muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5742, Karar No: 2024/1293, Tarih: 19.02.2024

4. Bundan sonra mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik mahalli bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, 1 kişilik jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı keşif sırasında, dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın öncesi itibariyle kime ait olduğu, kimden kime ne zaman ve ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve hangi tasarruflarla zilyet edildiği, taşınmazın imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle oluşan çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellerin tespit tutanakları ve dayanaklarıyla denetlenmeli;

5. Ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden tarımsal niteliğini belirten, taşınmazın ağaç yaşları ve bahçe olmadan önce tarımsal faaliyette kullanılıp kullanılmadığı, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş somut verilere dayalı, taşınmazın ne zaman imar ihya edildiği ve tamamlandığı hususlarını açıklayan, önceki tarihli ziraatçi bilirkişi raporunu da irdeler şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmaz ile çevresinin yakın plan ve panaromik fotoğrafları çektirilip üzerine taşınmazın sınırlarının işaretlenilmesi istenilmeli; Mahkeme hakiminin taşınmazın konumuna, niteliğine ve çevre parsellerle karşılaştırılmalı olarak fiziksel özelliklerine ilişkin gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalı;

6. Jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisinden taşınmazın kadastro paftasındaki konumunun bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılması suretiyle hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle ve temin edilebilecek en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları üzerinde de inceleme yaptırılarak taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, taşınmazın taşlık-çalılık gibi imar ihyaya muhtaç olan yerlerden mi yoksa boş (hali) nitelikte mi bulunduğu, imar-ihyaya muhtaç yerlerden olması halinde imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı, ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren başladığı hususlarında ayrıntılı rapor düzenlemesi istenilmeli;

7. Fen bilirkişisine keşfi takibe, bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye imkan verir krokili rapor düzenlettirilmeli;

7. Fen bilirkişisine keşfi takibe, bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye imkan verir krokili rapor düzenlettirilmeli;

8. 3402 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların mirasbırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği Tapu Müdürlüğü ve ilgili Kadastro Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma Ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2 nci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır. Değinilen hususlar göz ardı edilip karar verilmesi doğru değildir.

9. Öte yandan, TMK'nın 713/5'inci maddesinde belirtilen gerekli ilanların internet sitesinde mutlak surette yapılarak yararı olan kişilere itiraz hakkı tanınması gerektiğinin düşünülmemiş olması da isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı Hazine vekili vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428 inci maddesi gereğince BOZULMASINA,

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13 üncü maddesinin “j” bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 inci maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

19.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13210, Karar No: 2014/581, Tarih: 20.01.2014

**18. Hukuk Dairesi         2013/13210 E.  ,  2014/581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, değişiklik senedinin tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-a) Vakıf senedinin vakfın amacını açıklayan 3. maddesinin, 3294 Sayılı Kanuna uygun olarak "Bu vakfın amacı, 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununun amaç ve kapsamına giren faaliyet ve çalışmalar yapmak, diğer kanun ve bu doğrultuda düzenlenmiş mevzuatla vakıflara açıkça tevdi edilmiş görevleri ifa etmektir’

b)Vakıf senedinin 9. maddesinin ise yine 3294 Sayılı Kanuna uygun olarak “Vakfın mütevelli heyeti, 3294 sayılı Kanunun 7 inci maddesinde belirtilen kişilerden oluşur.”

Şeklinde düzenlenmesi gerekirken bu hususlara dikkat edilmeden hazırlanan değişikliğin tesciline karar verilmesi,

2-Kararın hüküm fıkrasında tesciline karar verilen vakıf senedini düzenleyen noterliğin adı ile vakıf senedinin tarih ve yevmiye numarasının yazılmamış olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 20.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13923, Karar No: 2011/1472, Tarih: 09.02.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/13923 E.  ,  2011/1472 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic.Mah.sıfatıyla)

Tarih : 12.10.2010

No : 441/547

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, davalı alacaklının alacağının işçi alacağı olduğu gerekçesiyle iflas sıra cetvelinde birinci sıraya alınmasına dair iflas idaresi işleminin iptali ile davalı alacağının birinci sıradan çıkartılması istemine ilişkindir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 235 inci maddesi uyarınca sıra cetveline itirazlar kural olarak genel mahkemelerde görülür. Somut olayda davacının iddiası davalının bulunduğu sıradan çıkartılması (terkini) istemini içerdiğinden, görev genel mahkemelerindir. Bu durumda mahkemece işin esasına girilerek bir karar vermek gerekirken, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 09.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10036, Karar No: 2010/11256, Tarih: 25.10.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/10036 E.  ,  2010/11256 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 15.12.2009 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.06.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Davacı, davalı idarenin yaptığı düzenleme ile evinin yanında bulunan su arkına başka kanallardan akan suların bağlanması nedeni ile artan su akışının taşınmazına zarar verdiğini belirterek, davaya konu suların kontrol altına alınarak eski hale getirilmesini ve davacı taşınmazına su akışının önlenmesini istemiştir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilerek; “Davacı adına kayıtlı 622 parsel sayılı taşınmaza davalının haksız müdahalesinin meni ile müdahale sonucu meydana gelen zararın izalesine” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Hükmü davalı temyiz etmiştir.

Mahkeme kararlarında bulunması gereken hususların ne olduğu HUMK'nun 388. maddesinde belirtilmiş, 389. maddede ise verilen kararla taraflara sağlanan haklar ve yükleri tereddüdü gerektirmeyecek şekilde açık seçik yazılması gerektiği hükme bağlanmıştır. Hüküm sonucu kararın esası olup kanunda “hüküm” kelimesi yalnız hüküm sonucu için kullanılmıştır. Hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

HUMK’nun 389. maddesinde de kararda iki tarafa yükletilen görev ve verilen hakların şüphe ve tereddüdü gerektirmeyecek biçimde açık olarak yazılması öngörülmüştür. Yasanın bu hükümlere getirmesindeki amaç hükmün infazı sırasında tarafların yeni bazı uyuşmazlıklar içine düşmesinin önüne geçmek ve hükmün duraksamaksızın infazını sağlamaktır. Bu nedenle hüküm fıkrasında mahkemenin neye karar verdiği açıkça yazılmalıdır. Hüküm fıkrası çok açık ve infazı mümkün olmalıdır. Şarta bağlı ve terditli olarak hüküm kurulmamalıdır.

Dava, açıldığı tarihteki duruma göre karara bağlanmalı, hüküm fıkrasında asıl talep ile yardımcı talepler hakkında da karar verilmelidir.

Eldeki davada mahkemece kurulan hüküm fıkrasında zararın nasıl giderileceği, zararın giderilmesi masraflarına hangi tarafın katlanacağı gibi konularda bir açıklık yoktur. Bu haliyle mahkemece kurulan hükmün infaz olanağı bulunmamaktadır.

Davalının temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 25.10.2010 Tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/18912, Karar No: 2007/21574, Tarih: 20.11.2007

**12. Hukuk Dairesi         2007/18912 E.  ,  2007/21574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Üsküdar 2. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 23/05/2007

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 17.7.2007 tarih, 12333/14975 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Herhangi bir belgedeki imza ve yazının atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak,grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza ve yazının tersimi,seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması;sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının dayanakları gösterilmiş,tarafların, mahkemenin ve Yargıtay'ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarını fotoğraf yada diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda hangi ortamda, ne tür teknik cihazlar kullanılarak inceleme yapılıp sonuca varıldığı açıklanmamış, sadece grafolojik ve grafometrik metotların uygulandığının belirlenmesi ile yetinilmiş, ulaşılan sonucun maddi dayanakları denetime elverişli şekilde ortaya konulmamıştır.Bu nitelikteki bir bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulamaz. (H.G.K.nun 30.5.2001 tarih ve 2001/12-246E. 2001/467K. sayılı kararı)

Öte yandan raporda imzanın borçluya ait olup olmadığı konusunda da kesin bir kanaat belirtilmemiş olmakla bu nedenle de hüküm kurmaya elverişli değildir.

Mahkemece  yapılacak iş yukarıda açıklanan yöntem ve ilkelere uygun olarak yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesidir. Eksik  incelemeye  ve yetersiz  bilirkişi  raporuna dayalı karar verilmesi isabetsizdir.

Kabule göre de; bilirkişi incelemesinde bonodaki “E. Ö.” el yazısının   borçlunun eli ürünü olduğunun bildirilmesi üzerine, Mahkemece anılan rapor esas alınarak itirazın kabul edildiği görülmektedir.

B.K.nun 14.maddesi (imza, üzerine borç alan kimsenin el yazısı olmak lazımdır) düzenlenmesini getirmiştir. El yazısı ile atılacak imzanın ne şekilde olacağı konusunda ayrı bir şekil şartı yoktur. Kişi, kendisine özgü, belirli karakteri içeren sembolleri göstererek imza

Kabule göre de; bilirkişi incelemesinde bonodaki “E. Ö.” el yazısının   borçlunun eli ürünü olduğunun bildirilmesi üzerine, Mahkemece anılan rapor esas alınarak itirazın kabul edildiği görülmektedir.

