muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/4289, Karar No: 2013/5859, Tarih: 30.09.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/4289 E.  ,  2013/5859 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl dosyada şikayetçi vekili, müvekkilinin ... .... ... Müdürlüğü'nün 2008/1064 ve 2008/918 Esas sayılı dosyaları ile takibe giriştiği alacaklarına, şikayet olunanın önceki (....05.2008 tarihli) sıra cetvelinde pay verilen ... .... ... Müdürlüğü'nün 2007/6957 Esas sayılı dosyasındaki alacağının gerçek bir alacak olmadığından bahisle açılan davanın, aynı gerekçelerle ve aynı alacağa yönelik açılan davadan önce kesinleştiği gerekçesiyle, ....03.2012 tarihli sıra cetvelinde pay ayrılmadığını, ancak birden fazla alacaklının ayrı ayrı açtığı davalarda alacağın gerçek bir alacak olmadığı gerekçesiyle kabulleri halinde davayı kazanlar arasında garame yapılması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve şikayet etmiştir.

Birleşen dosyada şikayetçi temlik alacaklısı ... Varlık Yönetim A.Ş. vekili, müvekkilinin ... Bank A.Ş.'den alacağı temlik aldığını, ... .... ... Müdürlüğü'nün 2007/6957 Esas sayılı dosyasında düzenlenen ....05.2008 tarihli sıra cetveline itiraz edildiğini ve ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/81 Esas ve 2010/576 Karar sayılı ilamı ile sıra cetvelinde davalı ayrılan payın davacıya ödenmesine karar verildiğini, bu şekilde muvazaa iddiasına dayalı davalar üzerine yeni düzenlenecek sıra cetvelinde garame yapılmasının gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve şikayet etmiştir.

Asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan vekili, şikayetlerin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/479 Esas, 2009/785 Karar ve ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/442 Esas, 2009/838 Karar ve ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/81 Esas, 2010/576 Karar sayılı ilamlarıyla ... .... ... Müdürlüğü'nün 2007/6957 sayılı dosyasında düzenlenen sıra cetvelinde davalı ....'a ayrılan sıra ve payın davacı ... ... A.Ş.,...... ve temlik alacaklısı ... Varlık A.Ş. yönünden iptaline karar verildiğinden ihale bedelinin, ... .... ... Müdürlüğü'nün 2008/1999, ... .... ... Müdürlüğü'nün 2008/1064 ve ... .... ... Müdürlüğü'nün 2008/2269 Esas sayılı takip dosyaları alacaklılar arasında İİK'nın 100 madde koşulları aranmaksızın garameten paylaştırması gerektiği sonucuna varılarak, şikayetçilerin şikayetinin kabulüne, ... .... ... Müdürlüğü'nün 2008/1999 Esas sayılı takip dosyasında yapılan ....03.2012 tarihli işlemin iptaline karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Şikayet, sıra cetvelindeki bir alacağın gerçek bir alacak olmadığı iddiasına dayalı olarak açılan birden fazla davanın kabulü halinde, davacılar arasında yapılacak paylaşıma ilişkindir. Dosyanın incelenmesinde; ....05.2008 tarihli sıra cetvelinde şikayet olunan ... Bank A.Ş.'nin alacağı ..., birleşen dosyanın şikayetçisi temlik alacaklısı ... Varlık A.Ş.'nin alacağı ... ve asıl dosyanın şikayetçisi ... ... A.Ş.'nin alacakları ... ile .... sıralarda iken, .... sıradaki dava dışı alacaklı ...'a karşı alacağın gerçek bir alacak olmadığı gerekçesiyle ... Bank A.Ş., ... Varlık A.Ş. ve...... A.Ş.'nin açtığı davalarda sırasıyla ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/479 Esas, 2009/785 Karar, ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/81 Esas, 2010/576 Karar, ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/442 Esas, 2009/838 Karar sayılı kesinleşen ilamlarıyla "....05.2008 tarihli sıra cetvelinde davalı adına ayrılan payın, davacı yönünden iptaline" karar verilmiştir. ....03.2012 tarihli sıra cetvelini düzenleyen ... .... ... Müdürlüğü'nce şikayetçiler ile şikayet olunanlar arasındaki sıranın belirlenmesinde açılan davalardan kesinleşme tarihi önce olana öncelik verilerek, hataya düşülmüştür. Kendi alacağından önceki alacağın gerçek alacak olmadığını ileri süren alacaklıya sıra cetveli tebliğinin geç yapılması, yargılamanın farklı sebeplerle uzaması ve benzeri sebeplerle dava açan alacaklıların davalarının farklı tarihlerde kesinleşmesinin mümkün olmasına göre ... Müdürlüğü'nce alınan ölçüt adaleti sağlayıcı değildir. Şöyle ki; sıra cetveline yönelik şikayetlerde ... Mahkemesi, önüne gelen şikayetleri sonuçlandırmak ve ... müdürüne bu yönde talimat vermekle görevli olup, düzenlenecek yeni sıra cetvelinde sıra cetvelinin hangi ilkelere göre düzenleneceğini belirtmesi, diğer anlatımla alacaklıların ne miktar için hangi sıralarda yer alması gerektiğini saptaması, hukuka uygun olmayan kısımları göstermesi, bu çerçevede işlem yapılması için ... müdürüne talimat vermesi (İİK. m..../I) gerektiğinden, iptal nedenlerinin gerekçede belirtilmesi ve sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekir.

