muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/10853, Karar No: 2024/12735, Tarih: 30.09.2024

2. Davalı-karşı davacı ... vekili karşı dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde fazla çalışma yaptığını, fazla çalışma karşılığı ücret alacağı ile işyerinde uygulanan zamlardan ve ikramiye alacağından yoksun kaldığını iddia ederek ikramiye ve zam farkı alacakları talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

2. Davalı-karşı davacı ... vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, müvekkilinin davacı yanında plasman departmanında broker ünvanıyla çalıştığını, işyerindeki olumsuz çalışma koşullarından dolayı birçok işçinin iş sözleşmesini feshettiğini, müvekkilinin ekip arkadaşlarının dağıldığını ve yeni ekip ve yöneticilerle anlaşamadığını, işyerinde bu nedenle mutsuz olduğunu ve aylık ücret zammının da müvekkilinin beklentilerini karşılamadığını, işyerinden ayrılma sebebinin ağır iş koşulları ile iş ortamındaki huzursuzluk olduğunu, müvekkilinin ihbar süresi içinde çalışabileceğini belirttiğini ancak davacının izin vermediğini, davacının dürüstlük kuralına aykırı davrandığını iddia ederek asıl davanın reddini istemiştir.

2. Davalı İntegra Sigorta ve Reasürans Brokerliği AŞ vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; huzurdaki davanın diğer davalı şahıstan ihbar tazminatı isteme amaçlı açıldığını, dolayısıyla müvekkili Şirkete husumet tevcih edilmesinin mümkün olmadığını, davacı ile müvekkili Şirket arasında bir husumet bulunmadığından husumet itirazında bulunduklarını, talep kapsamında asliye ticaret mahkemelerinin görevli olmasından dolayı görevsiz itirazında bulunduklarını, yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili Şirketin davacı Şirketin çalışanlarını ayartmadığını, dolayısıyla talep edilen alacaktan davalıların müteselsil sorumlu olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

3. Davacı-karşı davalı ... Reasürans Brokerliği AŞ vekili karşı davaya cevap dilekçesinde; davacının fazla çalışma, ikramiye ve aylık ücret zammı alacağı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, zira söz konusu alacakların mevcut olması durumunda davacının ani bir şekilde işi bırakması yerine iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme yoluna başvurabileceğini, oysa davacının böyle bir talebinin ne işi bırakmadan önce ne de sonrasında kendilerine iletilmediğini, açtıkları ihbar tazminatı davasından sonra böyle bir dava açtığını ve diğer ayrılan işçilerle organize bir şekilde tanıklık yoluna başvurduklarını savunarak karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

III. MAHKEME KARARI

1. Mahkemenin 13.11.2015 tarihli ve 2015/588 Esas, 2015/26 Karar sayılı kararı ile; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (5521 sayılı Kanun) 5 inci maddesi gereğince, iş mahkemelerinde açılan her dava açıldığı tarihte ya davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesinde ya da işçinin çalıştığı işyeri için yetkili mahkemede açılabileceği, bunlara aykırı sözleşmelerin geçersiz olduğu, iş mahkemelerinde yetkinin de görev gibi kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu iki mahkeme haricinde hiçbir mahkemenin iş davalarına bakamayacağı, Mahkemenin yetkisiz olduğu gerekçesiyle Mahkemenin yetkisizliğine; dosyanın yetkili mahkeme olan Bakırköy iş mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

2. Dairemizin 29.03.2016 tarihli ve 2016/6325 Esas, 2016/7719 Karar sayılı ilâmı ile; tarafların gösterdiği deliller toplanarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken tarafların hukuki dinlenilme hakkını ihlal edecek şekilde duruşma açılmadan evrak üzerinden yetkisizlik kararı verilmesinin hatalı olduğu, kaldı ki Mahkemece yetkisizlik kararı “davalıların adreslerinin mahkemenin yetki alanı dışında olması” gerekçesine dayandırılarak verilmiş ise de 5521 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir.” düzenlemesini içerdiği, bu hüküm karşısında Mahkemece işçinin işini yaptığı işyerinin, davanın açıldığı mahkemenin yetki alanı içerisinde yer alıp almadığının araştırılmaksızın yetkisizlik kararı verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına hükmetmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 14.09.2020 tarih ve 2016/269 Esas, 2020/468 Karar sayılı kararı ile; tanık anlatımlarından ve dosya kapsamından, işçinin önelsiz ve haklı sebep olmaksızın feshine yeni işe girdiği işverenin sebep olduğu ve ihbar tazminatından davalı işçi ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, giriş-çıkış kayıtlarının incelemesinden davalı-karşı davacı işçinin haftalık 45 saati geçen çalışmasının olmadığı, ayrıca, davalı-karşı davacı ikramiye ve zam farkı alacağı talebinde bulunmuşsa da ispat yükümlülüğü kendisinde bulunan ve tanık deliline dayanan davacı bu alacaklarının oluştuğunu somut olarak ispatlayamadığından; asıl davanın kabülüne; karşı davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı ... davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı ... davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 23.03.2022 tarihli ve 2021/12787 Esas, 2022/4003 Karar sayılı ilâmı ile; davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra taraflar arasında ikramiye alacağının uyuşmazlık konusu olduğu, davalı-karşı davacının 02.04.2012 - 18.08.2015 tarihleri arası davacı işyerinde çalıştığı, dosyaya ibraz edilen Banka kayıtları ile de sabit olduğu üzere 2013 yılındaki çalışması karşılığı olmak üzere 21.02.2014 tarihinde bonus adı altında ikramiye ödemesi yapıldığı, yine aynı şekilde 2014 yılındaki çalışması karşılığı olmak üzere ise 27.02.2015 tarihinde ikramiye ödemesi yapıldığı, 2015 yılı içindeki 8,5 aylık çalışması yönünden ise ikramiye alacağı talep edildiği, Mahkemece davalı karşı-davacının 2015 yılı içindeki 8,5 aylık çalışması yönünden ikramiye alacağı bulunduğunu somut olarak ispatlayamadığından bu yöndeki taleplerinin reddine karar verilmiş ise de yapılan değerlendirmenin hatalı olduğu, davacı-karşı davalıda çalışan işçilere yılda bir kez ikramiye ödemesi uygulaması bulunduğunun tanık beyanı ve banka kayıtlarından anlaşıldığına, davacının 01.01.2015-18.08.2015 tarihleri arasındaki fiilî çalışması sebebiyle ikramiye alacağına hak kazandığı sabit olup kıstelyevm usulüne göre alacak miktarının hesaplanması ve hüküm altına alınması gerekirken reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve ek bilirkişi raporundaki iki farklı hesaplamadan birinci seçeneğin hükme esas alındığı, karar verilen diğer talepler bakımından bozma yapılmadığından önceki hükümlerin aynen korunduğu, yine davalılar arasındaki ilişkinin teselsül sorumluluğu doğurduğu konusunda bir bozma bulunmadığından müştereken ve müteselsilen sorumluluğun belirlendiği, sonuç olarak asıl davanın kabulü ile ihbar tazminatı talebinin kısmen kabulüne, karşı davanın kısmen kabulü ile ikramiye alacağı talebinin kısmen kabulüne, fazla çalışma ücret alacağı ve zam farkı alacağı taleplerinin ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı- karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı- karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı-karşı davalı vekili; davalı-karşı davacı çalıştığı süreçte hiçbir şekilde hedeflerine ulaşamadığı gibi zaten prim tespit tarihinde çalışmadığı için kendisine bir performans değerlendirmesi vs. de yapılmadığını, bu nedenle davalı-karşı davacının herhangi bir ikramiyeye hak kazanmasının asla söz konusu olamayacağını, aynı zamanda raporda ikramiye hesaplamasının dayanağı olarak tanık beyanlarının belirtildiğini fakat dosya kapsamında dinlenen tanıkların işyerinde ikramiye uygulaması olup olmadığı konusunda herhangi bir beyanda bulunmadıklarını, bununla birlikte sadece Banka kayıtlarının 2015 yılının ilgili 8,5 aylık çalışması içinde davacının performansının prime hak kazanmak için yeterli olduğunu göstermeyeceğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı-karşı davacı ... vekili; bilirkişi ek raporunda ikramiye alacağının iki seçenekli olarak hesaplandığını, ikinci seçenek olarak yer verilen ikramiye alacağı hesaplamasının usul ve kanuna uygun olmasına rağmen birnici seçenek olarak yer verilen hesaplamaya itibar edilmesinin mümkün olmadığını, zira müvekkilinin geçmiş dönemlerde almış olduğu ikramiyelerin ilgili dönemlerinin dönem ücretlerine oranlandığını ve müvekkili davalıya yapılan ikramiye ödemelerinin bütün çalışma dönemindeki ortalaması alınarak 2015 yılı içinde çalıştığı süre için kıstelyevm usulü ile bir hesaplama yapıldığını, ancak müvekkili 2015 yılında davacı işveren nezdinde 230 gün çalışmış olduğundan, müvekkili davalı-karşı davacının 2015 yılı içindeki 8,5 aylık çalışmasına bu rakam oranlandığında daha yüksek bir rakama ulaşıldığını; ayrıca Mahkeme gerekçeli kararında, diğer talepler bakımından bozma yapılmadığından önceki hükümler aynen korunduğunu belirtmesine rağmen, hüküm kısmında asıl dava bakımından verilen hükümler ve yargılama giderlerinin bozma kapsamı dışında kalmış olmasına ve aynen korunmasına rağmen değiştirilerek hükme geçirildiğini ve asıl dava davacısı yararına fazladan yargılama giderine hükmedildiğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl dava yönünden yargılama gideri ve vekâlet ücretinin belirlenmesi, karşı dava bakımından ikramiye alacağının hesaplanlanması noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesi, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32 ve 34 üncü maddeleri.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesi, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32 ve 34 üncü maddeleri.

