muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/1428, Karar No: 2009/4038, Tarih: 13.04.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/1428 E.  ,  2009/4038 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan raporlar hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu yada kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda taşınmazın sulu tarım arazisi olduğu belirtilmekle yetinilmiş, taşınmazın fiilen sulanıp sulanmadığı, sulanıyor ise kaynağı, suyun kendi doğal akışı ile mi taşınmaza ulaştığı, dereden sulanıyorsa bu suyun taşınmazın tamamının sulanmasında her mevsim için yeterli olup olmadığı, ayrıca dereden sulanamadığı zamanlarda taşınmazın ne şekilde sulandığı, yapılan sulamanın daimi ve geçerli kabul edilebilmesi için kaynak üzerinde dava konusu taşınmaz lehine bir mükellefiyet kurulmuş olması gerektiğinden bu hususun varlığı ve suyun yeterliliği vb. gibi hususlar araştırılmadan, taşınmazı 1. sınıf sulu tarla kabul ederek değerlendirme yapan rapora göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarıda açıklandığı üzere taşınmazın sulu yada kuru tarım arazisi niteliği açıkça ve denetime olanak verecek biçimde saptanmalı, sulu tarım arazisi olduğunun (fiilen sulandığının) belirlenmesi durumunda sulu tarım arazilerinde münavebeye alınacak ürünlere ilişkin, kuru tarım arazisi olduğunun anlaşılması durumunda ise kuru arazilerde münavebeye alınacak ürünlere ilişkin İl Tarım Müdürlüğünün bildireceği 2007 yılına ilişkin dekar başına verim ve üretim giderleri ile kg başına toptan satış fiyatları esas alınarak sulu tarım arazisi ise %5 kuru tarım arazisi ise %6 kapitalizasyon faizi uygulamak suretiyle değerlendirme yapılarak kamulaştırma bedelinin belirlenmesi için bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı, raporların bozma gereklerine uygunluğu denetlenerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 13.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6046, Karar No: 2010/7193, Tarih: 26.05.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/6046 E.  ,  2010/7193 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile 1-... 2-... Sabahcı 3-... 4-... aralarındaki dava hakkında Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 23.7.2009 tarih ve 156-207 sayılı hükmün Dairenin 10.3.2010 tarih ve 12599-2981 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK.nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, ve aynı kanunun 442 maddesi hükmünce 172.00 (Yüzyetmişiki) Lira para cezasının karar düzeltme isteyene yükletilmesine, 26.5.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10762, Karar No: 2014/9859, Tarih: 16.05.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/10762 E.  ,  2014/9859 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

Dava, kadastro çalışmaları sırasında taşlık, dere yatağı olarak tespit dışı bırakılan taşınmazın tescili isteğine ilişkin olarak açılıp mahkemece aynı gerekçelerle karara bağlandığına göre, Yargıtay Başkanlar Kurulu'nun 27.12.2013 tarih 38 sayılı Kararı ile hazırlanıp, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 24.01.2014 tarih 1 nolu Kararı ile kabul edilen ve 29.01.2014 tarih 28897 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Daireleri'ne ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (16.) Hukuk Dairesi'nin görevi cümlesinden bulunmakla, gereği için dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 16.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2581, Karar No: 2006/4038, Tarih: 11.05.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/2581 E.  ,  2006/4038 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde kat malikleri kurulu kararının iptali ile hakimin müdahalesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyanın incelenmesi sırasında davalılardan ...'e gerekçeli kararın Tebligat Yasasının 35. maddesine göre tebliğ edildiği ancak yapılan bu tebligatın usulüne uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Şöyle ki;

Tebligat Yasasının 35. maddesine göre tebligat yapılabilmesi muhataba daha önce aynı adreste yasaya uygun bir tebligat yapılmış olması koşuluna bağlıdır.

Somut olayda davalı ...'e dava dilekçesi İstanbul Cad. No:1/3 Marmara Apt. Yeşilköy/İstanbul adresine tebliğ edildiği halde, gerekçeli karar tebligatı İstanbul Cad. No:22 adresine çıkartılmış, davalı bu adresten ayrıldığı için şerh verilerek tebligat mahalline iade edilmiş ve aynı adrese bu kez Tebligat Yasasının 35. maddesine göre tebligat yapılmıştır. Bu durumda daha önce yapılan gerekçeli kararın tebliği usulsüz olduğundan Yasanın 35. maddesine göre yapılan tebligatta usulsüzdür.

Mahkemece davalı ...'in dava dilekçesinin tebliğ edildiği adresine yöntemine uygun olarak gerekçeli karar ve temyiz dilekçesi tebliğ edilip temyiz süresi beklendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.5.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/49, Karar No: 2015/2562, Tarih: 14.04.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/49 E.  ,  2015/2562 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki iflas sıra cetvelindeki sıraya yönelik itirazın yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçiler vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

... iflas masasınca şikayet olunan ...'in alacağının işçilik alacağı olarak 1. sıraya kaydedildiğini, ancak İİK'nın 206. maddesinde işçilerin iflasın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dahil alacaklarının 1. sıraya kaydının yapılacağının, iflasın açılmasından sonra ise sadece iflas nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine haketmiş oldukları ihbar ve kıdem tazminatlarının 1.sıraya kaydının yapılacağının öngörüldüğünü, iflasın 18.02.2009 tarihinde açıldığını, şikayet olunan ...'in alacağına dayanak yaptığı bononun ise 30.04.2010 tarihli olduğunu, iflas masasının ...'in alacağını 4. sıraya kaydetmesi gerekirken işçilik alacağı olarak kabul edip 1. sıraya kaydetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, sıra cetveline itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; borçlu...hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün 2009/1 iflas sayılı dosyası ile iflas tasfiyesi başlatıldığı, iflas masası kararıyla şikayet olunan ...'in işçilik alacağının 1. sıraya kaydedildiği, şikayetçiler vekilinin ise ...'in alacağının bir ilama dayanmadığından 4.sıraya kaydedilmesi gerekirken 1. sıraya kaydedildiğinden bahisle sıra cetveline itiraz davası açtığı, İİK'nın 235/1. maddesi gereğince iflas sıra cetveline yönelik itirazların kural olarak genel mahkemelerde, yani Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilerek, mahkemenin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde dosyanın yetkili ve görevli ...Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-İtiraz, iflas sıra cetvelinde şikayet olunanın sırasına ilişkindir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-İtiraz, iflas sıra cetvelinde şikayet olunanın sırasına ilişkindir.

İflas idaresinin, sıra cetvelini düzenlerken uyması gereken iflas hukuku kurallarına aykırı hareket ettiği veya yaptığı bir işlemin hadiseye uygun olmadığı iddia edilirse, bu Halde sıra cetveline karşı şikayet yoluna başvurulur (İİK'nın m.227; m.16). Şikayet sebeplerinden en önemlisi, bir alacaklının kendisine verilen sıraya itiraz etmesidir (m. 235, IV). Buna göre, alacağı sıra cetveline kabul edilen bir alacaklı, alacağının esas ve miktarına değil de, yalnız alacağına verilen sıraya itiraz ediyorsa, bunu şikayet yolu ile icra mahkemesine bildirir. Diğer şikayet sebeplerine örnek olarak; sıra cetvelinin açık olmaması, bu husustaki kanun hükümlerine (İİK'nın m.233-234) uyulmamış olması, sıra cetvelinin ilan edilmemiş olması, masaya yazdırılmış olan bir alacağın unutulmuş olması, masa alacaklarının da sıra cetvelinde gösterilmiş olması, reddedilen bir alacağın neden dolayı reddedildiğinin, yani red .../...

S.2.

sebeplerinin gösterilmemiş olması gösterilebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, El Kitabı, 2. Baskı, 2013, Ankara, sh 1329)

Bir alacaklı, kendi sırasına veya iflâs hukuku kurallarının yanlış uygulandığına (şikayet) değil, kendi alacağı hakkında verilen ve nedenleri gösterilerek verilen red veya kısmen kabul kararının esasına (kayıt ve kabul davası açarak) veya bir başka alacaklının alacağına veya onun sırasına (kayıt terkin davası açarak) itiraz ediyorsa ticaret mahkemesine dava açmalıdır. İİK'nın 233. maddesine göre sıra cetvelinde, kabul edilmeyen alacaklar red sebepleri ile birlikte gösterilir. İİK'nın 235/1. maddesi uyarınca iflas sıra cetveline yönelik itirazlar (kayıt kabul ve kayıt terkin davaları) kural olarak genel mahkemelerde (Asliye Ticaret Mahkemesinde) görülür. Şikayetçi sadece kendi sırasına yönelik itirazlarını, husumet iflas idaresine yöneltilerek İİK'nın 235/son maddeleri uyarınca icra mahkemesinde ileri sürmelidir. İflas sıra cetvelinde başka bir alacaklının kabul edilen miktar kadar alacağı bulunmadığına ya da sırasına yönelik itiraz, o alacağın sıradan terkin edilmesi talebini içerdiğinden, şikayet olarak icra mahkemesinde değil, İİK'nın 235/2. maddesi uyarınca sırasına itiraz edilen alacaklıya husumet yöneltilerek dava yolu ile genel mahkemede (Asliye Ticaret Mahkemesinde) ileri sürülmelidir.

Somut olayda davacılar, davalının iflas sıra cetvelindeki sırasına yönelik bir itirazda bulunduğundan, kayıt terkin davası niteliğinde olan bu davaya icra mahkemesinin bakamayacağını gözeten mahkemece, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun kabulü doğru olmuştur.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara ve kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Somut olayda davacılar, davalının iflas sıra cetvelindeki sırasına yönelik bir itirazda bulunduğundan, kayıt terkin davası niteliğinde olan bu davaya icra mahkemesinin bakamayacağını gözeten mahkemece, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun kabulü doğru olmuştur.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara ve kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Karar tarihinde yürürlükte olan HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca, mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Bu durumda mahkemece, HMK'nın 114/1-c madde hükmü uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle, şikayetin anılan 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, karar tarihinde yürürlükte olmayan ve göreve ilişkin dava şartı öngörmeyen HUMK'nın göreve ilişkin 7 ve 27. madde hükümlerine uygun olarak gerekçede ve hüküm fıkrasında "Mahkememizin görevsizliğine" ibarelerine yer verilmesi ve mahkemenin yetkisi ile ilgili bir karar verilmemesine rağmen, "dosyanın yetkili ve görevli ...Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine" karar verilmesi doğru olmamış ise de, karar sonucu itibariyle doğru olduğundan, HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek ve hüküm fıkrasının 1. bendindeki yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aşağıda yazılı olduğu şekilde HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca düzeltilmesi suretiyle onanması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, kararın, gerekçesi değiştirilerek ve ''HÜKÜM'' fıkrasının 1 numaralı bendinde yer alan "Mahkememizin görevsizliğine" ibaresi çıkartılarak, yerine "Göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine" ibaresinin yazılması, 2 numaralı bentte yer alan "yetkili ve" ibaresinin çıkarılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 14.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15042, Karar No: 2022/26128, Tarih: 27.12.2022

**4. Ceza Dairesi         2022/15042 E.  ,  2022/26128 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Cumhurbaşkanına hakaret suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 19/02/2021 tarihli ve 2020/2860 soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 13/04/2021 tarihli ve 2021/1068 değişik iş sayılı kararının Yüksek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02/11/2022 gün ve 2022/113545 ayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.

İstem yazısında; "Dosya kapsamına göre, müştekinin, şüpheli ile aynı laboratuvarda çalıştıklarını, şüphelinin çalışma ortamında Cumhurbaşkanına yönelik alenen hakaret içeren sözler sarf etmesi etmesi sebebiyle rahatsız olduğunu, hakaret eylemini ispat edebilmek için konuşmaları kaydettiğini belirterek şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca Cumhurbaşkanına yönelik hakaret suçu bakımından ses kaydının hukuka aykırı elde edildiği ve bu durumda delil olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığında dair ek karar verilmiş ise de; dosya kapsamındaki mevcut ses kaydından şüphelinin Cumhurbaşkanı ile ilgili olarak alenen "Güneydoğu sattılar, çaldıkları paralarla sana yeniden Türkiye yaparlar, ... en büyük hırsız, yalandan kıbrısa su veriyoruz dediler, gardaşım bunlar ne kadar güçlü gelirse kontrolsüz o kadar oluyorlar o kadar çok hırsızlık yapıyorlar tamam mı, ...'ye karşı çıkmıyor ki oyun, ... - ... Partinin oyunu bak sizi öyle kandırıyorlar tamam mı ... karşı çıkıyor ha demek ki bu iyi bişey hadi oy verelim, bunlar zaten kardeş parti, Türkiye'yi beraber bölüyorlar, sen ... denilen kadın israil ajanı biliyon mu?" şeklinde sözler sarf etmek suretiyle alenen hakaret ettiğinin anlaşılması karşısında, dosyada mevcut delillerin Cumhurbaşkanına hakaret suçundan kamu davasının açılmasını gerektirir nitelikte olduğu, her ne kadar ses kaydının hukuka aykırı elde edilmesi sebebiyle delil olarak değerlendirilmesi mümkün değilse de ihbar edenin, şüphelinin Cumhurbaşkanına alenen hakaret ettiğine dair görgüye dayalı tanıklığı karşısında, şüpheli hakkında anılan suçtan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 299/3. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığından kovuşturma izni talep edildikten sonra sonucuna göre hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 299. maddesinde "Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (Değişik: 29/6/2005 – 5377/35 md.) Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır. Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır." şeklinde düzenleme mevcuttur.

Hukuksal Değerlendirme:

5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 299. maddesinde "Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (Değişik: 29/6/2005 – 5377/35 md.) Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır. Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır." şeklinde düzenleme mevcuttur.

5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu 223/8. maddesinde "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenleme mevcuttur.

c-) Adalet Bakanlığının 18/1 sayılı Genelgesi;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 299’uncu maddesi gereğince kovuşturma yapılması Adalet Bakanının iznine bağlı olan “Cumhurbaşkanına hakaret” suçu nedeniyle yapılan soruşturma işlemleri ile anılan Kanun'un “Türklüğü, Cumhuriyeti, Devletin kurum ve organlarını aşağılama” kenar başlıklı 301’inci maddesinde yer alan suçlardan dolayı kovuşturma yapılmasının Adalet Bakanının iznine bağlı olmaktan çıkarıldığına ilişkin hususları vurguladığımız 01/01/2006 tarihli ve (18) No'lu Genelgenin; TCK'nın 301 "inci maddesinde 30/4/2008 tarihli ve 5759 sayılı Kanun’un 1 ’inci maddesi ile yapılan değişiklik sonucu bu maddede yazılı suçlarda soruşturma yapılmasının Adalet Bakanının iznine bağlanması karşısında güncellenmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Bu kanuni düzenleme sebebiyle; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 299 ve 301' inci maddelerinde yer alan suçların soruşturma evresinde, işin sürüncemede kalmaması için lüzumsuz yazışma ve gecikmelere sebebiyet verilmemesi bakımından aşağıda yer alan hususların hatırlatılmasında yarar görülmüştür.

Bilindiği üzere; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 24’üncü maddesinde din ve vicdan hürriyeti, 25’inci maddesinde düşünce ve kanaat hürriyeti, 26’ncı maddesinde düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, 27’nci maddesinde ise bilim ve sanat hürriyeti düzenlenmiş bulunmaktadır.

Öte yandan; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 9'uncu maddesinde düşünce, vicdan ve din özgürlüğü, 10'uncu maddesinde ise ifade özgürlüğü yer almıştır.

Bilindiği üzere; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 24’üncü maddesinde din ve vicdan hürriyeti, 25’inci maddesinde düşünce ve kanaat hürriyeti, 26’ncı maddesinde düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, 27’nci maddesinde ise bilim ve sanat hürriyeti düzenlenmiş bulunmaktadır.

Öte yandan; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 9'uncu maddesinde düşünce, vicdan ve din özgürlüğü, 10'uncu maddesinde ise ifade özgürlüğü yer almıştır.

Nitekim, Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi kararlarına göre de, temel hak ve özgürlüklerden biri olan “düşünceyi açıklama özgürlüğü”; demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden ve toplumun ilerlemesi ve her bireyin özgüveni için gerekli temel şartlardan birini oluşturmaktadır. Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi’nin 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasının Avrupa İnsan Haklan Mahkemesince yapılan yorumunda bu “hürriyet”; sadece toplumda beğenilen, kabul gören, zararsız veya kayıtsızlık içeren bilgiler veya fikirler için değil aynı zamanda kırıcı, şok edici veya rahatsız edici olanlar için de geçerli sayılmış ve bunun demokratik bir toplumun olmazsa olmaz unsurlarından olan çok seslilik, tolerans ve hoşgörünün gereği olduğu vurgulanmıştır.

Diğer taraftan;

İzne bağlı olan bu suçlar hakkında yapılan soruşturmalarda, soruşturma veya kovuşturma yapılmasının Adalet Bakanının iznine bağlı tutulmasındaki amaç da göz önünde bulundurularak:

A) TCK'nın 299' uncu maddesi gereğince "kovuşturma" yapılması Adalet Bakanının iznine bağlı "Cumhurbaşkanına hakaret" suçlarında:

1- Soruşturmanın, kolluk makam ve memurlarına bırakılmayarak bizzat Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği bir Cumhuriyet savcısı tarafından yapılması.

2- Soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, kamu davası açılmasını gerektirecek şekilde suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, düzenlenecek evrakın, buna ilişkin gerekçeli düşünce de belirtilmek suretiyle fezlekeye bağlanarak ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla Bakanlığımız Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmesi, aksi durumda soruşturma evrakı gönderilmeden kanuni gereğinin mahallinde takdir ve ifa olunması.

3- Kovuşturma yapılması izne bağlı olan suçu işlediği iddia olunan şüphelilerden hangilerinin tutuklu olduğunun fezlekede açıkça belirtilmesi yanında, fezlekenin sağ üst köşesine de "Tutuklu-İş" ibaresinin belirgin bir şekilde yazılması.

4- Şüpheliye isnat edilen suçun: ne şekilde ve hangi sözlerin sarf edilmesi suretiyle işlendiğinin fezlekede açık bir şekilde belirtilmesi.

5- Olayın failine ait nüfus kayıtları ile akıl hastalığına duçar veya akli maluliyete müptela olanların raporlarının mutlaka soruşturma evrakına eklenmesi.

6- Kovuşturması izne bağlı suçun birden fazla olması durumunda, şüphelinin bütün suçları ile ilgili olarak izin talebinde bulunulması.

4- Şüpheliye isnat edilen suçun: ne şekilde ve hangi sözlerin sarf edilmesi suretiyle işlendiğinin fezlekede açık bir şekilde belirtilmesi.

5- Olayın failine ait nüfus kayıtları ile akıl hastalığına duçar veya akli maluliyete müptela olanların raporlarının mutlaka soruşturma evrakına eklenmesi.

6- Kovuşturması izne bağlı suçun birden fazla olması durumunda, şüphelinin bütün suçları ile ilgili olarak izin talebinde bulunulması.

7- Kovuşturma izni alınmadan kamu davasının açılması ve mahkemece bu durumun tespiti ile durma kararı verilerek dosyanın Bakanlığımız Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmesi durumunda: sanığın hangi suçundan dolayı izin istenildiğinin açıkça belirtilmesi ve bu takdirde dahi evrakın Cumhuriyet savcısı tarafından fezlekeye bağlanarak gerekçeli düşünce belirtilmek suretiyle sunulması

...Konularında gereken dikkat ve özenin gösterilmesini rica ederim." biçiminde düzenlenmiştir.

Yukarıda yer alan düzenlemeler karşısında ... Sulh Ceza Hakimliğinin 2021/1068 değişik iş sayılı kararına konu eylemin suç tarihi itibarıyla TCK'nın 299/3 maddesindeki "bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanı'nın iznine bağlıdır" şeklindeki düzenleme gereğince kovuşturma iznine tabi olduğu, Adalet Bakanlığı'ndan kovuşturma izni talep edilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırıdır

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, Kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 13/04/2021 tarihli ve 2021/1068 değişik iş sayılı kararının , 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2- Aynı Kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, 27/12/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.