muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/4089, Karar No: 2019/6022, Tarih: 10.07.2019

6216 sayılı Kanunun 50. maddesinde, Anayasa Mahkemesince tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderileceği belirtildiğinden ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama nitelik olarak “yeniden yargılama“dır. Yeniden yargılama sebepleri 6100 sayılı HMK’nın 375. maddesinde sayılmış, birinci fıkranın (i) bendinde ”Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi” yargılamanın iadesi sebebi olarak sayılmıştır. Bu maddede Anaya Mahkemesinin bireysel başvuru sonucu verdiği kararlar sayılmamış ise de 6216 sayılı Kanunda yeniden yargılama yapılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Yeniden yargılama, önceki yargılamadan bağımsız yeni bir davadır. Yeniden yargılamaya sebep olan mahkeme kararı, Anaya Mahkemesinin kararı ile kısmen veya tamamen ortadan kaldırılmıştır. İhlale neden olan yerel mahkeme kararı temyiz incelemesinden geçmiş ise, yerel mahkemenin verdiği karar kaldırıldığı için, kaldırılan kararın temyizine ilişkin Yargıtay kararı da ihlale konu somut olay yönünden kaldırıldığından artık Yargıtay'ın onama veya bozma kararı işbu davada dikkate alınamayacaktır.

Anayasa Mahkemesince ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiş ise, ilk derece mahkemesince artık önceki kararlardan bağımsız olarak Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı çerçevesinde yeni ve ayrı bir inceleme yapılacağından, HMK’nın 373/4. fıkrasında “Yargıtay'ın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir“ hükmü uygulanamaz. İlk derece mahkemesinin kararı, madde 341/1 kapsamında ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar niteliğinde olup istinaf yoluna başvurulması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerde ilk derece mahkemesince verilen karar, temyiz kanun yoluna tabi olmayıp istinaf kanun yoluna tabi olduğundan dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkemesine İADESİNE, 10.07.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/945, Karar No: 2025/8286, Tarih: 17.03.2025

**3. Ceza Dairesi         2024/945 E.  ,  2025/8286 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/195 E., 2022/678 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Rize Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/482 E., 2022/87 K.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, yasal şartları oluşmadığından 5271 sayılı CMK’nın 299/1 inci maddesi gereğince REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği de nazara alınmalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304 üncü maddesi uyarınca Rize Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/3730, Karar No: 2008/5391, Tarih: 15.05.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2008/3730 E.  ,  2008/5391 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün davacılar vekili ile süresi içinde davalı banka vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

İcra Mahkemesince itiraza konu sıra cetvelinin başka bir şikâyet yargılaması sonucunda iptal edildiği gerekçesiyle konusu kalmayan şikayetin esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Davacılar vekili hükmü cevapla (katılma yolu ile) temyiz etmiş ise de temyiz dilekçesinin deftere kayıtlı olmadığı ve harcının da yatırılmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin reddine karar verilmelidir.

2- Davalı bankanın temyiz itirazlarına gelince; sıra cetveline itiraz davaları kural olarak tarafları için sonuç doğurur. Bu durumda mahkemece bu davadaki iddia ve savunmalar çerçevesinde inceleme yapılıp bir karar verilmek gerekirken, başka bir dava sonucundan bahisle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) sayılı bentte açıklanan nedenle davacılar vekilinin temyiz isteminin REDDİNE, (2) sayılı bentte açıklanan nedenle davalı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 15.05.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23361, Karar No: 2017/11437, Tarih: 22.11.2017

**13. Hukuk Dairesi         2015/23361 E.  ,  2017/11437 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... Eczanesinin sahibi olduğunu, davalı kurum tarafından 2009 yılı Eczane Protokolünün 6.3.3, 6,3,10 ve 2012 yılı protokolünün 5.3.10 maddeleri uyarınca yazılı uyarı yapıldığı ve 1.959,90 TL cezai şart uygulandığının bildirildiğini, uygulanan cezai yaptırımın yersiz olduğunu ileri sürerek; kurum tarafından uygulanan cezai şartın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kurumun 12/02/2014 tarih ve 476 sayılı işlem ile davacı aleyhine uygulanan 1.959,90 TL cezai şarta ilişkin işlemin iptaline, karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) Hükmün kapsamı başlıklı 297. maddesinde; "hükmün, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kapsayacağı" düzenlenmesine yer verilmiştir. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacının iptalini istediği uyarı cezasına yönelik talebi bakımından hüküm kısmında bir değerlendirme yapılmadığı, sadece diğer talebi yönünden hüküm kurulduğu, böylelilikle az yukarıda değinilen düzenlemelere aykırılılık oluşturulduğu görülmektedir. Karar bu yönüyle usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,22/11/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/24995, Karar No: 2014/22802, Tarih: 04.11.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/24995 E.  ,  2014/22802 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kütahya İş Mahkemesi

Tarihi : 23.07.2013

No : 2012/545-2013/270

Dava, meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirlerin rücuan tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamına göre, meslek hastalığının oluşumunda kaçınılmazlık faktörünün uygulama yeri ve etkisinin bulunmadığı gözetilmeksizin, “bilimsel veriler ışığında, birincil önlemlerin alınması suretiyle riskin çok düşük rakamlara indirilebilmesi, ancak tam olarak ortadan kaldırılamaması nedeniyle kaçınılmazlık faktörünün de etkisi bulunduğu” yönünde kanaat bildiren rapora itibar edilmesi isabetsiz ise de, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun, yürürlüğü sonrasında gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanması gerektiği karşısında, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21. maddesidir.

Davada somutlaşan olayda; pnömokonyoz meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalının davalıya ait cam fabrikasında çalıştığı, meslek hastalığı nedeniyle %20 sürekli iş göremezlik derecesinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan kusur raporunda; davalının %95, sigortalının kusursuz ve kaçınılmazlık faktörünün de % 5 etkili olduğu belirtilmiş, Mahkemece bu rapor doğrultusunda karar verilmiş ise de, Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır.

1- 5510 sayılı Kanunun 12. maddesinin 1. fıkrası işvereni; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar” şeklinde tanımlamıştır. Anılan Kanunun belirtilen maddesinin son fıkrası ise alt işvereni “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişi” olarak tanımlamıştır.

Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için, öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde, ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

İşin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde, ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

5510 sayılı Kanunun 11/son maddesi de, "Alt işveren, asıl işverenin işyerinde çalıştırdığı sigortalıları, işverenle aralarında yaptıkları sözleşmenin ibrazı kaydıyla, Kurumdan alacağı özel bir numara ile asıl işverenin kayıtlı olduğu dosyadan bildirir" hükmüne amirdir.

İnceleme konusu davada; sigortalının işe giriş bildirgesini ve prim bildirgelerini veren, davalıdan sözleşme kapsamında tanımlanan işi alan dava dışı Dişçi Tur. ve San. Tes. İşl. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'dir. Öte yandan, sigortalının dava dışı Dişçi Tur. ve San. Tes. İşl. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'nin işçisi olduğu, davalının ise asıl işveren olduğu belirgin olduğu halde, Mahkemece 5510 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen 11. ve 12. maddeleri gereğince değerlendirme yapılması gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmiş olması isabetsizdir.

O halde yapılacak iş; davaya konu sigorta olayının meydana geldiği iş kolunda, iş güvenliği ve işçi sağlığı konularında uzman bilirkişilerden, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında oluşa uygun kusur raporu alınarak, ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin yeniden, gerçeğe uygun olarak belirlenerek, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz bulunmuştur.

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlığını taşıyan 21. maddesinin birinci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği açıklanmıştır. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Buna göre, gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak maddi zarar karşılaştırması yapılıp, düşük (az) olan tutar, sorumluların kusur oranı toplamına uygulanarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde gerçek zarar tavan hesabı yapılmaksızın, hüküm kurulması isabetsiz bulunmuştur.

3- Dosya kapsamına göre, sigortalıda oluşan % 20 sürekli iş göremezlik derecesinde kontrol kaydı bulunması, bu durumun gerek rücu alacağı, gerekse gerçek zarar miktarına doğrudan etkili bulunması karşısında, kontrol muayene kaydının sonucu araştırılarak, değişiklik olup olmadığı, değişiklik olması halinde ilk peşin sermaye değerli gelire etkisinin olup olmadığının Kurumdan araştırılarak bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması, isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 04.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6426, Karar No: 2008/13392, Tarih: 11.11.2008

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/6426 E.  ,  2008/13392 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kira bedelinin tesbiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, mülkiyeti kendisine ait bulunan taşınmazını 1.5.2002 tarihli sözleşme ile aylık 911.015.000 TL bedelle ve bir yıl süre davalıya kiraya verdiğini, kira bedelinin çok düşük kaldığını ileri sürerek aylık kiranın 2.000.000.000 TL olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak aylık kiranın tespitine karar verilmiş; hüküm, her iki tarafça temyiz edilmiştir

Davacı, kiraya verdiği taşınmazın kira bedelinin piyasa raicine göre çok düşük kaldığından bahisle talepte bulunmuş ve davalı olarakta "...müdürlüğü"nü göstermiştir. 3533 sayılı yasa’nın 4 maddesinde "katma bütçe ile idare edilen daireler, belediyeler, ... bütçe ile idare olunan ve sermayesinin tamamı Devlet, belediye veya ... idarelere ait olan daire ve müesseselerin veya bu daire ve müesseselerden biriyle genel bütçeye dahil dairelerden biri arasında çıkan uyuşmazlıklar, o yerdeki yüksek dereceli hukuk mahkemesi hakimi tarafından mecburi hakem sıfatıyle çözümlenir" yazılıdır. Açıklanan bu Yasa maddesi hükmü karşısında Davacı ... İdaresi ile Davalı posta İşletmeleri arasındaki uyuşmazlığın mecburi hakemde çözümlenmesi zorunludur. Nitekim davacı dava dilekçesinde davaya hakem sıfatıyla bakılması gereğine vurgu yapmıştır. Hal böyle olunca Davaya bakan mahkeme hakimi kıdemli hakim ise bir ara kararı ile davaya hakem sıfatıyla baktığını

2008/6426-13392

belirtmek suretiyle işin esasını incelemeli, aksi halde görevsizlik kararı vermek suretiyle yüksek dereceli hukuk mahkemesine dava dosyasını göndermelidir. Diğer taraftan yine 3533 sayılı Yasa hükümlerine göre hakemde bakılan bu tür davalar yönünden Yargıtay’a temyiz yoluna başvurma olanağı bulunmayıp, kararı veren hakeme süresi içerisinde itirazda bulunulabileceğinden nihai kararla itirazı kabil olmak üzere karar verilmek gerekir. Mahkemenin bu yönü de göz ardı etmek suretiyle Yargıtay yolu açık olmak üzere karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2)Bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, peşin alınan 14,00 YTL temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine ve yine peşin alınan 13,10 YTL temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 11.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/33510, Karar No: 2017/15702, Tarih: 03.07.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/33510 E.  ,  2017/15702 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ... Bakanlığı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş akdinin herhangi bir yazılı bildirimde bulunulmaksızın ve gerekçesiz olarak işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı asıl işveren vekili, davalı Bakanlığın ihale makamı olduğunu, davalılar arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, idarenin işçilerin özlük hakları ile ilgili herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, iş akdinin davalı şirket tarafından feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; davacının, 17.06.2007-22.10.2015 tarihleri arasında, aralarında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunan davalılar nezdinde temizlik elemanı olarak engelli kadrosu ile çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı alt işveren tarafından herhangi bir yazılı bildirim olmaksızın sözlü olarak feshedildiği, fesihte 4857 sayılı İş Kanunu'nun 19/1 maddesindeki usule uyulmadığı, davacıya herhangi bir yazılı bildirim yapılmadığı, böylece davalı işveren tarafından yapılan feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçeleriyle davanın kabulü ile davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Hüküm, davalı ... Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davalılar arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisi olduğu, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan davacının iş sözleşmesinin davalı alt işveren tarafından herhangi bir yazılı bildirim olmaksızın sözlü olarak feshedildiği, fesihte 4857 sayılı Kanun'un 19/1 maddesindeki usule uyulmadığı, böylece davalı işveren tarafından yapılan feshin geçerli nedene dayanmadığı, bu nedenle iş sözleşmesi feshinin geçersiz olduğu yönündeki mahkeme tespiti yerinde olup, davalı Bakanlığın bu husustaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ne var ki mahkeme, işe iade kararı verirken davacının hangi işverene iade edileceğine karar vermemiş ve mali sonuçları her iki davalıya yüklememiştir. Alt işverenlik ilişkisi geçerli olduğuna göre, davacının alt işverende işe iadesi ile, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin asıl işverenle birlikte sorumlu tutulmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.