muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/4952, Karar No: 2012/680, Tarih: 02.02.2012

**23. Hukuk Dairesi         2011/4952 E.  ,  2012/680 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetvelindeki sıraya şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, iflasın açıldığı tarihe kadar gerçekleşen kira borcunun iflas masasına alacak olarak kaydedildiğini, iflasın açılmasından sonra 111.462,00 TL alacaklarının oluştuğunu, bu alacağın iflas masrafı ve masa borcu olarak nitelendirilmesi gerekirken, iflas alacağı olarak sıra cetvelinin 4'ncü sırasına kaydedildiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptali ile 111.462,00 TL'lik alacaklarının masa borcu olarak ödenmesine, geriye kalan 148.979,00 TL alacaklarının ise sıra cetvelinin 4'ncü sırasına kaydının yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan vekili, şikayetçi şirketin iflas idaresinden alacağının kayda alınmasını istediğini, kira alacağının masa borcu olarak kayda alınmasını istemediğini, masa borcunun tasfiye masrafı kapsamına sokulamayacağını, iflasın açılması ile kira sözleşmesinin sona erdiğini savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

İcra Mahkemesince, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iflasın açıldığı tarihten, menkullerle ilgili ihalenin kesinleştiği tarihe kadar oluşan 111.462,00 TL kira alacağının İİK. 248'nci maddesi gereğince masa borcu olduğu gerekçesiyle, şikayetin kabülüne, 111.462,00 TL'nin masa alacağı olduğuna, bakiye 148.979,00 TL'nin sıra cetvelinin 4'ncü sırasına kaydının yapılmasına karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Şikayet, iflas tasfiyesi sırasında doğan alacağın masa borcu olarak ödenmesi istemine ilişkindir. Bir alacağın iflas alacağı mı, masa borcu mu olduğu konusunda çıkacak tereddütlerin çözüm yeri İcra Mahkemesi değil, genel mahkemelerdir (Selçuk ÖZTEK, İflas Hukukunda Sıra Cetveli Prosedürü ve Sıra Cetveline Karşı Müracaat Yolları, Yayınlanmamış Doçentlik Tezi, Sh.31). Bu durumda icra mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

2)Bozma neden ve şekline göre, şikayet olunan vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, şikayet olunan vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, şikayet olunan yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 02.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/26326, Karar No: 2012/30868, Tarih: 31.10.2012

**12. Hukuk Dairesi         2012/26326 E.  ,  2012/30868 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/11/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için  Tetkik Hakimi tarafından  düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklının borçlu keşideci K.M, Tekstil San. Tic. A. Ş.  hakkında çeke dayalı olarak başlattığı  kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibinde  adı geçen borçlu vekilinin icra mahkemesine başvurarak,  takibin diğer  borçlusu ve çekin lehdarı olan S. . Teks. San. Tic. Ltd. Şti.  tarafından açılan ve  istirdata dönüşen menfi tespit davasının  İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin   2006/736 Esas, 2008/546 Karar sayılı ve  17.10.2008 Tarihli kararı ile lehdarın ciro imzasının şirket yetkililerine ait olmadığı ve sahte olduğu gerekçesi ile kabulüne karar verildiğini ve bu durumda ciro silsilesinin kopuk olup, alacaklının yetkili hamil olmadığını ileri sürerek şikayette bulunduğu; mahkemece de şikayet kabul edilerek ödeme emrinin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Öncelikle belirtmekte yarar vardır ki, kambiyo senetleri, kambiyo taahhüdünün bir ürünüdür ve bu senetlere imza koymak, borç nedenine bağlı olmaksızın sonuçlarını kambiyo hukukundan alan bir yükümlülük doğurur. Keşidecinin, kabul edenin, aval verenin ya da cirantanın yükümlülükleri bu türdendir. Senedin zorunlu geçerlilik unsurlarını taşıması halinde üzerinde bulunan geçersiz bir imzanın varlığı dahi geçerli olan diğer imza sahiplerinin sorumluluğuna etkili olamayacaktır  (HGK’nun 2008/12-475 Esas ve 2008/462 Karar Sayılı 02.07.2008 Tarihli Kararı).

