muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/113, Karar No: 2023/271, Tarih: 04.05.2023

"Madde, temyiz nedenlerinin temyiz dilekçesinde veya beyanında veya ek dilekçede belirtileceğini kabul etmiş bulunmaktadır.

Ancak Cumhuriyet savcısı veya taraflar, temyiz nedenlerini dilekçe veya beyanda bildirmemişlerse, yüze karşı açıklanan hükümlerde temyiz süresinin bitmesinden veya gıyapta verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü veren mahkemeye, temyiz nedenlerini içeren ek dilekçe sunacaktır...." açıklamalarına yer verilmiştir.

CMK’nın 294. maddesine göre; temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorunda olup temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir. Aynı Kanun'un 295. maddesi uyarınca, temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse başvuru için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir. Cumhuriyet savcısı ise temyiz dilekçesinde, temyiz isteğinin sanığın yararına veya aleyhine olduğunu açıkça belirtecektir. Temyiz, sanık tarafından yapılmış ise ek dilekçe kendisi veya müdafii tarafından imza edilerek verilecektir. Müdafii yoksa sanık, tutanağa bağlanmak üzere zabıt kâtibine yapacağı bir beyanla gerekçesini açıklayabilecek, düzenlenen tutanak ise hâkime onaylatılacaktır. Sanığın yasal temsilcisi ve eşi, CMK’nın 262. madde; tutuklu sanık ise aynı Kanun’un 263. madde hükümlerinde belirtilen şartlara göre ek dilekçe verebilecektir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin Türk yargı sistemine dahil olmasıyla kanun yolu yargılamasında yeni bir anlayışı benimseyen kanun koyucu, istinaf başvurusunda Cumhuriyet savcısı dışındaki diğer kişiler bakımından sebep gösterme zorunluluğu öngörmezken, temyiz yolunda, mülga 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’ndan farklı şekilde, resen temyiz tercihinden vazgeçerek, temyiz davasını açan ve sınırlayan temyiz dilekçesinde, temyiz edenin hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini, temyiz sebeplerini göstermek zorunda olduğunu ve temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse başvuru için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren ek bir dilekçe vermesini öngörmüştür.

Gerekçeli temyiz dilekçesi (ek dilekçe, temyiz layihası), temyiz nedenlerinin gösterildiği dilekçedir. Temyiz dilekçesinde ya da daha sonradan verilen ek dilekçesinde temyiz denetiminin kapsamının belirlenmesi bakımından dayandığı hukuka aykırılıkların gösterilmesi gerekir.

Bölge adliye mahkemesi kararlarından hangilerinin temyiz edilemeyecekleri, hangilerinin ise temyiz kanun yoluna tabi oldukları aynı Kanun’un 286. maddesinde ayrı ayrı sayılmıştır.

Gerekçeli temyiz dilekçesi (ek dilekçe, temyiz layihası), temyiz nedenlerinin gösterildiği dilekçedir. Temyiz dilekçesinde ya da daha sonradan verilen ek dilekçesinde temyiz denetiminin kapsamının belirlenmesi bakımından dayandığı hukuka aykırılıkların gösterilmesi gerekir.

Bölge adliye mahkemesi kararlarından hangilerinin temyiz edilemeyecekleri, hangilerinin ise temyiz kanun yoluna tabi oldukları aynı Kanun’un 286. maddesinde ayrı ayrı sayılmıştır.

CMK'nın 294. maddesine göre, temyiz dilekçesi veya beyanında gerekçe gösterilmesi zorunludur. Temyiz nedenlerinin, temyiz dilekçesinde, beyanında veya ek dilekçede gösterilmesi mümkündür. Gerekçeli karar duruşmada açıklanmış ise temyiz sebeplerinin temyiz süresi içerisinde bildirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, karar kanun yoluna başvurma hakkına sahip kimsenin hazır bulunduğu duruşmada gerekçesiz bir şekilde açıklanmış ise duruşmada hazır bulunan tarafın yasal süre içerisinde temyiz talebinde bulunması hâlinde gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi günlük ek süre içerisinde temyiz sebeplerine dair dilekçe sunması mümkündür. Gerekçeli kararın tebliği, temyiz süresi içerisine rastlaması hâlinde ise yedi günlük ek süre, temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden itibaren başlayacaktır.

