muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/13723, Karar No: 2024/2708, Tarih: 13.03.2024

Öte yandan SGK gelirlerinin ( geçici iş göremezlik ödeneği ve ilk peşin sermaye değerli gelir ) tenzilinde kamu düzeni ilkesi kapsamında uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı TBK'nun 55 inci maddesi kapsamında rücu edilebilir olan kısmının hesaplanan tazminat alacağından tenzil edilerek davacıların netice tazminat alacaklarının belirlenmesi gerektiği de açıktır.

Somut olayda, davacının sürekli iş göremezlik oranının %40,2 olduğuna ilişkin Kurum sağlık kurulu kararının bilirkişi raporu olmadığı, bu haliyle 6100 sayılı Kanun'un 281/1 inci maddesinde tanımlanan ve hak düşürücü nitelikteki iki haftalık itiraz süresinin Kurum sağlık kurulu kararı hakkında uygulanamayacağı, mahkemece Kurum sağlık kurulu kararı taraflara tebliğ edilmediği gibi Kurum sağlık kurulu kararına karşı beyanda bulunulması için hakim tarafından davanın tarafları için tayin edilmiş bir sürenin de olmadığı, davalı vekilince bilirkişi hesap raporuna karşı süresinde ibraz edilen itiraz dilekçesinde Kurum tarafından tespit edilen sürekli iş göremezlik oranına da itiraz edildiği hep birlikte değerlendirildiğinde mahkemece sırasıyla Sosyal Güvenlik Kurumu Yüksek Sağlık Kurulu'ndan, itiraz halinde Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Dairesi'nden rapor alınması; mevcut raporlar arasında çelişki oluşması ve itiraz halinde ise; raporlar arasındaki çelişkinin Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulu'ndan rapor alınmak suretiyle giderilmesinin ardından karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi isabetsiz olduğu gibi mahkemece kazalının sendikalı olmadığı hususu ile iş yerinde toplu iş sözleşme hükümlerinin uygulandığı yönünde delil bulunmadığı hususları dikkate alınmaksızın yalnızca sendika yazı cevabının dosya arasına alınması ile davacı tarafça iddia edilen ücretin bildirilen ücretten daha az olması nedeniyle taleple bağlı kalınarak talep gibi asgari ücretin 2.24 katı ücret tespitiyle sonuca gidilmesi hatalıdır. Bunlar yanında davacı vekilince alınan kök hesap raporuna itiraz edilmemesi nedeniyle davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakka aykırı olacak şekilde bilinen dönem değiştirilerek alınan ek hesap raporuna üstünlük tanınması ve yukarıda açıklandığı gibi TBK 55 inci maddesi gereğince kurumca yapılan geçici iş göremezlik ödeneğine ilişkin kurumca işverene rücu edilecek kısmının tenzil edilmemesi yerinde görülmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş, yukarıda açıklanan prosedür işletilerek davacının sürekli iş göremezlik oranını tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirleyip kesinleştirmek, işçinin yaşı, işi, iş yerindeki kıdemi, mesleki kıdemi belirtilmek suretiyle meslek odalarından ve TÜİK’den sigortalının alabileceği ücretleri araştırmak ve bu suretle kazalının ücretini tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlemek, davacı vekilinin 11.10.2021 tarihli kök bilirkişi hesap raporuna karşı yalnızca kurum ödemelerinin sorularak tenzili şeklinde beyanda bulunması, yine hükme esas alınan %40,20 sürekli iş göremezlik oranına bir itirazı olmaması nedeniyle karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunu dikkate almak, yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde 11.10.2021 tarihli kök bilirkişi hesap raporundaki bilinen (iskontosuz), bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihleri değiştirilmeden hesaplama yapılması gerektiğini göz önünde bulundurmak, hesaplanacak ilk peşin sermaye değerli gelir ve geçici iş göremezlik ödeneğinin tenzil edilmemiş zarar tutarının 486.436,49 TL'den az olması halinde bulunan bu tutardan Kurum ödemelerinin rücu edilebilecek kısmını, hesaplanacak ilk peşin sermaye değerli gelir ve geçici iş göremezlik ödeneğini tenzil edilmemiş zarar tutarının 486.436,49 TL'den fazla olması durumunda Kurum ödemelerinin rücu edilebilecek kısmını 11.10.2021 tarihli kök bilirkişi hesap raporunda belirlenen zarar tutarından tenzil etmek, diğer davalının temyiz istemi bulunmaması nedeniyle davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı temyiz edenin sair temyiz itirazlarının reddine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2268, Karar No: 2006/5786, Tarih: 21.03.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/2268 E.  ,  2006/5786 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 16. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 08/12/2005

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

4833 Sayılı 2003 Yılı Mali Bütçe Kanununun 51/t maddesi ile 5027 Sayılı 2004 Yılı Bütçe Kanununun 49/o ve 5277 Sayılı 2005 Yılı Bütçe Kanununun 37/e maddesindeki faiz oranları genel bütçeye dahil dairelerle, katma bütçeli idarelerin ilama bağlı borçları hakkında uygulanır.(HGK.nun 01.12.2004 tarih ve 2004/12-667 esas sayılı kararı)

Somut olayda, borçlu Milli Savunma Bakanlığı, genel bütçeye dahil kuruluşlar arasında bulunduğundan adı geçenin ilama bağlı borçları için faiz hesaplamasında yukarıda yazılı kuralların uygulanması zorunludur. Ancak 2003 Yılı Bütçe Kanununun 51/t maddesi Anayasa Mahkemesinin 22.01.2004 tarih ve 2003/41 esas – 2004/4 sayılı kararı ile iptal edildiğinden, elde bulunan ve uyuşmazlığın sürdüğü davalarda, iptal kararının (geriye yürümeme) kuralı uygulanamayacağından mahkeme kararı 2003 yılı faiz hesaplaması bakımından yasaya uygun ise de, 2004 ve 2005 yılları (01.05.2005 tarihine kadar) için Bütçe Kanunlarındaki oranlar esas alınmak sureti ile yapılması yerine yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ :Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 21.03.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/144, Karar No: 2017/10044, Tarih: 19.01.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/144 E.  ,  2017/10044 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6506, Karar No: 2012/20097, Tarih: 27.09.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/6506 E.  ,  2012/20097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, iş yerinde kardiyoloji uzmanı hekim olarak çalışırken iş sözleşmesinin fesh edildiğini, fesih bildiriminde herhangi bir gerekçe gösterilmediğini, geçerli bir sebebin bulunmadığını, davacıya yazılı bildirim yapılmadığını ve fesih sebebinin açık ve kesin bir şekilde belirtilmediğini belirterek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, davacının işe iadesi ile davalı işverenin işe başlatmama durumuna ilişkin alacaklarının belirlenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının davalı şirketin işçisi bulunmadığını, edinilen bilgiye göre davacının ... Santrifürüj Boru Döküm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin elemanı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davacının davalı ... Santrifürüj Boru Döküm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde çalıştığı, davalı iş yerinde çalışmadığı, her iki şirketin farklı olduğu, davalı işverenin husumetinin bulunmadığı, gerekçesiyle davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda davanın yöneltildiği davalı ... Döküm Sanayi A.Ş. ile dava dışı ... Santrifürüj Boru Döküm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketin ortaklarının aynı olduğu, davacının zaman zaman dava dışı bu şirkette çalıştırıldığı her iki şirketin aynı merkezden yönetildiği, dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Nitekim Gebze 2. İş Mahkemesinin 2010/326 esas sayılı dosyasında aynı işyerinde çalışan bir başka davacı işçi tarafından açılan davada da aynı sonuca varılmış olup bu dosya Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmekle bu dava bakımından kuvvetli delil oluşturmuştur. Bu durumda işin esasına girilerek tarafların gösterecekleri deliller toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile husumet yönünden davanın reddine dair verilen karar bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.09.2012 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/50377, Karar No: 2010/12558, Tarih: 19.04.2010

**2. Ceza Dairesi         2009/50377 E.  ,  2010/12558 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2008/48134

MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 23/11/2007

NUMARASI : 2007/25

SUÇ : Kasten yaralama

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Hükümden sonra 08.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasa’nın 562.maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK.nun 231.maddesi uyarınca; hükmolunan cezanın tür ve süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 19.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14817, Karar No: 2017/6110, Tarih: 24.04.2017

**8. Hukuk Dairesi         2015/14817 E.  ,  2017/6110 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :..... Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair kararın davacı Hazine vekili ve bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine.... Hukuk Dairesi'nin 11.02.2010 gün ve 2010/573 Esas, 2010/1383 Karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Davacı Hazine vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine Vekili, kayden davalılar adına kayıtlı bulunan dava konusu 24 parsel sayılı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kumluk yerlerden olduğunu, özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek tapunun iptali ile taşınmazda bulunan yapıların yıkımı isteklerinde bulunmuştur.

