muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1264, Karar No: 2018/4895, Tarih: 06.12.2018

sözleşmenin ve davalı yüklenici adına kaydedilen hissenin iptali ile davacıların hisseleri oranında tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiş; davalı yüklenici şirket ise taraflar arasında ilk sözleşmeden sonra 28.09.2010 tarihli adi yazılı şekilde ek sözleşmenin imzalandığını, bu sözleşmeye göre en geç 3 ay içinde inşaat ruhsatı alınacağı ve ruhsattan itibaren 18 ay içinde inşaatın yapılıp teslim edileceğini, ayrıca adlarına tescil edilen %20 hisse karşılığında 31.12.2011 ödeme tarihli 720.000,00 TL bedelli senedin davalı ...’e teslim edildiğini, sözleşmenin 6. maddesi uyarınca sözleşmeye konu taşınmazı 30.09.2011 tarihine kadar 3.600.000,00 TL’nin arsa sahiplerine ödenmesi karşılığında taşınmazın devrine ilişkin opsiyon hakkı tanındığını, bu bedelin ihbar olunan davalı ... hesabına 29.09.2011 tarihinde yatırıldığı ve ihbar olunan diğer arsa sahiplerinin taşınmaz paylarını devrettiklerini, davacıların ek sözleşmeden haberdar olduklarını, ihbar olunan ...’in davacılar vekili olarak hareket ettiğini belirterek davanın reddini savunmuş; mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacıların imzasına itiraz ettikleri sözleşmeye rağmen, gerek para iadesi ve gerekse inşaat ruhsatı için vekalet vermeleri sebebiyle, aşama aşama olayların gelişiminden haberdarlar oldukları, satış bedelini yükseltebilmek için bu davayı açtıkları, kentsel dönüşüm yasası uyarınca inşaat firmasının çoğunluk hisseyi (%60'dan, çok fazla) elinde bulundurduğuna göre, kalan hissesinin satışını isteyebileceğini, inşaat ruhsat tarihinin 10.05.2011 olup, davacı taraf 25.10.2011 de davalı yükleniciye inşaat için verdiği vekaleti iptâl ettiğinden, ruhsattan itibaren 18 ayda inşaat tamamlanamamış olduğundan, davacıların sözleşme koşullarına göre, hareket etmedikleri gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde iki sözleşme içiçe olup; biri hiçbir şekle bağlı olmayan inşaat sözleşmesi diğeri ise resmi biçimde yapılması gereken mülkiyeti nakil borcu doğuran sözleşmedir. Bu nedenle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekmektedir. Buradaki şekil geçerlilik şartıdır. Emredici kural gereği resmi şekle uyulmadan yapılan sözleşmeler ise geçersizdir. Ancak şekil koşuluna uygun olmadığı için geçersiz olan arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin fiilen hayata geçirildiği tarafların edimlerini ağırlıkla yerine getirdiğinin anlaşıldığı durumlarda bu sözleşmelerin geçersizliğinin ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanımı niteliğindedir. Şekil zorunluluğunun birinci istisnası sözleşme adi yazılı şekilde olsa bile yüklenici edimini (bina meydana getir borcunu) tamamen veya reddolunmayacak oranda yerine getirmişse arsa sahibi artık bu sözleşmenin geçersizliğini ileri süremez kuralıdır. Çünkü böyle bir davranış TMK'nın 2. maddesinde tanımlanan bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni koruma kuralına aykırı düşer.

Somut uyuşmazlığımızda, 28.09.2010 tarihli ek sözleşmede bulunan imzalar üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, bu imzaların davacılara ait olmadığı anlaşıldığından bu sözleşmenin davacı arsa sahipleri bakımından bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Söz konusu sözleşme uyarınca davalı yüklenici şirket tarafından ihbar olunan arsa sahibi ... hesabına sözleşmede kararlaştırılan opsiyon bedeli yatırılmış ise de, ...’in de duruşmada beyan ettiği üzere davacıların bu bedeli istememeleri nedeniyle davacılar

hissesine düşen bedelin tekrar yüklenici şirket hissesine iade edildiği, davacıların opsiyon bedeli konusunda ...’e vekalet verdikleri hususunun kanıtlanamadığı da anlaşılmıştır. Davaya konu 30.11.2007 tarihli ilk sözleşmenin adi yazılı şekilde yapıldığı, yukarıda belirtildiği üzere tapuda pay devrini düzenleyen sözleşmelerin resmi şekilde yapılması gerektiği, bunun istisnasının geçersiz sözleşmeye rağmen tarafların edimlerini ifa etmiş olmaları durumu olduğu, dava konusu uyuşmazlıkta davalı yüklenicinin sözleşme tarihinden dava tarihine kadar inşaatı temel aşamasında yaptığı, inşaatı bitirmediği ve sözleşme uyarınca arsa sahipleri tarafından devredilen %20 oranındaki hisse payının da avans niteliğinde olduğu geçersiz sözleşmeye geçerlilik kazandıramayacağı hususları göz önünde bulundurulduğunda yapılan ilk sözleşme geçersiz olup, tarafları bağlayıcı bir yönü bulunmamaktadır.

