muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/22258, Karar No: 2019/7599, Tarih: 24.06.2019

Şu durumda mahkemenin kararının gerekçesi, yalnızca hasta ... hakkında düzenlenen reçete nedeniyle uygulanan cezaya ilişkin olup, davalının 6.3.3, 6.3.10 ve 6.3.19. maddelerine istinaden uyguladığı diğer cezai şart konusu fiil, kupür, reçeteleri kapsamadığı açıktır.

Hal böyle olunca mahkemece, ceza mahkemesi beraat kararlarının hukuk mahkemesini bağlamayacağı da göz önünde tutularak, medeni yargı ispat kuralları çerçevesinde davalının cezai şart uygulanmasına karar verdiği tüm fiiller ile reçete, fiyat kupürü ve benzerlerinin incelenerek uygulanan cezanın ilgili protokol ve kanun hükümlerine aykırı olup olmadığının tespiti için bu konuda uzman bir bilirkişiden veya bilirkişi heyetinden her ceza konusunun davalının işlem gerekçe ve delilleri de gözetilmek suretiyle ayrı ayrı değerlendirildiği, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak tarafların varsa itirazları da karşılandıktan sonra uygun sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10265, Karar No: 2015/4099, Tarih: 03.03.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/10265 E.  ,  2015/4099 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk sigortalılık başlangıç tarihinin 01/12/1989 olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının sigortalılık başlangıcının 01/12/1989 tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01/12/1989 olarak tespitine karar verilmiş ise de, bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup, usul ve yasaya aykırıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının,...isimli işverene ait işyerinde 01/12/1989 tarihinde çalışmaya başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin, adı geçen işverence, 27/12/1989 tarihinde davalı Kuruma ibraz edildiği, ilgili işyerine ait kanun kapsamına alınış ve çıkış tarihlerine ilişkin kurum kayıtları incelendiğinde ise, sözkonusu işyerinin "..." isimli işveren tarafından "..." adresinde kurulu inşaat işyeri olup, 05/10/1987-29/11/1987 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu tespit edilmiş olup, davacının talep ettiği tarih itibari ile kanun kapsamında bulunmadığı anlaşılan işyerine ait vergi kayıtlarının ilgili Vergi Dairesi'nden temin edilmediği anlaşılmıştır. Adı geçen işverenin 1989 yılı 4. döneminde davalı Kuruma dönem bordrosu ibraz etmediği, mahkemesince kolluk, Vergi Dairesi, ... ... Kurumu ve Belediye Başkanlığı marifeti ile komşu işyeri sahibi ve komşu işyeri dönem bordro tanığı araştırması yaptırılmadığı, yine ilk işe giriş bildirgesi üzerindeki imzanın davacıya ait olup olmadığının, temin edilecek mukayeseye uygun imzaları ile karşılaştırılmak suretiyle tespit ettirilmediği, davacıya verilen sigorta sicil numarasının 1989 yılı serilerinden olup olmadığının Kurumdan sorulmadığı anlaşılmış, davacıya ait hizmet cetveli incelendiğinde, ilk sigorta prim ödemesinin 19/02/2007 tarihinde başka bir işverence yapıldığı, öncesinde sigorta prim ödemisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Mahkeme huzurunda dinlenen davacının akrabası ..., davacının 1989 yılı yaz aylarında göçmen olarak ...'dan Türkiye'ye geldiğini, 1989 yılı sonlarında ise davacı ile birlikte...isimli kişinin müteahhidi olduğu inşaatta birlikte çalıştıklarını, davacının bu inşaatta 1 yıl kadar çalıştığını beyan etmiş; diğer davacı tanığı ... ise

- davacının 1989 yılı ortalarında ...'dan Türkiye'ye göç ettiğini, kendisinin ise 1989 yılı sonlarına doğru Türkiye'ye geldiğini, davacının babasının kendisini o tarihte "Durusoy Kent"isimli inşaata götürdüğünü, bu inşaatta davacının kendisinden önce çalışmaya başladığını, kendisinin de bu inşaatta...isimli kişinin işçisi olarak 7-8 ay kadar çalıştığını, davacının kendisinden sonra çalışmaya devam ettiğini bildirdiği görülmüştür.

506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunlara destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda, Mahkemece, açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmadan, dönem bordro tanıklarının bulunmadığı anlaşılmakla, komşu işyeri sahipleri ve komşu işyeri dönem bordro tanıkları tespit edilerek dinlenmeksizin, adı geçen işyerinin iddia edilen tarihte 506 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı dikkate alındığında, bu işyerine ait Vergi Dairesi denetim tutanakları ile vergi kayıtları temin edilmeden, davacının tanık olarak gösterdiği dönem bordro tanığı, komşu işyeri dönem bordro tanığı veya komşu işyeri sahibi olmayan tanıkların beyanları esas alınarak, eksik inceleme ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp, ilgili işyerine ait davalı Kurum sicil dosyasını, işyerinde Vergi Dairesince yapılan denetim tutanaklarını ve vergi kayıtlarını istemek; ilgili ... İl Müdürlüğünden, Belediye Başkanlığından, ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden, ayrıca zabıta vasıtasıyla (... veya ... adına, "..." ) adresi itibari ile adı geçen inşaat konulu işyerine o tarihte(01/12/1989) komşu olan diğer işyerlerinde bildirge tarihinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri dönem bordro tanıklarını; yoksa işyeri sahiplerini tespit etmek; çalışmanın niteliği, alınan ücret hususları ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince komşu işyeri dönem bordro tanıkları ile komşu işyeri sahiplerinin beyanlarını almak; davacının ilk işe giriş bildirgesinde yazılı olup, sonradan da fiilen kullandığı sigorta sicil numarasının(184.455.31) o yılın (1989 yılı) serilerinden olup olmadığını davalı Kurumdan sormak, işe giriş bildirgesi üzerinde bulunan imzanın davacıya ait olup olmadığının tespiti amacı ile davacının mukayeseye uygun imzaları ile işe giriş bildirgesinin aslı temin edilerek bilirkişi marifeti ile imza incelemesi yaptırmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma sonucu yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 03/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5103, Karar No: 2015/6817, Tarih: 31.03.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/5103 E.  ,  2015/6817 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

1-Vekilin vekaletten istifası ile davadaki vekalet görevi sona erer. Bir tarafın vekilinin istifa ettiği mahkemeye bildirildiğinde mahkemece asile vekilinin vekillikten çekildiği bildirilmelidir. Vekilin vekillikten çekildiği bildirilmeden davalı asilin yokluğunda duruşma yapılıp karar verilmesi savunma hakkının kısıtlanmasına yol açacaktır.

Somut olayda, davalı ... Konut Yapı Koop. Vekili Av. ...'un 03/07/2014 tarihli dilekçe ile vekillikten istifa ettiğini beyan ettiği anlaşıldığından vekillikten çekilme dilekçesinin davalı asile tebliğ edilmiş ise tebligat evrakının dosyaya konulması, tebligat yapılmamış ise vekillikten çekilme dilekçesi ile gerekçeli kararın davalıya yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek,

2-Tebligat Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca "Tüzel kişilere tebliğ, yetkili temsilcilerine, bunlar birden fazla ise yalnız birine yapılır." Temsile yetkili kişinin herhangi bir nedenle tebliğ yapıldığı sırada işyerinde bulunamadıkları veya bizzat alamayacak durumda oldukları takdirde, kendisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürüne, bu durumda olanaklı değil ise, tüzel kişinin o yerdeki memur veya işçilerinden birine yapılmalıdır. Bu sıraya uyulması gerekir. Aksi takdirde usulsüz tebligat sözkonusudur.

7201 Sayılı Yasa'nın 35. maddesine göre ise kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimsenin adresini değiştirmesine rağmen yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmemesi nedeniyle eski adrese çıkarılan tebliğlerin muhataba yapılmış sayabilmesi için, tebligat çıkarılan adreste daha önce kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olması veya daha önce tebligat yapılmamış olsa bile tüzel kişiler bakımından resmi kayıtlardaki adreslerinde tebliğ yapılması gerekir.

Somut olayda, davalı... Tasarım Taah. San ve Tic. Ltd. Şti.'nin dava dilekçesinde belirtilen adresine (...) çıkarılan 01.08.2012 ve 13.09.1012 tarihli tebligatların davalı şirketin yetkili temsilcisine yapılmadığı gibi temsilci herhangi bir nedenle işyerinde bulunmuyorsa bu hususun tebliğ evrakına şerh düşülmediği, gerekçeli kararın ise usulüne uygun tebligat yapılmayan bu adrese Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda; gerekçeli kararın davalı ... Tasarım Taah. San ve Tic. Ltd. Şti.'ye yöntdemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. ve 433. maddelerindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek ,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 31/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11093, Karar No: 2020/5720, Tarih: 09.03.2020

**18. Ceza Dairesi         2019/11093 E.  ,  2020/5720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya görüşüldü:

Gerekçeli kararın, duruşmalara davet edilmeyen ve suçtan doğrudan zarar görme ihtimali bulunan, Tekirdağ İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü'ne yöntemince tebliğ edilmediği,

Anlaşıldığından, sanık ... müdafiinin temyiz davası isteği hakkında bir KARAR VERMEYE YER OLMADIĞINA ve dosyanın tebliğ işlemi gerçekleştirildikten sonra verilmesi halinde temyiz dilekçesi de eklenmek suretiyle Dairemize yollanılmak üzere, incelenmeksizin karar mahkemesine GERİ GÖNDERİLMESİNE, 09/03/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1671, Karar No: 2016/3596, Tarih: 03.05.2016

**6. Hukuk Dairesi         2016/1671 E.  ,  2016/3596 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Alacak

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı ve davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı Hazine vekili Av. ...., Davalı ..... Bakanlığı vekili Av. .... ve davacı vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

6100 sayılı HMK’nun 445. Maddesinde dava ve diğer yargılama işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirildiği hâllerde UYAP kullanılarak verilerin kaydedileceği ve saklanacağı ifade edilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği’nin “yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi” başlıklı 6. maddesinde dizi pusulası düzenleme görevi zabıt katiplerinin görevi arasında sayılmış, aynı maddenin 3. fıkrasında da mahkeme yazı işlerini denetlemek, hukukî başvuru veya kanun yolları incelemesi için dosyayla ilgili gerekli işlemleri yapmak ya da yaptırmak mahkeme yazı işleri müdürünün görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin 2. fıkrasında ise yazı işleri hizmetlerinin hakimin denetimi altına yürütüleceği belirtilmiştir.

Bu kapsamda; Evrakın geliş sırasına ve türüne uygun olarak dosya içerisinde olmadığı, Mahkemece ilk verilen karar ve Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin Bozma kararının dosya içerisinde olmadığı tespit edilmiştir.

Bu nedenlerle, mahkemece dava dosyasının yapılacak dizi pusulasına göre eksiksiz ve düzenli bir şekilde düzenlenerek ve yukarıda belirtilen eksikler giderilerek, dosya aslının yeniden gönderilmesi için yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/7800, Karar No: 2007/9164, Tarih: 25.10.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/7800 E.  ,  2007/9164 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Uşak İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ... Bankası A.Ş.vekili ile müdahil vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava ve birleşen davalar sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

Davacı T. ... Bankası AŞ. vekili müvekkili alacaklarının 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun Ek 5 nci maddesi uyarınca ilk hacze iştirak ettirilmesi gerektiğini; davacı SSK. Başkanlığı vekili sıra cetvelinin düzenlenmesi aşamasında kendilerinden alacağın tutarına ilişkin bilgi istenmediğini ve haciz tarihindeki alacağın yazılmasıyla yetinildiğini; davacı T. ... Bankası AŞ. vekili ise giriştikleri icra takibinde faiz ve masraf da istediklerini ancak sıra cetvelinin düzenlenmesi aşamasında bunların dikkate alınmadığını ... sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

İcra Mahkemesince davacı T. ... Bankası AŞ.nin davasının bir kısmının kabulü ile sıra cetvelinin iptaline ve bu davacıya ipotekten sonraki ilk hacze iştirakine, aynı davacının temlik aldığı ... .... alacağı için açtığı dava süresinde olmadığından reddine; SSK. Başkanlığınca açılan davanın kabulüne ve T. ... Bankası AŞ.nce açılan davanın, bu davacı lehine tesis edilmiş ipoteğin üst sınır ipoteği niteliğinde bulunduğu ve bunu aşan kısım için talepte bulunamayacağı gerekçesiyle reddine karar verilmiş; hüküm müdahil ... ... ile T. ... Bankası AŞ. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, müdahil ... ...’ın yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının İcra ve İflas Kanunu’nun 366 ncı maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.

2- Davacı T. ... Bankası AŞ. tarafından sürdürülen icra takiplerinde farklı avukatların vekalet üstlendiği anlaşılmaktadır. Sıra cetveline itiraz süresinin her bir takip dosyasındaki vekile yapılan tebligatlar dikkate alınarak hesaplanması gerekirken, bir başka dosyayı takip eden vekile yapılan tebligatın, diğer dosya bakımından da sürenin başlangıcına esas tutulması doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda 1 sayılı bentte açıklanan nedenle müdahil ... ...’ın temyiz itirazlarının REDDİNE, 2 sayılı bentte açıklanan nedenle T. ... Bankası AŞ. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6411, Karar No: 2017/1149, Tarih: 22.02.2017

**16. Ceza Dairesi         2016/6411 E.  ,  2017/1149 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma,

Sayı ve nitelik bakımından vahim olan silah

veya mermilerin satın alınması, taşınması,

bulundurulması

Hüküm : 1- TCK'nın 302/1, 3713 sayılı Kanunun 5, TCK'nın 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

2-6136 sayılı Kanunun 13/2, 3713 sayılı Kanun 5, TCK'nın 52/2, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I-)Sanık hakkında 6136 sayılı Kanunun 13/2 maddesi gereğince kurulan hükme yönelik temyiz incelemesinde;

Adli para cezalarının yerine getirilmemesi halinde 6545 sayılı Kanunla değişik 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesi uyarınca infaz aşamasında resen uygulama yapılabileceği nazara alındığında hüküm fıkrasında TCK'nın 52/4. maddesi uyarınca ihtarat yapılması sonuca etkili görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçlarının sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

II-)Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan kurulan hükme yönelik temyize gelince;

Her devlet siyasal fonksiyonunun gereği olarak, ülke, egemenlik ve millet/ulus unsurlarını, anayasal düzenini ve bu düzenin işleyişini koruma altına alır. 5237 sayılı TCK’nın 302. maddesinde düzenlenen "Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak" suçunun konusunu da devletin ülkesi, egemenliği ve milli birliği oluşturmaktadır.

Suçla korunan hukuki değer, devletin ülkesinin bütünlüğü ve egemenliğidir.

Suç, 3713 sayılı Kanunun 3. maddesi gereğince mutlak terör suçudur.

Kanun gerekçesinde de ifade edildiği üzere bu suçun oluşabilmesi için belli amaca yönelik fiillerin işlenmesi gerekir. Bu amaç, madde metninde;

1-Devletin topraklarının tamamını veya bir kısmını yabancı bir devletin egemenliği altına koymak,

2-Devletin birliğini bozmak,

3-Devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını Devlet idaresinden ayırmak,

4-Devletin bağımsızlığını zayıflatmak

olarak belirlenmiştir.

Korunan değerlerin önemi ve kanun metninde sayılan amaçlara ulaşıldığında suçun cezalandırılabilirliğindeki güçlük/imkansızlık nedeniyle suç bir teşebbüs suçu olarak düzenlenmiş hatta suçun hazırlık hareketleri de yaptırıma bağlanmıştır. (TCK’nın 314. md. gibi)

2-Devletin birliğini bozmak,

3-Devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını Devlet idaresinden ayırmak,

4-Devletin bağımsızlığını zayıflatmak

olarak belirlenmiştir.

Korunan değerlerin önemi ve kanun metninde sayılan amaçlara ulaşıldığında suçun cezalandırılabilirliğindeki güçlük/imkansızlık nedeniyle suç bir teşebbüs suçu olarak düzenlenmiş hatta suçun hazırlık hareketleri de yaptırıma bağlanmıştır. (TCK’nın 314. md. gibi)

Söz konusu suçun oluşabilmesi için, işlenen fiilin cebri nitelikte olması ve bu amaçları gerçekleştirmeye elverişli bulunması gerekir. Bu haliyle suç aynı zamanda bir somut tehlike suçudur. Ancak maddede yazılı hedeflerin gerçekleşmesine ihtiyaç yoktur. (Yargıtay CGK. 09.02.2010, 2009/9-103, 2010/22) Belirtilen amaçlara yönelik fiillerin işlenmesi yeterlidir. Cezalandırılan hareket devletin hayatını tehlikeye koyan icra hareketleridir. “Diğer birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de devletin birliğine ve bütünlüğüne karşı işlenen fiiller, bu amaçla kurulmuş terör örgütlerinin faaliyeti çerçevesinde işlenmektedir. Bu tür terör örgütlerinin araç fiil olarak ifade edilen ve maddede belirtilen amaçlara yönelmiş olan adi suç niteliğindeki kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, mala zarar verme vb. fiilleri işlemlerindeki gaye; kamu düzenini bozmak, kamu otoritesini zayıflatmak, toplumda kargaşa yaratmak, toplumun şiddet yoluyla siyasallaşması ve kutuplaşmasının yolunu açmak toplumun karşı koyma gücünü felce uğratmaktır. Fail için işlenen araç suçla ortaya çıkan somut zarar neticesi değil (yakın netice), bu fiilin toplum üzerinde meydana getirdiği etki (uzak netice) önem arz etmektedir. Fail, işlediği araç fiillerle devlet otoritesinin, ülkesinde yaşayan halkın güvenliğini koruma görevini gerçekleştiremediği, zayıfladığı ve işlerliğini yitirdiği imajını yaratmaya çalışarak devlete olan güveni sarsmayı amaçlar. Ülkede yaşanan kaos ortamı ve toplumda yaşanan korku ve endişe, yöneticilerde ve halkta istenileni vererek kaos ortamını bitirme iradesini doğurur, yöneticileri belli kararları almaya ya da politikalarını değiştirmeye zorlar ve bu da idari, siyasi, ekonomik ve toplumsal sistem değişikliklerini sonuçlar. Bu suretle de fail, esas gayesi olan devletin birliğini ve bütünlüğünü bozma amacına ulaşmaya çalışır. (N.K. Topçu Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar Sayfa 89, 90, Dönmezer Tedhişçilik sh.56)

Söz konusu düzenlemeye esas itibariyle cezalandırılmak istenen, amaçların gerçekleştirilmesine yönelik araç fiil ile ortaya çıkan yakın netice değil, araç fiilin işlenmesi ile suçun konusunun zarara uğraması tehlikesidir. Kanun koyucunun düzenlemenin ikinci fıkrasında amaca yönelik araç fiillerinin ayrıca cezalandırılacağını kabul etmesi de bu hususu desteklemektedir. Söz konusu düzenleme dikkate alındığında; araç fiilin işlenmesine yönelik icra hareketinin, hem zarar ya da tehlike suçu niteliğindeki araç fiilin (TCK 302/2) hem de tehlike suçu niteliğindeki amaç suçun (TCK 302/1) “fiil” unsurunu teşkil ettiği görülmektedir.” (N.K. Topçu Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar Sayfa 89, 90) Buna göre elverişli/vahim eylemin diğer tabirle araç suçun, hazırlık hareketi aşamasından icra hareketi safhasına geçmesi, en azından teşebbüs boyutuna ulaşması, “amaçlanan sonucu doğurabilecek icra hareketi olarak belirginleşmesi gerekir.” (Yargıtay CGK.09.02.2010 t.2009/9-103, 2010/22)

Kanuni tanımda yer alan araç fiilin, suç olması gerektiğinde kuşku yoktur. Müstekar uygulamaya göre araç suç, zarar ya da tehlike suçu (Yargıtay 9. CD 26.06.2012 t. 2012/2855-8069 sy.k, 15.01.2014 t. 2013/12441-2014/614 sy.k, 30.03.2010 t. 2009/8654-2010/3632 sy.k, 09.06.2011 tarihli, 2011/4202 Esas, 2011/3296 Karar sayılı kararı vb.) olabilir. Ancak suç teşkil eden her fiilin de amaç suçu oluşturmak için yeterli/elverişli olmadığı açıktır. Fiilin bu niteliği taşıyıp taşımadığı ise her olayın özelliğine göre; fiilin niteliği, işleniş biçimi, işlenme zamanı, toplumda meydana getirdiği etki, ortaya çıkan zarar ve tehlikenin ağırlığı, örgütün amacı, faaliyet alanı, ülke genelindeki organik bütünlüğü gibi ölçütler değerlendirilerek takdir edilecektir. Toplumda kaos ve tedirginlik oluşturacak, devlet otoritesine olan güveni sarsacak, kamu düzenini, toplum barışını bozarak devletin ülkesi, milleti ve egemenliği bakımından somut tehlike meydana getirecek yoğunluk ve ciddiyetteki eylemlerin amaç suç yönünden elverişli olduğu kabul edilmektedir. Güdülen amacın gereği olarak bu eylemlerin belli bir kişi ya da kitleye tevcih edilmesi gerekmez. Amaç tedhiş ortamı oluşturmak olduğuna göre hedefin muayyen veya gayrımuayyen olmasının da bir önemi yoktur.

Her halde suçun oluşması için, failin amaca yönelik işlediği vahim eylem/elverişli araç suç ile suçun konusu üzerinde meydana gelen somut tehlike arasında illiyet bağının bulunması gerekir.

İşlenen araç suçun vahim eylem kabul edilmesi ve failin ayrıca amaç suçtan (TCK 302 md.) da cezalandırılabilmesi için, eylemin bireysel bir amaçla/saikle değil,