3. Karar tarihinde yürülükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı- karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

30.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16681, Karar No: 2015/16182, Tarih: 03.12.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/16681 E.  ,  2015/16182 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/05/2015

NUMARASI : 2014/458-2015/107

- K A R A R -

Uyuşmazlığın sıra cetveline itiraz isteminden kaynaklanmasına göre, kararın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışında olup, Yüksek 23.Hukuk Dairesinin görevi dahilindedir.

11.04.2015 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6644 sayılı kanunla değişik 2797 Sayılı Kanunun 60.maddesi uyarınca görevli dairenin belirlenmesi için dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın Yüksek 1.Başkanlığa sunulmasına 03.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16691, Karar No: 2015/22564, Tarih: 01.10.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/16691 E.  ,  2015/22564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi Hava Kandemir tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Şikayetçinin, ihale konusu aracın aynından kaynaklanan kurum alacağının rüçhanlı olduğunu belirterek ihale bedelinin takip alacaklısına ödenmesine dair icra müdürlüğü kararının iptali ve sıra cetveli düzenlenmesine karar verilmesi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, şikayetin kabulü ile aracın satış bedelinden, öncelikle, şikayetçinin alacaklı olduğu miktarın ödenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nun 140. maddesi gereğince; “Satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar”. Sıra cetvelini düzenleme yetkisi ilk haczi koyan icra dairesine aittir. Haczin talimatla uygulanması halinde sıra cetvelinin esas icra dairesince düzenlenmesi gerekir.

İİK'nun 100. maddesi gereğince, borçluya ait paranın veya satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar birden fazla alacaklı tarafından haciz konulması halinde, anılan madde hükmü gereği icra müdürlüğünce derece kararı yapılması gerekir. Derece kararının yapılması için mutlaka satış sonucu para elde edilmesi zorunlu değildir.

Açıklanan maddelere göre, birden fazla alacaklının bulunduğu böyle durumlarda, icra müdürlüğünce, öncelikle İİK.nun 140.maddesi gereğince sıra cetveli yapılmalı ve alacaklılara, diğer alacaklara yönelik itirazlarını ileri sürme imkanı tanınmalıdır.

Somut olayda, ihale konusu aracın kaydında birden fazla haczin bulunduğu ve şikayetçinin, vergi alacağı olduğunu iddia ettiği görülmektedir.

Şikayetçinin alacağının rüçhanlı olup olmadığı, sıra cetveli yapıldıktan sonra itiraz halinde tartışılacak bir husus olup, bu aşamada icra müdürlüğü sıra cetveli düzenlemekten imtina edemez. Bir başka anlatımla alacaklıların itirazlarını ileri sürebilmesi için öncelikle sıra cetveli yapılması gerekmektedir.

O halde, mahkemece, birden fazla alacaklının bulunması ve ihale bedelinin alacağı karşılamaması nedeniyle, icra müdürlüğünce İİK.nun 140.maddesi gereğince sıra cetveli yapılmasının emredilmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Diğer yandan, şikayetçinin başvurusu, icra müdürlüğünün satış bedelinin alacaklıya ödenmesi işleminin iptali ile sıra cetveli yapılmasına yönelik olup, HMK.nun 26.maddesine aykırı şekilde talep aşılarak, şikayetçinin alacağının satış bedelinden öncelikle ödenmesine karar verilmesi de doğru değildir.

Diğer yandan, şikayetçinin başvurusu, icra müdürlüğünün satış bedelinin alacaklıya ödenmesi işleminin iptali ile sıra cetveli yapılmasına yönelik olup, HMK.nun 26.maddesine aykırı şekilde talep aşılarak, şikayetçinin alacağının satış bedelinden öncelikle ödenmesine karar verilmesi de doğru değildir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4910, Karar No: 2011/5930, Tarih: 04.04.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/4910 E.  ,  2011/5930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çorum Aile Mahkemesi

TARİHİ :30.12.2009
Yargıtay — Esas No: 2005/7030, Karar No: 2006/7719, Tarih: 04.12.2006

16. Hukuk Dairesi 2005/7030 E., 2006/7719 K.

**16. Hukuk Dairesi 2005/7030 E., 2006/7719 K.**

**- ÇEKİŞMELİ TAŞINMAZLARDA YETKİ

- ZİLYETLİKLE İKTİSAP**- 2863 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU [ Madde 11 ]

- 2863 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU [ Madde 5 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan, dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ.

Kadastro sırasında 389 ada 140, 149, 291 parsel sayılı 4181.60, 6088.31 ve 3534.19 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacı A…

…. tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davaları görevsizlik kararı ile dava konusu taşınmazlar hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde dava dosyaları ile çekişmeli parsel tutanaklarının birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; davanın reddine, çekişme konusu 389 ada 140, 149 ve 291 parsellerine Hazine adına tesciline, taşınmazların 1.derece doğal sit alanında kaldığının kütüğün beyanlar hanesine yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davaya katılan T…

….. Ç…

….. ve E…

….. Y…

…… vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazların 1. derece Arkeolojik sit alanı içerisinde kalmış olması ve yargılama sırasında değişen ve sit alanlarında kalan taşınmazların zilyetlikle iktisap edilemeyeceğini öngören 5226 sayılı Kanunla değişik 2863 sayılı Kanun'un 11. maddesi gereğince iktisabının mümkün bulunmadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, değerlendirme dosya kapsamına ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Taşınmazların (140 sayılı parselin 1087.77 metrekarelik krokide (B) harfi ile gösterilen bölümü hariç) tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen yerlerle ilgisinin olmadığı, davacı tarafın tesbitten geriye doğru aralıksız, çekişmesiz ve malik sıfatıyla zilyetliğinin 30 yılı aşkın süreye ulaştığı, sit alanı içerisinde yer alan taşınmaz üzerinde korunmayı gerektirir kültür ve tabiat varlığının bulunmadığı konularında taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık zilyetlikle iktisap şartlarının oluşmasından ve kadastro tesbitini takiben açılan davadan sonra yasada yapılan ve sit alanlarında yer alan taşınmazların zilyetlikle iktisap edilemeyeceği yolundaki değişikliğin kazanılmış hakları etkileyip etkilemeyeceği konusundadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık zilyetlikle iktisap şartlarının oluşmasından ve kadastro tesbitini takiben açılan davadan sonra yasada yapılan ve sit alanlarında yer alan taşınmazların zilyetlikle iktisap edilemeyeceği yolundaki değişikliğin kazanılmış hakları etkileyip etkilemeyeceği konusundadır.

Bilindiği üzere bir ülkenin zenginliklerinin, tarihi ve kültürel değerlerinin başında kültür ve tabiat varlıkları gelir. Bunların korunması ve özellikle gelecek nesillere aktarılması için herkese büyük görevler düşmektedir. Bu varlıkların korunması için tüm çağdaş hukuk sistemlerinde olduğu gibi hukukumuzda da bu konu üzerinde hassasiyetle durulmuş muhtelif tarihlerde yasa ve tüzükler çıkarılmıştır. Eski eserlerin korunması ile ilgili ilk Nizamname 29 sefer 1324 (10.4.1322) tarihli Asarı Atika Nizamnamesidir. Bu Nizamnamenin 4. maddesinde; her türlü abideler, menkul ve gayri menkul Asari Atika hükümet malı sayılmış, gayrimenkul niteliğindeki Asari Atikaların kullanılması kesin olarak yasaklanmasına rağmen sit alanları hakkında her hangi bir hüküm getirilmemiştir. Asarı Atika Nizamnamesini yürürlükten kaldıran 25.4.1973 tarih ve 1710 sayılı Eski Eserler Kanunu'nun 1. maddesi ise "sit" leri taşınmaz eski eserler arasında saymış, 3. maddesinde bütün taşınır ve taşınmaz eski eserlerin Devletin malı olduğunu bildirmiştir. Aynı Yasa'nın 10. maddesi ile de "korunmaları lüzumu tesbit ve ilan olunan her çeşit eski eser tarihi ve tabii anıtlar ile bunlara ait korunma sınırları dahilindeki emlak ve araziye yeniden imar ihya hakkı tanınmaz ve tapu verilmez." Kuralı kabul edilmiş, bu kurala paralel bir hüküm içeren 15. maddede ise önceki zilyetlik hakları korunmuştur. "Ne varki gerek Asari Atika Nizamnamesinde ve gerekse Eski Eserler Kanununda Kültür ve tabiat varlıkları ve bunların koruma alanları ile sit alanlarının kesin bir ayırımı yapılmamıştır. Kendinden önceki tüm kanun ve nizamnameleri yürürlükten kaldıran 21.7.1983 tarih 2863 sayılı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu" ise; 5. maddesinde taşınır ve taşınmaz bütün kültür ve tabiat varlıklarını Devlet malı saymış, 11. maddesinde bu varlıklar ile koruma alanlarının zilyetlik yoluyla iktisap edilemeyeceğini hükme bağlamıştır. Kabul edileceği üzere Anadolu çeşitli medeniyetlere sahne olmuştur. Bünyesinde doğal Arkeolojik ve Jeolojik güzellikler barındırmaktadır. Bu nedenledir ki sit alanları Anadolu'da geniş sahaları kapsamaktadır. Kültür ve tabiat varlıkları ile bunların koruma alanları ise genellikle daha küçük alanlarda kalmaktadır.

Bu itibarla sit alanlarında zilyetlikle mülk edinme yolunun kapanması ülke gerçeklerine tamamen ters düşmektedir. Ülke gerçekleri ve tarihi zenginliklerin korunup kollanması ve gelecek nesillere aktarılması ilkelerini nazara alarak hareket eden Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay Hukuk Daireleri içerisinde korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı barındıran taşınmazlarla, bunların koruma alanlarının zilyetlikle edinmelerinin olanaksız bulunduğu, bu niteliği taşımayan sit alanlarının ise koşulları gerçekleştiği takdirde edinilmelerine mani bir halin bulunmadığı yönünde uygulamada bulundukları halde, 14.7.2004 tarih ve 5226 sayılı Yasa'nın 5. maddesi ile 2863 sayılı Yasa'nın 11. maddesi değiştirilmiş ve yapılan düzenleme ile sit alanlarının zilyetlik yoluyla edinilmelerine, bir başka ifade ile Yargıtay'ın uygulamasına son verilmiştir. Ne varki değişikliği içeren düzenlemede yürürlük tarihinden önce gerçekleşen hakları etkileyecek bir hükme yer verilmemiştir. Kazanılmış hakları bertaraf edecek bir hükme yer verilmediğine göre karar verirken kazanılmış hakların göz ardı edilemeyeceği kuşkusuzdur.