muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1091, Karar No: 2020/6949, Tarih: 02.07.2020

**9. Hukuk Dairesi         2017/1091 E.  ,  2020/6949 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının 14/09/1999 tarihinden itibaren kesintisiz olarak davalı ... İmar ve İnşaat A.Ş ile T.C. Mersin Büyükşehir Belediyesi'nde çalıştığını, davacının 14/09/1999 tarihinde davalı ... İmar ve İnşaat A.Ş' de çalışmaya başlamışken, 19/03/2001 tarihinde T.C. Mersin Büyükşehir Belediyesi'ne geçirildiğini 15/12/2009 tarihinde tekrar Mersin Büyükşehir Belediyesi İmar İnşaat'a nakledildiğini, 15/12/2009 tarihinden işten çıkarıldığını, 30/06/2013 tarihine kadar sigorta kaydı ile çalışması Mersin Büyükşehir Belediyesi İmar ve İnşaat'a geçtiğini, davacının 14 yıldır davalı işverenlere ait görev yaptığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti, kötüniyet tazminatı alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili, davacının diğer davalı Şirket’te yönetim kurulu üyesi ve genel müdür sıfatı ile görev yaptığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkili Belediye’den istifa ederek ayrıldığını, davacının Belediye’de çalıştığı döneme ilişkin haklarının ödendiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı Şirket vekili, yönetim kurulu üyelerinin ve genel müdürlerin görevlerini düzenleyen mevzuata göre görevli Mahkeme’nin Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının iş aktinin işveren tarafından davacının yönetim kurulu üyesi ve genel müdür iken siyasetle ilgilenmesi sonucu haklı nedenle feshedildiğini, davacının mesai saatlerini kendisinin düzenlediğini, kötüniyet tazminatının yasal koşullarının oluşmadığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının 20/03/2001 tarihinden - 14/12/2009 tarihine kadar davalı T.C. ... bünyesinde önceleri geçici işçi statüsünde ve daha sonra sözleşmeli işçi sıfatında istihdam edildiği,15/12/2009 tarihinden - 30/06/2013 tarihine kadar da diğer davalı ... İmar İnş.Turizm A.Ş.'nde yönetim kurulu üyesi - Başkanı ve Genel Müdürü sıfatıyla görev yaptığı, davacının 20/03/2001 tarihinden - 14/12/2009 tarihine kadar davalı Belediye bünyesinde geçici işçi ve sözleşmeli işçi statüsünde geçen çalışmalarının İş Kanunu kapsamında olduğu,ancak diğer davalı ... İmar İnş. A.Ş. Yanında Yönetim Kurulu Üyesi-Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdür sıfatıyla görev yaptığı 15/12/2009-30/06/2013 tarihi çalışmalarının İş Kanunu kapsamında bulunmadığı, bu nedenle mahkememizce 15/12/2009-30/06/2013 tarihi çalışmaları yönünden tefrik kararı verilmiş ve tefrik edilen dava dosyasında görevsizlik kararı verildiği, dvacının 20/03/2001 tarihinde geçici işçi statüsünde geçen ve daha sonra sözleşmeli işçi statüsünde 14/12/2009 tarihine kadar davalı belediye bünyesinde çalıştığı görevinden kendi isteği ile ''istifa'' ederek ayrıldığı,bununla birlikte davalı belediye vekilinin cevap dilekçesine göre;davacıya iş akdinin feshinde yıllık izin ücreti olarak 13.177,42 TL ve 16.654,61 TL iş sonu tazminatı ödendiği ve davacının davalının cevap dilekçesindeki söz konusu ödemelere karşı çıkmadığı ve tevil yolu ile ikrar ettiği,bu nedenle davacının bu döneme ilişkin kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti talebinin reddine karar vermek gerektiği, her ne kadar davacı tanıklarınca davacının günlük-haftalık çalışma saatlerine ilişkin beyanları bulunmakta ise;davacının çalıştığı işyerinin kamu kurumu olması,davacının belirtilen saatlerde-günlerde çalışma yapmasına ilişkin görevlendirme yazısının bulunmaması nedeniyle davacının fazla çalışma,hafta tatili ve genel tatil ücreti taleplerinin reddine karar vermek gerektiği, her ne kadar davacı tarafından kötü niyet tazminatı talep edilmiş ise de; akdin kötüniyetle yapıldığı iddiası kanıtlanamadığından davacının bu talebininde reddine karar vermek gerektiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1-)Gerekçeli karar başlığında dava tarihinin 30/12/2013 yerine 02/01/2014 şeklinde yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata kabul edilmiştir.

2-)Davacının bir kısım çalışma dönemi bakımından Mahkeme tarafından dosyanın tefriki ile Ticaret Mahkemesi’nin görevli olduğundan bahisle Mahkeme’nin 2015/478 Esas sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş ve Dairemiz’in 2017/1092 Esas sayılı kararı ile bu görevsizlik kararı araştırmaya yönelik olarak bozulmuştur.

E)Gerekçe:

1-)Gerekçeli karar başlığında dava tarihinin 30/12/2013 yerine 02/01/2014 şeklinde yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata kabul edilmiştir.

2-)Davacının bir kısım çalışma dönemi bakımından Mahkeme tarafından dosyanın tefriki ile Ticaret Mahkemesi’nin görevli olduğundan bahisle Mahkeme’nin 2015/478 Esas sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş ve Dairemiz’in 2017/1092 Esas sayılı kararı ile bu görevsizlik kararı araştırmaya yönelik olarak bozulmuştur.

Dairemiz’in 2017/1092 Esas sayılı kararı ile bozulan Mersin 2. İş Mahkemesi’nin 2015/478 Esas sayılı dava dosyasının sonucu ve kesinleşmesi beklenmeli, kesinleşmeyi müteakip o dosyada var ise sair İş Mahkemesi’nin görevli olduğu dönemler bakımından dosya eldeki dava dosyası ile birleştirilerek sonuca gidilmelidir.

3-) Mersin 2. İş Mahkemesi’nin 2015/478 Esas sayılı dava dosyasının sonucu ve kesinleşmesini müteakip birleşen hizmet süresi olup olmamasının dava konusu işçilik alacaklarına etkisi da gözetilerek eldeki dosyada mevcut istifa dilekçesi, ödeme belgeleri ve sair tüm iddia ve savunmalar yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak, eldeki dava konusu işçilik alacakları hakkında sonuca gidilmelidir.

4-)Davalıların hangisinin hangi dönem işçilik alacaklarında münferiden, hangi dönem işçilik alacaklarından ise koşulları oluşmuş ise birlikte sorumlu oldukları kararda denetime elverişli ve açık şekilde gerekçesi ile ortaya konmalı, hangi davalının hangi işçilik alacağından ne miktarda sorumlu olduğu, davalıların sorumluluk şekli, birlikte mi münferiden mi sorumlu oldukları hükümde net şekilde belirtilmelidir.

5-)Yıllık izin ücreti bakımından, kabule göre;

Mahkeme tarafından, 28/03/2008 tarihli “hizmet içi yazışma” başlıklı belgede bahsedilen ve 04/2008 tarihli belgede gösterilen “13177,42 YTL” ödemesinden bahsedilerek yıllık ücretli izin alacağının bulunmadığı kabul edilmiş ise de, mevcut kabule göre dahi davacının davalı Belediye’deki hizmet süresi 14/12/2009 tarihine kadar sürmüştür. Bahsedilen yıllık ücretli izin belgesine göre davacı için 13177,42 TL yıllık izin ücreti tahakkuk ettirilmesinin nedeninin 15/02/2008 tarihinde davacının sözleşmeli personel statüsüne geçmesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, söz konusu tahakkukun en azından 4/2008-14/12/2009 tarihleri arasındaki hizmet süresinin de kabul edilen hizmet süresine ilaveten hak kazandıracağı yıllık ücretli izni karşılamadığının düşünülmemesi hatalıdır. Bu tahakkukun önceki dönemin tasfiye edildiği yönünde yorumlanması da mümkün değildir.

6-) Dava dilekçesinde davacının 14/09/1999 tarihinden itibaren çalıştığı ileri sürülmüştür.

Mahkeme’nin gerekçeli kararında 20/03/2001 tarihine kadar olan dönemin hiç irdelenmemesi, 14/09/1999 -20/03/2001 arası dönem hakkında hiç bir karar verilmemesi hatalıdır.

6-) Dava dilekçesinde davacının 14/09/1999 tarihinden itibaren çalıştığı ileri sürülmüştür.

Mahkeme’nin gerekçeli kararında 20/03/2001 tarihine kadar olan dönemin hiç irdelenmemesi, 14/09/1999 -20/03/2001 arası dönem hakkında hiç bir karar verilmemesi hatalıdır.

Dosya kapsamında örnek olarak, “Mersin Büyükşehir İmar İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi” başlıklı 14/09/1999 tarihli belgede davacının “müdür yardımcısı” ünvanı ile işe başlatılmasından bahsedilmiş, aynı Şirket’in başlığı ile hazırlanmış bulunan “net ücret listesi” başlıklı belgede davacının 01/02/2000 tarihindeki “müdür yardımcısı” görevi itibari ile maaşı belirtilmiştir.

Yukarıda bahsedilen görevsizlik kararının kesinleşmesi beklenip, bu dönemin İş Mahkemesi görevi kapsamında olduğunun anlaşılması halinde bu dönemle ilgili de dava konusu işçilik alacakları hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmelidir.

7-)Fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti talepleri bakımından, kabule göre;

Mahkeme’nin “işyerinin kamu kurumu olduğu, davacının çalışma yapması hakkında görevlendirme yazısı bulunmadığı” gerekçesi yetersizdir. İşin esasına girilerek, her bir tarafın her bir alacak kalemi hakkındaki iddia ve savunmaları tek tek değerlendirilerek sonuca gidilmelidir.

8-)Eldeki dosya kapsamında ve görevsizlik kararı verilen dosyadaki belgeler birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıca, Dairemizin geri çevirme kararı üzerine gelen bir kısım belgeler de okunaksız/ silik olup, bu belgelerin okunaklı suretleri celbedilerek sonuca gidilmelidir.

9-)Tarafların tüm iddia ve savunmaları denetime elverişli şekilde değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir.

F)SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02/07/2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10393, Karar No: 2016/21902, Tarih: 24.11.2016

**13. Hukuk Dairesi         2016/10393 E.  ,  2016/21902 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kıymetli evrak iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının tefecilik yaptığını, bu nedenle davalıdan faiz ile para aldığını, bu paranın teminatı olarak davalıya senet verdiğini, borcunu ödemesine rağmen davalının senedi iade edilmediği gibi Tekirdağ 2. İcra Müdürlüğünün 2010/763 Esas sayılı takibe geçildiğini ileri sürerek, takibe dayanak senedin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı,davalıdan aldığı ödünç paraya istinaden teminat amaçlı senet verdiğini, senedin bedelini ödemesine rağmen kendisine iade edilmediğini iddia ederek eldeki davayı açmış,davalı taraf ise davacıya 8.000,00 TL borç verdiğini, karşılığında bono aldığını, davacının 700,00 TL ödeme yaptığı için bu miktarın mahsubu ile kalan 7.300,00 TL miktar yönünden takibe geçtiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece, senet üzerinde teminat olduğuna dair bir kayıt bulunmaması, ödemeye ilşkin iddianın ise miktar itibari ile yazılı delille ispatlanamaması nedeniyle davacı tarafından davalıya yöneltilen yeminin davalı tarafından eda edildiği, yeminin son delil olduğu ve tarafları bağlayacağı, davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiş ise de, dosya kapsamındaki belgelerin incelenmesinden davacının davalı hakkında tefecilik yaptığına dair şikayette bulunduğu, yapılan yargılama sonucunda Tekirdağ 2.Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/1081 E. 2016/221 K. sayılı ilamı ile davalının suçu sabit görülerek 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın 14.03.2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece ceza dosyası içeriği de değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 18,40 TL harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 24/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21249, Karar No: 2015/8447, Tarih: 12.05.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/21249 E.  ,  2015/8447 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 4. AİLE MAHKEMESİ

TARİHİ : 01/10/2014

NUMARASI : 2013/914-2014/1302

Taraflar arasındaki kişisel eşyanın iadesi davalarının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiş, hükmün duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen 12.05.2015 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Av. V.. A.. ile davacı vekili Av. A.. D.. geldi. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili (davanın tefrik edildiği boşanma davasında vermiş olduğu karşı dava) dilekçesinde; müvekkiline düğünde takılan 13 adet bilezik, 17 adet büyük altın, 48 adet küçük altın ve 1 adet altın set takımının, ev alınacağı bahanesi ile davalı eş tarafından teslim alınarak kaynana ve kayınbabasına teslim edildiğini ve halen müvekkiline iade edilmediğini ileri sürerek; ziynet eşyalarının aynen iadesini, bunun mümkün olmaması halinde ise fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, ziynet eşyalarının bedelinden şimdilik 10.000 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 24.07.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile bedel yönünden talebini 33.890,45 TL ye yükseltmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; iddia edildiği gibi düğünde davacıya 1 adet altın set takımı takılmadığını, dava dilekçesinde belirtilen diğer ziynet eşyalarının ise, tarafların evliliği sırasında yapılan tüp bebek tedavilerinin masraflarının karşılanması için bozdurulduğunu savunarak, davanın reddini istemiş, 19.07.2013 tarihli karşı dava dilekçesinde ise; davacı - karşı davalının, müvekkiline ait kişisel eşyaları evde olmamasından yararlanarak götürdüğünü ileri sürerek; eşyaların aynen iadesini, bunun mümkün olmaması halinde ise eşyaların bedeli olan 10.650 TL nin davacı – karşı davalıdan tahsilini talep etmiştir.

./..

Mahkemece; davacı kadına ait ziynet eşyalarının, rızası alınmadan davalı koca tarafından bozdurulduğu, ayrıca karşı davaya karşı, dava açılamayacağı gerekçesiyle; asıl davanın kabulü ile ziynet eşyalarının aynen iadesine, olmadığı takdirde bedeli olan 32.790,45 TL nin davalıdan tahsiline, karşı davanın ise HMK.'nun 132/3 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Davacı – karşı davalı tarafın temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mahkemece; davacı kadına ait ziynet eşyalarının, rızası alınmadan davalı koca tarafından bozdurulduğu, ayrıca karşı davaya karşı, dava açılamayacağı gerekçesiyle; asıl davanın kabulü ile ziynet eşyalarının aynen iadesine, olmadığı takdirde bedeli olan 32.790,45 TL nin davalıdan tahsiline, karşı davanın ise HMK.'nun 132/3 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Davacı – karşı davalı tarafın temyiz itirazlarının incelenmesinde;

HMK. 297/2 maddesi; “Hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir” düzenlemesini içermektedir.

Dava dilekçesinde, ziynet eşyalarının bedelinin dava tarihinden işleyecek faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir. Mahkemece, faiz talebi hakkında, olumlu yada olumsuz bir karar verilmemesi usul ve yasaya aykırıdır.

2- Davalı – karşı davacı tarafın temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Davacı, ziynet eşyalarının iadesini, davalı tarafça açılmış olan boşanma davasının görüldüğü mahkemede açtığı karşı dava ile talep etmiş, mahkemece 03.04.2013 tarihinde ziynet eşyalarıyla ilgili davanın tefrikine karar verilmesi üzerine, dava 05.07.2013 tarihinde yeni esasına kayıt edilmiştir. Bu aşamadan sonra, davacı tarafından açılmış olan karşı dava, ayrı bir dava olarak görülmeye başlamıştır. Davalı ise, 19.07.2013 tarihinde kişisel eşyalarının iadesi istemiyle karşı davasını açmıştır.

Bu nedenle, mahkemece; ayrı bir dava olarak bakılmakta olan ziynet eşyalarının iadesi davasına karşı, davalı tarafça açılmış olan davanın esasının incelenmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile karşı davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davacı ve davalı taraf için takdir edilen 1.100 TL'er vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya, davacıdan alınıp davalıya verilmesine, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 12.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2335, Karar No: 2010/5052, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/2335 E.  ,  2010/5052 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine ... Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin ... Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan... Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.