muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/31, Karar No: 2020/354, Tarih: 09.07.2020

Buna göre ilk şart, kamu görevlisi olan failin yaptığı işle ilgili olarak kanundan veya diğer idari düzenlemelerden doğan bir görevinin olması ve bu görevinin gereklerine aykırı davranmasıdır. Suçun oluşabilmesi için, norma aykırı davranış yetmemekte, fiil nedeniyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olunması ya da suç tarihi itibarıyla kişilere haksız kazanç sağlanması gerekmektedir.

Anılan maddenin gerekçesinde suçun oluşmasına ilişkin genel koşullar;

"Kamu görevinin gereklerine aykırı olan her fiili cezai yaptırım altına almak, suç ve ceza siyasetinin esaslarıyla bağdaşmamaktadır. Bu nedenle, görevin gereklerine aykırı davranışın belli koşulları taşıması hâlinde, görevi kötüye kullanma suçunu oluşturabileceği kabul edilmiştir. Buna göre, kamu görevinin gereklerine aykırı davranışın, kişilerin mağduriyetiyle sonuçlanmış olması veya kamunun ekonomik bakımdan zararına neden olması ya da kişilere haksız bir kazanç sağlamış olması hâlinde, görevi kötüye kullanma suçu oluşabilecektir." şeklinde vurgulanmış, gerekçede yer verilen "Kazanç" ifadesi 6086 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle sonradan "Menfaat" olarak değiştirilmiştir.

Öğretide de; TCK’nın 257. maddesindeki suçun oluşmasının, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi sonucunda kişilerin mağdur olması veya kamunun zarar görmesi ya da kişilere haksız menfaat sağlanması şartlarına bağlı olduğu, bu sonuçları doğurmayan norma aykırı davranışların, suç kapsamında değerlendirilemeyeceği açıklanmıştır (Mehmet Emin Artuk-Ahmet Gökçen-Ahmet Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Turhan Kitapevi, 11. Bası, Ankara, 2011, s. 913 vd.; Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s. 769; Veli Özer Özbek-Mehmet Nihat Kanbur-Koray Doğan-Pınar Bacaksız-İlker Tepe, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 2. Bası, Ankara, 2011, s. 974).

Görevin gereklerine aykırı hareket etmekten, kamu görevlisinin görevini kanun, idari düzenlemeler veya talimatların öngördüğü usul ve esaslardan başka surette ifa etmesi anlaşılmaktadır. Bu anlamda kamu görevlisinin herhangi bir şekilde kanuni yetkisini aşması, kanunun aradığı şekil şartlarına uymaması, takdir yetkisini amacı dışında kullanması, kanunun emir ve müsaade ettiği hareketinin gerektirdiği ön şartlara aykırı hareket etmesi, kendisine teslim edilen ve görevi sebebiyle kullanması gerekli eşyayı usulsüz kullanması gibi fiiller görevin gereklerine aykırılık kapsamında kalmaktadır.

Norma aykırı davranışın maddede belirtilen sonuçları doğurup doğurmadığının saptanabilmesi için öncelikle "Mağduriyet, kamunun zarara uğraması ve haksız kazanç ve haksız menfaat" kavramlarının açıklanması ve somut olayda bunların gerçekleşip gerçekleşmediklerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Norma aykırı davranışın maddede belirtilen sonuçları doğurup doğurmadığının saptanabilmesi için öncelikle "Mağduriyet, kamunun zarara uğraması ve haksız kazanç ve haksız menfaat" kavramlarının açıklanması ve somut olayda bunların gerçekleşip gerçekleşmediklerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Mağduriyet kavramının, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararla sınırlı olmayıp bireysel hakların ihlali sonucunu doğuran her türlü davranışı ifade ettiği kabul edilmelidir. Bu husus madde gerekçesinde; "Görevin gereklerine aykırı davranışın, kişinin mağduriyetine neden olunması gerekir. Bu mağduriyet, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararı ifade etmez. Mağduriyet kavramı, zarar kavramından daha geniş bir anlama sahiptir." şeklinde vurgulanmış, öğretide de; mağduriyetin sadece ekonomik bakımdan ortaya çıkan zararı ifade etmeyip daha geniş bir anlama sahip olduğu, bireyin, sosyal, siyasi, medeni her türlü haklarının ihlali sonucunu doğuran hareketlerin ve herhangi bir çıkarının zedelenmesine neden olmanın da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilmiştir (Mehmet Emin Artuk-Ahmet Gökçen-Ahmet Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Turhan Kitapevi, 11. Bası, Ankara, 2011, s. 911 vd.; Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s. 772; Veli Özer Özbek-Mehmet Nihat Kanbur-Koray Doğan-Pınar Bacaksız-İlker Tepe, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 2. Bası, Ankara, 2011, s. 974.).

