muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/30211, Karar No: 2013/31200, Tarih: 26.12.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/30211 E.  ,  2013/31200 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : Beraat

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK’nın 179/3. maddesinde düzenlenen; alkol ve uyuşturucu madde etkisiyle veya başka bir nedenle “emniyetli bir şekilde” ... kullanamayacak kişinin, bu halde ... kullanması suçu kasıtla işlenebilecek bir suçtur. Alkol ve uyuşturucu maddenin sırf kullanılmış olması bu suçun oluşması için yeterli olmamakla birlikte Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere; alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde ... kullanması halinde, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip etmediği, bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomadasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dahili muayenesine yönelik tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, ancak böyle bir tespit yapılmamış olsa bile bireysel farkılıkları da elimine edebilecek şekilde 1.00 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği anlaşılmakla;

İncelenen dosyada; 169 promil alkollü olarak ... kullandığı tespit edilen sanığın, güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği ve dolayısıyla atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği halde, beraatine karar verilmesi isabetsiz olup, mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 26.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1114, Karar No: 2023/1282, Tarih: 16.02.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/1114 E.  ,  2023/1282 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2019/931 E., 2021/256 K.

vekili Avukat ...

DAVALILAR : 1- ... Sigorta A.Ş. ... vekili Avukat ...

2- ...

DAVA TARİHİ : 19.04.2013

KARAR : Asıl davanın kabulüne,

birleşen davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasından verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda; asıl davanın kısmen kabulü, birleşen davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müteveffa ...'un 30.05.2008 tarihinde, davalı ...'a ait ... plakalı kamyonun Korkuteli-... yolunda ... Deresi Mevkii'nde yoldan çıkarak kayalıklara çarpması ile oluşan kazada kendisini araçtan atarak yolun solundaki bankete çarpıp banket ile araç arasında sıkışmak suretiyle vefat ettiğini, kazanın 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesince iş kazası olduğunu, kaza ile ilgili müfettiş incelemesi yapıldığını, müteveffanın yakınlarının açtığı Ödemiş 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 2010/333 Esas sayılı tazminat dava dosyasının derdest olup burada alınan bilirkişi raporunda davalı ...'a %75, müteveffaya %25 kusur belirlendiğini, ancak davalı işverenin %100 kusurlu olduğunu, kurumlarının kaza nedeniyle zarar uğradığını, hak sahiplerine 247,43 TL cenaze yardımı yapıldığını, haksahibi ... 'a 21.943,92 ilk peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, ... 'a 6.998,99 TL ilk peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, yine ...'a tamdan 31/05/2008-01/08/2008 süresinde toplam 472,88 TL fiili ödeme yapıldığını, aynı tarihler için ...'a 236,44 TL fiili ödeme yapıldığını, toplam 29.652,232 TL'ye baliğ olan müvekkil kurum zararının karşılanması için davayı açma zorunluluğunun doğduğunu belirterek, hak sahiplerine ödenen cenaze yardımının 17.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte, hak sahibi ...'a bağlanan 21.943,82 TL ilk peşin sermaye değerli gelir ile 472,88 TL yapılan fiili ödemenin 19.614,70 TL'sinin ilk peşin sermaye değerli gelir yönünden onay tarihi olan 16/08/2012 tarihinden itibaren, fiili ödeme yönünden ise sarf ve ödeme tarihihnden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, hak sahibi ...'a bağlanan 6.998,99 TL ilk peşin sermaye değerli gelir ile 236,44 TL yapılan fiili ödemenin 6.331,00 TL'sinin ilk peşin sermaye değerli gelir yönünden onay tarihi olan 16.08.2012 tarihinden itibaren, fiili ödeme yönünden ise sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Ödemiş C.Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada ...'un vefatı nedeniyle bir kusuru bulunmadığı için hakkında takipsizlik kararı verildiğini, Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/333 Esas sayılı tazminat davasının da henüz sonuçlanmadığını belirterek bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Ödemiş C.Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada ...'un vefatı nedeniyle bir kusuru bulunmadığı için hakkında takipsizlik kararı verildiğini, Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/333 Esas sayılı tazminat davasının da henüz sonuçlanmadığını belirterek bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; poliçe teminatları kalmamış olup davanın reddinin gerekeceğini, sosyal güvenlik kurumunun bağlamış olduğu dul ve yetik aylıklarını rücu edemeyeceğini belirterek dava açılmasına keyfi ve haksız olarak sebep olmadıklarından yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalarına ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2016 tarihli ve 2013/245 Esas, 2016/612 Karar sayılı kararıyla; "Davacının iş bu 2013/245 Esas ve mahkememizin birleşen 2013/708 Esas sayılı dosyalarındaki davalarının kısmen kabulü ile;

Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 22.424,74 TL (22.239,17 TL ilk psd gelir ve fiili ödeme ile 185,57 TL cenaze yardımı) ile sınırlı olmak kaydıyla 26.162,20 TL (25.945,70 TL ilk psd gelir ve fiili ödeme ile 216,50 TL cenaze yardımı)'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta A.Ş. bakımından belirtilen miktara dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine; diğer davalı işveren yönünden ise ilk psd gelirine (25.945,70 TL) onay tarihi olan 16.08.2012, cenaze yardımına (216,50 TL) ise 17.11.2008 tarihlerinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Bozma ilamında; "Dava, 30.05.2008 tarihli kaza sonucu vefatı ile hak sahibine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelir nedeniyle oluşan kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı, kaza tarihi itibariyle rücu alacağını düzenleyen 506 sayılı Kanun'un 26 ve 10 uncu maddeleridir.

Mahkemece, davalı 3 üncü kişi durumundaki kusurlu aracın sigorta şirketi ve davalı işveren ... yönünden istemin kısmen kabulüne karar verilirken; kusuru bulunmadığından bahisle diğer davalı işverenler yönünden istemin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, davalı 3 üncü kişi durumundaki kusurlu aracın sigorta şirketi ve davalı işveren ... yönünden istemin kısmen kabulüne karar verilirken; kusuru bulunmadığından bahisle diğer davalı işverenler yönünden istemin reddine karar verilmiştir.

506 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesine göre sorumluluk, kusur sorumluluğu ilkesine dayanmaktadır. 506 sayılı Kanun'un 26/1 inci maddesinde, “kastı, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi ya da suç sayılabilir bir eyleminin varlığı halinde işverenin rücû alacağından sorumluluğu” olanağı tanınmıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise “İş kazası veya meslek hastalığı, üçüncü bir kişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir.” hükmü getirilmiştir.

506 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine dayalı tazmin sorumluluğu halinde ise; aynı Kanun'un 26. maddesine ilişkin davalardaki tazmin sorumluluğundaki gibi sosyal yardım zammı da dahil olmak üzere hak sahiplerine bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değeri ile yapılan masraf ve ödemeler toplamının tazmin sorumlularının kusurlarının karşılığı miktarla sınırlanması kuralının kıyas yoluyla uygulanması gerektiği, ancak 10 uncu maddenin öngördüğü sorumluluk halinin 26 ıncı maddeye oranla farklı ve daha ağır bir sorumluluk halini öngörmüş olması nedeniyle işverenin, 506 sayılı Kanun'un 9 ve 10 uncu maddesi kapsamındaki sorumluluk sınırını oluşturan miktar belirlenirken, iş kazasında işverenin kabul edilmesi gereken %100 oranında kusurundan, BK. 43, 44 üncü maddeleri uyarınca sigortalının müterafik kusurunun %50'sinden az olmayacak şekilde bir hakkaniyet indirim yapılmak suretiyle hesaplama yapılması, Yargıtay’ın konuya ilişkin yerleşik içtihatlarının gereğidir. Ayrıca davanın Borçlar Kanunu'nun 51 inci maddesinde düzenlenen teselsül hükümleri doğrultusunda açıldığı hallerde; birlikte sorumlu olanların müşterek kusurla hareket etmemiş olmaları nedeniyle, kusurlu üçüncü kişinin, 506 sayılı Kanun'un 26/2 inci maddesine uygun olarak, kusur sorumluluğu dahilinde belirlenen sosyal yardım zammı da dahil olmak üzere ilk peşin değer ile masraf ve ödeme toplamından sorumlu olacağı, münhasıran 10 uncu maddeden kaynaklanan sorumluluğun ise işverene ait olacağı; tüm kusurun üçüncü kişide olması veya olayın tümüyle kaçınılmazlık sonucu ortaya çıkması halinde dahi işverenin 10 uncu madde uyarınca ve yukarıda belirlenen ilkeler doğrultusunda oluşan Kurum zararının takdir edilecek bir oranıyla sorumlu tutulması zorunluluğu göz önünde tutulmalıdır.