B.K.nun 14.maddesi (imza, üzerine borç alan kimsenin el yazısı olmak lazımdır) düzenlenmesini getirmiştir. El yazısı ile atılacak imzanın ne şekilde olacağı konusunda ayrı bir şekil şartı yoktur. Kişi, kendisine özgü, belirli karakteri içeren sembolleri göstererek imza

atabileceği gibi ad ve soyadını yazmak suretiyle de imza atabilir. Ancak kişi, bu şekilde karakterleri ve sembolleri kullanırken veya ad veya soyadını yazarken imza atmayı amaç edinmelidir. Bu husus kişinin uygulamada hangi imza şeklini benimsediğinin tespiti ile anlaşılabilir. Davanın niteliği gözetildiğinde ispat külfetinin alacaklıya ait olduğu düşünülerek borçlunun ad ve soyadını yazmak suretiyle imza atmak şeklinde bir uygulaması olup olmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.

Mahkeme kararının bu nedenlerle bozulması gerekirken onandığı anlaşılmakla, borçlu vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü yoluna gidilmiştir.

SONUÇ :Borçlu vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü, Dairemizin 17.7.2007 tarih ve 2007/12333 iesas 2007/14975 karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle  İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 20.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7117, Karar No: 2012/20259, Tarih: 13.06.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/7117 E.  ,  2012/20259 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Genel güvenliği tehlikeye sokacak şekilde silahla ateş etme

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Kız meselesinden aralarında husumet bulunan sanığın; mağdur-müdahilin evine av tüfeği ile 91 el ateş etmek suretiyle gerçekleşen eyleminin silahlı tehdit suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç nitelendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı biçimde uygulama yapılması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkeme- nin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dos- ya içeriğine göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 13.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/26606, Karar No: 2024/518, Tarih: 16.01.2024

**4. Hukuk Dairesi         2021/26606 E.  ,  2024/518 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2019/1079 E., 2020/1102 K.

DAVACILAR : 1-..., 2-..., 3-...

vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ : 08.04.2015

HÜKÜM/KARAR : Davanın Usulden Reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar murisi tarafından kullanılan ihtiyaç kredisini teminat altına almak amacıyla davalı tarafından hayat sigorta poliçesi düzenlendiğini, poliçe süresi içinde ölüm gerçekleştiği halde sigortalının sağlık beyan yükümlülüğüne uymadığı gerekçesiyle ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 16.956,06 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davada Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğunu, sigortalının poliçe öncesine dayanan hipertansiyon rahatsızlığını bildirmeyip beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığını ve zarardan sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.03.2016 tarihli ve 2015/264 Esas, 2016/356 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile 16.956,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 30.09.2019 tarih ve 2016/16688 esas ve 2019/8672 karar sayılı ilamı ile; ''...Davacılar murisi Özdemir Gürbüz ile davalı arasında 30.10.2013-30.10.2017 tarihleri için hayat sigorta sözleşmesi düzenlenmiş; poliçenin düzenlenmesinden sonra, 31.10.2014 tarihinde davacılar yakını sigortalı vefat etmiştir.

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 30.09.2019 tarih ve 2016/16688 esas ve 2019/8672 karar sayılı ilamı ile; ''...Davacılar murisi Özdemir Gürbüz ile davalı arasında 30.10.2013-30.10.2017 tarihleri için hayat sigorta sözleşmesi düzenlenmiş; poliçenin düzenlenmesinden sonra, 31.10.2014 tarihinde davacılar yakını sigortalı vefat etmiştir.

Davalı taraf, davacılar murisinin poliçe tanziminden önce mevcut olan hipertansiyon hastalığını bildirmeyip sözleşmenin kurulması sırasında beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığı, bu aykırılık nedeniyle de zararın teminat dışı kaldığı savunmasında bulunmuştur. Mahkeme ise; sigortalı muris tarafından bildirilmeyen önceki hastalık (hipertansiyon) ile TİP1 Aort Diseksiyonu (büyük atardamar yırtılması) sonucu ölüm arasında illiyet bağının bulunmadığı yönünde görüş bildiren bilirkişi raporunu benimseyerek davalının tazminattan sorumluluğuna karar vermiştir. Diğer yandan, sigortalı muristen sağlık raporu isteme hakkına sahip olan davalı sigortacının bunu yapmamış oluşu da kararın dayanaklarından biri olarak gösterilmiştir.

