muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/3109, Karar No: 2018/8249, Tarih: 09.07.2018

Bunlar;

1- Haber gerçek olmalı,

2- Haber güncel olmalı,

3- Haberin verilmesinde kamu yararı bulunmalı,

4- Haberin veriliş biçimi ile özü arasında düşünsel bir bağ bulunmalıdır.

Bu unsurlar eleştiri hakkı yönünden de geçerlidir. Yani eleştirinin olabilmesi için, yazının gerçek olgulara dayanması, güncel bulunması ve bu haberin verilmesinde kamu yararı bulunması koşullarına bağlıdır..."

şeklinde gözetilmesi gereken temel kriterlerden bahsedilmiştir.

Hal böyleyken, kendisinden düzeltme ve tekzip metni talep edilen mahkemece yapılması gereken, öncelikle tekzip metni yayınlanması talebiyle gelen dosyada mevcut haberin, (içeriğinde hakaret, iftira veya tehdit gibi başkaca atıflarda bulunulmasa, suç unsuru içermese bile) 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında "...kişilerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılıp yapılmadığı.."nın tespit edilmesi, bu yönde ifadeler yoksa talebin reddi, bu yönde bir ihlal varsa o halde haberde ikincil inceleme konusu olan hukuka uygunluk nedeninin olup olmadığıyla, haberin "ifade ve basın özgürlüğü" kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesidir.

5187 sayılı Basın Kanunu'na göre, tekzip metni kararının alınması ve tekzibin yayınlanmasının sıkı şekil şartları ve kurallarına bağlanmasının amacı, kişinin haklarını ihlal ettiği okunduğu anda belli olan haberlerin acele biçimde haberi veren kişi tarafından geri alınması, düzeltilmesi ve saldırının daha fazla mağduriyete neden olmamasıdır. Bu hususta mahkemece verilecek kararda, haber içeriğinden açıkça anlaşılmıyorsa ayrıntılı şekilde haberin suç oluşturup oluşturmadığıyla ilgili bir inceleme veya değerlendirme yapılmasına gerek yoktur.

Kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal eden deyiminden; haberde, üstü örtülü de olsa toplumun geneli tarafından açıkça anlaşılabilen bir muhatabı olan bir kişi hakkında, hakaret, sövme gibi bir ifade, habere konu olan kişiden beklenmeyen ve toplumun değerleri karşısında kınanan bir eylem isnadı veya kişinin toplum içinde sahip olduğu şöhreti sarsacak, kişiyi açıkça küçük düşürücü ifadeler kullanılması, gerçeğe aykırı yayım deyiminden ise; okunduğu anda toplumun geneli tarafından bilinen, maddi gerçeklerle ilgisi olmadığı açıkça anlaşılabilen olgu ve eylemlerin habere konu olan kişi tarafından gerçekleştirildiğine dair haberler anlaşılmalıdır. Haberin gerçekliği, sadece haberin yapıldığı anda bilinen ve görünen

maddi gerçekliğe göre değil, toplumun bilgi birikimi, duyarlılık düzeyi ve ilgi alanlarına, toplum hafızasındaki yanılgılı veya yönlendirilmiş algıya göre de değişir. Toplumun genelinin hafızasında, haberin yapıldığı sırada dünya ve ülke genelinde gerçek olduğu bilinen, yaşandığı varsayılan maddi olgulara ve konjonktüre bağlı olarak haberin gerçekliği de değişebilir. Basın özgürlüğü, kişilerin zaten bildiği gerçeklerle değil, henüz öğrenmediği, öğrenilmesinde kamu yararı olan gerçekleri kişilere sunmakla eşdeğer bir görev görür.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında kanun yararına bozmaya konu dosyadaki somut olay değerlendirildiğinde;

