muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3954, Karar No: 2023/1472, Tarih: 16.05.2023

8. 6100 sayılı Kanun'un 255 inci maddesi uyarınca; kendisine ispat yükü düşen tarafça yemin teklif edilecek olup, yeminin konusunu teklif edilen tarafın kendisinden kaynaklanan çekişmeli vakıalar oluşturur.

3. Değerlendirme

1. Somut uyuşmazlıkta; iddiaya konu adi ortaklık ilişkisinin varlığının taraflar arasında altsoy-üstsoy ilişkisi nedeniyle tanıkla ispatlanabileceği, her ne kadar dinlenilen tanık beyanlarına göre inşaatın ortak yapıldığı ifade edilmiş ise de, ortaklık ilişkisinin taraflar arasında sözleşme temeline dayalı teşkil edilmesi gerektiği, aralarında sözleşmesel bağ olmadan iki kişinin fiilen ortaklık varmış gibi hareket etmesi halinde de ortaklık ilişkisinin varlığından söz edilemeyeceği, her sözleşme de olduğu gibi icap ve kabulün olması, ayrıca esaslı noktalarda anlaşılması (Adi Ortaklık Doç. Dr. Oruç Hami Şener sf. 8-10) hususların aranacağı, bu kapsamda dava konusu uyuşmazlığın adi ortaklık olarak nitelendirilemeyeceği görülmektedir.

2. Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere, vekaletsiz iş görme hükümleri kapsamında değerlendirme yapılarak alacak tutarının belirlenmesine, hüküm kısmında dosyayla ilgisi bulunmayan Samandağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesine ait bilgilerin yazılmasının mahalli düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde olduğunun anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17347, Karar No: 2017/25298, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/17347 E.  ,  2017/25298 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

18. HUKUK DAİRESİ

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih ve 398 sayılı Kararı ile 23.07.2016 tarih ve 29779-2. mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunla 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 15. madde uyarınca Yargıtay Onsekizinci Hukuk Dairesinin kapatılmasına ve 12.02.2016 tarih ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararında yer alan dairemizin bakmakta olduğu:

'6) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Gerçek Kişiler başlıklı 1. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 8-46) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

7) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar ile vatandaşlığın tespitine ilişkin hüküm ve kararlar,

8) 4721 sayılı TMK'nın Kişiler Hukuku başlıklı 1. Kitabının Tüzel Kişiler başlıklı 2. Kısmında yer alan hükümlerden (TMK m. 47-117) kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,

9) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 56 ila 100. maddeleri ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre açılmış derneklerin feshi, derneğin sona erdiğinin tespiti gibi dernekler hukukundan kaynaklanan her türlü dava sonucunda verilen hüküm ve kararlar.

11) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 101 vd. maddeleri kapsamında kalan vakıfların kuruluş ve tescil işlemleri, vakıf senedinin düzenlenmesi ve değiştirilmesi, vakfın teşkilatı (örgütü), denetimi, yöneticilerin azli, vakıf yönetiminin amacının ve mallarının değiştirilmesi, vakfın sona ermesi ve tasfiyesi: ayrıca, Osmanlı döneminde kurulan ve 5737 sayılı Vakıflar Kanun'a tabi olan vakıflarda, vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunun ya da tevliyete hak kazandığının tespiti ile vakfın gelir fazlasından yararlanma (intifa) haklarıyla ilgili olarak açılan davalara ilişkin hüküm ve kararlar,

12) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Hısımlık başlıklı 2. Kısmında yer alan Soy Bağının Kurulması başlıklı 1. Bölümünün 1, 2, 3 ve 4. ayrımlarında yer alan maddelerden (TMK m.282 ila 320: Soy bağı, tanıma, babalık, evlat edinme vb) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

13) 4721 sayılı TMK'nın 2. Kitabının, Vesayet başlıklı 3. Kısmında yer alan maddelerden (TMK m. 396-494) kaynaklanan davalar nedeniyle verilen hüküm ve kararlar,

14) 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanuna göre verilen kayyım atanması ile ilgili davalar ile kayyımlık kararlarının kaldırılmasına ilişkin davalar sonucu verilen hüküm ve kararlar,'ın temyiz incelemesinin Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi'ne UYAP bilişim sistemi üzerinden devrine karar verilmiştir.

Bu nedenle, iş bu dava türlerine ait Dairemizin esasına kayıtlı dosyaların UYAP bilişim sistemi üzerinden Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına ve dosyaların fiziki olarak dairesine teslimine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6527, Karar No: 2010/14360, Tarih: 15.12.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/6527 E.  ,  2010/14360 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar 1...Hema Mak.Tic.Mümes.Paz.A.Ş. 2...Hema Dişli San.A.Ş. 3...Armasan Armatür San.A.Ş. 4...Kızılkum Tur.A.Ş. 5...Avrasya Bilgisayar Ltd.Şi. Vek.Av.... tarafından hasımsız olarak açılan ve Müdahiller: 1...Yapı Kredi Bankası A.Ş. 2...SGK Başkanlığı 3...Osmangazi Elekt.Dağ.A.Ş. 4...Maliye Hazinesi 5...Botaş Genel Müdürlüğü 6...Zetaş Ltd.Şti. 7...Başkent Elektrik A.Ş. 8...Sofra Yemek Hiz.A.Ş. 9-... 10...Çukurova İth. İhr. A.Ş. olan iflasın ertelenmesi davası hakkında ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 24.2.2010 gün ve 427...81 sayılı hükmün bir kısım müdahiller vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazı İşleri Yönetmeliğinin 53,VIII hükmü uyarınca, “Gecikmelerden ve dava dosyalarının noksan olarak veya alaka veya münasebeti olmayan temyiz dairelerine gönderilmesinden Hâkim veya Reis, vazifeli memurlar ile Kalem Şefi veya Muavini mesuldür.” Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “adil yargılanma hakkı”na ilişkin 6’ncı maddesinde öngörülen “davanın makul süre içinde görülmesi” kavramının zorunlu içeriğinden birisi de hiç şüphe yok ki dosyaların süresinde temyiz incelemesi için Yargıtay’a eksiksiz gönderilmesidir. Bu nedenle hem iç hukuk açısından hem de Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar açısından uyuşmazlığın kesin hükümle sonuçlanmasına değin tüm süreçlerin titizlikle ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi bu işle görevli olanların sorumluluğu altındadır. Bu temel ilke ve değerlendirme çerçevesinde temyiz incelemesi için gönderilen dosyada aşağıdaki eksiklikler tespit edilmiştir:

1...Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 433,III hükmü uyarınca Yargıtay’a gönderilecek dosyaların ve eklerinin dizi listesinin hazırlanması zorunludur. Bu nedenle temyiz edilen dosyaların dizi pusulası ile Yargıtay’a gönderilmesi ve anılan kanun hükmünün uygulanmasında gerekli özenin gösterilmesi, aksi davranışların devamının ilgililerin sorumluluklarını gerektirebileceği üzerinde durulmalıdır.

2- 16.12.2009 tarihli bilirkişi kök ve 28.1.2010 tarihli bilirkişi ek raporunda; 19.3.2009 tarihli davacılar vekilinin dilekçesi ekinde verildiği belirtilen 28.2.2009 tarihi itibarıyla iyileştirme projesi ile ... Danışmanlık A.Ş. tarafından hazırlanan ve YMM ... tarafından imzalandığı belirtilen bilanço dosyada bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11280, Karar No: 2008/11766, Tarih: 16.10.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/11280 E.  ,  2008/11766 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Heyetçe incelenmesine gerek görülen tapu maliki ... Kartopu mirasçılarından ... ve ...'den olma 1947 doğumlu ... Kartopu (Derin) nun nüfus aile kayıt tablosu nüfus müdürlüğünden istenerek evrak arasına konulduktan sonra Dairemize gönderilmek üzere dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 16.10.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6337, Karar No: 2012/20531, Tarih: 14.06.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/6337 E.  ,  2012/20531 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkeme- nin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dos- ya içeriğine göre o yer C.Savcısı ve sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 14.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3836, Karar No: 2024/1522, Tarih: 15.05.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/3836 E.  ,  2024/1522 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1012 E., 2023/1454 K.

HÜKÜM : Esastan Red

ŞİKAYET EDEN : Şikayetçi vekili

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 6. İcra Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/47 E., 2020/167 K.

1- İlk Derece Mahkemesince; sıra cetveline dayalı şikayet isteminde, şikayet olunan ...’nin haciz tarihinin yasal süresi içinde satış talebinde bulunulup avans yatırıldığından haczin ayakta olduğu, ikinci sırada yer verilen ... Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat Ve Ticaret A.Ş.’nin haczinin ise süresi içerisinde satış talebinde bulunulup avans yatırılmadığından düştüğü, gerekçesiyle şikayetin kabulüne, sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

2- İlk Derece Mahkemesi kararına karşı şikayetçi vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından sıra cetvelinin 1. sırasında kayıtlı davalı ...Ş.'nin haczinin düşmemiş olduğu yönündeki mahkeme gerekçesinin yerinde olduğu belirtilerek, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3- Bu karara karşı süresinde şikayetçi vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine; sıra cetvelinde 1. sırada yer verilen şikayet olunanın icra dosyasında yasal süresi içinde satış talebinde bulunulup, satış avansının da ödendiği, haczin ayakta olduğu anlaşıldığından şikayetçi vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi kararına ilişkin şikayetçi vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın ilgilisinden alınmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 15.05.2024 tarihinde kesin olarak oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27922, Karar No: 2015/8838, Tarih: 22.04.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/27922 E.  ,  2015/8838 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1)Dava konusu taşınmazın kamulaştırma evrakının özellikle davacı veya murisine kamulaştırma evrakının noter kanalıyla tebliğ edilip edilmediğinin davalı idareden sorulup, tebliğ yapılmış ise ilgili Noterlikten tebliğ mazbatalarının getirtilmesinden,

Noter yoluyla tebligat yapılmadığının anlaşılması halinde ise, gazete yoluyla ilanen tebliga yapılıp yapılmadığının davalı idareden sorularak, yapılmış ise ilan örneğinin dosyaya konulmasından,

2)Çekişmesiz bedelin ödenip ödenmediğinin ilgili banka şubesinden sorulmasından,

3)Dava konusu taşınmazın ilk tesis tarihinden itibaren edinme sebebi, tarihi ve malikleri gösterir tüm tedavül kayıtlarının Tapu Müdürlüğünden kadastro tutanağının ise kadastro şefliğinden alınmasından,

4)Taşınmazın tapu kaydında 3083 sayılı Yasanın 13. maddesi gereği kısıtlıdır" şerhi bulunduğundan akıbetinin Tapu Müdürlüğünden getirtilmesinden,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5607, Karar No: 2025/751, Tarih: 11.02.2025

**3. Hukuk Dairesi         2023/5607 E.  ,  2025/751 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1942 E., 2023/1639 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 17. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/5 E., 2021/300 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'un sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının sahibi ve mesul müdürü olduğu ... Eczanesiyle ilgili olarak muvazaalı eczane açması nedeniyle 09.08.2018 tarihinden itibaren geriye dönük 5 yıllık eczane açmasına izin verilmeyeceği yönünde bildirim yapıldığını, önceden yapılan sözleşmelerin hükümsüz kaldığını, sözleşmenin 5 yıl süreyle feshedildiğini, bu nedenle 2012 ve 2016 yılı Protokolleri kapsamında Kuruma fatura edilen 9.615.536,71 TL'nin ödendiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili için İzmir 23. İcra Müdürlüğünün 2019/8881 E. sayılı dosyasıyla yapılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini, ileri sürerek; davalının bu itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının sözleşmedeki genel işlem şartlarına dayanarak haksız olarak müvekkilin sözleşmesini feshettiğini, bu süre zarfında müvekkilinin ilaç tedarik edip hastalara ulaştırdığını, bedellerini ilacı aldığı firmalara ödediğini, haksız olarak herhangi bir gelir elde etmediğini, sözleşme hükümlerinin tamamen tek taraflı, karşılıklı müzakere edilmeden, tek tip olarak düzenlenmiş sözleşmeler olduğunu, başlatılan takibin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının davacı ile yapmış olduğu protokol hükümlerine aykırı olarak muvazaalı eczane açılmasına neden olduğu, bu nedenle sözleşmenin haklı olarak fesih edildiği ve Protokol hükümleri gereği davalının SGK'dan tahsil ettiği fatura bedellerinin tamamının iadesi gerektiğinden bahisle denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne, davalının İzmir 23. İcra Müdürlüğünün 2019/8881 E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, toplam 12.129.962,70 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ... Eczanesinin muvazaalı işletildiğinden bahisle İzmir Valiliği Sağlık Müdürlüğünün 27.06.2018 tarihli ve 513.01.99 sayılı tutanağı ile işlem tesis edildiği, bu işlemin iptali amacıyla davalı tarafından İzmir 2. İdare Mahkemesinde açılan davanın reddine dair verilen kararın İzmir Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi tarafından incelenerek istinaf talebinin reddine karar verilmek suretiyle kesinleştiği, İzmir İl Müdürlüğünün 17.08.2018 tarihli yazısı ile davalı hakkında muvazaa kararı verilmiş olması nedeni ile 2016 yılı Protokolünün (5.3.12) maddesi gereğince 5 yıl süre ile sözleşme yapılmayacağının belirtildiği yine aynı madde gereğince 2012 Protokolü ile 01.02.2012 tarihinden başlayarak Kuruma fatura ettiği toplam bedelin işlemiş faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça ödemenin yapılmaması sebebi ile icra takibi başlatıldığı, sözleşme gereğince davalının sözleşme ve protokol hükümlerine uymak zorunda olduğu, kendisi için sözleşme hükümlerinin bağlayıcı olduğunu bilmesi gerektiği, alınan bilirkişi heyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu ve tüm dosya kapsamına göre, sözleşme hükümleri gereğince uygulanan cezai şart işleminin usul ve yasaya uygun olup, yerinde olduğu gerekçesiyle, davalının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş; karara karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacı Kurum ile müvekkili arasında akdedilen TİP Protokolünün matbu olarak düzenlendiğini, müzakere şansı bulunmadığı göz önüne alındığında eczanenin muvazaalı olarak açılmış olması sonucunda tüm ilaç bedellerinin sözleşme tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsiline dayanak gösterilen (5.3.12) maddesi hükmünün yazılmamış sayılması gerektiğini, sözleşmenin genel işlem şartları yanında içerik denetiminin de yapılmamasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, 2012 yılından itibaren tüm ilaç bedellerinin geri istenmesinin dürüstlükle bağdaşmayacağını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 179. maddesindeki cezai şart hükümleri dikkate alındığında, cezai şartın istenebilmesi için sözleşmenin hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesinin tezahür etmesinin şart olduğunu, davacı İdarenin sebepsiz zenginleştiğini, cezai şartın müvekkilinin ekonomik olarak mahvına sebep olacağını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

1. 2012 yılı Eczane Protokolünün, 2016 ve 2020 yıllarında da muhafaza edilen (5.3.12.) maddesi "Eczanenin muvazaalı olarak işletildiğinin tespiti halinde sözleşme tarihinden itibaren Kurumca eczaneye yapılan tüm ödemeler geri alınır." şeklinde düzenlenmiş olup, tarafların davaya konu sözleşme hükümlerini kendi rızaları ile karşılıklı imzalayarak kabul etmelerine, bu Protokolün kendilerine hak ve hükümlülükler getirmesine, tarafların karşılıklı fesih yetkileri bulunduğundan genel işlem şartlarından bahsedilemeyecek olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. Eczacılar ve Eczaneler Kanunu, eczane açmak, devralmak veya satın almak hakkını ilke olarak eczacılara tanımıştır (6197 sayılı Kanun md. 5, 11). Anılan Kanun hükümleri toplum sağlığı ve kamu düzeni ile doğrudan ilgili hükümlerdir. Dolayısıyla kamu düzeniyle ilgili bu hükümlere uyulması gerekir. Söz konusu düzenlemedeki eczane işletmekten kasıt, eczanenin eczacı tarafından ve kural olarak kendi adına işletilmedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 12/1 maddesinde bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişinin tacir olacağı belirtilmektedir. Bu hükme göre eczaneler ticari işletme sayılırsa, eczacılar da tacir olarak nitelendirilebilir. Bu yüzden üzerinde durulması gereken konu, eczanenin bir ticari işletme sayılıp sayılmayacağıdır.

3. Türk Ticaret Kanununda ticari işletmenin ne olduğu tanımlanmıştır. Buna göre, “Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir” (TTK md. 11/1). Kanunda yer alan tanımdan hareketle bir işletmenin ticari işletme olarak kabul edilebilmesi için gelir sağlamayı hedeflemesi gerekir. İkinci olarak, devamlı olarak iktisadi faaliyette bulunma amacı olmalıdır. Üçüncü olarak işletmenin hem iç ilişkide hem de dış ilişkide, başka bir ticari işletmeye bağlı olmaksızın faaliyetini yürütüyor olması gereklidir. Son olarak, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşmalıdır. TTK'nın 15. maddesinde esnaf; “İster gezici olsun, ister bir dükkanda veya sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi” olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla TTK.da ticari işletme ve esnaf işletmesi arasındaki sınırın, Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak bir kararname ile gösterileceği belirtilmiştir (TTK md. 11/1). Bununla birlikte 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 10. maddesi hükmü gereğince, Bakanlar Kurulu kararı çıkarılıncaya kadar yürürlükte bulunan düzenlemeler uygulanmalıdır.

4. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında Kanun incelendiğinde; eczaneler, gelir sağlamayı hedefleyen, devamlı olarak ticari faaliyette bulunma amacıyla açılan, diğer ticari işletmelerden bağımsız bir şekilde faaliyette bulunulan işletmelerdir. Yine eczaneler, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşmaktadırlar. Çünkü eczanelerde eczacıların ekonomik faaliyeti sermayeden fazla bedeni çalışmasına dayanmaz. Burada sermaye daha öndedir. Yine işlerin hacmi, başka bir ifade ile kazancı bakımında esnaf faaliyetini aşan bir ölçüye sahiptir. Dolayısıyla eczaneler ticari işletmelerdir. Eczanelerin ticari işletme olduğu hem doktrinde hem de uygulamada kabul edilmektedir.

5. Eczaneler ticari işletme olduğu için, eczaneyi işleten eczacılar da, yukarıda ifade edildiği üzere, TTK md. 12/1 hükmü gereğince “tacir” olmaktadır. Tacir sıfatı, kanun koyucunun bir ticari işletmenin işletilmesi olgusuna bağladığı bir sonuçtur. Buna göre eczacılar gerçek kişi tacirdir.

6. Cezai şart kavramına da değinmek gerekirse, sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan ve somut olaya uygulanması gereken 818 sayılı mülga Borçlar Kanununun (BK) [TBK'daki terimi ile ceza koşulu] aynı Kanun’un 158 i1â 161. maddeleri arasında düzenlenmiştir.Cezai şart, mevcut borcun ifa edilmemesi veya eksik ifası hâlinde ödenmesi gereken malî değeri haiz ayrı bir edimdir. Cezai şartın unsurlarını bu tariften kolaylıkla çıkarmak mümkündür. Bu unsurlar; gerçekten bir asıl borcun bulunması, bunun yanında ayrı ve bağımsız bir edimin yer alması, bu ikisinin birbirine bağlı olması ve bu ayrı ve bağımsız edimin sağlıkta hüküm doğuran bir muamelede tespit olunmasından ibarettir.

7. Cezai şart asıl borcun fer’îsidir; ona bağlı fakat ondan ayrı bir edim niteliği taşır ve cezai şartın gerçekleşebilmesi için zararın gerçekleşmesi şart değildir.

8. B.K.'nın 158. maddesi birbirinden farklı üç nevi cezai şart düzenlemektedir. Bunlar, seçimlik cezai şart, ifaya eklenen cezai şart ve ifayı engelleyen cezai şarttır.

9. Borçlar Kanununun “Cezanın butlanı ve tenkisi” başlıklı 161. maddesinde ise;

“Akitler, cezanın miktarını tayinde serbesttirler.

Ceza, kanuna veya ahlâka (adaba) muğayir bir borcu teyit için şart edilmiş veya hilafına mukavele olmadığı hâlde borcun ifası borçlunun mesuliyetini icap etmeyen bir hal sebebiyle gayri mümkün olmuş ise, şart olunan cezanın tediyesi talep edilemez.

Hâkim, fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir.” hükmüne yer verilmiştir.