muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5699, Karar No: 2019/4572, Tarih: 27.06.2019

B) İTİRAZ NEDENLERİ:

Mezkur ilama Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15.05.2019 tarihli yazısı ile;

"KONUNUN TAKDİMİ: 15/07/2016 tarihinde işledikleri Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs suçundan sanık ... ile birlikte sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın mahkumiyetine dair Gaziantep 7.Ağır Ceza Mahkemesinin 07/09/2017 gün ve 2016/14 Esas, 2017/165 Karar sayılı hükmüne karşı bir kısım sanıklar ve müdafileri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3.Ceza Dairesinin 13/04/2018 gün ve 2017/2131-803 E/K sayılı ilamıyla başvurunun esastan reddine karar verilmesi üzerine bu defa temyiz başvurusunda bulunulduğu, Dairenizin yukarıda tarih ve sayısı zikredilen kararı ile hükmün oybirliğiyle; sanıklar ..., ..., ..., ... hakkında Düzeltilerek ONANMASINA, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... yönünden ise BOZULMASINA karar verilmiştir.

Sanık ... vekili, müvekkili hakkında ki, Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs etme suçundan, Yerel mahkemece TCK'nın 309/1, 53 ve 58 maddeleri gereğince uygulama yapılarak verilen, Ağırlaştırılmış Müebbet hapis cezası, hak yoksunluğu ve mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanması kararına ilişkin dosyaya yönelik olarak 10.05.2019 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; "...Müvekkilinin atılı eylemi gerçekleştirdiği yönünde somut gerek yazılmadan mahkumiyetine ilişkin kararın verildiğini, sanığın kendisinden kıdemli bulunmaması nedeniyle bir günlüğüne Tabur Komutan vekilliği yaptığını, Yargıtay incelemesi aşamasında dosyaya gelen Ardışık Arama raporuyla ilgili olarak sanık savunmasının alınmadığını, sanığın lehine olan hususların/ tanık beyanlarının görülmediği ile hangi tanığın beyanına niçin üstünlük tanındığının tartışılmadığı gibi sanık ... hakkında ki bozma nedenlerinin müvekkili içinde söz konusu olduğunun gözetilerek karara itiraz edilmesi gerektiğini..." ifade ile itiraz etmiştir.

Yerel Mahkemece;

106. Topçu Alay Komutanlığı 1. Topçu Taburu Komutan Vekili olarak görevli Topçu Üsteğmen Topçu Taburu Komutan Vekili ...'ın;

106. Topçu Alay Komutanı ...'nin darbe ve sıkıyönetim ilanına ilişkin yapmış olduğu toplantıya katıldığı, kıdem ve rütbesi itibarıyla toplantıda verilen emirlerin kanunsuz olduğunu değerlendirebilecek mesleki tecrübeye haiz olduğu halde "Harekat Yıldırım" koduyla gelen sıkıyönetim ilanına ilişkin ve çok ciddi seviyede açıklamalar içeren kanunsuz emir niteliğinde ki mesaj emrinin tebliğ edildiği toplantı akabinde, emir ve komutasındaki rütbeli personeli toplantıya çağırdığı ve toplantıda TSK'nın yönetime el koyduğunu, saat 03:00'de sıkıyönetim

ilan edileceğini, saat 06:00'da sokağa çıkma yasağının başlayacağını, bu hareketin Emniyet Teşkilatı ile birlikte yapıldığını, Adana Tümen Komutanının görevden alındığını, Gaziantep Tugay Komutanın Gaziantep ve Kilis Bölgesi Sıkıyönetim Komutanı olduğunu, ...televizyondaki haberlere itibar edilmemesini, Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar'ın da bu işin başında olduğunu söylediği, ayrıca tüm rütbeli personelin, silah, hücum yeleği, çelik başlık ve doldur boşalt istasyonunda iki adet şarjör alacağını söylediği, yine "herhangi bir emir verilirse dışarı çıkılacak" dediği, böylece sanığın, ... tarafından verilen ve konusu suç teşkil eden emirlere uygun hareket etmek suretiyle darbe girişimine katılma iradesi ve kastı ile hareket ettiği ,

106.Topçu Alay Komutanlığında Personel Kısım Amiri olarak görevli Topçu Yarbay ...'ün;

106. Topçu Alay Komutanı ...'nin darbe ve sıkıyönetim ilanına ilişkin yapmış olduğu toplantıya katıldığı, kıdem ve rütbesi itibarıyla toplantıda verilen emirlerin kanunsuz olduğunu değerlendirebilecek mesleki tecrübeye haiz olduğu halde "Harekat Yıldırım" koduyla gelen sıkıyönetim ilanına ilişkin ve çok ciddi seviyede açıklamalar içeren kanunsuz emir niteliğinde ki mesaj emrinin tebliğ edildiği toplantı akabinde, Alay Komutanı ...'nin toplantı sırasında vermiş olduğu "İslahiye İlçe Jandarma Komutanı, İlçe Emniyet Müdürünü, Nurdağı İlçe Jandarma Komutanını arayın gelsinler" şeklindeki talimatın yerine getirilmesi için hareket ederek Nurdağı Jandarma Komando Komutanının telefonla aranması için emir komutası altındaki şüpheli ...'e yönlendirmede bulunduğu, ...'nin Emniyet Müdürünü ara şeklindeki emrini yerine getirerek emniyet müdürünü iki kez arayıp alaya davet ettiği, saat 23:45 de ki ilk aramasında ...'a hitaben "Müdür bey ekiplerini topla Alay komutanımızın talimatını bekle" diyerek telefonu kapattığı, 16/07/2016 günü saat 00:30'da ki ikinci aramasında ise "Müdür bey sen ve iki kıdemli personelini de yanına alarak alay komutanlığına toplantıya gel" şeklinde, talimat verir gibi konuşarak telefonu kapattığı, Nurdağı İlçe Jandarma Komutanı ...'ı arayarak kendisine bu yaşanan olaylardan sonra alay komutanının bir toplantı yapacağını ve gelip gelemeyeceğini sorduğu ve bu hususun görüşme tutanağı ve tanık ... ve ...'ın beyanlarından da sabit olduğu, yine sanığın verilen emirler üzerine hücum yeleği ve kompozit başlık giymek suretiyle hazırlık yaptığı da değerlendirildiğinde, sanığın Alay Komutanı ...'nin toplantı da darbeye katıldığına ilişkin açıklamalarından sonra yapmış olduğu eylemlerin darbeye yönelik olarak atılan adımlar niteliğinde ve bilinçli hareket ettiğini açıkça ortaya koyduğu,

106.Topçu Alay Komutanlığında Topçu Binbaşı olan ...'ın;

106.Topçu Alay Komutanlığında Topçu Binbaşı olan ...'ın;

106. Topçu Alay Komutanı ...'nin darbe ve sıkıyönetim ilanına ilişkin yapmış olduğu toplantıya katıldığı, kıdem ve rütbesi itibarıyla toplantıda verilen emirlerin kanunsuz olduğunu değerlendirebilecek mesleki tecrübeye haiz olduğu halde "Harekat Yıldırım" koduyla gelen Sıkıyönetim İlanına ilişkin ve çok ciddi seviyede açıklamalar içeren kanunsuz emir niteliğinde ki mesaj emrinin tebliğ edildiği toplantı akabinde, Alay Komutanı ...'nin verdiği "Islahiye İlçe Jandarma Komutanını ara" şeklindeki talimatının yerine getirilmesi için hareket ettiği,

...konusu suç teşkil eden emre uygun hareket ederek İslahiye İlçe Jandarma Komutanlığını santralden aradığı, ...astı olan ...'e devresi olması nedeniyle tanıdığından bahisle ....'i araması yönünde baskı yapması, ısrarcı davranması, ... yine sanık ... ile birlikte ellerindeki listelerden zırhlı araçların kontrolünü yaptıkları, dolayısıyla Alay Komutanının verdiği emirleri yerinde görmek suretiyle takibini yaptığı, sanığın Alay Komutanı ...'nin toplantı da darbeye katıldığına ilişkin açıklamalarından sonra yapmış olduğu eylemlerin darbeye yönelik olarak atılan adımlar niteliğinde ve bilinçli hareket ettiğini açıkça ortaya koyduğu,

Tüm savunmalar, tanıklar beyanı, telefon görüşme tutanakları, HTS kayıtları, özellikle tanıklar ..., ..., ..., ... ve ..., ..., ..., ... beyanlarından anlaşılmakla, sanıkların açıklanan eylemleri atılı suçun icra hareketleri kapsamında değerlendirildiğinden bahisle hüküm kurulmuştur.