Temyiz kanun yoluna başvurma hakkı bulunan kimsenin, hükmün açıklandığı duruşmada hazır bulunmaması hâlinde ise temyiz başvurusuna ve temyiz sebeplerine ilişkin dilekçe veya dilekçelerin, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren on beş günlük yasal süre içerisinde sunulması gerekmektedir (Fatih Birtek, Ceza Muhakemesinde Temyiz Sebeplerinin Gösterilmesine İlişkin Zorunluluk, İstanbul Hukuk Mecmuası, Cilt:80, Sayı:4, s. 1349-1350.).

Öte yandan CMK'nın 291. maddesi uyarınca temyiz davası açılması için yedi günlük bir süre öngörülmüş iken 05.08.2017 tarihli ve 30145 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7035 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle CMK'nın 291. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "yedi" ibaresi "on beş" şeklinde değiştirilerek temyiz süresi on beş güne çıkarılmıştır. Aynı Kanun'un geçici 1. maddesinin birinci fıkrası ile de; "Bu Kanunla, 5271 sayılı Kanun'un 291. maddesi ile 6100 sayılı Kanun'un 361. maddesinde temyiz sürelerine ilişkin olarak yapılan değişiklikler, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte ve sonrasında verilen kararlar hakkında uygulanır." hükmü öngörülmüştür.

Ayrıntılarına Ceza Genel Kurulunun 04.06.1984 tarihli ve 2-196 sayılı kararında yer verildiği üzere, temyiz süresinin işlemeye başlaması için kanun yolu bildiriminin Kanunen öngörüldüğü şekilde ve ilgiliyi yanıltmayacak biçimde yapılması gerekmektedir. Anayasa'nın 40/2. maddesi ile CMK'nın 34/2, 231/2 ve 232/6. maddeleri uyarınca gerek yüze karşı gerekse yoklukta verilen hüküm ve kararlarda, başvurulacak kanun yolu süresi, başvuru yapılacak merci ile başvuru şeklinin hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde açıkça belirtilmesi zorunludur. Yanılgılı bildirim nedeniyle temyiz hakkının etkin kullanılmasının engellendiği hâllerde temyiz isteminde bulunan bu yanılgısından faydalanması gerektiği kabul edilmelidir. Bu bağlamda örneğin, yasal temyiz süresi yedi gün olduğu hâlde Yerel Mahkemece, kanun yolu süresinin on beş gün şeklinde hatalı olarak gösterildiği durumlarda temyiz edenin yedinci günden sonra verdiği dilekçesinin kabul edilerek temyiz incelemesi yapılması gerektiği gözden uzak tutulmamalıdır.

2. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Yerel Mahkemece yapılan yargılama sonucunda sanığın nitelikli hırsızlık suçundan mahkûmiyetine karar verildiği, söz konusu hükmün, sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda istinaf başvurusunun esastan reddedildiği, kararın 19.07.2017 tarihinde kendisine tebliği üzerine de sanık tarafından 24.07.2017 tarihinde herhangi bir neden gösterilmeden temyiz başvurusunda bulunulduğu anlaşılan dosyada;

CMK'nın 295. maddesinin birinci fıkrasının; "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir." şeklinde düzenlenmesi, madde gerekçesinde ise; "Ancak Cumhuriyet savcısı veya taraflar, temyiz nedenlerini dilekçe veya beyanda bildirmemişlerse, yüze karşı açıklanan hükümlerde temyiz süresinin bitmesinden veya gıyapta verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü veren mahkemeye, temyiz nedenlerini içeren ek dilekçe sunacaktır." biçimindeki açıklamalara yer verilmesi karşısında, temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin sunulması için tanınan yedi günlük ek sürenin ancak yüze karşı açıklanan hükümlerde söz konusu olduğu, yüzüne karşı açıklanan hükme yönelik yasal süresi içerisinde temyiz başvurusunda bulunan tarafın, bu süre içerisinde verdiği dilekçesinde temyiz nedenlerini bildirmemiş olması durumunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren; gerekçeli kararın tebliği temyiz süresi içerisine rastlaması hâlinde ise temyiz süresinin bitmesinden itibaren yedi günlük süre içerisinde temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe sunabileceği, temyiz yoluna başvurma hakkı bulunan kimsenin hükmün açıklandığı duruşmada hazır bulunmaması ihtimalinde de temyiz başvurusuna ve sebeplerine ilişkin dilekçe veya dilekçelerin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi günlük yasal süre içerisinde sunulması gerektiği, somut olayda da Bölge Adliye Mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen 07.07.2017 tarihli kararın sanığa tebliğinin söz konusu olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, sanığa ek dilekçe sunması için ayrıca yedi günlük ek süre verilmesine ve buna ilişkin ihtaratta bulunulmasına gerek olmadığı, bu bakımdan kararda kanun yolu, süresi, mercii ve şekillerinin bildirilmesi zorunluluğunun temyiz dilekçesi açısından geçerliliğinin de bulunmadığı kabul edilmelidir.