Poliçenin tanzim edildiği ve rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 1435. maddesi ile sigorta sözleşmesinin kurulması sırasındaki sigortalının doğru bilgi verme (beyan) yükümlülüğü düzenlenmiştir. Sigorta hukukuna ilişkin genel düzenleme mahiyetinde olan bu hüküm, hayat sigortalarında da uygulanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 1435. maddesinde "Sigorta ettiren, sözleşmenin yapılması sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sigortacıya bildirilmeyen, eksik veya yanlış bildirilen hususlar, sözleşmenin yapılmamasını veya değişik şartlarda yapılmasını gerektirecek nitelikte ise, önemli kabul edilir. Sigortacı tarafından yazılı veya sözlü olarak sorulan hususlar, aksi ispat edilinceye kadar önemli sayılır" denilmek suretiyle; sigorta ettirenin, sözleşmenin kurulması sırasındaki doğru beyan yükümlülüğünün kapsamı düzenlenmiştir.

Gerek TTK'nun 1435. maddesi ve gerekse Hayat Sigortası Genel Şartlarının C-2.2. maddesi düzenlemesine göre; sigorta şirketinin sorusu üzerine veya herhangi bir soru sorulmadan (dolayısı ile buna ilişkin bir form doldurulmadan) sigortalı, sözleşmenin yapılması sırasında kendisinin bildiği ve sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün halleri sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.

Gerek TTK'nun 1435. maddesi ve gerekse Hayat Sigortası Genel Şartlarının C-2.2. maddesi düzenlemesine göre; sigorta şirketinin sorusu üzerine veya herhangi bir soru sorulmadan (dolayısı ile buna ilişkin bir form doldurulmadan) sigortalı, sözleşmenin yapılması sırasında kendisinin bildiği ve sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün halleri sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesinin kurulması sırasındaki beyan yükümlülüğüne uymamanın sonuçları ise, aynı kanunun 1439/2. maddesinde, "rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sigorta ettirenin ihmali ile beyan yükümlülüğü ihlal edildiği takdirde, bu ihlal tazminatın veya bedelin miktarına yahut rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre tazminattan indirim yapılır. Sigorta ettirenin kusuru kast derecesinde ise beyan yükümlülüğünün ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacının tazminat veya bedel ödeme borcu ortadan kalkar; bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini öder" şeklinde düzenlenmiştir.

Hükme esas alınan 25.01.2016 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; poliçe tanziminden önce sigortalı muriste mevcut olan hipertansiyon ile ölüm sebebi olan büyük atardamarın kendiliğinden yırtılması arasında doğrudan illiyet bağı bulunmadığı; büyük atardamarın kendiliğinden yırtılmasının hipotansiyon (düşük kan basıncı) sonucu da gerçekleşebileceği; bu yüzden, önceki hastalık (hipertansiyon- yüksek kan basıncı) ile ölüme neden olan hastalık arasında illiyet bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiş olmakla birlikte; ölüm sebebi olan büyük atardamar yırtılmasına etki eden pekçok risk faktörünün bulunduğu, ancak kan basıncı farklılığının bu hastalığın zemininde yatan neden olduğu da belirtilmiştir.

Davacılar murisi tarafından imzalanan sağlık beyan formunda, kalp damar hastalıkları ve yüksek tansiyon nedeniyle tedavi görüp görmediği murise açıkça sorulmuş; sigortalı muris tarafından bu sorulara olumsuz cevap verilmiş, poliçeden önce mevcut olan hipertansiyon rahatsızlığı bildirilmemiştir. Davacılar murisinin poliçe öncesinde mevcut rahatsızlıkları için muhtelif tarihlerde tedavi gördüğü ve ilaç kullandığının, uzman bilirkişi heyeti tarafından tespit edildiği de dikkate alındığında, beyan yükümlülüğüne aykırılığın mevcut olduğu açıktır.

TTK'nun 1439/2. maddesindeki açık ifadelerle, sigortalının ihmali ile beyan yükümlülüğüne aykırı davranılması halinin tazminattan indirim sebebi olduğu; ayrıca, beyan yükümlülüğüne kasten uyulmaması halinde, gizlenen (beyan edilmeyen) husus ile gerçekleşen riziko arasında illiyet bağının bulunmadığı durumda da ödenen prim ile ödenmesi gereken prim arasındaki orana göre sigortacının tazminatı ödeyeceği kabul edilmiştir. Diğer taraftan, kanunda yer alan kasten gizleme ifadesinin, kötüniyetle gizlemeyi değil; bildiği halde beyan etmeme halini ifade ettiği de izahtan uzaktır.