muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1828, Karar No: 2015/4878, Tarih: 16.02.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/1828 E.  ,  2015/4878 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, yıllık ücretli izin alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ... Büyükşehir Belediyesi avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı iş yerinde onbirin ayın üzerinde çalışmasının bulunduğu yıllar için hak ettiği halde kullandırılmayan yıllık izinlerinin ücretinin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalıların Cevap Özeti:

Davalı, davacının mevsimlik işçi olduğu dönemde yıllık izin hakkının bulunmadığını, daimi kadroya geçirildikten sonraki izinlerini de kullandığından davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, dava devam ederken davalı ... İl Özel İdaresi kanuni düzenlemelerle kaldırıldığından, davalı taraf sıfatı ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına yöneltilerek devam edilen yargılamada isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı ... Büyükşehir Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Dava devam ederek davalı gösterilen ... İl Özel İdaresi kanunla kaldırıldığından davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık doğmuştur.

12.11.2012 tarihli 6360 sayılı Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 1. maddesinin 1. fıkrası ile ... İli dahil sayılan illerde büyükşehir belediyesinin kurulduğu, 5. fıkrasında bu sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği beliritilmiştir. Anılan Kanunun kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle ... İl Özel İdaresini tüzel kişiliği dava devam ederken sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkarsıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır. Somut uyuşmazlıklarda il özel idaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara deverdildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiği sona eren il özel idarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzeleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildirceceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları ... Bakanlığının onayına bağlı olduğu, 5. fıkarsında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı ...ne devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı ...nin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan ...nca, bu Kanunun 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda davacı işçi devirden önce emekli olup iş ilişkisini sona erdirdiğinden talep ettiği yıllık izin ücretinden kimin sorumlu olduğunun belirlenmesi gerekecektir. Öncelikle devir, tasfiye ve paylaştırma komisyon kararının getirtilerek tüzel kişiliği kaldırılan il özel idaresinin devir öncesi borçlarının hangi kuruma devredildiğinin belirlendiği durumda davalı taraf sıfatının borcu devralan bu kurum veya kuruluş olduğu, borçların devri konusunda alınmış bir karar yok ise anılan il özel idaresinin aktiflerini ve alacaklarını devralanın borçlardan da sorumlu tutulması gerekeceği, tüm bu araştırmalarla borçtan sorumlu tutulacak davada taraf ehliyetine sahip bir kurum veya kuruluş tespit edilemediği hallerde borcun mahalli idare birimi olan il özel idaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması ve devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yapması gereken komisyonu oluşturma yükümlülüğünün de mülki idareye verildiği dikkate alındığında davanın ... Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerekir.

Sonuç :

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 16.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11473, Karar No: 2021/7772, Tarih: 09.11.2021

**12. Ceza Dairesi         2019/11473 E.  ,  2021/7772 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : Her iki sanık hakkında TCK'nın 89/1, 89/2-b, 62/1. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanıkların mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanıklar müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıkların üzerine atılı taksirle yaralama suçu TCK'nın 89. maddesinde hükme bağlanmış olup aynı maddenin 5. fıkrası gereğince 1. fıkrası kapsamı dışında bulunan bilinçli taksir hali hariç şikayete tabi olduğu, Trabzon Büyükşehir Belediyesince otopark ve spor kompleksi yapım işinin sanık ...’un yetkilisi olduğu Gümüştaş İnşaat A.Ş’ye verildiği, suç tarihinde beton dökme işi sırasında sanık ...’in operatörlüğünü yaptığı beton pompasının ayaklarının bastığı beton zeminin patlaması sonucu pompanın tek ayağının patlayan kısma düştüğü, bu şekilde dengesi bozulan pompanın bom denilen bölümünün aynı şirkette işçi olarak çalışan İrfan’a çarpması sonucu işçinin hayati tehlike geçirecek, hayati fonksiyonlarına etkisi 2. derece kırık olacak şekilde yaralandığı, bilinçli taksir koşullarının oluşmadığı olayda; kazada yaralanan mağdur ...’ün 28.09.2014 tarihli ifadesinde kimseden şikayetçi olmadığını beyan etmesinin ardından 01.10.2014 tarihinde yeniden kolluğa müracaat ederek şikayetçi olduğuna dair beyanına istinaden iddianame tanzimi üzerine açılan davada mahkemece sanıkların mahkumiyetlerine karar verilmiş ise de; şikayetten vazgeçmeden vazgeçme olamayacağından haklarında usulünce yapılmış şikayet bulunmayan sanıklar hakkında açılan davanın düşürülmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmakla; hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden; sanıklar hakkındaki davanın TCK'nın 73/4. ve CMK'nın 223. maddeleri gereğince DÜŞMESİNE; 09/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/44740, Karar No: 2013/31797, Tarih: 04.12.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/44740 E.  ,  2013/31797 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ek ödeme alacağı ile telif ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti

Davacı; davalı işyerinde 01.06.2004 tarihli sözleşme ile yayın yönetmeni olarak çalışmaya başladığını, 2005 yılında genel müdür yardımcısı olarak çalışmaya devam ettiğini, ancak iş akdinin haksız feshi nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi gerektiğini ayrıca, ... Dergisinin her sayısı karşılığında 200-300-USD ek ücret ödenmesi gerekirken 2005/Ekim ayında 80-USD, 2006/0cak 80-USD, Nisan ayında 60-USD, Temmuz ayında 110-USD ve Kasım ayında 120-USD ödendiğini bu haliyle eksik ödenmesi nedeniyle, ek ücret alacağının bulunduğunu, makalesinin davalı kurumun resmi internet haber portalında 26 ay boyunca tam sayfa olarak yayınlanması sonucunda hak ettiği telif hakkı alacağının olduğunu, iddia ederek; kıdem ve ihbar tazminatı, ek ödeme alacağı ve telif ücreti alacağı olmak üzere toplam 400,00 TL alacağının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, faizleri ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının talep ettiği telif ücreti bakımından görevsizlik sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, yine taraflar arasında iş akdinin bulunmaması ve istisna sözleşmesinin bulunması nedeniyle davanın görevsizlik nedeniyle reddinin gerektiğini, gerek taraflar arasında istisna akdinin bulunması gerekse de davacının istifa etmesi sebebi ile kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığını, sözleşme ile belirlenen tüm ücret ve haklarının tam ve zamanında ödendiğini, bu nedenle davacının alacağının bulunmadığını savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı temyiz etmiştir

E) Gerekçe:

Mahkeme kararları gerekçeli olmalıdır. Ancak yazılacak gerekçe öncelikle dosyaya özgü olmalıdır. Davacının talepleri kıdem ve ihbar tazminatı ile ek ödeme ve telif hakkı ücretine ilişkin olup, davacı davalı şirketin genel müdür yardımcısı olduğunu iddia etmekte ise de; verilen kararın gerekçesi bir bölge müdürünün açtığı bozmadan geçmiş bir fazla mesai ulusal bayram ve genel tatil alacağı davasına ilişkindir.

Ayrıca karar gerekçesinde belirtilen 21/03/2011 tarihli bozma kararı da bu dosyaya ait değildir.

Sonuç olarak bu dosyaya özgü olmayan gerekçeyle hüküm kurulması, hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Ayrıca karar gerekçesinde belirtilen 21/03/2011 tarihli bozma kararı da bu dosyaya ait değildir.

Sonuç olarak bu dosyaya özgü olmayan gerekçeyle hüküm kurulması, hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 04.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/2724, Karar No: 2007/6821, Tarih: 28.06.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/2724 E.  ,  2007/6821 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Tarih :

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekilince her ne kadar duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de davanın niteliği itibariyle duruşma isteğinin reddiyle incelenmenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava muvazaa iddiasına dayalı sıra cetveline itiraz davasıdır.

Mahkemece yapılan yargılamaya ve toplanan delillere göre, davalı alacaklı ile diğer davalı borçlunun kardeş olduğu; davalı alacaklının alacağının varlığını ispatlayamadığı ve davalının dayandığı senedin başka delillerle doğrulanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, sıra cetvelinin iptali ile davalı alacaklıya ayrılan paranın sıra cetvelinden silinmesine, bu paranın davacının alacaklı olduğu takip dosyasına alacaklı bulunulan tutar ve fer’ileri miktarında aktarılmasına karar verilmiş; hüküm davalı alacaklı ... ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davalı yanın alacağın gerçek olduğunu kanıtlayamamış bulunmasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Muvazaa iddiasına dayalı sıra cetveline itiraz davalarında sıra cetvelinin iptaline ve alacağın silinmesine değil; sıra cetvelinde davalıya isabet eden payın öncelikle, satış tarihi itibariyle hesaplanacak davacı alacağının ödenmesine tahsis edilmesine, artan kısım olursa bunun da davalıya bırakılmasına karar verilmesi gerekir. Bu durumda mahkemece davacı alacağının bir bilirkişi marifetiyle hesaplatılması ve varılacak sonuç ve açıklanan ilke çerçevesinde karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm kurulmasında isabet olmadığı gibi harç ve vekalet ücretinin maktu tarifeden belirlenmesi gerekliliği karşısında, nisbi tarife üzerinden hesap ve takdir edilmesi de doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda (1) sayılı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) sayılı bentte açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 28.6 .2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/24731, Karar No: 2017/15641, Tarih: 12.10.2017

