muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3703, Karar No: 2021/19713, Tarih: 24.11.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/3703 E.  ,  2021/19713 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 20.10.2009 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 02.01.2011 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığın, müştekinin açık bıraktığı aracından cep telefonu çalması şeklindeki eyleminin TCK’nın 141/1. maddesinde düzenlenen hırsızlık suçunu oluşturduğu, bu suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre, TCK'nın 66/1-e, 66/2 ve 67/4. maddeleri uyarınca hesaplanan 12 yıllık zamanaşımı süresinin suçun işlendiği 22/07/2007 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 24.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2467, Karar No: 2006/5197, Tarih: 14.03.2006

**12. Hukuk Dairesi         2006/2467 E.  ,  2006/5197 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 10. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 23/11/2005

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Mahkemece kısa kararda (şikayetin reddine) karar verildiği halde, gerekçeli kararda şikayetin reddi ile birlikte takipte istenilen 15.000.000.TL. komisyon ücreti ve 5.000.000.TL. masraf olmak üzere Toplam 20.000.000.TL.lik bölümün iptaline karar verilmiştir.

Bu durumda kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki doğmuş bulunduğundan 10.04.1992 tarih ve 7/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince anılan çelişki bozma nedeni oluşturur. Bu durumda mahkemece önceki kısa kararla bağlı olmaksızın ve çelişkinin giderilmesi suretiyle karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ :Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 14.03.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2430, Karar No: 2021/515, Tarih: 27.01.2021

**11. Hukuk Dairesi         2019/2430 E.  ,  2021/515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 05.12.2017 tarih ve 2014/735 E- 2017/1368 K. sayılı kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nce verilen 21.02.2019 tarih ve 2018/804 E- 2019/246 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin duruşmalı olarak davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 26.01.2021 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. .... ile davalılar vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalıların, müvekkili Ak Faktoring A.Ş.'nin eski hissedarları olduğunu, taraflar arasında imzalanan 19.12.2011 tarihli hisse alım satım sözleşmesi ile birlikte Ak Faktoring A.Ş. nezdinde sahip oldukları hisseleri davacıya sattığını, müvekkili tarafından AK Faktoring şirketinin asaleten ve kefaleten imzalamış olduğu sözleşmeler nedeni ile 2001 ve 2002 yıllarından kalma borçlarının olduğu ve bu borçların ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, davalılara İstanbul Noterliğinin 17.02.2014 tarih ve 3593 yevmiye nolu ihtarnamesi borcun ödenmesi istenildiğini fakat davalıların herhangi bir ödemede bulunmadığını, müvekkilinin, borçların 130.000 USD olarak ödenmesi sureti ile tasfiye edileceği konusunda alacaklıyla anlaşma yapıldığını, bunun üzerine Sekerbank'a 19.02.2014 tarihinde 130.000 USD ödeme yapıldığını, taraflar arasında imzalanan hisse alım satım sözleşmesindeki garanti hükmü gereğince, alacaklıya ödenen bedelin tahsili için davalılar aleyhine başlatılan icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itirazda bulunduğunu, alacağın likit olduğunu belirterek, davalıların icra takibine vaki itirazlarının iptaline ve % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinin bu şirketteki hisselerini 19.12.2011 tarihinde davacılara sattığını, müvekkillerinin söz konusu şirketin sadece 01.02.2005 ve 19.12.2011 tarihleri arasında ortağı olduğunu ve yönetim kurulu görevini üstlendiğini, davacılar tarafından ödenen ve müvekkilinden istenilen borcun tarihinin ise 2001 - 2002 olduğunu, müvekkillerinden önceki ortakların bu borcu şirket kayıtlarına geçirmediğini, müvekkillerinin de bu nedenle şirkete ortak olurken bu borçtan haberdar olmadığını, müvekkillerinin sadece taahhüt ettikleri sermaye borcu ile sorumlu olup sorumluluklarının miktarının şirket sermayesi kadar olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddine istemiştir.

İhbar olunan Şekerbank vekili, beyan dilekçesinde, Özakbulut Orman Ürün. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ak Faktoring A.Ş.'nin müvekkili bankadan kullanmış oldukları kredilerin geri ödemelerini yerine getirmemeleri üzerine haklarında yasal takip işlemleri başlatıldığını, Ak Faktoring A.Ş.'nin, kredi borçlusu olmasının yanısıra, Özakbulut Orman Ürün. İmi. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kullandığı krediler için akdedilen sözleşmeleri müşterek ve müteselsil borçlu sıfatı ile imzaladığını, müşterek ve müteselsil borçluluğun da süresiz olduğunu, Ak Faktoring A.Ş.'nin icra takibine konu borçlardan önce müvekkili bankaya yaptığı ve müşterek ve müteselsil borçluluktan rücu ettiğine dair herhangi bir beyan ve ihtarın sözkonusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre bulunduğu, davalıların hisse devir sözleşmesinden kaynaklı olarak davacılara garanti ettikleri doğmuş veya sonradan doğacak şirketin mali tablolarına ve genel mizahına işlenmemiş borçlardan da sorumlu oldukları, geçerli ve mevcut bir borcun kefalet sözleşmesi kapsamında dava dışı Şekerbank'a ödenmek zorunda kalındığı, kefil olarak davacı şirketin ileri sürebileceği zamanaşımı defi bulunmadığı, davalıların da bu nedenle zamanaşımı definde bulunmasının yerinde olmadığı, mevcut bir borçtan dolayı yapılan bu ödemelerin davalıların şirket ortağı oldukları dönemde verilen dava dışı Özbulut Orman Ürünleri... Ltd. Şti.'nin asıl borçlu olduğu kredi sözleşmeleri bulunduğu, bu nedenle davacıların hisse devir sözleşmesi çerçevesinde davalılardan garanti ettikleri geçmiş dönem borçlarının tahsili için icra takibi başlatmakta haklı oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalılar vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Karara karşı davalılar vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalılar vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

1- Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre davalılar vekilinin Ak Factoring Hizmetleri Tic. A.Ş.ne yönelik yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davalılar vekilinin davacı ... Factoring Hizmetleri Tic. A.Ş'ye ilişkin verilen karara yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Taraflar arasındaki hisse devir sözleşmesi ile Ak Factoring Hizmetleri Tic. A.Ş'nin bilanço ve mizanda görünmeyen, sonradan ortaya çıkabilecek borçları davalılar tarafından garanti edilmiş olup, ortaya çıkan eski tarihli kefalet borcu da yine Ak Factoring Hizmetleri Tic. A.Ş. tarafından ödendiğinden aktif husumetin yalnızca Ak Factoring Hizmetleri Tic. A.Ş. yönünden var olduğu, her ne kadar davacılar arasında yer alan ..., ..., ...,

... ve Altınhas Holding A.Ş. hisse devir sözleşmesinde yer alsalar da bu davacıların tam 3. kişi yararına sözleşme yaptıkları ve işbu davada takip ve dava ehliyetine sahip olmadıklarının kabulü ile değerlendirme yapılıp sonuca varılması gerekirken, tüm davacılar yönünden aktif husumetin varlığı kabul edilerek işin esasına girilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin Ak Factoring Hizmetleri Tic. A.Ş'ye yönelik temyiz isteminin reddine, (2) numaralı bentte yazılı gerekçelerle İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının re'sen BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 3.050,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacı ... Factoring Hizmetleri Tic. A.Ş.'ye verilmesine, takdir olunan 3.050,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacı ... Factoring Hizmetleri Tic. A.Ş. dışındaki davacılardan alınıp davalılara verilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden davalılara iadesine, 27.01.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/15569, Karar No: 2020/14221, Tarih: 12.10.2020

**7. Ceza Dairesi         2017/15569 E.  ,  2020/14221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Olay tutanağına göre; sanığa ait ... market isimli işyerinde kaçak sigara satışı yapıldığı ihbarı üzerine 179 paket sigara ele geçirildiği olayda, sanığın aşamalarda alınan savunmalarında sigaraları içmek ve eşe dosta dağıtmak için bulundurduğunu beyan ettiği, sanığa ait işyerinde arama yapılmasına dayanak teşkil eden mahkemece verilmiş usulüne uygun bir arama kararı olmadığı gibi, gecikmesinde sakınca olduğu gerekçesiyle Cumhuriyet Savcısı tarafından da verilmiş bir yazılı arama izni ya da Cumhuriyet Savcısına ulaşılamaması nedeniyle kolluk amirince verilmiş yazılı arama emri de bulunmaması karşısında, hukuka aykırı arama sonucu ele geçen eşyanın yasak delil niteliğinde olduğu, Anayasa'nın 38/2., 5271 sayılı CMK'nun 206/2-a, 217/2, 230/1. madde ve fıkralarına göre, hukuka aykırı surette elde edilen delillere dayanılarak mahkumiyet hükmü kurulamayacağı gözetilerek sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/244, Karar No: 2016/3637, Tarih: 03.03.2016

**13. Ceza Dairesi         2015/244 E.  ,  2016/3637 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 13 - 2014/85766

MAHKEMESİ : Tekirdağ Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 30/12/2013

NUMARASI : 2013/319 (E) ve 2013/407 (K)

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve konut dokunulmazlığını ihlal suçlarından verilen hükümlerin temyiz incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ... ... müdafiinin temyiz talebi yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 03.03 .2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/860, Karar No: 2012/796, Tarih: 14.11.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2012/20-860 E.  ,  2012/796 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Midyat Kadastro Mahkemesi

NUMARASI :2011/38 E-87 K

Taraflar arasındaki davadan dolayı, bozma üzerine direnme yoluyla; Midyat Kadastro Mahkemesi’nden verilen 24.06.2009 gün ve 2009/11-28 sayılı kararın bozulmasını kapsayan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’ndan çıkan 13.06.2012 gün, 2011/20-889 Esas, 2012/378 Karar sayılı ilamın, karar düzeltilmesi yoluyla incelenmesi davalı vekilleri tarafindan verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla; Hukuk Genel Kurulu’nca dilekçe, düzeltilmesi istenen ilam ve dosyadaki ilgili bütün kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Temyiz ilamında yer alan açıklamalara göre 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfiyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440.maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDINE, aynı Kanunun 442/3. ve 4421 sayılı Kanunun 4/b-1.maddeleri gereğince takdiren 203 TL. para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, Harçlar Kanunu uyarınca 43,90 TL. ilam harcının karar düzeltme talep edenden alınmasına, 14.11.2012 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava, kadastro tespitine itiraz isteğine ilişkindir. Yerel Mahkemece, verilen davanın reddine yönelik direnme hükmünün davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi ve Yüksek Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.06.2012 tarih ve 2011/20-889 Esas-2012/378 Karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine, davalı Midyat Süryani Deyrulumur Morgabriel Manastırı Vakfı vekili karar düzeltme isteğinde bulunarak Genel Kurulun bozma kararının kaldırılmasıyla yerel Mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmesini istemiştir.

Davacı Hazine vekili, dava dilekçesinde Midyat ilçesi, Güngören Köyünde bulunan 101 ada 428, 429, 430, 431, 477, 479, 480, 481, 482, 483, 484 ve 485 parsel sayılı taşınmazların kıraç ,taşlık ve kayalık niteliğinde bulunduğunu, zirai niteliği bulunmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olan taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında davalı Vakıf adına tespit edildiklerini açıklayarak yapılan tespitlerin iptali ile Hazine adına tescillerine karar verilmesini istemiştir.

Davacı Hazine vekili, dava dilekçesinde Midyat ilçesi, Güngören Köyünde bulunan 101 ada 428, 429, 430, 431, 477, 479, 480, 481, 482, 483, 484 ve 485 parsel sayılı taşınmazların kıraç ,taşlık ve kayalık niteliğinde bulunduğunu, zirai niteliği bulunmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olan taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında davalı Vakıf adına tespit edildiklerini açıklayarak yapılan tespitlerin iptali ile Hazine adına tescillerine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Vakıf vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların taşlık, kayalık,kıraç olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, zira davalı Vakfın Manastır olarak M.S. 397 tarihinde kurulduğunu, davalının Osmanlı Devleti zamanında vakıf statüsünü ve ardında da tüzel kişilik kazandığını, dava konusu parseller üzerinde davalı Vakfın yüzlerce yıllık mülkiyet ve zilyetliğinin bulunduğunu, tarım arazisi şeklinde vasfına uygun olarak kullanıldığını, taşınmaz malların davacı yada 3, kişilerle bir ilgisinin olmadığını, taşınmazların 1936 yılında Vakıf Yönetimi tarafından Vakıflar Genel Müdürlüğüne bildirildiğini, Arazi Tahrir Kanunu hükümlerine göre 1937’den beri vergilerinin ödendiğini, taşınmazların Kadastro Yasasının 14. maddesindeki kuru arazide 100 dönümlük sınırlamanın dışında kaldığını, idari tahkikatın taraflı bir araştırma olduğunu, keşifte tarafsız bilirkişi ile inceleme yapılmasını istediklerini, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 1.maddesinin mülkiyet hakkını düzenlediğini, Lozan Antlaşmasının 42/3.maddesi uyarınca Devletin kiliselere ve azınlıklara karşı tam bir koruma yükümü altında olduğunu, Anayasanın 90/son maddesi uyarınca da, ”… Milletlerarası Anlaşma hükümlerinin esas alınması…” gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Yerel Mahkemece, davanın reddine ilişkin ilk hükmün Özel Dairece; davacı Hazinenin davasının kabul edilmesi gerektiği görüşü ile kesin bozma yapması üzerine yerel mahkemece, bozma ilamına karşı eski kararında ısrar edilmiştir. Davacı Hazine vekilinin temyizi üzerine direnme kararı Yüksek Hukuk Genel Kurulunca oybirliği ile bozulmuştur. Davalı vekili bu sefer karar düzeltme isteğinde bulunmuştur.

Uyuşmazlık konusu, 101 ada 428, 429, 430, 431, 477, 479, 480, 481, 482, 483, 484 ve 485 sayılı parsellerin kadastro tespitleri 2008 yılında yapılmış olup, tespit maliki olarak davalı Vakıf gösterilmiştir. Kadastro tespitine itiraz davasının açılması üzerine kadastro tutanaklarının bu nedenle kesinleşmediği belirlenmiştir.Kadastro tutanaklarının edinme sebeplerinde söz konusu parsellerin gerçek bazı kişilerin zilyet ve tasarrufunda bulunduğu 1950’li yıllarda bu kişilerin davalı Vakfa bağışladıkları gerekçesiyle söz konusu taşınmazların Midyat Süryani Deyrulumur Morgabriel Manastırı Vakfı adına tespitlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile, davalı Cemaat Vakfının özelliği göz önünde bulundurularak Cemaat Vakıflarının kuruluşları hakkında genel bilgi vermekte yarar vardır.

Cemaat Vakıfları ve Tüzel Kişilik

Osmanlı İmparatorluğu döneminde cemaatlerin kurduğu vakıflara başlangıçta tüzel kişilik tanınmadığı gibi bu gibi vakıfların kayden adlarına taşınmaz edinmeleri (tapuya kaydetme yoluyla) olanağı da bulunmamakta idi. İlk defa 16 Şubat 1328 (1912) tarihli “Eşhas-ı Hükmiyenin Emvâl-i Gayr-i Mehkuleye Tasarruflarına Mahsus Kanûn-ı Muvakkat” (Hükmü Şahısları Taşınmaz Mal Edinmelerine ve Tasarruflarına İlişkin Geçici Kanun ) ile bu tür vakıflara tüzel kişilik tanınmış ve mal edinmeleri olanağı verilmiştir. Belirtilen tarihten önceki zaman dilimi içinde sözü edilen olanak tanınmadığından Cemaat Vakıflarının Nam-ı Müstear (yaşayan gerçek kişiler, mutemet= güvenilir kişiler) ve Nam-ı Mevhum (mevcut olmayan, yüzyıllarca, binlerce yıl önce yaşamış ve ölmüş bulunan azizler yada din büyükleri) adları kullanılmak suretiyle taşınmaz edinme yoluna gitmişlerdir. Mecelledeki şu ilke, az önce açıklanan durumu çok iyi ifade etmektedir “ zorunluluklar yasal olmayanı ( meşru olmayanı) meşru kılar ” . Yani zorunluluklar mesmu olanı meşru kılar. Az önce açıklanan 1328 tarihli Kanunla, Osmanlı Tüzel Kişilerine taşınmaz edinme olanağı tanınmış ve bu Kanunun geçici 1. fıkrası ile de Cemaat ve Hayır Kurumlarının Nam-ı Müstear ile tasarruf etmekte bulundukları taşınmazlar için Tapu İdaresine belli sürede başvurmaları halinde, tashihen tescilin yapılması kabul edilmiştir. Bu hüküm aynı zamanda Nam-ı Mevhum adına kayıtlı bulunan mallar içinde kabul edilmiştir ( TBMM.nin 2 Temmuz 1956 tarih ve 1972 sayılı 2762 sayılı Vakıflar Kanunu 44. maddesi ile ilgili yorum kararı).