Mahkemece, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin sorumlu olmayacağı gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar vermiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin sorumlu olmayacağı gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar vermiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2010/333 esas sayılı dosyasına sunulan 28.10.2012 tarihli bilirkişi raporunda; davalının kusur oranının %75, ...'un kusur oranının %25 kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Dosya içerisinde mevcut 04.01.2016 tarihli bilirkişi raporunda; 10 uncu madde şartlarının dava konusu olayda mevcut olduğunun kabulü durumunda hakkaniyet indirimi yapılması gerekeceği, 10 uncu maddeye göre açılan davalarda BKnun 43. ve 44 üncü maddelerinde belirtilen hakkaniyet indiriminin uygulanması yönteminin sigortalının kusurunun yarısının işverenin kusuruna eklenmesi biçiminde olduğu, sigortalının %25 kusurunun yarısı olan %12,5 kusur oranı işverenin kusuruna eklendiğinde davalı işverenin 1.maddeye dayalı sorumluluğunun %87,5 olarak belirlenmekte olduğu belirtilmiştir. Davalı işverenin kusur oranı %87,5 olarak belirlendiğinde tazminat miktarı raporda 26.162,20 TL olarak belirtilmiştir." gerekçelerine dayalı olarak "A) Asıl dava dosyası olan 2019/931 esas sayılı dosya yönünden hüküm:

1-Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile;

26.162,20 TL (25.945,70 TL sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak ile fiili ödemeden kaynaklı alacak ve 216,50 TL cenaze yardımından kaynaklı alacağın) alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sigortalıya bağlanan ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak olan 25.945,70 TL'ye gelirin onay tarihi olan 16.08.2012 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, cenaze yardımından kaynaklı alacak olan 216,50 TL'ye ödeme tarihi olan 17.11.2008 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

B) Birleşen dava dosyası olan 2013/708 esas sayılı dosya yönünden hüküm:

1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, " karar verilmiştir. Ayrıca 08.12.2022 tarihli ek kararı ile de davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin 21.11.2022 tarihli temyiz başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

B) Birleşen dava dosyası olan 2013/708 esas sayılı dosya yönünden hüküm:

1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, " karar verilmiştir. Ayrıca 08.12.2022 tarihli ek kararı ile de davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin 21.11.2022 tarihli temyiz başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı SGK vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiği, kararda aleyhe olan hususlara itiraz ettikleri, kurum zararının tamamının davalılardan tahsili gerektiği, Birleşen dava yönünden, Mahkemece, ... Sigorta A.Ş. yönünden husumet yokluğunun oluştuğu kanaatine varılmış olsa da buna ilişkin kararda hiçbir gerekçe sunulmadığı, birleşen dosya davalısı ... Sigorta A.Ş.'nin, müvekkilin kurumun rücu etmiş olduğu alacak miktarlarına ilişkin sorumluluğunun bulunduğu belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 26 ve 10 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz edenin sıfatına ve ek kararın temyiz edilmemek suretiyle kesinleşmesine göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, gönderilmesine,

16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2016/9425, Karar No: 2019/2333, Tarih: 06.03.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/9425 E.  ,  2019/2333 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mükellef olan sanığın 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenlediğinin iddia edildiği davada; vergi raporlarında, KDV beyannamelerinde beyan ettiği matrahları kapsayacak işyeri donanımına sahip olmadığı ve mal alışı yönünden herhangi bir bildirimde bulunmayan mükellefin, 2009 yılında Ekim-Aralık dönemleri arası toplam 371 adet belge karşılığı 2.862.829,00 TL; 2010 yılı Ocak-Aralık dönemleri arasında ise toplam 1.363 adet belge karşılığı 21.637.200,00 TL tutarında mal-hizmet sattığının tespit edilmesi; sanığın,"...arkadaşımın oğlu ... isimli şahıs evime gelerek bana yardımcı olacağını fakat bazı evraklar imzalamam gerektiğini söyledi, daha sonra beni notere götürdü,...temizlik işlerine giderim, maddi durumum iyi değildir, bana yardım edeceğini zannettim,...Hiçbir zaman ticaretle uğraşmadım, hiçbir şekilde fatura da tanzim etmedim.” demesi, temyiz dilekçesinde de, arkadaşı...'ın oğlu ...'nin kendisine yardım edeceğini söylediğinden bazı yerlere imza attırdığını, ilkokulu bitirmediğini, cahil olduğunu ve güvendiği için imza attığını, ancak kandırıldığını söyleyerek kararın bozulmasını talep etmesi karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından;