Yeni Akit Gazetesinin 09.03.2012 tarihli nüshasının 1. ve 12. sayfasında yer alan "Darbeci Barodan İkiyüzlülük" başlıklı haber içeriğinde; İstanbul Barosu'nun değişik platformlarda darbecilere (o dönem Ergenekon adıyla anılan davalarda) destek olduğu, AİHM'de görülen Leyla Şahin davasında devletin yanında müdahil olarak katıldığı, başörtülü avukatları staj eğitim merkezine sokmadığı, ancak Dünya Kadınlar Gününde ise kadına karşı her türlü ayrımcılığın karşısında olduğunu, bu münasebetle yayımladığı bildiride toplumsal yaşamın her alanında kadına karşı şiddete son verilmesini istediği, bunun bir ikiyüzlülük olarak değerlendirmesi gerektiği yönünde ifadelere yer verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.02.2012 tarihli, 2011/4-687 E. 2012/26 K. sayılı ve Dairemizin de 15.05.2017 tarihli, 2016/74 E. 2017/4574 K. Sayılı kararlarında belirtildiği üzere, tüzel kişilerin de Türk Medeni Kanunu ve 5187 sayılı Kanun kapsamında manevi kişiliğinin bulunduğu, ancak tüzel kişiler insanlar gibi maddi - organik bir yapıya sahip olmadıklarından dolayı onların bedensel bütünlüğü, yaşamı, sağlığı gibi, maddi bedensel değerler üzerinde kişilik haklarının varlığının tabi olarak söz konusu olamayacağı, buna karşın toplum içindeki saygınlığı, itibarı, onuru, mesleki ve sır çevresi gibi manevi nitelikteki kişisel değerlerin bulunduğu söylenilebilir. Şüphesiz tüzel kişilerin sahip olduğu bu kişisel değerleri üzerindeki haklarının da korunması gerekir.

Somut olayda; "darbeci" ve "ikiyüzlü" gibi suçlamaların haberin muhatabı olan İstanbul Barosu'nun tüzel kişiliğin toplum içindeki saygınlığını, itibarını, onurunu zedeleyip zedelemediğinin anlaşılması için yukarıdaki açıklamalar ve AİHM'in bu konudaki emsal kararlarında belirlediği temel kriterlerden yola çıkılarak bir değerlendirme yapmak, haberin içerdiği ifadeler, bir somut olgu isnadı mıdır? yoksa bir değer yargısı mıdır? belirlemek, kullanılan ifadelerin metnin bütünü içinde ne anlam ifade ettiğini, yapılan haberin iyi niyetle mi yoksa muhatabı hedef alacak veya hedef gösterecek şekilde mi dile getirildiğini tespit etmek gerekmektedir.

Öncelikle "ikiyüzlülük" ifadesi, inandığı düşündüğü gibi davranmayan, özü süzü bir olmayan, riyakar (www.tdk.gov.tr) anlamına gelen, kişiden kişiye değişen bir değer yargısı olup, somut haberde bu deyimin İstanbul Barosu hakkında, yaptıkları ve söylediklerinin birbiriyle uyuşmayan kişi anlamında kullanıldığı görülmektedir. Bu yönüyle "ikiyüzlülük" ifadesinin tek başına kişilik hakkına yönelen bir saldırı olduğundan bahsedilemez.

Öncelikle "ikiyüzlülük" ifadesi, inandığı düşündüğü gibi davranmayan, özü süzü bir olmayan, riyakar (www.tdk.gov.tr) anlamına gelen, kişiden kişiye değişen bir değer yargısı olup, somut haberde bu deyimin İstanbul Barosu hakkında, yaptıkları ve söylediklerinin birbiriyle uyuşmayan kişi anlamında kullanıldığı görülmektedir. Bu yönüyle "ikiyüzlülük" ifadesinin tek başına kişilik hakkına yönelen bir saldırı olduğundan bahsedilemez.

Ancak haberde kullanılan "darbeci baro" ifadesine gelince; haberin yapıldığı dönemde de haberden sonraki dönemde de "darbecilik", "darbeye destek vermek" veya "darbeye teşebbüs" suçlamaları, 5237 sayılı TCK’nın “Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar” başlıklı beşinci bölümünde çeşitli maddeler halinde düzenlenmiş ve yaptırımı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını öngören bir suçtur. Dolayısıyla haberin muhatabına yöneltilen bu suçlama, sadece gerçek dışı bir somut olgu isnadı değil, konusu suç oluşturan somut bir fiili gerçekleştirdiği yönünde bir itham içermektedir. Ancak bu isnadın tek başına ifade ve basın özgürlüğüne aykırı olup olmadığının değerlendirilmesi için de haberdeki kullanımına, haberin başlığı dışında genel itibariyle muhatabın kişiliğini ve onu küçük düşürmeyi hedef alarak kötüniyetle mi yoksa iyiniyetle mi yapıldığına da bakmak gerekir. Somut haberde, başlık dışında kullanılan ifadelerde, İstanbul Barosunun bugüne kadar her ortamda darbecilere destek verdiği, davalarda darbecilerin yanında yer aldığı, başörtülü bir kadının davasında devletin yanında yer aldığı anlatılarak, toplumun, özellikle de gazetenin muhatap kitlesinin gözünde tüzel kişinin suça destek verdiği, kişi hak ve özgürlüklerine aykırı filler içinde bulunduğu anlatılmakta, genel itibariyle haberde tüzel kişi hedef alınmaktadır. Elli bine yakın üyesi bulunan ve Türkiye'nin en köklü barolarından birisi olan İstanbul Barosunun üye avukatları ve yönetim kuruluyla birlikte bir bütün halinde "darbeci" olarak suçlanmasının, toplumu bilgilendirme amacıyla uyuşmadığı gibi, ifade ve basın özgürlüğünün temelinde yatan insanlık onuru ile de bağdaşmadığı değerlendirilmektedir.

