muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1618, Karar No: 2018/2892, Tarih: 12.04.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/1618 E.  ,  2018/2892 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili dava dilekçesi ile; davacıların dava konusu anataşınmazdaki 7 ve 8 nolu bağımsız bölümlerin ayrı ayrı malikleri olduklarını, apartman yönetimi tarafından 08/12/2012 tarihinde yapılan toplantıda kendilerine dava açılmasına ilişkin olarak alınan karar ile 2006 yılından itibaren alınan kararların yok hükmünde olduğunu, alınan kararların toplantı zamanı, yeri, sayı, oya katılma yönünden Kat Mülkiyeti Kanununda düzenlenen hükümlere aykırılık oluşturduğunu, dava açılırken oluşturulmuş yönetim kurulunun aldığı kararın hukuken geçersiz ve yok hükmünde olduğunu, 6 nolu daire maliki olarak altı yıldır yönetimde bulunan ...'in kat maliki olmadığını, kat maliki olarak oy kullanamayacağını, yönetimde bulunamayacağını, anılan kanun uyarınca yöneticinin malik olmaması nedeniyle yönetime seçilmesi yönündeki kararlarının yok hükmünde olduğunu, yönetim planının, Kanunun 28. maddesine aykırı olarak değiştirilmesi de dahil tüm kararların kanuna aykırı olduğunu, davacının Kanunun 36. maddesinde belirtilen defter tutulması ve belgelerin saklanması ile ilgili hükümlere uymadığını, yönetimin hiçbir zaman ibra edilmediğini, apartman yönetiminin çağrı ve davet kurallarına uymadığını, kaydını talep ettikleri konuları karar defterine geçirmediklerini, anataşınmazın kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak yapılan toplantılarda alınan kararlarla yönetildiğini, bu durumun kayıtlardan anlaşıldığını beyan ederek; anataşınmazda 2006 yılından 2012 yılına kadar yapılan kat malikleri kurulu toplantısında alınan yönetici yönetici atanmasına dair kararların ve alınan tüm yönetim kurulu kararlarının yok hükmünde olduğunun tespitini talep etmiştir.

Mahkemece; davacıların iptali istenen toplantılara katıldıkları ve olumlu oy kullandıkları, toplantıya katılmadıkları düşünülse bile bu durumda kanunun aradığı 6 aylık dava açma süresinin geçirildiği, diğer taraftan iptali istenen kararın yok veya mutlak butlanla hükümsüz olmasının da sözkonusu olmadığı gerekçesiyle; davacı ... yönünden; 23/06/2012 tarihli kat malikleri kurulu toplantısının iptaline dair davanın süre yönünden reddine, 08/12/2012 tarihli toplantının iptaline dair davanın reddine, davacı ... yönünden; 19/12/2007 - 03/01/2009 - 08/01/2012 tarihinde yapılan toplantıların iptaline dair davanın kabulüne, bu tarihlerde alınan kararların iptaline, 19/03/2007 - 19/04/2007- 24/05/2008 - 11/10/2009- 06/02/2010 - 20/02/2010- 27/03/2010- 06/03/2011 tarihli toplantıların iptaline dair davanın reddine karar verilmiş, hüküm; davacılar vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kat malikleri kurulu toplantılarının iptali istemine ilişkindir.

1-İncelenen dosya kapsamına, toplanan delillere göre davacıların temyiz istemleri yerinde değildir.

2-Davalının temyiz istemlerine gelince; dava, kat malikleri kurulu kararlarının iptali istemine ilişkin olup 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 33. maddesi, "Kat malikleri kurulunca verilen kararlar aleyhine, kurul toplantısına katılan ancak 32'nci madde hükmü gereğince aykırı oy kullanan her kat maliki karar tarihinden başlayarak bir ay içinde, toplantıya katılmayan her kat maliki kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her halde karar tarihinden başlayarak altı ay içinde anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh mahkemesine iptal davası açabilir; kat malikleri kurulu kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlarda süre koşulu aranmaz." hükmünü amir olup, davanın 22.11.2013 tarihinde açıldığı ve iptali istenen en son tarihli toplantının 08.12.2012 tarihinde yapıldığı, alınan kararların yok hükmünde ya da mutlak butlanla batıl olan kararlardan da olmadıkları, davacıların dava açma süresi geçtikten sonra eldeki davayı açtıkları anlaşılmakla; iptali istenen toplantılardan 08/12/2012, 19/03/2007 - 19/04/2007- 24/05/2008 - 11/10/2009- 06/02/2010 - 20/02/2010- 27/03/2010- 06/03/2011 tarihli toplantılar yönünden sonuç itibariyle doğru olarak davanın reddine karar verilmiş olmakla; anılan bu toplantılar haricindeki toplantıların tümü yönünden, süresinde açılmadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: 1- Yukarıda 1. maddede açıklanan gerekçelerle davacılar vekilinin temyiz istemlerinin reddine,

2- 2. maddede açıklanan nedenlerle davalılar ... ve ... vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 12/04/2018 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/18251, Karar No: 2025/13370, Tarih: 02.05.2025

**3. Ceza Dairesi         2024/18251 E.  ,  2025/13370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

SAYISI: 2022/577 E., 2023/701 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2021/206 E. 2022/161 K.

SUÇ: Örgüte bilerek isteyerek yardım etme

HÜKÜM:5237 Sayılı TCK' nın 314/3 ve 220/7 maddesi delaletiyle 314/2, 220/7-son cümlesi, 3713 Sayılı TMK'nın 3. ve 5/1. maddeleri, TCK'nın 62/1,53. maddeleri gereğince mahkumiyetine ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Bölge adliye mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Suç örgütünün tanımlanıp yaptırıma bağlandığı 5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında yardım fiiline yerverilmişir. "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, örgüt üyesi olarak" cezalandırılacağı belirtilmiş, anılan normun konuluş amacı, gerekçesinde; “örgüte hakim olan hiyerarşik ilişki içinde olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişi, örgüt üyesi olarak kabul edilerek cezalandırılır." şeklinde açıklanmış, fıkra içeriğinden ve gerekçeden de anlaşılacağı üzere örgüte yardım suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir.

Yardım fiilini işleyen failin, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaması, yardımda bulunduğu örgütün TCK'nın 314. maddesi kapsamında silahlı terör örgütü olduğunu bilmesi, yardım ettiği kişinin örgüt yöneticisi ya da üyesi olması ve yapılan yardımın örgütün amacına hizmet eder nitelikte bulunması gereklidir. Yardımdan fiilen yararlanmak zorunlu değildir. Örgütün istifadesine sunulmuş olması ve üzerinde tasarruf imkanının bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir. Yardım fiilleri, örgüte silah sağlama ve terörün finansmanı dışında tahdidi olarak sayılmamıştır. Her ne surette olursa olsun örgütün hareketlerini kolaylaştıran ve yaşantısını sürdürmeye yönelik eylemler yardım kapsamında görülebilir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 11.11.1991 tarih, Esas 9-242, Karar 305). Yardım teşkil eden hareketin başlı başına suç teşkil etmesi gerekmez. Yardım faaliyeti bir kez gerçekleşebileceği gibi birden fazla da gerçekleşebilir. Ancak yardım teşkil eden faaliyetlerde devamlılık, çeşitlilik veya yoğunluk var ise, sanığın hukuki durumunun, örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.

Kuruluş, amaç, örgüt yapılanması ve faaliyet yöntemleri (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 2015/3 Esas sayılı kararında anlatılan ve nihai amacı, Devletin Anayasal nizamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması, nihai amacını gerçekleştirecek güce ulaşana kadar bu amacını bir kısım mensuplarından ve toplumdan gizlemesi bu amaçla da kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği de nazara alınmalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğuna dair herhangi bir bağlantı tespit edilemeyen sanığın, aşamalardaki savunmalarının aksine örgüt liderinin talimatı doğrultusunda ve terör örgütüne yardım etmek kastıyla Asya Katılım Bankasına para yatırdığına veya diğer bankacılık işlemlerini yaptığına dair dosyaya yansıyan her türlü şüpheden uzak kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmaması karşısında, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304. maddesi uyarınca Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/12838, Karar No: 2010/7411, Tarih: 14.06.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/12838 E.  ,  2010/7411 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Tarih :01.10.2009

No :181-278

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalının borcuna karşılık adi senet verdiğini, borcun ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itiraz edildiğini iddia ederek itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı savunmasında, takip ve dava konusu adi belgedeki imzanın kendilerine ait olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece alınan iki adet bilirkişi raporunda imzanın davalıya ait olduğunun belirlenemediği ve ispat külfetinin davacıda olduğu, davacının alacak iddiasını da kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Takip ve dava konusu tanzim tarihi olmayan 15.01.2000 vade tarihli adi senetteki imzanın davalı yanca inkarı üzerine bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

23.01.2009 tarihli Adli Tıp Kurumu Başkanlığınca düzenlenen raporda imzanın davalı ... eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği bildirilmiştir.

Daha sonra alınan 20.10.2008 tarihli heyet raporunda imzalar arasında benzerlikler olmakla birlikte, kesin bir tespit yapılamadığı belirtildikten sonra, incelemenin daha ileri teknoloji sahibi bir kurumda yapılması öngörülmüştür.

Bu durumda mahkemece ikinci kez alınan rapordaki tespitler ışığında yeni bir rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 14.06 .2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4275, Karar No: 2011/5020, Tarih: 21.03.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/4275 E.  ,  2011/5020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Hendek Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :17.06.2009

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm davalı kadın tarafından kusur, yoksulluk nafakası ve tazminatlar yönünden temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. (TMK.m.175) Toplanan delillerle, boşanmaya sebep olan olaylarda davalı kadının daha ağır kusurlu olmadığı, her hangi bir geliri ve malvarlığının bulunmadığı, boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği gerçekleşmiştir. O halde, davalı kadın yararına geçimi için uygun miktarda yoksulluk nafakası takdiri gerekirken isteğin reddi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerin yukarıda 1. bentte gösterilen nedenlerle ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.21.03.2011(Pzt)
Yargıtay — Esas No: 2009/3373, Karar No: 2010/9632, Tarih: 04.10.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/3373 E.  ,  2010/9632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20.11.2008 tarih ve 2007/163 - 2008/409 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ...’un ortaklık payını 27.10.2002 tarihinde devralarak davalı kooperatifin ortaklığı olduğunu, ortaklığın devir tarihi itibariyle eski ortağın 14.960,00 TL ödemesini mevcut olduğunu, devreden ortağın borcunun bulunmadığına ilişkin kooperatifin kendilerine beyanda bulunduğunu, daha sonra müvekkilinin 18.01.2004 tarihinde ortaklıktan istifa ettiğini, ancak çıkma payının kendisine eksik ödendiğini ileri sürerek, ödenmiş olan tüm aidat tutarından fazlaya ilişkin hak saklı olarak şimdilik 20.000,00 TL’nın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline kara verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, kooperatif kayıtlarına göre davacıya ödenmesi gereken aidat tutarının 15.914,50 TL olduğunu, 3.700,00 TL’lık davadan önceki ödeme mahsubuyla davacıya 12.214,50 TL borçlarının kaldığını savunarak, kabul edilen bu miktarı aşan bölümü için davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve bilirkişi raporuna göre, davacının istifa tarihi itibariyle kooperatif kayıtlarını aşan bir ödemesinin bulunduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 12.214,50 TL’nın davalıdan temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, istifa eden kooperatif ortağının çıkma payı istemine ilişkindir.

Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı, ortaklık hakkını devraldığı dava dışı ...’un devir tarihi itibariyle kooperatife borcunun bulunmadığını, bu durumun da kooperatif yöneticilerince imzalanan 27.10.2002 tarihli devir tutanağı ile belgelendiğini ileri sürmüştür. Mahkemece hükme esas alına bilirkişi raporunda da devir tarihi itibariyle akçeli yükümlülüklerini tam olarak yerine getiren bir üyenin ödemelerinin 14.960,00 TL olduğu belirtilmiştir.

O halde mahkemece, sahteliği veya imza sahiplerinin imza yetkisinin bulunmadığı ileri sürülmeyen kooperatif başkan ve 2.başkan’ına atfen çift imza ile imzalanan beyanın davalı kooperatif açısından bağlayıcı olduğu kabul edilmek ve ortaklığın davacıya devir tarihinden önceki dönemde yapılan aidat ödeme miktarının 14.960,00 TL olarak çıkma payına eklenmesi gerekirken yazılı gerekçeyle aksi yönde hüküm kurulması yerinde görülmemiş ve kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

O halde mahkemece, sahteliği veya imza sahiplerinin imza yetkisinin bulunmadığı ileri sürülmeyen kooperatif başkan ve 2.başkan’ına atfen çift imza ile imzalanan beyanın davalı kooperatif açısından bağlayıcı olduğu kabul edilmek ve ortaklığın davacıya devir tarihinden önceki dönemde yapılan aidat ödeme miktarının 14.960,00 TL olarak çıkma payına eklenmesi gerekirken yazılı gerekçeyle aksi yönde hüküm kurulması yerinde görülmemiş ve kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/48399, Karar No: 2010/5125, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/48399 E.  ,  2010/5125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine... Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin... Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan ... Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalı belediyenin tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

Somut olayda, davalı ... Başkanlığının, temizlik işlerini ihale ile değişik firmalara verdiği, davalı dışı bir firma ile bu kapsamda sözleşme yaptığı, sözleşmenin eki teknik şartnamede araç ve gereçlerin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, davacının temizlik işini üstlenen firmanın işçisi olarak çalışmakta iken, firma tarafından iş