İlk uyuşmazlık konusu yönünden çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

İlk uyuşmazlık konusu yönünden çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

"Sanığın yokluğunda verilen hükümde temyiz süresinin tebliğ tarihinden itibaren başlaması kaydıyla gerçekte 15 gün olmasına karşın 7 gün olarak bildirilmesi suretiyle yanıltıcı bir ifadenin kullanıldığı gibi ayrıca gerekçeli kararın tebliğinden sonra temyiz incelemesinin yapılabilmesi için CMK'nın 295/1. maddesinde öngörülen temyiz süresi içerisinde veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık yasal süre içerisinde temyiz sebeplerinin bildirilmesine ilişkin gerekçeli temyiz dilekçesinin verilmesi gerektiğine dair herhangi bir bildirimde bulunulmamış ve inceleme tarihine kadar temyiz sebeplerini içeren ayrıntılı herhangi bir dilekçe verilmemiştir. En az temyiz süresi kadar önemli olan ve hak düşürücü süre olduğu konusunda hiç bir tereddüt bulunmayan 1 haftalık sürenin gerekçeli kararda ya da tebligat evrakında belirtilmesinin zorunlu olup olmadığı ve buna bağlı olarak doğru bildirimleri içeren şerhin bulunduğu gerekçeli kararın yeniden tebliğinin gerekip gerekmediği hususunda Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulu'nun sayın çoğunluğu ile aramızda uyuşmazlık doğmuştur.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle çağdaş hukuk sistemlerinin olmazsa olmazı olan ceza muhakemesi hukukunun amacı ve önemi açıklanarak; CMK'nın 295/1. maddesinin; aynı kanunun 34/2 ve 35/son, 231/3, 232/6, 291, 294/1, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 36, 40/2 maddeleri ile birlikte irdelenerek adil yargılanma hakkı, etkili kanun yoluna başvuru hakkı ve cezai konularda temyiz hakkı ile irtibatlandırılması suretiyle 1 haftalık süre içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesinin verilmesi gerektiğinin kararda ya da tebligat evrakında açıklanmasının zorunlu olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Çağdaş bütün anayasalarda olduğu gibi bizim anayasamızın da olmazsa olmazı olan hukuk devleti idealine ulaşabilmek amacıyla denetim sistemine son derece önem veren ceza muhakemesi kanunumuzun, mahkemeler tarafından verilen kararların denetim dışı bırakılmasına kayıtsız kalması asla beklenemez. Zira ceza usulü, ya da günümüzün deyimi ile ceza muhakemesi hukuku, kişi için öylesine önemlidir ki dünyada ceza usulü kadar hiçbir şey insanları ilgilendirmez. Hatta ceza usulü kusurlu bulunan bir toplumda huzurdan söz edilemez. Ceza kanunlarına karşı gelmemek insanların elinde olan bir şey olmasına karşın, kimsenin haksız yere takibata uğramayacağından söz etmek olası değildir. Bu hukuk dalının özgürlükler için ne denli önem arz ettiğini Ferri’nin şu sözleri en güzel şekilde açıklamaktadır; 'ceza kanunu suçluların, usul kanunu, suçluluğu sabit oluncaya kadar masumların teminatıdır'.

Ceza muhakemesinin amacı yukarıda açıklandığı üzere maddi gerçeğin araştırılıp bulunmasıdır. Ancak bu yapılırken insanlık onuru, hukukun ve ceza muhakemesi hukukunun temel ilkeleri daima göz önünde bulundurulacaktır. Maddi gerçek, her ne pahasına olursa olsun, insan hakları ihlallerine yol açmadan araştırılıp bulunmalı, adalet gerçekleştirilmeli ve hukuki barış sağlanmalıdır.

Bu açıklamalardan sonra denilebilir ki devletin cezalandırma hakkı ile sanığın özgürlüğü arasındaki çatışmayı çözüme ulaştırıp, hükme bağlamak, ceza yargılamasına bırakılmıştır.

Hem kişilerin hem de toplumun çıkarlarını korumak, gerçeğe uygunluk demek olan, maddi hakikati araştırmakla mümkün olacaktır. Bu bağlamda şüphesiz, en iyi ceza muhakemesi, maddi gerçeği yüzde yüz yansıtandır. Bu amaçla da ceza muhakemesi kanunları kabul edilmiştir. Bu sebeple Ceza Muhakemesi Hukuku, kişilerin hak ve özgürlüklerini sağlamak üzere kimi şekil ve formaliteler kabul etmiştir. Bu kurallar, genelde yürütme ve yargının bu konudaki yetkilerini sınırlandırdığı için insan hak ve özgürlüklerinin bekçisi olmuştur.

Ceza muhakemesi hukukunun amacı bu şekilde açıklandıktan sonra; şimdi konumuzu ilgilendiren hukuki düzenlemelerin Yargıtay içtihatlarında nasıl karşılık bulduğunun belirlenmesi gerekmektedir.

(Y.C-G.K-2007/31 K) sayılı ilamında; Bu düzenlemeye paralel olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Yasası’nın 34/2. maddesinde: 'Kararlarda, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekilleri belirtilir.'

231/3 maddesinde: 'Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği kanun yolları, mercii ve süresi bildirilir.'

232/6. maddesinde: 'Hüküm fıkrasında, 223 üncü maddeye göre verilen kararın ne olduğunun, uygulanan kanun maddelerinin, verilen ceza miktarının, kanun yollarına başvurma ve tazminat isteme olanağının bulunup bulunmadığının, başvuru olanağı varsa süresi ve merciinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesi gerekir.' şeklinde emredici düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda,

Gerek yüze karşı gerekse gıyapta verilen hüküm ve kararlarda, başvurulacak yasa yolunun, süresinin, başvuru yapılacak merci ile başvuru şeklinin belirtilmesi zorunluluk arz etmektedir.

Gerek yüze karşı gerekse gıyapta verilen hüküm ve kararlarda, başvurulacak yasa yolunun, süresinin, başvuru yapılacak merci ile başvuru şeklinin belirtilmesi zorunluluk arz etmektedir.

Ceza Muhakemesi Yasası’nın 40. maddesinin 1. fıkrasında, kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişinin, eski hale getirme isteminde bulunabileceği, 2. fıkrasında ise, yasa yoluna başvuru hakkının kendisine bildirilmemesi hâlinde, kişinin kusursuz sayılacağı hususlarının düzenlenmesi karşısında, somut olayda, başvurulacak yasa yolu, başvuru süresi, mercii ve şeklinin gösterilmemiş olmasının yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere açıkça aykırılık oluşturduğu ve eski hale getirme isteminde bulunma koşullarının varlığını koruduğu, bu itibarla olayda sanık müdafii tarafından eski hale getirme yöntemiyle açılmış bir temyiz davasının mevcut bulunduğu, dolayısıyla 26.07.2006 tarihinde yapılan başvurunun süresinde ve geçerli olduğu kabul edilerek 16.03.2006 gün ve 352-145 sayılı hükmün incelenmesi ve vaki yasa yolu başvurusuyla ilgili olarak karar verilmesi gerektiği, görüş ve kanaati benimsenmiştir.

(Y.C.G.K-2010/26 K) sayılı ilamında; 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 40/2, 5271 sayılı CMK’nun 34/2, 231/2 ve 232/6. maddeleri ile Ceza Genel Kurulunun 30.01.2007 gün, 2007/9-18; 07.07.2009 gün, 2009/5-81-196 ve diğer pek çok kararında belirtildiği üzere; gerek yüze karşı, gerekse yoklukta verilen hüküm ve kararlarda, başvurulacak yasa yolunun, süresinin, başvuru yapılacak merci ile başvuru şeklinin hiçbir tereddüde yer vermeyecek biçimde açıkça belirtilmesi zorunludur.

Yerel Mahkeme kararındaki yasa yolu bildiriminde, hükmün kesin olduğu belirtilmek suretiyle sanık ve katılan yasa yoluna başvuru konusunda yanıltılmışlardır. Yukarıda anılan hükümler, yerel mahkemenin bu eksikliği gidermek için yasa yoluna başvuru olanağının bulunup bulunmadığı, türü merci, süresi ve şekline ilişkin eksikliği gidermeye yeterli açıklamalı tebligat ile hükümlüyü ve katılanı bilgilendirmesini zorunlu kılmaktadır. Böyle bir bilgilendirme yapılmadan, yapılan bildirimin ve tebliğin geçerliliğinden ve buna bağlı olarak verilen kararın kesinleştiğinden söz edilemez.

Gerek Yargıtay Ceza Genel Kurulu gerekse özel daireler uzun yıllara varan uygulamalarında CMK'nın 34/2. maddesindeki başvurulacak kanun yolu, süresi ve şekillerinin kararlarda gösterilmesini yukarıdaki örnek olarak gösterilen içtihatlarda vurgulandığı üzere zorunlu görerek temyiz hakkının kullanılmasının önündeki engellerin ceza muhakemesi kanununun amacına uygun bir şekilde aşmalarına karşın, zaman içerisinde aşağıdaki içtihatta (C.G.K 2015/357 K) açıklandığı üzere, yanlış bile olsa, yasa yolu, süresinin bildirilmesi yeterli görülerek önceki uygulamalardan kısmen de olsa vazgeçmişlerdir.

Y.C.G.K- 2015/357 K sayılı ilamında;

Y.C.G.K- 2015/357 K sayılı ilamında;

Her ne kadar kararda, başvuru şeklinin belirtilmemiş olması nedeniyle kanun yolu bildiriminin eksik olduğu, bu durumun eski hale getirme nedeni olarak kabulü ile temyiz başvurusunun süresinde yapıldığı ileri sürülebilirse de sadece başvuru şeklinin gösterilmemiş olması 'kanun yolu süresinin' işlemeye başlamasını engellemeyecek, bu durumda, başvuru şekli gösterilmemiş veya yanlış gösterilmiş olsa dahi temyiz süreleri işleyecek ve süreden sonra yapılan temyiz başvurusu kabul edilmeyecektir.

CMK'nın 291/1. maddesinde, temyiz süresi; tefhim veya tebliğden itibaren 15 gün olarak belirlenirken, aynı Kanun'un 34/2, 231/3, 232/6. maddelerinde, kararlarda kanun yolu, süresi, mercii ve şekillerinin belirtilmesi zorunlu kılınarak olağan bir yasa yolu olan temyiz hakkının etkili bir şekilde kullanılabilmesinin önündeki engeller aşılmak istenmiş, 1412 sayılı CMUK'nın 33/3. maddesinde tebligatın serbest olmayan birisine yapılması hâlinde isteğe bağlı kılınan kararın okunup anlatılması hususu 5271 sayılı CMK'nın 35/3. maddesinde ilgilinin okuma yazma bilip bilmemesi aranmaksızın zorunlu kılınarak, temyiz hakkının kullanılmasına verilen önem bir kez daha net bir şekilde vurgulanmak istenmiştir.

1412 sayılı Ceza Muhakemesi Usulü Kanunu'nun temyize ilişkin maddelerinin yürürlükte olduğu dönemde, temyiz dilekçesinde temyiz nedenleri aranmazken, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 294/1. maddesindeki temyize ilişkin hükmün yürürlüğe girmesinden sonra; temyiz dilekçesinde; temyiz sebeplerinin bildirilmesi zorunlu kılınmış, (Madde 294/1; Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.) Aynı Kanun'un 295/1. maddesinde ise; temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

5271 sayılı CMK'nın 40. maddesinin 1. fıkrasında; Kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişinin, eski hale getirme isteminde bulunabileceği, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; Kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmeyen kişinin kusursuz sayılacağı belirtilmiştir.

