muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/5753, Karar No: 2016/9517, Tarih: 07.06.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/5753 E.  ,  2016/9517 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı T... Genel Müdürlüğü avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 17.05.2010 tarihli iş kazasında ölen sigortalının hak sahibine bağlanan gelirler ve cenaze giderinden oluşan Kurum zararının tazmini istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesidir. Anılan maddenin birinci fıkrası hükmü, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşulları düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücuan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır.

Davalı ...’ya ait maden ocağında meydana gelen grizu patlaması sonucu oluşan iş kazasında Y... İnş. San. ve Tic. A.Ş. işçilerinin vefat ettiği, T... işçilerinin yaralandıkları, hak sahiplerince ... İş Mahkemesinin .../... Esas sayılı tazminat davasında alınan ve Y... İnş. San. ve Tic. A.Ş.’ni %70, T..’yı %30 oranında kusurlu bulan kusur raporu hükme esas alınarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece her hangi bir kusur raporu aldırılmaksızın sigortalının açtığı tazminat davasında aldırılan kusur raporu esas alınarak ve sorumlular hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinde açılan .../... esas sayılı ceza davasının kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak, hakkında mahkumiyet kararı verilip kesinleşenlere de bir miktar kusur verilmesi gerektiği gözetilmeksizin karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece her hangi bir kusur raporu aldırılmaksızın sigortalının açtığı tazminat davasında aldırılan kusur raporu esas alınarak ve sorumlular hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinde açılan .../... esas sayılı ceza davasının kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak, hakkında mahkumiyet kararı verilip kesinleşenlere de bir miktar kusur verilmesi gerektiği gözetilmeksizin karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur.

Aynı olay nedeniyle tarafların kusur oran ve aidiyetleri bakımından çelişkili kararların verilmesi olasılığının ortadan kalkması, hak ve adalet kurallarına aykırı bir sonuç ortaya çıkmaması, yargıya olan güvenin sarsılmaması yönü gözetilerek, sigortalının hak sahipleri tarafından açılan tazminat davasının kesinleşip kesinleşmediği, olayda yaralanan ve ölen diğer sigortalılar hakkında yapılan sosyal sigorta yardımlarının tazmini amacıyla davacı Kurum tarafından açılan başka rücu davalarının olup olmadığı, ilgili dosyalarda tarafların kusur oran ve aidiyetlerinin kesinleşip kesinleşmediği belirlenmeli, tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilip, zararlandırıcı sigorta olayındaki kusur oran ve aidiyetleri konusunda varsa çelişkinin giderilmesi hususunda işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda uzman olan bilirkişi heyetinden oluşa uygun kusur raporu alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir

O hâlde, davacı ve davalı ... Müdürlüğü vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... Müdürlüğü'ne iadesine, 07.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/33727, Karar No: 2013/25400, Tarih: 08.10.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/33727 E.  ,  2013/25400 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ ( 2.İŞ)

DAVA: Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ile fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, davalı iş yerinde Aralık 2000 tarihinden Mayıs 2007 tarihine kadar aralıksız olarak çalıştığını, 01/02/2006 tarihinde askere giden müvekkilinin kıdem, ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücreti alacaklarını istediğinde davalı tarafın alacaklarını vermediğini, devamlı oyalama yoluna gittiğini, 2007 yılı Mayıs ayından askerden dönen müvekkilinin iş yerine gelerek alacaklarını istediğinde işe devam etmesi alacaklarının da en kısa zamanda ödeneceğinin söylendiğini, müvekkilinin 29/05/2007 tarihinde tekrar işbaşı yaptığını müvekkilinin çalışma saatlerinin 10.00-23.00 arası olduğunu 3-4 günde bir de 24.00 'ü bulduğunu, Cumartesi- Pazar tatili olmadığı gibi 15 günde 1 kez izin verildiğini, müvekkilinin çalıştığı süreler içerisinde sadece 1 kez 2 gün olmak üzere kurban bayramında izin kullandığını onun dışında dini ve milli bayramlarda ve resmi tatillerde çalıştığını, müvekkiline yıllık izin kullandırılmadığını ileri sürerek; kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ve fazla çalışma ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalılar vekili; davacının 2004 yılında müvekkillerine ait işyerinde çalışmaya başladığını, sigortasının yapıldığını ve primlerinin ödendiğini, hatta o dönem itibari ile davacının askere gitme durumunun biliniyor olmasına rağmen sigortasının yine de yapıldığını, iyilik yapmak istendiğini, ardından davacının askere gittiğini, döndüğünde yeniden müvekkillerine ait işyerinde çalışmaya başladığını, 4 yıl süre ile sigortasız çalıştırıldığını iddia eden alacaklarını talep ettiğinde oyalama ve menfi cevaplarla karşılaşan birinin yine aynı işyerinde çalışmaya başlamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu davacının işten ayrılmasına sebebinin aynı işyerinde çalışan ...'a yönelik cinsel tacizi olduğunu, olayın yaşanması üzerine müvekkillerinin davacı ile konuştuğunu ve davacıyı yaptığı davranışın yanlışlığı konusunda uyardıklarını, bu uyarılar karşısında davacının sessiz kaldığını ve kendi isteği ile işten ayrıldığını savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ç)Temyiz:

Karar süresi içinde taraflarca temyiz edilmiştir.

