muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/28786, Karar No: 2013/12508, Tarih: 05.06.2013

Yine Anayasamızın 38.maddesinin 6.fıkrası da "Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez." hükmü amirdir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Yasası'nın 206/2-a, 217/2, 230/1 maddeleri fıkraları da hukuka uygun surette elde edilen delillerin kullanılabileceğini, kanuna aykırı elde edilenlerin ise hükme esas alınamayacağı şeklinde açık düzenlemeleri içermektedir.

Adli aramaların nasıl yapılacağını düzenleyen 5271 sayılı CMK.nun 116. maddesi arama kararı verebilmesi için makul şüphenin bulunması ve aynı yasanın 119.maddesi de ....konutta, iş yerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda aramanın hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısının yazılı emri ile yapılabileceği biçimindedir.

Önleme araması ise Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanunu'nun 9.maddesi ile Arama Yönetmeliğinin 18 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. PVSK.nun 9.maddesinin 2.fıkrası "arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleri ile birlikte gösterilmesi gerekir." hükmünü amirdir.

Dosyada mevcut önleme arama kararında ki gerekçeler, kanundaki ibarelerin tekrarı niteliğinde, genel ve soyut kavramlardan ibaret olup 22.11.2009 - 06.12.2009 tarihleri arasında 15 gün boyunca sürekli arama yapılmasına izin vermeyi haklı kılar nitelikte makul şüphe ve sebepler gösterilmemiştir. Belirtilen sebepler soyut ve genel olup, somut gerekçeden yoksun bulunmaları yanında, şehir genelinde ve girişlerinde 15 gün süre ile önleme aramasına izin verilmesi, suç işlenmesinin ve tehlikenin önlenmesi amacını aşan ve genel arama boyutuna ulaşan yasaya aykırı bir karar olur ki, böyle bir arama sonucu ulaşılan delillerin yasal nitelikte olduğu kabul edilemez. Arama için makul sebeplerin olduğunu gösteren hiçbir olguya yer verilmeden genel ve soyut ifadelere dayalı ve genel aramaya dönüşen söz konusu arama izni, yukarıda maddeler halinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu, herkesin vazgeçilemez, dokunulamaz temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu, temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunulamayacağı, yalnızca şartları varsa Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyet gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olmamak kaydıyla kanunla sınırlandırılabileceği, usulüne göre verilmiş hakim kararı olmadıkça kimsenin üstü, özel kağıtları ve eşyasının aranamayacağı ve önleme aramasını düzenleyen PVSK.nun 9.maddesinin 2.fıkrasındaki "arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleri ile birlikte gösterilmesi gerekir." biçimindeki hükümleri bertaraf eden mahkemenin sözü edilen kararında; genel ifadeler dışında haklı ve makul bir gerekçe gösterilmemiştir. Belirtilen gerekçeler ve sürelerle tüm yurt sathında arama izni almak mümkün olur ki, bu da hukuk devleti özelliği ile bağdaşmaz.

Sanıklar mahkemedeki savunmalarında, benzinin kaçak olduğunu söylememişler, araçlarında kullanacaklarını ifade etmişlerdir. Hazırlık sırasında kollukça alınan beyanları da müdafisiz olup, mahkemede sanıklar tarafından tekrarlanmadığından, hükme esas alınamayacağı 5271 sayılı CMK.nun 148.maddesinin 4.fıkrası amir hükmüdür.

Yukarıda gerekçeleri belirtildiği üzere, hakim kararına bile dayansa, hukuka aykırı biçimde verilen arama (önleme) kararına dayanarak yapılan arama sonucu ele geçen eşya hukuka aykırı delil niteliğinde kabul edilmesi gerektiğinden, ele geçirilen benzin ve bu benzinin ulusal marker içermediğini gösteren ekspertiz raporuna da dayanılamaz. Anayasa'nın 38/6, 5271 sayılı Yasa'nın 206/2-a, 217/2 , 230/1.madde ve fıkralarına nazaran hukuka aykırı olarak elde edilen bu delil hükme esas alınamaz.

Bütün bu açıklamalardan sonra;

Sanıkların 156 litre benzini ticari amaçla bulundurduklarını gösteren ve mahkumiyetlerini gerektiren delil mevcut değildir.

Hukuka aykırı bir arama kararına dayanılarak elde edilen benzin ve benzinin ulusal marker içermediğini ifade eden rapora dayanarak hüküm kurma olanağı yoktur.

Mahkeme kararının, yukarıda belirtilen değişik gerekçelerle bozulması düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/16450, Karar No: 2016/19464, Tarih: 23.11.2016

**3. Ceza Dairesi         2016/16450 E.  ,  2016/19464 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kasten yaralama suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonucunda 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/4-b maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına, anılan Kanun'un 74. maddesi gereğince gözlem altına alma tedbiri uygulanmasına dair ...Asliye Ceza Mahkemesinin 09/06/2015 tarihli ve 2014/450 esas, 2015/364 sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığı'nın 31.08.2016 tarih ve 2016/3820 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 10.10.2016 tarih ve 2016/366715 sayılı tebliğnamesi ile Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

Dosya arasında bulunan, 25/11/2014 tarihli sanığın yüksek güvenlikli bir klinikte gözetim altına alınmasının uygun olduğunu bildirir rapora istinaden 5271 sayılı Kanun'un 223/4-b maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına ve anılan Kanun'un 74. maddesi gereğince gözlem altına alma tedbiri uygulanmasına karar verildiğinin anlaşılması karşısında, 5271 sayılı Kanun'un 74/1. maddesinde yer alan "(l)FiiIi işlediği yolunda kuvvetli şüpheler bulunan şüpheli veya sanığın akıl hastası olup olmadığını, akıl hastası ise ne zamandan beri hasta olduğunu ve bunun, kişinin davranışları üzerindeki etkilerini saptamak için; uzman hekimin önerisi üzerine, Cumhuriyet savcısının ve müdafiin dinlenmesinden sonra resmî bir sağlık kurumunda gözlem altına alınmasına, soruşturma evresinde sulh ceza hâkimi, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından karar verilebilir." şeklindeki hüküm gereğince öncelikle uzman hekim raporuna istinaden sanığın gözlem altında tutularak bunun sonucunda düzenlenecek rapor doğrultusunda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 32 ve 57. maddeleri gereğince uygulama yapılması cihetine gidilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinde, isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309.maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteyen yazısına dayanan tebliğnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden; ... Asliye Ceza Mahkemesinin 09/06/2015 tarihli ve 2014/450 esas, 2015/364 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4.maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA;

müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE; 23.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8630, Karar No: 2012/20847, Tarih: 18.06.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/8630 E.  ,  2012/20847 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık, kasten yaralama, konut dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Geceleyin konut dokunulmazlığını ihlal suçunun silahla işlenmesine rağ- men TCK.nun 119/1-a maddesi gereğince tayin edilen cezanın artırılmaması, aleyhe tem- yiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkeme- nin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dos- ya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak:

Sanık müdafiinin 19.11.2009 tarihli oturumda lehe hükümlerin uygulan- masına ilişkin talebinin, kasten yaralama ve mala zarar verme suçlarından hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının TCK.nun 50/1. madde ve fıkrasında sayılan adli parası dışındaki seçenek yaptırımlardan birisine, 6136 sayılı Yasaya muhalefet ve geceleyin konut dokunulmazlığını bozma suçlarından hükmolunan kısa süreli hapis cezalarının ise TCK.nun 50/1. madde ve fıkrasında sayılan seçenek yaptırımlara çevrilmesini de kapsadığı halde bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görül- müş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uya- rınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZUL- MASINA), 18.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18675, Karar No: 2015/16773, Tarih: 14.12.2015

**19. Hukuk Dairesi         2014/18675 E.  ,  2015/16773 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... vek.Av.... ile davalı ... vek. Av....... aralarındaki itirazın iptali davası hakkında... Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 03/07/2014 gün ve 2012/596-2014/205 E.K. sayılı hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Hükmü temyiz eden davalı vekili temyiz dilekçelerine, müvekkilinin ekonomik durumunun zayıf olduğunu, temyiz harç ve masraflarını karşılayamayacaklarını belirterek temyiz harçlarını yatırmamış ve adli yardım talebinde bulunmuştur.

1-Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı HMK'nun 334/340 maddelerinde düzenlenmiş olup, adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay'a da yapılabilir ve talep hakkında duruşma yapılmaksızın karar verilebilir

Davalı vekilinin adli yardım taleplerini içeren dilekçeleri ekinde adli yardım talebini destekleyen herhangi bir belge sunmadığı görülmüş, dosya kapsamına göre de davalının kendilerini ve ailelerinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama ve takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun oldukları yönünde kanaat uyandırmaya yeterli belge bilgiye rastanılmadığından davalının adli yardım taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalının adli yardım talebinin reddine ilişkin Dairemiz kararına karşı Yargıtay 20. Hukuk Dairesi nezdindeki itiraz süreci sonunda davalının itirazı reddedilirse, bu kere hükmü temyiz eden davalı temyiz yoluna başvurma harcı ile nispi temyiz harcını yatırması için HUMK'nun 434/3. maddesi uyarınca işlem yapıldıktan sonra sonucuna göre gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

3- Ayrıca heyetçe incelenmesine gerek görülen Kadıköy 3.İcra Müdürlüğü'nün 2012/4577 E.sayılı dosyasının aslı ya da onaylı suretinin eklenmek üzere dosyanın gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.12.2015 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/11689, Karar No: 2007/2078, Tarih: 15.02.2007

**2. Hukuk Dairesi         2006/11689 E.  ,  2007/2078 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk ( Aile ) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Velayetin Değiştirilmesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle \* davacının, ...Noterliğinin 11.06.1998 tarih ve 8999 yevmiye nolu senet ile çocuğunu tanıdığının anlaşılmasına göre yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine peşin alınan harcın mahsubuna, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi. 15.02.2007

oyyazısı

Davacı tarafından 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre velâyetin “yeniden düzenlenmesi” konusunda dava açıldığı ve dava konusu çocuğun bir “temsil kayyımı” tarafından temsil edilmeden karar verildiği konusunda değerli çoğunluk ile aramızda “görüş birliği” vardır.

Çekişme nedir?;

Velâyetin “yeniden düzenlenmesine” yönelik davalarda dava konusu çocuk bir “temsil kayyımı” tarafından “usulüne uygun biçimde” temsil edilmeden işin esasının incelenebileceğine yönelik değerli çoğunluğun düşüncesine katılmıyorum.

Velâyet ilişkisinde “iki taraf” (=Ebeveyn ve çocuklar) söz konusudur. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 32)

Velâyet, küçüklerin ve bazı durumlarda kısıtlı çocukların gerek kişiliklerinin gerek mallarının korunması ve onların temsili konusunda yasanın ana babaya yüklediği ödevler ile bu ödevlerin gereği olan hakların “tümünü” ifade eder. (Ömer Uğur GENÇCAN, Boşanma Hukuku, Yetkin Yayınevi, Ankara 2006, Kısaltma: GENÇCAN-Boşanma-2, s. 843)

Temsil kayyımı ise bir kimseyi belirli bir iş ya da birden fazla işte “temsil etmesi” için atanan kişiyi ifade eder.(OĞUZMAN/DURAL, Aile Hukuku, İstanbul-1994, s. 510)

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 183 hükmüne ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alacağı gibi çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hâkim 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 348 hükmünde yer alan hâllerde velâyetin kaldırılmasına da karar verir.

Velâyet, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hükümleri ile de ana baba yararına değil “çocuk yararına” bir hak olarak kabul edilmiştir. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 46)

Velâyet ilişkisinin yeniden düzenlenmesinde bu sebeplerle “çocuğun yararı” gözönünde tutulmalıdır.(ÖZTAN, Aile Hukuku, s. 472, Lüchinger/Geiser, Art.157, nr. 13, BGE 118 II 23)

Velâyet, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hükümleri ile de ana baba yararına değil “çocuk yararına” bir hak olarak kabul edilmiştir. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 46)

Velâyet ilişkisinin yeniden düzenlenmesinde bu sebeplerle “çocuğun yararı” gözönünde tutulmalıdır.(ÖZTAN, Aile Hukuku, s. 472, Lüchinger/Geiser, Art.157, nr. 13, BGE 118 II 23)

Velâyet, ana-babaya bırakılan denetimsiz bir hak olmaktan çıkarılmış, kamusal niteliği olan bir hak olduğundan bu hakkın kullanımı “denetlenmektedir”. (BAKTIR/ÇETİNER, Velâyet Hukuku, s. 19)

Velâyetin kötüye kullanılması halinde çocuğu korumak üzere alınabilecek “en radikal”, “en etkin” önlem ve bu anlamda “son çare” ise velâyetin kaldırılmasıdır.(Rona SEROZAN, Çocuk Hukuku, İstanbul-2005, s. 292.)

Velâyete ilişkin dava “çocuğun güvenliğini” doğrudan ilgilendiren bir dava olup velâyet kendisinde bulunan davalının her zaman çocuğun yararına davranmayacağı şu veya bu gibi düşüncelerle çocuk aleyhinde birleşmesi ve onun zararına bir durum yaratması davanın açılış sebebi göz önüne alındığında olası olduğundan çocuğun “davalı tarafından temsil edilmesi” son derecede sakıncalıdır.

Dava konusu çocuk ile yasal temsilcisi davalı arasında menfaat çatışması vardır. (TMK. m. 426 b. 2). Zaten çocuk yönünden “işler yolunda gitmediğinden” bu sebeple velâyetin “yeniden düzenlenmesi” için dava açılmıştır/açılmak zorunda kalınmıştır.

O halde “velâyetin yeniden düzenlenmesi” davasında;

- dava konusu çocuğa bir temsil kayyımı atanmalı,

- temsil kayyımı davaya katılmalı,

- temsil kayyımı tarafından gösterildiği takdirde delilleri toplanarak sonucu uyarınca bir karar verilmelidir.

Hükmün bu gerekçe ile bozulması görüşünde olduğumdan değerli çoğunluğun “farklı görüşüne” katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/3340, Karar No: 2016/6877, Tarih: 28.04.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/3340 E.  ,  2016/6877 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 01/01/2003 tarihinden bugüne kadar vakıf senedi ve 506 sayılı Yasa gereği yapılmayan zam artışlarından kaynaklanan maaş farkları alacağının fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000-TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili, istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, davacının 506 sayılı Yasanın Geçici 20.maddesi hükmü uyarınca kurulan davalı vakfın üyesi olarak 01/08/1992 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığı, ancak davalı vakıf tarafından 01/01/2003 tarihinden itibaren, ilgili yasal mevzuat uyarınca SSK'dan yaşlılık aylığı almakta olanlara yapılan oranda zam ve seyyanen yapılan zam artışlarının davacının yaşlılık aylığına da uygulanması gerekirken uygulanmadığı, yine SSK'dan yaşlılık aylığı alanlara uygulanan enflasyon artışlarından kaynaklanan zammın da yansıtılmadığı, bu nedenle 01/01/2003 tarihinden bugüne kadar vakıf senedi ve 506 sayılı Yasa gereği yapılmayan zam artışlarından kaynaklanan maaş farkları alacağının fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000-TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

1)Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın Geçici 20.maddesidir. 506 sayılı Yasanın Geçici 20. maddesinin (b) bendi "Bu personelin, iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlayacak," hükmünü içermekte olup davalı vakıf, mensupları yönünden zorunlu sosyal güvenlik kurumu niteliğindedir. Geçici 20. madde, 506 sayılı Yasanın tüm sistemi içinde değerlendirildiğinde, bu madde de sayılan sandıklar bağlı bulundukları kuruluşların personeli hakkında yasal düzenleme alanı içinde Sosyal Sigortalar Kurumunun yüklendiği görevleri, sağladığı hakları o düzeyin altına düşmemek üzere yüklenmiş sandıklar olup, görevleri ve en az yükümlülükleri yasa ile belirlenmiştir.(YİBK 9.3.1983/1-1, RG 23.06.1983/18086). Bu husus, Vakıf Senedinin 4. maddesinde; "Vakfın gayesi: a) İş bu vakıf senedi hükümleri dairesinde üyelerin emeklilik, malullük, ölüm, hastalık, analık, iş kazaları ve meslek hastalıkları hallerinde eş ve çocukları ile üyenin geçindirmekle yükümlü bulunduğu ana ve babasının hastalıklarında, Sosyal Sigortalar Kanunları ile temin edilen yardımlardan az olmamak üzere hak sahiplerine yardımda bulunmak..."olarak da açıklanmaktadır.

506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine, 25.02.2011 tarih 27857 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanunun 53. maddesi ile, “Birinci fıkranın (b) bendinin uygulanmasında, yardımların sağlanması ve bağlanması yönünden alt sınırın belirlenmesinde muadil miktar karşılaştırması esas alınır. Ancak, gelir ve aylıkların artırılmasında 506 sayılı Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların artırımına ilişkin hükümler devir tarihine kadar uygulanmaz. 5510 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinin onikinci fıkrasında yer alan sınırlama dâhilinde sandıkların kuruluş senetlerinde yer alan hükümler ve sandıkların uygulamaları saklıdır. Bu hüküm, yürürlüğe girdiği tarihten önceki artışlarda ve görülmekte olan davalar hakkında da uygulanır.” fıkrasını eklemiştir.

Yasa koyucu madde gerekçesinde; “506 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklar tarafından bağlanan aylık ve gelirlerin artırılmasında 506 sayılı Kanuna göre bağlanan aylıklara uygulanan artışların söz konusu sandıkların aktüeryal dengelerini bozmasından dolayı, aylık ve gelirlerde yapılacak artışlarda muadil miktar karşılaştırmasının esas alınmasının sağlanması ve bu nedenle doğmuş ve doğacak olan uyuşmazlıkların giderilmesinin amaçlandığını” ifade etmiştir. Maddenin açık hükmü ve gerekçesi gözetildiğinde, Vakıf emeklisi ile aynı tarihte yaşlılık aylığı bağlanan koşulları benzer bir SSK emeklisine ödenen muadil yaşlılık aylığı miktarının karşılaştırılması yapılmalıdır. Yapılacak karşılaştırma sonucu, SSK emeklisine ödenen aylığın Vakıf emeklisine ödenen aylıklardan fazla olması durumunda, davalı Vakıf yönünden yaşlılık aylığı miktarı konusunda ek yükümlülük doğacağından, aradaki farkın Vakıf emeklisine ödenmesi gerekecek, aksi halde ise yapılacak bir işlem bulunmayacaktır.

Davacıya 01/08/1992 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı nazara alındığında, aynı tarihte yaşlılık aylığı bağlanan ve koşulları davacı ile benzer olan SSK emeklisine bağlanacak muadil aylık hesabında, emeklilik tarihi 4447 sayılı Yasa öncesi olduğu göz önünde bulundurularak, 506 sayılı Yasanın 61.maddesi uygulama alanı bulmaktadır. Bu maddeye göre tespit edilen, Vakıf emeklisi ile benzer koşulları taşıyan SSK emeklisine bağlanan aylığa 506 sayılı Kanun Ek 38. maddesinde yer alan, her ay TÜİK tarafından açıklanan bir önceki aya göre kentsel yerler TÜFE değişim oranına göre arttırılması hükmünün uygulanması, 2003 yılında 4784 sayılı Kanun uyarınca 506 sayılı Kanunun Ek 38. maddesine göre Ocak 2003 den itibaren gelir, aylıklarda yapılan artış miktarları toplamını 75,00 TL’ye tamamlayacak şekilde ve aylık tüketici fiyatları endeksi artış oranındaki miktarların toplamının 75,00 TL’den düşülmesi suretiyle bulunacak miktar kadar sosyal destek ödemesi ödeme yapılması, 2004 yılında 5073 sayılı Kanun, 2005 yılında 5282 sayılı Kanun, 2006 yılında 5454 sayılı Kanun, 2007 yılında 5565 sayılı Kanun hükümleri uyarınca belirlenen artış oranları uygulanması gerekmektedir.

Eldeki davada, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, Vakıf emeklisi ile benzer koşulları taşıyan SSK emeklisine ödenen yaşlılık aylığı miktarı ayrı ayrı belirtilmiş ise de, kabulün yasal dayanağı, SSK aylığının hesabına ilişkin ilkeler ve hesaplama yöntemleri ile SSK aylık hesabının hangi oran ve artışlar nazara alınarak yapıldığını belirtir, denetime elverişli bir rapor düzenlenmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece, Vakıf emeklisi ile emsal durumda bulunan SSK emeklisinin aylığının tespiti amacıyla, 506 sayılı Yasanın 61.maddesi çerçevesinde alanında uzman bilirkişi yada bilirkişi heyetinden, aylık hesabı yönünden denetime elverişli rapor alınarak, Vakıf emeklisine ödenen aylık ile benzer koşulları taşıyan SSK emeklisine ödenen aylıklar ay be ay ayrı ayrı belirtilmek suretiyle, aralarında yapılacak karşılaştırmanın sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, denetime elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırıdır.

2)Mahkeme kabulüne göre her ne kadar davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmiş ise de, davanın 6111 sayılı Yasanın yürürlük tarihi olan 25/02/2011 tarihinden önce açıldığı nazara alındığında, açıldığı tarihteki mevzuat hükümlerine uygun olan davanın, yasal dayanağını oluşturan düzenlemenin, yargılama sürecindeki yasa değişikliğiyle ortadan kalkması nedeniyle, tarafların sorumluluğu bulunmadığı halde; her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirileceği yönündeki usul kuralından hareketle davacının, davada haksız çıkan taraf olarak nitelenip vekalet ücretiyle sorumluluğuna hükmedilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 28.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.