Anayasa'nın 36. maddesi;

'Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.'

Anayasa'nın 40. maddesinin 1. fıkrasında;

Anayasa'nın 36. maddesi;

'Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.'

Anayasa'nın 40. maddesinin 1. fıkrasında;

'Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir' hükmü yeterli görülmeyerek 03.10.2001 tarihli değişiklikte anılan maddeye 1 fıkra daha eklenerek (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/16 md.) 'Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.' hükmüne yer verilerek, anayasal bir hak olarak tanınan mahkemeye erişim hakkının rahatlıkla kullanılabilmesi için kanunda öngörülen sürenin bildirilmesi anayasal güvenceye kavuşturulmak istenmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 20/03/2014 gün, 2013/500 başvuru numaralı kararında Mahkemeye erişme hakkı aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır.

'Mahkemeye erişme hakkı, sadece ilk derece mahkemesine dava açma hakkını değil, eğer iç hukukta itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollarına başvurma imkânı tanınmış ise üst mahkemelere başvurma hakkını da içerir. Mahkemeye erişme hakkı, cezai olaylarda da uygulanabilir bir haktır. Bu bağlamda mahkemeye erişme hakkı, hakkında suç isnadı bulunan bir kimsenin bu isnat hakkında bir mahkeme tarafından bu isnadın yerinde olduğu ya da olmadığı yönünde bir karar verilmesini isteme hakkıdır.'

'Mahkemeye erişme hakkı, sadece ilk derece mahkemesine dava açma hakkını değil, eğer iç hukukta itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollarına başvurma imkânı tanınmış ise üst mahkemelere başvurma hakkını da içerir. Mahkemeye erişme hakkı, cezai olaylarda da uygulanabilir bir haktır. Bu bağlamda mahkemeye erişme hakkı, hakkında suç isnadı bulunan bir kimsenin bu isnat hakkında bir mahkeme tarafından bu isnadın yerinde olduğu ya da olmadığı yönünde bir karar verilmesini isteme hakkıdır.'

Yukarıda ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere, mahkemeye erişim hakkı içerisinde değerlendirilebileceği hususunda tereddüt bulunmayan temyiz hakkının hiç bir tereddüde yer vermeyecek şekilde rahatlıkla kullanılabilmesini, CMK'nın 34/2 ve 35/son, 231/3, 232/6, 291, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 36, 40/2 maddelerindeki düzenlemeler ile güvence altına alan kanun koyucunun temyiz talebinin reddi sonucunu doğurduğu için temyiz hakkı kadar önemli olduğu konusunda kuşku bulunmayan gerekçeli temyiz dilekçesinin verilmesi için tanınan bir haftalık hak düşürücü sürenin sanığa bildirilmemesine seyirci kalması beklenemez. 5271 sayılı CMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra 2013 yılına kadar kanuni düzenlemeleri temyiz hakkının kullanılması yönünde oldukça genişletici yoruma tabi tutan Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulu ile özel dairelerin 2013 yılından sonra (Örnek Y.C.G.K-2015/357 K) yargı yolu, süresi ve mercisinin bildirilmesini yeterli görerek daha önceki yerleşik uygulamalarından kısmen de olsa vazgeçmelerine karşın, yine de en küçük yanıltıcı ifadeyi eski hale getirme talebinin kabulü ile sonuçlandırmak suretiyle olası hak kayıplarının önüne geçmek istemişlerdir. Gerekçeli temyiz dilekçesinin verilmesi için 1 haftalık hak düşürücü sürenin gerekçeli kararda ya da tebligat evrakında taraflara bildirilmemesi halinde ya hiç verilmeyen yada süresinden sonra verilen temyiz sebebini içeren dilekçelerin dikkate alınmayarak temyiz talebinin geçerli olamayacağı sonucuna varılacak olması nedeniyle hak kayıplarının yaşanma ihtimalinin mevcut olacağı ve buna bağlı olarak mahkemeye erişim hakkının zedeleneceği kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkacaktır.