muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/1888, Karar No: 2024/4697, Tarih: 09.09.2024

D. Mahkemesince İkinci Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen karar ile; davacılar bakımından kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davada davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleştirilen davada davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın bitişiğinde kuru dere bulunduğunu, kuru dere yatağının doldurulduğu kanaati ağırlık gösterdiğinden bu husus incelenmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, tanık beyanları ve bilirkişi raporları ile 2007-2008 yıllarından sonra zilyetliğin olmadığının sabit olduğunu, jeodezi raporunda 2001 yılına ait hava fotoğrafı net değil denilmesine rağmen tarım yapıldığının belirtilmesinin çelişkili olduğunu, ot biçmenin hukuken hiçbir anlam ifade etmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 713. maddesinin birinci fıkrası,

3402 sayılı Kanun'un 14. ve 17. maddeleri

3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozma kararı uyarınca işlem yapılmasına göre asıl ve birleştirilen davada davalı Hazine vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Somut olayda, lehine tescil hükmü kurulan asıl davada davacı ...’ın hüküm tarihinden önce 07.08.2020 tarihinde öldüğü halde ölü kişi adına tescil hükmü kurulması doğru değildir.

Ne var ki, anılan husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl ve birleştirilen davada davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

Asıl ve birleştirilen davada davalı Hazine vekilinin değinilen yön itibariyle temyiz itirazının kabulü ile; Mahkeme kararının “1.” bendinde yer alan “davacı ... adına” ifadesinin hükümden çıkarılarak yerine “Muş 3. Noterliğinin 07.09.2020 tarihli ve 4278 yevmiye numaralı mirasçılık belgesi uyarınca davacı ... mirasçıları adlarına payları oranında” ifadesinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin j bendi gereğince davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

09.09.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13210, Karar No: 2013/2323, Tarih: 07.03.2013

**20. Hukuk Dairesi         2012/13210 E.  ,  2013/2323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, imar ve ihya ile kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı kadastroca tesbit dışı bırakılan bir parça taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, 09.06.2005 günlü krokide (A) harfi ile gösterilen 4037,459 m² yerin davacı adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hükmüne uyulan Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2007/894-1549 sayılı 15.03.2007 günlü kararında özetle: “Davacı görülmekte olan dava ile imar ve ihya ile kazanmayı sağlayan zilyetliğe dayanarak tescil isteğinde bulunmuştur. Kadastro müdürlüğünün karşılık yazısına göre, dava konusu yer 1966 yılında yapılan tapulama çalışmaları sırasında Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle tesbit dışı harici bırakılan yer olup, halen Atakent Belediyesi hudutları içerisinde kalmaktadır. Böyle bir yerin kazanmayı sağlayan zilyetlik hukukî sebebine dayalı olarak edinilebilmesi için 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17. maddesinde belirtilen koşullar altında tasarruf edilmesi gerekir. Anılan madde uyarınca yerin orman sayılmayan, kamu hizmetine tahsis edilmeyen yer olması, il, ilçe ve kasabaların imar planları içerisinde bulunmaması ve ayrıca imar ve ihya edilerek tarım arazisi haline getirilmesi, imar ve ihya işleminin tamamlandığı tarihten dava tarihine ve eğer imar planı kapsamındaki bir yer ise, imar planı kapsamına alındığı tarihe kadar 20 yıldan fazla süre ile tasarruf edilmesi gerekmektedir. Her nekadar, dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar, uyuşmazlık konusu taşınmazın davacının satıcısı olan ....’in babası Mehmet Akça tarafından 1973 tarihinden önce imar ve ihya edildiğini, mirasen intikal ve paylaşımla oğlu ....’e kaldığı ve onun da 2000’li yıllarda satışı ile davacıya intikal ettiği, imar ve ihya olgusunun tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıldan fazla süre ile davacı, satıcısı ve satıcısının babası tarafından koşullarına uygun olarak tarım arazisi niteliği ile tasarruf edildiğini bildirmişler, keza kültür arazisi niteliğinde olduğu ziraatçi bilirkişi, orman sayılmayan yerlerden olduğu ormancı bilirkişi tarafından açıklanmış ise de aynı yerel bilirkişi ve tanıklar davacının bu yeri satın almasından sonra taşınmaz üzerindeki büyük taşları ve kayaları beko iş makinası ile kırdırdığını ve ondan sonra arpa buğday ekerek kullandığını açıklamışlardır. Orman bilirkişisi raporu ekindeki fotoğraflara göre de taşınmaz taşlık, kayalık, üzerinde tarımsal faaliyet yapılmaya pek de uygun olmayan bir yapı göstermektedir. Oysa, ziraat teknisyeni raporuna göre taşınmaz, imar ve ihyası 40-45 yıl önce bitirilen tarım arazisi nitelikli bir yer olup, bu belirleme mevcut fotoğraflarla ve yerel bilirkişi, tanık beyanlarına göre davacı tarafından satın alınmadan sonra yapıldığı açıklanan makinalı temizleme işleminin varlığı ile açıkça çelişmektedir. Fiilî duruma uymayan, yeterli gerekçe içermeyen böyle bir rapora değer verilemez. Bundan ayrı; niteliği itibariyle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan böyle bir yerde imar ve ihya işleminin

tamamlandığı tarihin, o tarihten sonra geçen zilyetlik süresi ve niteliğinin ne olduğunun kesin olarak belirlemesi için hava fotoğrafları ve topografik haritalardaki durumunun ne olduğunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Tüm bu yönler gözönünde tutularak mahkemece yapılacak iş; taşınmazların bulunduğu yöreye ait imar planının bulunup bulunmadığının, varsa imar planı kapsamına alınma tarihinin taşınmaz başında yapılan keşfe bağlı olarak düzenlenen kroki gönderilerek ilgili Belediyeden sorulup belirlenmesi, ondan sonra, taşınmazların bulunduğu yöreye ait dava tarihinden ve eğer imar planı kapsamındaki bir yer ise, imar planı kapsamına alınma tarihinden geriye doğru en az 20 yıl önceki tarihlere ilişkin hava fotoğrafları ve topografik haritaların getirtilerek dosya arasına konulması, bu belgelerin bir ziraat mühendisi, bir harita veya kadastro mühendisi, bir jeologdan oluşacak uzman bilirkişiler vasıtasıyla zemine uygulanması, hava fotoğrafları ile topografik haritanın stereoskopik incelemeye tâbi tutulması, taşınmazların bu belgelere göre niteliğinin, kesin olarak belirlenmesine çalışılması, uzman bilirkişilerden taşınmazın niteliğini kesin olarak belirleyen gerekçeli, karşılaştırmalı ve denetime açık rapor sunulmasının istenilmesi, ayrıca H.U.M.K.’nun 366. maddesi gözönünde bulundurularak sadece taşınmazın değil, çevresinin de fotoğraflarının hâkim denetiminde çektirilerek dosyaya konulması ve ondan sonra uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece tüm bu hususlar araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm verilmiş olmasının isabetsiz olduğu” gereğine değinilerek bozulmuştur. Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medeni Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1966 yılında yapılan tapulama çalışmaları sırasında dava konusu taşınmaz taşlık ve çalılık olarak tapulama harici bırakılmıştır. Bölgede 01.03.1977’de ilân sonucu kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medeni Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1966 yılında yapılan tapulama çalışmaları sırasında dava konusu taşınmaz taşlık ve çalılık olarak tapulama harici bırakılmıştır. Bölgede 01.03.1977’de ilân sonucu kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır.

Mahkemece, tescili istenen taşınmazın zilyet tanığı Yusuf Uysal’ın beyanına göre 2003 yılında beko iş makinesı ile taşlarının kırıldığı, imar ve ihya üzerinden 20 yıl geçmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; mahkemece hükme esas alınan orman bilirkişi ve fen bilirkişi raporlarında komşu parsellerle çakıştırılmadan sadece taşınmaz işaretlenmiş, memleket haritasında açık renkli alanda kaldığı açıklandığı halde ekli belgede yeşil renkli alanda işaretlenerek çelişki oluşturulmuş, zilyet tanığı Yusuf Uysal’ın 13.05.2005 günlü ve 18.03.2011 günlü keşiflerde dava konusu yerin en az 50 yıldan beri davacı ve satın aldığı kişilerin kullanımında tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacının 2003 yılında içindeki büyük taşları kırdırarak kullanmaya devam ettiği şeklindeki beyanları dikkate alınmamış, komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve dayanakları getirtilerek bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmamıştır. Eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm kurulamaz.

Bu nedenle; mahkemece öncelikle kesinleşen orman kadastrosuna ait tüm tutanaklar ve haritası, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı, tespit tutanağının düzenlendiği tarihten 15 veya 20 yıl önce çekilmiş hava fotoğrafları ile bu fotoğraflardan üretilmiş memleket haritası, topografik fotogrametri yöntemiyle düzenlenen kadastro haritaları, komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve dayanakları ilgili yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir mühendis ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, kesinleşmiş tahdit haritası ve tapulama paftası ölçekleri denkleştirilerek sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktasını gösterecek biçimde çekişmeli taşınmazın tahdit hattına göre konumu duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmalı; bilirkişilere tahdit hattı ile irtibatlı müşterek kroki düzenlettirilmelidir.

Yukarıda açıklanan araştırma sonucu taşınmazın kesinleşen Devlet Ormanlarının dışında kaldığının saptanması halinde, bu kez eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı, tespit tutanağının düzenlendiği tarihten 15 veya 20 yıl önce çekilmiş hava fotoğrafları ile bu fotoğraflardan üretilmiş memleket haritası, topografik fotogrametri yöntemiyle düzenlenen kadastro haritaları ile komşu parsellere ilişkin kadastro tespit tutanak ve dayanakları çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapıları, bitki örtüsü ve çevreleri incelenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, fotogrametri yöntemiyle düzenlenen kadastro paftalarında zilyet ve tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı belirlenmeli, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı ...’ının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 07/03/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/29830, Karar No: 2018/2450, Tarih: 13.03.2018

**12. Hukuk Dairesi         2016/29830 E.  ,  2018/2450 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından 14.000,00 TL yediemin ücretinin tahsili için taşınır rehninin paraya çevrilmesi suretiyle başlatılan icra takibinde, şikayetçi vergi dairesinin icra mahkemesine başvurusunda; aracın satış bedelinin otopark yediemin ücret alacağına mahsuben ödenen dosya alacaklısının dosya alacağını dahi karşılamadığından bahisle sıra cetveli yapılmadan dosya alacaklısına ödenmesine ilişkin 09.02.2016 tarihli müdürlük kararının, sıra cetveli yapılmadan icra müdürlüğünce paylaştırma işlemi yapılmasının yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kaldırılmasını talep ettiği, mahkemece, İİK. 138/2. maddesi gereğince şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Yedieminlik ücreti takip masraflarından olup, İİK'nun 59. maddesi ile; "Takip masrafları borçluya aittir. Alacaklı, yapılmasını talep ettiği muamelenin masrafını ve ayrıca takip talebinde bulunurken borçlunun 62. maddeye göre yapabileceği itirazın kendisine tebliğ masrafını da avans olarak peşinen öder. Alacaklı ilk ödenen paradan masraflarını alabilir" şeklinde düzenleme yapılmıştır. Paranın paylaştırılmasına ilişkin İİK'nun 138/2. maddesi gereğince haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları alakadar eden masraflar önce satış tutarından alınır ve artan para takip masrafları ve işlemiş faizler dahil olduğu halde alacakları nispetinde paylaştırılır.

İcra ve İflas Kanun'undaki bütün bu düzenlemeler doğrultusunda yedieminlik ücretinin takip masraflarından olduğu ve satış tutarından öncelikle alınacağı anlaşılmaktadır. Bu sebeplerle yedieminin, ücret alacağı için yeni bir takip başlatması ve bu dosyadan taşınırın satılması halinde ise artık İİK'nun 138/2. maddesinin uygulanması mümkün olmayıp, satış bedelinden öncelikle bu dosya alacağının ödenmesi söz konusu olamaz. Bu durumda yapılacak iş, satış bedelinin sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra dairesine gönderilmesinden ya da ilk haciz satışın yapıldığı dosyadan konulmuş ise sıra cetveli yapmaktan ibarettir. Somut olayda, tahsili istenen yedieminlik ücreti, muhafaza tedbirinin uygulandığı takip dosyasından ayrı olarak başka bir takibe konu yapılmış, takip itiraz edilmeksizin kesinleşmiş ve paraya çevirme aşaması tamamlanmıştır. Bu durumda, yedieminlik ücretinin satış bedelinden öncelikle ödenmesi mümkün olmayıp, satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmeyeceğinin anlaşılması halinde, icra dairesince alacaklıların sıra cetvelinin yapılması gerekir.

İİK'nun 140. maddesi gereğince; “Satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar”. Açıklanan maddelere göre, birden fazla alacaklının bulunduğu böyle durumlarda, icra müdürlüğünce, öncelikle İİK.'nun 140. maddesi gereğince sıra cetveli yapılmalı ve alacaklılara, diğer alacaklara yönelik itirazlarını ileri sürme imkanı tanınmalıdır. Şikayetçinin alacağının rüçhanlı olup olmadığı ve öne sürdüğü diğer hususlar, sıra cetveli yapıldıktan sonra itiraz halinde tartışılacak bir husus olup, bu aşamada icra müdürlüğü sıra cetveli düzenlemekten imtina edemez. Bir başka anlatımla alacaklıların itirazlarını ileri sürebilmesi için öncelikle sıra cetveli yapılması gerekmekte olup, şikayete konu takip dosyasında ise icra müdürlüğünce sıra cetveli yapılmaksızın paranın alacaklıya (yediemin) ödendiği görülmektedir. Bu nedenle şikayetçi vergi dairesinin şikayette bulunmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekir. O halde mahkemece, şikayetin kabulü ile İİK'nun 140. maddesi uyarınca, icra müdürlüğünce sıra cetveli yapılması gerektiğine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.03.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6899, Karar No: 2019/3154, Tarih: 04.02.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/6899 E.  ,  2019/3154 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi:

31/01/2019 tarih ve 30672 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yayım tarihini izleyen ay başından itibaren 01/02/2019 tarihinde) yürürlüğe giren, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun iş bölümüne ilişkin 30/01/2019 tarih ve 1 sayılı kararı gereğince kabul edilen İcra Ceza dava dosyalarının Yargıtay Yüksek 12. Hukuk Dairesine 04/02/2019 tarihinde Gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/202, Karar No: 2020/129, Tarih: 15.01.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/202 E.  ,  2020/129 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen yaşlılık aylığı tespiti ve alacak davası sonucu yerel mahkemece verilen hüküm, Dairemiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş ise de, davacının Anayasa Mahkemesine bireysel başvurusu sonucu, Anayasa Mahkemesince mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararı sonucu mahkemece yeniden verilen kararın temyizen incelenmesi davalı avukatı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1982 Anayasasının 148/1. maddesinde, Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bireysel başvuruları kararı bağlayacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 3 ve 4. fıkralarında;

“(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

Anayasanın 153. maddesine göre de, Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir ve Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesinin diğer kararları gibi bireysel başvuruları inceleyen Bölüm kararları da yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlamaktadır.

2010 yılında Anayasa'nın 148. maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruları karara bağlama yetki ve görevi verilmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde şöyle ifade edilmiştir: "Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, kamu gücü tarafından, temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla bireysel başvuru yolu, pek çok uygar ülkede anayasa yargısının ayrılmaz bir parçası kabul edilmektedir.“

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun "Mahkemenin görev ve yetkileri" kenar başlıklı 3/1-c bendinde Yüksek Mahkemeye “Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak” görevi verilmiştir.

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: "Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."