Bu durumda, çekin keşidecisi kendi imzasından sorumlu olup,ciro imzasının lehdara ait olmadığını ileri sürerek takibin ve ödeme emrinin iptalini isteyemeyeceğinden mahkemece şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü ile ödeme emrinin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366 ve HUMK.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1486, Karar No: 2020/3846, Tarih: 02.07.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/1486 E.  ,  2020/3846 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, Öğretmenim Eczanesinin sahibi olduğunu, davalı kurum tarafından tebliğ olunan 13.06.2014 tarihli yazı ile ... adına düzenlenen 26.01.2012 tarihli reçetenin adı geçen tarafından yazdırılmadığı, o gün hastaneye giriş yaptırıldığı ancak reçete yazdırılmadığı; ... adlı kişinin reçetesinden dolayı ilaç katılım payı, muayene ücreti ve fiyat farkının ödenmediği; ... isimli hastaya ait reçete arkasındaki imzanın kendisine ait olduğu, fakat ilaçlar için elden ödemesi gereken tutar farkının eksik alındığı; ... isimli hastanın adına düzenlenen reçetenin iptal edilmesini istediği halde eczanenin iptal etmediği gerekçeleriyle 2 adet reçete ile ilgili olarak 1. kez uyarılmasına, ilaç katılım paylarını almamasından dolayı 1. kez uyarılmasına, bir fatura dönemi içerisinde birden fazla reçeteden dolayı cezai şart bedeli ile cezalandırılmasına ve 5 adet reçete bedelinin tahsiline karar verildiğinin bildirildiğini, yapılan işlemin kanaate dayalı olduğunu, sözleşme hükümlerine aykırı hareket etmediğini ileri sürerek, uygulanan kurum işleminin tümü ile iptalini, kurum tarafından tahsil edilen cezai şart ve reçete bedelinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte iadesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hükmün taraflarca temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 13.H.D.nin 14/05/2018 tarih ve 2015/38130-2018/5741 E/K sayılı ilamı ile, davacının her bir talebi hakkında ayrı ayrı hüküm kurulmamış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; davanın kabulü ile, davalı idarenin 13.06.2014 tarih 3074591 sayılı işleminin iptali ile 5 adet reçete bedeli 2.729,78 TL ile yine 5 adet reçete bedeli için 5.301,58 TL cezai şart bedelinin iptaline ve toplam 8.031,36 TL alacağın 11.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, taraflar arasındaki muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kurum işleminin iptali istemine ilişkin olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dava konusu yapılan hususlarla ilgili olarak şikayet dilekçesi dışında başkaca somut delil bulunmadığı, eczane çalışanlarının fark ödemediklerini beyan etmesi karşında davacının maaştan kesinti yaptığını savunmasının yerinde olduğu ayrıca çalışan ... hakkında açılan hakaret davasının davacı lehine sonuçlandığını ve çalışanın ceza aldığını söz konusu karardan sonra şikayette bulunulmuş olduğunu da değerlendirerek cezai şart tahsiline ilişkin işlemlerin yerinde olmadığı kanaati bildirilmiş, mahkemece şikayete konu eylemler ile ilgili olarak uygulanan cezai şartların hukuki bir dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından davaya konu cezai işlemin, davalı kuruma yapılan şikayetler üzerine davalı kurum görevlilerince gerçekleştirildiği, cezanın ise ifadelerine başvurulan hastaların beyanları üzerine tesis edildiği anlaşılmaktadır. Davalı tarafından yapılan soruşturma kapsamında ifadeleri alınan hastalardan ..., 26.01.2012 tarih ve RFKDCI işlem numaralı reçeteyi kendisinin yazdırmadığını, o tarihte hastaneye giriş yaptığını ama reçete yazdırmadığını, reçete de yer alan ilaçları temin etmediğini belirtmiş, ... ilaç katılım payı, muayene ücreti ve fiyat farkını ödemediğini, ... ise, fark ücretinin tamamını ödemediklerini ifade etmişlerdir. Mahkemece hükme esas alınan raporda ise bu ifadeleri veren hastaların eczane çalışanları olduklarını ve davacının maaştan kesinti yaptığı savunmasının yerinde görüldüğü belirtilmiş ise de dosya kapsamından buna ilişkin somut araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece; taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği ve uyuşmazlığın maddi vakıaya ilişkin olup, tanık dinlenmesinin de mümkün olduğu gözetilerek, tarafların iddia ve savunmalarını karşılayacak şekilde, konusunda uzman bilirkişi kurulu oluşturulmak suretiyle, cezai işleme konu sözleşme maddeleri tek tek değerlendirilerek ve protokol değişiklikleri dikkate alınarak taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli ve açıklayıcı olacak şekilde somut verilere dayalı rapor alınması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, hükmün, HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/07/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7254, Karar No: 2015/16906, Tarih: 16.06.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/7254 E.  ,  2015/16906 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine geçildiği, örnek 10 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine, borçlunun İİK'nun 168/5.maddesinde öngörülen yasal 5 günlük süre içerisinde icra mahkemesine başvurusunda; diğer itiraz ve şikayetlerinin yanında takibin dayanağı olan bonoda rakam ve yazı ile yazılan miktarlar arasında farklılık olduğunu ileri sürerek takibin iptalini talep ettiği, mahkemece talebin reddine karar verildiği görülmektedir.

6102 sayılı TTK'nun 778. maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 676/1. maddesinde; senet bedeli hem yazı hem de rakamla gösterilir ve iki bedel arasında fark bulunursa yazı ile gösterilen bedele itibar olunacağı düzenlenmiştir.

Dayanak bononun incelenmesinde; senet bedelinin, rakam kısmında "125.000", yazı kısmında ise "yüzyirmibeş" olarak belirtildiği görülmektedir.

O halde mahkemece, borca itirazın kısmen kabulü ile 125 TL'yi aşan kısım yönünden takibin durdurulmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13936, Karar No: 2014/19122, Tarih: 22.12.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/13936 E.  ,  2014/19122 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, alacak istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesi, taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisine dayandığı, HMK'nın 4/a maddesi gereğince kira ilişkisinden doğan alacak davalarında Sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesi de, taraflar arasındaki sözleşmenin kira değil ortaklık sözleşmesi niteliğine olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nın 4/I-a maddesinde kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı ... ve İflas Kanununa göre ilamsız ... yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, konuları ve değerlerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda davacı maliki olduğu tarlalar için icar sözleşmesi düzenlendiğini, tarla ürün veren kadar gerekli masrafların davalı tarafından karşılanacağı buna karşılık ürün bedelinin taraflar arasında paylaşılacağının belirtildiğini,ancak davalının masrafları ...,geliri ise düşük göstererek davacılara düşük miktarda ödeme yaptığını ileri sürerek bedelin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Dava konusu kira sözleşmeleri konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dosya kapsamından taşınmazların tarla olduğu ve tarımsal amaçlı olarak kullanılacağı anlaşılmıştır. Bu durumda kiralananın Borçlar Kanununun hasılat kirası hükümlerine tabi olduğu anlaşılmakta olup, taraflar arasındaki ilişkinin kira sözleşmesi kapsamında değerlendirilecek olmasına göre uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 22.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9426, Karar No: 2013/23083, Tarih: 07.10.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/9426 E.  ,  2013/23083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sincan 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ :24.01.2013
Yargıtay — Esas No: 2010/4608, Karar No: 2011/5663, Tarih: 30.03.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/4608 E.  ,  2011/5663 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Gönen Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :30.12.2009

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm kusur, manevi tazminat, nafaklar ve ziynet eşyası yönünden temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle başka bir koca bulacağını söyleyen davacı kadına göre; eşine hakaret edip, müşterek haneye dönmemesini söyleyen ve yargılama sırasında sadakat yükümlülüğüne aykırı davranan davalı kocanın daha ağır kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Türk Medeni Kanununun 174/2 maddesi, boşanmaya sebebiyet vermiş olan olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın, kusurlu olandan manevi tazminat isteyebileceğini öngörmüştür. Toplanan delillerden evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına sebep olan olaylarda tazminat isteyen davacı kadının ağır ya da eşit kusurlu olmadığı, bu olayların kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği anlaşılmaktadır. O halde mahkemece, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, tazminata esas olan fiilin ağırlığı ile hakkaniyet kuralları (TMK. md.4 BK. md. 42,43,44,49) dikkate alınarak davacı kadın yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekir. Bu yönün dikkate alınmaması doğru görülmemiştir.

3-Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. (TMK.m.175) Toplanan delillerle, boşanmaya sebep olan olaylarda davacı kadının daha ağır kusurlu olmadığı, her hangi bir geliri ve malvarlığının bulunmadığı, boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği gerçekleşmiştir. O halde, davacı kadın yararına geçimi için uygun miktarda yoksulluk nafakası takdiri gerekirken isteğin reddi doğru görülmemiştir.

4-Davacının ziynetlerle ilgili istemi boşanmanı eki niteliğinde değildir. Başvurma harcı dava dilekçesindeki tüm istekleri kapsar. Nispi harç tamamlanmadan (Harçlar Kanunu md.30-32) işin esası hakkında yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2, 3 ve 4. bentlerde açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi.30.03.2011 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2017/448, Karar No: 2018/1960, Tarih: 20.12.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2017/448 E.  ,  2018/1960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Ankara 10. Tüketici Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 06.05.2014 tarihli ve 2013/1181 E., 2014/1147 K. sayılı karar davalı ASKİ vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 25.06.2015 tarihli ve 2014/13404 E., 2015/11893 K. sayılı kararı ile;

"...Davacı vekili, müvekkilinin meskenine su aboneliği için davalı kuruma başvuru yaptığını, davalının kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli tahsil ettiğini, bu bedellerin alınmasının haksız olduğunu ileri sürerek, yapılan ödemenin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, abonelik yapılması için kanal şebeke hissesinin ödenmesi gerektiğini, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu 87 ve 88.madde hükümleri ve ASKİ Tarifeler Yönetmeliği 39.madde hükmüne göre bedel ödenmeden abonelik yapılmasının mümkün olmadığını savunmuştur.

Mahkemece, dosya kapsamına göre; kanalizasyon şebeke hattı ve içme suyu hattı tesisinin tamamlanmasından sonra, davacının kanal ve şebeke payı ödeme yükümlülüğü bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık davacının satın aldığı konuta su abonesi olmak için kanal katılım payı ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun kanalizasyon harcamalarına katılma payı başlığı altındaki 87.maddesi “Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır;

a) Kanalizasyon tesisi yapılması,

b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır,” düzenlemesini getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

Bu yasa maddesine dayalı olarak çıkarılan ve dava tarihinde yürürlükte olan ASKİ tarifeler yönetmeliğinin 39. maddesinde de gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında bina değeri esas alınmak ve %2 oranını geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Bu yasa maddesine dayalı olarak çıkarılan ve dava tarihinde yürürlükte olan ASKİ tarifeler yönetmeliğinin 39. maddesinde de gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında bina değeri esas alınmak ve %2 oranını geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapıldığı veya mevcutların iyileştirilmesi yapıldığı taktirde davalının tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payını talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre davalı tarafça hizmet götürüldüğü kanıtlanmış ise; iskan öncesi ve sonrası ayrımı yapılmaksızın hizmetten yararlanan davacı kanal katılım bedelinden sorumlu olur; aboneliğin iskan tarihinden sonra olmasının; iskan tarihinden sonra yeni hizmet sunulmasının bir önemi bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle mahkeme, davacının kanal katılım payı ve şebeke hisse bedelinden sorumlu olduğu gözetilerek bilirkişi marifetiyle, abonelik başvuru tarihinde yürürlükte bulunan tarife hükümlerine göre belirlenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir..."

gerekçesi ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava ferdi su aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına katılım payının iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu taşınmazın su aboneliğini yaptırmak üzere davalı kuruma başvurması sırasında kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli adı altında haksız tahsilat yapıldığını, tahsil edilen bedelin dayanağı olan ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39’uncu maddesinin vergi mahkemesi kararı ile iptal edildiğini ileri sürerek, hukuken davalı tarafından istenmesi mümkün bedelin tespiti ile müvekkilinden bu değerden fazla yapılan tahsilatın iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.