muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/15389, Karar No: 2009/3152, Tarih: 05.03.2009

**21. Hukuk Dairesi         2008/15389 E.  ,  2009/3152 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kütahya İş Mahkemesi

TARİHİ : 10/06/2008

Davacı, meslek hastalığı  sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine   karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliğe uğradığını ileri süren sigortalının manevi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının hastalığı ile yaptığı iş arasında nedensellik bağı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın niteliği itibarıyla davacıdaki hastalığın meslek hastalığı olup olmadığının ve meslek hastalığı ise, meslekte kazanma güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yol açmayacak biçimde belirlenmesi gerektiği açıktır.

5510 sayılı Yasa’nın 14 ncü maddesinde meslek hastalığının 4 ncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5 nci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından, sigortalının meslek hastalığına tutulduğunu öğrenen veya bu durum kendisine bildirilen işveren tarafından bu durumun öğrenildiği günden başlayarak üç iş günü içinde, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile Kuruma bildirmesinin zorunlu olduğu, meslek hastalığı ile ilgili bildirimler üzerine gerekli soruşturmaların Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık İş Müfettişleri vasıtasıyla yaptırılabileceği, hangi hallerin meslek hastalığı sayılacağının, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriğinin verilme usulü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği, yönetmelikte belirlenmiş hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması hususunda çıkabilecek uyuşmazlığın Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanacağı bildirilmiştir.

Öte yandan, 5510 sayılı Yasa’nın 18 nci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim ve sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 ncu maddesinde meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurullarınca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik ödeneği verileceği bildirilmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın 95. maddesinde ise   "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usûlüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.

Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malûllük  derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Sağlık Bakanlığı ile Kurumun birlikte çıkaracağı yönetmelikle düzenlenir." Bu yasal düzenleme gereğince düzenlenen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 40. maddesine göre de,"Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun;

a) Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'nin 5. ve geçici 2. maddesine göre Ankara, İstanbul ve Zonguldak'ta  Sağlık Bakanlığı Meslek Hastalıkları Hastahaneleri veya devlet üniversitesi hastahaneleri) tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurumu raporu ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi,

b)Kurumca gerekli görüldüğü hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi, sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Kurumca sigortalıya gelir bağlanabilmesi için öncelikle zararlandırıcı olayın meslek hastalığı niteliğince olup olmadığının tespiti ön sorundur. Meslek hastalığının tespiti  ile ilgili ihtilaf Sosyal Güvenlik Kurumunun hak alanının doğrudan ilgilendirmekte olup tazminat davasında kurum  taraf değildir.

Kurumca sigortalıya gelir bağlanabilmesi için öncelikle zararlandırıcı olayın meslek hastalığı niteliğince olup olmadığının tespiti ön sorundur. Meslek hastalığının tespiti  ile ilgili ihtilaf Sosyal Güvenlik Kurumunun hak alanının doğrudan ilgilendirmekte olup tazminat davasında kurum  taraf değildir.

Somut olayda sigortalının meslek hastalığı ile ilgili olarak SGK Başkanlığına müracaatta bulunmadığı, bu davayı açmazdan  önce  S.B. Kütahya Evliya Çelebi Devlet Hastanesine müracaat ettiği bu hastanenin düzenlediği 25.6.2008 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda davacıda “Orta Dereceli KOAH” bulunduğunun bildirildiği görülmektedir.

Yapılacak iş; öncelikle davacıya SGK Başkanlığına müracaatta bulunması için önel vermek hastalığın SGK tarafından meslek hastalığı olarak kabul edilmemesi halinde dava sonucunda verilecek karar, dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın da hak alanını ilgilendirdiğinden, davacı tarafa harcı da yatırılmak suretiyle yöntemince Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın davaya dahil edilmesi (davanın teşmil edilmesi) için süre verilmesi, 5510 Sayılı Yasa'nın 95. maddesinde öngörülen yöntem uyarınca öncelikle Sağlık Bakanlığı Meslek Hastalıkları Hastahaneleri veya devlet üniversitesi hastanelerinden rapor alınması, tarafların itirazı halinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'ndan, ilgililerin buna da itiraz etmesi halinde Adli Tıp Kurumundan "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliğindeki" hükümler çerçevesinde düzenlenmiş rapor alınarak, Sigortalıda meslek hastalığının bulunup  bulunmadığının, var ise sigortalının meslekte kazanma güç kaybı oranının kesin biçimde belirlenmesi gerekirken, yapılan iş ile hastalık arasında nedensellik bağının bulunup bulunmadığı yönünde işyerinde keşif yapılarak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddedilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin pasif ehliyet yönü halledilmeden yargılamanın işverenin huzuru ile sürdürülmesi ayrıca eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya  iadesine,    05.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14482, Karar No: 2019/1934, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2016/14482 E.  ,  2019/1934 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18267, Karar No: 2017/7219, Tarih: 16.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2015/18267 E.  ,  2017/7219 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/48140, Karar No: 2010/11172, Tarih: 08.04.2010

**2. Ceza Dairesi         2009/48140 E.  ,  2010/11172 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2008/43429

MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 21/11/2007

NUMARASI : 2007/631

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Hükümden sonra 08.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasa’nın 562.maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK.nun 231.maddesi uyarınca; hükmolunan cezanın tür ve süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 08.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4657, Karar No: 2019/17089, Tarih: 04.11.2019

**4. Ceza Dairesi         2019/4657 E.  ,  2019/17089 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret

HÜKÜMLER : Düşme

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre, sanığın tehdit eylemini, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen ve temyiz kapsamında olmayan eşe karşı yaralama eylemi ile birlikte işlediği belirlenerek dosya görüşüldü:

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-İddianamede sanık hakkında mağdura mesajla tehditte bulunmasının yanında yüzüne karşı “seni öldürürüm” diyerek tehdit ettiği de belirtildiği halde, yüze karşı yapılan ve şikayete tabi olmayan ölümle tehdit eylemi değerlendirilmeden, yalnızca mesajların TCK’nın 106/1-2. maddesi kapsamında kaldığı belirtilip şikayet yokluğu nedeniyle düşme kararı verilmesi,

2-Kabule göre de; mağdur ...’ın 07.02.2014 tarihli duruşmada şikayetçi olmadığına dair beyanda bulunması karşısında; TCK'nın 73/4. maddesi uyarınca sanık ...’nin şikayetten vazgeçmeyi kabul edip etmediği saptanarak sonucuna göre hakaret ve sair tehdit suçlarından açılan davaların düşmesine karar verilip verilmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 04/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3472, Karar No: 2015/8636, Tarih: 30.12.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/3472 E.  ,  2015/8636 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(İcra Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Şikayetçi vekili, ... İcra Müdürlüğü'nün 2010/1124 Esas sayılı dosyasında düzenlenen sıra cetvelinde alacaklarının eksik hasaplandığını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini istemiştir.

Şikayet edilen vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın, sıraya dair şikayet olmayıp, alacağın esas ve miktarına ilişkin itiraz olması nedeniyle İİK'nın 142. maddesi uyarınca görevli mahkemenin asliye hukuk mahkmesi olduğu gerekçesi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Şikayetçi vekili, davada, müvekkilinin ipotekle teminat altına alınmış alacağının daha fazla olmasına rağmen, BMSV, vekalet ücreti ve masrafların dahil edilmeyerek icra müdürlüğünce eksik hesaplandığını iddia ederek sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir. Şu halde şikayetçinin talebi, sıra cetveline karşı itiraz değil, şikayet niteliğindedir. Bu nedenle mahkemece, davanın esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, şikayet olunan yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 30.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10663, Karar No: 2017/4818, Tarih: 22.11.2017

**6. Ceza Dairesi         2014/10663 E.  ,  2017/4818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet, Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına.

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 29.01.2013 tarihli raporunda cezai ehliyetinin olduğu ancak dürtüsellik nedeniyle hareketlerini kontrol etme ve olası sonuçlarını öngörme konusunda güçlük yaşadığı kanaatinin; aynı hastanenin 18.04.2013 tarihli raporunda da cezai ehliyetini ortadan kaldırabilecek ağır bir ruhsal bozukluk mevcut olmadığı, ancak dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, aile içi ciddi psikososyal güçlükler gözönüne alındığında işlediği suçun hukuki anlam ve sonuçlarını kavrayabileceği ancak davranışlarını kontrol etme yetisinin 13-15 yaş grubu çocuklar gibi değerlendirilmesinin daha doğru olacağı tıbbi kanaatinin bildirilmesi karşısında; suça sürüklenen çocuk ...'nun olay tarihi olan 02.10.2012 günü mağdur .......'a yönelik eylemi sebebiyle 5237 sayılı TCK'nın 32. maddesi anlamında işlediği suçun hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğine önemli derecede etki edebilecek nitelikte akıl hastalığı olup olmadığının tespiti bakımından Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan rapor alınarak sonucuna göre hukuki durumunun tespiti gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi;

Bozmayı gerektirmiş suça sürüklenen çocuk ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 22.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10225, Karar No: 2010/11970, Tarih: 02.11.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/10225 E.  ,  2010/11970 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09.04.2007 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.05.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 584 sayılı parsel yararına, 585 sayılı parselin bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilen bölümünden geçit hakkı tesis edilmiştir.

Hükmü, 585 sayılı parsel maliki temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir. Davacının maliki olduğu 584 sayılı parselin mutlak geçit ihtiyacı içerisinde olduğu dosya kapsamıyla sabittir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır. Denilebilir ki geçit kurulmasına ilişkin davalarda, ihtiyaç sahibi parsel malikinin dava konusu üzerinde tam bir tasarruf yetkisi bulunmamaktadır.

Uygun güzergâh saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazların kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi olanaklı değil ise bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.