muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4077, Karar No: 2016/5495, Tarih: 10.03.2016

12/08/2015 tarihli fesihlerde, Ağustos ayı içinde devamsızlık nedenlerine dayanılmış ve İş Kanunu’nun 25/2 (g) maddesine dayanılmıştır.

27.08.2015 tarihli fesih yazılarında ise yine Ağustos ayı içindeki devamsızlığa dayalı fesihlerden söz edilmiştir.

08/09/2015 tarihli fesih yazısında, Ağustos ayı içinde işçinin devamsızlıkta bulunduğu sonradan işgöremezlik belgesi gönderdiği ancak 28.08.2015 tarihinden sonra işe gelmediği belirtilerek haklı fesih nedenine dayanılmıştır.

Görüldüğü üzere davalı işveren işçilere yönelik olarak farklı tarihlerde birbirinden çok farklı fesih nedenlerine dayalı olarak fesih yoluna gitmiştir. Feshe konu olayların bazılarıyla ilgili olarak işverence mahkemeden tespit talebinde bulunulmuş ve noter tespiti işlemleri yaptırılmıştır.

Mahkemece her bir davacı işçi bakımından fesih nedenine göre değerlendirme yapılmamıştır. Her bir davacı işçi bakımından fesih nedeni ile bağlı kalınarak öncelikle iddiaya konu fesih yönünden deliller değerlendirilmeli, varsa eylemin barışçıl ve demokratik olup olmadığı, davacı işçi eyleme katılmışsa eylemin süresi belirlenmek suretiyle ölçülü biçimde kullanılıp kullanılmadığı değerlendirmeye alınmalıdır. Devamsızlığa dayanan fesih nedenleri bakımından da deliller ayrıca değerlendirilmelidir. Tanık beyanları da her bir dava özelinde davacıya özgü fesih nedeni yönünden ele alınmalıdır. Dosya kapsamına göre her bir fesih nedeni ve delil durumu değerlendirilmek suretiyle iç hukuk ve uluslar arası hukuk yönlerinden somut olaya özgü değerlendirme yapılmalıdır. Mahkemece eksik incelemeyle karar verilmesi hatalı olup kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.

F) HÜKÜM :

Yukarda açıklanan gerekçe ile; temyiz olunan kararın BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 10.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/11349, Karar No: 2006/12830, Tarih: 20.12.2006

**1. Hukuk Dairesi         2006/11349 E.  ,  2006/12830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DENİZLİ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/07/2006

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, kayden paydaş oldukları .. parsel sayılı taşınmaza, davalının maliki bulunduğu ..parsel sayılı taşınmazdaki yapının taşkın olduğunu ileri sürerek elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğinde bulunmuşlardır.

Davalı, çekişmeye konu yapının, imar uygulaması sonucu davacıların maliki bulunduğu taşınmaza tecavüzlü hale geldiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, taraflarca süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

KARAR-

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi

asıldır.

Ne varki; uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa kararda "... davacıya ait . parsel sayılı taşınmaza, davalıya ait .. parsel numaralı taşınmazda bulunan yapının, bilirkişi raporunda tespit edildiği şeklindeki tecüvüzün men'ine ..." denildiği halde, gerekçeli kararda "... davacıya ait ..parsel sayılı taşınmaza, davalıya ait .. parsel numaralı taşınmazda bulunan yapının bilirkişi raporunda tespit edilidği şekilde yıkılarak tecüvüzün men'ine..." ifadeleriyle kısa kararda yıkım isteği hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği halde gerekçeli kararda yıkım isteğinin kabul edilmesi suretiyle kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20.12.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4705, Karar No: 2017/7557, Tarih: 07.11.2017

**11. Ceza Dairesi         2017/4705 E.  ,  2017/7557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

....A.Ş. isimli şirketin sahibi olan sanık ...'nun, diğer sanıkla eylem ve işbirliği içinde hareket ederek katılanın imzalarını taklit etmek suretiyle hazırlattığı suça konu senetleri ....Makina Ltd. Şti.'ne olan borçlarını öteleyebilmek için kullandığı somut olayda; katılanın aşamalarda söz konusu senetler üzerinde bulunan imzaların kendisine ait olmadığını beyan etmesi, sanıkların suça konu senetlerin katılanın bilgisi dahilinde düzenlendiğini ve her iki senedin de bizzat katılan tarafından imzalandığını savunmaları; soruşturma aşamasında aldırılan 02.09.2010 tarihli ..... Kriminal Polis Laboratuvarı raporunda senet üzerindeki katılan adına atılı imzaların onun eli ürünü olmadığının ve onun imzası taklit edilmek sureti ile atıldığının belirtildiği; mahkemece aldırılan 20.06.2012 tarihli Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi raporu ile de söz konusu senette katılan adına atfen atılı borçlu imzalarının katılana ait olduğunun rapor edildiği anlaşıldığından; raporlar arasında farklılık bulunması sebebi ile çelişkiyi giderecek şekilde yeniden üniversitede görevli uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulundan veya Adli Tıp Kurumu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 23/I maddesine göre Adli Tıp Kurumu genişletilmiş ihtisas dairesinden rapor alınması gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3081, Karar No: 2021/1179, Tarih: 07.10.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2017/3081 E.  ,  2021/1179 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “maddi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar, davalı vekili ile fer’i müdahil ... (TMSF) vekilinin karar düzeltme istemi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili, fer’i müdahil TMSF vekili ve fer’i müdahil ... (OYAK) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili; müvekkilinin ... A.Ş.'nin banka şubesindeki mevduat hesabına 03.09.1999 tarihinde 14.000TL yatırdığını, ancak müvekkilinin mevduatının Off-Shore Bankasına gönderilmiş gibi gözüktüğünü, bu durumun 21.12.1999 tarihinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından bankaya el konulmasından sonra öğrenildiğini, bankaya el konulmasından sonra müvekkilinin parasının ... Off Shore Bank Ltd. adlı paravan şirket hesabına yatırıldığı gerekçesiyle ödenmediğini, banka yöneticileri hakkında açılan kamu davası sonucunda banka yöneticilerine off shore hesapları üzerinden banka vasıta kullanılmak suretiyle dolandırıcılık suçundan ceza verildiğini, bankayı temsil ve idareye salahiyetli olanların vazifeleri sırada işledikleri haksız fiillerden bankanın sorumlu olduğunu ileri sürerek 14.000TL'nin 03.09.1999 tarihinden bankaya el konulması tarihine kadar akdi faiz (%90) ile bu tarihten itibaren ise işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5.1. Davalı vekili; davacının bilerek ve isteyerek parasını Yurt Security Off Shore Bank Ltd.’ye yatırdığını, bu nedenle husumetin bu bankaya yöneltilmesi gerektiğini, davacının müvekkili nezdinde herhangi bir hak ve mevduatının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

5.2. Fer'i müdahil TMSF vekili; davacının serbest iradesi ile daha fazla faiz getirisi sağlayan bir yatırım alternatifi olarak kıyı bankacılığını tercih ettiğini, banka tarafından bilgisi dışında işlem yapılması ve iradesinin yanıltılmasının söz konusu olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

5.3. Fer'i müdahil OYAK vekili; davanın asıl muhatabı olan TMSF'ye tevcih edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

5.2. Fer'i müdahil TMSF vekili; davacının serbest iradesi ile daha fazla faiz getirisi sağlayan bir yatırım alternatifi olarak kıyı bankacılığını tercih ettiğini, banka tarafından bilgisi dışında işlem yapılması ve iradesinin yanıltılmasının söz konusu olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

5.3. Fer'i müdahil OYAK vekili; davanın asıl muhatabı olan TMSF'ye tevcih edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

6. Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.12.2013 tarihli ve 2012/32 E., 2013/362 K. sayılı kararı ile; İstanbul 8. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde ... A.Ş. yöneticileri hakkında mahkumiyet kararı verildiği ve bu kararın kesinleştiği, banka personel ve yöneticilerinin davacının da aralarında yer aldığı mudilerin hile ile iradelerini yanıltılarak Yurt Security Off Shore Bank Ltd.'ne para yatıracaklarını zannederek hesap açmalarına sebep oldukları, daha sonra bu paranın ... A.Ş. hesabında tutulması işleminin haksız fiil niteliğinde olduğu, ... A.Ş.’yi devralan davalı bankanın ... A.Ş.’nin borçlarından halefi sıfatıyla sorumlu olduğu, davacının yatırdığı parayı geri alamadığı ve aralarında ticari nitelikte bir hukukî ilişki bulunduğu gözetildiğinde davacının parasını yatırdığı tarihten itibaren avans faizi ile birlikte talep edebileceği gibi haksız fiil olması nedeniyle faiz başlangıç tarihinin de paranın yatırılma tarihi olacağı, ancak dava konusu olayda davalı bankanın davacıya iki kez ödeme yaptığı, bu ödeme tarihlerine kadar avans faiz oranları üzerinden faiz işletilmesi ve yapılan ödemelerin öncelikle faiz miktarlarından düşülmesi gerektiği, davacının parasının bankada kaldığı sürece avans faizinin %80 olduğu, 03.09.1999 ile 08.10.1999 tarihleri arasında 35 gün için hesaplanan faiz miktarının 1.073,97TL olması gerektiği, ancak davacıya bu süre için 08.10.1999 tarihinde 1.208,21TL ödeme yapıldığı, dolayısıyla 134,24TL fazla ödeme aldığı, bu miktarın mahsubu ile 13.865,76TL asıl alacak kaldığı, bu bedele 09.10.1999 ile 12.11.1999 tarihleri arasında 35 gün için hesaplanan faiz miktarının 1.063,67TL olması gerektiği, ancak davacıya bu süre için 12.11.1999 tarihinde 681,36TL ödeme yapıldığı, dolayısıyla davacının bu döneme ilişkin geriye 382,31TL faiz alacağı kaldığı, bu nedenle 13.865,76TL asıl alacağın ve 382,31TL faizin davalıdan tahsilinin gerektiği, ayrıca asıl alacak miktarı olan 13.865,76TL'ye son ödeme tarihi olan 12.11.1999 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği gerekçesiyle 13.865,76TL asıl alacak ve 382,31TL faiz olmak üzere toplam 14.248,07TL'nin asıl alacağa 12.11.1999 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer’i müdahil TMSF vekili temyiz isteminde bulunmuş, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15.10.2014 tarihli ve 2014/7796 E., 2014/15571 K. sayılı kararı ile kararın onanmasına karar verilmiş, bunun üzerine süresi içinde davalı vekili ile fer’i müdahil TMSF vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01.10.2015 tarihli ve 2015/3005 E., 2015/9753 K. sayılı kararı ile; “…1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı Banka vekili ile fer'i müdahil TMSF vekilinin HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen aşağıdaki bent dışında kalan sair karar düzeltme isteklerinin reddi gerekir.

2- Dava dilekçesinde, 14.000,00 TL'nin temerrüt faiziyle birlikte tahsili istenmiş, mahkemece 13.865,76 TL asıl alacak, 382,31 TL faiz olmak üzere, 14.248,07 TL'nin asıl alacağa 12/11/1999 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir. Kural olarak hakim, iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olup talepten fazlasına veya başkasına hükmedemez. Bu durumda, mahkemece hüküm altına alınan alacak miktarının davacının talebini aşmamasına dikkat edilerek tayini gerekirken mülga 1086 sayılı HUMK'nın 74. ve 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesine aykırı biçimde talepten fazlaya hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Yine; davalının davacıya karşı olan sorumluluğunun akdi ilişkiden kaynaklanmayıp haksız fiilden kaynaklanmasına göre davacı tarafından off shore hesabına yatırılan tutarın hesabın açıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilinin istenebileceği nazara alınarak, bankaya 03/09/1999 tarihinde yatırılan 14.000,00 TL'nin, işleyecek avans faizi ile davacı tarafından çeşitli tarihlerde çekilen tutarlar da gözetilerek bir hesaplama yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı miktara hükmedilmesi de doğru olmayıp, yerel mahkeme hükmünün bozulması gerektiğinden davalı banka vekili ile fer'i müdahil TMSF vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 15/10/2014 tarihli 2014/7796 Esas 2014/15571 Karar sayılı onama kararının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçelerle mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

Direnme Kararı:

9. Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.04.2016 tarihli ve 2016/74 E., 2016/233 K. sayılı kararı ile önceki gerekçelere ek olarak; ilk kararda bozma ilamında belirtildiği şekilde 14.000,00TL’nin bankaya yatırıldığı 03.09.1999 tarihinden itibaren avans faizi işletildiği, asıl alacak miktarına hesap edilen avans faizi eklendikten sonra ödenen miktarın öncelikle işlemiş faizden düşülmek suretiyle yapılan hesaplama sonucunda en son ödeme yapılan tarih olan 12.11.1999 tarihi itibariyle asıl alacak miktarının 13.865,76TL kaldığı, ayrıca bu tarih itibariyle işlemiz faiz miktarı olarak da 382,31TL kaldığı, davacı tarafın sadece asıl alacak miktarının 14.000TL’den ibaret olduğu, hükmedilen asıl alacak miktarının da 13.865,76TL olması sebebiyle davacının talebinin aşılmadığı, sadece hesabın açıldığı tarihten sonra yapılan ödemeler nedeniyle mecburen ödemelerin öncelikle faizden düşürülebilmesi için faiz hesaplaması yapılması sonucunda işlemiş faiz miktarından 382,31TL kaldığı, bu faiz talebinin de davacının dava dilekçesindeki 03.09.1999 tarihinden itibaren işleyecek faiz talebine dahil olduğu, bu nedenle önceki kararda davacının talebinin aşılmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili, fer’i müdahil TMSF vekili ve fer’i müdahil OYAK vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; mahkemece davacının talep ettiği anapara olan 14.000TL’ye bankaya yatırıldığı 03.09.1999 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi ve bulunan miktardan davacıya ödenen miktarların düşülerek asıl alacağın belirlenmesi ve ayrıca davacının bu dönemde 382,31TL faiz alacağının olduğunun tespit edilmesi karşısında asıl alacağa 12.11.1999 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesinin davacının talebinin aşılması olarak kabul edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

A- Fer’i müdahil OYAK vekilinin temyiz talebi yönünden yapılan incelemede;

12. Bilindiği üzere hukukî yarar dava şartı olduğu kadar, temyiz istemi için de aranan bir şarttır. Fer’i müdahil OYAK vekilince ilk kararın temyiz edilmemiş ve karar düzeltme isteminde bulunulmamış olması nedeniyle direnme kararına karşı temyiz talebinde bulunulmasında hukukî yarar bulunmamaktadır. O hâlde fer’i müdahil OYAK vekilinin temyiz isteminin hukukî yarar yokluğundan reddine karar verilmelidir.

B- Davalı vekili ile fer’i müdahil TMSF vekilinin temyiz talepleri yönünden yapılan incelemede;

13. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle “taleple bağlılık ilkesi” ile ilgili kısa bir açıklama yapılmasında yarar bulunmaktadır.

B- Davalı vekili ile fer’i müdahil TMSF vekilinin temyiz talepleri yönünden yapılan incelemede;

13. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle “taleple bağlılık ilkesi” ile ilgili kısa bir açıklama yapılmasında yarar bulunmaktadır.

14. Medeni hukuk yargılamasına hâkim olan ilkelerden biri de taleple bağlılık ilkesidir. Tasarruf ilkesi ve taraflarca getirilme ilkesi, hâkimin, tarafların bildirdiği vakıalarla bağlı olmasını ve onların talepleri doğrultusunda hareket etmesini ifade ederken taleple bağlılık ilkesi ise hâkimin hüküm fıkrasında tarafların talep sonucuyla bağlı olduğunu; ondan fazlasına veya başka bir şeye hükmedemeyeceğini ifade etmektedir.

15. Taleple bağlılık ilkesi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 26. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrası; “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmünü içermektedir. Buna göre hâkim tarafların talepleri ile bağlı olup, kanunlarda gösterilen sınırlı sayıdaki istisnalar bir kenara bırakılacak olursa, talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Fakat hâkimin duruma göre talep sonucundan daha azına karar vermesi mümkündür. Örneğin davacı tarafından temerrüt faizi talep edilmemiş ise mahkemece re’sen temerrüt faizine karar verilemeyeceği gibi davacının temerrüt faizi talep etmesi durumunda ise davacının talep ettiği temerrüt faizinden daha yüksek oranda temerrüt faizine hükmedemeyecektir. Bununla birlikte duruma göre davacının talep ettiği temerrüt faizinden daha düşük oranda temerrüt faizine hükmedilmesi veya temerrüt faizine karar verilmemesi de mümkündür.

16. Taleple bağlılık ilkesi özü itibariyle hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olduğunu ifade etmektedir. Başka bir deyişle hâkim, tarafın talep etmediği bir husus hakkında karar veremeyecektir. Hâkim tarafın neyi talep edip etmediğini ise dava dilekçesine bakarak tespit edecektir. Dava dilekçesinde talep sonucunun yeteri kadar açık olmadığı hâllerde hâkim, davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde davacıya talep sonucunu açıklattırmalıdır (HMK m. 31).

17. Öte yandan taleple bağlılık ilkesi, kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda geçerli değildir. Buna karşılık taraflarca getirilme ilkesinin uygulandığı davalarda da kimi zaman, hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri nedeniyle bu ilke uygulanmaz. Örneğin davada yargılama giderleri talep edilmemiş olsa bile, hâkim, kendiliğinden davada haksız çıkan tarafı yargılama giderlerine mahkûm eder (HMK m. 332/1).

17. Öte yandan taleple bağlılık ilkesi, kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda geçerli değildir. Buna karşılık taraflarca getirilme ilkesinin uygulandığı davalarda da kimi zaman, hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri nedeniyle bu ilke uygulanmaz. Örneğin davada yargılama giderleri talep edilmemiş olsa bile, hâkim, kendiliğinden davada haksız çıkan tarafı yargılama giderlerine mahkûm eder (HMK m. 332/1).

18. Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından dava dilekçesinin talep kısmında 14.000TL'nin bankaya yatırılma tarihi olan 03.09.1999 tarihinden bankaya el konulma tarihi olan 22.09.1999 tarihine kadar %90 oranında akdi faiz ile bu tarihten itibaren ise işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

19. Dosya kapsamında davacının davalı bankaya 03.09.1999 tarihinde 14.000TL yatırdığı, 08.10.1999 tarihinde 35 günlük 1.208,21TL faiz ödemesi aldığı, 12.11.1999 tarihinde ise 35 günlük 681,36TL faiz ödemesi aldığı dosya kapsamı ile sabittir. Mahkemece haksız fiil hükümlerine göre karar verildiği gözetildiğinde davalı bankanın paranın yatırılma tarihi olan 03.09.1999 tarihinden itibaren temerrüde düştüğü açık olup bu tarihten itibaren yatırılan paraya ticari temerrüt faizi işletilmesi, davacıya yapılan faiz ödemelerinin de öncelikle işlemesi gereken ticari temerrüt faizinden düşülmesi gerekir.

20. Davacı vekili tarafından dava dilekçesinin talep kısmında bu döneme ilişkin %90 oranında akdi temerrüt faizi talep edilmiş, mahkemece davalı bankanın davacıya iki kez ödeme yaptığı hususu gözetilerek faiz ödeme tarihlerine kadar avans faiz oranları üzerinden faiz işletilmiş ve yapılan ödemelerin öncelikle faiz miktarlarından düşülerek neticede 12.11.1999 tarihi itibariyle davacının 13.865,76TL asıl alacağı ve 382,31TL faiz alacağı olduğu tespit edilmiş; 13.865,76TL asıl alacağın ve 382,31TL faiz alacağının davalıdan tahsiline, 13.865,76TL asıl alacağa 12.11.1999 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Görüldüğü üzere somut uyuşmazlıkta davacının talebinin aşılması söz konusu olmayıp, mahkemece talepten daha azına karar verilmiştir.