İş bu durumda mahkemece yapılacak iş; davacı arsa sahipleri her ne kadar dava dilekçesinde 30.11.2007 tarihli sözleşmenin iptalini istemiş iseler de “çoğun içinde az da vardır” kuralı gereğince sözleşmenin geçersizliğinin tespitine karar verilmesi, davacı arsa sahipleri davalı yükleniciye devrettikleri %20 hissenin hisseleri oranında tapu iptâl ve tescilini de talep etmiş iseler de bu talepleri için harç yatırmadıkları anlaşıldığından davacılara bu talepleri bakımından hisseleri oranında harç yatırmaları yönünde süre verilip eksik harçlar yatırıldığı takdirde bu talebin de kabulünden ibaret olmalıdır.

Eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu verilen karar doğru olmamış, kararın belirtilen nedenlerle bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davacı arsa sahipleri yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 06.12.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3328, Karar No: 2009/5585, Tarih: 28.05.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/3328 E.  ,  2009/5585 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bir kez bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Yargıtay uygulamalarına göre dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen Tarım Müdürlüğü ortalama verilerinin (dekar başına verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı) değerlendirmeye esas alınması gerekir. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı, genel idari giderleri, bilinmeyen masraflar, idarecilik payı ve sermaye faizi gibi masraflar dahil edilmemelidir.

Somut olayda ise, bilirkişi raporunda, resmi veri listesine ekli ayrıntılı masraf çizelgesi içerisinde yer alan bağ (üzüm) ürününün üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan bilinmeyen masraflar, idarecilik payı ve sermaye faizi gibi masraflar düşülmeden hesaplama yapılmıştır. Böylece, üretim giderlerini yüksek almak suretiyle taşınmazın net gelirini düşük bulan bilirkişi kurulu raporunun hükme esas alınması,

2- Kıymet Taktir Komisyonu raporunda enkaz mal sahibine bırakıldığına göre, bulunan kamulaştırma değerinden ağaçların enkaz değerinin düşülmemiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 28.05.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8989, Karar No: 2010/408, Tarih: 18.01.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/8989 E.  ,  2010/408 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18.03.2008 tarih ve 2007/71 - 2008/54 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin 1971 yılından buyana güzellik ve kozmetik alanında faaliyette bulunan tanınmış bir kuruluş olduğunu, “Şekil + EzFlow Nail Systems” ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı nezdinde yapılan başvurunun önce Markalar Dairesi ve daha sonra itiraz üzerine YİDK tarafından reddedildiğini, redde mesnet alınan markanın sahibinin müvekkilinin eski temsilcisi olduğunu, kötüniyetli olarak marka tescili yaptırdığını, anılan markanın hükümsüzlüğü için açtıkları davanın derdest olduğunu bekletici mesele yapılması gerektiğini, gerçek hak sahibinin müvekkili olduğunu ileri sürerek, YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yapılan işlemde usulsüzlük bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, YİDK kararının iptali davalarında incelemenin YİDK kararının tesis edildiği tarihlerdeki koşullara göre yapılması gerektiği, bu nedenle hükümsüzlük davasının bekletici mesele yapılmasına gerek olmadığı, daha önceden tescil edilen markanın davacının başvurusu ile birebir aynı olduğu, davacı markasının tanınmış nitelikte olmasının veya davacının gerçek hak sahibi olmasının 556 sayılı KHK'nin 7/1-b maddesindeki düzenlemenin önüne geçmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 18.01.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10317, Karar No: 2011/12841, Tarih: 01.12.2011

**4. Hukuk Dairesi         2010/10317 E.  ,  2011/12841 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 11/03/2009 gününde verilen dilekçe ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 14/04/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kişilik haklarına saldırı nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece dava kısmen kabul edilmiş, kararı davalı temyiz etmiştir.

