muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/3083, Karar No: 2009/3650, Tarih: 24.03.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/3083 E.  ,  2009/3650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 5.7.2005 gününde verilen dilekçe ile müdahalenin meni kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18.5.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, Türkiye Elektrik İletişin A.Ş.'ne bağlı 1.İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü bakım sınırları içerisinde bulunan, Ambarlı- Yıldıztepe 2 (3-4) Enerji Nakil Hattının 90 ve 91 pilonları arasında davalının maliki bulunduğu 1664 ada 40 parsel sayılı taşınmaz üzerine davalı tarafından tehlikeli ve irtifak haklarını ihlal eder şekilde inşaat yapıldığını, söz konusu inşaatın Elektrik Kuvvetli Akım Yönetmeliğinin 44. maddesine aykırılık teşkil ettiğini belirterek davalının emniyet mesafelerine vaki tecavüzünün men'ine ve tecavüzlü kısımların kal'ine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, evinin üzerinden değil evinin köşesinden enerji nakil hattı geçtiğini söyleyerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, davalıya ait 1664 ada 40 parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilen ve karara ekli bilirkişi rapor ve krokisinde gösterilen binanın 2.normal katı ile teras katının davacının irtifak hakkına müdahalesi dolayısıyla kal'i yönünde hüküm kurulmuştur.

Hükmü davalı temyiz etmiştir.

Davacı idare tarafından dava konusu parselde irtifak haklarının bulunduğu ileri sürülmüş ise de; dosya kapsamı ve Esenyurt Tapu Sicil Müdürlüğünün 13.02.2009 günlü ve 586 sayılı yazılarına göre; dava konusu edilen 1664 ada 40 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı üzerinde davacı kurum yararına bir istimlak şerhinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, davacı idare vekiline varsa, dava konusu 1664 ada 40 parsel sayılı taşınmaza ait iddia ettikleri irtifak hakkına ilişkin bilgi ve belgeleri dosyaya sunabilmeleri için süre vermek, oluşacak sonuca göre bir hüküm kurmak olmalıdır. Mahkemece eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamış bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana geri verilmesine, 24.3.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5921, Karar No: 2024/4798, Tarih: 03.04.2024

**11. Ceza Dairesi         2022/5921 E.  ,  2024/4798 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/141 E., 2022/192 K.

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.02.2012 tarihli kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan verilen 1 yıl 8 ay hapis cezasını içerir mahkûmiyet hükmünün 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesi uyarınca açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, bu karar 02.05.2012 tarihinde kesinleşmiştir.

2. Sanığın denetim süresi içerisinde 02.09.2014 tarihinde işlemiş olduğu eşe karşı basit kasten yaralama suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesi sonrasında yapılan ihbar üzerine, Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.02.2015 tarihli kararı ile hükmün açıklanmasına karar verilmiştir.

3. Yargıtay 11. Ceza Dairesi tarafından anılan hükmün; usulüne uygun olarak tebligat yapılmadan yokluğunda hüküm kurulmak suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

4. Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.03.2022 tarihli ve 2022/141 Esas, 2022/192 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 nci ve 53 üncü maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına ilişkin açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanmasına karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özet olarak; suça konu belge incelenip aldatma niteliğini taşıyıp taşımadığı, hukuki sonuç doğurmaya elverişli olup olmadığı tartışılmadan hüküm kurulması nedeniyle bozma kararı verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteği özetle; sanık hakkında erteleme ve cezanın seçenek yaptırımlara çevrilmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğine, davanın zamanaşımına uğradığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteği özetle; sanık hakkında erteleme ve cezanın seçenek yaptırımlara çevrilmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğine, davanın zamanaşımına uğradığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanığın, özürlü sağlık kurulu raporu almak amacıyla Devlet Hastanesine başvurduğu, beş ana branş dahilinde muayene ve tetkiklerin yapılmasından sonra özürlülük oranının yeterli olmadığının anlaşılması üzerine rapor ana branş doktorları tarafından imzalanarak tali branş olarak Göğüs Hastalıklarına sevk edildiği, sanığın bu branşta istenen çeşitli testlere kendi yerine bu branşın hastası temyiz dışı Refik Gürsoy'u soktuğu ve sanık adına fonksiyon kaybı oranı %58 olarak belirtilen raporun düzenlendiği, bu aşamada sanığın tanık olarak dinlenen hastane çalışanlarına gerçek durumu anlatması ve hastane çalışanlarını Göğüs Hastalıkları uzmanı olan doktoru uyarmaları üzerine, raporu imzalamadığı ancak adına sahte imza atılarak raporun tamamlandığı, bu suretle sanığın resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği iddia ve kabul olunmuş olup, denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlediğinden açıklanması geri bırakılan hükmün aynen açıklanmasına dair temyize konu hüküm kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

A. Tebliğname Yönünden

Suça konu raporun devlet hastanesi tarafından düzenlenmesi, ana branş doktorlarınca imzalanması, tetkiklerde yapılan sahtecilik nedeniyle içeriğinde gerçeğe uygun olmayan şekilde özürlülük oranının belirlenmesi ve göğüs hastalıkları uzmanı adına sahte imza atılması suretiyle sahteleştirildiğinin anlaşılması karşısında; belgenin aldatma niteliğinin bulunduğu ve hukuki sonuç doğurmaya elverişli olduğu belirlenmekle, Tebliğname görüşüne iştirak olunmamıştır.

B. Sanık Müdafiinin Temyiz Nedenleri Yönünden

5271 sayılı Kanun’un 231 inci maddesinin sekizinci fıkrasının son cümlesi uyarınca, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 02.05.2012 tarihinden, denetim süresi içinde ikinci suçun işlendiği 02.09.2014 tarihine kadar dava zamanaşımının durduğu gözetilerek yapılan incelemede;

B. Sanık Müdafiinin Temyiz Nedenleri Yönünden

5271 sayılı Kanun’un 231 inci maddesinin sekizinci fıkrasının son cümlesi uyarınca, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 02.05.2012 tarihinden, denetim süresi içinde ikinci suçun işlendiği 02.09.2014 tarihine kadar dava zamanaşımının durduğu gözetilerek yapılan incelemede;

1. 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesi uyarınca açıklanması geri bırakılan hükmün, sanığın denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlemesi nedeniyle yeniden ele alınıp açıklanmasına karar verilirken, aynı maddenin on birinci fıkrası uyarınca önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen açıklanması gerektiği, ancak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumu değerlendirilerek, cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesi ya da koşullarının varlığı halinde hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine dair cezanın bireyselleştirilmesinin mümkün olduğu, kendisine herhangi bir yükümlülük yüklenmeyen sanığın, denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlemesi nedeniyle hükmün açıklanması durumunda ise erteleme ve seçenek yaptırımlara çevirme imkanı bulunmadığından, denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlemesi nedeniyle hükmün açıklanması kararı verilen sanık hakkında erteleme ve seçenek yaptırımlara çevirme hükümlerinin uygulanmamasında hukuka aykırılık bulunmadığından ve duran süre dikkate alındığında dava zamanaşımının gerçekleşmediği anlaşıldığından, sanık müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.03.2022 tarihli ve 2022/141 Esas, 2022/192 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5017, Karar No: 2009/5591, Tarih: 10.06.2009

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/5017 E.  ,  2009/5591 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili dava dışı borçluya ait taşınırların satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde satış masrafının ayrılmadığını, haciz tarihlerinin farklı olduğunu ve hatta bir kısım mallar üzerinde davalının hacizlerinin bulunmadığını ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İcra Mahkemesince sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğu, ilk haczin sıra cetvelinin yapıldığı dosyadan konulduğu, davacının iddia ettiği hususların sıra cetvelinin iptalini gerektirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı yanın iddiası bütün alacaklıları ilgilendiren satış masraflarının, İcra ve İflas Kanunu’nun 138 ... maddesine aykırı olarak kendilerine öncelikle ödenmediği ve davalı yanca aynı mallar üzerine haciz konulmadığı noktasındadır. Bu durumda mahkemece gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak satış masraflarının öncelikle ayrılıp ayrılmadığı üzerinde durulmalı; aynı malların haczedilip edilmediği konusunda da tarafların haciz tutanakları ve ihtiyaç halinde dava dışı borçlu şirketin envanter (demirbaş) kayıtları üzerinde karşılaştırma yapılmak suretiyle bir karar verilmelidir. Yetersiz incelemeye dayalı olarak verilen hükmün bu sebeplerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan nedenle davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/124, Karar No: 2023/315, Tarih: 12.04.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2023/124 E.  ,  2023/315 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)

1. Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı Yargıtay 4. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

2. Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı adli yardım talepli dava dilekçesinde; yerel mahkeme, bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay tarafından verilen kararların 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’na (İİK) ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na (HMK) aykırı olduğunu, kanunun emredici hükümlerinin uygulanmaması nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını, açmak zorunda kaldığı dava, şikayet ve taleplerinin gereğinin yapılmaması sonucunda borçlarını ödeyemediğini ve borçlanarak yaşamasına sebep olunduğunu ileri sürerek 20.000.000,00 TL maddi ve maddi zararın üç katı manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı

5. Davalı ... cevap dilekçesinde; HMK’nın 48. maddesi gereğince dayanılan sorumluluk nedenleri açıkça belirtilmediği gibi sorumluluğu ispata yarayacak yeterli delilin de sunulmadığını, yargılama sırasında tüm delillerin toplandığını ve yeterli inceleme yapılarak belirlenmiş kurallar çerçevesinde karar verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Özel Daire Kararı

6. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 21.06.2022 tarihli ve 2020/62 Esas, 2022/48 Karar sayılı kararı ile;

“…GEREKÇE: Dava, hakimlerin yargılama faaliyetleri sebebiyle uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini isteğine ilişkindir.

Özel Daire Kararı

6. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 21.06.2022 tarihli ve 2020/62 Esas, 2022/48 Karar sayılı kararı ile;

“…GEREKÇE: Dava, hakimlerin yargılama faaliyetleri sebebiyle uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini isteğine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesi ile adli yardım talebinde bulunmuş öncelikle bu talebi değerlendirilmiştir. HMK’nın 334/1. maddesinde “Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama... giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.” denilmiş; 336/2. maddesinde ise “Talepte bulunan kişi iddiasının özeti ile birlikte iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda, davacının sosyal ve ekonomik durumunun araştırılmasına ilişkin toplanan bilgi ve belgeler ile HMK’nun 334. maddesinde gösterilen şekilde talep dayanaklarını açıkça göstermemiş olması nedeniyle yasal koşulları taşımayan adli yardım talebi reddedilmiş ve dava dilekçesi ile birlikte yatırması gereken başvuru ve peşin nisbi harcını yatırması hususunda 05.04.2022 tarihli oturumda kendisine 2 hafta kesin süre verilmiş ve aksi halde Harçlar Kanunu 27/3 ve 32. Maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verileceği ihtarında bulunulmuştur.

Davacının adli yardım talebinin reddine ilişkin Dairemiz kararına itirazı Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 18/04/2022 tarihli kararı ile kesin olarak reddedilmiş ve bu rağmen davacı peşin ve nispi harcı yatırmamıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 27/1-3; 28/1-a ve 32 maddeleri ile HMK’nın 120/1 maddesi uyarınca davanın açılması sırasında başvuru harcının ve peşin nisbi harcının yatırılması zorunludur. Harcın yatırılmaması davanın açılmamış sayılmasını intaç eder.

Davacı kendisine verilen kesin süre içerisinde başvuru harcı ile peşin harcı yatırmamıştır. Hal böyle olunca, davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gösterilen nedenlerle;

1-Davacı tarafa verilen kesin süreye rağmen dava harcı ikmal edilmemiş olduğundan davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,

2-Alınması gerekli 80,70-TL maktu harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 7.425,00-TL maddi tazminat, 7.425,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 14.850,00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-HMK'nun 335/1. maddesi uyarınca adli yardım yargılama giderlerinden geçici koruma sağladığından hazineden karşılanan 9 adet tebligat gideri olan 209,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,…” karar verilmiştir.

Kararın Temyizi

7. Özel Daire kararı süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

4-HMK'nun 335/1. maddesi uyarınca adli yardım yargılama giderlerinden geçici koruma sağladığından hazineden karşılanan 9 adet tebligat gideri olan 209,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,…” karar verilmiştir.

Kararın Temyizi

7. Özel Daire kararı süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

II. ÖN SORUN

8. Davacının, Özel Dairenin davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararını adli yardım talepli olarak temyiz etmesi karşısında, kanun yoluna başvuru sırasındaki adli yardım talebinin yerinde olup olmadığı, adli yardım talebinin yerinde olmadığına karar verilmesi hâlinde temyiz harç ve giderlerinin tamamlattırılması için dosyanın Özel Daireye geri çevrilmesinin gerekip gerekmediği hususu ön sorun olarak tartışılmış ve değerlendirilmiştir.

III. GEREKÇE

9. Sosyal hukuk devletinin bir gereği olarak kabul edilmiş olan adli yardım, ekonomik bakımdan yetersiz olan kimselere, yargı organları önünde haklarını arayabilmeleri veya savunma yapabilmeleri için parasal kolaylıklar sağlanması anlamına gelir. Bu anlamdaki kolaylıklar yargılama giderlerinden muafiyet ve ücretsiz hukuki yardım sağlanması yoluyla gerçekleştirilebilir (Pekcanıtez, Hakan/Özekes, Muhammet/Akkan, Mine/Taş Korkmaz, Hülya: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt III, ... 2017, s. 2410-2411).

10. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Adli yardımdan yararlanacak kişiler” başlıklı 334/1 inci maddesi “Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.” hükmünü içermektedir.

11. Adli yardımdan yararlanmanın ilk koşulu ödeme gücünden yoksunluktur. Hukuki yollara müracaatta ve süreç boyunca gerekli olacak giderleri, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksunluk, aslında nakit ya da nakde dönüştürülebilecek kaynak yetersizliğini ifade etmektedir.

12. Talepte bulunan kişinin adli yardımdan yararlanabilme bakımından mali yetersizlik içinde olup olmadığı, kişinin mali durumu, bu çerçevede geliri, mal varlığı, borçları ve sosyal durumu, yani kendisi ve ailesinin yaşam düzeyi ve ihtiyaçları da göz önüne alınarak, her olay kendi koşullarına göre tespit edilecektir (Pekcanıtez/Özekes/Akkan/Taş Korkmaz, s. 2417-2419).

13. Adli yardımdan yararlanabilmenin ikinci koşulu ise asıl davadaki taleplerin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Haksız yargılama ve takiplerin çoğalıp mahkemelerin ve icra organlarının gereksiz yere uğraştırılmaması ve adli yardım kurumunun kötüye kullanılmaması için taleplerin açıkça dayanaktan yoksun olmaması koşulu özenle incelenmelidir.

13. Adli yardımdan yararlanabilmenin ikinci koşulu ise asıl davadaki taleplerin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Haksız yargılama ve takiplerin çoğalıp mahkemelerin ve icra organlarının gereksiz yere uğraştırılmaması ve adli yardım kurumunun kötüye kullanılmaması için taleplerin açıkça dayanaktan yoksun olmaması koşulu özenle incelenmelidir.

14. Adli yardım talebinde bulunan kişi iddiasının ve adli yardım talebinin dayanağı olan delilleri göstermeli ve mahkemeye sunmalıdır. Bu husus HMK’nın 336/2 nci maddesinde “Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır.” şeklinde düzenlenmiştir.

15. Adli yardım talep eden kişi, elinde bulundurduğu veya o sırada bilinen delilleri sunmamışsa mahkemece başka bir inceleme yapılmaksızın dosya üzerinden adli yardım talebi derhal reddedilmelidir.

16. Öte yandan talepte bulunanın mali gücüyle ilgili ispat konusunda hâkim tam bir kanaate sahip olmalıdır; bu yönüyle mali yetersizlik koşulunun ispatı için tam ispat ölçüsünün geçerli olduğunun kabulü gerekir.

17. Kanun yoluna başvuru aşamasında ise temyize müracaat için gerekli olan giderleri karşılamak zorunda kalındığında, talepte bulunanın kendisi ve ailesinin geçiminin ciddi ölçüde zor duruma düşüp düşmeyeceği araştırılır. Temyiz aşamasındaki açıkça dayanaktan yoksun olmama koşulu ise temyiz talebinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması şeklinde anlaşılmalıdır. Yargıtay, adli yardım talebini bu aşamada reddederse temyiz incelemesine geçilmez, dosya ilgili mahkemeye çevrilerek bu mahkemece temyiz harcının yatırılması için talepte bulunana süre verilir (Pekcanıtez/Özekes/Akkan/Taş Korkmaz, s. 2427).

18. Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; davacının ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 4. Hukuk Dairesine sunduğu 03.11.2020 tarihli ve adli yardım talepli dava dilekçesiyle, yerel mahkeme, bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay tarafından verilen kararlarda kanunun emredici hükümlerinin uygulanmaması nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek tazminat isteminde bulunduğu, Özel Dairece; davacının talep dayanaklarını açıkça göstermediği gerekçesiyle adli yardım talebinin reddine karar verildiği, adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı yapılan itiraz incelemesi sonucunda Yargıtay 5. Hukuk Dairesince itirazın reddedildiği, ilk derece başvurma ve peşin nispi harcın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesine rağmen davacının süresi içinde harçları yatırmaması üzerine Özel Dairece davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, davacının verilen bu karara karşı adli yardım talepli olarak temyiz isteminde bulunduğu ancak temyiz dilekçesinde, yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren malî durumuna ilişkin yeni belgeler sunmadığı anlaşılmaktadır.