muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5336, Karar No: 2017/16125, Tarih: 20.11.2017

Davalı ... ve ..., murisin kendilerini musaleh olarak tayin ettiğini, vasiyetnamenin de TMK'nun 538 maddesine uygun olduğunu savunarak; davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece; 4721 sayılı TMK'nun 502. maddesinde, vasiyetname yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve 15 yaşını doldurmuş olmanın gerekli olduğunun açıkça belirtildiği, HMK'nun 533 ve 537 maddelerinde açıklandığı üzere vasiyetnamenin düzenlenmesine ve saklanmasına ilişkin yasa hükümleri göz önüne alındığında, alınacak raporların sıhhati bakımından davacının dayandığı yönetmeliklere atıf yapılmadığı, öte yandan dosyada mevcut ... Odasının //2015 tarih, 239118 sayılı yasasına göre davacının rapor ibraz eden hekimin oda kaydının bulunduğu ve 20 yıldır serbest muayenehanesinin bulunduğunun anlaşıldığı,ilgili sağlık raporunun yetkili uzman tarafından tanzim edildiği saptandığından şekil eksikliğinin söz konusu olmadığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; şekil eksikliği ve ehliyetsizliğe dayalı vasiyetnamenin iptali istemine ilişkindir.

1-Bilindiği üzere; davranışlarının, eylem ve işlemlerinin sebep ve sonuçlarını anlayabilme ve değerlendirme ve ayırtedebilme kudreti (gücü) bulunmayan bir kimsenin kendi iradesi ile hak kurabilme, borç (yükümlülük) altına girebilme ehliyetinden söz edilemez. Nitekim, Medeni Kanununn "fiil ehliyetine sahip olan kimse kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir" biçimindeki 9.madde hükmüyle hak elde edebilmesi, borç (yükümlülük) altına girebilmesi, fiil ehliyetine bağlanmış; 10.maddesinde de, fiil ehliyetinin başlıca koşulu olarak ayırtım gücü ile ergin (reşit) olmayı kabul ederek "ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan bir ergin kişinin fiil ehliyeti vardır" hükmünü getirmiştir. "Ayırtım gücü eylem ve işlev ehliyeti olarak da tarif edilerek, 13.maddesinde "yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes bu kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir" denmek suretiyle açıklanmış, ayrıca; ayırtım gücünü ortadan kaldıran önemli nedenlerden bazılarına değinilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, Medeni Kanunun 15.maddesinde de ifade edildiği üzere, ayırtım gücü bulunmayan kimsenin geçerli bir iradesinin bulunmama nedeniyle kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere yapacağı işlemlere sonuç bağlanamaz.

Yukarıda sözü edilen ilkelerin ve yasa maddelerinin ışığı altında, olaya yaklaşıldığında bir kimsenin ehliyetinin tespitinin şahıs ve mamelek hukuku bakımdan doğurduğu sonuçlar itibariyle ne kadar büyük önem taşıdığı kendiliğinden ortaya çıkar. Bu durumda tarafların gösterecekleri tüm delillerin toplanılması, varsa ehliyetsiz olduğu iddia edilen kişiye ait doktor raporları, tıbbi belge, film grafilerinin eksiksiz getirilmesi zorunludur.

Yukarıda sözü edilen ilkelerin ve yasa maddelerinin ışığı altında, olaya yaklaşıldığında bir kimsenin ehliyetinin tespitinin şahıs ve mamelek hukuku bakımdan doğurduğu sonuçlar itibariyle ne kadar büyük önem taşıdığı kendiliğinden ortaya çıkar. Bu durumda tarafların gösterecekleri tüm delillerin toplanılması, varsa ehliyetsiz olduğu iddia edilen kişiye ait doktor raporları, tıbbi belge, film grafilerinin eksiksiz getirilmesi zorunludur.

Bunun yanında, her ne kadar, ...nun 282.maddesinde belirtildiği gibi bilirkişilerin "rey ve mütalaası" hakimi bağlamaz ise de, temyiz kudretinin yokluğu, akıl zayıflığı gibi psikolojik nedenlerin belirlenmesi çok zaman hakimlik mesleğinin dışında özel ve teknik bilgi gerektirmektedir.

Hele ayırt etme gücünün nisbi bir kavram olması, kişiye eylem ve işleme göre değişmesi bu yönde en yetkili sağlık kurulundan özellikle Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını da gerekli kılmaktadır. Esasen Medeni Kanununun 409/2 maddesi akıl hastalığı ve akıl zayıflığının bilirkişi raporu ile belirleneceğini öngörmüştür.

