muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/4779, Karar No: 2019/6568, Tarih: 25.09.2019

6216 sayılı Kanunun 50. maddesinde, Anayasa Mahkemesince tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderileceği belirtildiğinden ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama nitelik olarak “yeniden yargılama“dır. Yeniden yargılama sebepleri 6100 sayılı HMK’nın 375. maddesinde sayılmış, birinci fıkranın (i) bendinde ”Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi” yargılamanın iadesi sebebi olarak sayılmıştır. Bu maddede Anaya Mahkemesinin bireysel başvuru sonucu verdiği kararlar sayılmamış ise de 6216 sayılı Kanunda yeniden yargılama yapılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Yeniden yargılama, önceki yargılamadan bağımsız yeni bir davadır. Yeniden yargılamaya sebep olan mahkeme kararı, Anaya Mahkemesinin kararı ile kısmen veya tamamen ortadan kaldırılmıştır. İhlale neden olan yerel mahkeme kararı temyiz incelemesinden geçmiş ise, yerel mahkemenin verdiği karar kaldırıldığı için, kaldırılan kararın temyizine ilişkin Yargıtay kararı da ihlale konu somut olay yönünden kaldırıldığından artık Yargıtay'ın onama veya bozma kararı işbu davada dikkate alınamayacaktır.

Anayasa Mahkemesince ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiş ise, ilk derece mahkemesince artık önceki kararlardan bağımsız olarak Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı çerçevesinde yeni ve ayrı bir inceleme yapılacağından, HMK’nın 373/4. fıkrasında “Yargıtay'ın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir“ hükmü uygulanamaz. İlk derece mahkemesinin kararı, madde 341/1 kapsamında ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar niteliğinde olup istinaf yoluna başvurulması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerde ilk derece mahkemesince verilen karar, temyiz kanun yoluna tabi olmayıp istinaf kanun yoluna tabi olduğundan dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkemesine İADESİNE, 25/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7847, Karar No: 2020/10933, Tarih: 07.12.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/7847 E.  ,  2020/10933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava dilekçesinde, davalının işlettiği fırının dışarısında yapılan projede mevcut olmayan ve ruhsatsız bacanın kaldırılarak eski hale getirilmesi, davalının işlettiği fırının içerisinde ve apartmanda izinsiz olarak yapılan projeye aykırı değişiklikler ile davalıların müştemilata yaptıkları müdahalenin önlenmesi istenilmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne, davalı eski kiracı ...'nin kira sözleşmesini dava tarihinden sonra fesh ederek kiralanan dava konusu taşınmazı tahliye etmesinden dolayı davalı ... yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davalı ...'ın dava tarihinden sonra fırın olarak kullanılması düşünülerek yapılan, mimari projesinde bulunmayan ve bilirkişi raporunda kaçak olduğu belirtilen bacayı kaldırdığı anlaşıldığından bu talebin konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, bina dışına yapılan sonradan sökülen galvaniz bacanın dış duvarına isabet eden kısmın dış cephe boyası ile boyanmasına, zemin katta ortak kullanım alanı olan giriş terasından yaklaşık 40,00 m²lik alanın alüminyum cam ile kapatılarak 11 nolu bağımsız bölüm dükkana dahil edilen bu yerin onaylı mimari projesine uygun hale getirilmesine,

Bodrum katta örülmeyen tuğla duvarların onaylı mimari projeye göre tuğla ile örülerek sıvanmasına,

Bodrum katın yeri değiştirildiği tespit edilen 12 nolu bağımsız bölüm deponun mevcut alçıpen ve duvarlarının sökülüp mimari projeye uygun hale getirilmesi için yeniden tuğla duvar ile sıvanmasına ve kapı takılmasına, karar gereğinin yerine getirilmesi için K.M.K.'nın 33. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra davalı ...'a 28 günlük süre verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasası'nın 19. maddesinin 1. fıkrasında, kat malikleri anataşınmazın bakımı ve mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecbur olduğu; 2. fıkrasında ise kat maliklerinden birinin, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anataşınmazın ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis ve değişiklik yaptıramayacağı hükme bağlanmıştır.

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve gereği yerine getirilerek, davalının ana taşınmazın ortak alanlarına yaptığı müdahalelerin tespiti ile eski hale getirilmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usule ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, davalılardan peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 07/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6490, Karar No: 2023/5581, Tarih: 22.09.2023

**1. Ceza Dairesi         2023/6490 E.  ,  2023/5581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/342 değişik iş

KARAR : İtirazın reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Ödemiş T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...'in, her türlü ateşli silâh, mermi, patlayıcı madde, kesici, delici, yaralayıcı, bereleyici alet, yakıcı, aşındırıcı, boğucu, bayıltıcı, kör edici gaz ve ecza, her türlü zehir ve uyuşturucu ilâç ve madde, cep telefonu, telsiz ve sair elektronik haberleşme aracını kuruma sokmak, bulundurmak, kullanmak eylemi sebebiyle, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 44 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendi gereğince 11 gün hücre hapsi cezası ile cezalandırılmasına dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Disiplin Kurulu Başkanlığının 01.02.2022 tarihli ve 2022/70 sayılı kararına karşı yapılan

şikayetin reddine dair Ödemiş İnfaz Hâkimliğinin 28.02.2022 tarihli ve 2022/652 Esas, 2022/698 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Ödemiş 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.03.2022 tarihli ve 2022/342 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 19.06.2023 tarihli ve 94660652-105-35-7998-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve 2023/79166 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve 2023/79166 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Her ne kadar Ödemiş T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Disiplin Kurulu Başkanlığının 01.02.2022 tarihli kararı ile hükümlünün yasak eşya olan çift bantlı radyo bulundurduğu gerekçesiyle 11 gün hücre hapsi ile cezalandırılmasına verilmiş ise de;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve 2023/79166 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Her ne kadar Ödemiş T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Disiplin Kurulu Başkanlığının 01.02.2022 tarihli kararı ile hükümlünün yasak eşya olan çift bantlı radyo bulundurduğu gerekçesiyle 11 gün hücre hapsi ile cezalandırılmasına verilmiş ise de;

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 44 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendindeki, “Her türlü ateşli silâh, mermi, patlayıcı madde, kesici, delici, yaralayıcı, bereleyici alet, yakıcı, aşındırıcı, boğucu, bayıltıcı, kör edici gaz ve ecza, her türlü zehir ve uyuşturucu ilâç ve madde, cep telefonu, telsiz ve sair elektronik haberleşme aracını kuruma sokmak, bulundurmak, kullanmak” şeklindeki düzenlemeye nazaran, disiplin hapsine konu somut olayda, 19.01.2022 tarihinde Ödemiş T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlünün kaldığı D-15 nolu odada yapılan kısmi aramada hükümlüye ait olduğu belirtilen Vesper VSP 210 FM tek bant radyo ele geçtiği, 20.01.2022 tarihli tutanakta ele geçen radyo kasası içerisine ... model kodlu üç bant radyo kartı montajlanarak çalıştırılmak istendiğinin belirtildiği, ancak bu şekilde çalışıp çalışmadığına ilişkin bir tespitte bulunulmadığı, hükümlünün İnfaz Hakimliğinin 28.02.2022 tarihli kararına karşı yaptığı itirazında bahse konu radyonun bozuk olduğunu beyan ettiği, hükümlüye çift bantlı radyo kullanması sebebiyle disiplin cezası verildiğinin anlaşılması karşısında, anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından ele geçen radyonun bozuk olup olmadığı veya çift bantlı olarak çalışıp çalışmadığı yönünde bir tespit yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, İnfaz Hakimliği kararına karşı yapılan itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;

(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.

(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

Şeklinde düzenlenmiştir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.

(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. Hükümlü hakkında yasak olmasına rağmen çift bantlı radyo kullandığı gerekçesiyle disiplin soruşturması başlatılıp, eyleminin sabit olduğu gerekçesiyle disiplin cezası verildiği, ancak hükümlünün alınan savunmasında disiplin cezası almasına neden olan radyonun bozuk olduğunu, çalışmadığını ileri sürmesi karşısında, radyonun bozuk olup olmadığı veya çift bantlı olarak çalışıp çalışmadığı yönünde bir tespit yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilerek, hükümlünün yaptığı şikayetin kabulü yerine reddine dair İnfaz Hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Ödemiş 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 30.03.2022 tarihli ve 2022/342 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4931, Karar No: 2022/5773, Tarih: 14.09.2022

**1. Hukuk Dairesi         2021/4931 E.  ,  2022/5773 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVALILAR : HAZİNE V.D.