Davacı ... Gazetesi'nin ... temsilcisi olduğunu davalıya ait "www.....com" adlı sitede 21/01/2009 tarihinde yayınlanan "..., ..., ... ve ... Ama; ...'ın ..., Şimdi temsilci" başlıklı yayınla kişilik haklarına saldırıldığı, gazetenin ... Temsilciliği görevine getirilmesi nedeniyle ağır ve haksız biçimde gerçek dışı iddialarda bulunulduğu ve yorumlarla küçük düşürüldüğünden manevi tazminat istemiştir.

Davalı taraf, kendisinin de gazeteci ve basın emekçisi olduğunu, meslek dayanışması ve etik kurallara göre gazetenin daha iyi olması adına davacının ... Temsilcisi olması üzerine konuya eleştirel olarak yaklaştığını, aşağılama ve hakarette bulunmadığını ve bu nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkeme, dava konusu yazı ile davacının yeni görevine getirilinceye kadar ki aşamanın eleştirel olarak anlatıldığını, yazının genel olarak eleştiri sınırında olduğunu ve fakat davacı için kullanılan " düşük profilli" sözcüğünün kişilik haklarına saldırı niteliğinde bulunduğunu, gazeteciliği ve idareciliğine yönelik olarak düşük profilli denilmekle davacının küçük düşürüldüğünü belirterek davayı kısmen kabul etmiştir.

Yazının tüm olarak değerlendirilmesi sonucunda tarafların basın camiasına mensup oldukları, aynı zamanda gazeteci olan davalının, gazeteci olan ve büyük bir gazetenin ... Temsilciliği görevine atanan davacının göreve getirilmesi ve görevin niteliği ile davacının gazetecilik ve idarecilik niteliklerinin uyuşup uyuşmadığı konusundaki değer yargısının dile getirildiği, davacı için kullanılan sözcüklerin kişilik haklarına saldırır nitelikte ve yazının özü ile biçimine uygun olmayan sözcükler olmadığı, bu nedenle de eleştiri sınırında bulunduğu anlaşılmaktadır. Şu durumda, değer yargısının ifadesinden ibaret olan ve eleştiri sınırında bulunan yazı nedeniyle davalının sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davanın tümden reddi gerekirken kısmen kabulü usul ve yasaya aykırı görüldüğünden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 01/12/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5590, Karar No: 2019/3042, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/5590 E.  ,  2019/3042 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3450, Karar No: 2012/5201, Tarih: 18.09.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/3450 E.  ,  2012/5201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin olarak Dairemizin 26.04.2012 gün ve 2012/688 Esas 2012/3152 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi şikayet olunan tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Şikayetçi vekili, satılan taşınırlar için sıra cetveli düzenlenmiş ve şikayet olunana da pay ayrılmış ise de her iki alacaklının borçlularının farklı olduğunu, şikayet olunanın daha evvel ileri sürdüğü istihkak ve muvazaa iddialarının reddedildiğini, mahcuzların borçlusuna ait olduğunu ispatlayamayan şikayet olunanın sıra cetveline alınmasının hatalı olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan vekili, şikâyetçinin malları alacağına mahsuben değil, bedeli mukabili aldığını, ihale bedelini yatırmadığını, müvekkilinin girişimi ile paranın dosyaya getirtildiğini, aynı mallara ilişkin sıra cetvelinin daha evvel satış masraflarına münhasır olarak iptal edildiğini, şikayetçinin bu iddialarını daha evvelki yargılamada da ileri sürdüğünü fakat bunların iptal nedeni sayılmadığını, takibin ve haczin kesinleşme tarihlerinin şikayetçininkilerden daha önce olduğunu, haczin yapıldığı adresin aynı olduğunu, borçlunun farklı unvanlarla haciz baskısından kurtulmaya çalıştığını savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

İcra Mahkemesi’nce, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, aynı paraya ilişkin önceki sıra cetveline yönelik olarak, aynı nedene dayalı şikayetin kabul edildiği, şikayetçinin sair taleplerinin reddedilmemiş olması nedeniyle aynı iddianın yeni sıra cetveline karşı da ileri sürülebileceği, tarafların borçlularının farklı kişiler olduğu, mahcuzun şikayetçinin borçlusuna ait bulunduğu gerekçesiyle, sıra cetvelinin iptaline dair verilen karar, şikayet olunan vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 26.04.2012 tarih ve 2012/688-3152 E-K. sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu kez, şikayet olunan vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, İcra Mahkemesi kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre İİK’nun 366.maddesi ve HUMK’nun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, takdiren 203,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 18.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1057, Karar No: 2018/1963, Tarih: 20.12.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1057 E.  ,  2018/1963 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Ankara 10. Tüketici Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 06.05.2014 tarihli ve 2013/450 E., 2014/1143 K. sayılı karar davalı ASKİ vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 02.07.2015 tarihli ve 2014/13229 E., 2015/12334 K. sayılı kararı ile;

"...Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili olan davacının su abonesi olmak için davalı idareye başvurduğunda kendisinden kanal katılım ve şebeke hisse bedeli adı altında toplam 4.172 TL tahsilat yapıldığını,bu tahsilatın haksız olduğunu beyan ederek, fazla ödenen miktarın iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde; kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, Belediye Gelirleri Kanununun 87 ve 88.maddeleri ile ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesi uyarınca idarece sunulan hizmet karşılığı ilk malikten ferdi abonelik sırasında alınan bedel olduğunu, müvekkili idarenin davacı tarafa ait bağımsız bölümün yer aldığı taşınmazın faydalanmakta olduğu su şebekesi ve kanal hatlarını inşa ettiğini, bu nedenle ilk malik olan davacıdan davaya konu edilen altyapı hizmet bedellerinin yasa gereği tahsil edildiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; benimsenen bilirkişi raporuna göre, 4.011 TL’nin iadesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, maliki bulunduğu bağımsız bölüme ilişkin ferdi su aboneliğinin tesisi nedeniyle, davacının; davalı idareye kanal katılım ve şebeke tesis bedeli ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

01/07/1981 tarihinde yürürlüğe giren 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87. maddesi “Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır.

a- Kanalizasyon tesisi yapılması,

b-Mevcut tesislerin sıhhî ve fennî şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır.” düzenlemesi getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi ile de su tesisleri için 87. maddeye paralel bir düzenleme öngörülmüştür.

a- Kanalizasyon tesisi yapılması,

b-Mevcut tesislerin sıhhî ve fennî şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır.” düzenlemesi getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi ile de su tesisleri için 87. maddeye paralel bir düzenleme öngörülmüştür.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununa dayalı olarak çıkarılan ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi ise “2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 87. ve 88.maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yani; içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevzi), iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASKİ Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Su ve kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tahsis aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin emlak vergi beyanı üzerinden ayrıca %2 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir” düzenlemesini içermektedir.

Yine 3194 sayılı İmar Kanununun “Yapı Kullanma İzni” başlıklı 30. maddesinin 3. fıkrasında “Bu maddeye göre verilen izin yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi, resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarece yasanın yürürlük tarihinden sonra yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış olması veya mevcutların iyileştirilmesinin yapılması halinde, tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Ayrıca İmar Kanununun 30/3. maddesi uyarınca iskân ruhsatının alınmış olması davalı idarenin kanal katılım payı istemesine engel teşkil etmez.

Somut olayda, her ne kadar davalı tarafından davacı taşınmazının bulunduğu bölgede götürülen hizmetler, yapı kullanma izin belgesinin alınmasından önceki tarihe ait ise de, davalı idarece, davacıya ait taşınmazın bulunduğu bölgede kanalizasyon ve içme suyu tesislerinin yapıldığı ve davacının bu hizmetten yararlandığı sabittir.

Somut olayda, her ne kadar davalı tarafından davacı taşınmazının bulunduğu bölgede götürülen hizmetler, yapı kullanma izin belgesinin alınmasından önceki tarihe ait ise de, davalı idarece, davacıya ait taşınmazın bulunduğu bölgede kanalizasyon ve içme suyu tesislerinin yapıldığı ve davacının bu hizmetten yararlandığı sabittir.

Öyle ise mahkemece; bilirkişi marifetiyle bu hizmetten yararlanan bağımsız bölümün ilk maliki olan davacının ödemekle yükümlü bulunduğu kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, abonelik başvuru tarihinde yürürlükte bulunan tarife hükümleri dikkate alınarak belirlenmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi ve sonucu dairesinde bir hüküm tesis edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştirr..."

gerekçesi ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava ferdi su aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına katılım payının iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu taşınmazın su aboneliğini yaptırmak üzere davalı kuruma başvurması sırasında kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli adı altında haksız tahsilat yapıldığını, tahsil edilen bedelin dayanağı olan ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39’uncu maddesinin vergi mahkemesi kararı ile iptal edildiğini ileri sürerek, hukuken davalı tarafından istenmesi mümkün bedelin tespiti ile müvekkilinden bu değerden fazla yapılan tahsilatın iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ASKİ vekili, şebeke bedeli ve katılım payının 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca sunulan hizmet karşılığı bir kez alınan bir bedel olduğunu, davacıdan katılım bedelinin tahakkuku sırasında ilgili tarifeler yönetmeliğinin henüz iptal edilmemiş ve yürürlükte olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.