D)Gerekçe:

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ç)Temyiz:

Karar süresi içinde taraflarca temyiz edilmiştir.

D)Gerekçe:

Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılar vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

4857 sayılı İş Kanununun çeşitli hükümlerinde faiz konusunda düzenlemelere yer verilmiştir. Anılan Yasanın 34 üncü maddesinde, gününde ödemeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanacağı hükmü bulunmaktadır. Maddede sözü edilen ücret geniş anlamda ücret olup, çalışma karşılığı ücretler, ikramiye, pirim, jestiyon ve benzeri ödemelerin yanı sıra, çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatil ücretleri de bu kapsama dahildir.Ücret alacağının 1475 sayılı Yasa döneminde doğmuş olması durumunda, 10.6.2003 tarihine kadar yasal faiz, bu tarih sonrası ücretler bakımından ise bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize karar verilmelidir. İşçinin faiz konusundaki talebini “yasal faiz” olarak adlandırmış olması 4857 sayılı Yasanın 34 üncü maddesinin uygulanmasına engel olmayıp, işçinin bu talebinin bahsi geçen özel faize yönelik olduğunun değerlendirilmesi gerekir.Davacı, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 300 TL'lik fazla mesai alacağının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsili talebinde bulunduktan sonra 03.02.2011 harçlandırma tarihli ıslah dilekçesinde fazla çalışma ücreti alacağını miktar ve faiz türü olarak ıslah ederek 21.597 TL'lik fazla mesai ücreti alacağının dava tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile tahsilini talep etmiştir. Yukarıdaki ilkeler ve yasal düzenlemeler doğrultusunda mahkemece dava ve ıslah tarihinde talep edilen miktarlar bakımından ayrıma gidilerek faize hükmedilmesi yerinde ise de; bu miktarlar yönünden yasal faize hükmedilmesi hatalı olup bozma sebebi olmasına karşın bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK'nun geçici 3/1 maddesinin yollaması ile HUMK.nun 438/7.maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Temyize konu kararın hüküm fıkrasının 1. fıkrasının tamamen çıkartılarak, yerlerine;

"1- 14.398,07 TL fazla çalışma alacağının 300,00 TL'sinin dava tarihinden geriye kalanın ıslah tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," fıkrası yazılarak, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin 5.90 TL'nin davacıya arta kalanın davalılara yükletilmesine, 08.10.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2759, Karar No: 2022/4539, Tarih: 28.06.2022

**7. Hukuk Dairesi         2021/2759 E.  ,  2022/4539 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 01.11.2012 tarihinde verilen dilekçeyle inançlı işleme dayalı tapu iptali ve tescil ikinci kademede tazminat talep edilmesi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan yapılan duruşma sonunda davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen 17.12.2020 tarihli hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 28.06.2022 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden ... ve vekili Av. ... ile karşı taraftan davacı vekili Av. ... ve davalılar ..., ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Mahkemece, Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin bozma ilamı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak verilmiş olan karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan ve özellikle hüküm sonucunda 4710 ada 2 parsel sayılı taşınmazda kayıtlı A Blok bodrum+zemin+1+2/7-4 numaralı bağımsız bölümde 3/16 payın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi gerekirken; 4710 ada 2 parsel sayılı taşınmazda 3/16 payın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesinin mahallinde düzeltilebilecek maddi hata olduğunun anlaşılmasına göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, Yargıtay duruşma vekalet ücreti 3.815,00 TL’nin davalı ...’tan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28.06.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/26472, Karar No: 2015/1723, Tarih: 11.02.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/26472 E.  ,  2015/1723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tortum Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/06/2014

NUMARASI : 2013/420-2014/335

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1)Taşınmazda bulunan ağaçların yaşlarına göre enerji nakil hattının tesisinden sonra dikildikleri nazara alınarak irtifak hakları bedelinin tespitinde bunlar için bedel belirlenemeyeceğinin düşünülmemesi,

2)Dosyada mevcut tapu kaydına göre dava konusu taşınmazın tamamı davacı adına kayıtlı olduğu halde, hüküm fıkrasına taşınmazın tapu kaydının mülkiyet hanesi boş bırakılmak suretiyle tapuya tesciline ilişkin hüküm kurulması,

3)Başvurma harcının davacı üzerinde bırakılması gerekirken, yargılama giderleri arasında gösterilerek davalı idareden tahsiline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 11.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1590, Karar No: 2010/13187, Tarih: 31.05.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/1590 E.  ,  2010/13187 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 10/12/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İİK.nun 4949 Sayılı Kanunla değiştirilen 363/1.maddesinin son cümlesindeki kesinlik sınırının aynı kanunun ek 1.maddesinin 1.fıkrası uyarınca 01.01.2009 tarihinden itibaren artırılan miktarı dikkate alındığında uyuşmazlık konusu değerin 4.030 TL.yi geçmediği anlaşıldığından mahkeme kararının temyiz kabiliyeti yoktur.

Temyiz dilekçesinin (REDDİNE), 31.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16279, Karar No: 2015/23070, Tarih: 24.12.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/16279 E.  ,  2015/23070 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Dosyadaki bilgi ve belgelerden; 07.07.1992 tarihli tahsis talebine istinaden 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı alan davacının, 08.07.1992 tarihinden itibaren Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı öğretmen kadrosunda 5434 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre Emekli Sandığı iştirakçisi olarak çalıştığı ve bu kanuna göre davacıya 15.08.2009 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı, Kurum tarafından 5335 sayılı Kanunun 30. maddeleri gereğince davacıya 01.01.2005-15.08.2009 tarihleri arası yersiz ödenen 33.764,86 TL asıl alacak ve 13.306,86 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 47.071,72 TL’nin Kurum tarafından 14.09.2011 tarihinde tebliğ edilen Borç Bildirim yazısı ile davacıdan istendiği, eldeki davanın bu borçtan dolayı menfi tespit istemine ilişkin olduğu, Mahkemece yersiz ödemelerin kapsamı belirlenirken, 5510 SK'nun 96/1-b maddesi uygulanarak, davacının faiz borçlusu olmadığının ve asıl alacak bakımından da 22.817,95 TL borçlu olduğunun tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın yasal dayanağı; 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 25. maddesinin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragrafları ile 5335 sayılı Yasanın 30/2. maddesidir. 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5277 sayılı Bütçe Kanununun 25. maddesinin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragrafları “...Her hangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile

özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda her hangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar. Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11. maddesine göre alınmış Bakanlar Kurulu kararları 2005 yılında uygulanmaz.” düzenlemesini içermektedir.

Bütçe Kanunu ile yapılan bu düzenleme sonrasında kanun koyucu; bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağına ilişkin Anayasa’nın 161. maddesi hükmünü gözeterek, bütçe kanunlarında yer almaması gereken hükümlerin temizlenmesi amacıyla çıkardığı 27.04.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 29. maddesinin (c) bendi ile; 5277 sayılı Kanunun 25. maddesinde yer alan hükmü yürürlükten kaldırmış, ancak, aynı düzenlemeyi anılan kanunun 30. maddesi ile yeniden getirmiş ve bu madde 27.04.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Diğer taraftan, 5277 sayılı Kanunun 25. maddesinin Anayasaya aykırılığı iddiası ile açılan dava sonucunda, 28.12.2005 gün 2005/146-105 sayılı kararla; anılan maddenin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragraflarının Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş, aynı yönde yapılan başka bir başvuru üzerine de anılan mahkemenin 29.11.2005 gün 2005/6-93 sayılı kararı ile 5277 sayılı Yasanın 25. maddesinin (f) fıkrasının, 21.4.2005 günlü 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 29. maddesinin (c) fıkrasıyla yürürlükten kaldırıldığına ve 25. maddenin (f) fıkrasına yönelik Anayasaya aykırılık iddiasına ilişkin konusu kalmayan istemler hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiş, aynı düzenlemeyi içeren 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının Anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılan dava sonucunda ise 03.04.2007 gün 2005/52 Esas 2007/35 Karar sayılı hükümle, anılan kanun maddesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal isteminin reddine karar verilmiştir.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 105. maddesinde sayılan uygulanmayacak hükümler arasında 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin yer almaması, Anayasanın 153. maddesinin “iptal kararları geriye yürümez” hükmünü içermesi karşısında; her hangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların, bu aylıkları kesilmeksizin her hangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılmayacakları ve görev yapamayacaklarına dair düzenlemenin 01.01.2005 tarihinden başlamak suretiyle yürürlükte olduğu belirgindir. Anılan yasal düzenlemeye aykırı biçimde çalışılması durumunda; çalışanların, fiilen çalıştıkları dönemdeki emeklilik veya yaşlılık aylıklarının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından

kesilmesi ve yersiz aylıkların istirdadı gerekir. Nitekim, Hukuk Genel Kurulu’nun 27.05.2009 gün ve 2009/21-168 E., 2009/218 K.; 01.12.2010 gün ve 2010/10-586 E., 2010/615 K.; 06.04.2011 gün ve 2010/21-726 E., 2011/68 K. ve 05.10.2011 gün ve 2011/10-476 E., 2011/584 K., 21.03.2012 gün ve 2012/10-20 E., 2012/235 K. sayılı kararlarında da aynı ilke benimsenmiştir.

Yersiz ödemelerin geri alınmasına ilişkin konuya gelince; 5510 sayılı Yasanın 96. maddesinde “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır.” denilmekle kurumca yersiz ödemelerin geri alınmasına ilişkin esas ve usuller belirlenmiştir.