DAVA TÜRÜ : TESCİL

Taraflar arasındaki kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın davacı adına tescili istemine ilişkin açılan davada bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı ..., Kulu ilçesi Dipdede köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında haritasında yol olarak gösterilen taşınmaz bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici yerlerden olduğu, bu nitelikte bir yerin ancak imar ve ihya edilerek, kanunda aranan şartlara uygun zilyetlik sürdürülmesi halinde tescil edilebileceği, bu nedenle davacı yararına mülk edinme koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiği, davacının iddiasını ispat külfeti altında olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı Köy Tüzel Kişiliği temsilcisi sözlü beyanlarında; dava konusu taşınmazda davacının hayvan gübresi dökerek biriktirme işlemi yaptığını, ancak muhtar olmadan önce yurt dışında ikamet ettiğini ve 2009 yılından önceki kullanım hakkında bilgisi olmadığını ifade etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede kadastro çalışmalarının 30.01.2007 tarihinde yapıldığı, tespit işlemlerinin tamamlandığı tarih ile dava tarihi olan 29.06.2011 tarihine kadar geçen süre içinde hak arama yoluna başvurulmadığı, böylece davanın makul sürede açılmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Yukarıda belirtilen karar süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

2. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıdaki kararı, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 09.11.2006 tarihli ve 2013/2747 Esas, 2013/3301 Karar sayılı ilamıyla; “Kadastro öncesi nedenlere dayanarak hakkında tutanak düzenlenmeyen yerlerle ilgili açılan davalara ilişkin yasalarda süre sınırı bulunmamaktadır. Ayni haklar, yasal kısıtlama yok ise nitelikleri gereği her zaman ve herkese karşı ileri sürülebilir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde yazılı 10 yıllık sınırlama hakkında kadastro tutanağı düzenlenen taşınmazlara ilişkindir. Hal böyle olunca, Mahkemece davanın süresinde açıldığı kabul edilerek, işin esasına girilip iddia ve savunma doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.” gerekçesiyle bozulmuştur.

3. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

3. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 22.02.2019 tarihli ve 2014/80 Esas - 2019/110 Karar sayılı kararıyla; bozma ilamında belirtilen gerekçe benimsenmek suretiyle, davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 09/05/2016 tarihli bilirkişi raporunda taranarak (A) ifadesi ile gösterilen 42,99 metrekare yüzölçüme sahip Kargir Garaj ve Tandırlık ve yine (B) ifadesi ile gösterilen iki yapı arasında kalan 25,57 metrekare kısmın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile bu bölümler ifraz edilerek davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde, dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici yerlerden olduğu "yol" vasfıyla tespit dışı bırakıldığı böyle bir yerin kadastrodan sonra sürdürülen zilyetlikle iktisap edilemeyeceği, kaldı ki davacının imar ve ihya iddiasını ispat edemediği, davacının taşınmazın ne kadar kısmına hangi şekilde zilyet olduğunun da tam olarak belirlenmediği, yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu, hava fotoğraflarından istifade edilmediği, davacının taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetliğinin dahi bulunmadığı gerekçesiyle, kararın bozulmasını talep etmiştir.

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kadastro sırasında yol vasfıyla haritasında gösterilmek suretiyle tespit harici bırakılan çekişmeli taşınmazın davacı adına tescili isteğinden ibarettir.

6.2. İlgili Hukuk

6.2.1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi, "Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir."

6.2.2. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesi, "Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüz ölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir."

6.2.3. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 17. maddesi, "Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14. maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde Hazine adına tespit edilir." hükümlerini içermektedir.

6.3. Değerlendirme

6.2.3. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 17. maddesi, "Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14. maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde Hazine adına tespit edilir." hükümlerini içermektedir.