Öte yandan haberin güncelliği ve konu bütünlüğü içerisinde darbecilik suçlamasının ayrı bir yerde durduğu, haberdeki öz ile veriliş biçiminden ve düşünsel bağdan da yoksun olduğu, dolayısıyla yapılan haberde "darbeci baro" deyiminin, sadece bir tüzel kişiye yönelmiş bir suçlama değil, tüzel kişiliğin yönetimini ve mensuplarını hedef alan kötüniyetli bir açıklama şeklinde yorumlanması dolayısıyla ifade ve basın özgürlüğü sınırları içinde kalmadığı anlaşılmakla,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği, yukarıda yazılı nedenlerle yerinde görülmediğinden kanun yararına bozma talebinin REDDİNE, 09.07.2018 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

KARŞI OY

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği, yukarıda yazılı nedenlerle yerinde görülmediğinden kanun yararına bozma talebinin REDDİNE, 09.07.2018 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

KARŞI OY

Yeni Akit Gazetesinin 09.03.2012 tarihli nüshasının 1. ve 12. sayfasında yer alan "Darbeci Barodan İkiyüzlülük" başlıklı haber içeriğinde; İstanbul Barosu'nun değişik platformlarda darbecilere (o dönem Ergenekon adıyla anılan davalarda) destek olduğu, AİHM'de görülen Leyla Şahin davasında devletin yanında müdahil olarak katıldığı, başörtülü avukatları staj eğitim merkezine sokmadığı, ancak Dünya Kadınlar Gününde ise kadına karşı her türlü ayrımcılığın karşısında olduğunu, bu münasebetle yayımladığı bildiride toplumsal yaşamın her alanında kadına karşı şiddete son verilmesini istediği, bunun bir ikiyüzlülük olarak değerlendirmesi gerektiği yönünde ifadelere yer verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.02.2012 tarihli, 2011/4-687 E. 2012/26 K. sayılı ve Dairemizin de 15.05.2017 tarihli, 2016/74 E. 2017/4574 K. sayılı kararlarında belirtildiği üzere, tüzel kişilerin de Türk Medeni Kanunu ve 5187 sayılı Kanun kapsamında manevi kişiliğinin bulunduğu, ancak tüzel kişiler insanlar gibi maddi - organik bir yapıya sahip olmadıklarından dolayı onların bedensel bütünlüğü, yaşamı, sağlığı gibi, maddi bedensel değerler üzerinde kişilik haklarının varlığının tabi olarak söz konusu olamayacağı, buna karşın toplum içindeki saygınlığı, itibarı, onuru, mesleki ve sır çevresi gibi manevi nitelikteki kişisel değerlerin bulunduğu söylenilebilir. Şüphesiz tüzel kişilerin sahip olduğu bu kişisel değerleri üzerindeki haklarının da korunması gerekir.

Somut olayda; "darbeci" ve "ikiyüzlü" gibi suçlamaların haberin muhatabı olan İstanbul Barosu'nun tüzel kişiliğinin toplum içindeki saygınlığını, itibarını, onurunu zedeleyip zedelemediğinin anlaşılması için;

T.C Anayasasının "Düşünce ve kanaat hürriyeti" başlıklı 25. maddesi,

"Düşünceyi açıklama yayımlama hürriyeti" başlıklı 26. maddesi;

"Basın hürriyeti" başlıklı 28. maddesi,

"Düzeltme ve cevap hakkı" başlıklı 32. maddeleri ile

5187 sayılı Kanunun "düzeltme ve cevap" başlıklı 14. maddelerinde yer alan Anayasal ve Kanuni düzenlemeler,

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.02.2017 tarih, 2007/7-28 E - 2007/34 K. Sayılı kararlarındaki gerekçeler ve AİHM'in bu konudaki emsal kararlarında belirlediği temel kriterlerden yola çıkılarak bir değerlendirme yapılması,

Haberin sonucunda; içerdiği ifadeler, bir somut olgu isnadı mıdır, yoksa bir değer yargısı mıdır? belirlemek, kullanılan ifadelerin metnin bütünü içinde ne anlam ifade ettiğini, yapılan haberin iyi niyetle mi yoksa muhatabı hedef alacak veya hedef gösterecek şekilde mi dile getirildiğini tespit etmek gerekmektedir.

Haberin sonucunda; içerdiği ifadeler, bir somut olgu isnadı mıdır, yoksa bir değer yargısı mıdır? belirlemek, kullanılan ifadelerin metnin bütünü içinde ne anlam ifade ettiğini, yapılan haberin iyi niyetle mi yoksa muhatabı hedef alacak veya hedef gösterecek şekilde mi dile getirildiğini tespit etmek gerekmektedir.

Öncelikle "ikiyüzlülük" ifadesi, inandığı düşündüğü gibi davranmayan, özü süzü bir olmayan, riyakar (Türk Dil Kurumu) anlamına gelen, kişiden kişiye değişen bir değer yargısı olup, somut haberde bu deyimin İstanbul Barosu hakkında, yaptıkları ve söylediklerinin birbiriyle uyuşmayan tüzel kişilik anlamında kullanıldığı görülmektedir. Bu yönüyle "ikiyüzlülük" ifadesinin tek başına kişilik hakkına yönelen bir saldırı olduğundan bahsedilemez.

Haberde kullanılan "darbeci baro" ifadesine gelince; her ne kadar da darbeci ifadesi tek başına somut bir olgu isnadı veya suç isnadı içeren kötüniyetli bir açıklama gibi görünse de "darbeci" kelimesinin, haberin başlığında eleştiri ve yorum amacına uygun bir şekilde belirlendiği görülmektedir. Öte yandan gazete haberinin içindeki fotoğrafta İstanbul'da bir meydanda asılı pankartta "darbeci baro" yazılı olduğu görülmektedir. Bu fotoğrafı aynen habere başlık yapan gazetenin amacının habere dikkatleri çekerek haberin içeriğindeki bilgilerle toplumu aydınlatmak ve adı geçen baronun/yöneticilerinin çelişkili tutum ve uygulamalarını anlatmak olduğu görülmektedir. Bu amaçla kullanılan ifadelerin; tüzel kişiyi karalamak, onun saygınlığını, itibarını toplum önünde aşağıya çekmekten ziyade yapılan eleştiri ve yorumlarla baro yönetiminin uygulamalarının yanlış olduğuna işaret etmek, dolayısıyla iyiniyetli düşünce açıklamalarıyla toplumun haber alma özgürlüğünü sağlamak olduğu anlaşılmakla,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği, yukarıda yazılı nedenlerle yerinde görüldüğünden kanun yararına bozma talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

Muhalif Üye

...
Yargıtay — Esas No: 2014/16110, Karar No: 2015/18125, Tarih: 12.10.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/16110 E.  ,  2015/18125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/05/2014

NUMARASI : 2014/426-2014/418

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Borçlular vekili, takibin dayanağı ilamın, İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu halde takip talebinde İstanbul 13.Ticaret Mahkemesi yazılı olduğunu, ayrıca ilamda hükmedilen vekalet ücretinin bakiye kısmı 8.786,50 TL olup, vekalet ücreti S.. E.. ve SS .. Konu Yapı Kooperatifi'ne ait olduğu halde, S.. E..'nun tek başına ve kendi adına vekalet ücretini takibe koymasının ilama ve yasaya aykırı olduğunu beyanla takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davada, davalı-karşı davacılar S.. E.. ve SS .. Konut Yapı Kooperatifi tek bir vekille temsil edildiklerinden vekalet ücretinin yalnızca S.. E.. tarafından takibe konulmasında bir sakınca bulunmadığı belirtilerek şikayetin reddine karar verilmiş, hüküm borçlular vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İcra takibi dayanağı ilamın (7) fıkrasında reddedilen alacak yönünden ''... nispi vekalet ücretinin, davacılar–karşı davalılardan alınarak, davalılar–karşı davacılara verilmesine'' şeklinde hüküm kurulmuştur. Bu durumda hükmolunan vekalet ücretinin davalılardan eşit olarak tahsili gerekir. İcra takibi başlatılan S.. E.. yönünden vekilleri aynı olsa da, vekalet ücretinin yarısı istenebilir. Bu nedenle takibin yarı oranında iptaline karar verilmesi gerekirken şikayetin reddi yönünde hüküm kurulması doğru değildir.

SONUÇ: Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenle İİK'nun 366. ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 25,20 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 12.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11730, Karar No: 2014/951, Tarih: 20.01.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/11730 E.  ,  2014/951 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/1-2-a-b, 62, 52/2-4. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Adli Tıp Kurumu Pendik Adli Tıp Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 16.06.2010 tarihli raporda, olay nedeni ile katılanda meydana gelen yaralanmanın, organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına veya yitirilmesine neden olup olmadığı konusunda rapor tanzimi için en az 12 ay sonra rapor düzenlenmesi gerektiği yönünde görüş sonrasında aynı Şube Müdürlüğü'nce katılanda meydana gelen yaralanmanın organlardan birinin sürekli zayıflaması niteliğinde olduğuna yönelik 16.05.2011 tarihli kesin raporun tanzim edildiği görülmekle tebliğnamedeki bu nedenli bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafinin kusura ve ceza miktarına ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 20.01.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4062, Karar No: 2019/5995, Tarih: 10.07.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/4062 E.  ,  2019/5995 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen yaşlılık aylığı tespiti ve alacak davası sonucu yerel mahkemece verilen hüküm, Dairemiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş ise de, davacının Anayasa Mahkemesine bireysel başvurusu sonucu, Anayasa Mahkemesince mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararı sonucu mahkemece yeniden verilen kararın temyizen incelenmesi davalı avukatı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1982 Anayasasının 148/1. maddesinde, Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bireysel başvuruları kararı bağlayacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 3 ve 4. fıkralarında;

“(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

Anayasanın 153. maddesine göre de, Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir ve Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesinin diğer kararları gibi bireysel başvuruları inceleyen Bölüm kararları da yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlamaktadır.

2010 yılında Anayasa'nın 148. maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruları karara bağlama yetki ve görevi verilmiştir. Bu değişikliğin gerekçesinde şöyle ifade edilmiştir: "Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, kamu gücü tarafından, temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla bireysel başvuru yolu, pek çok uygar ülkede anayasa yargısının ayrılmaz bir parçası kabul edilmektedir.“

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun "Mahkemenin görev ve yetkileri" kenar başlıklı 3/1-c bendinde Yüksek Mahkemeye “ Anayasanın 148 inci maddesi uyarınca yapılan bireysel başvuruları karara bağlamak” görevi verilmiştir.

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

Aynı kanunun "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye‘nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

"Esas hakkındaki inceleme" kenar başlıklı 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"... bir mahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin inceleme... bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz."

"Kararlar" kenar başlıklı 50. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez.

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.“

Yine 6216 sayılı Kanun'un "Mahkeme kararları" kenar başlıklı 66/1. maddesine göre, "Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar."

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında Anaya Mahkemesince bireysel başvurular sonucu verdiği kararların hukuki niteliği üzerinde durmak gerekir. Anayasanın 148. maddesindeki değişikliğin gerekçesinde bireysel başvuru yolu, olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmıştır. Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. Bireysel başvuru öncelikle, hakları ihlal edilenlere Anayasa veya yasayla tanınan bir dava türüdür.Anayasa Mahkemesinin kararına göre, “Anayasa’nın 148. maddesinde yer verilen bireysel başvuru yolu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi sadece bir hakkın ihlal edilip edilmediğinin tespiti davası değil, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlalinin önlenmesi ve bir ihlal tespiti durumunda da bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldıracak veya meydana gelen zararı giderecek şekilde hukuki sonuçlar doğuran bir dava niteliğindedir (AYM 1.3.2012 t. E.2011/59, K.2012/34).