Kişilere haksız kazanç sağlanması, bir başkasına hukuka aykırı şekilde sadece ekonomik olarak yarar sağlanması anlamına gelmekte iken, haksız menfaat her türlü maddi ya da manevi yararı ifade eder.

Kamunun zarara uğraması hususuna gelince; madde gerekçesinde "Ekonomik bir zarar" olduğu vurgulanan anılan kavramla ilgili olarak kanuni düzenleme içeren 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi Ve Kontrol Kanunu'nun 71. maddesinde; kamu görevlilerinin kast, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanan kamu zararı, her olayda hâkim tarafından, iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek bir fiyatla alınıp alınmadığı veya aynı şekilde yaptırılıp yaptırılmadığı, somut olayın kendine özgü özellikleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Bu belirleme; uğranılan kamu zararının miktarının kesin bir biçimde saptanması anlamında olmayıp miktarı saptanamasa dahi, işin veya hizmetin niteliği nazara alınarak, rayiç bedelden daha yüksek bir bedelle alım veya yapımın gerçekleştirildiğinin anlaşılması hâlinde de kamu zararının varlığı kabul edilmelidir. Ancak bu belirleme yapılırken, norma aykırı her davranışın, kamuya duyulan güveni sarstığı, dolayısıyla, kamu zararına yol açtığı veya zarara uğrama ihtimalini ortaya çıkardığı şeklindeki bir düşünceyle de hareket edilmemelidir.

Öte yandan 1163 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 6. Kısmında yer alan "Avukatın hak ve ödevleri" başlığını taşıyan 34. maddesindeki;

Öte yandan 1163 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 6. Kısmında yer alan "Avukatın hak ve ödevleri" başlığını taşıyan 34. maddesindeki;

"Avukatlar, yüklendikleri görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler." hükmüyle avukatların görevlerinden kaynaklanan yükümlülüklere yer verilmiş,

"İşin reddi zorunluluğu" başlıklı 38. maddesinde;

"Avukat;

a) Kendisine yapılan teklifi yolsuz veya haksız görür yahut sonradan yolsuz veya haksız olduğu kanısına varırsa,

b) Aynı işte menfaati zıt bir tarafa avukatlık etmiş veya mütalaa vermiş olursa,

c) (Değişik : 2/5/2001 - 4667/26 md.) Evvelce hâkim, hakem, Cumhuriyet savcısı, bilirkişi veya memur olarak o işte görev yapmış olursa,

d) Kendisinin düzenlediği bir senet veya sözleşmenin hükümsüzlüğünü ileri sürmek durumu ortaya çıkmışsa,

e) (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 2/6/1977 tarihli ve E. 1977/43, K. 1977/84 sayılı kararı ile)

f) Görmesi istenilen iş, Türkiye Barolar Birliği tarafından tespit edilen mesleki dayanışma ve düzen gereklerine uygun değilse,

Teklifi reddetmek zorunluğundadır.