Sanık ...'a ilişkin olarak, dosyanın Yargıtay inceleme aşamasında 18.3.2012 tarihinde 21 sn. süre ile bir kez Ankesörlü arandığına, yine 2014 yılında 6 kez Ankesörlü aranmaya/ardışık aranmaya ilişkin Manisa ve G.Antep Cumhuriyet Başsavcılıklarından raporlar gönderilmiş ve hükümden sonra dosyaya eklenmiştir.

Sanık ...'a ilişkin olarak, dosyanın Yargıtay inceleme aşamasında 18.3.2012 tarihinde 21 sn. süre ile bir kez Ankesörlü arandığına, yine 2014 yılında 6 kez Ankesörlü aranmaya/ardışık aranmaya ilişkin Manisa ve G.Antep Cumhuriyet Başsavcılıklarından raporlar gönderilmiş ve hükümden sonra dosyaya eklenmiştir.

Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ün mahkumiyeti ile diğer 26 sanık hakkında berat kararlarının verildiği dosyada, Yerel Mahkeme ve Dairenizce olay; 15 Temmuz 2016 tarihinde FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne mensup bir kısım askerler tarafından gerçekleştirilen darbe teşebbüsü sırasında, İslahiye 106. Topçu Alay Komutanlığında da bir takım askeri hareketliliğin yaşandığı, buna göre, saat 23:04 sıralarında sistem üzerinden gelen "Harekat Yıldırım" kodlu sıkıyönetim direktifi konulu mesaj üzerine Kurmay Albay rütbesindeki Alay Komutanı sanık ...'nin emri ile aralarında bir kısım sanıkların da yer aldığı kışladaki üst rütbeli personelin katılımı ile bir toplantı düzenlendiği, söz konusu toplantıda sanık ...'nin kanunsuz emirler içeren yasadışı darbe mesajı içeriğini özetleyerek "yurtta sulh konseyinin yönetime el koyduğunu, saat 03:00 itibariyle sıkıyönetim ilan edileceğini, saat 06:00 itibariyle de sokağa çıkma yasağının başlayacağını okuduktan sonra toplantıdaki herkese hitaben bundan sonra tümen komutanını kastederek "artık .... Aga dan emir almayacağını" ifade edip Gaziantep sıkıyönetim komutanı tuğgeneral ...'dan emir alacağını, 81 ilin valisinin görevden alındığını, ayrıca kaymakamlar ve belediye başkanları dahil yerlerine başkalarının getirileceğini, bu olay içerisinde polis ve jandarmanın kendi emrine katılacağını söyleyerek, sanıklar ... ve ...'a ilçe emniyet müdürü ile Nurdağı ve İslahiye ilçe jandarma komutanlarını aramalarını ve emrine katılmalarını söylediği, devamında ana as birlik komutanlarından zırhlı araç sayıları hakkında bilgi alıp zırhlı araçların ve personelin hazır edilmesi, araçların garnizon içerisindeki anayol üzerinde çekilmesi emrini verip, ikinci bir emri beklemelerini söyleyip toplantıyı sonlandırdığı, sanık ...'nin bizzat İslahiye Belediye Başkanını arayarak alaya davet ettiği, sanık ...'ün İslahiye İlçe Emniyet Müdürü ... ve Nurdağı İlçe Jandarma

Komutanını, sanık ...'ın ise İslahiye İlçe Jandarma Komutanını arayarak ...'nin emri doğrultusunda alaya davet ettikleri, yine verilen emirler kapsamında birliklerdeki er/erbaşın bir kısmı kamuflajlı ve teçhizatlı olmak üzere içtimaya alındığı, zırhlı personel taşıyıcı araçların nizamiye yolunda çalışır vaziyette bekletildiği, saat 01:30 itibariyle araçların garaja çekildiği, saat 02:00 itibariyle de er/erbaşın koğuşlara istirahate gönderildiği, Şeklinde kabul edilmiştir.

İTİRAZ NEDENLERİ: Tüm dosya kapsamı, oluş ve kabule göre;

İTİRAZ NEDENLERİ: Tüm dosya kapsamı, oluş ve kabule göre;

1-Hükümden sonra, FETÖ silahlı terör örgütü mensubu mahrem asker yapılanması tarafından kullanılan bir yöntem olan ankesörlü ve ardışık arama yoluyla arandığı belirlenen sanık ... lehine beyanda bulunan tanık anlatımları da göz önünde bulundurulduğunda, sanığın Alay Komutanından aldığı emirle darbe bildirisini astlarına tebliğ ederek, harekete geçileceğini bildirmek ve kendisi de hazır bulunmak şeklinde tezahür eden eyleminin, darbeye karşı olduğunu bildiren açıklamaları da gözetildiğinde, haklarında ki hüküm, eylemlerinin suçun işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak (TCK madde 39/2-c) suretiyle suça yardım etmek kapsamında kaldığı gerekçesiyle bozulan sanıklar ... ve ... gibi Anayasayı ihlal suçuna yardım düzeyinde bulunduğundan,

2-Sanıklar ... ve ...'ın ise Alay Komutanından açıklamalarından darbe bildirisi olduğu tam olarak anlaşılan toplantının akabinde, yaptıkları görevin niteliği gereği tamamen sivil otoriteye tabi olan İlçe Emniyet Müdürlüklerini ve İlçe Jandarma Komutanlıklarını otoriter bir eda ile arayarak Alay Komutanının davetini tebliği ile Alaya davet ettikleri, böylece kışla dışına taşan, sivil görevlilere talimat vermek suretiyle, haklarında ki hüküm ONANMIŞ olan sanıklar ..., ... ve ... gibi, eylemlerinin TCK 37.maddesi anlamında Anayasayı ihlal suçunu oluşturduğu değerlendirildiğinden,

Sanıklar hakkındaki hükümler kısmen itirazen, kısmense re'sen olmak üzere itiraza konu edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Başsavcılığımızın sanıklar ... ve ...'a ilişkin olarak re'sen bildirilen ve Sanık ... Vekilinin itirazı üzerine bildirilen itirazın KABULÜ ile,

Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 19/3/2019 gün ve 2018/3136 esas, 2019/1937 karar sayılı kararının, itiraz bildirilen sanıklar yönünden KALDIRILMASI,

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3.Ceza Dairesinin 13/04/2018 gün ve 2017/2131-803 E/K sayılı kararının itiraz nedenleri uyarınca;

Sanık ... yönünden BOZULMASI,

Sanıklar ... ve ... yönünden ise ONANMASI,

İtiraz kabul edilmediği takdirde, itiraz hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na TEVDİİ, itirazen arz ve talep olunur." şeklindeki gerekçe ile itiraz edilmiştir.

C) KARAR:

İtirazın konusunun daha iyi değerlendirilmesi bakımından önceki kararda açıklanan gerekçelere ek olarak Anayasayı ihlal ve bu suça iştirake ilişkin hükümler hakkında genel açıklamalar yapmak gerekmiştir.

ANAYASAYI İHLAL SUÇU

Ayrıntıları Dairenin 22.03.2019 tarih 2018/7103 Esas, 2019/1953 sayılı kararında açıklandığı üzere:

Suçla igili yasal düzenlemeler şöyledir:

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

Anayasayı ihlal

Madde 309- (1) Cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılırlar.

ANAYASAYI İHLAL SUÇU

Ayrıntıları Dairenin 22.03.2019 tarih 2018/7103 Esas, 2019/1953 sayılı kararında açıklandığı üzere:

Suçla igili yasal düzenlemeler şöyledir:

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

Anayasayı ihlal

Madde 309- (1) Cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılırlar.

(2) Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.

(3) Bu maddede tanımlanan suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu

Devlet kuvvetleri aleyhinde cürümler

Madde 146 – Türkiye Cumhuriyeti Teşkilatı Esasiye Kanununun tamamını veya bir kısmını tağyir ve tebdil veya ilgaya ve bu kanun ile teşekkül etmiş olan Büyük Millet Meclisini iskata veya vazifesini yapmaktan men'e cebren teşebbüs edenler, ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına mahkum olur.

65'inci maddede gösterilen şekil ve suretlerle gerek yalnızca gerek bir kaç kişi ile birlikte kavli veya tahriri veya fiili fesat çıkararak veya meydan ve sokaklarda ve nasın toplandığı mahallerde nutuk irat veyahut yafta talik veya neşriyat icra ederek bu cürümleri işlemeğe teşvik edenler hakkında, yapılan fesat teşebbüs derecesinde kalsa dahi ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası hükmolunur.

(Ek: 6/7/1960 - 15/1 md.) Birinci fıkrada yazılı suça ikinci fıkrada gösterilenden gayri surette iştirak eden fer'i şerikler hakkında beş seneden onbeş seneye kadar ağır hapis ve amme hizmetlerinden müebbeden memnuiyet cezası hükmolunur.

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:

“Anayasanın başlangıç kısmında aynen "Millet iradesinin mutlak üstünlüğü; egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiç bir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk dışına çıkamayacağı; Hiç bir faaliyetin Türk milli menfaatlerinin, Türk varlığının, devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasının, Türklüğün tarihi ve manevi değerlerini, Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılapları ve medeniyetçiliğin karşısında koruma göremeyeceği ve laiklik ilkesinin gereği olarak kutsal din duygularının devlet işlerine ve politikaya kesinlikle karıştırılamayacağı;" şeklindeki ifade ile siyasal iktidarın kuruluş ve işleyişine egemen olması gereken ilkeler gösterilmiş bulunmaktadır.

Siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan bu ilkeleri içeren kuralların bütünü, Anayasal düzeni teşkil etmektedır. Bu madde ile korunmak istenen hukuki yarar, Anayasa düzenine egemen olan ilkelerdir.

Madde ile korunmak istenen hukuki yararına niteliği dikkate alınarak, "Türkiye

Siyasal iktidarın kuruluşu ve işleyişine egemen olan bu ilkeleri içeren kuralların bütünü, Anayasal düzeni teşkil etmektedır. Bu madde ile korunmak istenen hukuki yarar, Anayasa düzenine egemen olan ilkelerdir.

Madde ile korunmak istenen hukuki yararına niteliği dikkate alınarak, "Türkiye

Cumhuriyet Anayasasının öngördüğü düzen" ibaresi kullanılmış, böylece korunmak istenen hukuki yarara açıklık getirilmiştir.

Maddede tanımlanan suçun oluşabilmesi için, cebir veya tehdit kullanarak Anayasal düzenin değiştirlmesine teşebbüs edilmesi gerekir. Bu nedenle, cebir ve tehdit bu suçun unsurunu oluşturmaktadır. Cebir ve tehdit kavramlarının hukuki anlam ve içeriği, bilinen bir husustur. Bu nedenle, Anayasal düzenin değiştirilmesine yönelik teşebbüsün ancak cebir veya tehdit kullanılarak, yani bireylerin iradeleri zorlanmak suretiyle ifsat edilerek gerçekleştirilmesi gerekir. 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 146. maddesinin kaynağını oluşturan 1889 İtalyan Ceza Kanununun 118. maddesi, 146. maddede olduğu gibi, cebir ("Violentemente") unsurunu taşımaktaydı. Ancak, 1930 faşist İtalyan Ceza Kanununun aynı konuyu düzenleyen 283. maddesinde, suç tanımından cebir unsuru çıkartılmıştı. Faşizmin etkisiyle kaleme alınan 283. madde, bilahare 11.11.1947 tarihinde yeniden değiştirilerek; suç tanımında tekrar cebir unsuruna yer verilmiştir.

Maddede, maddi unsur olarak "teşebbüs edenler" ibaresi kullanılmış olduğundan, Anayasanın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen üzerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edilmesi, cezalandırma için yeterlidir. Suç hem idare edenler hem de idare edilenler tarafından işlenebileceğinden teşebbüste aranılacak elverişlilik, suçun işleniş biçimi ve özellikle suçun bir tehlike suçu olduğu dikkate alınarak, kullanılan cebir veya tehdidin netice elde etmeye elverişli olup olmadığının hakim tarafından takdir edilmesi gerekir.”

Genel olarak:

1982 Anayasasının 2. maddesi ile Türkiye Cumhuriyetinin temel niteliği “hukuk devleti” olarak tayin edilmiştir. “Hukuk devleti; insan haklarına saygı gösteren ve bu hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmeye kendini zorunlu sayan ve bütün faaliyetlerinde hukuka ve Anayasaya uyan devlettir.” (Anayasa Mahkemesi 11.10.1963 t.124-243 sy. Kararı)

Meşruluk sitenin/devletin gözle görünmeyen barış meleğidir. (Ferraro) Hukuk devletinin meşruiyet kaynağı hukuktur. Toplumun genelini ilgilendiren her olayın tarihi bir yanı varsa da hukuk devleti bağlamında olaylar hukuka uygun olup olmadıkları ile değerlendirilirler. Hukuk devleti her alanda adil ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurarak hukuka aykırı ve suç oluşturan her fiili, olay ve fail istisnası gözetmeksizin hukuk denetimine tabi tutar.

Meşruluk sitenin/devletin gözle görünmeyen barış meleğidir. (Ferraro) Hukuk devletinin meşruiyet kaynağı hukuktur. Toplumun genelini ilgilendiren her olayın tarihi bir yanı varsa da hukuk devleti bağlamında olaylar hukuka uygun olup olmadıkları ile değerlendirilirler. Hukuk devleti her alanda adil ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurarak hukuka aykırı ve suç oluşturan her fiili, olay ve fail istisnası gözetmeksizin hukuk denetimine tabi tutar.

Ülkemizin çok partili hayata geçişinden sonra, köklü temelleri olmayan demokrasi serüveninde, henüz demokrasi kültürünün oluşmasına fırsat vermeden darbe yapma alışkanlığını sıradanlaştıranların, ünvan ve statüleri ne olursa olsun, ihlal edilen hukuk düzeninin tesisi, toplumun demokratik geleceğinden emin olması, temel hak ve hürriyetleri ile mukadderatını tayin hakkının korunması bakımından, her suçlu gibi cezai bir yaptırıma tabi tutulması hukuk devleti olmanın gereğidir.

Hukuk kuralları koyma ve kamu gücünü kullanma tekeli devleti yönetenlerin elindedir. (Teziç, Anayasa Hukuku 20.bası sh.128) Modern devletin maddi özünü, cebir kullanma tekeline sahip bulunan siyasal iktidar oluşturmaktadır. (M.Erdoğan, Anayasal Demokrasi 7.bası sh.327) Devleti meydana getiren dinamik unsur siyasi iktidar olduğuna göre, bir devletin mevcudiyeti ve devamı iktidarın himayesine bağlıdır. Bunun içindir ki, hukukun en eski günlerinden bu yana değişik sistemler içinde siyasi kuvvetler himaye edilmiştir. Devlet otoritesinin mevcudiyeti ancak siyasi iktidarın himayesiyle mümkündür. Devlet mefhumunun hukuki ve politik karakterini ortaya koyan siyasi iktidar realitesi, devleti diğer topluluklardan ayıran kriterdir. Ülke ve millet mefhumlarını bir birlik ve siyasi organizasyon halinde ortaya koyan unsur siyasi iktidardır. Bu bakımdan devletin varlığının, tehlikelere ve fiili karşıt hareketlere karşı himayesi bir zaruretin icabıdır ve devlete devlet vasfını veren iktidar unsuru bu himayenin en önemli parçasını teşkil etmektedir. Fakat bu himaye demokrasilerde hiçbir zaman fikrin cezalandırılmasına hak vermez. (Siyasi İktidar Düzeni ve Foksiyonları Aleyhine Cürümler, Özek, 1976 baskı s.50)

Mülga 765 sayılı TCK’nın 146.(5237 sy.TCK'nın 309.) maddesi, siyasi iktidar ve anayasal düzeni himaye etmektedir. Düzen aleyhine maddi fiillerde, icra hareketlerinin mevcudiyetini aramaktadır. Siyasi iktidar düzeni aleyhindeki fiiller, mevcut müesseseleşmiş prensiplere ve düzene karşıdır. Anayasal düzen aleyhine yapılacak bir fiil tabii olarak ideolojik prensibin de ihlali anlamını taşıyacaktır. İktidarı ele geçirmek için yapılacak bir ihtilal, hem anayasanın kabul ettiği iktidara geliş müessesesini ve hem de demokratik hayat ideolojisini ihlal etmiş olacaktır. (Özek age. s.51)

Suçla Korunan Hukuki Değer: