muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12277, Karar No: 2018/4780, Tarih: 25.06.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/12277 E.  ,  2018/4780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15/06/2016 tarih ve 2014/1173-2016/634 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, üç ortaklı davalı şirkette ortakların 1/3 oranında eşit hisseye sahip bulunduklarını ve müdür sıfatına haiz olduklarını, şirket yönetiminin diğer iki ortak tarafından yürütüldüğünü, müvekkilinin sigortalı çalışmasının sona erdirildiğini, müştereken şirketin tasfiyesi kararı alındığını, ortaklardan ...’in tasfiye memuru olarak görevlendirildiğini, müvekkilinin yaşamını idame ettirebilmek amacıyla dava dışı şirket hisselerini devraldığını, faaliyete başlamak için de davalı şirketin tasfiye sürecinin tamamlamasını beklediğini, ancak tasfiye memurunun şirketin tasfiyesi için hiçbir işlem yapmadığını, diğer ortakların müvekkilini bezdirmek için şirketi zarara uğrattığı şeklinde asılsız iddialar ileri sürdüklerini, 31/05/2013 tarihinde genel kurulun toplandığını, müvekkilinin çıkarılmasına yönelik kararlar alındığını, gündemde olmayan hususların görüşüldüğünü, oydan yasaklı olanların oy kullandıklarını, müvekkilinin ihtirazi kayıt koyduğunu ileri sürerek, davalı şirketin 31/05/2013 tarihli 2012 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan kararların iptalini ve şirkete kayyım atanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkili şirketin satışını yaptığı ürünlerin reçetelerini başka şirketlere satarak müvekkilini zarara uğrattığını, alınan kararların hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin 31/05/2013 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında 3 ve 4. maddelerde herhangi bir karar alınmadığı, 5, 6 ve 7. maddelerin iptali şartlarının oluşmadığı, 8. maddede davacının red oyu kullandığı gibi müdür olan diğer iki ortağın TTK m. 619/3 uyarınca oydan yoksunlukları bulunduğu halde rekabet yasağını kaldıran karara imza atmış olmalarının kanuna aykırı olup bu maddenin iptali gerektiği, genel kurulun 9 ve 10. maddelerin ise gündemde olmadığı halde görüşülüp karara bağlandığı ve iptali gerektiiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 8, 9 ve 10 numaralı kararların iptallerine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 6,70 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 25/06/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8364, Karar No: 2012/20698, Tarih: 18.06.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/8364 E.  ,  2012/20698 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkeme- nin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dos- ya içeriğine göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 18.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3691, Karar No: 2017/2307, Tarih: 20.04.2017

**11. Hukuk Dairesi         2016/3691 E.  ,  2017/2307 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06/01/2016 tarih ve 2014/676-2016/3 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı-karşı davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18/04/2017 günü hazır bulunan davalı-karşı davacı vekilleri Av. ... ile Av. ..., davacı-karşı davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, tarafların aralarında imzaladıkları hisse devir sözleşmeleri gereğince, ... Uluslararası Bağımsız Denetim SMMM A.Ş. ve ... Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş’nin müvekkillerine ait bulunan hisselerin davalıya devri konusunda anlaştıklarını, 27.01.2010 tarihli ana sözleşme uyarınca tarafların, aylık 20.000,00 TL ( 60 ay ) sabit ödeme yapılacağını, ayrıca bu ödemeye ilaveten değişken ödeme olarak da cironun % 10’unun müvekkillerine ödeneceğinin kararlaştırıldığını, sabit aylık ödemelerin senede bağlanıp, cirodan pay şeklindeki değişken ödemelerin hesabının dönem sonlarına bırakıldığını, 14.10.2010 tarihli ek sözleşme uyarınca değişken ödeme başlığı değiştirilip, değişken ödemeler yerine ayrıca 5 yıl (60 ay) boyunca aylık 21.000,00 TL (toplam 1.260.000,00 TL) ödeneceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmeye göre müvekkillerinin kullandığı ofisin kira ve yönetim giderlerinin davalı tarafından ödeneceğinin ve bu meblağın ödenmesi gereken 21.000,00 TL aylık taksitten mahsup edileceğinin kararlaştırıldığını, kira bedelleri ve yönetim giderleri değişkenlik arz edebileceği için bonoya bağlanmadığını, bonoya bağlanmış olan sabit ödeme başlığındaki devir bedellerinden vadesi gelenlerinin tamamının bu güne kadar ödendiğini, bonoya bağlanan sabit ödeme alacaklarından her hangi bir alacaklarının bulunmadığını, Mart 2011'den itibaren tahsili lazım gelen aylık 21.000,00 TL ödemelerden Kasım 2011 tarihine kadar tahakkuk eden tüm alacaklarının da (ofis kirası vs. mahsubundan sonra kalan bakiye) ödendiğini, davacının muaccel olmuş Aralık 2011, Ocak, Şubat, Mart ve Nisan 2012 aylarına isabet eden ( 21.000,00 \* 5 ay = 105.000,00 TL ) alacaklarından, bu aylara isabet eden ve mahsubu gereken kira vs. toplam 47.019,00 TL’nin mahsubu ile bakiye 57.979,00 TL alacaklarının bulunduğunu, davalıya .... Noterliği'nin 27.02.2012 tarih ve 7785 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 3 gün içinde bakiye devir bedelinin ödenmesi istenmişse de, davalının cevap ihtarnamesinde, şirketin SPK tarafından incelemeye alındığı ve ceza tahakkuk ettirilmesi halinde cezanın ödenmesi gereken devir bedelinden BK m. 81 uyarınca mahsup edileceğinden bahisle itiraz ettiğini, bunun üzerine .... Noterliği'nin, 26.03.2012 tarih ve 10251 yevmiye nolu ihtarı keşide edilerek devir bedellerinin ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, bu nedenle ödenmeyen 57.979,00 TL’nin vade tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşmelerin kira sözleşmesine ait hususları içerdiği ve nitelik itibariyle karma bir sözleşme olduğunu, sözleşme kapsamında davacılar ve devir konusu şirketlerdeki diğer hissedarların hisselerini müvekkiline ve diğer 3. kişilere devir ve temlik ettiğini, burada hak temlik edildiğinden işlemin satış niteliğinde olduğunu, sözleşmeye konu devir işlemi TTK’ya bağlı olmayıp, Borçlar Kanunu hükümlerine tabi olduğunu, hisse satışında TTK. 489 ve devamının uygulanıp, kira sözleşmesinde ise BK’nın uygulanacağını, davacıların bazı bilgileri müvekkilinden gizlediğini, SPK çalışmasından da görüleceği üzere davacıların devretmiş oldukları şirkette mevzuatın öngördüğü çalışmaları yapmayıp, şirketin cezai müeyyidelerle karşı karşıya kalmasına yol açtığını, kötü yönetim müşteri portföyünü de etkileyip, şirket gelirlerini olumsuz yönde etkilediğini, SPK tarafından kesilen cezaların toplam bedelden mahsubunun gerektiğini, davacıların ayrıca ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2010 – 9036 soruşturma kapsamında ... Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü'nce yürütülen soruşturmayı önceden bildirmediğini, ayrıca davacıların şirkete kesilen çeki yetkisiz olarak tahsile kalkıştığını, ayrıca şirketin Maliye Bakanlığı'nın kod listesine girdiğini, davacıların ... Merkezi'ne 2011 yılı için 6.612,68 TL ve 2012 yılı için 48.512,13 TL kira borcu bulunduğunu, bu nedenle her türlü maddi ve manevi talepleri saklı kalmak kaydı ile davacının hukuka aykırı talepleri ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiş; karşı dava olarak da müvekkili ile davacılar arasında imzalanan 27.10.2009 tarihli şirketlerin hisselerinin devrine ilişkin sözleşme gereğince aylık 20.000,00 TL \* 60 ay = 1.200.000,00 TL, peşinat olarak 300.000,00 TL ile sözleşmenin değişken ödemeler başlıklı B2 maddesine göre, aylık fiili cironun % 10’unun ödenmesi kararlaştırılmışken, 14.10.2010 tarihli birinci ek sözleşmeyle aylık 21.000,00 \* 60 ay toplam 1.200.000,00 TL ödenmesinin kararlaştırıldığını, ayrıca bu sözleşmelere ek olarak ... Merkezi A2 blok, k 16, no 458 adresindeki ofis kirası için tarafların 14.10.2010 tarihinde anlaşmaya vardığını, bu anlaşmaya göre davacıların kendi kısımlarına düşen bölümlerle ilgili 2011 yılı için aylık 2.064,00 USD ( kira ) + 1.780,20 TL ( aidat ) + KDV ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, davacıların bu yükümlülüklerini Aralık 2011 ayından itibaren yerine getirmediğini, buna göre davacıların 2011 yılı toplam kira borç bakiyesinin 6.612,68 TL ve 2012 yılı için 48.512,13 TL olup, toplam kira borcunun 55.124,81 TL olduğunu, belirsiz alacak niteliğindeki davanın müvekkilinin uğradığı zararlara karşılık bilirkişilerce belirlenecek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalılar aleyhine şimdilik 100.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesine, 2011 ve 2012 yılları için bakiye 55.124,81 TL kira borcunun tazminine, SPK’nın kestiği 17.170,00 TL para cezasının rücuen tazminine, devir bedellerinin tenziline karar verilmesini talep ve karşı dava etmiştir

.512,13 TL olup, toplam kira borcunun 55.124,81 TL olduğunu, belirsiz alacak niteliğindeki davanın müvekkilinin uğradığı zararlara karşılık bilirkişilerce belirlenecek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalılar aleyhine şimdilik 100.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesine, 2011 ve 2012 yılları için bakiye 55.124,81 TL kira borcunun tazminine, SPK’nın kestiği 17.170,00 TL para cezasının rücuen tazminine, devir bedellerinin tenziline karar verilmesini talep ve karşı dava etmiştir.

Mahkemece, davacı tarafın 105.000 TL miktarı (21.000x5 ay = 105.000 TL) itibariyle hisse devrinden kaynaklı olarak sözleşmede belirlenen aylık 21.000 TL hisse devir bedeli itibariyle Aralık 2011, Ocak, Şubat, Mart, Nisan 2012 tarihlerindeki bedellerin ödenmediği, bu bedeller itibariyle toplam 5 ay itibariyle 105.000 TL taraflar arasındaki sözleşme gereğince hisse devir bedeli olarak davacının davalıdan alacaklı olduğu, davacı taraf her ne kadar dava dilekçesinde sözleşme gereğince ödenmesi gereken kira ve aidat olarak toplam 47.019 TL bedel düşüldükten sonra bakiye kalan 57.979 TL üzerinden dava açmış ise de davalı-karşı davacı tarafın sunduğu belgeler, evraklar ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde söz konusu dönemde toplam kira borcunun 42.959,17 TL olduğu ve ayrıca binadan kaynaklı aidat ve diğer giderler itibariyle 18.604,12 TL davacının borçlu olduğu, toplam davacı tarafça ödenmesi gereken bedelin 61.565,29 TL olduğu, davacı tarafın toplam kira alacağı bedeli 105.000 TL'den yine sözleşme gereğince ödemesi gereken kira ve masraflar miktarı olan 61.565,29 TL düşüldüğünde davacının davalıdan 43.434,71 TL alacaklı olduğu ve bu miktar itibariyle dosyada çekilen ihtarnameler gereğince 03/03/2012 tarihinde temerrüde düştüğü, asıl dava itibariyle davacının davalıdan sözleşme gereğince hisse devir bedeli alacağından kira ve diğer giderler düşüldükten sonra 43.434,71 TL alacaklı olduğu, bu bedel itibariyle asıl davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği; davalı-karşı davacı tarafından davacı-karşı davalıya yönelik açılmış olan 3 ayrı maddi tazminat talebi itibariyle dosyanın incelendiğinde 1. olarak talep edilen 55.124,81 TL bakiye kira alacağına ilişkin talebine yönelik olarak davacı tarafın asıl açmış olduğu davasında toplam alacağından kira ve masrafları düşerek talep ettiği, bu doğrultuda yukarıda yapılan hesaplama ve bilirkişi incelemesinde yapılan hesaplama birlikte değerlendirildiğinde tespit edilen kira alacağı miktarı ve masraflar asıl dava konusu itibariyle dava konusu yapılarak karar verildiğinden bununla ilgili dava konusunun da bulunduğu, karşı davacının bu davası itibariyle konusuz kaldığı gerekçesi ile bu taleple ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığına; davacının davalının sorumlu olduğu dönemde SPK tarafından kesilen 17.170 TL'lik cezanın davacılar tarafından ödenmesine yönelik talepleri itibariyle söz konusu cezanın oluştuğu tarih dikkate alındığında davalı tarafın şirketi devir aldığı tarihten sonra cezanın geldiği ve özellikle taraflar arasındaki imzalanan sözleşme içeriği itibariyle devirden sonraki tüm sorumlulukların davalı tarafta olduğu gerekçesi ile davanın reddine; davalı-karşı davacının asıl davacıya açmış olduğu 3. dava konusu 100

.170 TL'lik cezanın davacılar tarafından ödenmesine yönelik talepleri itibariyle söz konusu cezanın oluştuğu tarih dikkate alındığında davalı tarafın şirketi devir aldığı tarihten sonra cezanın geldiği ve özellikle taraflar arasındaki imzalanan sözleşme içeriği itibariyle devirden sonraki tüm sorumlulukların davalı tarafta olduğu gerekçesi ile davanın reddine; davalı-karşı davacının asıl davacıya açmış olduğu 3. dava konusu 100.000,00 TL'lik maddi tazminat davası itibariyle karşı davacının uğramış olduğu maddi ve manevi zararlar kapsamında şirket hakkında yeterli bilgi ve belge sunulmadığından bahisle açılan davada karşı davacının dosyaya sunduğu delil ve belgeler itibariyle davasını ispatlayamadığı gibi ticari hayatı olumsuz etkilediğine dair dosyaya delil sunulamadığı gerekçesi ile bu talebinin de reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı-karşı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davalı-karşı davacı vekilinin düplik layihasında rücuen tahsil talebinde bulunmadıklarını belirtmiş olmasına ve semenin tenzili koşullarının oluşmamış olmasına göre, davalı-karşı davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı-karşı davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.480 TL duruşma vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınıp davacı-karşı davalıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 2.197,53 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 20.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/49839, Karar No: 2010/5170, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/49839 E.  ,  2010/5170 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, yazılı fesih bildirimi bulunmadığı, feshin geçerli nedene dayanmadığı, davacının tekrar işbaşı yaptırıldığı gerekçesi ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava açıldıktan sonra davacının işe başlatıldığından söz edilerek davacı lehine vekâlet ücretinin hüküm altına alınmasına karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, dava dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş sözleşmesinin “…Bilindiği üzere 5747 sayılı yasa ile Seyhan İlçesine ait bir kısım mahalleler