muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/31761, Karar No: 2015/26696, Tarih: 24.12.2015

Söz konusu belgeler temin edildikten sonra mahkemece davalı İdarenin faaliyet alanında uzman Petrol Mühendisliği fakültesi bir öğretim üyesi bilirkişi, hukukçu ve endüstri mühendisi aracılığı ile keşif yapılarak ve hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü uyarınca dinlenen tanıklar keşif sırasında yeniden dinlenerek davacının yaptığı işin ne olduğunun yerinde tespiti ile yapılan bu işin tutanaklara eksiksiz geçirilerek bilirkişilerden bu işin davalılar arasında yapılan sözleşme kapsamında bir iş olup olmadığı davalı ...'nun asli faaliyetlerinin bir parçası niteliğinde olduğunun belirlenmesi, asıl iş olduğunun tespiti halinde ise alt işverene devrinin mümkün olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Yine tanık beyanlarına göre emir ve talimatların ... yetkililerinden alınması, üretim alanında çalışılması gibi unsurlar da değerlendirmeye alınarak yapılan işin bütün halinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Somut olayda davacı vekili tarafından kısmen belirtilmişse de davalı ...'nun alt işverenlerinden olan ve aralarındaki ilişkinin muvazaalı olduğu kesinleşmiş bulunan dava dışı ... Mühendislik Ltd. Şti, ... Elek. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti ... Sondaj Ve Ürt. Mak. Tur. Taah. Pet. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.ile ve bu şirketten sonraki taşeron olan şirketler ve bunlarla yapılan hizmet alım sözleşmeleri de incelenerek, muvazaanın tespitinden sonra davacının hangi işveren bünyesinde çalıştırıldığı, hizmet cetvelinde davacının prim ödemelerinin hem asıl işveren olduğu belirtilen ... tarafından hem de taşeron şirket tarafından ödenip ödenmediği gibi hususlar açıklığa kavuşturulmalıdır. Zira davacının öncesinde muvazaalı hizmet alım sözleşmeleriyle muvazaa tespiti kesinleşen alt işveren çalışanı olduğunun tespiti halinde muvazaa nedeniyle artık asıl işveren olan ...'nun işçisi olacağından konunun bu açıdan da değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, davalı Ser-gün Şirketi ile davalı ... arasındaki tüm hizmet alım sözleşmeleri ile önceki şirketlerle yapılan hizmet alım sözleşmeleri karşılaştırılıp muvazaa tespitine dair tüm kayıtlar getirtilerek ve ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerince hazırlanan 15/07/2014 tarih 7937/İNC :3, 9460/İNC:3 sayılı inceleme raporundaki muvazaa tespitine karşı ... 6. İş Mahkemesinin 2014/1103 Esas sayılı dosyası ile dava açılmış olup verilecek karar işbu davanın da esasını etkileyeceğinden bu davanın sonucu da beklenip bütün deliller ve işyerindeki fiili durum karşılaştırılarak davacıların fesih tarihinde yaptığı işler işyerinde ayrı ayrı keşfen tespit edilerek her bir davacı yönünden asıl iş kapsamında kalıp kalmadığı, ihale sözleşmesinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı tespit edilerek, yapılan işin davalılar arasındaki sözleşme kapsamında kalıp kalmadığı, asıl iş niteliğinde olup olmadığı; tanık beyanları, işyerinin üretim mekanizmasının eksiksiz tespiti ile şirket kayıtları ve mahallinde yapılacak keşif ile eksiksiz bir şekilde belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna itibarla davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunun kabulü isabetli olmamıştır.

Mahkemenin kabulü yönünden de davalılar arasındaki alt işverenlik sözleşmesinin muvazaalı olduğu kabul edildiği halde davalı şirketin işe iadenin mali sonuçlarından (işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti) diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmamış olması hatalı olmuştur.

Mahkemece bu yönler üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir.