İmparatorluk döneminde cemaatlerin izin alınmadan Vakıf kurmaları mümkün bulunmamakta idi. Ancak padişahın emriyle (fermanıyla) ve O’nun izni ile cemaatlerin vakıf kurma olanakları vardı. Davalı Vakıfta Abdülmecithan’ın fermanı ile kurulduğu dosya kapsamı ile sabittir. Bu nedenledir ki, cemaat vakıfların kural olarak, Vakfiyeleri bulunmamaktadır.

İmparatorluk döneminde cemaatlerin izin alınmadan Vakıf kurmaları mümkün bulunmamakta idi. Ancak padişahın emriyle (fermanıyla) ve O’nun izni ile cemaatlerin vakıf kurma olanakları vardı. Davalı Vakıfta Abdülmecithan’ın fermanı ile kurulduğu dosya kapsamı ile sabittir. Bu nedenledir ki, cemaat vakıfların kural olarak, Vakfiyeleri bulunmamaktadır.

05.06.1935 tarihinde kabul edilen 2762 sayılı Vakıflar Kanunu (Mülga) 44 ve aynı Kanunun Geçici Madde 1/A ile Cemaat Vakıflarının Tüzel Kişiliğe sahip oldukları vurgulanmış ve mal edinmeleri sağlanmıştır. Anılan Kanunun 44. maddesinde; bu Kanunun neşri tarihinden en az 15 yıl evvelinden beri Vakıf olarak tasarruf edildikleri vergi kayıtları, icra konturatları ve Eşhas-ı Hükmiyenin Gayrimenkule Tasarruflarına Dair olan 16 Şubat 1320 tarihli Kanunun neşrinden sonra tapuya verilmiş defterler ve müesseselerin hesap defterleri ve buna benzer vesikalarla anlaşılacak olan yerler o suretle Vakıf Kütüğüne kayıt olunurlar. Bu kayıt Vakıflar İdaresinin istemesi üzerine tapuca o gayrimenkullerin kayıtlarına işaret ve keyfiyet münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan tarihinden itibaren 2 yıl içinde dava yolu ile bir güna itiraz olunmadığı takdirde o malların Vakıf olarak kati tescilleri yapılır ve tapuları verilir. Tapu kayıtlarına işaret edilecek gayri menkullere ait davalarda Vakıflar İdaresi ve var ise mütevellide birlikte hasım olur, hükmüne yer verilmiştir.

Geçici Madde 1/A ‘da ise; şimdiye kadar Vakıflar İdaresine hesap vermemiş olan bütün mütevelliler veya mütevelli heyetleri bu Kanun hükümleri yürümeye başladığı günden itibaren 3 ay içinde idare ettikleri Vakıfların mahiyetlerini, varidat ve menbaalarını ve bunların saf ve tahsis mahallerini, geçmiş son senenin varidat ve masraflarını miktar ve nevilerini ve mütevelliliği hangi selahiyetli merciin intihap veya kararına müsteniden ve hangi tarihten beri yaptıklarını gösterir bir beyanname tanzimine ve mensup oldukları Vakıflar İdaresine vermeye mecburdurlar.

1936 Beyannamesi

İşte halk arasında 1936 beyannamesi olarak nitelendirilen beyannamenin dayanağı yukarıda açıklanan Kanun hükümleri oluşturmaktadır. 2762 sayılı Vakıflar Kanunun 05.06.1935 tarihinde kabul edilmiş ve 13.06.1935 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmıştır.Kanun hükümlerinin yayın tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girileceği öngörülmüş ve 6 ayın bitiminden itibaren de Cemaat Vakıflarının 3 ay içinde beyanname düzenleyip bağlı oldukları Vakıflar İdaresine verilmesi öngörülmüştür. Sözü edilen sürenin bitim aşaması 1936 yılına rastladığından adına bu nedenle 1936 beyannamesi ismi verilmiştir. Davalı Vakfın verdiği beyannamede, 20 parça susuz tarla ile 2 bağ ve 10 suyu kuyusunun yer aldığı ancak; taşınmazların hangi mevkide yer aldıkları açıklanmadığı gibi sınırları ve miktarları da belirtilmemiştir.

Hukuk Genel Kurulu Kararı