Somut olayda olduğu gibi haciz yolu ile takiplerde kıyasen uygulanması gereken İİK'nın 235/.... maddesi uyarınca alacağın esas ve miktarına yönelik sıra cetveline itiraz davalarının kabulü halinde ise davanın taraflarının sırasının değiştirilmesine karar verilemeyeceğinden, mahkemece sıra cetvelinin iptaline değil, davalıya ayrılan payın yargılama giderleri dahil olmak üzere öncelikle davacı alacağının karşılanmasının tahsisine, artan kısmın davalıya ödenmesine karar verilmesi gerekir

Birden fazla alacaklının aynı davalıya karşı sıra cetveline itiraz davası açmaları halinde veya bir alacaklı tarafından birden fazla alacaklıya karşı dava açılması halinde davanın sonucundan kimler ne şekilde yararlanacaklardır?

Birden fazla alacaklının aynı davalıya karşı sıra cetveline itiraz davası açmaları halinde veya bir alacaklı tarafından birden fazla alacaklıya karşı dava açılması halinde davanın sonucundan kimler ne şekilde yararlanacaklardır?

Dava birden fazla alacaklı tarafından açılır ve kabul edilirse; davacı alacaklılar sıra cetveline göre davalı alacaklıya isabet eden paydan alacaklarını temin edeceklerdir. Bu tutar davacı alacaklıların sıra cetveline göre istifade edebilecekleri alacak tutarı ile yargılama giderlerinden ibarettir. Artan para olursa davalıya bırakılacaktır. Ancak davalı alacaklıya isabet eden pay tutarı davacı alacaklıların alacaklarını karşılamaya yetmezse burada yine bir paylaştırma sorunu ortaya çıkacaktır. Davalı alacaklının payı; davacı alacaklıların sıra cetvelinde sahip oldukları sıraya göre veya aynı sırada varsayılarak garame yöntemiyle alacakları oranında veya yalın şekilde eşit olarak dağıtılabilir. Ancak hangi yöntem kabul edilirse edilsin paylaştırmada davacı alacaklılar tamamen tatmin edilmedikçe -artan para olmadıkça- davalı alacaklıya verilmeyecektir. Davacı alacaklıların hepsi sıra cetvelinde aynı sırada bulunuyorsa, dava sonucu elde edilen kazanç alacakları oranında davacılar arasında

dağıtılır. Davacı alacaklılar değişik sıralarda yer alıyorlarsa, iflasta kayıt terkini davaları yönünden İsviçre Mahkeme İçtihatları ve doktrini, İsv. İİK m. 260, f. ...'yi (İİK m. 245, c. ...) kıyasen uygulayarak dağıtımın davacı alacaklıların alacaklarının sıra cetvelindeki sıralarına göre yapılacağını; bir üst sıradaki davacı alacağını ve dava masraflarını tamamen almadıkça, ondan sonra gelen davacı alacaklılara -dava masrafları da dahil olmak üzere- bir şey verilmeyeceğini belirtmektedir.

Dairemizin uygulaması ise, davacı alacaklılar aynı sırada kabul edilip, garame yöntemiyle (alacakları oranında) pay almaları şeklindedir.

Dairemizin uygulaması ise, davacı alacaklılar aynı sırada kabul edilip, garame yöntemiyle (alacakları oranında) pay almaları şeklindedir.

Zira, İİK’nın 235. maddesinin .... fıkrasında; "Bir alacağın terkini hakkında açılan dava kazanılırsa, bu alacağa tahsis edilen hisse dava masrafları da dahil olduğu halde - sıraya bakılmaksızın alacağı nisbetinde - itiraz edene verilir." hükmü kabul edilmiştir. Kanunun bu hükmü İİK’nın 142. maddesi uyarınca açılan sıra cetveline itiraz davasında kıyasen uygulanabilir. Madde metnindeki davanın kazanılması halinde elde edilen kazancın "sıraya bakılmaksızın alacağı nisbetinde itiraz edene verilir." şeklinde ifade "dava hâsılatının davacı alacaklılar arasında garameten paylaşılacağı" şeklinde yorumlamaya uygundur. Bu yorum tarzı adil bir sonuca ulaşılması bakımından tercih edilebileceği gibi, davacılar arasında paylaştırmaya konu tutarın elde edilmesi şekliyle de izah olunabilir. Kanun sıra gözetmeksizin bütün alacaklıların sıra cetveline itiraz davası açabileceğini öngördüğüne göre, burada davalının alacak ve miktarına karşı koymak, yanı itiraz eden davacı alacaklı olmak dava hasılatından pay almak için gerekli ve yeterlidir. Kanun davacıların sırası konusunda bir ayırım ve yollama yapmadığına göre, davacıların eşit haklara sahip olduğu kabul edilmeli ve bu eşitlik "aynı sırada" oldukları şeklinde anlaşılmalıdır. Aksi halde imtiyazlı alacaklıların da yer aldığı bir sıra cetvelinde, adi alacaklılar kendilerine nasılsa bir yararı olmayacak bir itiraz davası açmaya pek hevesli olmayacaklardır. Bu da borçlunun danışıklı işlemlerinin hedefine ulaşmasındaki yolların açık tutulması anlamına gelir ki, Kanun koyucunun böyle bir amacı izlediği düşünülemez. Mahkemece de ... .... Hukuk Dairesi'nin ......2002 tarih ve 2061 E, 6549 K; ......2004 tarih ve 9812 E, 13399 K; 09...2009 tarih ve 11137 E, 11474 K sayılı ilamlarında ve Dairemiz uygulamalarında benimsenen bu yönteme uygun olarak sonuca varılmıştır.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen dosyada şikayet olunan vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan ... Mahkemesi kararının İİK’nın 366.maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7971, Karar No: 2013/7260, Tarih: 15.04.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/7971 E.  ,  2013/7260 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02.03.2012 tarih ve 2011/170-2012/128 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında düzenlenen 14.03.2008 tarihli sözleşme ile Yonca Gazetecilik Basın Yayın Matbaacılık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin %50 hissesinin 157.000,00 TL karşılığı müvekkiline devri hususunda anlaşıldığını, bu sözleşme uyarınca 145.000,00 TL ödendiğini, 18.03.2008 tarihli sözleşme ve ardından yapılan 30.05.2008 tarihli protokolde bir kısım şirket borçlarının ödenmesi karşılığında "Kitle" ibareli marka tescilinin şirkete devrinin sağlanacağı ve geriye kalan %50 hissesinin de müvekkiline devredileceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalının hisseleri üzerinde haciz bulunduğundan hisse tescilinin ve marka tescilinin sağlanamadığını, davalıya toplam 145.000,00 TL'nin ödenmesine rağmen davalının kendi hisse devri edimini yerine getirmediğini, ileri sürerek şimdilik ....095,... TL'nin yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında düzenelenen 18.03.2008 tarihli sözleşmede müvekkilinin şirketteki %50 hissesini 157.000,00 TL bedelle davacıya verdiğini, 30.05.2008 tarihli ikinci bir sözleşme ile ..., vergi, matbaa ve Kumoğlu'na 20.000,00 TL'lik borcun ödenmesi karşılığında kalan %50 hissenin de davacıya devredileceği hususunun kararlaştırıldığını, davacının kendi edimlerini yerine getirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın iddia ettiği gibi 145.000,00 TL değil, 125.000,00 TL hisse devir bedelini ödediği, halen ilk yapılan hisse devir sözleşmesine istinaden 32.000,00 TL davalıya borcunun bulunduğu, davacı tarafça davalının hisse devir sözleşmesi yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiası ile dava açılmış ise de taraflar arasında düzenlenen hisse devir sözleşmesi kapsamında davacının hisse devir bedelini ödemeyerek kendi yükümlülüğünü yerine getirmediğinden ödediği bedelin istirdatını bu aşamada talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,... TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, ....04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2016/3514, Karar No: 2019/1380, Tarih: 05.03.2019

**6. Ceza Dairesi         2016/3514 E.  ,  2019/1380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tefecilik, tehdit, açığa atılan imzanın kötüye kullanımı ve yağmaya teşebbüs

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18/09/2013-21/03/2016 günlü tebliğnameleri ile Dairemize gönderilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanık ... hakkında tefecilik, tehdit, açığa atılan imzanın kötüye kullanımı ve yağmaya teşebbüs; sanık ... hakkında yağmaya teşebbüs; suçlarından kurulan beraat hükmünün incelenmesinde;

Dosya içeriğine, kararın dayandığı gerekçeye ve takdire göre, katılanlar vekili ile Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve yasaya uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 05.03.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2142, Karar No: 2022/2940, Tarih: 30.03.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/2142 E.  ,  2022/2940 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asıl ve birleşen davada davacı ...Ecza Deposu Ltd. Şti. ile davalı ... arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davalarında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesince bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına dair verilen karara ilk derece mahkemesince uyularak yeriden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece verilen 25/11/2021 tarihli ve 2021/2571 Esas 2021/12110 Karar sayılı asıl dava hakkında verilen kararın düzeltilerek onanmasına, birleşen dava yönünden davalının temyiz dilekçesinin reddine dair kararın düzeltilmesi davacı tarafından istenilmekle, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Düzeltilmesi istenilen daire kararı, bölge adliye mahkemesi kararının bozulması üzerine ilk derece mahkemesince verilen kararın temyiz edilmesi üzere verilmiştir.

6100 sayılı HMK'da, Yargıtay kararlarına karşı karar düzeltme yolu öngörülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dilekçenin REDDİNE, peşin alınan harcın istem halinde düzeltme isteyene iadesine, 30/03/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5248, Karar No: 2019/11530, Tarih: 09.10.2019

**14. Ceza Dairesi         2016/5248 E.  ,  2019/11530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

(Orhangazi Asliye Ceza Mahkemesi)

SUÇ : Cinsel taciz

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanığın, olay günü katılana gönderdiği "selam, ben aziz, tanışalım mı, niyetim arkadaş olmak, zorla güzellik olmaz, bekleyeceğim" şeklindeki mesajların cinsel amaç taşıdığının belirlenememesi nedeniyle atılı suçun kanuni unsurları itibarıyla oluşmadığı gözetilerek beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyetine hükmedilmesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/48413, Karar No: 2010/5139, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/48413 E.  ,  2010/5139 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine ... Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin ... Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan ... Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş