muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/11378, Karar No: 2015/22047, Tarih: 25.11.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/11378 E.  ,  2015/22047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/01/2015

NUMARASI : 2013/174-2015/42

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dosyada mevcut Tapu Müdürlüğünün 07.05.2014 tarihli yazı cevabında, dava konusu 1488 parselin kadastral parsel olduğu, 59 parselin ifrazından oluştuğu, herhangi bir dop kesintisi yapılmadığının bildirildiği, Altınova Belediye Başkanlığının 31.05.2013 tarihli yazı cevabında dava konusu taşınmazın imar parseli olmadığının belirtildiği, aynı belediyenin 05.05.2014 tarihli yazı cevabında ise taşınmazın daha önce yapılan ifraz işlemi sonucu imar parseli olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibariyle, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kıyasi emsal kabul edilen 2022 parsel sayılı taşınmazın ise bilirkişlerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle, fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi oldukları ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak yazı cevapları arasındaki çelişki giderildikten,

Sonra, birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6862, Karar No: 2008/8859, Tarih: 25.09.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/6862 E.  ,  2008/8859 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Tarih : 11/03/2008

Nosu :2007/265-2008/46

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava sıra cetveline itiraz davasıdır.

Davalı yan cevabında davanın yasal süresinden sonra açıldığını savunmuştur.

Bu durumda mahkemece öncelikle davacıya sıra cetvelinin Tebligat Kanunu hükümlerine uygun biçimde tebligat yapılıp yapılmadığı ve davanın yasal süresinde açılıp açılmadığına bakılmalı; davanın süresi içinde açıldığının kabulü halinde esasın incelenmesi gerekirken bu yön üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik YER OLMADIĞINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.09.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/20619, Karar No: 2008/18020, Tarih: 23.10.2008

**12. Hukuk Dairesi         2008/20619 E.  ,  2008/18020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çorum İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/07/2008

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Bütçe Kanunlarında yer alan faiz oranları genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin ilama bağlı borçları hakkında uygulanır. (H.G.K. 01.12.2004 tarih, 2004/12-667-E.K. Sayılı karar) 2003 yılı bütçe kanunun 51/t maddesi Anayasa Mahkemesinin 22.01.2004, 2004 yılı bütçe kanunun 49/o maddesi Anayasa Mahkemesinin 07.06.2005 tarihli kararları ile iptal edilmiş, 2005 yılı bütçe kanununun 37/e maddesi ise 5335 sayılı yasa ile 01.05.2005- tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır.Bu nedenle 01.01.2005-01.05.2005 tarihleri arasında faiz hesaplaması bu dönemde yürürlükte olan bütçe faizi oranına göre yapılmalıdır. Mahkemece bu döneme ilişkin hesaplamayı %48 ve %36 oranına göre yapan bilirkişinin  raporu esas alınarak sonuca gidilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 23.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/4462, Karar No: 2008/4691, Tarih: 10.07.2008

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2007/4462 E.  ,  2008/4691 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki asıl davanın davacıları vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacılar vekili avukat .... Diğer davacı ve davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacılar avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava ve birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2005/320 E. sayılı davası gecikme tazminatı, yüklenici şirket tarafından açılan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2005/504 E. sayılı davası ise tazminat istemleriyle açılmış, mahkemece feragatlar sonucu verilen karar asıl davanın davacıları arsa sahipleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar ..., ..., ... ve ... ’in temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacılar ... ... ve ...’nın temyiz itirazlarına gelince;

Dosyada bulunan 17.12.1996 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 7.1.maddesinde, süresinde arsa sahiplerine ait bağımsız bölümlerin teslim edilmemesi durumunda ödenecek gecikme tazminatı miktarı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 6.maddesinde inşaat süresinin 24 ay olduğu ve bu sürenin ruhsat tarihinden itibaren başlayacağı kabul edilmiştir. İnşaat ruhsatı 01.06.1998 tarihinde alındığına göre, inşaatın bitim tarihi 01.06.2000 olmaktadır. Bir kısım arsa malikleri tarafından imzalanan 14.08.2000 tarihli belgede sözleşme şartlarının yerine getirilmesi koşuluyla teslim süresi 30.09.2001

tarihine kadar uzatılmışsa da, bu belgede davacılar ... ..., ...’nın imzaları bulunmamaktadır. Gerek isimleri belirtilen davacıların bu belgede imzalarının bulunmaması ve gerekse diğer arsa sahipleri tarafından tanınan sürede de yüklenici şirketin sözleşme şartlarını yerine getirmediğinin anlaşılması sebebiyle davacılar ... ... ve ... yönlerinden inşaatın bitim tarihinin 01.06.2000 olarak kabul edilmesi gerekir. Davacı arsa sahipleri ... ... ve ...’nın 1316 ada, 5 parseldeki paylarının 02.01.2006 tarihinde tapudan ... ...’e sattıkları anlaşılmaktadır. Tapuda yapılan pay satışı sözleşmeden doğan hakların devri niteliğinde kabul edilemez. Dosya içerisinde ayrıca arsa sahipleri ... ... ve ... ile ... ... arasında sözleşmeden doğan hakların devrini gösteren herhangi bir belge de bulunmamaktadır. Davacı arsa sahipleri ... ... ve ...’nın davadan feragat etmedikleri de sabittir. Bu durumda ... ... ve ...’nın sözleşme gereği hakları olan 01.06.2000 tarihiyle 02.01.2006 tarihleri arasındaki süre için gecikme tazminatının bilirkişiye hesaplattırılarak karar altına alınması gerekirken, adı geçen davacıların sözleşmeden doğan haklarını devretmedikleri ve davadan da feragat etmedikleri gözden kaçırılarak, yazılı şekilde bu davacılar yönünden de gecikme tazminatı istemine ilişkin davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davacılar ..., ..., ..., ... ’in temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kararın davacılar ... ve ... yararına BOZULMASINA, 550,00 YTL vekâlet ücretinin yüklenici ... Yapı A.Ş.den alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacılar ... ... ve ...’ya verilmesine, yüklenici şirket Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmadığından lehine vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 10.07.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/105, Karar No: 2019/3249, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2019/105 E.  ,  2019/3249 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/38214, Karar No: 2017/16813, Tarih: 07.09.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/38214 E.  ,  2017/16813 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Mahkemece verilen kararın, davacı tarafça temyizi esnasında adli yardım talebinde bulunulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince ilk aşamada eksik harcın tamamlanması için davacı vekiline muhtıra çıkarılmış, davacı vekilinin itirazı üzerine adli yardım talebi hakkında Dairemizce karar verilmek üzere dosya temyiz incelemesine gönderilmiştir.

1-Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebinin Yargıtaya yapılacağı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 336/3. Maddesinde hükme bağlanmış ise de, aynı maddenin ikinci fıkrasında; "talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır" hükmüne yer verilmiştir.

Davacı vekilinin adli yardım talebini içeren dilekçesi ekinde iddiasını dayandırdığı delilleri sunmadığı, dosya kapsamına göre, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin ödemesi gereken temyiz giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmadığından davacının yapmış olduğu adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiğinden, temyiz yoluna başvurma ve maktu temyiz harcının kanunda öngörülen bir haftalık kesin süre içinde davacı tarafından tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366. maddesi uyarınca temyiz kanun yolu bakımından kıyasen uygulanacak 344. Maddesi gereğince davacı tarafa muhtıra çıkartılarak kanuni süre beklendikten sonra tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın ... Bölge Adliyesi Mahkemesi 9. Hukuk Dairesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 07.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/27437, Karar No: 2013/2020, Tarih: 30.01.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/27437 E.  ,  2013/2020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kilitlenmek suteriyle muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanığın, müştekilerin oturduğu, apartmanın bodrumkatında bulunana 8 daireye ait, kilitli kömürlüklerin kapılarını pense ile zorlayıp menteşeleri yerinden kopararak zarar verip hırsızlığa teşebbüs ettiğinin anlaşılması karşısında; hakkında konut dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçlarından zamanaşımı içerisinde işlem yapılması olanaklı kabul edilmiştir.

Adli sicil kaydına göre tekerrüre esas hükümlülüğü bulunan sanıklar hakkında TCK'nun 58/6-7. maddesi ile uygulama yapılmaması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ...'un temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 30.01.2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4693, Karar No: 2019/6539, Tarih: 25.09.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/4693 E.  ,  2019/6539 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen yaşlılık aylığı tespiti ve alacak davası sonucu yerel mahkemece verilen hüküm, Dairemiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş ise de, davacının Anayasa Mahkemesine bireysel başvurusu sonucu, Anayasa Mahkemesince mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararı sonucu mahkemece yeniden verilen kararın temyizen incelenmesi davalı avukatı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1982 Anayasasının 148/1. maddesinde, Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bireysel başvuruları kararı bağlayacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 3 ve 4. fıkralarında;

“(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

Anayasanın 153. maddesine göre de, Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir ve Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesinin diğer kararları gibi bireysel başvuruları inceleyen Bölüm kararları da yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlamaktadır.

2010 yılında Anayasa'nın 148. maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruları karara bağlama yetki ve görevi verilmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde şöyle ifade edilmiştir: "Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, kamu gücü tarafından, temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla bireysel başvuru yolu, pek çok uygar ülkede anayasa yargısının ayrılmaz bir parçası kabul edilmektedir.“

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun "Mahkemenin görev ve yetkileri" kenar başlıklı 3/1-c bendinde Yüksek Mahkemeye “ Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak” görevi verilmiştir.

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: "Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: "Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

"Esas hakkındaki inceleme" kenar başlıklı 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"... bir mahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin inceleme... bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz."

"Kararlar" kenar başlıklı 50. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez.

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.“

Yine 6216 sayılı Kanun'un "Mahkeme kararları" kenar başlıklı 66/1. maddesine göre, "Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar."

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında Anaya Mahkemesince bireysel başvurular sonucu verdiği kararların hukuki niteliği üzerinde durmak gerekir. Anayasanın 148. maddesindeki değişikliğin gerekçesinde bireysel başvuru yolu, olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmıştır. Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. Bireysel başvuru öncelikle, hakları ihlal edilenlere Anayasa veya yasayla tanınan bir dava türüdür.Anayasa Mahkemesinin kararına göre, “Anayasa’nın 148. maddesinde yer verilen bireysel başvuru yolu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi sadece bir hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespiti davası değil, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlalinin önlenmesi ve bir ihlal tespiti durumunda da bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldıracak veya meydana gelen zararı giderecek şekilde hukuki sonuçlar doğuran bir dava niteliğindedir (AYM 1.3.2012 t. E.2011/59, K.2012/34).

Bireysel başvuru yolu, temyiz veya istinaf benzeri bir başvuru olmadığı gibi, temyiz veya istinaf sonrası olağanüstü bir temyiz fırsatı da değildir. Anayasanın 148/4. maddesinde bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamayacağı belirtilmiş, 6216 sayılı Kanunun 45. maddesinde de aynı hüküm tekrar edilmiştir. Bu kapsamda temyiz ve istinaf aşamalarında, ilk derece mahkemelerinin olayları ve delilleri değerlendirmeleri doğru yapıp yapmadıkları, mahkemelerin yaptığı işlemlerin yasalara uygun olup olmadığı ve yasa kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilirken Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin olayı ve delilleri değerlendirirken, yasa kurallarını uygularken temel hakları ihlal edip etmediklerini ve ihlal varsa bu ihlallerin bireysel başvuru yolu dışında başka bir yolla giderilip giderilemeyeceğini inceler.

6216 sayılı Kanun'un 50/1. fıkrasında; bireysel başvuruların esas incelemesi sonunda başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verileceği, ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurular kapsamındaki yetki ve görevi, hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespitiyle sınırlı olmayıp tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesini de kapsamaktadır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı). Bu kapsamda tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderileceği hükme bağlanmıştır.

Kanun'da, ihlalin ve sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılacağına ilişkin belirleme yapma bakımından Anayasa Mahkemesine geniş bir takdir yetkisi verilmiştir. Bunun tek sınırı 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasının sonunda yer alan Anayasa Mahkemesinin idari eylem ve işlem niteliğinde karar veremeyeceğine ilişkin düzenlemedir. Buna göre anılan sınır, Anayasa Mahkemesinin ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederken idarenin yerine geçerek işlem tesis edemeyeceğini ifade eder. Bireysel başvurunun niteliği dikkate alındığında bu sınırlama sadece idare değil yasama ve yargı organları yönünden de geçerlidir. Mahkeme, ihlalin ve sonuçlarının nasıl giderileceğine hükmederek kararı, gerekli işlemlerin tesis edilmesi için ilgili mercilere gönderir. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi kural olarak ihlalin ve sonuçlarının nasıl ve hangi araçlarla ortadan kaldırılacağı hususunda ilgili mercilere takdir yetkisi bırakır (AYM 15.3.018 t. 2018/3007 başvuru sayılı kararı).

6216 sayılı Kanunun 50. maddesinde, Anayasa Mahkemesince tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderileceği belirtildiğinden ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama nitelik olarak “yeniden yargılama“dır. Yeniden yargılama sebepleri 6100 sayılı HMK’nın 375. maddesinde sayılmış, birinci fıkranın (i) bendinde ”Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi” yargılamanın iadesi sebebi olarak sayılmıştır. Bu maddede Anaya Mahkemesinin bireysel başvuru sonucu verdiği kararlar sayılmamış ise de 6216 sayılı Kanunda yeniden yargılama yapılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Yeniden yargılama, önceki yargılamadan bağımsız yeni bir davadır. Yeniden yargılamaya sebep olan mahkeme kararı, Anaya Mahkemesinin kararı ile kısmen veya tamamen ortadan kaldırılmıştır. İhlale neden olan yerel mahkeme kararı temyiz incelemesinden geçmiş ise, yerel mahkemenin verdiği karar kaldırıldığı için, kaldırılan kararın temyizine ilişkin Yargıtay kararı da ihlale konu somut olay yönünden kaldırıldığından artık Yargıtay'ın onama veya bozma kararı işbu davada dikkate alınamayacaktır.

Anayasa Mahkemesince ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiş ise, ilk derece mahkemesince artık önceki kararlardan bağımsız olarak Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı çerçevesinde yeni ve ayrı bir inceleme yapılacağından, HMK’nın 373/4. fıkrasında “Yargıtay'ın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir“ hükmü uygulanamaz. İlk derece mahkemesinin kararı, madde 341/1 kapsamında ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar niteliğinde olup istinaf yoluna başvurulması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerde ilk derece mahkemesince verilen karar, temyiz kanun yoluna tabi olmayıp istinaf kanun yoluna tabi olduğundan dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkemesine İADESİNE, 25/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.