muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/33056, Karar No: 2017/8362, Tarih: 22.06.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/33056 E.  ,  2017/8362 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, tehdit

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre, 13.03.2014 tarihli duruşmada sanık ...'ya adli sicil kaydı okunup sanığın da adli sicil kaydını kabul etmiş olması karşısında, tekerrür hükümlerinin uygulanmasını gerektiren sabıkalılık halini önceden bildiği anlaşılan ve bu konuda kendisine yeterince savunma imkanı tanınan sanığa CMK'nun 226. maddesi uyarınca ayrıca ek savunma verilmesine gerek olmadığından bu hususta tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye katılınmayarak yapılan incelemede;başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1) Sanık ... Sakallının aşamalardaki inkara yönelik savunması karşısında sanığın hakaret ve tehdit suçlarını işlediğine dair şüpheden uzak, kesin ve somut delil bulunmadığının anlaşılması nedeniyle beraati yerine, yetersiz gerekçeyle mahkumiyetine karar verilmesi,

2) Sanık ...'ın soruşturma aşamasında alınan ifadesinde olay günü kendisine hakaret ettiği için tartışma yaşadığı gardiyana “...yeğenime bir şey olursa seninle görüşürüz...” dediğine yönelik anlatımı ve 25.07.2014 tarihli temyiz dilekçesinde kendisine hakaret ettiği için sinirle ...'e küfür ettiğini diğer görevlilere yönelik bir eylemi olmadığına yönelik beyanı karşısında sanığın eylemlerinin kime yönelik ve kaç defa olduğu tam olarak tespit edilmeden sanık hakkında hakaret ve tehdit suçlarından TCK'nın 43/1-2 maddesinin uygulanması,

3) Dosya içerisindeki 03.09.2013 tarihli tutanak altında imzası bulunan .... ve.... dinlenmeden, eksik kovuşturmayla yazılı şekilde hükümler kurulması,

4) Sanık ...'a ek savunma hakkı verilmeden, iddianamede gösterilmeyen TCK'nın 58. maddesinin uygulanması suretiyle CMK'nın 226/2. maddesine aykırı davranılması,

Kabule göre ise;

1-) Sanıklar hakkında tehdit suçundan kurulan hükümlerde, TCK’nın 61/6. maddesine aykırı olarak, aynı Kanunun 62. maddesi uyarınca yapılan indirim sırasındaki hesap hatası nedeniyle sonuç hapis cezasının 2 ay 15 gün gün yerine, 75 gün olarak belirlenmesi,

2-) TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun uygulanmasına ilişkin hükmün, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle uygulanma olanağının ortadan kalkmış olması,

Kanuna aykırı, sanıklar ... ve ...'nın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 22/06/2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8471, Karar No: 2013/8085, Tarih: 16.12.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/8471 E.  ,  2013/8085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekili ile ... SGK Merkezi dışındaki şikayet olunanlar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2010/4015 Esas sayılı dosyasından ... Matbaa San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 4 adet menkul malın satışının yapıldığını, satış bedelinin muhtelif tüm alacaklıların alacak miktarını karşılamadığı için 27.07.2011 tarihinde sıra cetveli düzenlendiğini, ilk haczin müvekkili bulunduğu ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 04.03.2010 tarihli haczi olduğunu, bu hacze 6183 sayılı Kanuna göre üçüncü kişilerin iştirakinin mümkün olmamasına rağmen düzenlenen sıra cetvelinde satış bedelinin ... İcra Müdürlüğü dosyaları arasında garameye tabi tutulduğunu, müvekkili ... Vergi Dairesi'nin kamu alacağına hiçbir pay ayrılmadığını, bu durumun 6183 sayılı Kanuna aykırılık teşkil ettiğini, sıra cetvelinin İcra Müdürlüğü tarafından ....anbul Muhakemat Müdürlüğü'ne tebliğ edilmesi gerekirken 23.08.2011 tarihinde vergi dairesi tarafından bildirildiğini, sıra cetvellerinin vergi dairesi müdürlüğüne yapılacağı yönünde ise hususi bir kanun hükmü bulunmadığını ileri sürerek, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2010/4015 Esas sayılı dosyasından düzenlenen 27.07.2011 tarihli sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.

Şikayet olunan ... SGK Merkezi, şikayete cevap vermemiştir.

Şikayet olunan ... ve diğerleri vekili, müvekkilerinin alacaklarının işçi alacağı olduğunu, sıra cetvelinin hukuka uygun bulunduğunu savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; ... Harmanlama makinesi 1994 2TM 892/ 20'nin ... Vergi Dairesi tarafından 04.03.2010 tarihinde haczedilirken, sıra cetvelinde pay ayrılan ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2010/ 33892 ve 33899 Esas sayılı dosyalarında anılan menkulün 30.12.2010 tarihinde haczedildiği, buna rağmen İcra Müdürlüğü'nce önce haciz uygulayan ... Vergi İdaresinin, bu menkul üzerindeki 04.03.2010 tarihli haczi hiç yapılmamış gibi sıra cetveli düzenlendiği, halbuki; kamu idaresi olarak, 6183 sayılı Kanun'un 21. maddesi gereğince ilk uygulanan bu hacze iştirak dahi olmayacağı gözetilerek, satış bedeli 12.000,00 TL'nin amme alacağı için önce haciz uygulayan şikayetçi ... Vergi Dairesine ödenmesi gerektiği, bu nedenle, düzenlenen sıra cetvelinin bu bölümü düzeltilmek suretiyle 12.000,00 TL'nin şikayetçiye ödenmesi gerektiği, ... kapak takımı makinesi 1987/ Varıo 20'nin şikayetçi tarafından 04.03.2010 tarihinde haczedilmişken, satış bedeli isabet eden .. 8. İcra Müdürlüğü'nün 2010/ 33903- 33901-33895-33893 Esas sayılı dosyalarında alacaklı şikayet olunanlar tarafından söz konusu menkulün 30.12.2010 tarihinde haczedildiği, şikayetçinin 04.03.2010

tarihli haczi hiç yapılmamış gibi, sıra cetveli düzenlendiği, kamu idaresi olarak, 6183 sayılı Kanun'un 21.maddesi gereğince ilk uygulanan bu hacze iştirak dahi olmayacağı gözetilerek, satış bedeli 27.000,00 TL'nin amme alacağı için önce haciz uygulayan şikayetçi ... Vergi Dairesi'ne ödenmesi gerektiği, ... üç ağızlı kesim makinesinin satış bedeli 15.000,00 TL'nin .... Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'ne ödenmesine karar verildiği, söz konusu menkul üzerinde şikayetçinin haczi olmadığı, bu nedenle şikayetçinin buna yönelik şikayetinin yerinde olmadığı, Smyth forma iplik dikiş makinesinin satış bedeli 12.000,00 TL'nin ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2010/ 33891-33896-338902-33898 Esas sayılı dosyaları arasında garame yolu ile paylaştırılmasına karar verildiği, söz konusu menkul üzerinde şikayetçinin haczi olmadığı, bu nedenle, şikayetçinin bu yöndeki şikayetinin yerinde olmadığı gerekçesiyle şikayetin kısmen kabulüne, 6183 sayılı yasanın 69. maddesi uyarınca Brehmer harman mak.1994 2tm 892/20; Wohlenberg kapak takma makinası 1987/varıo 20 menkulün satış bedelinin öncelikli olarak davacı ... Vergi Dairesine ödenmesine dair sıra cetvelinin düzeltilmesine, diğer menkullerin satış bedellerinin paylaştırılmasına ilişkin sıra cetvelinin ilgili bölümlerine yönelik şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili ile ... SGK Merkezi hariç diğer şikayet olunanlar vekili temyiz etmiştir.

1-Talep, İİK'nın 142/3. maddesine dayalı olarak sıra cetvelindeki sırayı şikayet niteliğinde olup, aynı maddenin 1. fıkrası uyarınca sıra cetvelinin tebliğinden itibaren (7) gün içinde şikayette bulunulmalıdır. Şikayet süresi, hak düşürücü nitelikte olup, mahkemece re'sen gözetilmelidir. Şikayetçi ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 04.05.2011 tarihli İİK'nın 100. maddesine yarar malumat bilgisini içerir yazısında sıra cetvelinin de kendisine tebliğini talep etmiş bulunduğu da gözönüne alındığında, esasen Yargıtay 19. HD'nin 02.03.2006 tarih ve 132 E, 2044 K; Dairemizin 11.11.2013 tarih ve 5888 E, 6973 K sayılı ilamında da açıklandığı üzere; alacağı takip ve tahsil yetkisi bulunan Vergi Dairesi'ne sıra cetvelinin tebliğinde usulsüzlük bulunmamaktadır.

Dairemizin 20.02.2013 tarihli geri çevirme kararı üzerine gönderilen belgelerden sıra cetvelinin ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne 17.08.2011 tarihinde tebliğ edildiği, şikayetin 26.08.2011 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, mahkemece, şikayetin İİK'nın 142/1. maddesindeki 7 günlük yasal süre içinde yapılmadığı gözetilerek süre yönünden şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.

2-Bozma nedenine göre, şikayetçi vekili ile ... SGK Merkezi hariç diğer şikayet olunanlar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

Bu durumda, mahkemece, şikayetin İİK'nın 142/1. maddesindeki 7 günlük yasal süre içinde yapılmadığı gözetilerek süre yönünden şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.

2-Bozma nedenine göre, şikayetçi vekili ile ... SGK Merkezi hariç diğer şikayet olunanlar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle, hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle, şikayetçi vekili ile Bağcılar SGK Merkezi hariç diğer şikayet olunanlar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, temyiz eden şikayet olunanlardan alınan peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10377, Karar No: 2023/11820, Tarih: 27.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/10377 E.  ,  2023/11820 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2162 E., 2023/1219 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 5. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/230 E., 2022/188 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum ve davalı işveren vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı ... ...şubesinde 1993 yılında çalışmaya başladığı, ancak sigorta bildirimlerinin yapılmadığı, 2000 yılından itibaren bildirimlerinin yapıldığı, ilgili Kurumda 2015 yılına kadar çalıştığı iddiasıyla sigortalı sürelerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı duruşmalarda talebini açıklayarak 15.02.1993 - 15.04.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ettiğini beyan etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı olmadıkları, davanın husumet nedeniyle reddi ile davanın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle çalışmanın gerçek ve fiili olduğunun yazılı delille ispat edilmesi gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hiçbir zaman davacının bankanın kadrolu personeli olmadığı, hak düşürücü sürenin geçtiği, ilk işe başlama tarihinin 02.01.2009 olduğu ve öncesinde çalışma iddiasının hayal ürünü olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hiçbir zaman davacının bankanın kadrolu personeli olmadığı, hak düşürücü sürenin geçtiği, ilk işe başlama tarihinin 02.01.2009 olduğu ve öncesinde çalışma iddiasının hayal ürünü olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacı adına 2000 - 2001 yılları arası kısmi, 2002 yılından sonraki çalışmaları ise hemen hemen tamamının Kuruma bildirildiği, davacının çalıştığının iddia ettiği davalı bankanın ilgili şubesinde uyuşmazlık konusu dönemde çalışan ve tanık olarak dinlenen şahıslar beyanlarında, banka şubesinin temizlik, çay ve benzeri işleri yapmak için bir çalışana ihtiyacı olduğunu, bu doğrultuda davacının şube müdürü ve yardımcısı tarafından 1993 yılı itibariyle işe alındığını, banka içerisindeki temizlik, çay gibi tüm işlemleri yaptığını, maaşının bankada çalışan personeller tarafından kendi aralarında toplanıp ödendiğini ve çalışmanın kesintisiz olduğunu belirttikleri gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının 15.02.1993 - 15.04.2015 tarihleri arası davalı işveren nezdinde kesintisiz çalıştığının tespitine, bildirilen sürelerin hükmün infazı sırasında Kurumca dışlanmasına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; 5 yılılk hak düşürücü süre geçtiğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiği, fiili çalışma olgusunun araştırılması gerektiği, 07.10.2015 tarihinde açılan davada Kuruma husumet tevcih edilmesine rağmen lehe vekalet ücreti verilmemesinin hatalı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 5 hak düşürücü sürenin geçtiği, davacının banka personeli olmadığı, taşeron firmalarda çalıştığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 5 hak düşürücü sürenin geçtiği, davacının banka personeli olmadığı, taşeron firmalarda çalıştığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Şekerbank - ...Şubesi adına tescilli bir iş yeri dosyası bulunmadığı, 13.06.2000 tarihinden itibaren çeşitli temizlik firmalarından sigortalı hizmetlerinin bildirildiği, 12.06.2000 tarihinde Kuruma intikal eden davalıya ait ve 13.06.2000 tarihinde işe gireceğine ilişkin bildirgenin ... Temizlik Oto.....Ltd Şti tarafından verildiği, işyeri adresinin ...İşhanı B Blok 3. kat No:308 .../ ... olduğu, daha sonra ... sicil nolu ... İnş Tem Firması tarafından 01.11.2001 tarihinde işe gireceği bildirimini içeren bildirgenin 31.10.2001 tarihinde Kuruma intikal ettiği, işyeri adresinin Şekerbank / ...Şubesi olarak bildirildiği, 25.05.2005 tarihine kadar ... ve 1097004 sicil nolu işyerlerinden bildirildikten sonra, 25.05.2005 tarihinde işe gireceği bildirimini içeren bildirgenin Kardağ Tem Ltd Şti tarafından verildiği ve işyeri adresi olarak Şekerbank ...Rüzgarlı Şubesi yazılı olduğu, davacının 2006 yılından sonraki çalışmalarının tam olarak bildirildiği, davalı işveren tarafından 02.11.2018 tarihli mahkemeye verdiği yazı cevabında, hizmet alımına ilişkin firma bilgilerine ulaşılamadığının bildirildiği, kayıtlı tanık anlatımlarına göre davacının uyuşmazlık konusu dönemde kesintisiz çalıştığının belirtildiği ve kesintisiz çalıma iddiasının kanıtlandığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 15.02.1993 - 15.04.2015 tarihleri arasındaki çalışmasının eksik bildirildiği iddiasına dayalı eksik sürelerin tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk

1- Anayasa'nın 60 ıncı maddesi şöyledir:

"Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. / Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar."

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 15.02.1993 - 15.04.2015 tarihleri arasındaki çalışmasının eksik bildirildiği iddiasına dayalı eksik sürelerin tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk

1- Anayasa'nın 60 ıncı maddesi şöyledir:

"Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. / Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar."

2. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 31.05.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, anılan Kanunun yürürlük tarihine kadar 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanun'un Geçici 20 nci maddesine göre oluşturulan sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet sürelerinin tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirileceği ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi kuralı karşısında, davanın yasal dayanağı davaya konu sürenin bir kısmı itibariyle 506 sayılı Kanun'un mülga 2, 6 ve 79 uncu maddeleridir.

3. 506 sayılı Kanun'un mülga 2 inci maddesinin 1 inci fıkrası şöyledir:

"Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar."

4. 506 sayılı Kanun'un mülga 6 inci maddesi şöyledir:

"Çalıştırılanlar, işe alınmalariyle kendiliğinden 'Sigortalı' olurlar. / Sigortalılar ile bunların işverenleri hakkında sigorta hak ve yükümleri sigortalının işe alındığı tarihten başlar. / Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. / Sözleşmelere, sosyal sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulamaz.."

5. 506 sayılı Kanun'un mülga 79 uncu maddesinin ilgili fıkrası şöyledir:

"...Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 (10 yıl 01/06/1994 tarih ve 3995 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile 5 yıl olarak değiştirilmiştir) yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır..."

6. 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:

"(1) Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;

a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar... sigortalı sayılırlar."

7. 5510 sayılı Kanun'un 7 inci maddesinin 1 inci fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

"Sigorta hak ve yükümlülükleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;

a) (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için çalışmaya, meslekî ve teknik eğitime, meslekî ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimine, staja veya bursiyer olarak göreve başladıkları tarihten... itibaren başlar."

8. 5510 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

7. 5510 sayılı Kanun'un 7 inci maddesinin 1 inci fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

"Sigorta hak ve yükümlülükleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;

a) (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için çalışmaya, meslekî ve teknik eğitime, meslekî ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimine, staja veya bursiyer olarak göreve başladıkları tarihten... itibaren başlar."

8. 5510 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

"Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık;

a) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların, hizmet akdinin sona erdiği tarihten... itibaren sona erer.

"

9. 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin ilgili 9 uncu fıkrası şöyledir:

"Aylık prim ve hizmet belgesi (veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi) işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilâm ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları dikkate alınır."

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere ve özellikle 1995 yılından itibaren davacının davalı işveren nezdinde hizmet akdine göre çalıştığının anlaşılmasına göre davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık niteliği, anılan Kanunun 2 nci maddesine göre hizmet akdinin kurulması ve 6 ıncı maddesi gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık niteliği ise, anılan Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendine göre hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılmakla ve 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi uyarınca çalışmaya başladıkları tarihten ibaren edinilir. Söz konusu sigortalılık niteliği anılan Kanun'un 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi uyarınca hizmet akdinin sonlandığı tarihte sona erer.

3. Anayasa'nın 60 ıncı maddesinde yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.