1- Davaya konu sahte olduğu iddia olunan faturaların dosya kapsamında bulunmaması nedeniyle, BA-BS karşılaştırma analizine göre, faturaları kullandığı tespit edilen mükelleflerden ilgili yıllara ait kanaat olusturacak sayıda fatura temin edilmesi,

2- Faturaların sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını ...’ye ait olduğunu söylemesi halinde; İsmail Kemençe’nin CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi ve faturalar gösterilerek faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması,

3... de faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olmadığını söylediği takdirde yazı ve imza örnekleri temin edilerek, faturalardaki yazı ve imzaların sanık ve...’ye ait olup olmadığı konusunda uzman bir kurum veya kuruluştan rapor alınması,

4- Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ve...’ye ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

a) Faturaları kullandığı belirlenen kişi ve şirketler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneğinin getirtilmesi,

b) Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

a) Faturaları kullandığı belirlenen kişi ve şirketler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorularak, düzenlenmiş ise onaylı örneğinin getirtilmesi,

b) Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

c) Faturaları kullanan mükelleflerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakkı hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldığının, sanığı tanıyıp tanımadığının ve faturaların alınması konusunda sanığın iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükümleri kurulması,

5- Sahte belge düzenleme suçunda suç tarihinin, düzenlenen son fatura tarihi olduğu gözetildiğinde, her bir yıl için düzenlenen son faturanın tespiti yerine, karar başlığında suç tarihinin “2009-2010 ” olarak eksik gösterilmesi,

6- Kabule göre de,

a) Aynı takvim yılına ait birden fazla fatura düzenlenmesi halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği dikkate alınarak, sanık hakkında TCK'nin 43. maddesinin 1. fıkrasının uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz talebi bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, kazanılmış hakkın gözetilmesine 06.03.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2294, Karar No: 2015/9871, Tarih: 01.06.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/2294 E.  ,  2015/9871 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ELMADAĞ ASLİYE HUKUK (AİLE) MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/09/2014

NUMARASI : 2014/77-2014/301

Taraflar arasındaki yardım nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili;davacının davalının kızı olduğunu,eğitimine devam ettiğini,hiç bir gelirinin bulunmadığını, belirterek aylık 500,00 TL yardım nafakasına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece;davalının gelir durumunun davacıya yardım nafakası ödeyebilecek durumda olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

TMK.nun 328/1.maddesinde “Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.” Aynı yasanın 2.fıkrasında ise, “Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.” hükmü mevcut bulunmaktadır.

TMK.nun 364.maddesine göre; "Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeslerine nafaka vermekle yükümlüdür."

Aynı Kanunun 365/2.maddesinde de; "Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir." düzenlemesi yer almıştır.

Hukuk Genel Kurulunun 7.10.1998 gün ve 1998/656-688 sayılı ilamında da; "...yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların..." yoksul kabul edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yardım nafakası, aile bireylerini yoksulluk ve düşkünlükten kurtarmaya ilişkin bir nevi sosyal yardımlaşma olup, ahlak kuralları ile geleneklerin zorunlu kıldığı bir ödevdir. Aile bağlarının herhangi bir nedenle zayıflamış olması da yükümlülüğü ortadan kaldıran bir neden olarak düzenlenmemiştir. Bu nedenlerle kanun koyucu, yardım nafakasını kişinin ve toplumun vicdanına bırakmamış, kanuni bir ödev olarak düzenlemiştir.

Okumakta olan kişi kendi emek ve geliriyle yaşamını sürdürmekten yoksun ise, ana babasından öğrenimini tamamlayıncaya kadar yardım nafakası isteyebilir. Ne var ki, bunu vermekle yükümlü tutulacak kişilerin geçim sıkıntısına düşürülmemesi asıldır.