SONUÇ; Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ...'ya iadesine, 24.12.2015 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/7325, Karar No: 2018/13147, Tarih: 24.12.2018

**3. Hukuk Dairesi         2018/7325 E.  ,  2018/13147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki ...... davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar vekili ile asli müdahil vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar, davalılardan ...'nun davalılardan ...'nun 390 parsel taşınmazındaki çiftliğinde çalıştığını, 02.07.2004 tarihinde, çalışan ...... Halilov’un bu çiftlikteki çalışması esnasında sebep olduğu yangının ormana yayılması neticesinde kendilerinin zilyetliğindeki ......... Köyü,786 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ağaçların tamamen yandığını, meydana gelen zararın 34.300,00 TL olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek, bu zararının olay tarihi olan 02.07.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Asli müdahil, bu yerin asıl sahibinin kendisi olduğunu, nitekim 1985 yılından itibaren bu yerin kendisinin zilyetliği altında bulunduğunu, bu nedenlerle maddi zararın tarafına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar,yangının başlangıç mahallinin kendilerinin çiftlik arazisi olduğu iddiasının doğru olmadığını, alınan tespit raporunu ve tedbir istemini kabul etmediklerini, ayrıca çiftlikte ateş yakılmaması yolunda talimat olduğunu ve yangına karşı tam bir güvenlik bulunduğunu savunarak,davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece;yangının çıktığı yerin kesin ve net bir şekilde tespit edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ile asli müdahil vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre,davacılar vekili ile asli müdahil vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Asli müdahale, hukukumuzda ayrı (genel) bir kanun hükmü ile düzenlenmiş değildir. 6100 sayılı HMK’nın asli müdahale başlıklı 65. maddesinde;

“(1)Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabilir.

(2)Asli müdahale davası ile asıl yargılama birlikte yürütülür ve karara bağlanır.” hükmü getirilmiştir.

Asli müdahale talebiyle birlikte harç yatırılması, mahkemece asli müdahillik yönünden bir karar verilmesi gerekir.

“(1)Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabilir.

(2)Asli müdahale davası ile asıl yargılama birlikte yürütülür ve karara bağlanır.” hükmü getirilmiştir.

Asli müdahale talebiyle birlikte harç yatırılması, mahkemece asli müdahillik yönünden bir karar verilmesi gerekir.

Somut olaya bakıldığında ise;...'in 14.12.2010 tarihli dilekçesi ile eldeki davaya ilişkin olarak,söz konusu 786 parsel sayılı taşınmazın asıl sahibinin kendisi olduğu ve bu yerin 1985 yılından itibaren kendi zilyetliğinde bulunduğunu belirterek asli müdahale talebinde bulunduğu,mahkemece 18.10.2011 tarihinde ...'in asli müdahale talebinin kabul edildiği ve asli müdahil tarafından harcın da tarafına verilen süre içerisinde yatırıldığı açıktır.Bu durumda mahkemece,asli müdahilin davası yönünden olumlu ya da olumsuz bir hüküm tesis edilmemiş olması ve yine asli müdahilin gerekçeli kararda hatalı şekilde ''fer'i müdahil'' olarak nitelendirilmiş olması doğru görülmemiştir.

3-Bundan ayrı,dosya kapsamında yer alan,davacıları ......... ............ İşletme Şefliği,davalıları eldeki davamızın davalıları olan ......... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/61 Esas-2018/214 Karar sayılı dosyasının(bozma öncesi 2005/38 Esas sayılı dosya) aynı yangın olayından kaynaklandığı,o dosyada mahkemece verilen ret kararının Yargıtay 4. H.D.'nin 22.12.2016 tarih ve 2016/2841 Esas-2016/12498 Karar sayılı ilamı ile ''söz konusu yangının davalılardan......Bıçakçıoğlu'na ait ve diğer davalıların çalıştırıldığı çiftlikte yakılan ateşin gerekli tedbirlerin alınmamış olması nedeniyle bitişikteki ormana sirayet etmesi sonucu oluştuğu,bu durumda mahkemece davalıların kusur durumlarının da araştırılması suretiyle zararın kapsamının belirlenmesi gerektiği'' gerekçesiyle bozulduğu,mahkemece bozma sonrası alınan kusur raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiği ve bu kararın temyiz edilmeden kesinleştiği anlaşılmakla,söz konusu bu dava dosyasının eldeki davada kuvvetli delil teşkil ettiği nazara alınmak suretiyle inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken,hatalı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla mahkemece,asli müdahilin davası ile ilgili olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılması,bu değerlendirme yapılırken asli müdahilin eldeki davanın davacılarına karşı açtığı ve hak düşürücü süreden ret ile sonuçlanan ve Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nce onanan ......... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/245 Esas-2012/315 Karar sayılı dava dosyasının da dikkate alınması,yine eldeki dava yönünden kuvvetli delil teşkil eden ve kabul ile neticelenen ve temyiz edilmeden kesinleşen ......... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/61 Esas-2018/214 Karar sayılı dava dosyasının da eldeki davada verilecek karar yönünden gözetilmesi suretiyle hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken,yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ; Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ile asli müdahil vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün asli müdahil yararına,üçüncü bentte açıklanan nedenlerle davacılar yararına bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,24.12.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/265, Karar No: 2017/7459, Tarih: 19.12.2017

**1. Hukuk Dairesi         2017/265 E.  ,  2017/7459 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVALILAR : ... V.D.

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasındaki davadan dolayı ... ... 12.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 25.03.2014 gün ve 2011/ 435- Esas 2014/179 Karar sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmiş olmakla, dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü.

-KARAR-

Temyiz incelemesine esas olmak üzere;

Dairece, 25.10.2016 tarihinde dava konusu taşınmazların tedavüllerini gösterir kayıt ve belgelerin ilgili Tapu Müdürlüğünden temin edilerek evraka eklenmesi için dosyanın geri çevrilmesine karar verilmiştir.

Ne var ki, mahkemece anılan husus eksiksiz bir şekilde yerine getirilmeksizin dosyanın tekrar incelenmek üzere Dairemize gönderildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda bir önceki geri çevirme kararında değinilen dava konusu 234 ada 1, 325 ada 1, 2, 3, 4, 326 ada 3, 4, 327 ada 1, 2, 3, 328 ada 4, 330 ada 1, 2, 3, 4, 331 ada 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 parsel sayılı taşınmazların mirasbırakan ...'den davacılara intikalini ve davacılar tarafından da vekil aracılığıyla diğer davalı ...'ya yapılan temlikleri gösterir şekilde tapu kayıtlarının (vekâletname, resmi akitler, tapu kütük sayfası onaylı suretleri vs.) tüm tedavülleriyle birlikte (birbirini takip edecek, denetlenecek ve tamamının okunaklı olmasına dikkat edilecek şekilde) ilgili Tapu Müdürlüğünden temini ile evrakına eklenmesi, geri çevirmeyle istenilen kayıtların dosya arasına alınıp alınmadığının denetlenmesi, gereksiz yazışmalara sebebiyet verilmemesi, aksi taktirde keyfiyetin Hakimler ve Savcılar Kuruluna bildirileceği ihtaratı da dikkate alınmak suretiyle anılan eksikliğin tamamlanmasından sonra gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.12.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8622, Karar No: 2013/8422, Tarih: 09.05.2013

**4. Hukuk Dairesi         2012/8622 E.  ,  2013/8422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 08/07/2011 gününde verilen dilekçe ile yaralama nedeniyle maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 27/03/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazına gelince;

Dava, kasten yaralama nedeni ile uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı kardeşi ile aralarındaki husumetten dolayı kendisini yumrukla darp ettiğini, ağzında bulunan porselen dişlerinin kırıldığını, yenisini yaptırmak zorunda kaldığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının maddi tazminat talebinin haksız olduğunu, ağzında bir yaralanması oluşmadığını davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacının ibraz ettiği diş protez faturası tutarınca maddi tazminat ile manevi tazminat ödetilmesine karar verilmiştir.

Dosya arasında bulunan bilgi ve belgelerden, davacının davalı tarafından darp edilmesinden sonra 28/09/2009 günü müşteki sıfatı ile verdiği ifadesinde "kardeşinin darbeleri sonucu ayağından hafif şekilde yaralandığı ancak yüzünde veya vücudunda yaralama oluşmadığını" beyan ettiği anlaşılmaktadır. Davacının ibraz ettiği diş protezine ilişkin fatura tarihi de olaydan yaklaşık iki sene sonrasına aittir.

Şu durumda, davalının davacıyı darp etmesi nedeni ile davacının ayağından hafif şekilde yaralandığı anlaşılmakla, diş protez bedeli ile davalının kendisini darp etmesi arasındaki uygun illiyet bağı ispat edilmemiştir. Mahkemece bu yöne ilişkin istemin reddi yerine kabulü doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, davalının öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 09/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4093, Karar No: 2019/6026, Tarih: 10.07.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/4093 E.  ,  2019/6026 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen yaşlılık aylığı tespiti ve alacak davası sonucu yerel mahkemece verilen hüküm, Dairemiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş ise de, davacının Anayasa Mahkemesine bireysel başvurusu sonucu, Anayasa Mahkemesince mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararı sonucu mahkemece yeniden verilen kararın temyizen incelenmesi davalı avukatı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1982 Anayasasının 148/1. maddesinde, Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bireysel başvuruları kararı bağlayacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 3 ve 4. fıkralarında;

“(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

Anayasanın 153. maddesine göre de, Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir ve Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesinin diğer kararları gibi bireysel başvuruları inceleyen Bölüm kararları da yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlamaktadır.

2010 yılında Anayasa'nın 148. maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruları karara bağlama yetki ve görevi verilmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde şöyle ifade edilmiştir: "Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, kamu gücü tarafından, temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla bireysel başvuru yolu, pek çok uygar ülkede anayasa yargısının ayrılmaz bir parçası kabul edilmektedir.“

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun "Mahkemenin görev ve yetkileri" kenar başlıklı 3/1-c bendinde Yüksek Mahkemeye “ Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak” görevi verilmiştir.

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

"Esas hakkındaki inceleme" kenar başlıklı 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"... bir mahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin inceleme... bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz."

"Kararlar" kenar başlıklı 50. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez.

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.“

Yine 6216 sayılı Kanun'un "Mahkeme kararları" kenar başlıklı 66/1. maddesine göre, "Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar."

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında Anaya Mahkemesince bireysel başvurular sonucu verdiği kararların hukuki niteliği üzerinde durmak gerekir. Anayasanın 148. maddesindeki değişikliğin gerekçesinde bireysel başvuru yolu, olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmıştır. Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. Bireysel başvuru öncelikle, hakları ihlal edilenlere Anayasa veya yasayla tanınan bir dava türüdür.Anayasa Mahkemesinin kararına göre, “Anayasa’nın 148. maddesinde yer verilen bireysel başvuru yolu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi sadece bir hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespiti davası değil, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlalinin önlenmesi ve bir ihlal tespiti durumunda da bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldıracak veya meydana gelen zararı giderecek şekilde hukuki sonuçlar doğuran bir dava niteliğindedir (AYM 1.3.2012 t. E.2011/59, K.2012/34).

Bireysel başvuru yolu, temyiz veya istinaf benzeri bir başvuru olmadığı gibi, temyiz veya istinaf sonrası olağanüstü bir temyiz fırsatı da değildir. Anayasanın 148/4. maddesinde bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamayacağı belirtilmiş, 6216 sayılı Kanunun 45. maddesinde de aynı hüküm tekrar edilmiştir. Bu kapsamda temyiz ve istinaf aşamalarında, ilk derece mahkemelerinin olayları ve delilleri değerlendirmeleri doğru yapıp yapmadıkları, mahkemelerin yaptığı işlemlerin yasalara uygun olup olmadığı ve yasa kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilirken Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin olayı ve delilleri değerlendirirken, yasa kurallarını uygularken temel hakları ihlal edip etmediklerini ve ihlal varsa bu ihlallerin bireysel başvuru yolu dışında başka bir yolla giderilip giderilemeyeceğini inceler.

6216 sayılı Kanun'un 50/1. fıkrasında; bireysel başvuruların esas incelemesi sonunda başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verileceği, ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurular kapsamındaki yetki ve görevi, hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespitiyle sınırlı olmayıp tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesini de kapsamaktadır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı). Bu kapsamda tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderileceği hükme bağlanmıştır.

Kanun'da, ihlalin ve sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılacağına ilişkin belirleme yapma bakımından Anayasa Mahkemesine geniş bir takdir yetkisi verilmiştir. Bunun tek sınırı 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasının sonunda yer alan Anayasa Mahkemesinin idari eylem ve işlem niteliğinde karar veremeyeceğine ilişkin düzenlemedir. Buna göre anılan sınır, Anayasa Mahkemesinin ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederken idarenin yerine geçerek işlem tesis edemeyeceğini ifade eder. Bireysel başvurunun niteliği dikkate alındığında bu sınırlama sadece idare değil yasama ve yargı organları yönünden de geçerlidir. Mahkeme, ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederek kararı, gerekli işlemlerin tesis edilmesi için ilgili mercilere gönderir. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi kural olarak ihlalin ve sonuçlarının nasıl ve hangi araçlarla ortadan kaldırılacağı hususunda ilgili mercilere takdir yetkisi bırakır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı).