muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/5419, Karar No: 2021/12626, Tarih: 04.11.2021

Arazi niteliğindeki Afyonkarahisar İli, ... İlçesi, ... Mahallesi 133 ada 7 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerin aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. Şöyle ki;

1-)Dava konusu taşınmazla aynı kamulaştırma kapsamında yer alan bitişik konumdaki 134 ada 11 parsel ile yakın konumda bulunan 129 ada 16 parsel sayılı taşınmazların aynı değerlendirme tarihi itibariyle Afyonkarahisar İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü resmi verileri esas alınarak m² birim fiyatlarının belirlendiği ve bu bedelin Dairemiz denetiminden geçerek E.2019/4968-K.2020/10970, E.2019/6031-K.2020/5494 sayılı ilamları ile onandığı anlaşıldığından, üretim masraflarının brüt gelirin 1/3’ü oranında alınması suretiyle fazla bedele hükmedilmesi,

2-)Davacı idarece fazla depo edilen bedelin iadesine ilişkin hüküm kurulmaması,

3-)Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Doğru olmadığı gibi;

4-)Anayasa Mahkemesi'nin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunu'nun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesinin; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,

Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HMK'nın 371. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, temyiz eden bir kısım davalılar yararına yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 3.050,00-TL. vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, 04/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/14802, Karar No: 2009/13787, Tarih: 27.10.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/14802 E.  ,  2009/13787 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk(İş)Mahkemesi

Davacı,121.54 TL'nin 26.9.2006 tarihinden itibaren tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, mahkemenin yetkisizliğine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davalı eczanenin protokol kaydı olmayan reçeteler düzenleyerek davacı Kurumu zarara uğratmasından dolayı 121,54 TL'nin tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasındadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davanın açıldığı Ağrı 1. Asliye Hukuk(İş) Mahkemesince 29.1.2008 tarih ve 2007/347 Esas 2008/23 Karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verildiği verilen kararın 21.3.2008 tarihinde kesinleşmesi üzerine yetkili kılınan Doğubeyazıt Asliye Hukuk (İş) Mahkemesine dosyanın 28.3.2008 tarihinde gönderildiği, Doğubeyazıt Asliye Hukuk (İş) Mahkemesince 3.4.2008 tarihinde tensip duruşması yapılarak 14.5.2008 tarihinde de Ağrı 1. İş Mahkemesinin yetkili olduğuğundan bahisle yetkisizlik kararı verilip dosyanın mercii tayini için Kurumun temyizi üzerine Yargıtay'a gönderildiği, Yargıtay 20. Hukuk Dairesince H.U.M.K nun 425/II maddesi gereğince “iki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar temyiz edilmeksizin kesinleştiği taktirde görevli veya yetkili mahkeme Yargıtayca belirlenir” hükmü karşısında, Doğubeyazıt Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin yetkisizlik kararının kesinleşmediğinden dolayı işin niteliği gereği dosyanın temyiz incelemesinin yapılmak üzere Dairemize gönderildiği, davalı eczane ile davacı Kurum arasında 13.1.2003 tarihinde 1479 sayılı Kanun ile 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalı ve hak sahiplerinin reçete muhteviyatı ilaçlarının karşılanması hususunda mutabakata varılarak protokol imzalandığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 2926 ve 1479 sayılı Yasalardır. Bu durumda uyuşmazlığın, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesi ve yollamada bulunduğu Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 17. maddesi gereğince çözümlenmesi gerekir.

HUMK 9. maddesinde tanımlanan genel yetki kuralına koşut hüküm içeren 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde, “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği”, 15. maddesinde; bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmektedir.

Genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında, HUMK’da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin İş Mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.

Genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında, HUMK’da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin İş Mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.

Dosya arasında bulunan ve ilk görevsiz mahkemede açılan davada davalı eczane sahibine yapılan 1.10.2007 tarihli tebligatta davalının adresi açıkça “Eryılmaz eczanesi, Emniyet Caddesi No:11 Doğubeyazıt” olmakla ve davalının dosyadaki diğer bütün adres bilgilerinin de aynı olmasına göre artık davanın görüleceği yetkili mahkeme HUMK nun genel yetkiyi düzenleyen 9. maddesi karşısında ve buna aykırı bir özel yetki halinin kararlaştırılmamasına göre Doğubeyazıt Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi olup, bu mahkemece işin esasına girilerek dava sonuca bağlanmalıdır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular karşısında Doğubeyazıt Asliye Hukuk (İş) Mahkemesince davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,20.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/10182, Karar No: 2007/1295, Tarih: 15.02.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/10182 E.  ,  2007/1295 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İstanbul 9. İcra Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili dava dışı borçluya ait uçağın satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde ilk haciz müvekkiline ait dosyadan konulmuş olmasına rağmen davalılara pay ayrıldığını ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinin alacaklarının işçi alacağı niteliğinde olduğunu ve sıra cetvelinde öne alınmalarının doğru olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İcra Mahkemesi'nce davalıların 28.11.2002 tarihli hacizlerinin davacı yanca konulan hacizden sonra olduğu, ayrıca davalıların 13.11.2003 tarihinde haczi yeniledikleri; öte yandan işçi alacaklarına imtiyaz tanınması için aynı derecede hacze iştirak edilmesi gerektiğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Sıra cetveline itiraz eden alacaklının (davacı) , bedeli paylaşıma konu mal üzerinde haczinin satış tarihi itibariyle ayakta olup olmadığının incelenmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 15.02.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2704, Karar No: 2025/14924, Tarih: 20.05.2025

**3. Ceza Dairesi         2024/2704 E.  ,  2025/14924 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/913 E., 2023/1061 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 2. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/437 E., 2023/424 K.

SUÇ: Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme

HÜKÜM: TCK’nın 314/3 ve 220/7. maddeleri delaletiyle TCK’nın 314/2, 220/7, 3713 sayılı Kanun’un 5/1, TCK’nın 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği de nazara alınmalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca Afyonkarahisar 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2104, Karar No: 2013/2628, Tarih: 24.04.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/2104 E.  ,  2013/2628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin, dava dışı borçlu ... ile kredi sözleşmesi imzaladığını, daha sonra borçlu ile 07.02.2008 tarihinde borçlunun .... Cam San. A.Ş'deki hak ve alacaklarının temlikine dair sözleşme imzalandığını, borçlunun bu şirketteki alacağının paylaşılması için sıra cetveli düzenlendiğini, temlik sözleşmesi gereği müvekkilinin alacağının ödenmesi sonrasında sıra cetveli düzenlenmesi gerektiğini, davalı ...'in alacağının dayanağı olan senetlerin kambiyo senedi vasfında olmadığını, gerçekte böyle bir alacak bulunmadığını, davalı ...'ın alacaklı olduğu ... dosyasında ise aciz vesikası düzenlendiği ve dosyanın infazen kapatıldığını, sıra cetveline esas olacak alacağının bulunmadığını ileri sürerek, 04.03.2011 tarihli sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilleri, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı bankanın, borçlunun dava dışı .... Cam Sanayi A.Ş'deki alacaklarını devraldığı, bu alacağın, ... .... ... Müdürlüğü'nün 2009/2535 takip sayılı dosyasına aktarıldığı, sıra cetvelinin bu dosyada düzenlendiği, davacı bankanın temlikle ilgili bir beyanda bulunmadığı, temlik belgesini dosyaya sunmadığı, dolayısıyla sıra cetvelinin düzenlenmesinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

HMK’nın 297/.... madde ve bendine göre “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”. Somut dosyada davacı vekilinin davalı alacaklılar ... A.Ş. ve ...'un alacaklarına yönelik itirazları hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Öte yandan ... ve İflâs Kanunu'nun 142/I hükmüne göre, sıra cetveline itiraz davası, cetvel suretinin ilgililere tebliğinden itibaren yedi gün içinde açılır. Bu süre, hakdüşürücü olduğundan, resen gözetilmelidir. Mahkemece, sıra cetvelinin davacıya tebliğine ilişkin evrakın incelenmesi suretiyle davanın süresinde açılıp açılmadığının da araştırılması gereklidir.

Öte yandan ... ve İflâs Kanunu'nun 142/I hükmüne göre, sıra cetveline itiraz davası, cetvel suretinin ilgililere tebliğinden itibaren yedi gün içinde açılır. Bu süre, hakdüşürücü olduğundan, resen gözetilmelidir. Mahkemece, sıra cetvelinin davacıya tebliğine ilişkin evrakın incelenmesi suretiyle davanın süresinde açılıp açılmadığının da araştırılması gereklidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... günlük yasal süresi içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/111, Karar No: 2014/5651, Tarih: 24.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/111 E.  ,  2014/5651 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 4. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/10/2011

NUMARASI : 2010/818-2011/686

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalı işyerinde Kasım 2006-03/08/2010 tarihleri arasında Vinç operatörü olarak çalıştığını, en son 700,00 TL net ücret aldığını, resmi tatiller ve dini bayram dahil haftanın 7 günü 24 saat istirahat etmek sureti ile çalıştığını, ancak ücretlerinin ödenmediğini, iş akdinin işveren tarafından haksız olarak sona erdirildiğini, yıllık iznini kullanmadığını

iddia ederek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, bayram genel tatil ücreti ve fazla mesai ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının vasıfsız şoför yardımcısı olarak çalıştığını, 01/09/2008 tarihinde çalışmaya başladığını, saat 18.00'den ertesi gün 18.00'e kadar çalışıp ertesi gün istirahat ettiğini, davacının çalışması karşılığında asgari ücret ödenmesi gerekirken 750,00 TL ödendiğini, aradaki farkın fazla mesai ücreti olduğunu, kendi isteği ile işten ayrıldığını ve başka bir işyerinde işe başladığını, işe davet edildiğini ve 5 gün işe dönmesinin beklendiğini, işe dönmeyip başka bir işyerinde çalışmaya başladığının öğrenilmesi üzerine noterden ihtarname gönderildiğini, ancak işe dönmediğini ve tazminat hakkının bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulüne hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.