Bir kısım davalılar vekilleri, taşınmazın öncesinin tapulu tarla vasfında olduğunu belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne; 1 ada 24 parsel sayılı taşınmazın İ.... imzalı 26.04.1996 tarihli krokide C harfi ile işaretli kısımla ilgili tapu kaydının iptal olunarak, keşif krokisindeki şekli ile 143340 M2 olarak davac....Hazinesi adına tesciline, aynı tarihli krokide A ve B harfi ile işaretli kısımlarla ilgili davanın reddine, kal konusunda davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karar Yargıtay.... Hukuk Dairesi'nin 11.2.2010 tarihli 2010/573 E.2010/1383 K. sayılı ilamıyla; 3402 sayılı Yasanın 5841 sayılı Yasa ile değişik 12. maddesi uyarınca hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi ve mahkemece yapılan keşif sonucu çekişmeli taşınmazların kısmen kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı ve dava tarihinde davacı Hazine’nin haklı olduğunun anlaşılması halinde,davalıların tüm yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden sorumlu tutulması gerekeceği gerekçeleri ile bozulmasına karar verilmiş, davacı taraf karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Gerçekten de, işin esası bakımından 5841 sayılı Yasanın yürürlüğü döneminde davanın hak düşürücü süreden reddedilmesi gerektiğine değinilerek Dairece yapılan bozma kararı doğrudur.Ancak, anılan yasa Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarih, 2009/31 esas, 2011/77 karar sayılı kararı ile iptal edilmiş ve 23.07.2011 tarihinde karar Resmi Gazetede yayımlanarak iptal hükmü yürürlüğe girmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamları, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan “Hakim, Türk Hukuku'nu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamları, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan “Hakim, Türk Hukuku'nu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibariyle doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasa'nın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de; 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin verilen kararın Anayasa Mahkemesi’nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Bu durumda davacı Hazine vekilinin karar düzeltme talebinin kabulüyle 1.Hukuk Dairesi'nin 11.02.2010 tarihli, 2010/573 E 2010/1383 K. sayılı bozma ilâmının KALDIRILARAK davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının incelenmesine geçilmiştir.

1) Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı Hazine vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme itirazları yerinde görülmemiştir.

2) Dava, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ilişkin tapu iptal davasıdır.

1) Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı Hazine vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme itirazları yerinde görülmemiştir.

2) Dava, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ilişkin tapu iptal davasıdır.

Anayasanın 43 ve 3621 sayılı Kıyı Yasası'nın 5. maddesine göre kıyılar; Devlet'in hüküm ve tasarrufu altındadır, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır. Deniz, göl ve akarsu kıyıları ile deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmakta, öncelikle kamu yararı gözetilir. 4.madde hükmüne göre Kıyı çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, taşkın durumları dışında, suyun karaya değdiği noktaların birleşmesinden oluşan çizgi, Kıyı Kenar çizgisi: Kıyı çizgisinden sonraki kara yönünde su hareketlerinin oluşturulduğu kumluk, çakıllık, kayalık, taşlık, sazlık, bataklık ve benzeri alanların doğal sınır, Kıyı ise: Kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasındaki alandır. TMK'nun 999.maddesine göre de; özel mülkiyete tâbi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir aynî hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe kaydolunmaz, tapuya kayıtlı bir taşınmaz, kayda tâbi olmayan bir taşınmaza dönüşürse, tapu sicilinden çıkarılır.

Uyuşmazlığın bu niteliğine göre, öncelikle yöntemince kıyı-kenar çizgisinin belirlenmesi ve zemine uygulanması gerekir. İdarece oluşturulmuş ve kesinleşmiş kıyı kenar çizgisi var ise, buna ilişkin karar ve dayanağı olan belgeleri ile kroki ve haritasının birlikte getirtilip dosya arasına konulması, mahallinde yerel ve teknik bilirkişi ile harita mühendisi aracılığıyla yapılacak keşifte araziye uygulanması, çekişme konusu taşınmazın yeri belirlenip harita üzerine işaretletilmesi gerekir.

İdarece oluşturulmuş kıyı kenar çizgisinin bulunmaması yahut idari yargı yerinde iptal edilmiş veya oluşturulan harita 28.11.1997 gün 5/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında kabul edilen ilkeye göre ilgililerine tebliğ edilerek kesinleştirilmemiş ve davalının itirazına uğramışsa; adli yargı mahkemesince, 3621 sayılı Kıyı Kanununun 4.maddesindeki tanımlamalar dikkate alınarak, aynı Kanunun 5 ve 9.maddeleri ile 13.03.1972 gün ve 7/4 sayılı, 28.11.1997 gün ve 5/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları göz önünde tutularak, Kanunun 9/2.maddesinde belirtilen bilirkişi kurulu aracılığıyla, keşif yapılarak açıklanan kural ve yöntemler doğrultusunda kıyı kenar çizgisi oluşturulmalıdır. Mahkeme aracılığıyla bu çalışma yapılırken, varsa idarenin önceden kıyı kenar çizgisi oluşturmak için yaptığı saptamalar ve bu konuda kurulan komisyonun çalışmalarının ortaya çıkardığı bilimsel değerlerin bulunduğu da göz ardı edilmemelidir. İdarenin söz konusu çalışmalarını yok saymakta doğru olmaz.

Açıklanan nedenlerle, idarenin kıyı kenar çizgisi çalışmalarında, o yere ilişkin kamu görevlilerince önceden oluşturulmuş komisyon çalışmalarını içerir kayıt ve belgeler getirtilmeli, bunlardaki verilerle, mahkemece kıyı kenar çizgisi oluşturmak için bilirkişilerce yapılan çalışmalarda elde edilen veri ve bulguların örtüşmemesi durumunda, bunun nedenleri hakkında bilirkişilerden bilimsel gerekçelere ve maddi bulgulara dayalı, doyurucu ve denetime açık ek rapor alınmalıdır. Başka bir anlatımla, eldeki uyuşmazlıkta idari saptamalardan takdiri delil olarak yararlanılması zorunludur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26.06.2003 gün 97/110 sayılı kararı da bu doğrultudadır. Yapılacak bu araştırmalarla, dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisinin hangi tarafında kaldığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlendikten sonra, oluşacak durum, dosya içeriği, iddia ve savunma doğrultusunda toplanan diğer tüm deliller birlikte tartışılıp değerlendirilerek, uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; mahkemece 26/4/1996 tarihli bilirkişi raporuna göre C harfi ile işaretli kısım ile ilgili davanın kabulü ile bu kısmın davalı tapu kaydından iptal olunarak keşif krokisindeki şekli ile 143340 M2 olarak davacı Maliye Hazinesi adına tesciline, aynı tarihli krokide A ve B harfi ile işaretli kısımlarla ilgili davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içerisinde yer alan; 14/5/1996 tarihli iki ziraat yüksek mühendisi ve bir jeoloji yüksek mühendisi bilirkişisinin hazırladığı raporda, dava konusu parselin tamamının turizme yönelik halk plajı konumunda olduğu, yerli ve yabancı turistlerin plajı olduğu, piknik yeri olduğu ve zaman zaman da karetta karetta türü kaplumbağalar için araştırmalara konu olduğu belirtilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporu her ne kadar hüküm kurmaya yeterli ise de; dava konusu taşınmazın TMK'nun 715 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16/C maddesi kapsamında kalan devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden olduğu, bu tür yerlerin TMK'nun 999. maddesi gereğince özel mülkiyete konu olacak biçimde tapuya tescili mümkün olmayan yerlerden bulunduğu gözetilmeden dava konusu parselin tapusunun143340 m2 sinin Maliye Hazinesi adına tesciline karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde; yukarıda açıklanan nedenlerle; bahsedilen husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden, hükmün 1.fıkrasının HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekirken, bozulmsına karar verilmesi doğru görülmemiştir.