**9. Hukuk Dairesi         2016/24731 E.  ,  2017/15641 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacının 09/08/2010-08/09/2015 tarihleri arasında, davalı şirket bünyesinde bulunan ... Mah. ... ... Cad. ... Sok. ... İş Mkz. No: 1 - ... / ... adresindeki müşteri hizmetleri binasında aralıksız bir şekilde ... müşteri temsilcisi olarak çalıştığını, davalı işverenin çeşitli hukuki sorumluluklardan kaçınmak adına muvazaalı bir şekilde işe giriş bildirgesini ve sigorta primlerini dava dışı çeşitli şirketler üzerinden gösterdiğini, sigorta girişinin en son ... ... ve Müşt. Hiz. A.Ş. üzerinden gösterildiğini, davalı işverence iş akdine haksız bir biçimde son verildiğini iddia ederek; iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğine, davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili özetle; taraflar arasında herhangi bir iş akdi mevcut olmadığını, davacının davalı şirkette hiç çalışmadığını, dava-dışı ... ... A.Ş.nin çalışanı olduğunu davalı şirket ile Assist şirketi arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi de olmadığını, hizmet alım sözleşmesi olduğunu, davalı şirket ile dava-dışı işveren şirketin işlerinin birbirinden bağımsız-farklı işler olduğunu savunarak, davanın pasif husumet, usul ve esas yönünden reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak; dava şartı pasif husumet yokluğu sebebi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak; dava şartı pasif husumet yokluğu sebebi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” Keza aynı maddenin 7. fıkrasına göre, “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.”

Alt işverene verilen iş, işyerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır.

Asıl alt işveren ilişkisinin gerçekleşmesi için, asıl işverenin mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işi yada asıl işin bir bölümünü alt işverene vermesi gerekir. Verilen iş, mal veya hizmet üretimine ilişkin olmayan bir iş ise, bu tür bir ilişki doğmaz.

Alt işveren işçilerinin bir kısmının, üstlenilen hizmet dışında asıl veya yardımcı başka işte çalıştırılmaları, asıl-alt işveren arasındaki sözleşmeyi muvazaalı hale getirmez. Sadece başka işte çalıştırılan işçi açısında asıl alt işveren ilişkisinin unsurlarının bulmadığı kabul edilmelidir.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; ... primlerini yatırır.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; ... primlerini yatırır.

Bir asıl işin yasa kapsamında işveren tarafından alt işverene verilmesinin düzenlenmesi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/7 maddesi ve Borçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca muvazaa iddialarının araştırılmasına engel teşkil etmez. Söz konusu hükümde sayılan işlerin alt işverene verilmesine dayanılarak iş sözleşmesinin feshi, muvazaa iddiasının ispatı hâlinde geçersiz olacaktır.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2/7 maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir. Asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmenin muvazaalı olması halinde, alt işveren işçisi, aynı madde uyarınca başlangıçtan itibaren asıl işveren işçileri sayılacaktır. Böyle bir durumda işe iade isteyen alt işveren işçisinin asıl işveren işyerine işe iadesine karar verilmesi gerekir. Zira alt işveren gerçekte işveren değildir ve işveren sıfatı bulunmamaktadır.

Tarafların gerçek iradeleri işçi temini olduğu halde, bunu bir asıl işveren alt işveren ilişkisi olarak göstermişlerse muvazaalı bir hukuki işlem söz konusudur. Asıl işveren işçilerinin hakları kısıtlanarak alt işveren işçisi olarak çalıştırılması, hangi alt işverenle çalıştıklarını bilmemesi gibi bulgular bu ilişkinin muvazaalı olduğuna işaret eden diğer özelliklerdir.

Asıl iş, mal ve hizmet üretiminin esasını oluşturan iştir ve bu iş doğrudan üretim organizasyonu içinde yer alır ve üretimin zorunlu unsurdur. Asıl işverenin faaliyet alanına göre belirlenir.

Yardımcı iş, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin olmakla beraber, doğrudan üretim organizasyonu içerisinde yer almayan, üretimin zorunlu bir unsuru olmayan, ancak asıl iş devam ettikçe devam eden ve asıl işe bağımlı olan iştir.

Asıl alt işveren ilişkisinde ilişkinin muvazaalı veya yasadaki unsurları taşıyıp taşımadığının belirlenmesinde,