muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/18957, Karar No: 2018/11051, Tarih: 17.05.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/18957 E.  ,  2018/11051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili müvekkilinin, başta fazla mesai ve diğer sebeplerle iş akdini sona erdirmeye mecbur bırakıldığı, iş akdini İş Kanunu'nun 24/ II-e maddesi uyarınca feshettiğini beyanla kıdem, ihbar tazminatı, ücret alacağı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram-genel tatil ücreti alacaklarının davalı işverenden tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının, işyerinde birlikte çalıştıkları ve bu davada tanık olarak gösterilen...,...ve ... ile davalı şirketteki mesailerine gelmediğini, davacının bu kişilerle birlikte davalı şirket ile aynı piyasada ticari faaliyet sürdüren başka bir şirkette çalışmaya başladığını, davacı ve arkadaşlarının önce iş bulduğunu, çalışmaya başladıktan sonra davalı şirkete gelmediklerini, davacının iş akdinin İş Kanunu’nun 25/II-g maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiğini, çalışma süresi ve aylık kazancının resmi kayıtlarla sabit olduğunu, okulların açıldığı dönemde davalı işyerinde yoğunluk yaşandığını, bu dönemlerde fazla mesai yapıldığında karşılığının ödendiğini, milli bayram ve resmi tatil günlerinde çalışılmadığını, tüm ücret alacaklarının ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı ve davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı ... işyerinde Genel Müdür yardımcısı olarak en son aylık net 2.750 TL ücretle çalıştığını iddia etmiş davalı işveren davacının ücretinin bankaya yatırıldığını savunmuş ancak ücrete yönelik bir miktar belirtmemiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının ücret bodrolarında asgari ücret aldığının yazılı olduğu işyerindeki tüm çalışanların bodrolarında asgari ücret olduğu görülmüştür. Davacı tanıkları iddiayı doğrulamış davalı tanıkları da ücretin bir kısmının elden bir kısmının bankaya yatırılarak ödendiğini belirtmişlerdir. Bu deliller karşısında davalı şirketin gerçek ücreti kayıtlara geçirmediği ve gizlediği anlaşılmaktadır. Davacı Genel Müdür yardımcısı olup ücret iddiası davacı tanık beyanlarıyla doğrulandığından bilirkişi raporunun iddia edilen seçeneğine göre karar verilmesi gerekirken emsal ücrete itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

F) SONUÇ:

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 17.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1181, Karar No: 2014/2997, Tarih: 16.04.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/1181 E.  ,  2014/2997 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/12/2012

NUMARASI : 2012/664-2012/571

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın görev yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalar A. S.., H.. Y.., V.. Ş.. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı S.S. D.... Arsa Konut Yapı Kooperatifi'nin üyesi olduğunu, 07.07.2009 tarihli kooperatif olağanüstü genel kurul toplantısında tasfiye kararı alındığını, tasfiye işlemlerinin Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/140 Esas sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararı ile dava sonuna kadar geçici olarak durdurulduğunu, kooperatifin görevi münhasıran tasfiye işlemlerini yürütmek olan tasfiye kurulu dışında herhangi bir yürütme organı da bulunmadığını, dava dışı kooperatif yöneticilerinin 08.03.2009 tarihinde genel kurul toplantısında alınan karara istinaden 07.04.2009 tarihli 7317 ve 16.04.2009 tarihli 8062 yevmiye numaralı resmi senetlerle bu davada davalı olan kişilere davaya konu taşınmazları gerçek bedelinin çok altında 2.100,00 TL bedelle devrettiğini, satış işlemleri ile davalılar adına tapuya tescil işlemlerinin yapıldığını, Kayseri 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/155 Esas sayılı dosyasında verilen 05.10.2012 tarihli kararla koooperatifçe davalılara yapılan satış ve devir işlemlerinin dayanağı olan genel kurul kararının mutlak butlanla batıl ve yok hükmünde olduğunun tespit edildiğini, bu suretle davalılar adına tapu sicilinde yapılan tescillerin dayanaksız kaldığını ileri sürerek, davaya konu satış işlemlerinin de mutlak butlanla batıl-yok hükmünde olduğunun tespitini, davaya konu edilen taşınmazları dava dışı kooperatifin mülkiyetinden çıkaran satış işlemlerinin iptali ile bu taşınmazların kooperatif adına yeniden tapuya tescilini, mümkün olmazsa bu davaya konu taşınmazların devrine ilişkin resmi senette alıcı olan her bir davalıdan kendisine satışı yapılan bağımsız bölümün dava tarihi itibariyle rayiç bedellerinin tahsili ile dava dışı kooperatife ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara, tebligat yapılmamıştır.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre;davacının iddiasının Kooperatifler Kanunu gereğince değerlendirilmesi gerektiğinden davaya bakma görevinin TTK'nın 4. maddesi gereğince Kayseri Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu, HMK'nın 138. maddesi gereğince dava tarihi nazara alındığında mutlak ticari dava niteliğinde olan istem yönünden, usule ilişkin hususun şekli nitelik taşıdığı, görevin kamu düzenine ilişkin olup re'sen değerlendirileceği gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, görevli mahkemenin Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

Kararı, davalılar V.. Ş.., H.. Y.. ve Ali Sürahi vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalılar V.. Ş.., H.. Y.. ve Ali Sürahi vekili temyiz etmiştir.

Hükmü temyiz eden davalılar V.. Ş.., H.. Y.. ve A. S...vekili 24.07.2013 tarihli dilekçe ile temyizden feragat edildiğini bildirmiş ise de 24.01.2013 tarihli vekaletnamede temyizden feragat yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından bu hususun tamamlanması için Dairemizce dosyanın ikinci kez geri çevrilmesine karar verilmesine rağmen feragat yetkisini içeren vekaletnamenin ibraz edilmediği görülmekle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine geçilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davalılar V.. Ş.., H.. Y.. ve A. S.. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Dava tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesine göre mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup, aynı Kanun'un 115/2. maddesi uyarınca, mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Bu durumda, mahkemece, mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, dava tarihinde yürürlükte olmayan ve göreve ilişkin dava şartı öngörmeyen 1086 sayılı HUMK'nın 7. ve 27. madde hükümlerine uygun olarak dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış ise de, yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca hükmün aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilmesi suretiyle onanması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar V. Ş.., H.. Y.. ve A.S.. vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, kararın, hüküm fıkrasının 1 numaralı bendindeki “dava dilekçesinin görev yönünden reddine” ibaresi hüküm fıkrasından çıkarılarak, yerine "6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlerden alınmasına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 16.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11961, Karar No: 2011/4810, Tarih: 21.04.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/11961 E.  ,  2011/4810 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16.06.2009 tarih ve 2008/100-2009/88 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 1945 yılında kurulduğunu, tanınmış “BARBİE” markasının da içerisinde olduğu pek çok tasarım telif haklarının sahibi olduğunu, davalının müvekkilinin tanıttığı “Barbie” ibaresini kötüniyetle ve aynen unvanına alarak, “Barbi Güzellik Salonu İşletmeciliği ve Kozmetik Tur. Gıda İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.” biçiminde tescil ettirerek faaliyet yürüttüğünü ve bu durumun davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğunu ileri sürerek, davalının davacının marka hakkına tecavüzünün durdurulmasına ve davalı ünvanının ticaret sicilinden terkinine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalının davacının tanınmış markasını unvanına alarak kötüniyetle tescil ettirip kullanmasının marka hakkına tecavüz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, marka hakkına tecavüzün durdurulması ve davalı unvanının terkini istemine ilişkindir.

Davacı vekili, “BARBİE” markasının müvekkili adına tescilli olduğunu, müvekkilinin markasına benzer davalı adına tescilli “Barbi Güzellik Salonu İşletmeciliği ve Kozmetik Tur. Gıda İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.” unvanının terkinini de istemiş ve mahkemece bu istemin kabulüne karar verilmiş ise de, davacı markası olan “BARBİE” ibaresi ile davalının ticaret unvanında bulunan “BARBİ” ibaresi benzer olup, davalının ticaret unvanından yalnızca tecavüze sebebiyet veren bu ibarenin çıkarılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davalının ticari unvanının tamamının ticaret sicilinden silinmesine karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bu yönden davalı yararına bozulması gerekmiş ise de, yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile kararın hüküm bölümünün birinci paragrafında bulunan “unvanının” kelimesinin çıkartılarak yerine “unvanında bulunan Barbi ibaresinin” eklenerek hükmün düzeltilmiş bu haliyle ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 21.04.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/48405, Karar No: 2010/5131, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/48405 E.  ,  2010/5131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine ... Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin ... Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan ... Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş

sözleşmesinin “…Bilindiği üzere 5747 sayılı yasa ile ... İlçesine ait bir kısım mahalleler ayrılmak suretiyle ... adı altında yeni bir ilçe kurulmuş 29.3.2009 Genel Mahalli seçimleri de faaliyetlerine başlamıştır. İhale işini yürüttüğümüz ... Belediyesinin yetki sınırları içerisinde tarafımızdan temizliği yapılan ve çöpleri toplanan alanların büyük bir kısmı ... ilçesine geçmiştir. Ancak yukarıda açıklamış olduğumuz üzere ... Belediyesinin bölünmesi nedeniyle temizlik hizmeti ve çöp toplama hizmeti vereceği alanların küçülmesi nedeniyle ... Belediyesince yapılan yeniden yapılan ve organizasyon çerçevesinde ... Belediyesi yetki sınırları içerisindeki faaliyetlerimizin 31.7.2009 tarihinde feshedileceği 11.5.2009 tarih ve 016/327 sayılı yazı ile bildirilmiştir. Yine aynı yazıda ... Belediyesinin yetki sınırları Genel Mahalli İdareler seçimi sonrası bölündüğü ancak 5747 sayılı yasa gereği ... Belediyesi temizlik hizmeti alt yapısını oluşturuncaya kadar bedeli ... Belediyesince ödenmek üzere temizlik hizmetlerinin ... Belediyesince yerine getirileceği yönünde ... Belediyesi ile ... Belediyesi arasında protokol imzalandığı, imzalanan protokol gereği 31.7.2009 tarihine kadar ... Belediyesi sınırları içerisinde kalan cadde ve sokakların temizliği ile ilgili çöplerin toplanması işi ... Belediyesi ile firmamız arasında halen geçerli olan ihale gereğince firmamız tarafından yapılacaktır. Firmamızın ... Belediyesinden almış olduğu ihale 31.7.2009 tarihinde sona erecektir” gerekçesi ile 31.7.2009 tarihi itibariyle feshedileceği bildirilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, her ihale sözleşmesi kendi dönemi ve şartlarında değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Bu nedenle önceki ihale sözleşmelerinin kanuna uygun kurulmamış olması veya muvazaalı olması, sonrakilerin de aynı şekilde kanuna uygun kurulmadığını ya da muvazaaya dayandığını göstermez. Daha sonra yapılan sözleşmenin ayrıca kanuna uygunluk ve muvazaa yönünden değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Somut olay bakımından daha önceki ihalelerde araç ve gereçler belediyeye ait iken dava konusu ihale sözleşmesine ait şartnamede iş için gerekli araç ve gereçlerin yükleniciye ait olacağı açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle davalı ... tarafından yapılan önceki sözleşmelerin kanuna uygun olmadığına ya da muvazaalı olduğuna ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının bu dava yönünden bağlayıcılığından söz edilemez. Kaldı ki, dava konusu ihale sözleşmesinin muvazaaya dayanmadığı Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2008 gün ve 2008/704–730 Dairemizin 2008/28734-–2009/14096 sayılı kararları ile belirlenmiş bulunmaktadır. Öte yandan, belediyelerin asli işi olan temizlik, çöplerin toplanması ve nakline ilişkin hizmetlerin 5393 sayılı Kanunun 67.maddesi uyarınca başkasından satın alınması mümkündür. Buna göre davalılar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunun 2.maddesine uygun olduğu kabul edilmelidir.

Kanuna uygun olarak kurulduğu anlaşılan asıl işveren- alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı da uyuşmazlık konusudur. Hizmet alım sözleşmesinde, İdari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin eleman seçiminde ve değişikliğinde idarenin uygun görüşünü alacağı, görev yerlerinin yüklenicinin bilgisi olmadan değiştirilmemesi, yıllık izin kullanma sürelerinin belirlenmesi konusunda idarenin bilgisi ve isteği doğrultusunda hareket edilmesi gibi düzenlemeler yer almakta ise de asıl işverenin denetim yetkisi, işyeri güvenliği ve işçilik alacaklarına karşı müteselsil sorumluluğu nedeniyle bu tür düzenlemelere yer verilmesi olağan karşılanmalıdır. Bu nedenle sözü edilen hükümler alt işverenlik sözleşmesinin muvazaaya dayandığını göstermez. Keza, alt işverenlerin değişmesine rağmen işçinin ara vermeden yine alt işverene bağlı olarak çalışmış olması da alt işverenlik uygulamasının muvazaalı olduğunu kabule yeterli değildir. Mevcut olgulara göre geçerli ve muvazaaya dayanmayan bir asıl işveren-alt işverenlik sözleşmesi bulunmaktadır.

Mahkemece asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu sonucuna varılarak davacının davalı belediyeye ait işyerine iadesi doğru olmamıştır.

Dosya içeriğine göre daha önceki ihale sözleşmelerin muvazaalı olduğuna ilişkin verilmiş olan yargı kararları nedeni ile davacının gerçek işverenin kim olduğu konusunda yanıldığı anlaşılmaktadır. Davacının husumet tevcihinde yanılması nedeniyle, davasını gerçek işvereni olan alt işverene yöneltmesi için süre verilmeli, sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmelidir.

Dosya içeriğine göre daha önceki ihale sözleşmelerin muvazaalı olduğuna ilişkin verilmiş olan yargı kararları nedeni ile davacının gerçek işverenin kim olduğu konusunda yanıldığı anlaşılmaktadır. Davacının husumet tevcihinde yanılması nedeniyle, davasını gerçek işvereni olan alt işverene yöneltmesi için süre verilmeli, sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmelidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 1.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.