muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/21501, Karar No: 2012/1090, Tarih: 26.01.2012

**5. Hukuk Dairesi         2011/21501 E.  ,  2012/1090 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ve irtifak hakkı karşılığının tahsili ile ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ve irtifak hakkı karşılığının tahsili ile ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor değer biçme yöntemi bakımından yasa hükümlerine uygundur.

Arazi niteliğindeki taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve ecrimisile hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1- Dava konusu taşınmazın niteliği, geometrik durumu, yüzölçümü ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak irtifak hakkı nedeniyle değer düşüklüğü oranının taşınmazın tüm değerinin % 3'ünü geçemeyeceği gözetilmeden daha yüksek oranda değer düşüklüğü tesbit eden rapora göre irtifak hakkı bedelinin fazla tesbiti,

2- ...'nın tapu maliki olmadığı halde karar başlığında davacı olarak gösterilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 26.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/732, Karar No: 2017/4192, Tarih: 16.05.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/732 E.  ,  2017/4192 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Emekli ikramiyesi alacağının tahsili davasının yapılan yargılaması sonunda; ilâmda yazılı nedenlerle davanın kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı temyizen incelenmesi ... Bankası A.Ş. Memur ve Mühtahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı avukatınca istenilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 15.11.2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Av. ... geldi. Karşı taraf adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, 17.11.1975 tarihinde ... Bankası Türkiye Personeli Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı' na tabi olarak ... Bankasın' da çalışmaya başladığını, 2001 yılında ... Bankasıyla ... Bankasının birleşmesi ile çalışmasının ... Bankası nezdinde fiilen 31/01/2010 tarihine kadar devam ettiğini,bu tarihten sonra emekliye ayrıldığını, ... Bankası ile ... Bankasının birleşmesi üzerine, ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/723 Esas sayılı ilamıyla, ... Bankası Türkiye Personeli Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı ile Türkiye ... Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfının 10/10/2002 tarihli resmi senet nazara alınarak birleştirilmesine karar verildiğini, T. ... Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı Statüsünün Emeklilik ikramiye ödemesini düzenleyen 93. Madde hükmü uyarınca, ... Bankasında çalışmaya başladığı tarihten davalı nezdinde emekli olduğu tarihe kadar geçen toplam çalışma süresi üzerinden emekli ikramiyesine hak kazandığı halde ödenmediğini beyanla, hak edilen 109.995,77 TL emekli ikramiyesinin tahsilini istemiştir.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu çerçevesinde davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Somut olayda davacı, 17.11.1975-14.12.2001 arası 26 yıl 27 gün ... Bankası Türkiye Personeli Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı' na tabi olarak ... Bankasın'da, 15.12.2001-31.01.2010 arası 8 yıl 1 ay 17 gün davalı Türkiye ... Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfına tabi olarak ... Bankasında çalışmış ve en son ... Bankasından 31.01.2010 tarihinde emekli olmuştur. Davalı Vakıf tarafından davacıya, ... Bankasında çalıştığı süre üzerinden 7.267 TL’lik bir toptan ödeme yapılmıştır.

... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/723 Esas sayılı dosyası ile verilen kararla, ... Bankası Türkiye Personeli Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı ile davalı Türkiye ... Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı 10/10/2002 tarihli resmi senet nazara alınarak birleştirilmesine karar verilmiştir.

... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/723 Esas sayılı dosyası ile verilen kararla, ... Bankası Türkiye Personeli Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı ile davalı Türkiye ... Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı 10/10/2002 tarihli resmi senet nazara alınarak birleştirilmesine karar verilmiştir.

Birleşmeye esas 10.10.2002 tarihli Noter tanzimli resmi senette ise, ... Bankası A.Ş’nin tüm hak, alacak, borç ve yükümlülükleriyle Türkiye ... Bankası A.Ş’ye devri suretiyle birleştirilmesi öngörülmüştür.

Türkiye ... Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı statüsünü belirleyen Vakıf senedinin “Emekli İkramiyesi” başlıklı 93.maddesi ;

“A-Sürekli iş göremezlik geliri, malullük veya emekli aylığı bağlanan sigortalılara bu statüye tabi hizmet sürelerinin en az 15 yılı Türkiye ... Bankasında geçmiş olması şartıyla;

Hizmet süresi 20 yıla kadar olanların gelir ve aylıklarına esas tutulan ortalama aylık kazançlarının ¼ ' ü oranında,

20 yıldan fazla olanların ½' si oranında,

Türkiye ... Bankasında geçen her tam fiili hizmet yılı için bir defaya mahsus emekli ikramiyesi adı altında ödeme yapılır..” hükmünü içerirken, Aynı Vakıf Senedinin “Sigorta Primleri Oranları” başlıklı 78.maddesinin E alt bendi;

“...E-Ek sigorta primler:

Bu senedin 93 ncü maddesi gereği Emekli İkramiyesi ödemelerini karşılamak üzere aşağıdaki şekilde ek sigorta primleri alınır…” hükmünü içermektedir.

Görüleceği üzere Vakıf senedinin 93’üncü madde hükmünde, Türkiye ... Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfından Emekli İkramiyesine hak kazanabilmek için, emekli aylığı bağlanan sigortalıların bu sigortalılık statüsüne tabi hizmet süresinin en az 15 yılının Türkiye ... Bankasında geçmiş olması gerektiği gibi, aynı Vakıf Senedinin 78’inci madde hükmü uyarınca da, bu sigortalılardan ek sigorta priminin de tahsil edilmiş olması gerekecektir.

Öte yandan ... Bankası Türkiye Personeli Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı Vakıf Senedinde, iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık, malüllük, yaşlılık, ölüm, isteğe bağlı sigortalılık v.s düzenlenirken, üyelerine, davalı vakıftaki gibi emeklilik ikramiyesi ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı gibi, bu emeklilik ikramiyesini karşılayacak şekilde ek sigorta prim ödemesine de yer verilmemiş ve davacıdan bu kapsamda bir ek sigorta prim tahsili de yapılmamıştır..

Diğer yandan, ... Bankası Türkiye Personeli Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı’nın davalı Türkiye ... Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı’na devri ile birleşmelerini düzenleyen 10.10.2002 tarihli Noter tanzimli resmi senet içeriğinde dahi, devredilen Vakıf üyeleri yönünden, davalı Vakfı emeklilik ikramiyesi ödeme yükümlülüğü altına alacak veya bu sorumluluğu gerektirecek bir düzenlemeye de açıkça yer verilmemiştir.

Diğer yandan, ... Bankası Türkiye Personeli Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı’nın davalı Türkiye ... Bankası A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı’na devri ile birleşmelerini düzenleyen 10.10.2002 tarihli Noter tanzimli resmi senet içeriğinde dahi, devredilen Vakıf üyeleri yönünden, davalı Vakfı emeklilik ikramiyesi ödeme yükümlülüğü altına alacak veya bu sorumluluğu gerektirecek bir düzenlemeye de açıkça yer verilmemiştir.

Yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurularak, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, davalı avukatı yararına takdir edilen 1.480,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıya yükletilmesine, 16.05.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21413, Karar No: 2014/4146, Tarih: 27.02.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/21413 E.  ,  2014/4146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aksaray 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ :07.06.2013

NUMARASI :Esas no:2012/273 Karar no:2013/497

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı-davacı (kadın) tarafından; kocanın davasının kabulü, kusur belirlemesi, tazminatlar ve yoksulluk nafakası yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-davacı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. (TMK.m.175) Toplanan delillerle, boşanmaya sebep olan olaylarda davalı-davacı kadın daha ağır kusurlu olmadığı, her hangi bir geliri ve malvarlığının bulunmadığı, boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği gerçekleşmiştir. O halde, davalı-davacı kadın yararına geçimi için uygun miktarda yoksulluk nafakası takdiri gerekirken isteğin reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan bölümlerinin ise 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.27.02.2014(Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2016/11953, Karar No: 2018/5023, Tarih: 25.04.2018

**13. Hukuk Dairesi         2016/11953 E.  ,  2018/5023 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki muarazanın meni davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

1-Davacı, eczacı olup davalı kurum ile arasında imzalanan 2009 yılı protokolünün 6.3.3 ve 5.3.2 maddeleri gereği hakkında 23.308,60 TL para cezası, uyarı ve 3 ay süreyle fesih cezası verildiğini, verilen cezaların haksız ve sözleşmeye aykırı olduğunu beyanla ceza-i işlemin hukuka ve protokole aykırı olduğunun tespitine, muarazanın menine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; verilen karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davalı kurum tarafından davacı eczacıya verilen cezaların iptali istemine ilişkindir. Davacı, yargılama sırasında 2012 protokolünün uygulanmasınıda talep etmiş olup mahkemece bu doğrultuda da değerlendirme yapılması gerekmektedir. 2012 yılı eczane protokolüne ek protokolün 7.maddesi ile ' 1.2.2012 tarihinde imzalanan protokolden önceki protokollerde sözleşmenin feshi ve ceza-i şart gerektiren maddelerden bu protokolde kaldırılmış olanlar nedeniyle ceza uygulanmış olan işlemler konusu kalmadığından durdurulur ve işlem yapılmaz.' hükmü getirilmiştir. Dava konusu uygulanan ceza-i işlemlerin dayanağı olan protokol maddelerinde değişiklikler olduğu sabit olup, bunun yanında aynı nedenlerle 2012 protokolü ile birlikte 2016 da yürürlüğe giren protokolünde ilgili maddesi ve olaya uygulanıp uygulanamayacağı üzerindede durulmalıdır. Mahkemece, tüm bu hususlar üzerinde durulmamıştır. O halde mahkemece, tarafların tüm delilleri incelenerek, 2012 ve 2016 protokollerinin ilgili maddeleri de değerlendirilmek suretiyle ve konusunda uzman bilirkişilerden yargıtay, mahkeme ve taraf denetimine elverişli rapor alınarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davacının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/26965, Karar No: 2013/17456, Tarih: 26.06.2013

**2. Ceza Dairesi         2012/26965 E.  ,  2013/17456 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2012/268680

MAHKEMESİ : Pendik 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 07/02/2012

NUMARASI : 2010/389 (E) ve 2012/98 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- Sanığın kolluk görevlilerince alınan 05/06/2009 tarihli ifadesinde, kolluk görevlilerince düzenlenen 04/06/2009 tarihli tutanağa göre yakalandığında verdiği bilgilerin dava konusu olayda çalınan aracın tescil ili, marka ve modeli, çalındığı yer, çalındığı zaman ile terk edildiği yer bilgileriyle örtüştüğü gözetilmeden, sanığın müdafii huzurunda verdiği soruşturma aşamasındaki suçu ikrara yönelik ifadesine neden itibar edilmediği karar yerinde denetime olanak verecek şekilde açıklanıp tartışılmadan ve sanık G.. D.. ile hakkındaki beraat hükmü temyiz edilmeyerek kesinleşen sanık N.. Ç..'nin aynı olayla ilgili başka bir yargılanmalarının bulunduğunu savunmalarına karşın bu yönde bir araştırma yapılmadan yazılı biçimde karar verilmesi,

2- Hükmün verildiği 07/02/2012 tarihli duruşma tutanağının başlığında hakimin adı-soyadı ile sicil numarasının yanlış belirtilmesi suretiyle 5271 Sayılı CMK.nun 220. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı isteme uygun olarak BOZULMASINA, 26/06/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11431, Karar No: 2018/8745, Tarih: 05.11.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/11431 E.  ,  2018/8745 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Sanık hakkında 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından verilen beraat hükmüne yönelik temyiz talebinin incelenmesi:

Sanığın, suç konusu faturaları düzenleyen şirketle bir ilgisinin bulunmadığını, sahte fatura düzenlenmediğini savunması nedeniyle, suçun unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti için;

1- Sahte fatura düzenleme suçunda, suçun maddi konusunun fatura olması; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde, faturalarda bulunması zorunlu olan bilgilerin neler olduğunun belirtilmesi, aynı Kanunun 227. maddesinin 3. fıkrasında ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' hükmünün yer alması; suç konusu faturalardan 2008 takvim yılına ait faturalardan dosya içinde bulunmadığının ve faturaların getirtilip duruşmada incelenmediğinin anlaşılması karşısında; sanığın 2007 ve 2008 takvim yıllarında düzenlendiği iddia olunan faturalardan, kanaat oluşturacak sayıdaki asıllarının veya onaylı örneklerinin getirtilerek incelenmesi ve 213 sayılı VUK’nin 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediğinin tespit edilmesi,

2- Faturaların zorunlu bilgileri içerdiğinin tespit edilmesi durumunda;

a) Faturaların sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını söylediği takdirde; yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

b) Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olmadığının anlaşılması halinde ise; faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3- Kabule göre de; sahte fatura düzenleme suçlarında her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu gözetilmeden, sanık hakkında tek beraat hükmü kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 05.11.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15339, Karar No: 2018/4041, Tarih: 23.05.2018

**14. Hukuk Dairesi         2015/15339 E.  ,  2018/4041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.06.2011 gününde verilen dilekçe ile temliken tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 21.10.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, harici satış sözleşmesi nedeniyle TMK'nın 724. maddesine dayalı ... iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

TMK’nın 684 ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi TMK’nın 722, 723. ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde diğer koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

TMK’nın 724. maddesinde yapı sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir. Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaza sonradan malik olan kişiye karşı da bu kişisel hak ancak yapı sahibini bu haktan mahrum bırakmak amacıyla arsa sahibi ile el ve işbirliği içinde olduğu iddiasıyla ileri sürülebilir.

Malzeme sahibinin TMK’nın 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;

a) Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır.

TMK’nın 724. maddesi hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere, taşınmaz mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin TMK’nın 3. maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur. Bu kural, malzeme sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da yapıyı yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder.

TMK’nın 724. maddesi hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere, taşınmaz mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin TMK’nın 3. maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur. Bu kural, malzeme sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da yapıyı yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder.

Malzeme sahibinin tescil istemi ile açtığı davada iyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re’sen araştırılmalıdır. Ne var ki, 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan malzeme sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur. Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir. (Sübjektif koşul)

İyiniyet koşulunun gerçekleşmediği durumlarda diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına gerek bulunmamaktadır.

b) İkinci koşul, yapı kıymetinin taşınmazın değerinden açıkça fazla olmasıdır. (Objektif koşul)

c) Üçüncü koşul ise yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

d) Yukarıda değinilen üç koşulun yanısıra, yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsayacağından mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.

Somut olaya gelince; duruşmada dinlenen davalılar dava konusu taşınmazın değil ancak iki adet başka taşınmazın murisleri tarafından davacının murisine satıldığını beyan etmişlerdir. Mahkemece dava konusu taşınmazın satışına ilişkin dosyaya belge sunulmadığı, davalıların da bu hususu kabul etmemiş olmaları da değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki, davacı vekilince dosyanın temyizinden sonra 22.08.2017 tarihli dilekçe ile ibraz edilen 01.05.1982 düzenleme tarihli yazılı belgede; dava konusu taşınmazın tarafların murisleri arasında harici şekilde satışının yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece bu belgenin de değerlendirilmesi sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle; davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.