Bu zorunluluk, avukatların ortaklarını ve yanlarında çalıştırdıkları avukatları da kapsar." düzenlemesiyle avukatın hangi hâllerde kendisine yapılan teklifi reddetmesi gerektiğine değinilmiş,

"Görevi kötüye kullanma" başlığını taşıyan 62. maddesindeki;

"Bu Kanun ve diğer kanunlar gereğince avukat sıfatı ile veya Türkiye Barolar Birliğinin yahut baroların organlarında görevli olarak kendisine verilmiş bulunan görev ve yetkiyi kötüye kullanan avukat Türk Ceza Kanununun 257 nci maddesi hükümlerine göre cezalandırılır." biçimindeki göndermeyle de kendilerine tevdi edilen görev ve yetkiyi kötüye kullanan avukatların TCK’da yer alan görevi kötüye kullanma suçuna göre cezalandırılacakları ifade edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında sanığın katılan ...'a yönelik eylemlerine ilişkin uyuşmazlık konuları değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında sanığın katılan ...'a yönelik eylemlerine ilişkin uyuşmazlık konuları değerlendirildiğinde;

Sanığın Antalya Barosuna kayıtlı olarak avukatlık yaptığı, mali müşavir olan katılan ...'ın 1998 ile 2004 yılları arasında Lale Tıbbi Malzemeler Limited Şirketinin muhasebe işlemlerini yürüttüğü, katılan ...’in, muhasebe işlemlerinden kaynaklanan alacağını ödemeyen söz konusu şirket aleyhine 04.05.2005 tarihinde Antalya 2. Ticaret Mahkemesinin 2005/328 esas sayılı dosyası kapsamında alacak davası açtığı, dava devam ederken sanığın Antalya 5. Noterliğince tanzim edilen 02.03.1995 tarihli ve 06821 sayılı vekâletname kapsamında daha önceden de tanıdığı katılan ...’in vekilliğini üstlendiği, katılan ...’in iddiasına göre; sanığın, "Müvekkil Başvuru Formu" olduğunu söyleyerek katılan ...’in kimlik bilgilerinin bulunduğu belge ile bu belgenin boş olan arka sayfasını veya ayrı boş bir kâğıdı imzalamasını katılan ...'ten istediği, katılan ...'in imzalayacağı belgelerin ne olduğunu sorması üzerine de "Bana güvenmiyor musun?" diyerek ikna ettiği katılan ...'e belge ve sayfaları imzalattığı, sonrasında ise yine katılan ...'in iddiasına göre boş olarak imzalanan belgenin arka sayfasına veya boş olan ayrı bir sayfaya katılan ...'in Lale Tıbbi Mal. Yap. Tic. İm. İnşaat Tur. Ltd. Şti.ni ibra ettiğine ve sanık avukata 40.000 TL ödeyeceğine ilişkin ibareler ekleyerek 15.03.2005 tarihini taşıyan "Müvekkil Başvuru Formu Ve Hesaplaşma Ve İbranamedir" başlıklı belgeye dönüştürdüğü, Antalya 4. Noterliğince tanzim edilen 04.05.2005 tarihli ve 13306 sayılı azilname uyarınca katılan ...’in sanığı azletmesinin ardından, sanığın bu kez Antalya 3. Noterliğince düzenlenen 30.07.1997 tarihli ve 21874 sayılı vekâletnameye istinaden aynı davanın davalısı konumundaki Lale Tıbbi Malzemeler Limited Şirketinin vekilliğini üstlendiği ve söz konusu dava kapsamında yukarıda sözü edilen "Müvekkil Başvuru Formu Ve Hesaplaşma Ve İbranamedir" başlıklı belgeyi aynı davada daha önce vekilliğini üstlendiği katılan ...'in aleyhine mahkemeye ibraz ettiği, bu aşamadan sonra ise sanığın katılan ... aleyhine söz konusu belgeye istinaden 12.09.2008 tarihinde Antalya 3. İcra Müdürlüğünün 2008/18920 sayılı dosyası üzerinden vekâlet ücretinin tahsili amacıyla icra takibi başlattığı olayda;

Katılan ...’in sanığa 40.000 TL ödeyeceği hususunun yer aldığı 15.03.2005 tarihli ve "Müvekkil Başvuru Formu Ve Hesaplaşma Ve İbranamedir" başlıklı belgenin, katılan ...’in bilgisi ve rızası dışında, sahte olarak düzenlendiğinin dosya kapsamındaki delillerle ispat edilemediği, zira ceza yargılamasında da geçerliliğini koruyan 24.03.1989 tarihli ve 1-2 sayılı İçtihat Birleştirme Kararında belirtildiği üzere imzalı boş kâğıdın anlaşma dışı doldurulduğu iddiasının yazılı delillerle ispatının gerektiği, bu anlamda söz konusu belgenin sahteliğinin kanıtlanamaması nedeniyle sanığın dolandırıcılık suçunu işlediğine ilişkin yeterli delil bulunmadığı, ancak katılan ... tarafından kendisine verilen belgeleri onun aleyhine kullanarak ve aynı dava kapsamında hem katılan ...'in hem de alacak davası açtığı şirketin vekilliğini üstlenerek Avukatlık Kanunu’ndan kaynaklanan yüklendiği görevi, bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirme, avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranma ve aynı işte menfaati zıt taraflara avukatlık etmeme zorunluluklarına aykırı hareket etmek ve yaptığı işlemlerle esasen hak etmediği hâlde aleyhine icra takibi başlatmak suretiyle katılan ...’in mağduriyetine sebebiyet veren sanığın iddianamede anlatılan ve sabit olan eylemlerinin TCK’nın 257. maddesinin birinci fıkrası kapsamında kalan görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün, sanığın katılan ...'a yönelik eyleminin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu gözetilmeden nitelikli dolandırıcılık suçundan mahkûmiyet kararı verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan dört Ceza Genel Kurulu Üyesi; "Sanığın katılan ...'a yönelik nitelikli dolandırıcılık suçunun sabit olduğu" görüşüyle,

Bir Ceza Genel Kurulu üyesi ise; "Sanığın katılan ...'a yönelik gerçekleştirdiği eylemlerin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturmadığı" düşüncesiyle,

Karşı oy kullanmışlardır.

Sanığın katılan ...'e yönelik eylemlerine ilişkin uyuşmazlık konularının değerlendirilmesinde ise;

Antalya Barosuna kayıtlı olarak avukatlık yapan sanığın, Antalya 9. Noterliğince tanzim edilen 14.02.2001 tarihli ve 04505 sayılı vekâletnameye istinaden boşanma davası açmak isteyen katılan ...'in vekilliğini üstlendiği, sanığın, hukuki bilgisi olmayan katılan ...’e, dava ile ilgili olduğunu söyleyerek birtakım boş kâğıtlar imzalattırdığı ve açığa atılan bu imzalı kâğıtları 04.07.2001 tarihli "Senede Ek Sözleşme/Taahhütname", borçlusunun katılan ... olduğu 04.07.2001 tarihli ve 75.000 Alman Markı bedelli senet, 01.12.2006 tarihli "Ödeme Taahhüdü, Müvekkil İlişik Kesme Ve İbra Belgesi" ve aynı tarihli "Avukatlık Ücret Sözleşmesi" hâline getirdiği, 11.09.2009 tarihinde ise söz konusu senetle ilgili olarak Antalya 5. İcra Müdürlüğünün 2009/25048 sayılı dosyası kapsamında vekili aracılığıyla icra takibi başlattığı iddia edilen olayda;

Sanığın, boşanma davası ile ilgili olduğunu söyleyerek katılan ...’den aldığı açığa atılı imzaların bulunduğu kâğıtları bilgisayar yardımıyla 04.07.2001 tarihli "Senede Ek Sözleşme/Taahhütname", 04.07.2001 tarihli ve 75.000 Alman Markı bedelli senet, 01.12.2006 tarihli "Ödeme Taahhüdü, Müvekkil İlişik Kesme Ve İbra Belgesi" ve aynı tarihli "Avukatlık Ücret Sözleşmesi" dönüştürmesi iddiasının 24.03.1989 tarihli ve 1-2 sayılı İçtihat Birleştirme Kararında belirtildiği üzere yazılı delillerle ispatı gerektiği, ancak katılan ... tarafından söz konusu iddiayı doğrulayacak herhangi bir yazılı belgenin dosyaya sunulamadığı, bununla birlikte sanığın katılan ... aleyhine icra takibine konu ettiği 04.07.2001 tarihli ve 75.000 Alman Markı bedelli senet üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri sonucunda düzenlenen 15.04.2010 ve 11.05.2010 tarihli raporlar ile Antalya Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce düzenlenen 15.05.2012 tarihli ve 1143 sayılı raporda; senetteki imzalar katılan ...’e ait olmakla birlikte, yazı ve rakamların katılan ...’in eli mahsulü olmadığı, imzalar ile diğer kısımların aynı zamanda doldurulmadığı, borçlu imzalarının senet boş iken atılmış olabileceği gibi farklı kalemle doldurulup farklı kalemle imzalanmış olabileceği, bilgisayarda hazırlanmış senet üzerindeki yazılar ve boşlukların bulunduğu bölümlerin sayfa yerleşimleri göz önüne alındığında borçlu imzalarıyla senet şablonunun sayfa üzerine farklı zamanda monte edilmiş olabileceği, senedin üst ve alt kısımlarının makas veya benzer kesici bir alet yardımıyla kesildiği, senedin piyasada satılan senetlerden farklılık arz ettiği, matbaa ürünü olmayıp bilgisayar yazıcısı yardımıyla oluşturulduğu, senet üzerindeki matbu yazılar ile imzanın formasyon bozukluğu da dikkate alındığında, senedin katılan ... tarafından başka amaçla imzalanmış olduğu, ancak senedin kenar kısımlarının kesilmesi ve üzerinin mevcut bilgiler ile doldurulması suretiyle oluşturulduğu kanaatine yer verildiği, bu bakımdan söz konusu raporların iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte bu işlemi muhtemel gösteren yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğu, açıklanan nedenle sanık ile katılan arasındaki hukuki ilişkinin her türlü delille ispatlanabileceği, katılan ...'in aşamalarda istikrarlı bir biçimde boş kâğıtlara attığı imzaların sanık tarafından bilgisi ve rızası dışında senede ve ilgili diğer belgelere dönüştürüldüğünü ifade etmesi de dikkate alındığında; Yerel Mahkemece delillerin değerlendirilerek sabit görülen eylemin suç teşkil ettiğine ilişkin gerekçenin yeterli olduğu, ancak sanığın, katılan ...’den aldığı açığa imzalar yoluyla oluşturduğu senede istinaden Antalya 5. İcra Müdürlüğünün 2009/25048 sayılı dosyası kapsamında katılan ... aleyhine icra takibi başlatması şeklindeki eyleminin; dolandırıcılık suçunun unsuru olan bir hileden söz edilememesi nedeniyle nitelikli dolandırıcılık suçunu değil, TCK’nın 209

...’den aldığı açığa imzalar yoluyla oluşturduğu senede istinaden Antalya 5. İcra Müdürlüğünün 2009/25048 sayılı dosyası kapsamında katılan ... aleyhine icra takibi başlatması şeklindeki eyleminin; dolandırıcılık suçunun unsuru olan bir hileden söz edilememesi nedeniyle nitelikli dolandırıcılık suçunu değil, TCK’nın 209. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen açığa imzanın kötüye kullanılması suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün, sanığın katılan ...'e yönelik eyleminin açığa imzanın kötüye kullanılması suçunu oluşturduğu gözetilmeden nitelikli dolandırıcılık suçundan mahkûmiyet kararı verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Sanık ... hakkında; katılan ... tarafından boş bir belgenin imzalanarak kendisine verilmesinden sonra, yıllar sonra takibe koyduğu belgenin aradaki anlaşmaya aykırı bir şekilde doldurulduğunun yazılı delil dışında bilirkişi raporu ve tanık anlatımları ile ispatlanıp ispatlanamayacağı ve buna bağlı olarak TCK’nın 209 maddesindeki suçun oluşup oluşamayacağına dair Yargıtay Yüksek Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğu ile aramızda uyuşmazlık doğmuştur.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle suça konu belgenin katılanın rızası ile sanığa verilip verilmediği tespit edilip, rıza ile verildiğinin kabul edilmesi hâlinde rızaya aykırı doldurulduğu iddiasının yazılı delil dışında başka delillerle ispatının mümkün olup olamayacağının yasal düzenleme ve yargı kararlarından yararlanılarak belirlenmesi gerekmektedir.

Açığa imzanın kötüye kullanılması suçu TCK’nın 209. maddesinde;

'(1) Belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere kendisine teslim olunan imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kâğıdı, verilme nedeninden farklı bir şekilde dolduran kişi, şikayet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) İmzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kâğıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukuki sonuç doğuracak şekilde dolduran kişi, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır.' şeklinde düzenlenmiştir.

Açığa imzanın kötüye kullanılması suçunun konusu belirli bir tarzda doldurulmak üzere imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir şekilde verilen kâğıttır. Maddeyle, belirtilen biçimde verilen bir kâğıdı, teslim eden kişinin isteğine ve kâğıdı veriş nedenine aykırı olarak dolduran kimse cezalandırılmaktadır.

Birinci fıkradaki suçun oluşumu için bir kimsenin imzasının yer aldığı boş bir kâğıdı, diğerine belirli bir tarzda doldurulmak üzere vermesi, kâğıdı alan kimsenin de tevdi ve teslim nedeninden farklı bir şekilde bu kâğıdı doldurarak hukuki sonuç doğuracak bir belge hâline getirmesi gereklidir. Kâğıt üzerine atılan imzanın gerçek olması şarttır. Aksi takdirde belgede sahtecilik suçu söz konusu olur. Suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyet şartına bağlı tutulmuştur.

Birinci fıkradaki suçun oluşumu için bir kimsenin imzasının yer aldığı boş bir kâğıdı, diğerine belirli bir tarzda doldurulmak üzere vermesi, kâğıdı alan kimsenin de tevdi ve teslim nedeninden farklı bir şekilde bu kâğıdı doldurarak hukuki sonuç doğuracak bir belge hâline getirmesi gereklidir. Kâğıt üzerine atılan imzanın gerçek olması şarttır. Aksi takdirde belgede sahtecilik suçu söz konusu olur. Suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyet şartına bağlı tutulmuştur.

İkinci fıkrada, imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kâğıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukuki sonuç doğuracak şekilde dolduran kişinin, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılması öngörülmüştür. Bu fıkradaki suçun oluşması için faile imzalı kâğıt teslim veya tevdi edilmemiş olmalı, fail imzalı kâğıdı hukuka aykırı bir şekilde ele geçirerek veya elde bulundurarak doldurmalıdır. Fail, imzalı olarak verilen boş kâğıdı doldurduğunda meydana gelen belgenin niteliğine göre resmî veya özel belgede sahtecilik suçu hükümlerine göre cezalandırılacaktır.

Açığa imzanın kötüye kullanılması suçunun unsurları ile alâkalı bu genel açıklamalardan sonra uyuşmazlık konusu ile ilgili olarak suça konu senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunun ispatı açısından yazılı delil mecburiyeti bulunup bulunmadığı ve tanık dinlenip dinlenemeyeceği konusunda hangi usul hükümlerinin uygulanması gerektiğinin irdelenmesinde yarar bulunmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren ve suç tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 450. maddesi ile yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288. maddesinde; 'Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri dörtyüz milyon lirayı geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir.

Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple dörtyüz milyon liradan aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz',

1086 sayılı Kanun'un 290. maddesinde ise, 'Senede bağlı olan her çeşit iddiaya karşı defi olarak ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler dörtyüz milyon liradan az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz' hükümleri yer almaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 'Senetle ispat zorunluluğu' başlıklı 200. maddesi ile; '(1) Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.