... ve İflas Kanunu’nun 89 uncu maddesi çerçevesinde haczedilir.

Öte yanda ... mahkemesindeki şikâyet yargılaması, davadan farklıdır. ... mahkemesi hasım gösterilmemiş ya da yanlış gösterilmiş olsa dahi doğru hasmı bulmak ve yargılamayı bu şekilde yapmakla yükümlüdür.

Somut olayda borçlunun üçüncü kişilerde bulunan alacakları dosyaya celbedilmiş ve bu tutarların paylaştırılması için sıra cetveli düzenlenmiş ise de dosyada ... Grosmarket Ltd.Şti.’den gelen paralara ilişkin sıra cetveli bulunamamıştır. Bu husus eksik inceleme niteliğinde olup, yasaya açıkça aykırıdır.

Dosyada bulunan ve ... Hipermarketler ... AŞ’den gelen paranın paylaşımına ilişkin sıra cetvelinde de ihtiyati hacizlerin kesinleşme tarihleri hesaplanırken kambiyo senetlerine mahsus takipler bakımından on günlük ödeme süresinin dikkate alınmadığı anlaşılmıştır; öte yandan hangi hacizlerin ... ve İflas Kanunu’nun 89 uncu maddesinde gösterilen usulle konulduğu belli olmadığı, bunlara ilişkin celbedilen bilgilerin de eksik olduğu görülmüştür.

Dosyada bulunan ve ... Hipermarketler ... AŞ’den gelen paranın paylaşımına ilişkin sıra cetvelinde de ihtiyati hacizlerin kesinleşme tarihleri hesaplanırken kambiyo senetlerine mahsus takipler bakımından on günlük ödeme süresinin dikkate alınmadığı anlaşılmıştır; öte yandan hangi hacizlerin ... ve İflas Kanunu’nun 89 uncu maddesinde gösterilen usulle konulduğu belli olmadığı, bunlara ilişkin celbedilen bilgilerin de eksik olduğu görülmüştür.

Bu durumda mahkemece öncelikle ... Grosmarket Ltd.Şti.’den gelen paralara ilişkin sıra cetvelinin dosyaya konulması ve her iki sıra cetveli bakımından da yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde inceleme yapılması gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp, kararın bu nedenle bozulması gerekirken düzeltilerek onanmasının hataya dayalı olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ... mahkemesinde şikâyet usulü ile görülen sıra cetveline yönelik itirazlarda borçlunun hasım gösterilmiş olması doğrudan red sebebi olmayıp, bu husus da Dairemizin hatasına dayalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle şikayetçiler vekillerinin karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Dairemizin ....02.2012 gün ve 2011/5023 E., 2012/1407 K. sayılı onama ilamının kaldırılmasına ve kararın BOZULMASINA, evvelce alınan onama harçları ile karar düzeltme harçlarının istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere ....06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4171, Karar No: 2019/6028, Tarih: 10.07.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/4171 E.  ,  2019/6028 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen yaşlılık aylığı tespiti ve alacak davası sonucu yerel mahkemece verilen hüküm, Dairemiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş ise de, davacının Anayasa Mahkemesine bireysel başvurusu sonucu, Anayasa Mahkemesince mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararı sonucu mahkemece yeniden verilen kararın temyizen incelenmesi davalı avukatı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1982 Anayasasının 148/1. maddesinde, Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bireysel başvuruları kararı bağlayacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 3 ve 4. fıkralarında;

“(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

Anayasanın 153. maddesine göre de, Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir ve Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesinin diğer kararları gibi bireysel başvuruları inceleyen Bölüm kararları da yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlamaktadır.

2010 yılında Anayasa'nın 148. maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruları karara bağlama yetki ve görevi verilmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde şöyle ifade edilmiştir: "Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, kamu gücü tarafından, temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla bireysel başvuru yolu, pek çok uygar ülkede anayasa yargısının ayrılmaz bir parçası kabul edilmektedir.“

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun "Mahkemenin görev ve yetkileri" kenar başlıklı 3/1-c bendinde Yüksek Mahkemeye “ Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak” görevi verilmiştir.

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

"Esas hakkındaki inceleme" kenar başlıklı 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"... bir mahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin inceleme... bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz."

"Kararlar" kenar başlıklı 50. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez.

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.“

Yine 6216 sayılı Kanun'un "Mahkeme kararları" kenar başlıklı 66/1. maddesine göre, "Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar."

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında Anaya Mahkemesince bireysel başvurular sonucu verdiği kararların hukuki niteliği üzerinde durmak gerekir. Anayasanın 148. maddesindeki değişikliğin gerekçesinde bireysel başvuru yolu, olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmıştır. Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. Bireysel başvuru öncelikle, hakları ihlal edilenlere Anayasa veya yasayla tanınan bir dava türüdür.Anayasa Mahkemesinin kararına göre, “Anayasa’nın 148. maddesinde yer verilen bireysel başvuru yolu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi sadece bir hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespiti davası değil, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlalinin önlenmesi ve bir ihlal tespiti durumunda da bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldıracak veya meydana gelen zararı giderecek şekilde hukuki sonuçlar doğuran bir dava niteliğindedir (AYM 1.3.2012 t. E.2011/59, K.2012/34).