Vasiyetname yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak gerekir.Ehliyetsiz kişilerin yaptığı vasiyetnameler kendiliğinden batıl olmaz.

Somut olaya bakıldığında ise;muris vasiyeti düzenlediği tarih itibariyle 83 yaşında olup,davacı tarafça murisin söz konusu el yazılı vasiyetnameyi yaptığı tarihte akli melekelerinin ve temyiz kudretinin yerinde olup olmadığının tespitinin gerektiği belirtilmekle, vasiyetname tarihinde murisin tasarruf ehliyetinin bulunup bulunmadığı konusunda tüm delillerin toplanarak, ehliyetsiz olduğu iddia edilen murise ait doktor raporları, tıbbi belge,film grafilerinin de getirtilmesi suretiyle Adli Tıp Kurumundan rapor alınıp, davacı tarafın fiil ehliyetine ilişkin iddiaları değerlendirilerek sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken,bu araştırmalar yapılmadan ve ilgili rapor alınmadan hüküm tesisi yoluna gidilmesi doğru görülmemiştir.

2-Bundan ayrı olarak,davacı taraf fiil ehliyeti dışında söz konusu el yazılı vasiyetnamenin murisin eli ürünü olup olmadığının da tespiti gerektiğini belirtmek suretiyle,bu hususu da iptal sebebi olarak ileri sürmüştür.

TMK'nun 538.maddesinde; ''El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur.''düzenlemesi yer almaktadır.

TMK.nun 538.'nun maddesindeki öngörülen ilkeler geçerlilik şartıdır. Bunlardan birinin eksikliği vasiyetnameyi geçersiz kılar.

TMK'nun 538.maddesinde; ''El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur.''düzenlemesi yer almaktadır.

TMK.nun 538.'nun maddesindeki öngörülen ilkeler geçerlilik şartıdır. Bunlardan birinin eksikliği vasiyetnameyi geçersiz kılar.

Bir belgedeki imza ve yazının, atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik araç gereç yardımıyla binoküler mikroskopla büyütülerek kıyaslama, ultraviyole lambası ve ınfraded ışınları altında tahrifat, belgelerin arka yüzündeki yatık ışık verilerek fülaj izi görüntüsü, alttan aydınlatmalı lambalarla imza kopyacılığı, grafolojik, grafometrik esaslar içerisinde milimetrik mukayeseli ölçümler ve belgelerin niteliğine göre gerekli değişiklik fenni metotlarla yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay'ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması; gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarını fotoğraf yada diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.(HGK 06.06.2001 tarih ve 2001/-466 E.; 2001/483 K)

Somut olayda ise;davacı söz konusu 05.07.2004 tarihli el yazılı vasiyetnamenin muris eli ürünü olup olmadığının tespiti gerektiğini belirtmiş olmakla,bu hususun mahkemece, murise ait imza ve yazı örneklerinin ilgili kurumlardan temin edilmesi suretiyle yukarıda ifade edilen şekilde araştırılması sonucunda hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken,eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece; yukarıda ifade edilen yasa hükümleri ve açıklamalar dikkate alınmak suretiyle, öncelikle murisin davaya konu edilen 05.07.2004 tarihli el yazılı vasiyetnameyi düzenlediği tarih itibariyle fiil ehliyeti bulunup bulunmadığının yöntemince araştırılması, bu iptal sebebi aşılır ise ikinci iptal sebebi olarak incelenmesi gereken 05.07.2004 tarihli el yazılı vasiyetnamenin murisin eli ürünü olup olmadığının tespiti sonucunda hüküm tesisi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci ve ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14327, Karar No: 2015/24537, Tarih: 16.12.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/14327 E.  ,  2015/24537 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adıyaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/02/2015

NUMARASI : 2012/494-2015/55

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor değer biçme yöntemi bakımından yasa hükümlerine uygundur.

Arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak 1 ve 3 nolu parsellerde uygulanan değer düşüklük oranları dikkate alınarak irtifak bedellerinin tespitinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Dava konusu 2 nolu parselin geometrik durumu, yüzölçümü ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak irtifak hakkı nedeniyle değer düşüklüğü oranının taşınmazın tüm değerinin % 20'sini geçemeyeceği gözetilmeden daha yüksek oranda değer düşüklüğü tespit eden rapora göre irtifak hakkı bedellinin fazla tespiti,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükmün açıklanan nedenle H.U.M.K'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 16/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1360, Karar No: 2013/2051, Tarih: 01.04.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/1360 E.  ,  2013/2051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, sıra cetvelinde bedeli paylaşıma konu taşınmaz üzerinde müvekkilinin serbest dereceli .... derecedeki ipoteğinin bulunmasına rağmen tapu sicil müdürlüğünde resmi evrakta sahtecilik yapıldığından bahisle müvekkilinin serbest derece hakkı iptal edilerek müvekkilinin .... dereceye çıkmasının engellendiğini, bu olayla ilgili olarak görevli memurlar hakkında açılan ceza davasının derdest olduğunu, müvekkilinin ipoteğinden sonra davalı lehine .... derecede davalı lehine ipotek tesis edildiğinden sıra cetvelinde davalıya birinci sırada yer verilerek müvekkiline pay ayrılmadığını, oysa davalının alacağının bulunmadığını ileri sürerek, düzenlenecek sıra cetvelinde birinci sırada müvekkiline ödeme yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, takip borçlusunun müvekkili bankadan almış olduğu kredinin teminatını oluşturmak üzere taşınmaz üzerine birinci sırada ipotek konulduğunu, sıra cetvelinin doğru olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; ... müdürlüğünce yapılan işlemin doğru olduğu, davacının tapu sicil müdürlüğündeki usulsüz işlemlerle ilgili iddiası hususunda davalının bir kusurunun olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

...) Dava, sıra cetveline itiraz istemine ilişkindir. Davacının tapu sicil müdürlüğünde müvekkili lehine konulmuş ipotek kaydında sahtecilik yapıldığı iddiasıyla ilgili olarak iki görevli hakkında resmi evrakta sahtecilik ve görevi kötüye kullanma suçlarından ... Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2011/73 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda verilecek kararın işbu davanın sonucunu etkileyebileceği gözetilerek, o davanın sonucunun beklenmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

...) Bozma nedenine göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 01.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7152, Karar No: 2011/6245, Tarih: 25.10.2011

**1. Ceza Dairesi         2011/7152 E.  ,  2011/6245 K.**

**"İçtihat Metni"**

Adam öldürmek suçundan sanık ... hakkında verilen hüküm Dairemizce onanarak kesinleşmiş olup 01.06.2005 tarihinde 5237 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesi nedeniyle yeniden duruşma açılarak TCK.nun 81/1,29,62 maddeleri gereğince hükümlülüğüne dair (...) İkinci Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 11/02/2011 gün ve 448/42 sayılı karar resen temyize tabi olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hükümlü ... hakkında, 765 Sayılı TCK.nun 448,51/1,59/2,31,33 maddeleri uyarınca kurulup, Yargıtay 1. Ceza Dairesince ONANMAK suretiyle kesinleşen hükümden sonra yürürlüğe giren 5237 Sayılı TCK.nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddesi uyarınca, yeniden duruşma açılarak yapılan yargılama sonucu kurulan uyarlama hükmünde düzeltme nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş olup;

Hükümlü hakkında 5237 sayılı TCK.nun 53 maddesinde düzenlenen "belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma" hükümleri uygulandığı halde, aynı Kanunun 5. maddesi gözetilmeyerek, 2918 sayılı Karayolları ve Trafik Kanununun 119.maddesi uyarınca ayrıca "sürücü belgesinin geri alınmasına" karar verildiği anlaşılmış, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden;

CMUK.nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, "hükümlünün 2918 sayılı Yasanın 119 maddesine göre takdiren 2 yıl süre ile E sınıfı sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasına" cümlesinin hükümden çıkartılmak suretiyle DÜZELTİLEN resen de temyize tabi bulunan hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 25/10/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/513, Karar No: 2021/2154, Tarih: 01.06.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/513 E.  ,  2021/2154 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Asıl davada davacılar ... ve ... vekili tarafından, 30.05.2014 gününde ve birleşen davada ..., ..., ..., ... ve...vekili tarafından 28.05.2015 tarihinde, davalı ... aleyhine verilen dilekçeler ile trafik kazası sonucu ölüm ve cismani zarar nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın usulden reddine dair verilen 05.03.2020 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili Av.... tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü:

-K A R A R-

Asıl davada davacılar vekili; 09/03/2013 tarihinde, davacı ...’in sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı süt taşıyan kamyonun Antalya’dan Seydişehir istikametine geldiği sırada 11. km de kaçış rampasına yolda gerekli önlem ve uyarıcı işaret bulunmaması nedeniyle girdiğini ve rampanın devamında aracını durduramayarak kayalıklara çarparak kazada vefat ettiğini, geriye mirasçıları olarak annesi ve babası kaldığını, kaza ile ilgili düzenlenen olay yeri inceleme tutanağında da belirtildiği üzere kazanın meydana geldiği yerin Karayolları 3. bölge müdürlüğünün görev sınırları içinde kaldığını, ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporunda davalı ... Müdürlüğünün asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini belirterek; fazlaya dair talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için 1.000,00 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminatın, davacı Nurdan Kesemen için 1.000,00 TL maddi, 40.000,00 TL

manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen Seydişehir Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/276 esas 2015/456 karar sayılı dosyasında davacılar vekili; davacıların 09/03/2013 günü meydana gelen kaza nedeniyle kardeşlerini kaybettiklerini belirterek; her biri için 10.000,00 TL den toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, 26/11/2015 tarihli ilk karar ile asıl ve birleşen davada davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, asıl davada davacıların maddi tazminat talepleri konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hükmün taraf vekillerince temyizi üzerine 17. Hukuk Dairesi’nin 17/04/2019 gün, 2016/6502 esas ve 2019/4941 sayılı ilamı ile davanın, idari yargı merciinde çözümlenmesi gerekeceğinden yargı yolu caiz olmadığından usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmasına karar verilmiş, mahkemece bozma ilamına uyularak idari yargı yeri görevli olduğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta çözümlenmesi gereken öncelikli sorun, davanın hangi yargı kolunda görüleceği üzerinde toplanmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun birinci maddesinde, bu Kanun’un amacının, karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlamak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu belirtilmiştir.

Öte yandan, 2918 sayılı Kanun'un 6099 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle değiştirilen 110. maddesi ise “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.” şeklindedir.

Yasama belgeleri ile anılan düzenlemenin gerekçesine bakıldığında, 2918 sayılı Kanun’un uygulanması gereken sorumluluk davalarında bir karmaşanın söz konusu olduğu, bu karmaşanın adli yargı yerlerinin görevli olduğu belirlenmek suretiyle giderilmek istendiği anlaşılmaktadır.

Bahse konu düzenleme, Anayasa’ya aykırı olduğu iddiası ile somut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesi (AYM) önüne taşınmış, Anayasa’nın 2, 125 ve 155. maddeleri bağlamında inceleme yapan mahkeme, düzenlemeyi şu gerekçelerle Anayasa’ya aykırı bulmayarak iptal istemini reddetmiştir. (AYM’nin 26/12/2013 tarihli ve 2013/68-165 E-K sayılı kararı): “Anayasa Mahkemesinin daha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa'da adli ve idari yargı ayrımına gidilmiş ve idari uyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergi mahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanına giren bir uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargının

denetimine bağlı olması gereken idari bir uyuşmazlığın çözümü, haklı neden ve kamu yararının bulunması hâlinde kanun koyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir.

denetimine bağlı olması gereken idari bir uyuşmazlığın çözümü, haklı neden ve kamu yararının bulunması hâlinde kanun koyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir.

İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına, kamu ya da özel araç olmasına veya olayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklı yargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun'dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek, söz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davaların aynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarak davaların görülmesi ve çözümlenmesinin hızlandırıldığı, bu suretle kısa sürede sonuç alınmasının olanaklı kılındığı ve bunun söz konusu davaların adli yargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamu yararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.”

Öte yandan, Anayasa’nın 158. maddesi uyarınca adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili kılınan Uyuşmazlık Mahkemesi (UYM) de önüne gelen benzer uyuşmazlıklarda AYM’nin yukarıda yer verilen kararına atıf yaparak benzer sonuca ulaşmıştır. UYM, 2918 sayılı Kanun’un 110. maddesiyle, yargı yolu uyuşmazlıklarına ve bu nedenle de yargılamaların uzamasına neden olan anılan Kanun'dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarında, yeknesaklığı sağlamak amacıyla ve kamu yararı gözetilerek adli yargı yerlerinin görevli kılındığını, AYM’nin de bu durumu Anayasa’ya aykırı bulmadığını tespit etmektedir. (UYM’nin 11/04/2016 tarihli ve 2016/163-210 E-K sayılı; 24/09/2018 tarihli ve 2018/530-467 E-K sayılı kararları)

2918 sayılı Kanun’un 110. maddesinin gerekçesiyle AYM ve UYM’nin yukarıda yer verilen kararları birlikte değerlendirildiğinde, 2918 sayılı Kanun'dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesi gerekliliği ortaya çıkmış, Anayasa’nın 153. maddesinin birinci ve son fıkraları ile 158. maddesinin birinci fıkrası uyarınca da tüm yargı yerlerinin benzer nitelikte yorum yapması kaçınılmaz hâle gelmiştir.