6.3. Değerlendirme

6.3.1. Taraf koşulu dava şartı olup yargılamanın her aşamasında re’sen tahkiki gereken unsurlardandır. Eldeki dava, TMK'nın 713/1., 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddelerine dayalı tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkin olup, TMK'nın 713/3. maddesi uyarınca, bu nitelikteki davalarda Hazine ve ilgili Kamu Tüzel Kişiliğine husumet yöneltilmesi zorunludur. Yasal hasım konumundaki tüzel kişiler davaya dahil edilmeden yargılamaya devamla hüküm kurulması mümkün değildir. Somut olayda dava, Hazine ve Dipdepe köyüne husumet yöneltilerek açılmıştır. Ne var ki; karar tarihinden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince çekişmeli taşınmazın bulunduğu Konya Büyükşehir Belediyesinin sınırları il mülki sınırları olarak belirlenip, köylerin tüzel kişiliği kaldırıldığından davada ilgili kamu tüzel kişisi olarak yer alması gereken Kulu Belediye Başkanlığı ile Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilerek yöntemince taraf teşkili sağlanmamıştır. Taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup, bu şart sağlanmadan davanın esasına girilemez. Hal böyle olunca, öncelikle davacıya Kulu Belediye Başkanlığı ile Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığını davaya dahil ederek taraf teşkilini sağlaması hususunda süre ve imkan tanınmalı; taraf koşulunun sağlanması halinde yasal hasım olan anılan davalılardan davaya karşı savunma ve delilleri sorulup saptanmalı, bildirdiği takdirde delilleri toplanmalıdır.

6.3.2. Öte yandan işin esasına yönelik olarak ise yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmak için yeterli olduğunu söylemek mümkün değildir. 4721 sayılı TMK'nın 713/1. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddelerinde; orman sayılmayan, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici taşınmazlardan imar-ihya edilerek dava tarihine kadar 20 yıl süreyle çekişmesiz ve aralıksız olarak zilyet edilenlerin zilyetleri adına tescil edilebileceği hüküm altına alınmıştır. Terk edilmiş dere yatakları, kayalık, taşlık, yol ve yol boşluğu gibi taşınmazlar ancak imar-ihya yolu ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca iktisap edilebilir. Somut olayda, çekişmeli taşınmaz kadastro sırasında yol olarak tescil harici bırakıldığına göre taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin ekonomik amaca uygun biçimde yürütülmesi iktisap için zaruridir. Ne var ki Mahkemece çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ve niteliği kesin olarak belirlenmemiş, uyuşmazlığın çözümünde hava ve uydu fotoğraflarından yararlanılmamış, ziraat bilirkişi marifetiyle dava konusu taşınmazın niteliği hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış; dinlenilen yerel bilirkişi ve tanıklardan zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığını denetlemeye elverir şekilde somut ve maddi olaylara dayalı yeterli beyan alınmamış, yerel bilirkişi ve tanıkların soyut beyanları ile yetinilmiştir.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava ve tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin hava fotoğrafları ile yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalı ve bundan sonra, ziraat mühendisi bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tarafların göstereceği zilyetlik tanıklarından, taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, zilyetliğin kesintiye uğrayıp uğramadığı, taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığı, imar-ihya varsa tamamlanmasından sonra zilyetliğe ara verilip verilmediği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki oluşması halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle söz konusu çelişki giderilmeli; hava ve uydu fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye inceleme yaptırılmak suretiyle, taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, taşınmaz üzerinde zilyetliğin ne zaman başladığının, zilyetliğe ara verilip verilmediğinin, taşınmazın yol niteliğinde olup olmadığının belirlenmesine çalışılmalı; ziraatçi bilirkişiden taşınmazın niteliği, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı, üzerinde sürdürülen zilyetliğin ne zaman başladığı ve zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğü, zilyetliğe ara verilip verilmediği konusunda rapor düzenlemesi ve çekişmeli taşınmazın çevresindeki taşınmazdan ne şekilde ayrıldığı, bitki örtüsü ve toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle belirlenmesi istenilmeli, taşınmazların sınırları harita çizim programı vasıtasıyla fotoğraflara yansıtılmalı; fen bilirkişisinden keşfi izlemeye ve denetlemeye imkan veren, ayrıntılı ve gerekçeli rapor ve kroki alınmalı, TMK'nın 713/4.-5. maddeleri gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli ilanlar yöntemine uygun bir biçimde yapılmalı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen sınırlamalar yönünden, davacının aynı kadastro çalışma bölgesi içinde adına belgesizden tespit edilen yer bulunup bulunmadığı Tapu Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünden sorularak tespit edilmeli ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

6.3.3. Tüm bunlardan vareste olmak üzere, dosya arasında yer alan birleşik pafta ve teknik bilirkişi raporuna göre eldeki davanın kadastro sırasında yol olarak tespit harici bırakılan taşınmazın tescili istemine ilişkin olduğu, tescil harici bırakılan taşınmazlar tapuda kayıtlı olmadıklarından iptal edilecek sicil bulunmadığına göre, karar yerinde "taşınmazların Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptali" yönünde hüküm kurulması dahi isabetsizdir.

V. SONUÇ